Book Title: Padarth Prakash Part 03
Author(s): Hemchandravijay
Publisher: Sanghvi Ambalal Ratanchand Jain Dharmik Trust

View full book text
Previous | Next

Page 55
________________ ૪૦ દર્શન માહનીય કર્મોમાં માત્ર મિથ્યાત્વ માહનીય કર્મ બંધાય છે. જ્યારે અધ્યવસાય વિશેષથી મિ. મેાહનીય કર્મોમાં રસ આછે થતાં તેજ સમતિ મેાહનીય અને મિશ્ર માહનીયરૂપે બની જાય છે. તેથી મેાહનીય કર્મના બંધ–૨૬ ઉદયમાં ૨૮. નામક માં બંધન નામક કે સંઘાતન નામકમ ને બંધ તથા ઉદયમાં જુદાં ગણ્યાં નથી તેના શરીર નામકર્મમાં સમાવેશ કરી લીધેા છે. તેમજ વર્ણાદિના અવાંતર ભેદ ગણ્યા નથી. તેથી ૯૩ માંથી [ ૫+૫+૧૬=૨૬ ] બાઇ જતાં નામકર્મની બંધમાં અને ઉદયમાં ૬૭ પ્રકૃતિ ગણાય છે [ ૯૩–૨૬=૬૭ ]. —: જ્ઞાનાવરણાદિના ક્રમ :-- == પ્ર. ક્રર્મગ્રન્થમાં જ્ઞાનાવરણ પછી દર્શનાવરણ વગેરે ક્રમ શા કારણે લીધેા છે ? ઉ. કારણ જ્ઞાન પ્રધાન છે. કારણ કે.. (૧) (i) જ્ઞાનના આધારે સકલશાસ્રાદિની વિચારણા થાય છે. (ii) સકલ લબ્ધિ જ્ઞાનાપયેાગપૂર્વક પ્રગટે છે. (iii) મેક્ષપ્રાપ્તિ સમયે પણ જીવને જ્ઞાનાપયેાગ હોય છે. તેથી જ્ઞાન એ પ્રધાન છે. અને તેને આવરનારું જ્ઞાનાવરણ કમ એ પ્રથમ કહ્યુ છે. (૨) જ્ઞાનાપયેાગ પૂર્ણ થતાં દર્શનના ઉપયાગ છે. તેથી જ્ઞાનાવરણકર્મ પછી દર્શનાવરણુ ? કહ્યું છે. જ્ઞાનદર્શન એ જીવનું સ્વરૂપ કહ્યુ છે. તેમાં પણુ Jain Education International (૩) (i) જ્ઞાનાવરણ અને દનાવરણના ક્ષયે પશમ અને ઉદય ક્રમશઃ સુખ-દુઃખરુપ વેદનીય કર્મના ઉદયમાં નિમિત્તરૂપ થાય છે. તે આ રીતે– જ્ઞાનાવરણના તીવ્ર વિપાકવાળા જીવા સૂક્ષ્મ, સૂક્ષ્મતર વસ્તુ વિચારવાને પેાતાને અસમર્થ માની ખેત પામે છે. જ્યારે જ્ઞાનાવરણના ક્ષયેાપશમવાળા જીવા સૂક્ષ્મ અને ગહન વસ્તુને પેાતાની બુદ્ધિથી જાણતાં (ઘણા માણસામાં) પાતાની જાતને ચઢિયાતી માની સુખ પામે છે. For Personal & Private Use Only www.jainelibrary.org

Loading...

Page Navigation
1 ... 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130