________________
જેમ તરફ દરબારનું વલણ બતાવનારા અન્યાયી અને બીનજરૂરી દખલગીરીના કૃત્યોથી અવિશ્વાસ અને
દુશ્મનાવટ થવાનો સંભવ. ૭૧. ૧૯૨૧ના સપ્ટેમ્બરમાં જ્યારે જેને કેટલુંક સમારકામ કરતા હતા અને કુંડે સાફ કરાવતા હતા, ત્યારે મુખ્ય કારભારીએ ગઢની આંતરિક વ્યવસ્થામાં દખલ કરનારા કેટલાક હુકમે કાયા. ગઢની અંદર આવેલ મહાદેવના નાના દેવાલયના કબજા અને વ્યવસ્થાના સંબંધમાં પણ હકમ કાઢ્યા. જો કે ૧૮૭૫-૭૭ની તપાસમાં તે દેવળ જેના કાબુમાં ગણાયું હતું. આ બાબતના મુખ્ય કારભારીના હુકમેના શબ્દો તરફજ જેવાનું છે જે ઉપરથી જણાશે કે તેમાં અંકુશ અને સભ્યતાને કેટલો અભાવ છે. અને એમ સમજાશે કે વર્તમાન સ્થિતિમાં દખલ કરી પહેલાંની અવિશ્વાસ અને દુશ્મનાવટની સ્થિતિ ઉભી કરવાને નિશ્ચય છે. જેને સાથે દરબાર કેવી રીતે વર્તે છે તે (ઉપરની) ઉત્પન્ન કરેલી તકરારાની ટુંક હકીકતથી સ્પષ્ટ થશે.
ગઢની દીવાલના સમારની તકરાર. ૭૨. સરકારના ૧૮૭૭ ના હુકમમાં કહ્યું છે કે “ ગઢની અંદર” ઠાકરને પોલીસના કામ સિવાયને કોઈપણ જાતને અધિકાર ગણાશે નહીં. તેથી દરબારે એ અર્થ લીધે છે કે ગઢ કાંઈ જેને નો નથી. જે કે સરકારના ૧૮૭૭ ના ઠરાવમાં ટાંકેલ મી. કેન્ડી અને મી. પીલના ઠરાવો સ્પષ્ટ બતાવે છે કે-ગઢની અને તેની અંદરની જમીનની માલીકી જૈનેની છે. જ્યારે ગઢની અંદર જેની પૂર્ણ સત્તા છે અને ગઢની બહાર પણ આખા ડુંગરમાં તેઓને એ હક્ક છે કે શ્રાવકેની ધાર્મિક લાગણી વિરૂદ્ધ તેના કેઈપણ ભાગને ઉપગ ન થઈ શકે, ત્યારે ગઢની દીવાલ
નાની નથી તેવી દલીલ કરવી તે કેટલી મુર્ખાઈ ભરેલી ગણાય ! અને જેનેએ દરબારની અગાઉથી મંજુરી લીધા સિવાય ગઢનું કોઈપણ જાતનું સમારકામ ન થઈ શકે તેવો દાવો કરે તે ગેરવ્યાજબી છે, છતાં હકીકત એવી છે કે તે દાવે કરવામાં આવ્યો
(૩૩)
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
