SearchBrowseAboutContactDonate
Page Preview
Page 606
Loading...
Download File
Download File
Page Text
________________ ४८० आचारास्त्रे ' कदाऽहं संसारं परित्यजेयम् ?' इत्येवंरूपेण निर्वेदेन दिव्यमानुषतैर श्रेषु कामभोगेषु निर्वेदम् = अनासक्ति जीवः शीघ्रं प्राप्नोति । इममेवार्थ स्पष्टयति- सर्वविषयेषु विरज्यते-' अलमेतैरनर्थहेतुभूतैर्विषयेः' इत्येवंरूपं वैराग्यं प्राप्नोति । वैराग्यं प्राप्तथ सावद्यव्यापारं परित्यजति । तत्परित्यागं कुर्वन् संसारमार्ग - मिथ्यात्वाविरतिप्रभृतिरूपं व्यवच्छिनत्ति, संसारमार्गव्यवच्छेदे च जीवः सिद्धिमागं सम्यग्दर्शनादिरूपं माप्नोतीत्यर्थः । अनुकम्पा -अनु=अनुकूलं कम्पनं=रक्षणचेष्टा करणमनुकम्पा = जिनप्रवचनानुसारेणजीवानामुपरि कारुण्यं, माणातिपाताकरणं, परदुःखनिवारणं, त्रियमाण कब मैं संसार का त्याग करूँ ?' इस प्रकार के निर्वेद से जीव को देव मनुष्य और तिर्थच संबंधी काम भोगों में अनासक्ति प्राप्त होती है । इसी विषय को स्पष्ट करते हैं कि-जीव सब विषयों से विरक्त हो जाता है, अर्थात् ' इन अनर्थ के कारणभूत विषयों से बस करो !' इस प्रकार का वैराग्य पाता है । वैराग्य पाकर जीव सावध व्यापार का त्याग कर देता है | सावध व्यापारका त्याग करता हुआ मिथ्यात्व अविरति आदि संसारमार्ग को छोड़ता है और संसारमार्ग का त्याग कर के सम्यग्दर्शन आदिरूप मोक्षमार्ग को प्राप्त कर लेता है । 'अनु' अर्थात् अनुकूल 'कम्पन ' अर्थात् रक्षा करने की चेष्टा करना - अनुकम्पा है । अर्थात् जिन भगवान् के उपदेश के अनुसार जीवों पर करुणाभाव होना, किसी के प्राणों का वियोग न करना, दूसरों का दुःख दूर करना, मरते हुए और मारे जाते हुए प्राणियों को प्राण - હું કયારે સ’સારના ત્યાગ કરૂં ?' આ પ્રકારના નિવેદથી જીવને દેવ, મનુષ્ય અને તિર્યંચ સમ્બન્ધી કામલેગામાં અનાસક્તિ પ્રાપ્ત થાય છે, તે વિષયને સ્પષ્ટ કરે છે કેઃ—જીવ સર્વ વિષચેાથી વિરકત થઈ જાય છે. અર્થાત્ આ અનર્થના કારણભૂત વિષયાથી ખસ કરી ?? આ પ્રકારના વૈરાગ્ય પામે છે. વૈરાગ્ય પામીને જીવ સાવધ વ્યાપારને ત્યાગ કરી દે છે, સાવદ્ય વ્યાપારના ત્યાગ કરતા થકા મિથ્યાત્વ, અવિ રતિ આદિ સંસારમાર્ગને છેડે છે, અને સૌંસારમાને! ત્યાગ કરીને સમ્યગ્દર્શન દિરૂપ મેાક્ષમાર્ગને પ્રાપ્ત કરી લે છે. अनु अर्थात् अनुस, कम्पन अर्थात् रक्षा रवानी येष्टा ४२वी ते अनुकम्पा छे. અર્થાત્--જિન ભગવાનના ઉપદેશ પ્રમાણે જીવા પર કરૂજીાભાવ થવા, કાઈના પ્રાણાના વિયેાગ કરવા નહિ, ખીજાના દુઃખ દૂર કરવાં, મરતાં અને મરાતાં પ્રાણીઓને પ્રાણ–
SR No.009301
Book TitleAcharanga Sutra Part 01
Original Sutra AuthorN/A
AuthorGhasilal Maharaj
PublisherA B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti
Publication Year1958
Total Pages915
LanguageHindi, Sanskrit
ClassificationBook_Devnagari & agam_acharang
File Size25 MB
Copyright © Jain Education International. All rights reserved. | Privacy Policy