________________ સંઘભેદ નામનું મહાપાપ તે સમયે રજપુતાનામાં શ્રાવકો વૃદ્ધિ તિથિયે બે દિવસ તિથિ પાળતા હતા તેથી આ પ્રશ્ન ઉઠયો છે. આવી અજ્ઞાનતાને દૂર કરવા માટે જ મને લાગે છે કે પ.કુવરજી ભાઇને (પર્વની) વૃદ્ધિ તિથિએ આગળની તિથિની વૃદ્ધિ કરવાનીલખવાની પંચાગમાં જરૂર પડી હશે. પણ એનાથી આજે જે અનર્થ મચી રહયો છે. તે બે તિથિ પાળનારા કરતા અધિક હાનિ કરનારો છે. પેલા લોકો મુગ્ધતાથી બે દિવસ તિથિ પાળતા પણ તેમાં એક દિવસ ઉદયતિથિ મળતી હતી જયારે આજે અપાતા સંસ્કારથી તો પર્વતિથિ જે દિવસે પાળવામાં આવે છે. તે દિવસે પર્વતિથિ હોતી જ નથી. આવો અનર્થ આવકારવા લાયક તો ન જ કહેવાય. ચાલો, ત્યારે વાંચો એ પ્રશ્નોત્તરને અક્ષરશઃ ! “પ્રશ્નોતર: શ્રી ઇંદોરથી એક ગૃહસ્થ લખી મોકલેલા પ્રશ્નનો પંન્યાસજી શ્રી ગંભીરવિજયજીએ આપેલો ઉત્તર વાચકવર્ગને ઉપયોગી હોવાથી અત્રે પ્રસિદ્ધ કર્યો છે. પ્રશ્નઃ રજપુતાનામાં શ્રાવક લોકો જયારે જોધપુરી પંચાંગમાં બીજ, પાંચમ, વિગેરે તિથિ બે હોય છે ત્યારે બે પાળે છે, અને ગુજરાત-કાઠીયાવાડમાં તો પહેલી તિથિને મુકીને બીજી તિથિને માને છે. આ તરફના શ્રાવકો તેમ કરતાં નથી. તેથી અત્રેના વિદ્વાનો સવાલ પૂછે છે કે કયા શાસ્ત્રનાં આધારે પહેલી બીજને એકમ ગણી, બીજી બીજને બીજ ગણો છો? પરંપરાનો સવાલ બાજુ મૂકી શાસ્ત્રધારથી જ એ બાબત પ્રસિદ્ધ કરશો. ઉત્તર : જયારે કોઇ પણ તિથિની વૃદ્ધિ હોય છે, એટલે કે બે હોય છે. ત્યારે પહેલી તિથિમાં સૂર્ય ઉગતો નથી. વાસ્તે અપ્રમાણ કરાય છે. અને બીજી તિથિમાં સૂર્ય ઉગે છે, તેથી તે પ્રમાણે કરાય છે. પહેલી તિથિનો સૂર્યના ઉગ્યા પછી પ્રવેશ હોય છે. તેથી તે ન લેવાય એમ શાસ્ત્રમાં કહ્યું છે. तद्यथा अनुदयवती बहूव्यपि अप्रमाणा, उदयवती स्तोकापि समाचरणीया इति उमास्वातिवचनं.
