SearchBrowseAboutContactDonate
Page Preview
Page 51
Loading...
Download File
Download File
Page Text
________________ કમબદ્ધપર્યાય આમ જીવ પિતાના પરિણામેથી ઉપજતે હોવા છતાં તેને અજીવની સાથે કાર્યકારણભાવ સિદ્ધ નથી થતું, કેમકે સર્વ દ્રવ્યને અન્ય દ્રવ્ય સાથે ઉત્પાદ્ય-ઉત્પાદકભાવને અભાવ છે, તે (કાર્યકારણભાવ) નહિ સિદ્ધ થતાં, અજીવને જીવનું કર્મ સિદ્ધ થતું નથી, અને તે (-અજીવને જીવનું કર્મ7) નહિ સિદ્ધ થતાં, કર્તા-કર્મની અન્ય નિરપેક્ષપણે (-અચંદ્રવ્યથી નિરપેક્ષપણે, સ્વદ્રવ્યમાં જ) સિદ્ધિ હેવાથી, જીવને અજીવનું કતૃત્વ સિદ્ધ થતું નથી. માટે જીવ અકર્તા કરે છે. ભાવાર્થ: સર્વ દ્રવ્યના પરિણામ ભિન્ન ભિન્ન છે. બધાં દ્ર પિત–પિતાના પરિણામેના કર્તા છે, તેઓ તે પરિણામેના કર્તા છે, તે પરિણામે તેમનાં કર્મ છે. નિશ્ચયથી કેઈન કેઈની સાથે કર્તા-કર્મસંબંધ નથી. માટે જીવ પિતાના પરિણામને જ કર્તા છે અને પિતાના પરિણામ કર્મ છે. એવી જ રીતે અજીવ પિતાના પરિણામેનું જ કર્તા છે અને પિતાના પરિણામ કર્મ છે. આ રીતે જીવ બીજાના પરિણામને અકર્તા છે.” ૧ આ ઉપરથી કેઈ કહે કે ભલે પરના પરિણમનને કર્તા નહિ, પણ પિતાના પરિણમનને કર્તા-હર્તા તે હું છું જ. તેને કહે છે કે અવશ્ય છે, કેમ કે પ્રત્યેક દ્રવ્ય પિતાની પરિણતિનું કર્તા-શૈક્તા તે છે જ, પણ એને આશય એ નથી કે સર્વજ્ઞના જ્ઞાનમાં આપનું જે ભાવી પરિણમન ઝળકયું છે, તેમાં આપ કાંઈ ફેરફાર કરી શકે છે. જે ફેરફાર નથી કરી શકતા તે પછી હું મારી પરિણતિને કર્તા જ કયાં રહ્યો? – આ પ્રકારની શંકા પણ જગતને થાય છે, કેમ કે જેણે ફેરફાર કરવાને જ કરવું માની રાખ્યું છે, તે એનાથી આગળ વિચાર પણ શું કરી શકે? શું ફેરફાર કર્યા વિના કાંઈ કરવાનું હતું જ નથી? શું એવું ન થવાનું હોય તેવું કરવું તેજ કરવું છે, જેવું થવાનું હોય તેવું કરવું તે શું કરવું નથી? ૧. સમયસાર ગાથા ૩૯૮ થી ૩૧૧ની ટીકા અને ભાવાર્થ
SR No.032007
Book TitleKrambaddh Paryay
Original Sutra AuthorN/A
AuthorHukamchand Bharilla, Vrajlal Girdharbhai Shah
PublisherDigambar Jain Mumukshu Mandal
Publication Year1986
Total Pages158
LanguageGujarati
ClassificationBook_Gujarati
File Size10 MB
Copyright © Jain Education International. All rights reserved. | Privacy Policy