________________
(૨૩)
માત્ર (બનાવટી) છે. માટે તે નિષ્ફળ છે. (એટલા માટે મક્ષા થિએ ફળગુણ તેને જ કહે કે જેમાં સમ્યફદર્શન જ્ઞાનચારિત્ર વિગેરેની પ્રાપ્તિ થાય.
પર્યાય ગુણ પર્યાય તેજ ગુણ, તે પર્યાયગુણ છે, એટલે ગુણ અને પર્યાય, એ બંનેને નયવાદના અંતરપણુથી અભેદ સ્વીકાર્યો છે, અને તે નિર્ભજનારૂપ છે. નિશ્ચિતભુજના એટલે, નિશ્ચિતભાગ જાણે. જેમકે, કંધદ્રવ્ય છે, તેને દેશપ્રદેશ વડે ભેદ પાડતાં પરમાણુ સુધી ભેદે પડે છે. (પુળ દ્રવ્ય જ્યારે આખું હેય; ત્યારે સ્કંધ કહેવાય; અને તેને એક ભાગ લઈએ તે દેશ, અને સાથી બારીક ભાગ લઈએ; તે તે પ્રદેશ કહેવાય, અને તે પ્રદેશ છુટા પડે તે પરમાણુ છે) પરમાણુ પણ એક ગુણે કાળ બે ગુણા કાળા સાથે મેળવતાં અનંતા ભેદવાળે થાય છે. આ બધા પર્યાય ગુણ છે.
ગણના ગુણ. બે ત્રણ ચાર વિગેરે, ઘણું મોટી રાશિ હોય; તે ગણના ગુણ વડે નિશ્ચય કરાય છે કે, આટલું એનું પ્રમાણ છે.
કરણગુણ કળાકૌશલ્ય તે, પાણી વિગેરેમાં ઇદ્ધિને કુશળતા માટે, (કસરત માટે) નહાવા, તરવા વિગેરેની ક્રિયા કરાય છે.
