________________
(૨૧)
देवकुरु सुसमस्तुसमा, सिद्धी निम्भय दुगादिया चेव। कल भोअणुज्जु वंके, जीवमजीवे य भावंमि ।१७२।
ક્ષેત્ર ગુણ તે દેવ કુરૂ વિગેરે જુગલીઆનાં ક્ષેત્ર છે. ત્યાં સદાએ કલ્પ વૃક્ષ રહે છે, કાળ ગુણમાં સુખમ સુખમ વિગેરે નામના આરા જાણવા, જેમાં કાળે કરીને વસ્તુમાં ફેરફાર થાય છે. ફળ ગુણમાં સિદ્ધિ ગતિ છે. પર્યવ ગુણમાં નિર્ભજના (નિશ્ચિત ભેદ) છે. ગણના ગુણમાં બે ત્રણ ચાર વિગેરેનું ગણવું છે. કરણ ગુણમાં કળા કૌશલ્ય છે, અભ્યાસ ગુણમાં ભેજન વિગેરે છે. ગુણ અગુણમાં સરળતા છે, અને ગુણ ગુણમાં વક્રતા છે, ભવગુણ અને શીવગુણને ભાવગુણને વિષય લેવાથી જીવનું ગ્રહણ લેવાથી તેમાં સમાવેશ થઈ શકે છે, તેથી ગાથામાં જુદું બતાવ્યું નથી. ભાવગુણ તે જીવને નારક વિગેરે ભવ જાણવે, શીલગુણમાં જીવને ક્ષમા વિગેરે ગુણ યુકત આત્મા લે, અને ભાવગુણ તેજીવ અને અજીવને જાણ, આ પ્રમાણે થોડામાં બતાવી તેની વિશેષ વ્યાખ્યા કરે છે.
ક્ષેત્રે ગુણ દેવકુફ, ઉત્તરકુરૂ, હરિ વર્ષ, રમ્યા, હેમવત, હરણ્યવત આ છ યુગલિકનાં ક્ષેત્ર છે. તે સીવાય છપન્ન અંતરે દ્વીપ છે. તેમાં પણ યુગલિક છે, તેઓને ખેતી વિગેરે કૃત્ય કરવા. વિના જે જોઈએ તે કલ્પ વૃક્ષમાંથી મલી શકે છે, તેથી તે
