________________
રામાયણમાં સંસ્કૃતિનો સંદેશ”
૧૮૩
ખરો. પરંતુ ખુદ ઈન્દ્રને જીતવો હજી બાકી હતો. આથી રાવણે ચૌદ હજાર વિદ્યાધરોને લઈને ઈન્દ્ર સાથે યુદ્ધ કર્યું. એમાં રાવણનો જવલંત વિજય થયો. ત્યાર બાદ લંકામાં પાછા આવીને રાવણે ઈન્દ્રને કારાગૃહમાં પૂરી દીધો. ઈન્દ્રને જીતીને રાવણે લંકાનું સંપૂર્ણ આધિપત્ય પ્રાપ્ત કર્યું. અને એ વૈતાઢ્યની બન્ને શ્રેણીઓના નાયક તરીકે સિંહાસન ઉપર આરૂઢ થયો.
ઈન્દ્રના પિતા સહસ્ત્રારની આજીજીથી રાવણે ઈન્દ્રને છોડી મૂક્યો. અને નિર્વાણસંગમ મુનિના સત્સંગથી ઈન્દ્ર પોતાના પુત્ર દત્તવીર્યને રાજ્ય આપીને દીક્ષા લીધી અને ઉગ્ર તપ તપીને તેઓ મોક્ષે ગયા.
રાવણની અનુપમ પ્રતિજ્ઞા
એક વાર અનન્તવીર્ય નામના કેવળી મુનિભગવન્તના ચરણોમાં રાવણ વન્દનાર્થે ગયા. મુનિવરને ભાવભરી વન્દના કરીને રાવણે અમૃતમધુરી મુનિની દેશના સાંભળી.
ધર્મ આત્માઓ હમેશ ધર્મવાણીનું શ્રવણ કરતા જ હોય છે. જે જીવનના પાપો દૂર કરવા હોય તો સાચા સશુરુઓના શ્રીમુખે પ્રવચનોના શ્રવણ કરવા જ જોઈએ. મોક્ષલક્ષી ધાર્મિક ગ્રન્થોનો સ્વાધ્યાય પણ બીજા નમ્બરે લાભદાયી બને છે. પ્રથમ નમ્બરમાં તો મોક્ષલક્ષી સદ્ધર્મવાણીનું શ્રવણ જ આત્મ કલ્યાણકારી બને છે. આવી ઉત્તમ ધર્મવાણીનું મૂલ્ય કરોડો રૂપિયા કરતાં વધુ કિમતી હોય છે. શ્રમણ અને શ્રવણ તો મોક્ષમાર્ગના સાચા રાહબર છે.
મુનિની ધર્મદેશનાના અન્ત રાવણે પૂછ્યું: “ભગવાન ! મારું મૃત્યુ શા કારણથી થશે? અને કોનાથી થશે?” જ્ઞાની મુનિવરે જણાવ્યું : “રાજન ! ભાવિ વાસુદેવના હાથે અને પરસ્ત્રીના કારણે તારું મૃત્યુ થશે.”
રાવણને આ વાત કોઈ સંયોગમાં મંજૂર ન હતી. પરસ્ત્રીના કારણે પોતાનું મોત થાય એ એને હરગિજ મંજૂર ન હતું. કૂતરાના મોતે મરી જવાનું રાવણને પસંદ હતું પરંતુ પરસ્ત્રીના કારણે ભરવું પડે એ રાવણને જરા ય ઉચિત જણાતું ન હતું.
સવા મહાત્માના વચનોથી ક્ષુબ્ધ બની ગએલા રાવણું અત્યંત ચિંતાતુર બની ગયા. થોડીક પળોમાં જ તેમને એક વિચાર આવી ગયો.
પાણી પહેલાં જ પાળ બાંધી લેવા જેવી પ્રતિજ્ઞા કરવાનો તેમણે સંકલ્પ કરીને સર્વજ્ઞ ભગવંતને કહ્યું, “મને પ્રતિજ્ઞા આપી કે, મને નહિ ઇછતી સ્ત્રી સાથે મારે
