SearchBrowseAboutContactDonate
Page Preview
Page 680
Loading...
Download File
Download File
Page Text
________________ तत्वायसरे न जातु काम कालानाप्नुपयोगेन शाम्यति। हविषा कृष्णवढंच भूयो भूयो विवर्धते ॥१॥ इति, तस्मात्-कर्मणां क्षयोपशमादयः क्षेत्रकालद्रव्य भावापेक्षिणो नाऽन्यन्तिकं सुखमु राजनयितुं सपर्या भवन्ति, केवलं तेषां किञ्चिकालार्थ दुःखप्रतिबन्धमात्र कारितत्वात् , तस्मात्-मूना स्तमाशा विशेष वस्तुतो दुःखमपि सुखमभिमन्यन्ते। यथा-फण्डूयनं (पात्रखर्जनम्) जुर्मान् जनो दुःखमेव तदानीं सुखमभिमन्यतेमोहात्। तथा-मैथुनमुपसेवमानोऽपि मोक्षप्रतिवन्धकीभूताऽनन्ताऽनन्तसंतारभ्रमणादि दुःखमेव (आपातरामणीयकम् ) स्पर्श सुम्बन भिमन्यते, तस्मात्-मैथुनेऽपि दुःख भावनाभादितचेतमो भैथुनाद्विरति भवति । एवम्-धनादिपु ममस्वरूप ___कनों के उप मोगले कार कदापि शान्त नहीं होता। यही नहीं, वरन् जैले घृन डालने से अग्नि अधिक प्रज्वलित होती है, उसी प्रकार काम रोशन हे काम की अभिलाषा अधिकाधिक बढती ही जाती है। ___'कर्म के क्षयोपशम आदि क्षेत्र, काल, द्रव्य और भाव की अपेक्षा रखते हैं, उनसे आत्यन्तिक रख की उत्पत्ति नहीं हो सकती । वास्तव में उनसे थोडे लमय के लिए दुःख की रुकावट मात्र ही होती है। अतएव सृह जन्न उस दु ख मलिवन्ध अधस्था को सुख मान लेते हैं। जैसे खाज खुजलाने वाला पुरुष उस समय दु:ख को ही सुख समझना है, उसी प्रकार मैथुन का सेवन करने वाला पुरुष मोक्ष के विरोधी एवं अनन्तानन्त संला भ्रमण के दुःख को जो आपातरमणीय है-शेवल परी दृष्टि से ही समय प्रतीत होता है, स्पर्शसुख કામોને ઉપભોગથી કામ કદાપિ શાન્ત થ નથી એટલું જ નહીં, પરંતુ જેમ ઘી હોમવાથી અગ્નિ અધિક પ્રજ્વલિત થાય છે તેવી જ રીતે કામસેવનથી, કામની અભિલાષા અધિક ધિક વધતી જાય છે. કર્મના ક્ષપશમ આદિ ક્ષેત્ર, કાળ, દ્રવ્ય અને ભાવની અપેક્ષા રાખે છે, તેનાથી આત્યંતિક સુખ ની ઉત્પત્તિ થઈ શકતી નથી. વાસ્તવમાં તેમનાથી ઘેડા સમય માટે દુઃખનું રોકાણ માત્ર થાય છે આથી મૂઢ લે તે દુઃખ પ્રતિબન્ધ અ૫ અવસ્થાને જ સુખ માની બેસે છે જેમ ખરજવાને ખળનાર પુરૂષ તે સમયે દુખને જ સુખ સમજે છે તેવી જ રીતે તૈથુનનું સેવન કરનાર પુરૂવ મોક્ષના વિધી અને અનન્તનત સંસ રભ્રમશુના દુઃખને, જે આપાતરમgીવ છે, માત્ર ઉપલકીયા દષ્ટિથી જ રમ્ય ભાસે છે, સ્પર્શ સુખ
SR No.010523
Book TitleTattvartha Sutra Part 02
Original Sutra AuthorN/A
AuthorKanhaiyalal Maharaj
PublisherA B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti
Publication Year1973
Total Pages895
LanguageHindi
ClassificationBook_Devnagari, Tattvartha Sutra, Tattvartha Sutra, & Tattvarth
File Size73 MB
Copyright © Jain Education International. All rights reserved. | Privacy Policy