SearchBrowseAboutContactDonate
Page Preview
Page 772
Loading...
Download File
Download File
Page Text
________________ ૮૪ उत्तराध्ययन सूत्रे ते त्रीन्द्रिया. पिपीलिकादयः । चत्वारः = चतुरिन्द्रियाः - स्पर्शनं - रसनं - त्राणं चक्षुश्चेति चत्वारि इन्द्रियाणि येषां ते चतुरिन्द्रियः भ्रमरादयः । पञ्चेन्द्रियाव= स्पर्शनं-रसनं घ्राणं चक्षुः श्रोत्रं चेति पञ्च इन्द्रियाणि येषां ते पञ्चेन्द्रियाः- एकेन्द्रियादि चतुरिन्द्रियपर्यन्ततिर्यग्योनिजव्यतिरिक्ताः । मत्स्यादयतिर्यग्योनिजा - स्तथा सर्वे नारका मनुष्यादेवाश्च पञ्चेन्द्रिया इत्यर्थः ॥ १२७ ॥ तत्र द्वीन्द्रियजीवानाह- मूलम्-वेइंदिया उं जे जीवा, दुबिहा ते पंकित्तिया । पज्जत्तपज्जती, तेलिं" भेऐं सुणेह में" ॥ १२८ ॥ किर्मिणो सोमंगला चेव, अलसी साइवहिया | वीसीसुहा ये सिपिया, लेख संखणंगा तहां ॥ १२९॥ गया है वह चार प्रकारका होता है। (वेदिय इंद्रिय चउरो पंचिंदियाबीन्द्रियाः श्रीन्द्रियाः चतुष्पंचेन्द्रियाश्च) स्पर्शन एवं रसना इन्द्रिय जिनके होती है ऐसे कृमि आदि जीव हीन्द्रिय जीव हैं । स्पर्शन, रसना एवं घाण ये तीन इन्द्रियां जिनके होती हैं वे त्रीन्द्रिय जीव हैं जैसे पिपीलिका (कीडी ) आदि । स्पर्शन, रसना, घ्राण एवं चक्षु ये चार इन्द्रियां जिन जीवोंके होती हैं वे चतुरिन्द्रिय जीव हैं जैसे भ्रमर वगैरह । स्पर्शन, रसना, प्राण, चक्षु और कर्ण ये पांच इन्द्रियां जिनके होती हैं वे पंचेन्द्रिय जीव है जैसे मनुष्य आदि । एकेन्द्रियसे लेकर चार इन्द्रियवाले तिर्यंच जीवोंको छोड़कर बाकी तिर्यश्च, मनुष्य, देव एवं नारकी ये सब पंचेन्द्रिय जीव है ॥१२७॥ अारने! छे बेइंदिय तेई दिय चउरो पचिडिया-द्वीन्द्रिया' त्रीन्द्रियाः चतुष्पंचेन्द्रियाच સ્પર્શન અને રસના ઇન્દ્રિય જેને હાય છે એવા કૃમિ આદિ જીવ એકીન્દ્રય જીત્ર છે. સ્પર્શોન, રસના અને ઋણુથી ત્રણ ઈન્દ્રિયા જેને હેાય છે તે ત્રણ ઇન્દ્રિય જીવ છે. જેમ ર્પાિલિકા આદિ સ્પુન રસના, ઘ્રાણુ અને ચક્ષુ એ ચાર ઇન્દ્રિયા જે જીને હેાય છે, ૨.૨ ઈન્દ્રિયવાળા જીવ છે જેમ लभर वगेरे. स्पर्शन. रसना, प्रा. यनु भने, ये पांय छन्द्रियो જેને હાય છે તે પંચેન્દ્રિય અત્ર છે પચેન્દ્રિય જેમ મનુષ્ય આદિ! એકેન્દ્રિયથી લઈને ચાર ઈન્દ્રિયવાળા તિર્યંચ જીવાને છેડીને માકીના તિય ચ, મનુષ્ય દેવ અને નારકીય એ સઘળા પચેન્દ્રિય જીવ છે, ॥ ૧૨૭ ॥
SR No.009355
Book TitleUttaradhyayan Sutram Part 04
Original Sutra AuthorN/A
AuthorGhasilal Maharaj
PublisherA B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti
Publication Year1960
Total Pages1039
LanguageHindi, Sanskrit
ClassificationBook_Devnagari & agam_uttaradhyayan
File Size75 MB
Copyright © Jain Education International. All rights reserved. | Privacy Policy