SearchBrowseAboutContactDonate
Page Preview
Page 221
Loading...
Download File
Download File
Page Text
________________ संघा टीका स्था० २ ० १ सू०१ जीवाजीवादीनां हित्यनिरपणम् २०) नोऽत्यन्तव्यतिरिक्त नि जीवदेशोऽपि जीव एवेनि न राभित्रयसम्भव हनि । अस्य विस्तृतवर्णनम् उत्तराध्ययनपत्रस्य प्रियदर्शिनीटीकायां तृतीया चयने - म्माभिः कृतमिति तत्र विलोकनीयम् । सम्मति जीवतत्वस्यैव भेदान् सपरिपक्षानाह- तमा चर' न्यादि । त्रमाञ्चैव स्थावराधेव-स्वन्तोति असाःसनामकर्मादयाजाता द्वीन्द्रियादयो जीवाः, तन्प्रतिपक्षभूताः स्थावराः-स्थावरनामकर्मोदयात् तिष्ठन्तीत्येवं भीलाः स्थान:-पृथिव्यादयः । तथा-तयोनिकाय अयोनिकाचैव । तत्र-सह योन्या-3 नहीं है वह नोजीव है पेसा अर्थ होने पर नोजीव शब्द से अजीव ही प्रतीत होता है और यदि वह देश निषेध रूप में आया है तो नोजीव शब्द से जीवदेश ही प्रतीत होना है जीवदेश अपने देशी जीव से अत्यन्त भिन्न होता नहीं है इसलिये जीवदेश भी जीव रूपही है इस तरह राशित्रय का संभव कैसे हो सकता है इस विषय का विस्तार रूप से वर्णन उत्तराध्ययन सूत्र की प्रियदर्शिनी टीका में ततोय अध्ययन में हमने किया है इसलिये वहीं से इसे देख लेना चाहिये ।। ___ अन सूत्रकार जीवतत्व के प्रतिपक्ष सहित भेदों का वर्णन करते है " तसा चेय" इत्यादि जीवतत्व दो विभागों में विभक्त हुआ है एक विभाग है वसरूप और दसरा विभाग है स्थावररूप उस नामकर्म के उदय से जो अपनी इच्छा से चलते फिरते हैं ऐसे दीन्द्रिय जीव तेइ. न्द्रिय जीव चौइन्द्रिय जीव और पञ्चेन्द्रिय जीव उस है और स्थावर जीव પ્રમાણે અર્ધ થશે-“જે જીવ રૂપ નથી તેને અજીવ કહે છે. ” આ રીતે “જીવ ” પદ દ્વારા અજીવ જ પ્રતીત થાય છે. જે તે દેશનિધિરૂપે પ્રયુક્ત या काय, तो "ना " २४ द्वारा ' ' प्रतीत याय छे. છરદેશ પિતાના દેશીજીવથી અતિશય બિન હેત નથી. તેથી છવદેશ પણ ઓવરૂપ જ છે. આ રીતે રાશિત્રય અહીં સંભવિત નથી, આ વિજયનું ઉત્તરાધ્યાયન સૂવની મારા દ્વારા લખાયેલી પ્રિયદર્શિની ટીકામાં ત્રીજા અધ્યયનમાં વિસ્તારપૂર્વક પ્રતિપાદન કરવામાં આવ્યું છે. તે જિતાયુઓએ તે ટીકા વાચી લેવી. હવે સૂત્રકાર છત્વના પ્રતિપક્ષ રકિતના ભેદોનું નિરૂપણ કરે છે– " तसा चे" या तत्व में पयाय-2 विना ત્રસરૂપ છે અને બીજો વિભાગ સ્થાવરરૂપ છે બસ નામકર્મના ઉદથી જે જે પિતાની ઇચ્છા અનુસાર હલનરાલન કરી શકે છે એવા હથિ, ત્રિથિ ચતુરીન્દ્રિય અને પંચેન્દ્રિય ને વસ કહે છે. અને પ્રતિપયાભૂત સ્થાવર જીવે છે. સ્થાવર નામકર્મના ઉદયથી જે જે પિતાની વાડી
SR No.009307
Book TitleSthanang Sutram Part 01
Original Sutra AuthorN/A
AuthorGhasilal Maharaj
PublisherA B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti
Publication Year1964
Total Pages706
LanguageHindi, Sanskrit
ClassificationBook_Devnagari & agam_sthanang
File Size41 MB
Copyright © Jain Education International. All rights reserved. | Privacy Policy