________________
प्रमेयचन्द्रिका टीका श०२४ उ.१२ सू०५ मनुष्यजीवानामुत्पत्तिनिरूपणम् १२१ धिकानि उत्कृष्टतोऽष्टाशीति वर्षसहस्राणि चतुरन्तर्मुहूर्ताऽभ्यधिकानि एतावस्कालपर्यन्तं सेवेत तथा एतावत्कालपर्यन्तमेव असंझिमनुष्यगतौ पृथिवीगों च गमनागमने कुर्यादिति औषिका आधास्त्रयो गमाः प्रतिपादिता भवन्ति । अत्र औधिका आधास्त्रय एव गमाः कथिताः शेषाः षट् न कथिता तदेवाह-'सेसा छ न भण्णंति' शेषा औधिकातिरिक्ताः स्वयं जघन्यकालस्थिति केत्यादि त्रयो गमाः, तथा आत्मनोस्कृष्टस्थितिकेत्यादि त्रयो गमा इति षड् गमा नेह प्रतिपाद्यन्ते संमूच्छिममनुष्याणामन्तर्मुहूर्त स्थितिकत्वेन शेष षट्गमासंभवादिति । ३ । उत्कृष्ट चार अन्तर्मुहर्त अधिक ८८ अठयासी हजार वर्ष का होता है इस प्रकार असंज्ञी मनुष्य इतने काल तक असंज्ञी मनुष्य गति का और पृथिवीकायिक गति का सेवन करता है और इतने ही काल तक वह उसमें गमनागमन करता है। इस प्रकार से औधिक के आदि के तीन गम कहे गये हैं ३ ___यहां आदि के औधिक तीन ही गम कहे है बाकी के गम नहीं कहे गये हैं यही सूत्रकार कहते हैं-'सेसा छ न भण्णति' पूर्वोक्त
औधिक गमों के अतिरिक्त जो 'स्वयं जघन्य काल स्थितिक' आदि तीन गम हैं वे तथा आत्मनोत्कृष्ट स्थितिक आदि जो तीन गम हैं वे इस प्रकार से ये छह गम यहां नहीं कहे गये हैं-क्योंकि संमूछिम मनुष्यों में अन्तर्मुहर्त्त से अधिक स्थिति नहीं होनेके कारण इन शेष छह गमों की असंभवता होती है ।३। અને ઉત્કૃષ્ટથી ચાર અંતમુહૂર્ત અધિક ૮૮ અઠયાસી હજાર વર્ષનું કથન કરેલ છે. આ રીતે તે અસંજ્ઞી મનુષ્ય આટલા કાળ સુધી અસંજ્ઞી મનુષ્ય ગતિનું અને પૃથ્વીકાય ગતિનું સેવન કરે છે, અને એટલા જ કાળ સુધી તે તેમાં ગમનાગમન–અવર જવર કરે છે. આ રીતે આ ઔધિક વિગેરેના ત્રણ गमा ४६॥ छे. 3
શંકા-ૌધિક વિગેરેના ત્રણ જ ગમે અહિયા કહ્યા છે, તે બાકીના છ ગમે કેમ કહેવામાં આવ્યા નથી. ___त्तर--'सेसा छ न भण्णति' मा ५९ अपामा मावस भी ત્રણ ગમે શિવાયના જે “સ્વયં જઘન્ય કાળની સ્થિતિવાળા વિગેરે ત્રણ ગમે છે, તે તથા પિતાની ઉત્કૃષ્ટ સ્થિતિ વિગેરેના જે ત્રણ ગમે છે તે આ રીતના ૬ છ ગમે અહીં કહેવામાં આવ્યા નથી. કેમ કે-સંમૂ૭િમ મનુષ્યમાં આ ગમની અસંભવતા હોય છે. ૩
શ્રી ભગવતી સૂત્ર: ૧૫
