________________
યથાપ્રવૃત્યાદિ ત્રણેય મહાકરણોનું સ્વરૂપ કાર્યસિદ્ધી અસાધારણ કારણે કરણ
યથાપ્રવૃત્તિકરણ
કરણ એટલે આત્માનો વિશુદ્ધ તર તમ પરિણામ વિશેષ. યથા પ્રવૃત્તિકરણ આવતા પહેલાનું એક અન્તર્મુહૂર્ત એવું હોય કે જેનો પ્રત્યેક સમય અનંત ગુણ વિશુદ્ધિવાળો હોય. ગ્રંથિની નજીક આવેલા અભવિને જે વિશુદ્ધિ હોય તેનાથી અનંતગુણી વિશુદ્ધિ ભવિજીવન હોય. કરણ કરવાના સમયે જ્ઞાનોપયોગ હોય. દેવનારકીને મતિધૃતથિભંગ અજ્ઞાન તેમજ મનુષ્ય તિર્યંચને મતિશ્રુત જ્ઞાન હોય. કાયયોગ અને વચનયોગ ક્ષણે ક્ષણે ચાલુ હોવા છતાં ઉપયોગ તેમાં ન હોય પરંતુ મનોયોગમાં હોય અથવા ગમે તે એકયોગમાં ઉપયોગ હોય. ત્રણ શુભ લેફ્સા માંથી કોઈ પણ એક હોય અશુભ એકેયનોયન જધન્વથી તેજો લેડ્યા મધ્યમથી પદ્મશ્યા ઉત્કૃષ્ટથી શુક્લ લેડ્યા હોય. આયુસિવાયના ૭ કર્મોની સ્થિતિ અન્તઃકોડાકોડી થી વધુ ન હોવી જોઈએ. તે સમયે પ્રવર્તમાન વિશુદ્ધિના કારણે અશુભકર્મનો તીવરસ મંદ મંદતર કરે અને શુભ દ્વિઠાણીયાંમાંથી ચઉઠાણીયો કરે ૪) કર્મપ્રકૃતિ જે અનિવાર્ય છે તેમાં પણ શુભપ્રકૃતિઓનો જ બંધ થાય. શુભમાંજ પરાવર્તના. તે વખતે જેમત્રસ દશક બંધાય સ્થાવર દશક ન બંધાય તેમ અતિવિશુદ્ધ પરિણામમાં આયુષ્યના બંધની શક્યતા નથી.
મોહનીયના ઔદયિક પરામિક ક્ષાયોપથમિક અને ક્ષાયિક ચારેય ભાવો હોય છે.
જ્ઞાનાવરણ – દર્શનાવરણ અને અંતરાયના પ્રથમના ઔપથમિક સિવાયના ત્રણ ભાવો હોય છે. અને અધાતિકર્મના ઔદયિકને ક્ષાયિક બે જ ભાવો હોય
૧૯
