________________
પ્રસ્તાવના
“વિકાલિક આત્મ વિજ્ઞાન !” - અનાદિ કાળથી આ જીવને અકળ રહેલા રહસ્યના ઊંડાણને તાગ મેળવતે ઇવનિ !
વિજ્ઞાન” એ સ્વયં એવું ભાવ તત્વ છે કે જે સર્વત્ર હાય [અર્થાત સર્વક્ષેત્રે હાય], સર્વદા હેય [અર્થાત્ ત્રણે કાળને વિષે હોય, અને સર્વને અર્થાત સમગ્ર દ્રવ્યને] જે લાગુ પડતુ હોય.
ત્રિકાલિક આત્મ વિજ્ઞાન એ જીવ-જગત અને જગત્પતિને ઓળખવાને અખંડ અને સરળ માર્ગ છે. વસ્તુ સ્વરૂપને મૂળથી ફળ પર્યત અવિછિન નીરખવાની અને ખી કલા છે. જલકમલવત્ રહીને લોકાલોકને હસ્તકમલવત્ નીહાળતા કેવળજ્ઞાનની તેમાં છાયા છે તેમાં માત્ર શબ્દાર્થ સુધી ન અટકાવતી પરંતુ લક્ષ્યાર્થ, તાત્પયાર્થ અને ગૂઢાર્થના ઉચ્ચતમ શિખરી ભણી દોરી જતી રેખાઓ છે. “આત્માનું જ્ઞાન અને વેદન જે અત્યારે જુદા પડી ગયા છે, તેના એકીકરણ માટે જગતમાં ધર્મની સ્થાપના છે”—આ ધ્રુવપદને સતત તેમાં રણકાર છે.
ત્રણે કાળને વિષે આત્માનું સત્ય-વાસ્તવિક સ્વરૂપ છે -પરમ અશ્વય–પરમ માધુર્ય અને પરમ સૌંદર્યને મંગલ ત્રિવેણી સંગમ આત્મા આવા તેના સહજ પરમાત્મસ્વરૂપે
