Page #1
--------------------------------------------------------------------------
________________ thivizig8 GODIjaLIajaanNA 'lokAloka prakAzaka kevaLajJAnane prApta karI pratyeka tIrthakara cAre prakAranA devoe racelA samavasaraNamAM besI | zramaNa-zramaNI-zrAvaka zrAvikArUpa caturvidhA saMghanI sthApanA kare che.. ' te sthApanA nikSepe. rahelA caturvidha saMghanI jhalakanuM citra. * grantha preraka* 'pa.pU.A. zrI kundakundasUrIzvarajI ma.sa pUjayapAda zAsanasamrA Adi. aneka vizeSaNa viziSTa zrImad vijayanemisUrIzvarajI mahArAjAnA paTTadhara A. zrI vijayaamRtasUrijI ma. nA paTTadhara puNyanAmadeva aviratanija guNasAghakaA.zrI dharmadhurandharasUrijI mahArAjanI puNyasmRtinimitte teozrInA ziSyaratna yuA. zrI kukundasUrijI ma. nI preraNAthI guDA bAlotAnA nivAsI nathamalAjI pratApajI) togAnInA suputro rameza, prakAza, pravINa, araviMda, sureza, narezabhAinA saujanyathI. in Education International www.jainelibgty.org
Page #2
--------------------------------------------------------------------------
________________ TIii tarIkSa pArzvanAthayanaHE TI| zAlInI bAvaka para sthA. deva dIkSAvijaya dvAli dujarAtI mAtra rInA CIOS > pepUciTIIDirI - 3 viSya kirITarajIthI kAma 72 iMcanA cAmavarNAzrI aMtarIkSa pArzvanAthasaMpratikAlIna zrI AdinAtha bhagavAnanA (27iMca) darzana, bhagavAnanuM devavimAna sadeza suMdara vizALa be ArAdhanA bhavana, kalAtmaka vizALa jinamaMdira pa.pU. gurUdevazrInI agni saMsakArabhUmi e ja samAdhimaMdira pA. S SC OR - sApaka = zrI labdhidhAma tIrtha amadAvAda-zaMkhezvara hAive roDa, 'viramagAmathI 10 ki.mI., mu. dhAkaDI, (tA. viramagAma. jI. amadAvAda. mo. 9825556444 saujanya labdhigurUkRpApAtrI pU. gaNivarya zrI zIlaratanavijayajI ma.sA. nA ziSyaratnA pU. bAlamuni zrI bhavyaratnavijayajI ma. pU. bAlamuni zrI siddharatnavijayajI ma. For Private & Parsanal Use Only
Page #3
--------------------------------------------------------------------------
________________ II zrI dharma-bhakita-prema-suboLa-labdhi-zAMticaMdra sa bhyo namaH rIjI mahArA navI AzithiI ni nI a TbdanAtha bhAvi maMSiG] zAsana caraNe A T / lavhisalara najarANuM 2. kerI tIrtha preraka/ saMsthApaka8 pa.pU.A. zrImadvijaya labdhisUrIjIpI # tIrtha mArgadarza38 labdhigurUkRpApAtra pU, gaNirIkviAlijI, rAdhanA maMdira - dharmazALA - bhojanazALA ukALelA pANIdImA pANIdevInapUrvemaLelA saMketo AvanAra ba - peDhI roSakALamAM 1500 sAdhu-sAdhvIjI ma. nI vaiyAvacca bhakti khodakAma karAvatA prApta thayela cAra 1 lAbha (dara besatA mahine-pUnama-ravivAra suda-9 ane vada-10) saMpratikAlIna pratimAjI temaja aMbikA mAtA. IIIII (tIrtha nirmAtAjI 'mAtRhRdayA pU. pravartinI sA. hemalatAzrIjI ma.sA.nI, | preraNAthI zrI lablinidhAna cerITebala TrasTa amadAvAda. Lemnational Private & Personal org
Page #4
--------------------------------------------------------------------------
________________ CODECCO SOCCORRECOEEG BrI 2 ) Na G CONCOGERWONGSOMOGNE uTa), DR (6) Del Pe CharUPle D 6 O) 6 09 0 5 / O ka graMtha preraka Wycile al Soosaluzy Abello chellA cAra dAyakAmAM bAvIza jeTalA smRtisaMdarbha graMthonI virATa zreNImAM vAtsalya bhAva batAvI dareka graMtha prakAzanamAM sAro rasa laIne saMpAdakane preraNA ane baLa ApatA rahyAM che. preraNAdAtA gurudevazrInA caraNomAM amArI vaMdanAo. - saMpAdaka For Private Personal Use Only library.org
Page #5
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI ciMtAmaNI pArzvanAtha bhagavAna - vallabhIpura 0. 2 NO tI , 1 9 ) zno jJAbarobId thyAdI lakSmIbAI TArtho sa0thI | GrahyAEURrthI baut (wdvArTikbI AvaradA vASTa) jaLIthAIlIthI IjAthIsthApatIrtha sakalavarI saNabhaNibA bhapriNAlA 0.ucavALIvAvelarIbAI joTANI (AlathIpurA )ha8 supathI zarIlAla thavIvAraMvAdalaparA,tharaviThThAI Jain Educati onal
Page #6
--------------------------------------------------------------------------
________________ PRESS zrIpArzvanAthopasargahAriNI zAsanadevI zrI padmAvatImAtA [jinazAsanano jayajayakAra karAvanArI saujanya zrI pUnamacaMdavI. dozI parivAra (vallabhIpuravALA) - hAla muMbaI taraphathI www.alonlib
Page #7
--------------------------------------------------------------------------
________________ AzIrvAda dAtA pU.2 A.devazrI sthulabhadrasUrIzvarajI ma.sA. II namo titthassA ---... .. zrI labdhi vikramapaTTAlaMkAra dakSiNa kesarI -dakSiNa bhAratanA aneka bRhat tIrtha sthApaka pUjayapAda AcAryadeva zrI vijaya sthulabhadrasUrIzvarajI ma.sA.nI bIjI puNyatithI nimitte pa.pU.A. zrI caMdrayazasUrIzvarajI ma.sA.nA AjJAvartI pU.sA. zrI subhadrAzrIjI ma. sA.nI preraNAcI R 2713 preraNA dAtA pU.A.devazrI caMdrayazasUrIzvarajI ma.sA.
Page #8
--------------------------------------------------------------------------
________________ julAbIpuraFRvAraNAthIDAthI jIrAjasthAnI zrI anItA lavidA niAdAnAyiA gItAmAM sahAya 12 TAvIEUR{vajana: vanavanI vAvanI # nAnInAvAra jaI GIrasIhyathAWrisarA thIjIda pratidinIrjI-%E3 8 CBITRii vAtae/UCD dIvA thAIlI othAyIzyapumA" vInAzIlanI samA bhUpinA bhUSaNavAnI preraNA ka2vAra rahijANIzIlAla jIvANI (@iv sAthIjI spibirANIjI rANArAjaldI upavAA pavigrAhatI zaNIyAmAchalIthanI bhUmipUjavAthI, Jain Education Intemational www.jainelibrary
Page #9
--------------------------------------------------------------------------
________________ | - rovanI ujajavAla upArivAti. war Radyal Nomad ollasikos acid Rana doad sia manloka , iyAnagara ne dhanyaveLa ghanyanagara dhanyaveLA siddhahemavyAkaraNanI zobhAyAtrA gujarAtanA aNahilapura pATaNamAM mahArAjA siddharAjanA samayamAM jainAcArya zrI hemacandrasUrijI mahArAjanI racanA dvArA zrI siddhahema zabdAnuzAsana nAmakaraNa pAmelA graMtharatanane hAthInI aMbADI upara padharAvIne nIkaLelI zobhAyAtrAnuM maMgalAdarzana, 'pa.pU.A.bha.zrImad vijaya hemacandrasUrIzvarajI ma.tathA pU.A.zrI pradyumnasUrIzvarajI ma.nI preraNAthI guNaguNAnurAgI suzrAvakonA saujanyathI lan International
Page #10
--------------------------------------------------------------------------
________________ kaccha lokala al ell l zAsananA 108 sadgata sUrivarone zraddhAMti zrI hemacaMdrAcAryajI ma. zrI pArzvacaMdrasU.ma. zrI hIravijaya sU.ma. zrI cazovijayajI ma. zrI maNIvijayajIdAdA zrI mulacaMdajI ma. zrI vijayAnaMdasU.ma.zrI kamala sU.ma. zrI dAna sU. ma. zrI rAmasUrijI ma. zrI premasUrijI ma. zrI dharmasU. ma. (kAzI) zrI jhaverasAgarajI ma. zrI jitavijayajIdAdA zrI vRddhicaMdrajI ma. zrI paM.dharmavijayajI ma. zrI surendra sU.ma. zrI nemisUrijI ma. zrI darzanasUrijI ma. zrI udayasUrijI ma. zrI naMdanasUrijI ma. zrI vijJAnasUrijI ma. zrI lAvaNya sU.ma. zrI motIprabha sU.ma. zrI jayAnaMda sU.ma. zrI nItiprabha sU.ma. zrI amRta sUma. zrI kumudacaMdra sU.ma. zrI vijayasuzIla sU.ma. zrI buddhisAgara sU.ma.zrI kirtIsAgara sU.ma. zrI kailAsasAgara sU.ma. zrI sAgarAnaMda sU.ma. zrI u.dharmasAgarajI ma. zrI hemasAgara sU.ma. zrI kastura sU.ma. zrI merUprabha sU.ma. zrI yazobhadrasU.ma.zrI devasUrijI ma. zrI dharmadhuraMdhara sU.ma. zrI devendrasAgara sU.ma. zrI haMsasAgara sU.ma. zrI darzanasAgara sU.ma. zrI paM.abhayasAgarajI ma. zrI nIti sU.ma. Chen zrI jinendra sUma. zrI mohana sUma. zrI pratApasUrijI ma. zrI dharmasUrijI ma. #zraddhAMjali arpe che! bhogIlAla velacaMdabhAI joTANI parivAra kola nA navA naka vallabhIpuravALA (ayodhyApurama tIrthanA AjIvana TrasTI) Ed zrI harSasUrijI ma. zrI maMgalaprabha sU.ma. zrI bhAnucaMdra sU.ma. zrI jayAnaMda sU.ma. zrI mahAbala sU.ma. saujanya zAha narendrakumAra bhogIlAla (vallabhIpuravALA) zuddha ghInA vepArI sAkara bajAra, bhAvanagara. kalola 0 bhUlo bhala nA bhAvo www.jainelibrary
Page #11
--------------------------------------------------------------------------
________________ hAi hIjha hIjha hAi hIjha hI hIjha hI hI hI hI hIcha chacha chacharI uchicha kacha chacha chi hAchi cha chacha kacha hITa phINa hajI kacha chacha hajI zAsananA 10 saddagatasUrivarone zraddhAMjali zrI siddhisUrijI ma. zrI bhadrasUrijI ma. zrI manohara sU.ma. zrI omakAra sU.ma. zrI bhadraMkara sU.ma. zrI vibudhaprabha su.ma. zrI labdhisUrijI ma. zrI lakSmaNa sU.ma. I ne 9 ne ja 9 106) zrI vikramasUrijI ma. zrI navinasUrijI ma. zrI kIrticaMdra sU.ma. zrI sthUlabhadra sU.ma. zrI vallabha sU.ma. zrI samudrasUrijI ma. zrI indradIna sU.ma. zrI kezarasUrijI ma. zrI caMdrasUrijI ma. zrI prabhavacaMdra su.ma. zrI bhuvanarana su.ma. zrI kanakasUrijI ma. zrI devendrasUrijI ma. zrI kalApUrNa su.ma. zrI rAmacaMdra su.ma. zrI jitamRgAMka su.ma. vaLI na lAvI che, , 0i 800 kI.) cha bIjI chocha pachI cha khAi chachachacha chacha chacha chacha chI chahoslehoolweIkarIeo ete') ed) (kha) (kha) (mo) (pa) ( ra >> >> 'chiI, chathi | beeii chachachachachachachachachachachachacha kacha chachachachachachachachachachacha chachachachachachachachachachachachacha chachachachachacha bhaochachachachachachachachachachachachacha haLahaLA zrI mukticaMdra sU.ma, zrI paM.bhadrakaravijayajI ma. zrI kudakunda sU.ma. zrI trilocana sU.ma, zrI raMgasUrijI ma. zrI rAjatilaka sU.ma. zrI ravicaMdra sU.ma. zrI mitrAnaMda sU.ma. zrI paM.kAntivijayajI ma. zrI mahodaya su.ma. zrI himAzu sU.ma. zrI bhuvanabhAnu sU.ma. zrI paM.padmavijayajI ma. zrI bhadragupta sU.ma. zrI dharmajita sU.ma. zrI jayazekhara sU.ma. zrI bhaktisUrijI ma. zrI subodhasU.ma. zrI vinayacaMdrasena sU.ma. zrI labdhi sU.ma. zrI mohanalAlajI ma. zrI cidAnaMda sU.ma. zrI hiMmatavimalajI ma. zrI zAMtivibhUla sU.ma. tuM pa ka zrI rAjendra sR.ma, zrI ghanacaMdra sU.ma, zrI bhupendra sU.ma. zrI yatindra sU.ma. zrI guNasAgazrIjI ma, zrI jinakAntisAgara su.ma. 44 zraddhAMjali arpe che : :: saujanya : a.sau. prajAlakSmI bhogIlAla joTANI lalita DerI (vallabhIpuravALA) a.sau. indumatI pratAparAya joTANI a.sau. kusumabena araviMdabhAi joTANI zuddha ghInA vepArI (vallabhIpuravALA) varAchA, mAtAvADI coka, mohananI cAla, surata-6. r r r r r r r r r r r r r r r r r r r r r r r r r r r r r r r Jan Education International
Page #12
--------------------------------------------------------------------------
________________ @lex vilnn zatruMjyA madhatIthI parama pavitra zAzvata tIrtha zrI zatruMjayanA aitihAsika abhiSekanuM sva. zrI zAMticaMda bAlubhAi javerI svargavAsa : jeTha sudI 1, saM. 2061 tA. 8-6-2005 YOG 36 pUjya AcArya bhagavaMto ane 3600 pU. sAdhu sAdhvIjI mahArAjo ane eka lAkha bhAvikonI urvAsthatImAM 1990mAM sva. zrI rajanIbhAi devaDI sAthe khabhekhabhA mIlAvI sahayogamAM Ayojana rI saphaLatA prApta karI -~-~ jIvana dhanya banAvanAra jaina zAsananA zaNagAra samA suzrAvaka sva. zrI zAMticaMda bAlubhAi javerI - pAla, muMbai ne amIbharyA aMtaranI zraddhAMjali... HH kalyANamitra :: ~~~ manubhAI zeTha - bhAvanagara. i .......
Page #13
--------------------------------------------------------------------------
________________ GYA zrI caturvidha saMgha tavArIkhanI tejachAyA (pratibhAvaMtono kIrtikaLaza) naMdalAla bI. devaluko saMpAdaka:) JAYJbW Education International
Page #14
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI caturvidha saMgha : tavArIkhanI tejachAyA granthapreraka : pa.pU. A. zrI kundakundasUrijI ma.sA. (zAsanasamrATa nemisUri samudAya) 3 granthasaMpAdaka : naMdalAla bI. devaluka 0 granthaparAmarzaka : AgamadivAkara pU.munizrI dIparatnasAgara ma.sA. (jemaNe A granthane sAdyanta avalokyo) granthaprakAzaka ane prAptisthAna : zrI arihaMta prakAzana paghAlaya" 2237-bI-1, hilaDrAiva, porTa kolonI pAchaLa, vAghAvADI roDa, sarkiTa hAusa pAse, bhAvanagara-364 002 phona (0278) 2562690 grantha vimocanakAra bhAgyazAlIo zrI haThIsiMha kesarIsiMha parivAranA zrI paMkajabhAI sudhAkarabhAI zeTha tathA 0 graWkiMmata : rUA. 400=00 * zrI gauravabhAI anubhAI zeTha 2 TAipaseTiMga : arihaMta komyuTara grAphiksa jaina vidyArthI gRha kampAunDa, sonagaDha (ji. bhAvanagara) te mudraka : smRti ophaseTa sonagaDha-364250 phona : (02846) 244081 0 granthaprakAzana : dIpotavIno maMgala divasa vi.saM. 2061 tA. 2-11-2005 0 DijhAinara : anaMtabhAI bhAvasAra tathA pArasabhAI pArasa kayUTara enDa grAphikasa hajurapAyagA roDa-bhAvanagara 9 padmAvatIjI citra ArTIsTa "putra dvArA taiyAra thayuM che. 0 grantha uparanA AvaraNacitranI upalabdhi : zrI omakAratIrtha, chANI prakAzita "zrI paryuSaNA vAdya vArasasUtra saritra'mAMthI sAbhAra
Page #15
--------------------------------------------------------------------------
________________ AzIrvacana : preka saMdezo prastAvanA noMdha......... anumodanA noMdha...... purovacana noMdha nAma covIsa tIrthaMkaro zrI AdinAthacaritra zrI ajitanAtha prabhucaritra zrI saMbhavanAtha prabhucaritra zrI abhinaMdanasvAmIcaritra zrI sumatinAtha prabhucaritra zrI padmaprabhusvAmIcaritra zrI supArzvanAtha prabhucaritra zrI caMdraprabhasvAmI caritra zrI gautama gaNadhara zrI agnibhUti gaNadhara zrI vAyubhUti gaNadhara zrI vyakta gaNadhara pa.pU. A.zrI kundakundasUrijI ma.sA. (graMthapreska) DaoN. ramaNalAla cI. zAha (taMtrIzrI prabhu jIvana') munizrI jayadarzanavijayajI ma.sA. naMdalAla bI. devaluka (graMthasaMpAdaka) vibhAga 1 jinazAsananA AdhArastaMbho pR. naM. zrI sudharmAsvAmI zrI AryasuhastisUri ma. 53 53 53 54 54 55 55 56 (3) viSayAnukramaNikA gaNadharono preraka paricaya 67 68 68 68 nAma 71 73 zrI suvidhisvAmI caritra zrI zItaLanAtha prabhucaritra zrI zreyAMsanAtha prabhucaritra zrI vAsupUjya svAmIcaritra zrI vimalanAtha svAmIcaritra zrI anaMtanAtha svAmIcaritra zrI dharmanAtha svAmIcaritra zrI zAMtinAtha prabhucaritra jinazAsananA sukAnI guruvaryo pR. naM. pR. naM. -zrI jaina AtmAnaMda sabhA (divyakAnta salota) zrI kuMthunAtha prabhucaritra zrI aranAtha prabhucaritra zrI mallinAtha prabhucaritra zrI sudharmAsvAmI gaNadhara zrI maMDitaputra gaNadhara zrI mauryaputra gaNadhara zrI aMkapita gaNadhara zrI A. AryarakSitasUri zrI devardrigaNi kSamAzramaNa 56 57 57 58 58 58 59 59 68 69 69 69 75 nAma 66 zrI munisuvrata svAmIcaritra zrI naminAtha prabhucaritra pR. naM. zrI neminAtha prabhucaritra zrI pArzvaprabhu caritra zrI mahAvIra prabhucaritra k -A. zrI vijayapadmasUrijI ma.sA. zrI acaLabhrAtA gaNadhara zrI maitArya gaNadhara zrI bAlasaMyamI prabhAsagaNadhara ta 20 60 60 60 61 61 62 62 62 69 A 69 69 -vinodarAya gulAbacaMda zeTha zrI AryarakSitasUrijI ma. zrI jagacaMdrasUri ma. 78 79
Page #16
--------------------------------------------------------------------------
________________ (4) vyaktinuM nAma pR. naM. vyaktinuM nAma zrI A. dharmaghoSasUri ma. zrI A. somasuMdarasUri ma. zrI A. munisuMdarasUri ma. zrI pArjacaMdrasUri ma. pR. naM. vyaktinuM nAma | zrI A. AnaMdavimalasUri ma. 85 | zrI A. hIravijayasUri ma. pR. naM. 87) 90 (0 zrataupAsako ane sAhityasarjana dIparatnasAgara ma. AgamakAlIna sAhitya . . . . . gaNadhararacita dvAdazAMgI zrI bhadrabAhusvAmI, anya AgamasAhityasarjana . . umAsvAtijI, pAdaliptasUrijI, siddhasenasUrijI, vimalasUri, devaguptAcArya, zIlAMkAcArya, dhanezvarasUri, mallavAdI sUri, zivazarmasUri, caMdrarSi mahattara, siddhasena gaNi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . haribhadrasUri, saMghadAsa, mAnatuMgAcArya, jinabhadra gaNi, jinadAsagaNi, udyotanasUri, siddharSisUri, jaMbu ................ 96 mANikacacaMdrasUri, abhayadevasUri, zobhanamuni, vAdavetAla zAMtisUri, vardhamAnasUri, kulacaMdra gaNi, vIra AcArya, buddhisAgarasUri, jinezvarasUri, dhanezvarasUri, droNAcArya, sUrAcArya, abhayadevasUri, vardhamAnasUri. . . . . . . caMdraprabhasUri, jinacaMdrasUri, siddhasenasUri, namisAdhu, nemicaMdrasUri, guNacaMdrasUri, zAlibhadrasUri, caMdraprabhamahattara, zAMtisUri, jinavallabhasUri, jinadattasUri, devabhadrasUri, vIra gaNi, devacaMdrasUri, zAMtisUri, devasUri.... dharmaghoSasUri, yazodevasUri, municandrasUri, caMdrasUri, yazodevasUri, malladhArI hemacaMdrasUri, vAdIdevasUri, amaracaMdrasUri ane , haribhadrasUri, jinezvarasUri, vijayasiMhasUri, dharmaghoSasUri .............. . . . 99 mahendrasUri, siddhisUri, vijayasiMhasUri, caMdrasUri, devabhadrasUri, vardhamAnasUri, malayagiri mahArAja, lakSmaNa gaNi, zrI caMdrasUri, | vijayasiMhasUri, haribhadrasUri, padmaprabhasUri, paramAnaMdasUri, devacaMdramuni.................... * * * * * * * * * * * * * * * . . . . . . . . 100 muniratnasUri, somaprabhasUri, hemacaMdrAcArya, rAmacaMdra ane guNacandrasUri... . . . . rAmabhadra, apabhraMza sAhityakALa, saM. 1230thI 1299 no sAhityakALa............. rAsano yuga, 1275 thI 1303no sAhityakALa... . . . . . . . . . . . . . 103 saM. 1300 thI 1352no sAhityakALa......... . . . . . .. 104 jUnI gujarAtImAM sAhitya, saM. 1356 thI 1400 no sAhityakALa . . . . . . 105 101 10ra (90 maMtravidhAnA pAragAmIo : vidhAsiddha puruSo -A.zrI municaMdrasUrijI ma.) 113 111 113 zrI gautamasvAmIjI zrI bhadrabAhusvAmIjI zrI pAdaliptasUrijI zrI Arya khapUTAcArya zrI mahendrasUrijI 108 108 109 110 110 zrI mAnadevasUrijI 110 zrI vRddhavAdIsUri zrI siddhasena divAkarajI 111 zrI mAnatuMgasUrijI 112 zrI naMdiSeNa ne ajita zAMtistava 112 zrI yazobhadrasUri zrI zAMtisUri zrI jinaprabhasUri zrI merUtuMgasUri zrI jinacaMdrasUri 114 114 (9 prabhAvazALI pUrvadharo : mahimAvaMta maharSio -pU. munizrI vAtsalyadIpa ma.) 118 zrI prabhavasvAmIjI zrI zayyabhavasurIjI zrI yazobhadrasUrijI zrI bhadrabAhusvAmIjI zrI sthUlibhadrajI zrI Arya mahAgirijI - 121 122 (zrI vajasvAmIjI zrI umAsvAtijI 119 121 124 125 ka 123 Jain Education Intemational
Page #17
--------------------------------------------------------------------------
________________ vyaktinuM nAma pR. naM. vyaktinuM nAma pR. naM. vyaktinuM nAma (0 saMyamajIvanane dIpAvanArA munibhagavaMto -pU. munizrI yadarzanavijyajI ma.) 136 130 130 137 131 138 138 mahAtmA vajabAhu mahAtmA sukozala muni mahAtmA zukra parivrAjaka zailakAcArya mahAtmA bhISma mahAtmA araNikamuni munijayasuMdara, muni somadatta jhAMjhariyA muni ardhamattA muni zramaNa siMhamuni metArya muni nami rAjarSi amarakumAra AdrakumAra rohiNeya meghakumAra bhadrabAhusvAmI Arya ratnaprabhasUrijI 139 132 133 133 134 135 136 avaMtisukumAla, siddharSi mahArAja vAdidevasUri namnasUri, goviMdasUrijI goviMdamuni yazodevasUri vRddhavAdisUrijI mahAtmA vIrAcArya upA. sakaLacaMdrajI 143 144 145 146 146, 147 148 * 149 15) 140 141 142 143 (0 AgamanA prakhara vyAkhyAtA -pU. munizrI dIparatnasAgara ma.) Agama prakhara vyAkhyAtAo, zramaNajIvanano prANasvAdhyAya, svAdhyAya dvAdazAMgIno, dvAdazAMgI artha ane udbhava, Agamazabda artha ane vartamAnamALakhu, AgamanI vyAkhyA, Agama vivaraNa sAhityamAM upalabdha keTaluM?, bhadrabAhusvAmI, goviMdavAcaka, saMghadAsa gaNi, jinabhadra gaNi, ajJAta, jinadAsa gaNi mahattara, agatyasiMhasUri, siddhasena gaNi, zilAMkAcArya, gaMdhahasti, vAri, abhayadevasUri, malayagirisUri, zAMticandra upAdhyAya A. caMdrasUri, kSemakIrtisUri, haribhadrasUri, droNAcArya, vAdivetAla zAMtisUri, maladhArI hemacandrasUri, vijayavimala gaNi, bhuvanatuMgasUri, mANijyazekhara, guNaratnasUri, zyAmAcArya, koTyAcArya, pRthvIcaMdrasUri, A. ajitadeva, paM. yazodeva gaNi, A. vijayasiMhasUri, nami sAdhu, A. nemicaMdra, A. sumatisUri, mahopAdhyAya kamalasaMyama gaNi, A. jinahaMsasUri, sAdhuraMga, A. tilakaprabha, jayakIrtisUri, A. udayasAgara, bhaTTArakajI, A. yazodevasUri, A. vAdI devasUri, mahopAdhyAya samayasuMdara gaNi, kanakasuMdara gaNi, jayaratnasUri, A. devendrasUri, A. dharmaghoSasUri, A. jJAnasAgarasUri, A. sAdhuratnasUri, A. somasuMdarasUri, jinaharSa gaNi, paM. saMghavijaya gaNi, somavimalasUri, mahopAdhyAya dharmasAgaragaNi, mahovinayavijayajI gaNi, upA0 zrutasAgara gaNi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152 thI 159 (9 coga ane nyAyagraMthonA racayitAo -pU.A.zrI abhayazekharasUrijI ma.) 166 166 162 - (siddhasenadivAkarasUri 161 ) vRddhavAdIsUri abhayadevasUri 162 mallivAdasUri 163 malliSaNasUri 163 haribhadrasUri 164 kalikAlasarvajJa hemacandrAcArya 165 (9 jaina dharma-divAkaro vAdIdevasUrijI ratnaprabhasUrijI A. rAjazekharasUrijI A. guNaratnasUrijI A. somatilakasUri A. municandrasUri A. malayagirisUri A. siMhasUra kSamAzramaNa A. siddhasena gaNi A. zAMtisUrijI maha0 yazovijayajI gaNi maho0 vinayavijayajI gaNi A. bhuvanabhAnusUrijI ma. 167 167 167 - 169 169 169 17) 171 172 168 168 pU.paM.zrI ajitazekharavijayajI ma.) A. skaMdilasUri umAsvAtijI haribhadrasUrijI 173 174 174 mAnatuMgasUri A. bapabhaTTasUri A. udyotanasUri 175 176 177 A. samudrasUri A. mAnadevasUri ( A. vIrasUrijI 177 177 177 Jain Education Intemational
Page #18
--------------------------------------------------------------------------
________________ (6). vyaktinuM nAma pR. naM. vyaktinuM nAma 5. naM. vyaktinuM nAma A. jinezvarasUrijI tathA buddhisAgarasUrijI 178 A. abhayadevasUri 179 droNAcArya ane sUrAcArya A. dharmaghoSasUri 180 mAladhArI A. hemacandrasUri 180 A. mahendrasUri, zobhanamuni, dhanapAla kavi A. jinaprabhasUri A. paramadevasUri A. vAdidevasUri A. rAmacandrasUri A. somaprabhasUri A. bAlacandrasUri A. ratnazekharasUri A. kalyANasAgarasUri 184 184 184 184 181 182 179 182 183 (0 tejapuMja tapasvIo -pU, upA.zrI bhuvanacaMdrajI ma.) (tapasvIonI tavArIkha dhanya e ugra tapasvIo 188 ) tapanAtejathI jhaLAMhaLAM thayelAM tapasvIratno 189 0 prAcIna jaina kavionI dhavalokvala paraMparA -pA. bipinacaMddha 2. trivedI) apabhraMza sAhityamAM jaina kaviono phALo, dazamI sadI, agiyAramI sadI, bAramI sadI, teramI sadI, teramI sadI ane jaina kavio, caudamI sadI, paMdaramI sadI, soLamI sadI ... .. 192 thI 293 (0 madhyakAlIna samayanA saMvegIzAkhAnI paraMparAnA samartha saMyamayAtrIo 211 213 paMsatyavijayajI gaNi paM. kapUravijayajI gaNi 5. kSamAvijayajI gaNi (paM. jinavijayajI gaNi paM. uttamavijayajI gaNi paM. vIravijayajI ma. paM. kIrtivijayajI gaNi paM. ratnavijayajI gaNi 214 215 212 212 213 214 ( zAsanaprabhAvaka bhaTArako : zrI pUjyo : cativaro 218 zrI vijayaprabhasUri ma. zrI vijayaratnasUrijI ma. zrI vijayamAsUrijI ma. 217 218 218 zrI vijayakrayAsUrijI ma. zrI vijayadharmasUrijI ma. zrI vijaya jinendrasUrijI ma. 218 218 zrI vijaya devendrasUrijI ma. zrI harSacaMdrasUrijI ma. zrI hemacaMdrasUrijI ma. 219 219 219 (0 zAsananA samartha ane zIlabhadra sArasvata puruSo 223 A. jJAnavimalasUri AnaMdaghanajI ma. upA. sakalacaMdrajI upA. kalyANavijayajI kavi samayasuMdarajI 224 225 225 (upA. kIrtivijayajI ma. upA. vinayavijayajI ma. 5. padmavijayajI ma. 5. rUpavijayajI ma. 5. mohanavijayajI ma. upA. meghavijayajI ma. upA. udayaratna gaNi upA. dhanavijayajI ma. muni cidAnaMda ma. zrImad devacaMdrajI ma. 229 230 230 231 228 226 228 231 Jain Education Intemational
Page #19
--------------------------------------------------------------------------
________________ vyaktinuM nAma . naM. yazavaMtA jaina sAdhuo zrI vRddhicaMdrajI ma. zrI AtmArAmajI ma. upA. sahajasAgarajI ma. zrI namisAgarajI ma. gaI sadInA zAsananA mahAna jyotirdharo : saMghanAyako paM. zrI maNivijayajI dAdA zrI buTerAyajI ma. zrI mUlacaMdajI ma. zrI gopavijayajI ma. zrI kapUravijayajI ma. zrI cAritravijayajI ma. zrI nyAyavijayajI ma. zrI tripuTI mahArAja zrI paM. kalyANavijayajI ma. A. rAjatilakasUrijI ma. A. himAMzusUrijI A. jitAMkasUrijI A. kalApUrNasUrijI A. rAmacandrasUri muni sudharmasAgarajI ma. A. guNasAgarasira 233 234 237 238 239 241 242 jaina zramaNasaMghanI prabuddha pratibhAo A. vijayendrasUrijI zrI paM. kAntivijayA A. vallabhasUrijI ma. A. nemisUrijI ma. A. nItisUrijI ma. A. kezarasUrijI ma. vyaktinuM nAma 252 253 253 254 255 256 273 273 274 274 275 276 276 ravisAgarajI ma. (1) 286 288 290 291 upA. vIravijayajI ma. A. malasUrijI ma. A. vi. dAnasUrijI ma. A. zrImad premasUrijI ma. A. vi. kamalasUrijI ma. A. zrI bhuvanabhAnusUrina zrI paM. abhayasAgarajI ma. zrI caturavajapa ma. zrI vidyAvijayajI ma. zrI vijaya zrI somatilakavijayajI ma. zrI paM. bhadraMkaravijayajI ma. zrI maMgaLavijayajI ma. zrI puNyavijayajI ma. zrI jaMbuvijayajI ma. vIsamI sadInA zAsanazaNagAra tapasvIratno --pU. gaNi mahodayasAgarajI ma. samartha zAsanaprabhAvaka gacchanAyako A. subodhasAgarasUrijI A. rucacaMdrasUri A. vasaMtasUrijI ma. A. gulocasAgarasUrijI A. navaratnasAgarasUrijI paM. nityAnaMdavijayajI ma. munizrI somativijayajI pR. naM. vyaktinuM nAma pU. naM, --pU. munizrI vAtsalyadIpa ma. A. rAmacandrasUrijI ma. A. dharmasUrijI ma. A. zamasUrijI ma. A. premasUri ma. 235 244 244 245 246 247 257 258 259 259 260 262 278 208 279 279 279 280 281 293 295 300 302 sukhasAgarajI ma. A. dharmasUrijI (kAzIvALA) pU. zrI jhaverasAgarajI ma. pU. zrI jitavijayajIdAdA paM. zrI ANaMdavijayajI ma. 235 A. bhadraguptasUri (baMdhuyugala) A. kumudacaMdrasUrijI ma. 248 249 250 251 A. suzIlasUrijI ma. A. guNasAgarasUrijI ma. A. subodhasAgarasUrijI ma. A. arNorana rijI ma 282 muni udayaratnasAgara che muni mokSaratnavijayajI A. siddhirIyAra ma 282 284 paM. zrI kalyANabodhivijayajI ma. 284 284 285 264 265 267 268 269 269 303 305 306 309
Page #20
--------------------------------------------------------------------------
________________ (8). vyaktinuM nAma 5. naM. vyaktinuM nAma pR. naM. vyaktinuM nAma 310 A. jayaghoSasUrijI ma. A. hemaprabhasUrijI ma. A. guNodaya sAgarasUrijI ma. upA. kailAsasAgarajI ma. 313 315 A. hemabhUSaNasUrijI ma. A. pradyumnavimalasUrijI ma. 316 312 318 ( niHspRhI bhadrapariNAmI saMtaratno 320 321 5. dharmavijayajI gaNivarya A. darzanasAgarasUrijI ma. A. vijJAnasUrijI ma. A. manoharasUrijI ma. A. devasUrijI ma. A. vinayacaMdrasUrijI ma. 323 324 325 327 A. araviMdasUrijI ma. | A. jayAnaMdasUrijI ma. A. mahAnaMdasUrijI ma. A. caMdrodayasUrijI ma. A. dhanezvarasUrijI ma. A. jayakuMjarasUrijI ma. 328 329 329 330 331 332 A. nityodayasAgarasUrijI ma. A. naracandrasUrijI ma. A. kalpajayasUrajI ma. A. siMhasenasUrijI ma. A. bhadrasenasUrijI ma. 334 33pa 336, 337 337 ( adhyAtmamArganA sAdhanAniSTha cAritradhAro zrI mohanalAlajI ma. A. yazodevasUrijI ma. A. zAMtivimalasUrijI ma. 339 u40 341 (paM. zrI padmavijayajI ma. A. raviprabhasUrijI ma. A. AnaMdaghanasUrijI ma. u43 346 u47 A. kanakazekharasUrijI ma. A. kalApUrNasUrijI ma. A. saMyamaratnasUrijI ma. u48 349 3pa0 (0 ugratapanA tejasvI tAralAo 35ra ! , * 354 A. siddhisUrijI ma. A. bhaktisUrijI ma. A. raMgavimalasUrijI ma. A. nipuNaprabhasUrijI ma. 363 A. mukticaMdrasUrijI ma. A. trilocanasUrijI ma. A. caMdrasAgarasUrijI ma. A. raMgasUrijI ma. A. jitendrasUrijI ma. A. prabhAkarasUrijI ma. A. guNayazasUrijI ma. 3pa7 3pa9 360 361 che * nA 356 356 (0 zAstrajJAnanA vidyAvAridhio 368 376 l 377 che \ A. rAjendrasUrijI ma. A. dhanacandrasUrijI ma. A. AnaMdasAgarasUrijI ma. A. bhUpendrasUrijI ma. 370 371 374 A. buddhisAgarasUrijI ma. A. meghasUrijI ma. A. labdhisUrijI ma. A. bhadrakarasUrijI ma. A. amRtasUrijI ma. A. dharmadhuraMdharasUrijI ma. A. puNyAnaMdasUrijI ma. A. hemacandrasUrijI ma. \ nuM 378 379 l l l \ da (0 zAstrasAhityanA samartha saMpAdaka sarjaka sUrivaro 388 393 A. darzanasUrijI ma. A. amRtasUrijI ma. A. devendrasUrijI ma. A. haMsasAgarasUrijI ma. 398 400 389 390 392 (A. kaMcanasAgarasUrijI ma. | A. sUryodayasAgarasUri ma. A. yazobhadrasUrijI ma. A. narendrasAgarasUrijI ma. 394 396 (A. dolatasAgarasUrijI ma. A. kundakundasUrijI ma. A. dhanapAlasUrijI ma. A. cidAnaMdasUrijI ma. 40ra 397 40 Jain Education Intemational
Page #21
--------------------------------------------------------------------------
________________ vyaktinuM nAma vyaktinuM nAma vyaktinuM nAma ? = \ 4) 432 406 407 0: 411 A. sUryodayasUrijI ma. A. durlabhasAgarasUrijI ma. A. manoharakIrtisAgarasUri ma. A. dharmAjetasUrijI ma. A. rAjendrasurijI ma. A. mahAbalasUrijI ma. paM. caMdrazekhara vijayajI ma. A. guNaratnasUrijI ma. A. jinendrasUrijI ma. A. kIrtisenasUrijI ma. A. zIlacandrasUrijI ma. 419 421 422 423 423 437 A. ratnasuMdarasUrijI ma. A. pUrNacaMdrasUrijI ma. A muktiprabhasUrijI ma. A. yazovijayasUrijI ma. A. zreyAMsacandrasUrijI ma. A. vIrasenasUrijI ma. A. pradyumnasUrijI ma. A. azokasAgarasUrijI ma. A. kIrtisenasUrijI ma. A. jinacaMdrasAgarasUrijI ma. A. hemacandrasAgarasUrijI ma. A. kIrtiyazasUrijI ma. A. hemaratnasUrijI ma. A. somacandrasUrijI ma. A. amitayazasUrijI ma. A. amitayazasUrijI ma. A. kalAprabhasAgarasUrijI ma. A. municandrasUrijI ma. A. abhayazekharasUrijI ma. A. rAjaratnasUrijI ma. A. yogatilakasUrijI ma. 412 413 424 439 427 428 441 413 415 417 418 443 428 428 (6 vividha dharmakAryo pravatavanArA prabhAvako 4pa9 ja 461 445 447 448 449 450 474 47pa 476 462 che 463 464 A. pAprabhasUrijI ma. A. yatIndrasUrijI ma. A. vijayakanakasUrijI ma. A. surendrasUrijI ma. A. zAMticandrasUrijI ma. A. meruprabhasUrijI ma. A. bhAnucaMdrasUrijI ma. A. kanakaprabhasUrijI ma. A. subodhasUrijI ma. A. sudarzanasUrijI ma. A. jinendrasUrijI ma. 477 A. ratnabhUSaNasUrijI ma. A. hemaprabhasUrijI ma. A. jinacaMdrasUrijI ma. A. vardhamAnasAgarasUrijI ma. A. mahAyazasUrijI ma. A. ratnacaMdrasUrijI ma. A. guNazIlasUrijI ma. A. caMdrayazasUrijI ma. A. mahAyazasAgarasUrijI ma. A. somacandrasUrijI ma. A. samudrasUrijI ma. A. indradImnasUrijI ma. A. jagacaMdrasUrijI ma. A. sthUlabhadrasUrijI ma. A. hemacandrasUrijI ma. A. ratnAkarasUrijI ma. A. mahAbalasUrijI ma. A. puNyapAlasUrijI ma. A. parasUrijI ma. A. naradevasAgarasUrijI ma. 451 466 478 468 49 4pa3 454 455 456 457 480 481 482 47) 471 473 (9 sUrimaMtra sahitanA viziSTha sAdhako 483 = A. lakSamaNasUrijI ma. A. devendrasAgarasUrijI ma. A. vikramasUrijI ma. A. caMdrodayasUrijI ma. A. kalyANasAgarasUrijI ma. A. zreyAMsaprabhasUrijI ma. A. labdhisUrijI ma. A. azokacaMdrasUrijI ma. A. jayazekharasUrijI ma. A. lalitazekharasUrijI ma. 491 493 494 495 496 A. jagavallabhasUrijI ma. A. rAjayazasUrijI ma. A. caMdrAnanasAgarasUrijI ma. = 498 499 487 489 rASTrIya kakSAe gauravAMkita guruvaryo A. yazodevasUrijI ma. A. kIrticandrasUrijI ma. 501 503 A. jayaMtasenasUrijI ma. A. padmasAgarasUrijI ma. 504 506 [ A. abhayadevasUrijI ma. 507 Jain Education Intemational
Page #22
--------------------------------------------------------------------------
________________ (10) vyaktinuM nAma pR. naM. vyaktinuM nAma pU. naM. vyaktinuM nAma (0 samakAlIna zAsanadIpaka sUrivAro 537 = = A.zrI mohanasUrIzvarajI ma. 509 A.zrI vijayodayasUrIzvarajI ma. 510 A.zrI pratApasUrIzvarajI ma. 511 A.zrI mANikyasAgarasUrijI ma. 512 A.zrI kIrtisAgarasUrijI ma. 513 A.zrI vijayanaMdanasUrijI ma. A.zrI lAvaNyasUrijI ma. A.zrI kastUrasUrijI ma. 516 A.zrI bhuvanatilakasUrijI ma. 518 A.zrI navInasUrijI ma. 5 19 A.zrI vidyAcaMdrasUrijI ma. 519 A.zrI vijayajayaMtasUrijI ma para 1 A.zrI bhadraMkarasUrijI ma. para 1 A.zrI vibudhaprabhasUrijI ma. para 2 A.zrI jinakAMtisAgarasUrijI ma. pa23 A.zrI mahodayasUrijI ma. pa23 A.zrI jinabhadrasUrijI ma. 524 A.zrI omakArasUrijI ma. pa24 A.zrI rAjendrasUrijI ma. 525 A.zrI kailAsasAgarasUrijI ma. para6 A.zrI jayadevasUrijI ma. pa28 A.zrI kanakarasUrijI ma. 529 A.zrI hemendrasUrijI ma. pa3) A.zrI mitrAnaMdasUrijI ma. 531 A.zrI arihaMtasiddhasUrijI ma. 533 A.zrI aruNaprabhasUrijI ma. 534 A.zrI yazobhadrasUrijI ma. 535 A.zrI kundakundasUrijI ma. A.zrI punyodayasAgarasUrijI ma. 538 A.zrI vIrendrasUrIzvarajI ma. 540 A.zrI yazovarmasUrijI ma 540 A.zrI kalyANasAgarasUrijI ma. 541 A.zrI vimalaratnasUrijI ma. 542 A.zrI suyazasUrijI ma. 543 A.zrI jinottamasUrIzvajI ma. 545 547 darzanazuddhi ane cAritrazuddhino siMhanAda gajavanArA parivAronuM viratidharma paMthe adbhuta pradAna [samagra parivAra saMyama yAtrAe] thI 606 pU. muni zrI meghavallabhavijayajI ma., cimanalAla hIrAcaMda jhaverI parivAra, pU. upA. zrI dharmasAgarajI ma., sva. muni zratasAgarajI ma., pU. A. zrI prabhAkarasUrijI ma. sA.nA sagA saMbaMdhIo, zrI choTAlAla ghIvALA parivAra, zrI kundanalAla badAjI cAMdarAivALA parivAra, zrI cimanalAla bhIkhAlAla lAghANI parivAra, zrI kezavalAla punamacaMda parivAra, zrI bAbulAla maMgaLajI parivAra, zrI bhIkamacaMdajI sAkalacaMdajI parivAra, 'zrI devazIbhAI (kaccha mAMDavI) zrI nAthAlAla padamathI caMdarIyA, zrI AsubhAi velajIbhAi gaDA, zrI naTavaralAla vADIlAla vAlANI, sAmUhika saMyama svIkAra, suratanuM suprasiddha saMghavI kuTuMba, rIkhavacaMda saMghavI parivAra, rAjajI hIrAcaMdajI dhanarezA parivAra, zrI bhAyacaMda jhaveracaMda zAha parivAra, pU. jinayazavijayajI ma., zrI jayaMtibhAi viThThaladAsa ANaMdajI parivAra, pU. A. zrI jayaghoSasUrijI ma., pU. A. zrI rAjendrasUrijI ma., pU. A. zrI hemacaMdrasUrijI ma., pU. A. zrI jitendrasUrijI ma., pU. A. jayazekharasUrijI ma., pU. A. zrI vidyAnaMdasUrijI ma., pU. A. zrI ratnasuMdarasUrijI ma., pU. A. zrI hemaratnasUrijI ma., pU. paM. zrI jayatilakavijayajI ma., pU. paM. zrI indravijayajI ma., pU. 5. zrI puNyaratnavijayajI ma., pU. mu. zrI kalparatnavijayajI ma., pU. mu. zrI kalabodhivijayajI ma., pU. paM. zrI yazoratnavijayajI ma., 5. paM. zrI harikAMtavijyajI ma., zrI sAgarAnaMdasUri samudAya, zrI rAmacaMdrasUri samudAya, pU.A. zrI rAjazekharazrIjI ma., zrI nemisUri samudAya, zrI bhakitasUri samudAya, zrI labdhisUri samudAya, zrI kalApUrNasUri samudAya, zrI bApajI ma. samudAya, piMDavADA nivAsI zA kisturacaMdajI haMsarAjajI parivAra, pU. A. zrI kamalaratnasUri ma., pU. A. zrI darzanaratnasUrijI ma., pU. A. zrI ajitaratnasUrijI ma., zrI kisturacaMdajInA parivAramAM ekathI vadhu saMkhyAmAM (pravajita thanAra puNyAtmAonA paricayo. Jain Education Intemational
Page #23
--------------------------------------------------------------------------
________________ vyaktinuM nAma . naM. ratnatrayInA sAdhako zrI kuzalacaMdrajI gaNivara mu.zrI amarendrasAgarajI ma. mu.zrI jitendravijayajI ma. paM. vajrasenavijayajI ma. mu.zrI mahAsenavijayajI ma. paM. bhazIlaviyA ma mu,zrI yazovijayajI ma. chuM. harSa! rnisAgara ma. mu.zrI nItisAgarajI ma. paM. ratnasenavijaya mA viSAdevI senAdevI siddhArthA maMgalA sImA pRthvI 629 sAdhvI saMghanI ujjavaLa paraMparA jinazAsana vayaMnuM caturvidha saMghathI 629 pUrvakAlIna sAdhvIjIonI cAritrasaMpadA 6 30 zramaNI pAhinI devI zramaNI AnaMda mahattarA zramaNI zAMnimata gaNinI mAtA marudevA sumaMgalA sunaMdA brAhmI 607 608 609 610 611 612 614 615 616 616 lamAgA rAmAdevI naMdA vyaktinuM nAma jaina saMghanuM AbhuSaNa : sAdhvI gaNa : zramaNI saMghanI rUparekhA 631 632 632 632 632 633 633 633 633 633 633 634 634 634 634 634 paM. rAja savijyajI ma. mu.zrI somasuMdaravijayajI ma mu.zrI devaratnasAgarajI ma. paM. vIraratnavijayajI ma. paM. naMdIghoSavijayajI gaNi upa.zrI maNiprabhasAgarajI ma. paM. devendrasAgarajI ma mu.zrI samacaMdravijayajI ma. paM. zivasAgarajI ma. zrI haripramavijayajI ma. (11) viSNudevI jayAdevI zyAmA suyazA suvratA acirAdevI zrIdevI mahAdevI prabhAvatI padmAvatI vibhAga-2 jinazAsananI AdhArazIlA vaprAdevI zivAvI thAvA vAmAdevI gaNadevI yazodA priyadarzanA kAlI sALI mahAkAlI pR. naM. 618 618 619 619 620 621 622 623 624 624 634 634 634 634 634 635 635 635 635 636 636 636 636 636 637 638 638 6 39 639 639 vyaktinuM nAma muni hemabaudhi vijayajI paM.zrI dayAvimalajI gaNivarya gaNivarSazrI amRtavimala ma. paM.zrI hiMmatavimalagna gaNivarya mu.zrI devavimala ma. triI zIrana jaya ma 624/1 624/1 24/2 2403 624/4 624/4 paM.zrI vAcaspativijayajI ma. 624/5 mu.zrI jayabhadravijayajI ma. 24/ pU. munizrI vAtsalyadIpa ma. DaoN. kavina zAha kRSNA mahAsena kRSNA vIra kRSNA rAma kRSNA pitRsenA gA yeSThA prabhAvatI calALA navAdevI aMgAradevI pU. naM. naMdA pA AryA poiNI sarasvatI sAdhvI mUDa sunaMdA rukimaNI izvarI rUsomA taraMgavatI dhAriNI tathA vigata bhayA 639 6 39 640 640 640 640 640 640 642 642 642 643 644 644 644 645 645 645 646 646 648
Page #24
--------------------------------------------------------------------------
________________ 65O 664 (12) vyaktinuM nAma pR. 4. vyaktinuM nAma pR. naM. vyaktinuM nAma pu. naM. (c) caturvidha zrIsaMghanA saMyamI sAdhvI bhagavaMto munizrI jayadarzanavijayajI ma.) suMdarI 65) sukumArikA 656 mRgAvatIzrI 663 rAjImatIjI puSpagulA 657 sujayeSThA rohiNI 651 zIlavatI 658 priyadarzanA guNamaMjarI 652 ratisuMdarI 658 subhadrA sItAjI 653 be sakhI sAdhvIjIo caDatI paDatInA nyArA khela aMjanA 653 jayasenA yakSA damayaMtI 654 jIvana parivartana sunaMdA kalAvatI mRgasuMdarI madanarekhA vijayA | rUkrimaNi 67) 665 660 661 661 655 656, caMdanA * * (7 jinazAsananI AdhArazIlA pU.sA.zrI vAcayamAzrIjI ma. 673) (9 vartamAna sALI samudAyamAM tapasvIratno pU. gaNiI mahodayasAgarajI ma.) che 682 691 ke pU. pravagAzrIjI ma. pU. manoramAzrIjI ma. pU. pupaculAzrIjI ma. pU. haMsakIrtizrIjI ma. pU. hemacaMdrAzrIjI ma. pU. suvadanAzrIjI ma. pU. ratnasUlAzrIjI ma. 682 pU. vAcaMyamAzrIjI ma. pU. zubhodayAzrIjI ma. pU. civarSAzrIjI ma. pU. zrutavarSAzrIjI ma. pU. gItaramAzrIjI ma. pU. caMdrayazAzrIjI ma. pU. sUryayazAzrIjI ma. 685 686 687 pU. kamalaprabhAzrIjI ma. pU. guNodayAzrIjI ma. pU. anaMtaguNAzrIjI ma. pU. puNyarekhAzrIjI ma. pU. vinayaprabhAzrIjI ma. pU. harSalattAzrIjI ma. mAravADanuM chU5 ratna 696 che ( 683 ja (vartamAna zramaNI samudAyamAM Adarza jIvanavRttAMto 669 704 713 75 o 6 o 5 695 1 o 0 * che o 6 708 * ! o \ pU. zivazrIjI ma. pU. mahattarA kanakazrIjI ma. pU. lAvaNyazrIjI ma. pU. gulAbazrIjI ma. pU. vivekathIjI ma. pU. padmazrIjI ma. pU. rUpazrIjI ma. pU. caMpakazrIjI ma. pU. darzanazrIjI ma. pU. lakSmIzrIjI ma. pU. jayAzrIjI ma. pU. hemazrIjI ma. * 698 698 pU. cAritrazrIjI ma. pU. sunaMdAzrIjI ma. pU. haMsazrIjI ma. pU. jagatazrIjI ma. pU. vasaMtaprabhAzrIjI ma. pU. niraMjanAzrIjI ma. pU. sarvodayAzrIjI ma. pU. guNodayAzrIjI ma. pU. vasaMtaprabhAzrIjI ma. pU. svayaMprabhAzrIjI ma. pU. pupalattAzrIjI ma. pU. vinitAzrIjI ma. pU. raMjanazrIjI ma. pU. rohitAzrIjI ma. pU. rohiNAzrIjI ma. pU. nalinIyazAzrIjI ma. pU. padmayazAzrIjI ma. pU. puNyodayazrIjI ma. pU. paghalattAzrIjI ma. pU. puNyarekhAzrIjI ma. pU. upazAMtazrIjI ma. pU. caMdrarekhAzrIjI ma. zrI nemisUri samudAyanA pUjya 709 710 o cha * 699 o = o 1 699 711 713 o 728 702 703 16 Jain Education Intemational
Page #25
--------------------------------------------------------------------------
________________ (13) vibhAga-3 bhaktiparAyaNa zrAvako bhagavAna zrI mahAvIrasvAmInA zAsanamAM thayelA daza zrAvako zrI AnaMda zrAvaka zrI kAmadeva zrAvaka zrI cullanI pitA zrI surAdeva jIvAnaMda vaidya megharatha rAjA marUbhUti vijaya zeTha caturvidha saMghanA zramaNopAsako caMdrAvataMsaka rAjA zivakumAra zrIpAla rAjA tetalI putra kUrmA-putra kSAyika samakitanA svAmI kariyAvara pharajane vicAranArA 32 734 734 735 caMdragupta maurya maurya samrATa saMprati 740 740 741 742 743 744 745 746 746 jainazAsananA tejasitArA rAjA khAravela zreSThI jAvaDazA bhAmAzA zrI cullazataka zrI kuMDakolika zrI sAla putra zrI mahAzataka 763 764 764 prasenajita rAjA zrIkAnta zreSThI bhogasAra priyaMkara rAjA haMsarAjA nAgIla siMha zreSThI zreNika rAjA rAjA bhartRhira jinAlayonA jirNoddhAra ane nirmANamAM zrAvakonuM viziSTa yogadAna 778 778 779 779 780 jaina saMskRtinA rakSako ane karmavIro tapasvIratna jA saMyamapaMthe dIkSArthI paraMparAmAM maMtra saMbhaLAvyo zAMtidAsa jhaverI vimala zAha zeTha motIzA 736 736 736 738 haThIsiMga vIracaMda rAghavajI gAMdhI 747 748 749 750 750 751 752 753 754 pU. munizrI jayadarzanavijayajI ma. 765 765 767 zrI naMdinI pitA zrI tetalI pitA pU. pravartaka munizrI harizabhadravijayajI ma. mana jItyu teNe saghaLu jItyu UNapa dUra thai 2500 varSa pUrvenI vAta 780 781 781 782 783 jIraNa zeTha jinadAsa kalyANamitra nAgIla ceDA rAjA sadAla putra mahAzataka 65 abhayakumAra naMdamaNikAra sudarzana 738 338 754 755 7pa6 757 758 758 359 760 761 767 767 769 munizrI ratnatrayavijayajI ma. DaoN. reNukAbahena je. poravAla kastUrabhAI lAlabhAI jayabhikhkhu mohanalAla desAI pannAlAlajI maMDalecA ratanalAla bAghamalajI jaina 783 784 784 785 785
Page #26
--------------------------------------------------------------------------
________________ (14) vyaktinuM nAma pR. naM. vyaktinuM nAma (c) zramaNa saMskRtinA saMvardhaka uttama zrAvako pR. naM. vyaktinuM nAma pR. naM. zrI guNavaMta baravALiyA) 787 ( kavi RSabhadAsa zeTha motIzA 5. hIrAlAla lAlana gIradharalAla daphatarI 787 788 789 pro. hIrAlAla kApaDIA vIracaMda rAghavajI gAMdhI cImanalAla cakubhAI zAha meghajI petharAja zAha 790 791 792 lADakacaMda vorA harakuMvara zeThANI joharImala pArekha 793 794 795 792 ((c) dhamoMsthAnamAM saMskAramUrti zrAvako 9o) 807 815 48 797 . 0 0. o zrI anubhAi cimanalAla zeTha 797 zrI kanubhAi hIrAlAla zAha zrI kasturacaMda jetasIbhAi saMghavI zrI kAntilAla somacaMda gAMdhI zrI kizorabhAi zAha 799 zrI kIrtibhAi maNilAla vorA zrI kezavalAla mohanalAla zAha '801 zrI khImajIbhAi hemarAja cheDA zrI jagajIvana mAvajIbhAi kapAsI 803 zrI vasaMtabhAi tathA baLavaMtabhAi 804 zrI divyakAnta mohanalAla salota zrI dhIrajalAla mohanalAla zAha zrI navInacaMdra choTAlAla zAha zrI nAraNajI zAmajI momAyA zrI praviNacaMdra bAbulAla zAha zrI bharatabhAi mohanalAla koThArI zrI bharamalajI hukamacaMdajI bAphanA zrI cArUcaMdra bhogIlAla zrI maNilAla jecaradAsa zAha zrI mANekalAla maganalAla zrI mohanalAla je. koThArI zrI ratanazI jeThAbhAi zrI ratilAla monajIbhAi zrI ratilAla paramANaMda zeTha zrI rAjendrabhAi kundanalAla jhaverI zrI zAMtilAla cunilAla mahetA 811 811 (zrI zazikAnta ratilAlabhAi zrI harakhacaMda vIracaMda gAMdhI zrI sAkeracaMda chaganabhAi sarakAra 816 zrI harSadarAya pUnamacaMda dozI parivAra 818 thI 823 zrI velacaMdadhArazIbhAi joTANI parivAra 824 thI 818 zrI harSadabhAi dozI zrI hiMmatabhAi beDAvALA 832 zrI dalapatabhAi premacaMdabhAi zrI nItilAla zAMtilAla zAha zrI bAbulAla lamIcaMda zAha zrI narendrabhAi koraDiyA - ( * * 812 813 813 814 * * = (* 7 sevAdharmanI puNya saritA 835 835 835 840 = (cha * zrI anaMtarAya hIrAcaMda zrI kAntilAla bhagavAnadAsa zrI kAntilAla bAlacaMda pArekha zrI khAMtilAla lAlacaMda zAha zrI khumacaMda ratanacaMda zAha zrI cInubhAi chaganalAla zAha zrI cunilAla lakSmIcaMda zrImatI caMcaLabena cunilAla zrI caMdulAla bhAicaMda zAha zrI jayaMtilAla vI. zAha zrI jIvatalAla paratApazIbhAi zrI dIpacaMdabhAi jaina zrI dulacaMda becaradAsa zrI pratApabhAi bhogIlAla zAha 843 zrI prabhudAsa ratilAla zAha zrI popaTalAla dhArazIbhAi a.sau. saMghavA ujamabena zrI ratilAla phAvacaMda zrI somAbhAi maNilAla zrI haragoviMdabhAi vI. zAha zrI hIrAcaMda pitAmbara 6 * 833 A \ 845 84 851 852 che 6 vividhakSetranA vartamAnakAlIna jaina agresaro 853 859 0 = zrI kAntilAla laheracaMda zAha zrI kAntilAla cUnIlAla zeTha 854 zrI kizorabhAi paramANaMda koraDiyA 855 zrI kumArapALa vI. zAha zrI sI. ena. saMghavI 856 zrI jAdavajI somacaMda mahetA zrI jIvarAja nAnacaMda cAvALA 859 , zrI devacaMda haThIcaMda mahetA zrI praviNacaMdra kulacaMda zAha zrI popaTalAla maganalAla zAha zrI bhUpatarAya hIrAcaMda dozI zrI manubhAi zeTha zrI mahendrabhAi maNilAla zAha zrI mANekalAla maNilAla zAha 861 zrI ratilAla durlabhadAsa dozI zrI rAmajIbhAi meghajIbhAi zAha zrI rAyacaMda maganalAla zAha zrI surezabhAi kAntilAla zrI ramaNabhAi sI. zAha zrI mAnakuMvara talakacaMda vorA a.sau. kAntAbena bAbulAla zAha 870 858 870 = Jain Education Intemational
Page #27
--------------------------------------------------------------------------
________________ . (15) vyaktinuM nAma pR. naM. vyaktinuM nAma | (0 dakSiNabhAratanA samarpaNazIla jaina agresaro pR. naM. vyaktinuM nAma pR. naM. zrImatI amIbahena ke. zAha) 1 - che. 800 0 zrI ravilAla lavajIbhAI pArekha zrI rAjendrabhAi dalAla zrI lakSmIcaMdajI koThArI zrI kapUracaMdajI bhIlocA zrI surendra gurUjI zrImatI zAMtAbahena khImarAjajI zrImatI madhubahena cothAlAla zAha zrI jazarAjajI khumAjI zrImatI durgAbAi sI. bAphanA Do. narapata solaMkI zrI mANekacaMdajI betAlA zrI uttamacaMdajI duggaDa zrI pratApabhAi ToliyA zrI laheracaMdajI haMsarAjajI (U zrImatI suMdarabahena ghevaracaMdajI zrImatI rUkimaNibahena mithImalajI 982 zrImatI bhaMvarIdevI surANA 882) zrImatI kusumabahena bAbubhAi zrImatI suMdarabena nemidAsa bhedA zrI dAmajI jAdavajI cheDA zrImatI maNibAi kAMtilAla zAha 885 zrImatI lIlAvaMtIbahena jhaverIlAla daMDa 885 879 (A ( = K ( 882) (9 jinazAsananI dharmaniSTha puNyapratibhAo 895) 895 che 9 899 ke 0 zrI amRtalAla bhUdarabhAI koThArI zrI azokabhAi madhusudana zAha zrI uttamalAla ena. mahetA zrI girizabhAi tArAcaMda mahetA zrI jayezakumAra jazavaMtarAya zAha zrI tilokacaMda DI. zAha zrI dIpaMdabhAi esa. gADI zrI popaTalAla tArAcaMda meghANI zrI mahArAkharAma ratilAla saMghavI zrI ratilAla viThThaladAsa saMghavI zrI haragoviMdabhAi rAmajIbhAi zrI hasamukharAya vI. mahetA zrI rAja loDhA zrI caMdrakAnta mUlacaMda zAha zrI zAMticaMda bAlubhAi jhaverI 904 (905 890 894 $ 0 guNaguNasaMpana agresara zrAvako 909) * o. - S che 919 * o S 9 o S 9 930 S o ( * 931 U t = S * zrI anupacaMda malakacaMda zrI anaMtarAya giradharalAla 910 thI aMtubhAi gheTIvALA 911 zrI ke. pI. saMghavI zrI kAnajIbhAi mohanabhAi sukhaDIyA 912 zrI kAntilAla sukhalAla zAha 913 zrI kubaDIyA parivAra zrI kAntilAla nagInadAsa zAha zrI kAntilAla paTTANI zrI kAntilAla bhIkhAlAla zAha zrI kumArapALa desAI zrI cinubhAi hiMmatalAla zAha zrI cimanalAla khImacaMda mahetA zrI caMpakalAla TI. kharekhara 919) zrI cimanalAla premacaMda vAsA zrI cunIlA rAyacaMda zrI caMpAlAla kizoracaMdra vardhana zrI javAharalAla motIlAla zAha zrI jazubhAi jagajIvana kapAsI zrI jitendrabhAi bAbulAla zAha zrI DAhyAbhAi ghelAbhAi zrI dhanavaMtarAya tilakarAya zAha zrI dhanavaMtarAya rAmANIkalAla zAha zrI dhIrajalAla TokarazI kApaDIyA zrI pratApabhAi kaTakavAlA zrI popaTalAla paramANaMda saMghavI zrI prazAMtabhAi jhaverI zrI pratAparAya tArAcaMda vaDAlIyA zrI popaTalAla motIcaMda zAha zrI popaTalAla aMbAlAla modI zrI bAlacaMda gAMDAlAla dozI zrI bhogIlAla laheracaMda zrI manubhAi dalasukhabhAi jhaverI zrI mANekalAla savANI zrI ravindrabhAi eca. dozI zrI rAvatamala jaina zrI veNIlAla popaTalAla dozI zrI zAMntilAla kapUracaMda mahetA zrI surezabhAi TI. mahetA zrI surendrabhAi sI. zAha dakSiNa bhAratanA vividhakArako zrI rajanIbhAi devaDI = S * = ' ( 1 S * 1 S = 935 935 935 6 * = o = * '' 4 '' ( \ * * 938, * * vibhAga-4 dharmaniSTha zrAvikAratno vartamAna covIzInA tIrthakaronI mAtAo Do. kavina zAha) vartamAna covIzInA tIrthakaronI mAtAo a.sau. paulavIbahena nipulakumAra zAha a.sau. anilAbahena , ramecacaMdra dhIrajalAla 949). 950 Jain Education Intemational
Page #28
--------------------------------------------------------------------------
________________ caturvidha zrI saMghanI zramaNopAsikAo rANIne maLyAM be jIvana bodha dRDha zIladharmA-acaMkArI bhaTTA zrImatI ane somA rAnI sumita rohiNI zrAvikA abhAgI kanyAnuM saubhAgya zrAvikA aMbikA zrAvikA mayaNA zrImatI zrAvikA sainA kuMvarI kuMnavAnI kaga kathA nAgilAno bhavya tyAga draupadInI dAstAna sukSma buddhi zIlavatInI prAgaitihAsika yugamAM nArI ratno strI sanmAna saMsAramukitanI saMkAra dAjhIo vijayA ane pragalbhA somA ane jayaMti paramocca arihaMta upAsikAo yazasvatI dhAriNI vatsapAlikA 52 952 953 954 -55| 955 956 957 958 anasuyAbahena manubhAi zeTha ilAbahena harSadabhAi dhIrajabahena Ara. salota mANAmaMtrI je. mahetA 974 975 976 977 977 *977 977 978 982 983 986 dhanya sulasA uttama nArI revatI virakatA jayeSThA agnimitrAno sAtha senaganI manakanI mAtA 993 993 993 994 bahulikA urvilA zrAvikAonI zAzvata saurabha suprabhA saMpi (16) pUrNamitrA kumAradevI jJAna, dhyAna, tapamAM zAsana zaNagAra zrAvikArano lakSmIbAi chogAlAlajI maraDiyA zrAvikA jIvIbahena pAnIbAi nAgajIbhAi gaDA maMjUlAbahena manubhAi zAha sarasvatIbahena zAMtilAla mahetA tArAcaMda choTAlAla haricaMda pU. munizrI jayadarzanavijayajI ma. madhurIbahena cimanalAla zeTha pu. muLInA zAradAbahena uttamalAla mahetA samaratabahena Ara. saMghavI 58 959 960 961 961 962 963 964 965 978 972 978 979 979 -e e 979 980 6.8 989 220 ex 995 997 998 nIe ame emanA RRNI RRNI chIe manoramAnI mahAnatA sukSma sAdhanA subhadrAnI zrAvikA jayaMti ATha zrAvikA kozAnI virati modI patnInI mahAnatA zIlavaMtI sudhInA sAdharmika bhakitanI kamAla anupamA devI kAzmIrA zivAnaMdA bhopAlI zAmaDhya nItAdevI caMpA zrAvikA bhA zAMtAbahena vAlacaMdajI mahetA 965 re 967 DaoN. kavina zAha sItAbahena ke. zAha komalabahena tArakabhAi zAha tachini 490 970 971 972 580 880 980 80 981 981 981 982 eed 993 998 zrI caturvidha saMgha : graMtha yojanAnuM suMdara Ayojana AkAra laI rahyuM hatuM temAM zarUAtathI ja zrI bhuvanabhAnusUri samudAyanA sAhityarasika ane vidvAna pU. gaNivaryazrI muktivallamavijayajI ma.sA. taraphathI pratyakSa ane parokSa je rIte preraNA ane sahayoga prApta thayA che tethI pUjyazrInA ame atyaMta RNI chIe. pUjyazrInA darzana vaMdana ane satsaMga e jIvanano eka lhAvo che. sAdAInI mUrtisamA A gaNivaryazrI zramaNasaMghanuM sAcuM dhana che. -saMpAdaka natani
Page #29
--------------------------------------------------------------------------
________________ JODES OM pArzvanAthAya hrIM pratApa zAha pari zAsanasamrATa samudAyanA samartha vidvAna pa.pU. A. bha. zrI vijaya dharmadhurantharasUrIzvarajI mahArAjAnA ziSyaratna zrI pa.pU. A. bha. zrI kundakundasUrIzvajI ma.sA. AzIrvacana E HOSISTE (preraka saMdezo) \___ The mA sarasvatInA khoLe samaya, zakti ane vittanuM ardhya caDhAvanAra paramahitaiSI bhAIzrI naMdalAla devalukane teo dvArA saMkalita grantha 'zrI caturvidha saMghaH tavArIkhanI tejachAyA' graMthanA vimocananA paramapAvana punita avasare....... For Private Personal Use Only dharmalAbha! sRSTiziratAja bhavajaladhijahAja zrI siddhAcalajI mahAtIrthanI puNyasalilA pAvana dharA pAlitANA-janmabhUmimAM dehayaSTi pAmI vidyAvyAsaMga karIne manaHprANamAM mAtA-pitAe gaLathUthImAM pAelAM saMskAro temaja A taraNa--tAraNa bhUmi para saMtonAM zaraNAM thakI hRdayakUpamAM amRtanAM jharaNAM bharIne zrI tAladhvajagiri tIrtha-taLAjAmAM zarUAtanAM varSomAM tame rAjakIya kSetre padArpaNa karyuM. tamAruM nItimaya, Adarza ne saiddhAMtika jIvana, saMskAramaya temaja sAhityamaya vicAradhArAne rAjakAraNa anukULa AvyuM nahIM, jANe ke jIva gUMgaLAvA lAgyo ane bahu jaldI samajAI gayuM ke A lAina tamArA mATe UMdhI pakaDAI gaI che ! samayAMtare kSetra TUMkuM paDavA lAgyuM ane gaganavihArI jIvaDo vizALa phalaka para javA talapApaDa thayo. A ja arasAmAM je sahajatAthI sApa kAMcaLIno tyAga kare te nyAye rAjakAraNanA AbhAsI vAghA tyajIne bhAvanagaranA mukata vAtAvaraNamAM sthAyI thayA. jIvananuM eka cokkasa dhyeya nakkI karyuM ane sAhitya-samaMdaramAM pUrepUruM jhaMpalAvI dIdhuM. ahIMthI ema kahI zakAya ke tamArA sAhityarasika jIvane yogya dizA prApta thaI. sAhityakSetre kheDANa karatAM mA sarasvatInI asIma kRpAthI tamo savAyA jaina banIne jainasAhityamAM ananya rasa-ruci keLavatA gayA ane temAMthI navanIta tAravIne saMpAdananuM kaThina kArya hAtha dharyuM ane samAja samakSa gohilavADanI asmitAthI zarU karIne cAra dAyakAnI sAhityasapharamAM saurASTra, gujarAta, bhAratavarSa, eziyA tathA vizvanI asmitAo tathA
Page #30
--------------------------------------------------------------------------
________________ jainadharmanA daLadAra mUlyasabhara graMtho rajU karyA che ane have jainasamAjanAM karakamaLomAM netradIpaka-dhyAnAkarSaka evo graMtha : zrI "caturvidha saMgha : tavArIkhanI tejachAyA' rajU karavA jaI rahyAM cho te anupama avasare tamone hRdayapUrvaka huM AzIrvacana pAThavuM chuM. vartamAne pracArAtmaka sAhitya puSkaLa pramANamAM prakAzita thAya che paNa temAM AtmonnatinI mAtrA alpa jovAmAM Ave che. je sAhitya AtmasvabhAvane sthira na kare, Atmadarzana na pamADe ke vairAgyamAM Asakti na jagAve ke jananIjanakanI sevA-suzruSA karavAnuM na sujhADe te dharmavimukha AtmAne lAbhakartA thatuM haze parantu dharmAbhimukhane te sAhitya kAmanuM nathI. jiMdagInA kiMmatI 40 varSomAM tame je daDamajala kApI che ane nicoDa samAna je je graMtho saMkalita karyA che te jaina sAhityanI tavArIkhamAM sadA sarvadA suvarNAkSare aMkita raheze. samayasaritA vahevA sAthe saMkalanakAranI hathoTI besI jAya che chatAM tene aMtaranA agocara khUNe thatuM hoya che ke jJAnanA sAcA dAtA to atIta, anAgata ne vartamAna covIsInA anaMtAnaMta kevalajJAnI tIrthaMkara paramAtmAo ja che. huM to temano eka dubhASiyo athavA adano sevaka chuM. sAhityanuM sarjana karavuM ane saMpAdana karavuM. A baMne vacce sUma bhedarekhA pravarte che. ekAMte temaja apavAde saMkalanakAranuM kArya ghaNuM ja kaThina, viSama tathA parizrama bhareluM hoya che. tamArA bhagIratha prayatnothI saMkalita thayela "zrI caturvidha saMgha : tavArIkhanI tejachAyA'rUpa mahAkAya granthamAM tamoe je lekhinI calAvI che te jJAna, darzana guNane poSaka che, khIlavanAra che, AtmajAgRtine sthira karI vRddhi pamADanAra che. prastuta granthamAM khAsa karIne gautamasvAmI temaja sudharmAsvAmIthI zarU karIne atyAra sudhInA AcAryo, vividha saMpradAyanA keTalAya pUjya AcArya bhagavaMtonAM AzcaryakAraka ane prabhAvaka jIvanacaritro dRSTigocara thAya che. viziSTa tapasvInAM ane zrAvikAonI mAtA samAna jJAnasAdhanAvartI sAdhvIjIgaNanAM caritro, bhagavAna mahAvIranA samaye thayelAM AnaMdAdi dasa zrAvako, tejasvI-tapasvI tathA zratapriya jJAnapipAsu zrAvako, tapa-tyAga ane adhyayana-kriyAkAMDamAM jIvana vyatIta karatI zIlavAna zrAvikAo, devAdhideva tIrthaMkara paramAtmAonI mAtAo, puNyazALI pUrvadharo, maMtravidyAnA pAragAmIo Adi viSayo para vizada chaNAvaTa jovAmAM Ave che. dareka vyaktine potAnA karmAnusAra zubha-azubha samaya udayamAM AvyAM ja karato hoya to paNa "vinaiH punaH punarapi pratikramanA prAdhyamuttamananAH na parityajJatti" e zlokArdhanA arthAnusAre makkama manobaLanA mAnavo kAryo pUrAM kare ja tevI ja rIte sAhityasevI ane samAjanA dareka varganA Adara-sammAnita evA bhAIzrI naMdalAla devaluke jIvananI aneka viTaMbaNAo vaccethI mArga karIne A saMpAdita grantha pUrNa karyo che. temanA jIvananA ziramora samAna lagabhaga ekavIsa graMthonA saMpAdana badala temanA parivArajano temaja brahmabhaTTa jJAtijano Aje gauravAnvita che. jaina dharmanA rakSaNa kAje sarvasva nyocchAvara karanAra A jJAtinA eka sapUte ekalavIra banIne kalamanA mAdhyame jinazAsananI dharmapatAkA digadigaMtamAM laherAvIne potAnA jIvanane dharmAbhUSaNothI alaMkRta karyuM che. tenI anya koI misAla nathI, tenA jevI anya koI upalabdhi nathI. tamArI nizcayabaLavatI bhavabhavAMtaranI adhUrI rahelI jJAnasAdhanA durlabha evA mAnavabhavamAM ja pUrNa karavAnI khevanA nihALIne vidvAno, sAkSaro temaja prAtaHvaMdanIya evA pUjya guru bhagavaMto tamArI anumodanA kare, prazasti kare, ahobhAva vyakta kare ke sarAhanA kare te sahajasvAbhAvika che. tamArA jIvanaghaDataramAM vidhAtAe puSpa jevuM Rju ane komaLa rasAyaNa mUkyuM che je game tevA kASTane chedI kADhatAM bhramarane paNa ekavAra premanA pAzamAM keda karI ghe che, je hRdayarUpI puSpakaLImAM ekavAra keda thayA pachI jIvanabhara mATe vaza thaI jAya che. paramakRpALu paramAtmA tamone haju paNa vizeSa karIne zaktisAmarthya bakSe e ja abhilASA! dharmalAbha! dharmalAbha! dharmalAbha! Jain Education Intemational
Page #31
--------------------------------------------------------------------------
________________ / / OM hauM zrI kuMthunAthAya namaH II muktinA mahA patha samA mahAbhiniSkramaNanA mArge zAsananI prabhAvanA karatAM chatAM vicaratA pUjyapAda gurudeva parama pUjya munizrI kaivalyabodhivijayajI ma.nI vardhamAna tapanI 98mI oLInAM pAraNAM prasaMge 'tejatavArIkha' graMthamAM peTalAda nivAsI dharmapremI zrAvaratna zrI klubhAI hIrAlAla zAha parivAra dvArA saujanya : zubhecchA anAdikALathI zrI vItarAga paramAtmAnuM zAsana jayavaMtu varte che. A punIta zAsananuM zaraNuM svIkArIne anaMtAnaMta AtmAo mokSasukhanA adhikArI banyA che. saM. 2038mAM niDayAda mukAme Ape saMyamavratano svIkAra karIne cAritramArganI pArivArika paraMparAne AgaLa dhapAvIne jinazAsananI prarUpaNA vadhArela che. eka ja kuTuMbamAMthI dasa-dasa puNyAtmAo dIkSita thAya e jainakuLanI ujjvaLa paraMparAnuM pariNAma che. A e ja sarva dharmamAM pradhAna jaina dharma che, jenI vartamAna covIsImAM 22 tIrthaMkaro eka ja IzvAku kuLamAMthI thayA che. zrI borIvalI jaina zvetAMbara mUrtipUjaka tapAgaccha saMgha - zrI AdIzvara jaina derAsara - upAzraya, maMDapezvaranA AMgaNe saM. 2060nA cAturmAsArthe 5.pU.A.bha. zrImad vijaya zrI varabodhisUrIzvarajI ma.sA., pa.pU. paMnyAsa zrI kulabodhivijayajI ma.sA., pa.pU. zrI kaivalyabodhivijayajI ma.sA., pa.pU. munizrI padmabodhivijayajI ma.sA. Adi ThANAM-7nAM punIta pagalAM thatAM ja zrI saMghamAM dharmollAsano to jANe juvALa caDhI Avyo. saMprati mahArAjAnA vakhatanA ati prAcIna-alaukika-pragaTa prabhAvI zrI AdinAtha bhagavAnanA sAmrAjye bhaktipUrvaka ane sukhapUrvaka vasatAM atrenA zrI saMghamAM bAla-bAlikA zibiro, yuvaka-yuvatI zibiro sAmudAyika 610 akrama tapa, pUrNiyA zrAvakanA sAmAyikamAM 8 varSathI 80 varSanI uMmaranAM bhAI-bahenonI zveta vastromAM hAjarI, nUtana zrAvikA upAzrayamAM pU. gurUdevanI dAnadharmanI dezanA saMghanI jhoLI chalakAI javI ityAdi anuSThAnonI bhUri bhUri anumodanA, sAthe ApazrInI vardhamAnatapanI 98mI oLI nirvighne pUrNa thayAno dharmollAsa ! pUjya gurudeve ATalI jaipha vaye tapazcaryAne jIvanamaMtra banAvyo che. amArA gRhamaMdiramAM birAjamAna zrI kuMthunAtha prabhunA acinha prabhAvathI amone zrI saMdhanI sevAno tathA AvA mahA tapasvI muniratnanI vaiyAvaccana amUlya lAbha aharniza maLato rahe che te amAro mahAna puNyodaya che. amone bhavobhava paramAtmAnuM zAsana maLe, upakArI evA pUjya guru bhagavaMtono saMsarga thato rahe ane amArA saMsArano nistAra alpakALamAM thAya tevI abhilASA sevIe chIe. he jJAnapiyAnuM tyAgI tapasvI gurudeva ! saMyamamArge Apa sadAya agresara raho, AtmakalyANa sAdhavA sAthe sAthe Apa aneka bhavyAtmAonI mokSasAdhanAmAM sahAyaka bano, ApazrInI saMyamayAtrA zAsanadevanI kRpAthI niSkaMTaka bano evI amArI aMtaraMga zubhecchAo A avasare pragaTa karatAM ApazrInAM caraNakamaLamAM bhAvapUrvaka namana karIne amo pAvana thaIe chIe. he saMyamanA anurAgI guruvarya ! Ape arihaMtonA anugrahane temaja gurudevonI kRpAne jhIlIne apUrva puruSArtha kheDyo che. Ape saMyamajIvanane vinayamaya, svAdhyAyamaya, tapomaya, jJAnamaya, sAdhanAmaya ane sevAmaya banAvela che. Apa ApanA kalyANakArI jIvanakavana dvArA aneka bhAvi jIvonuM tathA ama jevA pAmara jIvonuM kalyANa karIne mokSamArgI banAvo ane asAra saMsArathI satvare nistAra apAvo evI manokAmanA amArA AMtarastalamAM horAtri ramatI ja rahe che. li pUjyazrInA caraNakiMkara samAna, kanubhAI hIrAlAla zAha (peTalAdavALA) sahaparivAra (hAla : borIvalI)nA bahumAnapUrvaka koTi koTi jaya jinendra !
Page #32
--------------------------------------------------------------------------
________________ (16) (0 jainazAsananI tejasvI paraMparAnI tavArIkha WXY XNXXAA pristAvanA noMdha] bhAIzrI naMdalAla devaluke pharI pAcho eka daLadAra moTo graMtha 'caturvidha saMgha' ApaNA hAthamAM dharyo che! | chellAM keTalAMka varSathI teo kahetA AvyA che ke "basa, A chello graMtha pragaTa karIne kAma pUruM karavuM che', paNa ema karatAM karatAM emaNe cAra graMtho pragaTa karyA che. e batAve che ke emanI pAse keTalI zakti, khaMta, dhIraja, cIvaTa ane utsAha che! atyAra sudhImAM emaNe ekale hAthe eka yunivarsiTI karI zake eTaluM kAma karyuM che. mane lAge che ke koIke emanuM nAma gineza buka opha rekorDjha'mAM dAkhala karAvavA mATe bhalAmaNa karavI joIe, kAraNa ke eka ja vyaktie ekale hAthe ATalA badhA moTA moTA graMtho saMpAdita karIne taiyAra karavAnuM bhagIratha kArya karyuM che. emanA graMthomAM eTalI badhI mAhitI ApavAmAM AvI che ke saMdarbha graMtha tarIke paNa te mUlyavAna che. guru gautamasvAmI, mANibhadravIra ke devI padmAvatI uparanA graMthomAM je mAhitI ApavAmAM AvI che, tevI ane teTalI badhI mAhitI koI anya eka graMthamAM nahIM maLe. emanA graMtho te viSaya upara pI.eca.DI. karanAra vidyArthIo mATe ghaNA upayogI che. koI yunivarsiTI dhAre to emane mAnad Ph.D.nI padavI ApI zake. A caturvidha saMgha vizenA A pustakamAM emaNe sAdhu, sAdhvI, zrAvaka, zrAvikA e cAre kSetramAM thayelI mahAna, tejasvI, viziSTa zakti dharAvanAra vyaktiono suMdara savigata paricaya karAvyo che. naka www.jainelibrary
Page #33
--------------------------------------------------------------------------
________________ (10) bhagavAna mahAvIre dharmanuM zAsana calAvavA mATe catuvidhi saMghanI sthApanA karI. emaNe saMghane tIrtha jeTaluM ke tIrthakara jeTaluM gaurava ApyuM, eTale khuda bhagavAna samavasaraNamAM dezanA Ape tyAre "namo saMghamsa', "namo tIththassa" kahIne, saMghane namaskAra karIne pachI potAnI dezanA cAlu kare che. jaina dharmamAM catuvidhi saMghanuM Ayojana evI rIte karavAmAM AvyuM ke jethI A zAsana lekhita baMdhAraNa vagara aDhI hajAra varSathI akhaMDa cAlyuM AvyuM che, enuM mahattvanuM kAraNa e che ke eka bAju sAdhu-sAdhvI ane bIjI bAju zrAvaka-zrAvikA e bannene parasparAvalaMbI banAvyAM che. upadeza, mArgadarzana ityAdi mATe zrAvaka-zrAvikA sAdhu-sAdhvI pAse jAya che ane AhAra, nivAsa ityAdi mATe sAdhu-sAdhvI zrAvaka-zrAvikA pAse jAya che, eTalA mATe zrAvakazrAvikAne sAdhu-sAdhvInAM mAtApitA-ammApiyA kahevAmAM AvyA che. sAdhu-sAdhvI mATe vihAra ane gocarInA niyamo banAvavAmAM AvyA che. sAdhu-sAdhvI mATe AzrayasthAna ane gocarInI vyavasthA karavAnI javAbadArI zrAvakonA saMghanI che. eka divasa paNa koI sAdhu ke sAdhvIne AhAra na maLe ane bhUkhyA rahevuM paDe (upavAsanI vAta judI che.) to te mATe doSa te te saMghane eTale ke zrAvaka-zrAvikAne lAge. dukALanA vakhatamAM paNa saMghoe A niyama sAcavyo che. Ama vaNalakhyA baMdhAraNa (Unwriten constitution) anusAra aDhI hajAra varSathI mahAvIra bhagavAnanuM zAsana cAlyA kare che ane cAlyA karaze. bhAI zrI naMdalAla devaluke A graMthanuM cAra moTA vibhAgamAM Ayojana karyuM che. (1) jinazAsananA AdhArastaMbho, (2) jinazAsananI AdhArazilA, (3) jinabhakti parAyaNa zrAvako ane (4) jaina paraMparAmAM zrAvikAo. A viSayomAM bhAI naMdalAlabhAIe agAu keTaluMka kArya karyuM che. A graMthamAM e cAra vize ekaja sthaLe savigata mAhitI ApI che. A rIte eka ja graMthamAM jinazAsananI mahad aMze mAhitI saMkalita karavAmAM AvI che. (A mAhitI mukhyatve zvetAmbara mUrtipUjaka samudAyanI che. anya samudAya mATe Avo ja bIjo daLadAra graMtha joIe.) A cAra vibhAgomAM pratApI pUrvAcAryo, vyAkaraNa vidyAvAridhio, cauda pUrvanA pAragAmI, sUrimaMtranA viziSTa ArAdhako, yoga ane nyAya graMthanA racanAkAro, padarzananA jJAtAo, avadhUta yogIo, zramaNIratno, AryAno, samatAmUrti sAdhvIo, mahAvIrazAsananA daza zrAvako, dharmasaMskRtinA rakSako, navakAramaMtranA ArAdhako, zAsananA dAnezvarI jaina agresaro, tIrthakaronI mAtAo, sevA-saMyamanI mUrtio, dAnagaMgA vahAvanAra zrAvikAo, zrAvikAratno vagere ghaNA badhA vibhAgomAM A mAhitI ApavAmAM AvI che. A badhA vibhAgo paraspara bhinna (Mutually Exclusive) nathI. ema thaI paNa na zake, kAraNa ke eka vyakti sUrimaMtranA ArAdhaka hoya ane sAhitya sarjaka paNa hoya. alabatta koIka nAmo rahI paNa gayAM haze, paraMtu A graMtha vAMcatAM emanI potAnI jANakArI keTalI badhI che e joI Azcarya thAya che! e mATe emane dhanyavAda ghaTe che. zrI devaluke A badhI mAhitI TheTha vartamAna kALa sudhI samAvI lIdhI che. A | zrI naMdalAla devalukano A graMtha sAmAnya vAcako ane vidvAno sarvane upayogI evI mAhitIno bhaMDAra che. e eka Akara graMtha che, eka mUlyavAna saMdarbhagraMtha che. A graMthamAM jaina zAsananA caturvidha saMghanI tejasvI paraMparAno mAhitIsabhara Alekha che. enI rUparekhA eka suparaphAsTa Trena jevI che, jemAM mahattvanAM sTezano Ave che. pesenjara TrenanAM sTezano jevAM keTalAMye caritro ahIM jovA nahIM maLe, enI apekSA paNa nathI. AvA daLadAra, mAhitIpUrNa, bahumUlya graMthane huM AvakAruM chuM ane bhAIzrI naMdalAla devalukanI cAlIsa varSanI A kSetranI tapazcaryAne bhAvapUrvaka biradAvuM chuM. muluMDa, muMbaI ramaNalAla cI. zAha aSADhI ekAdazI, vi.saM. 2061 taMtrI-prabuddhajIvana Jain Education Intemational
Page #34
--------------------------------------------------------------------------
________________ s * kavara * BR 11 : - : - 'ones dara, s . . . paDhiye, aura Age bhI baDhiye rAjA muni jayadarzana vijayajI (nemipremI) kalyANa vartamAnamAM pravartamAna paramAtmA mahAvIradevanA saMsthApita zrI caturvidha saMghanI jvalaMta jyotinA darzana karAvavA prastuta graMthanA sarjaka saraLa sAhityakAra zrutAnurAgI zrI naMdalAlabhAI devalukanI mRtopAsanA mATe kaMI lakhavA karatAM temanA dvArA prastuta thaI rahela mahAgraMthanuM UMDuM avalokana ane vAMcana thaye ja temanI saMkalana zakti paricayamAM AvI jaze. purovacana noMdhamAM temanA dvArA prastuta temano ja AMtarika paricaya cADI khAya che ke teo janme jainettara chatAMya jaina dharma mATe jaino karatAM paNa vadhu lAgaNI dharAve che, kAraNa ke paccIsamAM tIrthakara samAna caturvidha zrIsaMgha mATe abhivyakta karelI bhAvanAo, bhUtakAlIna ane vartamAnakAlIna pAtronA nAmollekha uparAMta vividha prakAranI rajUAto AkarSaka to che ja paNa aitihAsika rahasya paNa prathama che. jIvananI saMdhyAe jANe zrutano nUtanasUrya udaya pAmyo hoya tevI sukhada ghaTanA e ja Aja graMthanI prazasti jANavI. viziSTa ciMtana, lekhana, vAMcana ane saMkalananI zaktino samanvaya jJAnAvaraNIya karmonA tIvra kSayopazamathI saMbhave che, temAM pUrvabhavanI jJAnasAdhanAo paNa bhAga bhajave * : DO upamiti bhavaprapaMcakathAnA graMthasarjaka siddharthi gaNi ke tattvArthasUtranA racayitA zrImad umAsvAti bhagavaMtanI jema sAdhvI mahAsenAkRSNA ke zramaNI yAkinI mahattA tevI ja rIte zramaNopAsaka zakaDAlaputra ke zrAvaka zrIpALa ane zramaNopAsikA revatI athavA sulasA jevA cAritravaMtothI samasta zrIsaMgha gaurava anubhave che. guNAnurAga ane guNAnuvAdathI gUMjatA gauravazALI jinazAsananI anumodanA mAtra paNa hArdika bhAvathI thAya toya karaNa-karAvaNa jeTaluM Jain Education Intemational
Page #35
--------------------------------------------------------------------------
________________ (19) puNyAnubaMdhI puNya upArjana koI aTakAvI na zake. tethI saMjayadRSTi mATe haLukarmita apekSita che. prastuta thaI rahelo nUtanagraMtha paNa tIrthapatinA tIrthanI rUDI anumodanAthI bharapUra che. graMthanI maryAdAthI te-te viSayonuM lakhANa apUrNa jaNAya toya saMtavya che, kAraNa ke guNonI virATa samudra samAna zrIsaMghanI yazogAthAnuM varNana te to gAgaramAM sAgara bharavA jevo nyAya kahevAya. yojanadUra evA bhUtakAlIna itihAsane Arthika prayojana dvArA paNa saMkalita karavuM agharuM che. chatAMya bahuzruto, sAkSaro, mahAnAyo ane zrutAnurAgInA saMgaThanathI guMphita virATagraMtha eka virATa kALa mATe zrutasevAnuM udAharaNa banI raheze temAM zaMkA nathI. phakta bhavyAtmAo thoDA-thoDA samayano bhoga ApI graMthanA lakhANo vAMce-vaMcAve ane prAMte teno sadupayoga kare ATalI ja namra sUcanA saMpAdakazrI vatI ApavI asthAne nathI. kAraNa ke TIpeTIpe bharAtA sarovaranI jema A nUtana sarjanamAM ThIkaThIka zakti-samaya ane sAdhanono savyaya thaI gayo che. siddhagiri kSetranI nikaTatA paNa kadAca puNyavicArone dhabakatA rAkhavA kAma karI gaI che, anyathA brAhmaNa, indrabhUti gurugautama gaNadharazramaNa banI dvAdazAMgI racI jANe tema janma jainettara, jaina dharmanI vivecanA vistAre te kharekhara Azcarya sAthe AnaMdakArI che ane raheze. anumodaka - muni jayadarzana vijayajI (nemipremI) kalyANa jaina zAsanake sabhI pUjya sAdhu-sAdhvI bhagavaMtoko koTI koTI vaMdanA ! 'prerava :-pa. pU. munirAja nayarzanavijayajI ma.sA. (mikenI) OP appA ceva damiyanvo saMghavI. pUnamacaMdajI satyajI--kalyANa raghumiyag-qmAviTai" Jain Education Intemational Jain Education Intermational
Page #36
--------------------------------------------------------------------------
________________ (20) purovacana zrI caturvidhasaMghanuM sarvagrAhI avalokana [saMpAdaka-prakAzakanuM namra nivedana] 0 maMgalavacana namaskAra! vItarAga vaMdanA, aNagAra vaMdanA, navapada vaMdanA, devadevI vaMdanA, anya zrI RSabhadeva paramAtmA rAjAomAM, sAdhuomAM ane tIrthaMkara bhagavaMtomAM Adi, arthAt prathama thayA. Ama, bhAratIya saMskRtinI viziSTa paraMparAomAM jaina zramaNasaMskRtie je mahAna yogadAna ApyuM che, tenAthI samasta mAnavajagata niraMtara bAhya ane AtyaMtara dRSTie nirAmaya thatuM rahyuM che. AryurvatanI A gauravavaMtI punItapAvana bhUmi upara je je agaNita prAtaHsmaraNIya mahApuruSonAM pAvana pagalAM paDyAM te sau vaMdanIya vibhUtione, sauprathama paramatAraka vItarAgaparamAtmA jeo AtmaprakAzanA svAmI ane traNeya loka mATe maMgalasvarUpa banyA che, je saunA tAraka ane dhAraka rahyA che, evA trijaganAyakane paMcAMga praNipAta karuM chuM. maMgala ane kalyANane karavAvALAM naveya padone trividhe namaskAra hojo. jAgRta samyagdaSTi devadevIone stavI, dhyAna dharI teonI vizeSa sahAya icchuM chuM. aNagArone paNa vAraMvAra vaMdanA karuM chuM. jaina AcAravicArane pALanArA ane anumodana karanArA temaja preraNA ApanArA sarva upakArIone paNa bhAvathI vaMdanA karuM chuM. www.jainelibrary.o
Page #37
--------------------------------------------------------------------------
________________ (21) * vizvanuM zreSTha prAcInattama darzana hindustAnanA ane jagatabharanA tamAma dharmomAM jaina dharma ati prAcIna che evI uddaghoSaNAne pazcimanA vicArako ane sAkSaro vAraMvAra ane bhArobhAra svIkAratA rahyA che. vaidika ane AryasaMskRtino madhyAhna bhAratamAM jyAre tapI rahyo hato, tyAre paNa jainadarzana-ciMtana ghaNAM AgaLa nIkaLI gayAM hatAM. Aryo bhAratamAM pravezyA te pahelAM paNa jainadharma pUrabahAra khIlyo hato. bhAratamAM to ati prAcIna kALathIja "sarvamaMgala mAMgalya, sarvakalyANa kAraNa;" "pradhAna sarva dharmANAM, jaina jayati zAsanamu" evI pracaMDa siMhagarjanAnA Abha gajavatAM gaganabhedI paDachaMdAo deza-videzonI daze dizAmAM gAjaMtA rahyA che. jaina paraMparA to covIze tIrthakarone bhaktibhAvathI pUje che, paraMtu anya paraMparAomAM paNa RSabhadeva, nemanAtha, pArzvanAtha vagere nAmollekha maLe che. Rgvada, yajurveda vagere graMthomAM paNa RSabha, ariSTanemi vagere jaina tIrthakaronA ullekho maLe che. zrImad bhAgavatamAM to bhagavAna RSabhadevane AThamA avatAra tarIke svIkAryA che. A badhA jainadharmanI prAcInatAnA prabaLa purAvA che. jainadharma e koI cokkasa jAti ke saMpradAyano dharma nathI paNa jIvamAtrano e dharma che, samagra vizvano e dharma che. * vIrazAsananI ujjavaLa jhalaka : jhaLahaLatI dIpti zAsananA bhavya bhUtakALa para najara karIe chIe tyAre e vAtanI jarUra pratIti thAya che ke AryakuLa ane Aryadezane sArthaka karanArA aneka prabhAvako potAnA jJAnaujAsathI zAsanane anokhI siddhi ane samRddhithI zobhAvI gayA. jJAnasAdhanA, ugra tapazcaryA ane saMyamanI suvAsathI maghamaghatA jainazAsananA A udyAnamAM rahIne pUrvanA pratApI puruSoe vizvane Azcaryacakita karI de tevuM sAhityasarjana karyuM. pUrvajoe suvarNabhaMDAro khullA mUkI, kalAnA namUnA samAna gaganacuMbI jinAlayo baMdhAvyAM, to pratibhAsaMpanna tArkikoe "sanmatitarka', "anekAnta jayapatAkA' ane 'syAdvAda maMjarI' jevA mUlyavAna graMthono ApaNane vAraso Apyo. vaLI vAdasamarthakoe vAdacarcAmAM asAdhAraNa buddhivaibhava dAkhavyo. sAkSaroe prAkRta, saMskRta, gujarAtI ane anya bhASAonuM kheDANa karI amUlya rahasyonuM Alekhana karyuM. Adarza brahmacArIoe kAmadevane enA gharamAM jaIne jItI lIdho, to naToe nAcatAM ane nATaka karatAM kevaLajJAnanI prApti karI lIdhI. pAraNAmAM ja agiyAra aMga bhaNI jatAM bALako vageree apUrva itihAsane sarjI jainazAsanane vizvanA itihAsamAM abhuta sthAnanuM adhikArI banAvyuM che. tIrthakara devonA prabaLa puNyavaMtA samayagALAmAM jainazAsananI AbAdI ane samRddhi soLe kaLAe khIlI hatI. zramaNa paraMparAmAM samaye samaye viziSTa pratibhAono prakAzapuMja relAyo. e saunAM jIvanakavana bhavya hatAM. teonA upadezathI ja jaino sadAcAranI jIvaMta mUrtirUpa banatA. zramaNomAM alaukika buddhivaibhava hovA chatAM nirAbhimAnI rahIne sarvadA sulabha, sugama zAstronI racanA karIne sAcA arthamAM ApaNA kalyANamitra banyA. bhUtakALanA e bhavyAtibhavya vArasAne aMtaranI anaMta vedanAo! 0 namo tityassA tIrthanI vyAkhyA ja evI che, je pAse AvanArane tIrtha banAve athavA "tAre te tIrtha." jinadarzanamAM tIrtho be prakAranAM che. nizcita jagyA para avicala rahetAM tIrtha ane hAlatAM cAlatAM tIrtha. AvAM tIrthomAM
Page #38
--------------------------------------------------------------------------
________________ (22) dravyapUjA ane bhAvapUjA karavAno moTo mahimA che. zatruMjaya girirAja, aSTApada, sametazikhara, giranAra, pAvApurI, mahAmeru, arbudAcala, staMbhanatIrtha ke ghoghA vagere tIrtho mahAprabhAvI ane yojanA sudhI phelAtI cetanAnI UrjAvALAM che, jyAre zramaNabhagavaMto haratAMpharatAM tIrtho che. temanI ArAdhanA saubhAgyadAyinI che. A tIrthanI sthApanA svayaM tIrthakaro kare che. janmadAtA pitA evA tIrthakaro sthApanA pachI navajAta zrIsaMghane "namo nityamsa' bolI namaskAra kare che. paramAtmA upAdiSTa mArge cAlatAM zramaNa-zramaNI, zrAvaka-zrAvikAono saMkalita samUha eTale zrI caturvidha saMgha. traNeya lokamAM viziSTa, lokottara ane zreSThattama zrIsaMgha saune vaMdanIya ane upAsanIya bane che. zrI caturvidha saMghanAM cAreya aMgonI sAmUhika pratiSThA, prasthApanA, sAdhanA, upAsanA dvArA je je siddhio ane parama kevaLajJAna jevI upalabdhio udAradila viniyojana mATe ja jANe tIrthakaro caturvidhazrIsaMghane lokamAM prasthApita kare che, pachI te zrIsaMghanA cAra pAyAnAM zubha nAmo gautamagaNadharasAdhvI caMdanabALA, AnaMdazrAvaka ke satI sulasA je hoya te. zrI caturvidha saMghanI sthApanAno mULa uddezya sarvajIvAtmAonI potapotAnAM sthAnathI vadhu pragatino dharmapuruSArtha karAvI paramagati-mokSa sudhI paNa unnati karAvavA mATenI prazasya bhUmikA che. kevaLI tIrthakaro svayaM paNa samakitanI prApti ane tIrthaMkarapadanI ArAdhanA pUrvanA koIne koI tIrthaMkaranA zAsananuM avalaMbana laI nagaramAM ke jaMgalamAM, samUhamAM ke ekAntamAM paNa rahIne vIsasthAnaka ke temAMnAM koI eka ke be Adi sthAnakonI ArAdhanA dvArA tathA caudeya rAjalokanA tamAma jIvone zAsanarasI banAvavAnI zubha lezyA dvArA tIrthakara nAma karma nikAcita karavA dvArA kare che. tema kauTuMbika bhAvanAthI pratibaddha uccAtmAo gaNadhara nAmakarmane upArjita kare che, jyAre anya jIvo paNa caturvidha zrIsaMghanI sAkSI, hUMpha ane anya AdhAra laI sAmAnya ke viziSTa kevaLI thaI bhAvasAgara tarI jAya che. jyAM jyAM jinazAsanano vyApa thAya che tyAM tyAM mokSamArga sugama banI jAya che. jUja apavAdo choDI AdhyAtmika kalyANa zrIsaMghanI AmanyA vacce ja saMprApta thAya che, mATe ja bharatakSetranI AryabhUmimAM je rIte ArAdhanA prabhAvanA darzanIya banI rahe che tevI amerikAnA vilAsI vAtAvaraNamAM ke yuropanA Adhunika anveSaNo vacce, ke eziyAnA virATa vaibhavo vacce ke AphrikAnAM jaMgalomAM ke osTreliyAnA TApuomAM paramAtmAdarzita sAdhanA-ArAdhanA yogya vAtAvaraNa vacce na paNa jovA maLe ane tethI ja dAtAonA dAnathI zobhita tIrtho, jinAlayo, pratimAo, upAzrayo, jJAnabhaMDAro, AyaMbilazALAo, pAThazALAo ke gauzALAo vagere tamAma suvidhAo eka mAtra caturvidha zrIsaMghanuM ja sAmUhika baLa che. Aja sudhImAM je je aitihAsika ghaTanAo banI te tamAma zrIsaMghanI maulika zakti che. vicAra to karo, cha-cha mahinAnA saLaMga upavAsa, varSo sudhI mA khamaNa, sAmudAyika mAsakhamaNa, siddhitapo, aThThAIthI vIsasthAnaka, varSo sudhI saLaMga varSa tapa, dara varSe siddhi tapa, jIvanaparyata vardhamAna AyaMbila tapa, navapadajInI oLIo, aneka prakAranI ArAdhanA karanArA vartamAnamAM paNa che. 0 zrI caturvidha saMgha graMtha yojanAnuM viziSTha Ayojana ApaNI pAse je vizvavatsala pUjya tIrthakara bhagavaMtonI, dhruvatAraka samA siddhonI, labdhivaMtA gaNadharonI, ja paNa che. Jain Education Intemational
Page #39
--------------------------------------------------------------------------
________________ (23) saMyama ane sarasvatInI saurabha phelAvanArA zrutasaMpanna sUrivaryonI prabhAvazALI paraMparA ane tenA Adarzo najara samakSa rAkhavA, jainazAsanamAM teonA mUlyavAna pradAnane smaravA, teonA caraNe amArI bhAvabharI vaMdanAne samarpavA, ame eka adanA sevaka tarIke ratnAkara jevo vizALa ane ciMtAmaNi jevo durlabha mahimAgraMtha ApasaunA hAthamAM mUkI rahyA chIe, jemAM saMyamasAdhanAmAM ziramora samA cAritrapAlako, vAcanAcAryo, jyotiSavidyAnA paramajJAtAo, dhyAnasAdhanAnA upAsako, sUtrArthamAM samyaka dhArako, Agama uparanA bhASya AdinA racanAkAro uparAMta saMvegI mArganA zraddhAsaMpanna saMrakSakono samAveza thAya che. 0 vItarAga darzananI anupameyatA vizvanAM vividha darzanomAM vItarAgadarzanano mahimA anupameya che. upamA ApavAmAM paNa upameya to joIe ne? jinadarzana eTaluM mahAprabhAvI, jyotirmaya, parama zraddheya ane parama saMyamI che ke sarakhAmaNI karavI ja azakya che. ahaMtoe A jinavaibhavano pAyo nAkhyo. pAyAnA pattharo jema bahAra na dekhAya, paNa tenI majabUtI para bhavya mahela darzanIya bane tema A ahaMtonI parama tapasvI AtmasAdhanAe muktiprAsAdanA divyAtidivya yugo sudhI jenI nirmaLa yazogAthA gavAtI ja rahe tevuM nakkara mULamaMDANa karyuM. jIva mAtrane sUkSmAtisUma ahiMsA ane cAritryazuddhi dvArA abhaya ApavAnA saMkalpita samarpaNanA A darzane varNAzramanAM baMdhanothI vimukta rahI karmanirjarA dvArA muktinA dvArane apAvRta karI zAsanane vijayavaMta banAvyuM. kharekhara to A che tIrthaMkaradevanuM prabhAvaaizvarya! * guNadharmanI prabhAvanA paMcendriyo para vijaya prApta karIne jemaNe saMyamanI siddhi prApta karI che te teo jina che. darzana, jJAna ane cAritranI saMprApti dvArA mokSapadane pAme te jina che. kevaLajJAnanI prAptinA mArga para pahoMcIne AtmAnA virATa svarUpane nIrakhIne temAM ja ramamANa rahe te jina che. tIrthakaro rAjavaMzIya hatA, gaNadharo ane keTalAye AcAryo jainetara hatA. siddhasena divAkara ane haribhadrasUri Adi brAhmaNavaMzanA hatA, svayaMprabhasUri anya kuLamAM janmyA hatA. vartamAna paraMparAnA pU. cAritravijayajI buMdelakhaMDanA brAhmaNa hatA. pU.A. zrI buddhisAgarasUrijI ma. paTela hatA. vartamAna zramaNa samudAyamAM paNa ghaNAM jainetaro che. jaina dharmamAM vyaktinA mUlyAMkanano AdhAra tenA jAti, kuLa ke uMmara upara nathI, paNa tenAM jJAna, darzana ane cAritranA vikAsa upara avalaMbe che. * saMjIvanI rasAyaNa jainazAsanamAM jema guNonI pUjA karanArAonI eka suvyavasthita suMdara paraMparA anAdikALathI akabaMdha rIte jovA maLe che tema saMsAranA samasta jIvone UMcAmAM UMco bhAva ApanAra saguNo ane bhAvazraddhAne jo prAdhAnya ApavAmAM Ave, kaThora parizrama ane daDha manobaLa keLavAya, jIvanamaraNanI kSaNomAM paNa guNaprAptinI jhaMkhanA manamAM ja aMkita thaI jAya to mAnavanI saMsArayAtrA ja jIvanano eka maMgala mahotsava ane maMjula-maMgalanI zreNI banI raheze. jIvananI lokottara khumArI khIlavavAmAM A saguNo ja saMjIvanI rasAyaNa banI raheze. paramArthIonAM sevAkAryonI anumodanA karatAM thaIzuM tyAre ja ApaNAM nayano jagatanA Jain Education Intemational
Page #40
--------------------------------------------------------------------------
________________ (24) jIvomAM guNadarzana pAmI zakaze. A jinazAsanamAM dhanavAno dAnadharmathI gavAyA che to guNavAno zIla, tapa ke bhAvadharmathI khyAtanAma banyA che. prabhuvIranA svamukhe puNiyA zrAvakane vakhANyo kAraNa ke tenI pAse 32 doSarahita sAmAyikanI saMpatti akabaMdha sacavAyelI hatI. pratApI pUrvajoe vahAvelI guNAnurAgI gaMgAnuM Acamana jijJAsu jagatane dIrdhakALa sudhI bhAre moTuM baLa ApI raheze. puNya puruSonA sadguNo ja ApaNAM saMkalpa, sAdhanA ane chevaTe siddhinI keDI tarapha pahoMcavAmAM madadarUpa thaze. A sadguNo ja samAjane badalavAnI pUrI kSamatA dharAve che. tethI ja kahevAyuM che ke A sadAcAra e ja dharma che, mAnavInA deha ke kuLa kyAreya pUjAyA nathI. sadguNo ja haMmezAM pUjAyA che ane pUjAze. 0 jainArAdhanA : mokSaprAptinuM ekamAtra lakSya jainadharma-jainazAsana lagabhaga trIjA ArAnA aMtabhAgathI potAnI zuddha prarUpaNA mujaba cAlyuM Ave che. tIrthaMkara bhagavaMtoe A zAsananAM vikAsa-akhaMDitatA mATe dareka kSaNe suvizuddha dezanAo ApI zraddhALu zrAvakone pragatinA paMthe vALyA che. bIjA zabdomAM kahIe to covIse tIrthaMkara paramAtmAoe kevaLajJAna prApta thayA pachI sarvaprathama kartavyarUpe punaH caturvidha zrIsaMghanI sthApanA karI che. cAlatA AvelA zAsanane vega Apyo che. jainadharma anekAntavAdI hovAthI dharmaprabhAvanA athavA AtmakalyANa vividhakSetre ane vividha rIte thaI zake ema kahI zakAya. karma jema mULa prakRttirUpe ATha che tema tenA kSaya mATenI dharmapravRttio paNa aneka che. e pravRtti karavAnI pAchaLa AtmakalyANa, mokSaprApti ane zAsanaprabhAvanA chupAI che. jyAM jyAM AtmArthI jIvo AtmonnatinAM kArya karavA taiyAra thAya che tyAre tyAre pUrvasaMcita karma anusAra dharmArAdhanA pasaMda kare che athavA eja kSetramAM potAnI zakti-buddhi vApare che. darzanamohanIya karmanA kSaya mATe jema darzanazuddhinI pravRtti Avazyaka che, tema jJAnAvaraNIya karmanA kSaya mATe jJAnanI ArAdhanA jarUrI che. TUMkamAM je rIte jIve karma bAMdhyAM che te rIte ja tenA kSaya mATe puruSArtha karavo paDe che, ane thAya paNa che. jinazAsanamAM sAdhu--sAdhvI, zrAvaka--zrAvikAonI gaNatarI ArAdhakomAM thAya che, ane te cAra pAtroe potAnI yogyatA anusAra ArAdhanA karI paramapada prApta karyuM che. kahevAnuM tAtparya eja ke koI paNa pAtrane jinazAsananI prabhAvanA ke ArAdhanAnA kSetramAMthI bAda karI na zakAya. mokSa-mukti prApta karavAnI yogyatA mATe 15 prakAro (bheda) je batAvyA che temAM A cArene eka yA bIjI rIte sthAna maLela che. koI dravyacAritra sahita bhAvacAritrI banI mokSe gayA to koI mAtra bhAvamAtrathI paNa mokSa pAmyA, e vAta judI che. eka vAta nizcita che ke, mokSaprAptinI yogyatA e cAremAM pragaTa che. jainadharmanI moTAbhAganI kriyAomAM ekalA indro ja nathI devIone paNa sthAna apAyuM che. eja ghaTanA nArIjAti paratvenI sammAnanI bhAvanA pragaTa kare che. aneka jagyAe strIonI upekSA thaI che, jyAre atre zrAvikAone viziSTa sthAna apAyuM che. A zrAvakazrAvikAo ja tIrthaMkaronAM pUjanIya mAtA-pitA che. diamonds prabhAvazALI vibhUtionI saMghayAtrA : saMyamayAtrA jinazAsana eTale prakarSa puNyavaMtA paramAtmAnuM zAsana temAM puNyavaMtA puruSo pAkatA ja rahyA che ne pAkaze.
Page #41
--------------------------------------------------------------------------
________________ (25) mULa kAraNamAM A adbhuta zAsananI prApti ja ugra puNyanA udaye thAya che. ahaMtonA AtmaprabhAvI jyotivalayonAM AbhAmaMDaLathI prerita cihno, AcAryo, upAdhyAyo, sAdhu-sAdhvInA kevaLI thavAnA sarvatobhadra mArga para pachI to A mATenA siddhAMjanathI prabhAvazALI vibhUtionI saMghayAtrA cAlI temAM joTo jaDe tema nathI. vartamAna samayanA covIze tIrthakaronI je kaivalya paripATI pRthvInA paTala para avatarI, tenAM kalyANako je saMsArabharanAM raMga, rUpa, jAti, deza, kALane karmanA saMkulathI upara UThavA mATe eTalAM sAmarthyavAna gaNAya che ke tenAthI kalyANayAtrAnuM bIjuM koI ja avalaMbana nathI. brAhmI ane suMdarInI kathA dvArA e samayanI sAmAjika racanAno khyAla ApI sAthosAtha SabhanI putrI ane bAhubalijInI bahenane zobhe tevuM valaNa jainasamAja samakSa mukAyuM che e noMdhapAtra ghaTanA che. 0 puNyaprabhAvakonuM puyasmaraNa caturvidha zrI saMghanA maulimaNi samA agiyAra gaNadharonAM pagale pagale nirdabha ane nirdoSa jIvanasAdhanAnA dvIpastaMbha samAna yugadivAkara mRtopAsanAnI akhaMDa jyotathI zobhatA zrImad mallavAdIsUrijIe nyAyadarzananA apUrvakoza samA dvAdazAra nayacakranI racanA karI, kSamAzramaNa devardhigaNi jemanA mahAmedhAvI puNyavAna netRtvamAM jainAgamonI "vallabhavAcanA" aMtima nirNayanA rUpamAM pariNamI, ane devavAcaka ane kSamAzramaNa vAcanAnA pAThAMtarane paNa paramAdara dRSTithI svIkArI, je bhagavAna mahAvIranA "dRSTivAdanA bAramA aMganA aMtima jANakAra, mArA nirvANa pachInA hajAramAM varSe thaze." evA bhAvi kathanane saMpUrNa sArthaka karyuM. zrImad pUjyacaraNa siddhasena divAkarajIe eka ja guruvacane lokamahattAne tRNavat mAnI kalyANa maMdira stotra, batrIsa-batrIsI, nyAyAvatAra ane sanmatitarka jevAM aneka prakAzapuMja graMtharatno racyAM. ' jene saMskRtimAM vahemo, camatkAro, kalpita ADaMbaro ane AkarSaNone bilakula sthAna nathI tevI AcArya samantabhadranI vANIno gebI avAja ApaNane sAMbhaLavA maLe che. A saMyamaniyamanI prabhAvI sAdhanAnA baLe pAdaliptasUrijI zatruMjaya, giranAra, aSTApada, sametazikhara ane mathurA jevAM tIrthonAM darzana pachI ja AhArapANI vahoratA ane jemaNe nAgArjuna rasAyaNavAdIne zatruMjayanI jinasAdhanA karavA preryA, te kharekhara to jinaparaMparAnuM AcAryaratra kahevAyA. mAnadevasUrijI jevA sarvapraNamya sUrIzvarajInA banne khabhA para lakSmI sarasvatI ubhaya virAjatAM, A joI temanA gurudeva AcArya pradyotanasUrinI AcArasaMbaMdhI zaMkA eka mahAniyamano aMgIkAra karI pariharI ane zAMtistavastotra racI mahAmArI maTADI dIdhI. emanA guNo Aje paNa pUjAya che. AcArya mAnatuMgasUrijInA agaNita upakAro koNa vIsarI zake? jemanA pratyeka zloka maMtragarbhita che, jemanA zloke zloke sAdhanAvidhi che tevA "bhaktAmara stotra'nA ane 21 padonA "nami uNa" stotranA racanAkAra e samasta zrI saMghanA sadeva vaMdanIya rahyA che. kSatriya vaMzamAM janma lenAra AcArya bapabhaTTasUrijI jemaNe potAnA saMyamadharmanI parIkSA karavA puruSaveSamAM AvelI gaNikAne tiraskRta na karI paNa virAgano vijaya samajAvyo, citrakAro ane kalAkArone jinadharmamAM puraskRta karyA. "caturvizati jinastuti', "sarasvatI stotra' racyAM. A nava Agamo para saMskRta TIkA racI AgamonA gUDhArtha samajAvanAra navAMgI vRtikAra AcArya Jain Education Intemational
Page #42
--------------------------------------------------------------------------
________________ (26) abhayadevasUrijIe zAsanadevInI AjJA pALI satata AyaMbilavrata, zAstraTIkA racavA rAtrionAM manomaMthana ane atyAdhika zrama laI bhavya kArya karyuM ane jayatihuaNa nAmanA batrIza zlokanA stotrane gatAMja zrI staMbhana pArzvanAthajIne pragaTAvyA. dhanya che temanA tapobaLane kharataragacchanA sthApaka AcArya jinadattasarijI, AkAzamAMthI paDatI vIjaLIne thaMbhAvI anekane rakSaNa ApyuM. gaNadharazataka jevI 150 padyaracanAomAM temanI zaktinAM darzana thayAM. saMdoha dohAvalI, gaNadhara saptati, upadezarasAyaNa uparAMta aneka prAkRta, apabhraMza bhASAmAM graMtho racI zrutopAsanAnAM suphaLa vitarita karyA. rAjasthAnamAM to A. jinadattasUrijI kalpavRkSa tarIke oLakhAtA hatA. AcArya dharmaghoSasUri je vyAkaraNa, nyAya ane AgamonA pAradarzI vidvAna hovA uparAMta zAsanarakSAmAM maMtrazaktinA sAmarthyavALA hatA, temaNe brAhmaNa, mAhezvarI, vaizyo ane kSatriyone upadeza ApI jaina banAvyAM. sattaramI sadImAM hIravijayasUrijI ane kharataragacchAdhipati jinacaMdrasUrijInAM jJAna, tapa ane caritranA tejaprabhAvathI jaina saMskRtino dhvaja punaH gaganamAM laherAyo. A banne prabhAvaka AcAryonI jJAnasaMpadAthI pahelI ja vAra dilhI darabAramAM jainadharme tejanuM UMceruM Asana mAMDyuM. mogala samrATa akabara A banne sUrivarSothI khUba ja prabhAvita hatA. 1940mAM temaNe hIravijayasUrijIne jagada biruda ApyuM ane vijayasenasUrijIne savAI hIrasUrinuM biruda ApI zAhI ThAThamAThathI sammAnita karyA. akabare hIravijayasUrijIne zatruMjaya tIrtha bheTamAM ApyuM. yAtrikonA verA mApha karyA ane bhAratanAM badhAM ja tIrthomAM derAsaro, upAzrayone rakSaNa ApyuM. jagadaguru hIravijayasUrijI jevAnAM tyAga, saMyama, sadAcAra, tapa ane cAritranA prabhAve zahenazAha akabare bArakozanA taLAvamAM thatI mAchImArI baMdha karAvI. piMjarAnAM pakSIo mukta karyA. bAra divasa mATe jIvahiMsA baMdha karAvI. Ama vidharmI zAsaka para prabhAva pAtharanArA hIravijayasUri jevA AcArya zAsananA bhUSaNa banyA. jJAnakSetre, darzanakSetre, cAritrakSetre, tIrtharakSA, tIrthanirmANakSetre, saMghaprabhAvanAkSetre, rAjakIya kSetre temanuM yogadAna mastaka jhukAvI de che. Aje paNa zAsanane jayavaMtu banAvatA vartamAna zramaNonAM yogadAna dAda mAMgI tye tevAM che. lAnayacakranuM saMpAdana karanArA zrutabhAskara pU. jaMbuvijayajI ma. hoya ke minI yazovijayajI samA A. yazodevasUri hoya. vyasananI badImAM khUMpelI prajAne mukta karAvatA pU.paM.zrI caMdrazekharavijayajI ma. hoya ke yuvA Alamane zraddhAsaMpanna banAvatA AcArya ratnasuMdarasUri hoya ke AcArya hemaratnasUrijI hoya. jhera utArI vairAgyanAM dAna karanArA pUjyapAda rAmacaMdrasUrijI ma. hoya ke pachI yuvAnomAM zibiramAdhyame dharmajAgRti ANanArA pUjyapAda bhuvanabhAnusUrijI ma. hoya, ke pachI AgamonA adbhuta jJAnI pU. jayaghoSasUrijI ma. hoya. dhanya A zramaNonA puruSArthane! nAmanAnI khevanA karyA vinA kAryo karI rahelA muktinA mahAphirastAone vaMdana che. * jainazAsanamAM zramaNasaMsthAnuM adbhuta yogadAna anaMta upakArI arihaMtadevanuM zAsana aciMtya upakArI che, jayakArI che ane maMgalakArI che. aNamola ratnonA jhaLahaLatA tejapuMjothI jinazAsana jagatanA jIvo upara upakAradhodha vahAvyA ja kare che. zAsananA punIta prabhAve uttama ane amUlAM ratno ApaNane satata maLatAM rahyAM che. jaina zramaNaparaMparA dvArA samaye samaye viziSTa pratibhAono prakAzapuMja A dharatI para relAyo. paMcama Jain Education Intemational
Page #43
--------------------------------------------------------------------------
________________ (20) gaNadhara bhagavAna zrI sudharmasvAmInI pATaparaMparAe aneka vaMdanIya paramaprabhAvako thayA. A badhA puNyapuruSoe dhananI, sattAnI kyAreya lagIre IcchA rAkhyA vagara eka eka kSetramAM potAnA jIvanano anokho prabhAva batAvyo che. rAjyAzraya ke rAjasattAnI A zramaNasaMsthAe kyAreya jhaMkhanA karI nathI paNa rAjyakartAone bodha ApavAmAM A zramaNo kyAreya zaramAyA nathI. eka kALe zramaNono upadeza bAdazAha akabaranA daravAje AMbI gayo te ApaNe jANIe chIe. mAtAe ApelA samyaka jJAnanA abhuta pradAnane kAraNe AryarakSitasUrijIe AkhA parivArane saMsAratyAga karAvyo. zAsananA AdhArastaMbha samA aneka zramaNoe jIvanabhara jJAna ane zIladharmanI sugaMdha prasarAvI samakita zAsananA muguTamaNi banIne A zramaNasaMsthAe zramaNa saMskRti dvArA jIvananuM rasAyaNa banAvI abhuta saMjIvanI nIpajAvI aneka tANAvANA vacce mAnavajIvanane eka navoja AkAra Apyo. sabhya jJAna, samyagu darzana, samyaguM cAritranI nirmaLa ArAdhanA, paropakAranI vahetI gaMgA, unnatinAM aneka zikharo sara karatA rahIne zaraNAgata jIvonuM apAra kalyANa karatA rahe, sanmArgano rAha batAve, nijakalyANa to sAdhe ja, paNa jagakalyANa mATe paNa athAka parizrama uThAve. AvA mahApuruSono dehavaibhava bhale kALakrame vilIna thaI jAya paNa teono guNavaibhava bhavyAtmAonA aMtarapaTa para sadeva smRtiviSaya banI gayo che. A graMthanI eka lekhamALA zramaNasaMghanI prabuddha pratibhAo lekhamALAmAM pasaMda karAyelAM pAtro zIrSakanI sArthakatA sAthe atyaMta susaMvAditA dharAve che. keTalIka evI pratibhAonuM darzana karAvyuM che, jene navA yuganA loko vismarI cUkyA che. vAstavamAM temanI pratibhA prastuta lekha karatAM anekagaNI UMcI che, paNa anuyAyIabhAve DhaMkAI gaI che, to evA paNa aneka pratibhAvaMta mahAtmAo che, jemane anne sthAna ApI zakyA nathI to paNa lokahRdayamAM kAyama birAjita che. kyAMka koI paricayomAM atizayoktipUrNa citra rajU thayuM che chatAM guNAnurAga buddhithI traRSiguNa anumodanArUpa sukRta anumodanA karavA mATe A lekhamALAmAM lekhAMkita thayelA vividha guNo jarUra dIvAdAMDIrUpa che. ApaNA pUrvaja mahAtmAo paratve bahumAnabhAva utpanna karAvavA mATe ane vividhaguNone AtmasAta karavA mATe padacihna rUpa AvI prabuddha pratibhAonuM vadhu ne vadhu darzana samAja sanmukha prastutI pAme te Avazyaka mArA jevA aneka ajainone jijJAsAbhAve paNa lagabhaga badhA ja jainAcAryonA satata saMparka ane sAMnidhyamAM rahevAnuM sadbhAgya sAMpaDyuM che. A prabhAvakomAM rahelAM tapa, tyAga, jJAnavairAgya, AcArazuddhi, vicArazuddhi ane sAdI saraLa nikhAlasa jIvanazailIthI prabhAvita thanAro ghaNo moTo varga che. AtmabhAvamAM sthira rahenArA, saMyamasAdhanAnA divyAkAzamAM viharanArA bahuzruta jJAnIone amArI lAkha lAkha vaMdanAo. * nirmaLa cAritra saMpadAno maghamaghATaH yazagAthAnA paricAyakono kIrtikaLaza zrI caturvidha saMghanAM cAreya aMgoe AjasudhImAM jainadharmanI divya jyotane jhaLahaLatI rAkhI vizvaprAMgaNamAM Jain Education Intemational
Page #44
--------------------------------------------------------------------------
________________ (28) - 1 | janatA prasarAvI che. tIrthakaroe saMsAranA vAsanAbaddha jIvone jJAna, darzana, cAritranI samArAdhanAno rUDo mArga darzAvI ApI mahAvIra prabhue yuga pramANe alpa parivartana lAvI zrI caturvidha saMghano prAraMbha karI ApaNane kRtakRtya banAvyAM che. prabhue sthApita karelAM A sakaMghamAM ziramukuTasamA indrabhUti gautama jevA agiyAra gaNadharo ane hajAro brAhmaNo nirmaLa cAritryadarzananA ArAdhaka banI jainazAsananA sucAru staMbho banI rahyA. meghakumAra, naMdISeNa, abhayakumAra, prasannacaMdra jevA hajAro kSatriyakumAro munidharmamAM mahAlatA zAsananAM aNamola ratno banyA. asaMkhya samakitadhArI zrAvako paNa hatA. zrI caturvidha saMghamAM Toca upara jarUra paMcaparameSThIo birAjatA rahyA paNa lAkho karoDo zrAvakazrAvikAo tenA bhUgarbhamAM che. tenI gAthAthI jainazAsanano itihAsa gauravavaMto rahyo che. sAdhu bhagavaMto paNa bharosaranI sakjhAya dvArA prazaMsA karatA rahyAM che, je ApaNane A dharma pratye atUTa zraddhA jagAvI jAya che. jainasaMgha jema sAdhusAdhvIothI UjaLo che tema zrAvaka-zrAvikAothI paNa ojasvI rahyo che A vAta haragIjha bhUlavA jevI nathI. zilpakaLAnA dyotakasamAM jinAlayo ane dharmasthAnakomAM divya pratibhAonAM manohara svarUpo ane joyA pachI ema jarUra lAge che ke AvanArI navI peDhIne eka cokkasa majabUta AdhAra ane nakkara dizA maLe, prabhAvaka pratibhAo dvArA UbhI thayelI zAsananI imAratane jANavA mANavA maLe e saMdarbhe ja A graMthaprakAzana hAtha dharAyuM che. zrI caturvidha saMghanAM cAreya aMgomAM paDelI mahAzaktine samajavA ane tenI aMdaranI sArapa prApta karI levA A puruSArtha abhiyAna saune AtmAnaMdarUpa makaraMdano AsvAda jarUra karAvaze ja evI amane pAkI zraddhA che. A zraddhA ja jIvananuM moTuM baLa che. A zraddhA ja ApattionA pracaMDa dharatIkaMpo vacce paNa mananI sthiratA ane zAMtinI gaMgotrI banI rahe tema che. A zraddhA ja ApaNane dharmakAryo mATe preraNA kare che. jainazAsanane yazakIrti apAvavAmAM jemanA samudAyonI kamANI ane sakAryonuM zubha pariNAma suvarNAkSare aMkita thaIne prakAzamAna thayelA sAtvika gharadIvaDAo kAyama virATa svarUpe prakAzamAna ja raheze. kAraNa ke vAyunI jhapaTa temane kyAreya olavI zakatI nathI. zAsananI sAttvikatAne bahAra lAvavA parimala gulAbI vyaktitvamAMthI AzAzraddhAnA saMtaraNo meLavI ApaNe gauravagarimA anubhavIe e ja A graMthaprakAzanano mukhya upakrama rahyo che.. cikAgomAM bharAyelI vizvadharmapariSadomAM jainadharmano prabhAvaka paricaya karAvavAnuM mAna mahuvAnA vIracaMda rAghavajI gAMdhIne phALe jAya che. temanI rajUAtamAM adbhuta sAmarthya hatuM. teramI sadImAM thayelA dedA zAhanI kartavyaparAyaNatA ApaNane koI UMcI bhUmikAmAM laI jAya che. namratAnA bhaMDArasamA bhAvaDazA ane jAvaDazAnuM sthAna zAsanamAM haMmezAM AdaraNIya rahyuM che. saumya puruSa bhImA kuMDaliyAnI sarvasva samarpaNanI bhAvanAe ja temanA zAsanane kIrtistaMbha banAvI dIdhuM. dharaNazA poravADa ane khemo dedarANInI saMkalpasiddhine haraghaDIe prasaMge prasaMge yAda karyA vagara rahI zakatA nathI. dAnaguNanA pratApe jagaDuzAne, tapaguNanA prabhAve kAkaMdInA dhanA aNagArane, bhAvaguNasamRddha jIraNa zeThane yugo sudhI zA mATe yAda karIe chIe? Jain Education Intemational
Page #45
--------------------------------------------------------------------------
________________ (29) amadAvAdanA zeTha zAMtidAsa, kacchanA dAnavIra narazI nAthA ke karmayogI motIzA zeTha jinabhaktinA kAraNe kharekhara to tavArIkhanAM tejasvI pAtro banI gayAM che. koI paNa zubha kAma siddhinI Toca upara tyAre ja pahoMce jyAre tenA pAyAmAM bhekhadhArIonI niSkAma sevA dharabAyelI paDI hoya. kALanI kasoTImAM kAMcana nIvaDe tevuM ekAda kalAtmaka satkarma karI chUTIe to jIvana katArtha thAya tema mAnanArA amadAvAdanA zeTha haThIsiMga ane temanAM dharmapatnI harakuMvara zeThANI kumakuma pagalAMnAM sadbhAgI hatAM. A dharmapremI daMpatIe amadAvAdanAM dharmakAryomAM aDhaLaka nANuM vAparyuM. maMdironA nirmANamAM akhUTa dhanarAzino upayoga karyo. emaNe UbhA karAvelA zilpakaLAyukta jina maMdiranA prAMgaNamAMja A graMthanuM vimocana thAya che tene amAru parama sadbhAgya gaNIe chIe. * 0 zAsananA jyotirdharonuM yugadarzana chellA doDha be dAyakAmAM jainonI prabaLa dharmabhAvanAe jora pakaDyuM che. tenAthI jaina dharma pratye saunI AzA, zraddhA ora vadhI jAya che. Ama thavAnuM kAraNa pU. AcArya bhagavaMtonA AcAravicArano prabhAva che.. mahAna vibhUti hemacandrAcAryane videha thayAne navaso varSa thayAM chatAM kavitA ane vyAkaraNa, chaMda ane alaMkAra, itihAsa ane purANa, koza ane nyAya, yoga ane adhyAtma, tyAga ane tapasyA, japa ane dhyAna, saMyama ane sadAcAra, rAjakAraNa ane lokakalyANa evAM vividha kSetrone AvarI lenAruM cha sAta dAyakA jeTalA dIrdhakALa sudhInuM ciraMjIva kArya bhAgye ja bIjI koI vyaktie karyuM haze. tenA pratApe ja sArasvatayuganAM atre pagaraNa maMDAyAM. pATaNamAM rAjalakSmI, sarasvatI ane dharmano triveNI saMgama, racanAra A vidyAnidhie e samayanAM AMdolano jhIlyAM ane kRtiomAM vahAvyAM. tattvavizArada, zAstrasarvajJa, zrutakevalI upAdhyAya pU. zrI yazovijayajI ma. kAzImAM 500 naiyAyikopaMDitone parAjita karI nyAyAcArya nAme sukhyAta thavA chatAM bhAre vinamra ane ratnatrayonA paramopAsaka hatA. e bIjA hemacaMdrAcArya ane jaina saMpradAyanA zaMkarAcArya gaNAyA che. vikrama saM. 1743mAM DabhoInI puNyabhUmi upara temanuM aMtima comAsuM hatuM. vipula ane vaividhya sabhara sAhityasarjanamAM lAvaNyasamaya, samayasuMdara, jinaharSa, RSabhadAsa, udayaratna, sahajasuMdara, guNavijaya, dIpavijaya ane jayavaMtasUri vagerenuM bhAre yogadAna noMdhAyeluM che. vIsamI sadInA sUricakravarti AcAryapravara vijayanemisUridAdAnuM mahodAra yazastilaka nAma agra haroLamAM che. graMthasaMrakSaNa, kadaMbagiri, zerIsA, rANakapura, khaMbhAtanAM tIrtho ane gAmaDAMonAM jinAlayono uddhAra karAvyo. pUjyazrInI puNyatithi divALIne divase ja pU. A.zrI kundakundasUrijI ma.nI nizrAmAM graMtha khullo mUkAya che tethI dhanyatA anubhavAya che. sAgarAnaMdasUrijIe AgamajJAnanA prasAra dvArA, munizrI puNyavijayajIe prAcIna graMthonA saMzodhana dvArA, premasUrIzvarajIe aneka dIkSArthIone UbhA karyA. e ghaTanAo dvArA jainazAsanano jayajayakAra pravartato rahyo. arvAcIna yugamAM vallabhasUrijIe Thera Thera sarasvatI--maMdiro sthApavAnI ghoSaNA karI. Jain Education Intemational
Page #46
--------------------------------------------------------------------------
________________ (30) zrAvikAonuM zraddhAkendra A karmayoginIo zAsananAM tejasvI nakSatro : zramaNIratno prabhunA zAsanamAM jema zramaNonuM yogadAna che tema zramaNIoe paNa nAmanAnI kAmanA vinA prabhunA zAsanane ajavALavAnuM kAma karyuM che. e vAta to spaSTa thAya che ke strIzakti jAge to ghara AkhuM AgaLa Ave. gharagharamAM ane ghaTaghaTamAM dharmaraMge prasarAvavAnuM kAma, AcAronA vArasone cola majITha raMga lagADavAnuM kAma A zramaNI bhagavaMtoe ja karyuM che. jainazAsanane 1444 graMthonI je aNamola umadA bheTa sAMpaDI tenA mULamAM haribhadrasUrijI ma.ne prabhunA zAsanamAM laI AvavAnuM kAma karanArAM 'yAkinI mahattarA' sAdhvI ja hatAMne? abhimAnanA hAthI upara ArUDha baMdhu muni bAhubaline e hAthI uparathI nIce utArIne kevaLajJAnano aNamola upahAra prApta karAvanAra baheno sAdhvIjIo ja hatI ne? dhaMdhukAnI dharatI para chellI niryAmaNAnI veLAe potAnA putrazreSTha samA AcArya hemacaMdrAcArya mahArAjA pAse 3 karoDa zlokanI racanAno saMkalpa meLavanAra mAtA pAhinI devI paNa sAdhvI ja hatAM ne? zayyAtara zrAvikAne tyAM moTA thayelA vajasvAmI sAdhvIjInA upAzraya athavA to ghoDiyAmAM sUtAM sUtAM sAdhvInA mukhethI sAMbhaLIne zuM agiyAra aMgo nhotA bhaNyA? A zramaNIratnoe kamAla karI che. paThana, pAThana ane svAdhyAyanA ghoSane jIvaMta banAvI rAkhyo to zramaNonA yogadAnamAM paNa sahayogI banIne prabhunA zAsanano jayajayakAra karAvyo, saMghanI zrAvikAomAM ArAdhanA karAvI, to sAthe sAthe durgama ane duSkara evAM kSetromAM vicaraNo karIne samAjane lIlochama banAvI rAkhyo jemanAM kAryonI noMdha lakhatAM graMthanAM pAnAM ochAM paDe. sAkSAta sarasvatI samI upamAne varelAM A zramaNIone kyA zabdothI biradAvIe? kALabaLanI sAme haMmezAM jhajhUmatA rahIne zAsananI pratibhA ane pratiSThAne akSuNNa rAkhatI A zramaNIparaMparA zata zata vaMdanAne pAtra banela che. saMyamI sAdhvIgaNane zAstrakAroe zramaNI, nigranthI, AryA, bhikSuNI Adi zabdothI oLakhAvela che. bhale tIrthaMkara, cakravartI, vAsudeva jevA uttama puruSorUpe strI saMbhavatI nathI, te kadI gacchasaMcAlaka, AcArya banI zakatI nathI. bAramuM aMga dRSTivAda bhaNAvavAnI temane chUTa nathI, dIkSA ke padavI ApavAno temane koI adhikAra nathI, to paNa temanA zramaNIpaNAnuM saMpUrNa gaurava jainazAsanamAM sadA sarvadA jaLavAyeluM rahyuM che. AtmAnI sarvocca vikAsasthiti evA mokSanI adhikRtatA to zramaNIne paNa bakSAyelI che ja. vartamAnakALanAM zramaNIo prati dRSTipAta karazuM to temanA tapasvIpaNAnI, svAdhyAyaratatAnI, kriyArucinI madhurakaMThe gavAtI stuti ane stavanonI, sAdhu vaiyAvaccabhAvanI, strIone dharmamArge joDavA ane TakAvavAnI, zAsananAM kAryomAM preraNA dvArA udAra hAthe phALo ApavAnI ityAdi guNonI prazaMsA karyA vinA rahI zakAya tema nathI. AgamomAM varNita kathAnakomAM jotAM kyAMka aMtakRta kevila banatA, kyAMka vaiyAvaccaparAyaNatA, kyAMka putrane saMyamamAM pAcho vALatAM to kyAMka putronA kalaha zAMta karatAM, kyAMka kevaLa jJAnamAM nimitta banatA to kyAMka
Page #47
--------------------------------------------------------------------------
________________ (31) koIne cAritra dhairya bakSatAM, kyAMka rAjA rajavADAM tyAga karatAM to kyAMka kSamAdharmanI Ahaleka jagAvatAM to kyAMka parama vinayanuM darzana karAvatAM evAM zramaNIonAM jIvananuM darzana ApaNane Aje paNa natamastaka banavA preraNApIyUSanAM pAna karAve che. zrI caturvidha saMghamAM sAdhvIonuM ane zrAvikAonuM sthAna zramaNa saMskRtie svIkArI pratiSThA karI e virala-uttama namUno che. rAjamahelamAM rahenArI rAjaputrI vasumati tapasvIomAM agresara banI caMdanabALA banI zramaNIsaMghane ajavALatI gaI. prathama tIrthakara RSabhadevanA samayathI brAhmI, suMdarI vagere sAdhvI paraMparA tejasvI nakSatranI jema, jinazAsanamAM Aja paryata dIpI rahI che. zrAvikA sulasA mAtra zraddhAnA baLe bhagavAna mahAvIra svAmInAM dharmalAbha pAmI zakI. A sulasA AvatI covIzImAM 15 tIrthakara nirmama nAme thaze. celaNA devAnaMdA, priyadarzanA jevI tArikAonI eka nakSatramALA aharniza ghUmatI rahI che. trizalAmAtA paNa itihAsamAM amara banI gayAM. * jinabhakitanI paropakArI preraNAdAtrIo jJAna, jinabhakti, titikSA ane tapazcaryAnA ekatra pUMjarUpa A sAdhvI mahArAjoe vItarAgadarzananA AcAradharmane prazasta karI kharekhara to caturvidhazrIsaMghanI zobhA vadhArI che. pAMca mahinA ane pacIsa divasanA prabhu mahAvIranA ghora abhigrahanAM pAraNAMnuM puNya pAmanArAM caMdanabALA 36000 sAdhvI samudAyanAM agresara banyAM. jaina rAjavI khAravelanA samayamAM prakAMDa viduSI AryA poINInA netRtva nIce traNaso viduSI sAdhvIjIoe Agama sAhityane suvyavasthita karavAmAM khUba ja madada karI hatI. rANI puSpacUlAe karelI AcArya arNikaputranI gurusevA jinadharmamAM daSTAMtarUpa manAya che. sAdhvI madanarekhAe to zveta hAthI mATe yuddhe caDhelA be sagA bhAIone raNabhUmimAM upadeza ApI moTuM yuddha nivAryuM ane vikhUTA paDelA be bhAIomAM pratisaMdhAna karAvyuM. - bhadrAsatIjIe saMyamamArganI kaThinAIothI bhAgI bhoganA lapasaNA paMthe caDhelA arNikaputrane punaH saMyamamArge vALyA. ane anazanavrata levAnI zarate caDhelA putrane dIkSA tyAga karatAM prANatyAga zreSTha gaNAvyo. A pAMca cha uparokta nirdezo to mAtra udAharaNarUpa ja samajavAnA. AtmaramaNatA, nirmohitA nirlepatA, vinamratA jevA sadguNothI sAthvIratnoe zAsananuM gaurava vadhAryuM che. lAkha lAkha vaMdanAo. * bhakitaparAyaNa zrAvakonI sukRtadhArA devAdhideva zrI arihaMta paramAtmAnA zAsanano aciMtya prabhAva che. kalikAlanI game tevI bhayaMkara kALI chAyA cogaradama pharI vaLI hoya to paNa mokSamArganAM parama ArAdhako ane bhAvaratnonI pedAza thayA ja kare che. paramAtmAnuM zAsana yathArtharUpe rakSAya che ane sarvottama ratnatrayaviSayaka vAraso sadAkALa jhaLahaLato jovA maLato rahyo che. Jain Education Intemational
Page #48
--------------------------------------------------------------------------
________________ (32) zramaNa-zramaNIonuM yogadAna ananya che temAM bemata nathI, paNa puNyavaMtA zramaNopAsakonA sahayoga paNa adbhuta kahI zakAya tema che. zramaNopAsaka zabdano paryAyavAcI zrAvaka zabda caturvidha saMghanA eka pAyArUpe prasiddha che, tene upAsaka paNa kahe che. covIze tIrthakaronI vizALa zrAvakasaMkhyA svayaM eka graMtharUpa bane teTalI vizALa zreNI dharAve che. AvA vipula zrAvakagaNanA samadaSTine nidarzana paddhatithI rajU karavA guNavaividhya AdhArita pAtra pasaMdagI pAmyA, je zrAvakanA jIvanakavananI udAtta sAkSIrUpa che. sarvavirati grahaNa karavAnA sAmarthya sAthe sarvaviratinA ja lakSyapUrvaka dezavirati ke samyaktapaNAne dhAraNa karatA evA A saMghaghaTakanA guNonI anumodanA ArAdhabhAvane utpanna karAvavAmAM uddIpaka banI rahe che to sAthe sAthe vartamAnakAlIna zrAvakone samudra madhye dIvAdAMDIrUpa dizAsUcaka paNa bane ja. kacchanA duSkALamAM annabhaMDAro khullA mUkI detA e jagaDuzA dAtArane joI lo ke gurunA mukhanI rekhAo joI upAzrayanA thAMbhalAomAM lAkhonI kiMmatanAM ratna jaDI deto zrAvaka lalliga joI lo! prabhAvaka jJAnamUrtionA jJAnAdhyana mATe TheTha kAzInA paMDito sudhInI vyavasthA karatA zrAvaka dhanajI zUrAne joI lo, sAdharmika bhaktinI preraNA detA puNiyA zrAvakane joI lo ke zatruMjayanA bhavya uddhAro karanArA zrAvakapuMgavo jAvaDazA, samarAzA, karmAzAha, tejapAla sonI jevAne nihALI lo, A saue dAna, zIla, tapa ane bhAvanAnA yogadAnanI gauravagAthA racI che. vijaya zeTha hoya ke motIzA zeTha hoya, zeTha kezavajI nAyaka hoya ke velajI mAlu hoya, zivajI neNazI hoya A saue maMdironA nirmANakAryamAM saMpattino chUTe hAthe upayoga karyo. narazI nAthA hoya ke Abhu zeTha hoya, vardhamAna zAha ke rAyazI zAha hoya, zrAvakaratnonI to hAramALA racAya che. vartamAnayugamAM paNa mastaka jhukAvI de tevA zrAvako najare paDe che. saMsAramAM rahevA chatAM saMsArane sparzavA na denArA gurjaranI dhanyadharA dhoLakAnA AjanA kumArapALa zAhane dekhIne ahobhAva chalakAya che. vAha re prabhunA zrAvako! dhanya che tamArI satvazIlatAne! abhivaMdanA che tamArI sukRtadhArAne! ahobhAva che! tamArAM dharmaparAkramo para kalama vAmaNI thAya che, zabdo ochA paDe che tamane satkAravA ane zaNagAravA bhImA kuMDaliyAnI sarvasvanI samarpaNanI bhAvanA ke savA somAnI sAdharmika bhaktinuM ke mayaNA-zrIpALanI navapadajI pratyenI akhaMDa zraddhAnuM varNana kharekhara adbhuta che. sAteya kSetromAM saMpattino sadupayoga karI puNyaparaba bAMdhanAra, zrAvakakaraNInI vasune navapallita rAkhanAra guNasaMpanna zrAvakonA jIvanaparicayo saraLa zailImAM rajU karAyA che. * devagirinI dharatI para AkAra pAmeluM amUlikAvihAra zrAvaka pethaDazAnI dharmabhAvanAnI yazogAthA ApaNane vAraMvAra saMbhaLAve che. zatruMjaya upara tIrthanirmANanA punaruddhAramAM puNyalAbha arpita karanArA zeTha motIzA, zeTha bAlAbhAI, premacaMda modI, zeTha hemAbhAI, zeTha sAkaracaMda, narazI kezavajI, caMdu saMghavI vagere ApaNI vaMdanAnA adhikArI che. prabhu mahAvIranAM samayanA vizeSa prasiddha thayelA daza zrAvako paNa aneka praNAmanA adhikArI che. gujarAtanA narabaMkAo gaNAtA vastupAla tejapAle ArasanAM vizALa jinamaMdiro baMdhAvI potAnI lakSmIno Jain Education Intemational
Page #49
--------------------------------------------------------------------------
________________ (33) sadupayoga karyo. A baMdhubelaDIe 1300 derAsaro, 1000 upAzrayo, 700 brahmazALAo, 700 pAThazALAo, anazALAo, maMdiro, masjido baMdhAvyAM. 1500 zramaNo roja temane tyAM gocarI mATe AvatA. vIramagAmanA ratilAla khoDIdAsa zAhe pAraNuM karyA vagara sADA cauda varSamAM vardhamAnatapanI 1 thI 100 oLI akhaMDa AyaMbila tapa dvArA karI. hamaNAM ja zAMtibhAI ane rajanIbhAInI joDIe zatruMjaya mahAgirinA 18 mahAabhiSeka karI tIrthabhaktino bhAre moTo lahAvo lIdho. e kArya pUrNa thayuM tyAre e ja puNyabhUmi upara samAdhipUrvaka rajanIbhAIe dehano tyAga karyo-pAlitANA taLeTI pAse temanuM puNyasmAraka racAyuM che. TUMkamAM kyo AtmA kaI rIte dharmakaraNI karI svAtmAno uddhAra ane zAsanaprabhAvanA karaze te kahevuM azakya che, chatAM e vAta nizcita che ke Adarza zrAvakoe kharekhara AdarzajIvana jIvIne jinazAsanane ujALyuM che. A badhI pratibhAo viSe mahAkAvyo racAya evI ucca koTinI guNakSamatA rahI che. jemane AMgaNe peDhI dara peDhInI vaibhavI sukha saMpattie jemane ajavALyA che tevA asaMkhya mahAnubhAvoe saraLa ane namra banI tIrthamaMdiromAM, pAMjarApoLomAM, jIvadayAmAM, sAhitya- surakSAmAM, hospiTalomAM, dharmazALAo ane sAmAjika kAryomAM ane mAnavasevAnA jyAM jyAM ane jyAre jyAre sevAyajJo maMDAyA tyAM emaNe je kAMI yogadAna ApyuM hoya te saune yathAyogya samaye biradAvavA ja joIe. tapa ane tapasvIonuM paNa samayocita sammAna thavuM joIe. tapanA prabhAve devo paNa tapasvIone name che. A graMthamAM upA. zrI bhuvanacaMdrajI ma.nI lekhamALAmaM jarUra najara karo. 0 samarpaNabhAva ane saMkalpazakita jIvanazilpI zrAvikAratnonuM zreSThattama yogadAna sAta mahAsAgaranAM pANIne camacIthI ulecIne khAlI karavAM haju sahelA che, gaganapaTa upara rAtre AkAzamAM UgelA eka eka tArAne gaNI levA haju kadAca sahelA che, paraMtu prabhuzAsanamAM cothA aMga samAna zrAvikAratnonAM upakAro ane yogadAnanI helI graMthastha karavI khUba ja agharI che. mArga para rakhAto eka pASANano TukaDo ajJAnI jagatane pattharano sAmAnya TukaDo jaNAya paNa dakSa zilpI e TukaDAne divasonI jahemata pachI temAM ApaNane vaMdanIya pratimAnAM darzana karAve che. amUlya banelI e pASANapratimA jenA para duniyA pachI to dIvAnI banI jAya che. je kAma zilpIe karyuM, basa te ja kAma prabhunA zAsanamAM A zrAvikAonuM! nAstikagharane Astika banAve, azraddhA ane aMdhazraddhAmAM aTavAyelA gharane jijJAsAthI zraddhAvaMta banAve, hatAzA, nirAzA ane bhagnAzAthI gherAyelAne navI dizA Ape, ajJAna ane abhimAnathI aMdhArI AlamamAM athaDAtAne jinadharmanI apUrva rozanI Ape. Abu delavADAnAM devAlayonA sarjanamAM anupamAdevIe mAtAnI mAphaka zilpIonI sArasaMbhALa lIdhelI. amadAvAdamAM haThIbhAInI vADInA zilpa sthApatyayukta mahAna tIrthasamAM dharmanAthajinAlayanI AdhArazIlA samA harakora zeThANIne paNa zI rIte bhulAya?
Page #50
--------------------------------------------------------------------------
________________ (34) saMyamathI cUkelA siMhaguphAvAsI muninA zAna ane samaja lAvanArI kozA paNa zrAvikA ja hatIne? potAnAM pAvitrya ane teja-pUMjathI caMpAnagarImAM baMdha paDelAM dvAra kholAvanArI satI subhadrAnA jhAjharamAna itihAsathI koNa ajANa che? siddharSi gaNine upAzrayanA daravAjA sudhI pahoMcADanAra enI mAtA saMskArI zrAvikA ja hatIne? aneka yazogAthA pAchaLa AvI dharmiSTha zrAvikAonuM yogadAna najare paDe che. pitAnuM AMgaNuM ajavALe, patino uMbaro sArthaka kare, chelle mokSanA rAhanI cAha jagADanArI zrAvikAone lAkhalAkha dhanya che! sevAsamarpaNathI zobhita, satya ane svatvathI alaMkArita, zakti samajathI bhUSita, AryatvanI Ana--zAna A zrAvikAonI bhUmikAne dhanya dhanya! jainazAsanamAM zAsanaprabhAvikA nArIratno ane mAtRtvanA adbhuta namUnAo jovAsAMbhaLavA maLyA temAM mAtra traNa bhavamAM ja mokSagamana karanAra mAtA marUdevI, putranA sukhe sukhI mAtA bhadrA, ke putranI sadgatipreraka mAtA rudrasomA ApaNA saunI vaMdanAnAM adhikArI banyAM. mAtRtvano adbhuta namUno mAtA devAnaMdAmAM jovA maLyo. brAhmI suMdarIthI prAraMbha karIne dAnI, dayALu, tyAgI, tapasvI ane sahanazIlatAnI mUrti samAM satI sulasA, sItA, aMjanA, aMbikA jevAM asaMkhya nArIratnoe itihAsanAM ThIka ThIka pAnAM rokyA che. bhagavAna mahAvIranA samayakALamAM zrIsaMghamAM 75 % zrAvikAratno ane 25% zrAvakavarga hovAnuM kahevAya che. 0 puNyaprabhAvakono prabhAva sukomaLa zAlibhadrajIe saMsAranI kSaNabhaMguratAno paLanAe vilaMba vinA tyAga karyo, tenA pAyAmAM jinazAsananI uccatama preraNA dharabAyelI hatI. rUpavatI yauvanAono svAmI acAnaka ja rAjamahelonAM suMvALAM sukhone taNakhalAnI mAphaka choDIne nirjana vananI vATa pakaDe che e ghaTanA asAdhAraNa gaNAya che. yauvanapradIpta sauMdaryanA bhaMDArasamI vIrAMganA kozAnA adamya AkarSaNa sAme taruNa sthUlabhadrajInA hRdayano dhabakAra gajaba rIte TakarAyo ane pachaDATa khAvAne badale pachaDATa khAnArane ja emaNe UMcakI lIdhI. dhanya sthUlabhadrajI! temanA prabhAve juo to kharA, vilAsanI dAsI jinazAsananI dAsI banI gaI! vAsanAne paga taLe kacaDI unnata mastake AgaLa vadhatA muni sthUlabhadrajInA kadame kadame vIrAMganA kozA paNa dharmI banIne pApo pakhALavA lAgI. AvAM dRSTAMtothI samajAya che ke nArI e upAsaka che vAsanAnuM sAdhana nathI. Avo hato ApaNA prabhAvakono prabhAva. jaina maharSionA prabhAvane kAraNe aneka rAjA- mahArAjAo, rANIo, rAjakumAro, saue rAjavaibhavano tyAga karyo ane pachI Atmavaibhava prApta karavA A badhA zrImaMto ane zreSThIoe bhogavilAsanA vAghA choDI daIne yogasAdhanAno mArga apanAvyo. jemanAmAM sattva ane zakti pragaTyAM te saue sAdhujIvanano svIkAra karyo. kSatriyo ane brAhmaNo khUbaja moTI saMkhyAmAM sAmela thayAM ane itihAsanAM tejasvI pAtro banI gayAM. siddhasena divAkarajIe kalyANamaMdira stotranI racanA dvArA avaMti pArzvanAthanI pratimA svayaM pragaTAvI. mAnatuMgasUrijInI bhaktAmara stotranI racanA dvArA 44 beDIonAM tALAM svayaM tUTI gayAM. baMdha dvArA svayaM khulI gayAM.
Page #51
--------------------------------------------------------------------------
________________ (35) mahopAdhyAya yazovijayajI, AnaMdaghanajI, vinayavijayajI, jJAnavimalavijayajI, udayaratna, devacaMdra Adi baso jeTalA pratApI ane prabhAvI jaina zramaNoo aDhAramI sadIne soLe zaNagAra sajAvyuM. A sadImAM thayelAM stavano, sajajhAyo, pUjAo vagere Aje paNa derAsaromAM bhaktibhAvathI gavAya che. AnaMdaghanajInAM dArzanika pado, nemarAjula bAramAsA ane sthUlabhadra phAga e aDhAramI sadInA yuganI mahAna deNa hatI. tIrtha mALAo ane caitya paripATI paNa A samayamAM noMdhapAtra rIte sarjAyAM. saMtakavi tirUvalluvaranI RcAo Aja paNa tamilamAM narasiMha mahetAnAM prabhAtiyAMnI mAphaka gavAya che. 197pamAM madrAsamAM A saMtakavinuM bhavya smAraka racAyuM. je bhavyAtibhavya hatuM. bhAratamAM koI saMtakavinuM AvuM smAraka racAyAnuM jANamAM nathI. * bhakita ane mukita ApanArAM zubhamaMgala nAmo jainadarzanamAM AtmAnI bhakti vadhAranArAM keTalAMka pavitra nAmo jagaprasiddha che, jemanA jIvananI eka eka pravRtti AdaraNIya hatI. mahArAjA zreNika, aMbaDa parivrAjaka, sulasA, jayaMtI, tejiMga, lUrNiga, AzA zAha, tArAcaMda ane bhAmAzA, abhayakumAra, DhaMDhaNakumAra, zrIyaka, atimuktakumAra, rukmaNi, damayaMtI vagere. - zreNika abhayakumArathI pratiSThita banelI magadhanI eka vakhatanI rAjadhAnI rAjagRhI jyAM prabhu mahAvIre cauda comAsAM karyA. jyAM munisuvratasvAmInAM cAra kalyANako thayAM, e rAjagRhI sAthe saMkaLAyelAM zubha nAmone yAda karo. metAryamuni, zAlibhadrajI, meghakumAra, naMdiSeNa, arjuna mALI, kayavana zeTha, jaMbusvAmI, zaabhavasUrijI, puNiyo zrAvaka A badhA mahApuruSoe mAnavajIvananA utkarSa mATe aneka bhUmikAo sarjI ApI. navA jaino banAvanAra tarIke amara nAmanA meLavanAra ratnaprabhasUri, hemacandrAcAryajI, jinadattasUrijI, vardhamAnasUrijI, rAjapUtAnAmAM rAjapUtone jainatvanI dIkSA ApanAra jinezvarasUrijIe paNa moTuM kAma karyuM. madhyapradezanI aitihAsika nagarI ujjaina sAthe saMkaLAyelAM nAmomAM zrIpALa rAjA, rAjA saMprati, rAjA vikramAditya, mAnatuMgasUrijI, kavi dhanapAla, zobhana muni, avaMtikumAra ane siddhasena divAkarajI A badhAM nAmonuM Aje paNa gheraghera smaraNa thAya che. 0 svapnadRSTAono prabaLa paraSArtha vividha aitihAsika kALakhaMDomAM prAcInakALathI jaina AcAryo ane munivara AdinuM vividhakSetre ghaNuM pradAna raheluM che. IsvIsananI prAraMbhanI sadImAM gujarAtamAM sthira thayelA jainAcArya pAdaliptasUrijI, jemanA nAma parathI siddha nAgArjune pAlitANA vasAvyuM. - prAcInakALamAM vAcanA ApIne jJAnano phelAvo thato hato. prathama AgamavAcanA A. zrI bhadrabAhunA samayamAM pATalIputramAM thaI. bIjI AgamavAcanA samrATa saMpratie ujjainamAM Arya suhastisUrijInI nizrAmAM karI. trIjI AgamavAcanAmAM AryarakSitasUrijInuM pradAna hatuM. cothI AgamavAcanA mathurAmAM thaI. skaMdilasUrijI temAM mukhya hatA. AjanuM vallabhIpura, je maitraka rAjAonA samayamAM gujarAtanI rAjadhAnI gaNAtuM tyAM vikrama saM. 510mAM Jain Education Intemational
Page #52
--------------------------------------------------------------------------
________________ (36) jaina siddhAMtagraMtho ane Agamo pustakArUDha thayA. te sAMskRtika vidyAdhAma vallabhImAM jaina sUrIzvaroe sAhityika ane sAMskRtika pravRttio ghaNI rIte AplAvita karI hatI. devardhigaNi Adi sthavironI je aitihAsika pariSada maLelI, jyAM eka samaye ekIsAthe 500 AcAryoe cAturmAsamAM padharAmaNI karelI. ziromaNi gaNAto kalpasUtra graMtha paNa jyAM lakhAyelo e vallabhIpuranA jainamaMdiramAM seMkaDo lahiyAonI mUrtio najare paDe che. chaThThA saikAmAM thayelA jinabhadra gaNi, kSamAzramaNa uparAMta cUrNivyAkhyAnakAra jinadAsa gaNi, mahattara, AThamA saikAnA jinabhadrasUri, jinadattasUri, haribhadrasUri, bapabhaTTasUri, udyotanasUri, jinasenasUri, dazamA saikAnA pArzva muni, AcArya siddharSi, hariSaNAcArya vagere mukhya hatA. jaina saMskRtie vikramanI vIsamI sadImAM virATa chalAMga bharI jemAM ApaNane cidAnaMdajI, hukama muni, amRtavijaya, jazavijaya, raMgavijaya, dayAvijaya, AdinAM stavano Aje paNa derAsaro upAzrayomAM guMjatAM rahyAM che. sAhityakSetramAM abhidhAna rAjendrakoza e vIsamI sadInuM anupama ane ajoDa pradAna che. vizvakoza samAna A prakAzanamAM 60,000 zabdonuM saMkalana che. vijayarAjendrasUrijInI A sarvocca deNagI che, jemaNe 700 sthAnakavAsI parivArone maMdiramArgI banAvyAM. * ArAdhako ane yugamUrti paMDito jainadarzana ane sAhityamAM samaye samaye aneka sAkSaronuM ane ArAdhaka paMDitonuM yogadAna sAMpaDyuM, temAM karmayogI ane yoganiSTha AcAryazrI' buddhisAgarasUrijI jemaNe 108 graMthonuM Alekhana karyuM. 19mI sadImAM zrAvaka kavi depAle aneka rAsAonI racanA karI. mALavAnA rAjA bhojanA samayamAM kavi dhanapAla thayA temaNe racelI tilakamaMjarI kathA Aja paNa saune taraboLa karI de che. 4 zAstravizArada AcArya vijayadharmasUrijI, AcArya sAgarAnaMdasUrijI, puNyavijayajI, muni jaMbuvijayajI ma., prabhudAsa pArekha, haragoviMdadAsa vageree jainasAhityane samRddha karyuM. bhagavAnalAla indrajI, bhAudAjI bhaMDArakara, cimanalAla dalAla, dalasukha mAlavaNiyA, bhogIlAla sAMDesarA, agaracaMdajI hATA, paM. lAlacaMda gAMdhI, hIrAlAla kApaDiyA, motIlAla kApaDiyA, umAkAnta zAha,' hIrAlAla jaina, sukhalAlajI, rAmaporiyA vageree sAhityasaMzodhanamAM asAdhAraNa kAma karyuM che. vartamAnamAM paNa aneka sthULa uthalapAthala vacce palAMThI vALIne zAstro, darzanonA ciMtanamAM khUMpyA rahetA paMDito paNa ApaNuM sAcuM dhana che. zrI chabIlabhAI, mANekalAlabhAI, rasikabhAI, dalapatabhAI, dhIrubhAI, vasaMtabhAI, pravINabhAI vagere. 7 prajAvatsala rAjavIo ane maMtrIonI jinabhakita jaina dharma kevaLa sAdhuono ja dharma nahoto, enA siddhAMto cokkasa bhUmikA para racAyelA hatA. caMdragupta maurye svIkArela jaina dharma rAjasabhAo sudhI vistarelo hato. jaina dharma gujarAtano rAjadharma gaNAto. gujarAtanA takhta upara takhtanazIna banIne vIra vanarAje jaina dharmane rAjadharma banAvyo, tyAre lATa, saurASTra ane gujarAtanI e samayanI eka karoDanI prajAmAMthI aradho karoDa mAnavono dharma banavAnuM mahAbhAgya jaina dharmane prApta thaI cUkyuM hatuM. zivapUjaka solaMkI rAjAo paNa rAjadharma tarIke saikAo sudhI jaina dharmanI sAdhanA karatA rahyAM. mahArAjA
Page #53
--------------------------------------------------------------------------
________________ (30) kumArapALanA samayamAM to jainazAsananI jAhojalAlI parAkASThAe pahoMcI hatI. kumArapALe tAraMgAnA DuMgara upara padharAvelI paMcANuM IMcanI vizALa pratimA ane diva baMdara uparanuM navalakhA pArzvanAthanuM maMdira rAjavIonI jinabhaktinuM jvalaMta udAharaNa che. jIvadayA pratipAla kumArapALe 1444 maMdiro baMdhAvyAM hatAM. mahArASTramAM thANAnuM munisuvratasvAmInuM prAcIna maMdira, je navapadajInA ananya upAsaka zrIpALa mahArAjA ane mayaNAsuMdarInI jIvanasmRti sAthe saMkaLAyela che. Abu--delavADAnAM jinAlayo upara pharakatI dhajAo e kALamAM jainazAsane sarjelA prajAvatsala rAjavIonI gauravagAthAne tAjI kare che. teramI sadImAM mevADanA rAjA jaitrasiMhe jagacaMdrasUrijInA ugra tapathI prabhAvita thaI 'tapA' biruda ApyuM. tyArathI tapAgaccha zarU thayo. jaina dharma zAsane eka samaye 'nagarazeTha' nAme eka navI keDInuM nirmANa karyuM ane 'pradhAna' nAmanI eka bIjI keDInuM paNa sarjana karyuM. prajAdharma banelo jaina dharma A kaDIo dvArA pharI rAjataMtro sudhI potAno avAja pahoMcADI zakato hato. gujarAtanA mahA amAtya zAntanu, Abhu, muMjAla ke udayana mahetA, aMbaDa, pethaDa, jhAMjhaNazA vagere svabaLe ucca daravAje pahoMcyA hatA. pethaDazA ane jhAMjhaNakumAra, pitAputranAM A be caudamI sadInAM zubha prasiddha nAmo che. pethaDazAe 84 jinAlayo baMdhAvyA. mALavAmAM 72 jinAlayavALo zatruMjayadvAra nAmano jinaprAsAda baMdhAvyo. bhagavatIsUtranA dareka prazne sonAmahora mUkIne AgamanI pUjA karI. jhAMjhaNanI Ama sAdharmikabhakti romAMcaka hatI. rAjA--prajA vacce A kaDIo kevI AzIrvAdarUpa hatI te paNa joIe-rANA pratApa jyAre aravallInI girikaMdamAM bhaTakatA hatA tyAre jinazAsananI preraNA pAmI vaphAdAra jaina maMtrIzvara bhAmAzAe mahArANA pratApane caraNe lAkho sonAmahoranI bheTa dharI dIdhI. Ama jaina dharmanA eka parama anuyAyInI samayasUcakatAe mevADanI dharatI upara bhagavo jhaMDo pharakato thayo. vIradhavalanA maMtrIzvara tejapAle ane mAMDavagaDhanA pethaDazAe DabhoInAM jinamaMdironA nirmANakAryamAM jAte rasa laI dharma ane zAsanlR vacceno suMdara samanvaya sAdhyo. najara karIe navamI sadI pahelAMno itihAsa. bhojarAjAe giritIrthamAM saMskRta vidyApITha sthApI, jyAM eka samaye 300 jinamaMdiro jhaLahaLatAM hatAM. dharmapremI maMtrIzvaro pethaDa ane jhAMjhaNanuM jaina dharma prati yogadAna yugo sudhI amara raheze. kuMbhArANAnA maMtrI dharaNazAe batrIza varSanI uMmare brahmacaryanuM vrata aMgIkAra karI rANakapura (dharaNavihAra)mAM nalinIgulma vimAna jevA caumukhajInA bhavya maMdiranI pratiSThA karAvI-ema kahevAya che ke bhAratabharamAM AnA jevuM bIjuM ekeya maMdira nathI jaNAtuM. vastupAle vaDodarAnA pArzvanAtha jinAlayano karAvelo jirNoddhAra ane udayana maMtrIe khaMbhAtamAM udayanavasahI nAmanAM jinamaMdiro Aje paNa saune cittAkarSaka lAge che. jainazAsanane mahAna jainAcArya zrI hemacaMdrasUrijI ma.nI bheTaprAptimAM gajabano yaza meLavanArA AtmaciMtanakArI udayanamaMtrIne lAkha-lAkha salAma. siddharAjanA maMtrIzvara sajjana zreSThIe giranAra para saM. 1185mAM karAvelo jirNodvAra jinabhaktinuM zreSTha udAharaNa che. DuMgarapuranA rAjA somadAsanA maMtrI osavAla sAdarAe acalagaDhamAM karelI jinabhakti, koraTAjI ane jodhapura pAsenA sAMcoramAM baMdhAvelAM jinamaMdiro tenI jinabhaktinA purAvA che.
Page #54
--------------------------------------------------------------------------
________________ (38) madhyapradezanA mAMDavagaDhanA gyAsuddIna bAdazAhanA maMtrI saMgrAma sonIe chUTA hAthe lakSmIno dhodha varasAvI mAgasI, mAMDavagaDha, dhAra, maMdasaura vagere sthaLe sattara jeTalAM vizALa jinamaMdironuM nirmANa karAvI itihAsa saryo che. vimalamaMtrInAM delavADAnAM derAsarothI paNa koNa ajANa che? tenI aMbikAupAsanA jagaprasiddha che. rAjasthAnanAM aneka prAcInatAne pokAratA ane parikarothI zobhatAM uttuMga jinAlayo, kharekhara to AkarSaNanuM kendra banyAM che. maMgalabhAvanAnuM virATaeNdarzana karAvatAM, dharmasaMskRti ane dharmazraddhAnAM bhavya kAvyo mUrtimaMta karanAra, zilpakaLAnI sauMdaryasugaMdha prasarAvatI rANakapuranI manohara kalAkRtioe to bhAre moTI nAmanA apAvI che. are! trevIsa tIrthakaro paNa jyAM AvI gayA e lokottara paramatAraka tIrthanA vaMdana smaraNamAtrathI apAra karmanirjarA thAya che te zatruMjaya mahAgiri, jyAM bhagavAna RSabhadeva navANuM pUrvavAra AvyA hatA, jyAM anaMtA munioe mokSanI prApti karI lIdhI. bAjumAM ja mahuvAnI bhUmi prabhu mahAvIranI hayAtImAM ja vaDIla baMdhu naMdIvardhane nirmANa karAvelI bhavya pratimAnI pratiSThA mahuvAmAM karAvela. zatruMjaya tIrthoddhAraka jAvaDazA A mahuvAnA ja hatA, jemaNe siddhagiri, giranAra ane prabhAsapATaNamAM savAkaroDa sonaiyAnI kiMmatanAM ratno uchAmaNImAM bolIne tIrthamALA paheravAno aNamola lahAvo lIdho hato. sAta zatAbdI jeTalAM prAcIna ane vizALatA, bhavyatA ane suMdaratAnA tribheTe UbhA rahI jinaguNane AkarSatA kacchanAM aneka jinAlayo paNa tyAMnA zAhasodAgaronI deNagIne AbhArI che. ghoghAnA navakhaMDA pArzvanAtha, unAnA amIjharA pArzvanAtha, delavADAnA ciMtAmaNi pArzvanAthanI camatkArika ghaTanAoe paNa bhUminI dharmajyotane divela pUruM pADyuM che. zrAvakonuM yogadAna atre paNa che. sajjanamaMtrInI janmabhUmi gaNAtuM AjanuM vaMthaLI, zrAvikAratna javalabAInI ugra tapasyAo sAthe saMkaLAyeluM AjanuM mAMgaroLa, saurASTranI dharmapurI gaNAtuM AjanuM dhamadhamatuM surendranagara, purANI nagarI AjanuM vaDhavANa A badhI jagyAe dArzanika dedIpyamAna devAlayo janasamUhane AkarSI rahyAM che. AjanuM jAmanagara jyAM riddhisiddhinAM smRticihno jevAM derAsaro bhaktirasanAM pIyUSa pAI rahyAM che. samyagdaSTi AtmAonI bhAvazuddhi mATe, mAnavahaiyAne nirmaLa banAvavA mATe, dharmarAjAne gaganasparzI banAvatAM aneka zikharabaMdhI jinAlayo Thera Thera jovA maLe che. A badhAM jainamaMdironI racanA praddhatimAM somapurA zilpIoe kareluM adbhuta kAma bhAratIya zilpa-sthApatyanA itihAsamAM kharekhara amara banI raheze. A bhUminA nararatna popaTalAla dhArazInuM yogadAna noMdhapAtra gaNAyuM che. - vartamAnamAM paNa zreNikabhAI kastUrabhAI, dIpacaMdabhAI gArDa, suMdaralAla paTavA, zrIyakabhAI araviMda panAlAla, bAbubhAI ke.pI. saMghavI, jayaMtilAla lAlacaMda, zAMtilAla hemAjI muthA, kacchI samAjanA agraNIo vinodabhAI dulA ane zAmajIbhAI vorAnuM yogadAna ghaNuM che. * jenonI prAcIna samRddhi saikAo pahelAMnA jainonA jAjaramAna bhUtakALanI bhavyatA upara najara karo. magadhamAM, bihAramAM, baMgALamAM, utkalamAM jaina dharmano sonerI sUrya eka samaye tenI caramasImAe pahoMcyo hato. jainasaMskRtinI eka Jain Education Intemational
Page #55
--------------------------------------------------------------------------
________________ (39) kALe bhAre moTI bolabAlA hatI. tIrthaMkaronAM kalyANako pUrvamAMthI vizeSa sAMpaDe che. te pachI uttara ane pazcima tarapha A pravAha vaLyo. bharUcanI paMcatIrthImAM AveluM gaMdhAra jyAM eka vakhata corAzI baMdarano vAyaTo pharakato hato tyAM Aje aneka prAcInamaMdiro, mUrtio jovA maLe che. prAcIna khaMbhAta jyAM AcArya abhayadevasUrijIe eka stotra racIne sthaMbhana pArzvanAthanI mUrti pragaTa karI. hajAreka varSa uparanuM prAcIna ramaNIya tIrtha rAMteja jyAM eka vakhata 700 zrAvakonAM ghara hatAM. paMdaramI sadImAM tapAgacchIya AcArya devasuMdarasUrijInA ziSya somasuMdarasUrijIe tAraMgA-rANakapura tIrthonI pratiSThA karAvI. AjanI prAcIna nagarI mahesANA, jyAM Aje hajAreka zrAvakonA ghara che. AcArya kailAsasAgarasUrijI ma.nA upadezathI UbhA thayelA gaganacuMbI devAlayamAM zrI sImaMdharasvAmInI vizALakAya pratimAnAM darzana jIvamAtrane mokSagAmI batAve caDatIpaDatInA aneka pravAho joI lIdhA pachI vartamAnasamayamAM jaina jainetaronuM AkarSaNarUpa baneluM tIrthadhAma zaMkhezvarajI, prabhAvazALI mahimAdhAma prAcIna bhoyaNI, A bAju hemacandrAcAryanuM pATaNa, tenA jJAnasAgara jevA mUlyavAna graMthabhaMDAro jainonA prAcIna vaibhavanI sAkSI pUre che. jagadguru hIravijayasUrijInuM pAlanapura, pATaNa pAsenuM cArUpatIrtha, vIra vanarAja ane zIlaguNasUrijInA saMsmaraNo tAjA karAvatuM raLiyAmaNuM paMcAsara vagerenI prAcInatAthI paradezIo Aje paNa maMtramugdha che. be hajAra varSa pahelAMnuM mUchALA mahAvIranuM prAcIna maMdira, prAcIna samayanuM paMdaramI sadInuM rANakapura, jyAM cAlIzathI pacAsa phUTa evA 1444 thAMbhalAo zuM sUcave che? 500 varSathI vadhAre samayathI aDIkhama UbheluM rAyaNavRkSa tenI chAyAmAM RSabhadevanAM punIta pagalAM-zatruMjayanuM smaraNa vAraMvAra thayA kare che. mAravADamAM pAlI-jodhapura ane oziyA jagaprasiddha che. pAlInuM navalakhA pArzvanAthanuM maMdira ekavAra kharekhara jovA jevuM che. teramA saikAmAM gaDhamaMDora, je jodhapurathI cha eka mAila upara che, AcArya ratnaprabhasUrino bodha pAmI oziyAnA nagarapati upaladeva sahita traNa lAkha corAzI hajAra mANasoe jaina dharma aMgIkAra karyo, je sau osavAla jainonA nAme prasiddha thayAM, marudhara jesalameranI prAcInatAne chatI karatAM tyAMnA graMthabhaMDAro ghaNA saMketo sUcavI jAya che. cittoDano kIrtistaMbha kalAbhaktino apUrvabhAva rajU kare che. tyAMnAM 27 devaLonI prAcInatA zAsananI aitihAsika mUDI che. lakhanaunAM prAcIna jinabiMbo ane myujhiyama, delavADA kuMbhAriA ane ArAsaNanAM maMdiro saMzodhako mATe puSkaLa sAmagrI pUrI pADe che. vikramanI caudamI sadImAM baneluM kezarayAjI tIrthadhAma jaina saMskRtine Toca upara laI janAruM smRticihna che. padmaprabha svAmInI janmabhUmi kauzAMbI, temanAM dIkSA kevaLajJAnanI paNa A ja kalyANakabhUmi gaNAya che. dhavala zeTha ahIMnA ja hatA. prabhu mahAvIrane aDadanA bAkaLA vahorAvanAra caMdanabALAno prasaMga A bhUmi sAthe saMkaLAyelo che. mRgAvatIjIne kevaLajJAna paNa ahIMthI ja thayuM. anAthI muni ane vaiyAkaraNI kAtyAyananI A janmabhUmi che. ayodhyAno itihAsa raghukuLa sAthe saMkaLAyelo che. RSabhadevanI janmabhUmi, dIkSA ane kevaLajJAna ahIM ja thayuM. abhinaMdana mahArAja, sumatinAtha ane anaMtanAtha mahArAjanAM cAracAra kalyANaka ahIM ja thayAM. rAjA harizcaMdra paNa A nagarInA ja hatA.
Page #56
--------------------------------------------------------------------------
________________ (40) jaina itihAsane samRddha karanAra AjanuM paTaNA, jenI sAthe sthUlibhadrajInI kathA saMkaLAyelI che. umAsvAtivAcaka, bhadrabAhu, Arya mahAgiri, Arya suhasti, vajra svAmInA pAdavihAra vaDe pavitra banelI A bhUmi che. corAzI jeTalI vAdazALAo atre hatI. vAdIo, maMtrazAstrIo ane kalAvidonuM mathaka gaNAtuM hatuM. mithilA, namirAjAnA vairAgyanI devatAoe je bhUmimAM kasoTI karI, mahAsatI sItAjIno janma thayo. 19mA tIrthaMkara mallinAthanA janma, dIkSA ane kevaLajJAna ahIM thayAM. AThamA gaNadhara paNa atrenA hatA. AtmAne paramAnaMdanI uccabhUmikA upara laI janArA bihAramAM guNiyAjI, kuMDalapura, rAjagRhI vagere darzanIya sthAno che. pAvApurI, jyAM bhagavAna mahAvIre agiyAra gaNadharone prabodhyA hatA. dvAdazAMgInI racanA gaNadharoe ahIM ja karI. uttarAdhyayana sUtranAM adhyayano paNa bhagavAnanA zrImukhethI ahIM ja uccArAyAM hatA. chelle bhagavAnanA dehane agnisaMskAra ahIMthI ja thayo. kuMDalapura-sattAsaMpanna kriyAkAMDI brAhmaNono vAsa hato. traNa brAhmaNa saMtAno indrabhUti vagere pAchaLathI gaNadharone nAme oLakhAyA ane pUjAyA. rAjagRhI-rAjA zreNikanI rAjadhAnI, munisuvratasvAmInAM cAra kalyANako ahIM thayAM. aMtima kevaLI jaMbU svAmI, dhannA, zAlibhadra, meghakumAra ane sulasA zrAvikAnI janmabhUmi, abhayakumAranI dIkSA ahIM ja thaI. prasannacaMdra rAjarSine kaivalyanI siddhi ahIM prApta thaI. prabhu mahAvIranuM janmasthaLa kSatriyakuMDa jyAM bhagavAnanAM cyavana, janma, dIkSA thayAM e kalyANaka bhUmithI AgaLa vadhIe to caMpApurI, jyAM vAsupUjyaprabhunAM pAMca kalyANako thayAM. sudarzana zeTha ahIMnA ja hatA. kAmadeva zrAvaka, kumAranaMdI, suvarNakAra vagerenI A janmabhUmi che. itihAsamAM paMkAyeluM murzidAbAda, eka samaye tyAM vaibhavanI choLo UDatI. hajAro zrImaMtonI havelIo upara koTidhvaja vAvaTA pharakatA hatA. jagatazeThe tyAM baMdhAvelAM hIrApannA ane nIlamanI pratimAo zobhatI hatI. giriDIha, RRjubAlikA, madhuvana thaI sametazikharajInA pahADa tarapha najara karIe. vIsa tIrthaMkaro ane kaMIka munivaro jyAM muktipadane pAmyA che. chellA pArzvanAtha bhagavAna ane temano ziSyavRMda ahIM ja nirmANa pAmela che. madhyapradezanA devagaDhano saMpUrNa pahADa jANe jainamUrtiono banelo che. gvAliyara pAse sonAgiri parvata para vizALa 78 zikharabaMdha maMdiro ullekhanIya che. khajUrAhonAM jainamaMdiro paNa prAcInatA ane zailInI dRSTie mahattvapUrNa che. dakSiNamAM zramaNabelagoDA, thalagira, rAmatIrtha, haLebIDa vagerenAM jinamaMdiro prakhyAta, puNyapAvaka tIrthadhAmo che. Ama uttarathI dakSiNa ane pUrvathI pazcima samagra bhAratamAM tIrthaMkaronI ane sAdhu-sAdhvIonI vihArabhUmine lIdhe sthApita A maMdiro ArAdhya dRSTie, aitihAsika dRSTie tathA kalAnI dRSTie darzanIya vaMdanIya che.
Page #57
--------------------------------------------------------------------------
________________ (41) lokazAhInI saMgha bhAvanA : AcAravicAranI aikyatA jaina saMskRtie eka mahattvanI bheTa ApI lokazAhInI bhAvanA ane tenI saMgharacanA. strI-puruSone samAna adhikAra. sAdhu--sAdhvI, zrAvaka--zrAvikA e cAra majabUta pAyA para sarvoparI saMgha racIne prAcIna lokazAhI bhAvanAne jainoe dRDha banAvI. jainonA AcAravicArano majabUta bAMdho koI khAsa vikRti vagara hajAro varSathI akabaMdha jaLavAI rahyo che tenAM kAraNomAM jJAna, darzana ane cAritranI jema dharmanI sarvAMgasaMpUrNa doSarahita mAMDaNI jovA maLe che. mana, vacana ane kAyAno trividha Agraha tenuM mukhya baLa rahyuM che. AcArazuddhi jevI UMDI vicAraNA AcArAMgasUtramAM che tevuM anyatra kyAM che? zuM jamavuM? kema besavuM? kema bolavuM? kema vaMdanA karavI? AhArapANI vaho2vA jatAM koI jaLacara, vAyucara ke vanaspatijagatanA nAnAmAM nAnA jIvanI paNa hiMsA na thAya; rakhe koI dubhAya nahIM; rakhe koIno aparAdha na thaI jAya; vagere bAbatanI cIvaTa jainadarzane rAkhI che. jainoe graMthAlayo upara bhAra mUkyo. saMskRta bhASAne jIvatI rAkhI. kaLA, sauMdarya, svacchatA ane abhiruci khIlavavA para bhAra mUkyo. jaino kAyama zAMtipriya rahyA. zikSaNa upara paNa bhAra mUkyo. sAdhuomAM sthApita hito UbhAM na thAya te mATe parivrajyA ane cAturmAsanI vyavasthA karI. manonigraha mATe tapa, japa para bhAra mukyo ane temAM ja jainonI mathAmaNa khAsa moTI jovA maLI. vadhAre koDIlI kSamApanA che ane sauthI bhAvabharyu paryuSaNa parva dhyAna kheMce che. jainonI samyaktva ane aparigrahanI vAraMvAranI zIkha paNa kharekhara asAdhAraNa che. jainoe potAnI kamANI dharma, kaLA ane saMskRti pAchaLa kharcavAnI bhAvanA keLavI. vairAgyanI ane sAdhutAnI bahu moTI pratiSThA karI. jIvanamAM kaDaka zista apanAvI, niyamothI baMdhAraNa surakSita rAkhavAnI jAherAta karI. piraNAme jaina sAdhuo atyaMta niHspRhI ane niSkalaMka sAdhuo tarIke TakI rahyAM che. A che jainonI saMghabhAvanAnuM ujvala pAsuM. atre AcAravicAranA niyamonI keTalIka bhedarekhAo jainadarzanamAM spaSTa rIte jovA maLe che. mAtra sAdhusAdhvIo ja dharmAcAra seve ane gRhasthIone chUTachATa evuM atre nathI. zrI caturvidhasaMghanA cAreya vibhAgo mATe mAtra vicAranI cokkasa maryAdAo ja nahIM, paNa rojabarojanA jIvananA AcAranA cokkasa nItiniyamo paNa batAvAyA che. zuddha vaijJAnika koTinA tarka ane yuktinI sarANe caDAvIne parakhelAM satyAnveSaNonI gahana mimAMsA paNa jainadarzane ApI che. vicAramAM syAdvAda, uccAramAM saptabhaMgI, AcAramAM AjJAdhInatA e jainazAsananI apratima deNa che. jainadharma evo svayaMsiddha ane dareka kALa mATe evo ajarAmara che ke zrAvakonA jIvanavyavahAramAM vijJAna ane TeknolojInA navA yuganI keTalIka chAyA joI zakAtI hovA chatAM AcAranI pavitratA evI ja TakorAbaMdha jaLavAI rahI che. DaoN. hasamukhabhAI dozIe eka jagyAe yathArtha noMdhyuM che ke, "samagra vizvasAhityano, vIsamI sadIno pUrvArdha, jenI tarkazuddha vicAraNAthI ujjvaLa thayo hato; IzvaranA astitvano niSedha karIne paNa jeNe vizvamAM
Page #58
--------------------------------------------------------------------------
________________ (42) pravartI rahelI koI agamya caitanyazaktino sadA puraskAra karyo hato, evA mahAna sAhityAcArya barnArDa zoe sarvazaktimAnane prArthanA karatAM eka jagyAe lakhyuM che ke, "pharIne mAre janma dhAraNa karavAnuM bane to mane jaina banAvaje.' 0 vyApaka ane marmasparzI jJAnopAsanA: sauMdarya ane sarasvatIno samanvaya mAnavInA vyaktitvanuM darzana tenA vatana parathI ja thAya che. dareka mahAna vyaktinI sAthe tenI janmabhUmi ke karmabhUminuM nAma avazya joDAyeluM hoya che. tema dareka bhUminI AgavI khAsiyata ke viziSTatA paNa hoya che. dareka bhUminA vAtAvaraNano prabhAva te bhUmi para vihAra karatA jIvamAtra para paDe che. guru vasiSThanA AzramamAM vAgha ane siMha, haraNAM ane sasalAM sAthe besI zakatAM hoya to te, bhUminA preraka prabhAvane ja AbhArI gaNAya ne! je bhUminA saundarya ane sarasvatInuM AbAda sarjana thayuM che je bhUminI godamAM janma levA devatAo paNa icche che, je bhUminI saMskRtinA pAyAmAM bhaktirasa ane mAdhuryabharyAM bharyAM che, je bhUminA hUMphALA khoLAmAM seMkaDo jinezvara biMbonA pavitra paramANu prasaryA che, jyAMnAM zAsanaprabhAvaka ratnoe jagatanA cokamAM eka anupama saurabha prasarAvI che, e tapobhUmino prabhAva to juo! jyAM Adarza dharmaguruoe AdhyAtmikatAnI divya jyotane deza ane duniyAmAM prasarAvI-relAvIne zAsananA gauravane ujALavAmAM bhArobhAra yazabhAgI banyA, jIvamAtrane jyAMthI unnata jIvananI aneka navI ja kSitijo nIrakhavA maLI, jyAM eka ekathI caDiyAtA kalApremI, dharmapremI, prajAvatsala rAjavIo thayA, jyAM dharma, saMskAra ane sarasvatInuM saMmilana thayuM, e saurASTragujarAtanI tIrthabhUminAM AMkha bharI-bharIne jovAM game tevAM hajAro jinamaMdiro A baDabhAgI bhUmino ja pratApa samajavo ne? A patitapAvana zramaNa paraMparAmAM punIta ane prAtaHsmaraNIya AtmAoe janma dhAraNa karI zAstroe prabodhelA aMtima rAhe pahoMcavA jyAM jyAM kaThina tapazcaryA karI hoya evI parama pAvaka pavitra bhUmine ApaNe tIrtha svarUpa jANIe-samajIe. prabhAvaka evI A bhUmi para AchaDatI najara karIe. be hajAra varSa pahelAM siddha nAgArjuna, jemane AkAzagAminI vidyA hastagata hatI, e pAlitANAnA jaMgalamAM ja vihAra karatA hatA. soLamI sadImAM parama pUjya zrI AnaMdavimalasUrijI, sattaramI zatAbdImAM jagadguru zrI tapasvI hIravijayasUrijI, tathA A. zrI vijayadevasUrijI, sattaramI-aDhAramI sadImAM jyotirdhara upAdhyAya zrI yazovijayajI tathA kriyoddhAraka zrI satyavijayajI panyAsa vagere ane vikramanI vIsamI sadImAM jaina zAsananI sarvatomukhI prabhAvanA karanAra pUjya zrI nemisUrijI mahArAja tathA jinazAsananI AdhArazIlA samAna Agamono uddhAra karanAra AgamoddhAraka pU. AnaMdasAgarasUri ma. thayA evI A puNyabhUminuM rUpa kAMIka anokhuM ja joyuM. anekone preraNA Apato jaina prajAno paropakArI svabhAva ane sahiSNutA paNa joyAM. 0 jainono kalAvaibhava jainoe koIpaNa prakAranI sUga vinA jIvananI parama rasikatAne potAnAM derAsaro para vyakta thavA dIdhI. orisAmAM khaMDiMgara ane udayagirinI guphAo jaina sthApatyakalAnI mAMDaNInI jhAMkhI karAve che. samrATa khAravelano vikhyAta jaina zilAlekha A guphAomAM kotarAyelo che. mathurA jaina saMskRtinuM naMdanavana hatuM, tyAMnA prAcIna kaMkAlI TIMbAmAMthI aneka avazeSo prApta thayA che. gvAliyaranA killA para kharI pratiSThA to jainakalAnI
Page #59
--------------------------------------------------------------------------
________________ (43) thaI che. perisa, barlina, laMDana, nyUyorka vagere nagaronAM jagavikhyAta myujhiyamomAM jaina citrakalAne viziSTa sthAna apAyuM che. dakSiNa bhAratanI adbhuta citraguphAo to samagra eziyA khaMDanuM ghareNuM che. ilorAnI jaina guphAomAMnAM raMgIna citro jagatabharanA myujhiyamomAM ane jainabhaMDAromAM saMgrahAyelAM hajAro raMgIna citro ane sUtro jainono bhavya kalAvAraso che. bhAratIya kalA--sAhityane AkhA eziyAmAM Toca upara laI jAya eTalI aDhaLaka kalAsAmagrI jaina sAhityamAM sacavAyelI che. 7 zamaNAMno sAkSAtkAra thayo prAcIna-arvAcIna maMdironI nagarI pAlitANA mAruM janmasthAna. A pavitra bhUminAM annajaLathI A zarIra poSAyuM, paNa e jIvana-uchera saMgharSa ane kALI garIbI vacce thayo. gharamAM anAjano dANo na hoya to paNa ekAMtarA divase be-pAMca sAdhu-bAvAone bhojana karAvavA nimitte ghera teDI lAvavAnI mArA pitAzrI bhagubhAIne manamAM eka gajabanI dhUna hatI. mArAM dharmaparAyaNa mAtuzrI saMtokabA pAchalAM bAraNethI gharanAM ThAmavAsaNa vecIne paNa AMgaNe Avela atithione premabhAvathI bhojana karAvatAM. e preraNAdAyI prasaMgo amArAM kumaLAM mana upara ghaNI umadA chApa mUkI gayA che, e ja amAro mUlyavAna vAraso che. jaina gurukuLa hAiskUlamAM mArA abhyAsakALa daramiyAna e vakhatanA gurukuLanA Adarza gRhapati ane sanniSTha samAjasevaka zrI phUlacaMda haracaMda dozIe mArI jIvana mAMDaNImAM dila daIne vividha raMgo pUryA. mArA jIvanaghaDataramAM emanA ane DaoN. bhAIlAlabhAI bAvIzInA ghaNA upakAro rahyA che, jenI noMdha levI ja joIe. vatananAM dhArmika pravAho ane sAMskRtika vaheNoe paNa mArI suSupta zaktione jAgRta karI che, je mArA jIvanasAphalyamAM pariNamI. daza-bAra varSanI kumaLI vayathI ja mArA dharmaparAyaNa pitAzrI sAthe sohAmaNA zatruMjayanI asaMkhya vAra pradakSiNAM karI haze. te vakhate girirAjanAM pagathiyAM caDatAM caDatAM diamonds vimalAcalagiri siddhAcalagiri bheTyA re dhanya bhAgya hamArA...... evAM bhAvavAhI stavanonA mArA kAne satata athaDAtA rahetA madhura svaroe mArI jijJAsAvRti sateja karI. jinamaMdiromAM rAgarAgiNIthI bhaNAvAtI bhAvavAhI pUjAo ane bhaktirasathI chalochala UjavAtA aThThAI mahotsavo, zAMtisnAtra jevI pUjAo ane bhavya aMgaracanAo najare nihALI. ujamaNAM--upadhAno ane cha'rI pALatA saMgho joyA. kalAko sudhI pratibhAzALI jaina munivaryonAM hRdayasparzI vyAkhyAno temaja Atmane aMtaramukha banAvI Urdhvagamana karAve evA zAsananA vividha prasaMga pravAho joIne hRdayamaMdiramAM dharmapuruSArthanA aneka bhAvollAsa jAgatA hatA. zatruMjaya tIrthanuM eka eka pagathiyuM ane tenA sparzamAtrathI kaMIka AtmAo bhaktibhInI banI bodhibIjanI sanmukha dazAne pAmI gayA che. evA A mahimAvaMta tIrthanI bharapUra aMjanazalAkAthI aMjita thayelI jinezvara bhagavaMtonI prAcIna camatkArika mUrtionAM darzana ane sevApUjAno satatapaNe lAbha maLato rahyo. aneka prakAMDa paMDitonAM haiyAMnI mIThI hUMpha, sahavAsa ane saMparkanI gAMTha baMdhANI.
Page #60
--------------------------------------------------------------------------
________________ (44) e vakhate mArA manamaMdiramAM eka suMdara svapna AkAra laI rahyuM hatuM. A prAcInatama tIrthano zRMkhalAbaddha itihAsa, A dharmanI ujvaLa yazogAthA ane daivIprabhAva pAtharanArI camatkArika ghaTanAonuM saMkalana karI yathAyogya samaye prakAzana karavAnI paNa eka jhaMkhanA sevI hatI. e vakhate e kalpanAnA taraMgovALuM eka svapna ja hatuM, paNa sAhityakSetre cAra dAyakAnI majala pachI Aja e sonerI svapnAno sAkSAtkAra thato joIne mArA svargastha pUjya pitAzrI bhagubhAI tathA mAtuzrI saMtokabAne paNa manomana vaMdI lauM chuM, jemanuM jIvana vairAgyapradhAna hatuM, zrAvakanA AcAradharmanuM jemaNe akSarazaH pAlana karyuM hatuM. saMskAra ane sUjha mAtra abhyAsathI prApta thatAM nathI, te to saMtAnone vArasAmAM mA-bApa taraphathI ja maLatAM hoya che. vAcana, manana ane vaknatvano gaLathuthImAMthI maLelI A saMskAravAraso ane je vArasAnuM amAre mana bhAre moTuM gaurava hatuM ane che. janma bAroTa (brahmabhaTTa) paNa dharma jaina AcAravicAra. jaina dharma paratvenI akhUTa dilacaspI ane amArI ananya AsthAne laIne AvA eka mahAna pavitra ane dhArmika prakAzananuM saMpAdana karavAnuM virATa Ayojanaje mArI zakti bahAranuM gaNAya. chatAM paramapujya AcArya bhagavaMto, jaina zreSThIvaryo ane sAkSaronA sahayoganI apekSAe A kAma hAthamAM lIdhuM. saunI sabhAvanA ane premalAgaNInuM A pariNAma Apa saunAM caraNakamaLamAM sAdara rajU karuM chuM. bAroTo sarasvatI-zAradAnA putro gaNAya che. vaDavAonA kalA-saMskAra, sAhityanAM amIsiMcana ane vahAlabharyA kaTuMbanA sathavArAe ja Aje mane UjaLo karI batAvyo ane koIka daivI zaktie ja A Ayojana siddha tha abhyAsakALa pachI ekAda dAyakA sudhI bhAvanagara jillAnA sakriya rAjakAraNamAM kAma karyuM. bhAvanagara jillA koMgresanA yuvaka-saMgaThaka ane taLAjA tAlukA koMgresanA maMtrI tarIkenI kAmagIrI daramiyAna 1956thI 1964 sudhI akhabArI pratinidhitvano bahoLo anubhava maLyo. patrakAritAnA kSetramAM to mAruM mana haMmezAM hiloLe caDatuM. samAjajIvananA saLagatA savAlone vAcA ApavA haMmezAM navacetanA prApta karyAnI anubhUti thatI. e arasAmAM bhAveNAnA prajAvatsala mahArAja puNyazloka zrI kRSNakumArasiMhajInA adhyakSasthAne sAMskRtika pravRttionAM maMDANa karyA. jillAnAM yuvaka-yuvatIone yAtrA-pravAso karAvyAM, rAjyakakSAnI grISma-zibironuM saMcAlana karyuM ane te dvArA ghaNo janasaMparka sadhAyo. 1964mAM rAjakAraNano sadaMtara tyAga karyo tyAM sudhImAM sArAnarasA aneka anubhavonuM bhAthuM maLI cUkyuM hatuM. svargastha murabbI zrI baLavaMtabhAI mahetAnI aMgata salAhathI 1964thI 1980 sudhInA samayamAM gejheTiyara kakSAnA vividha mAhitIpracura evA asmitA graMthazreNInA (bhAvanagarathI mAMDIne vizvanA vyApane AvarI letA) ghaNA saMdarbhagraMthonuM yazasvI pradAna karyuM, je graMtho gujarAtanA graMthabhaMDAronAM AbhUSaNa jevA banI rahyA che. 1980mAM muMbaI mukAme bhAratIya vidyAbhavanamAM jyotiSAcArya zrI vijayalabdhisUrIzvarajI mahArAja sAhebanI preraka nizrAmAM yojAyelA prakAzana-samAroha prasaMge keTalAka jaina agraNIoe potAnAM suMdara vaktavyo daramiyAna karelA sUcana anvaye prerAIne jainazAsananAM vaheNo ane jainadharmanI mazAlane vistRta phalaka upara navA ja svarUpe, navI ja kSitija dorIne, eka navI ja keDI kaMDAravAno (A graMthanuM saMpAdanakArya karavAno) avasara
Page #61
--------------------------------------------------------------------------
________________ (45) maLyo che ane varSo pahelAMnuM mAruM svapna sAkAra banI rahyuM che tyAre anahada AnaMda anubhavuM chuM. eka jainetarane hAthe A graMthanuM saMpAdana thaI rahyuM che te jANIne Apa saune AnaMda thaze ja. * pAvanakArI ane mahA maMgalakArI evI che je pratibhAonA prasaMgonuM A graMthamAM avalokana karavAmAM AvyuM che tene vivekI vAcako anumodita karIne AtmakalyANa sAdhe evI zubha bhAvanAthI karelA A sAhasane sau koI AvakAra Apaze ja evI AzA rAkhuM chuM. - A sAragarbhita sAhasa pAchaLanI eka bIjI paNa nema rahelI che. jainetara dRSTie paNa jainadarzana kevuM che, jenettaro A dharmane kayA dRSTikoNathI jue che ane anya dharmonI haroLamAM jaina dharmazAsana kyAM UbhuM che e paNa darzAvavAno A jainetara saMpAdakano eka namra prayAsa rahyo che. saMskRtinA utthAnakAryamAM je je prabhAvaka pratibhAono yazasvI phALo noMdhAyo che tevA sarvagrAhI citrane yathAyogya rIte prakAzita karavAnI zubha bhAvanAthI prerAIne A prakAzananI haraNaphALa bharI che. jenoe potAnA UjaLA vArasAne kevI suMdara rIte dIpAvyo che, e ApaNe A graMthanAM pAnAMo uparathI joI zakIzuM. 0 jJAna ane tapamAM tejasvI dharmacetanAoH ciraMjIva saMsmaraNo ane dharmasaMskArano vAraso jainazAsananA itihAsanuM jyAre avalokana karIe chIe tyAre jarUra pratIti thAya che ke jinezvara bhagavaMtonAM punIta pagalAMthI pAvana banelI AryAvartanI A bhUmi upara aneka zItala ane sumadhura prasaMgonAM amRtajharaNAM satata vahyA karyA che. aneka dharmasaMpradAyo atre udaya pAmyA ane pAMgaryA, sadvicAra ane sukRtyo dvArA mukti meLavIne Aryadeza ane AryakuLane sArthaka karanArI saMta koTInI aneka vibhUtio potAnA jJAnatejanA jhabakArAthI jaina zAsanane anokhI pratibhA ApI gaI che. tapazcaryA ane sAdhanAnI suvAsathI maghamaghatA aneka sAdhu bhagavaMtoe jagatanA cokamAM jaina saMskRtinuM bhAre moTuM gaurava vadhAryuM che. dharmabhAvanAne baLavattara banAvanArAM paribaLo ane pratibhAoe A ahiMsA-pradhAna maMgala dharmanA sabaLa sattvane saundaryamaMDita karyuM che. vartamAnakALamAM paNa A Ayojana aMge evA keTalAye vyavahArakuzaLa zreSThIonA saMparkamAM AvavAnuM banyuM che, jemane AMgaNe sadAkALa mIThAM amRtajaLa ane amRtasamA Atithyane mANavAno lahAvo maLyo che. - saMskAra ane saMskRti e kAMI mAtra vANIvilAsa nathI, paNa eka preraka baLa che. puNyanI anaMta rAzi jyAre ekaThI thAya che tyAre ja jainadharma jevo dharma maLe che. jaina paraMparAe saMskAra-vArasAnI A divya jyotane sadAya jhaLahaLatI rAkhI vizvanA prAMgaNamAM pragaTAvI-prasarAvI che. dharma-saMskAranAM e ciraMtana zAzvata mUlyo jainonA dainika kriyAkAMDamAM ane vyavahAramAM Aje paNa sArA pramANamAM sacavAI rahyAM che; kAraNa, e mUlyo tattvanA deDha pAyA upara racAyelAM che. prasaMge--prasaMge ciMtakoe AvAM zAzvata mUlyone zAstronI maryAdAmAM rahIne janatA samakSa Adhunika svarUpe rajU karyA karavAM joIe ane temAMthI ja muktimArga upara doDavAnI koI dhanya paLo, puNyapaLo ApaNane prApta thAya che. prasaMgopAta UjavAtAM jainaparvo janasamAjane ghaNuM ghaNuM kahI jAya che. praznone samajavA, saraLatA khAtara A abhyAsa sau koIne upakAraka banI rahe evI zraddhA sAthe A puruSArthane jaina prajA mUlavaze evI prArthanA che. Jain Education Intemational
Page #62
--------------------------------------------------------------------------
________________ (46) zAsananA vividha kSetranI pratibhAone zabdonAM TAMkaNe A graMthamAM mUrtimaMta karavA prayAsa karyo che, saMkSipta jIvanarekhAone zabdadeha ApI saurabha prasarAvatI puSpa pAMkhaDIo vividha vibhAgomAM rajU karI che. jIvananAM pAchalAM varSonI ciMtanayAtrAmAM je je sAruM lAgyuM teno niSkarSa A graMthamAM kaMDArela che, je AvanArI navI peDhInA jIvanapaTane saLaMgapaNe pragatine paMthe doraze evI abhilASA che. sAkSaro, saMzodhako ane tajajJonI varSonI siddhiono A paripAka che. A paricayakoza jJAnakozanuM ja eka umadA pagaraNa che. jaina zAsananI garimAnuM, ApaNI saMjIvanI ane kuLaparaMparAnuM, zAbdika Alekhana che. rasajJonAM jIvananA saMdarbhagraMtha jevuM che. ApaNA jIvananuM preraka ane dhAraka baLa che. ApaNI sattvazIla vicAradhArAnuM spaSTa pratibiMba che. mAnavInI aMdaranI akhilAIne jANavA, mANavA mATe A paricayakozanI caritrAtmaka vigato arthapUrNa, gAMbhIryayukta, asAdhAraNa prabhAvathI sadAkALa akhkhalitapaNe pUrNa prakAzapuMja pAtharIne AtmonnatinAM sopAna tarIke sadA sarvadA preraka banI raheze, sevA, sadguNo, saMyama ane samarpaNanI hakIkatono rasathALa A viziSTa mUlyavAna najarANuM vizALa janasamUha sudhI laI AvavAnuM amAruM A sAhasa Apa saunA mIThA AvakAranuM upavana banaze. niraMtara vahI rahelI mAnavajIvananI vaNajhAranA vikAsapaMthe dhArmika vArasAnAM je je amRtabiMduo ahIMtahIM paDyAM che tene zodhIne atre mUkavAno bhaktibhAvanA sAtheno A namra prayAsa che. samRddha jainasamAje AvAM Ayojanone vakhatovakhata protsAhita karI Ayojakone AzA ane utsAhathI bharI daI zAzvata mUlyone graMthastha karAvavAM ja joIe evI amArI namra prArthanA che ane to ja jainonI gauravazALI tavArIkhano krama jaLavAI raheze. A graMthamAM zrI caturvidha saMghanI bahumukhI pratibhAonA paricayo graMthastha karavAno je Urmisabhara prayAsa thayo che temAM mAnavanI maMgalajIvanayAtrA jevI ke bhAvadharmanI, bhavyatAnI, tapadharmanI, dAnadharmanI, prajJAnI, utthAnanI, potIkApaNAnI, prabaLa puruSArthanI evI vividha yAtrAone kendramAM rAkhIne paricayone sthAna ApyuM che. mukhyatve to sArapanA mahimAno ja upakrama rahyo che. jIvanamAM savicAra ane saguNonuM ja mUlya che evA saMdarbhe ja paricayo lakhAyA che. A paricayomAM jIvanane kRtArtha karavAnA aneka mArgonuM nidarzana thayuM che, je jANyA pachI ApaNuM jIvana layabaddha ane sUramayI banI rahe e ja A prakAzanano Azaya che. ahiMsA dharmano mahAna udyota karanArA dharmacakravartIonI sumadhura jIvanamAMDaNInuM jema A graMthamAM supere darzana karAvyuM tema uttama koTInA jIvAtmAonA paricayo sonAnA rajakaNonI mAphaka agAunAM vividha prakAzanomAM pUrve je kAMI pragaTa thayuM teno sArabhAga paNa atre kyAMka-kyAMka upalabdha che. jijJAsuone A graMtha prakAzana navAM ja dvAra kholI Ape che. - brahmabhaTTonAM kesariyAM : eka bhaktiupAsanA : itihAsananI uSA to haju pragaTuM pragaTuM thaI rahI hatI tyAre paNa pAlitANAnI bhUmi eka mahAna tIrthabhUmi banI cUkI hatI. vizvano jainasamAja to A bhUminA tejaprakAzanAM je sauMdarya-saMskRti mANI rahyo che tenA pAyAmAM A tIrthanI rakSA kAje khoLAmAM mastako laIne brahmabhaTTa komanA saMkhyAbaMdha dUdhamaliyA yuvAno, beTaDAo ke jeo hasate mukhe zahAdata vahorI dharatInI dhULamAM sadAne mATe poDhI gayA te rahelA che. Jain Education Intemational
Page #63
--------------------------------------------------------------------------
________________ (40) vidharma bAdazAhonAM AkramaNa samaye A tIrthanI rakSA kAje brahmabhaTTa bAroTonI A zahAdata hakIkate to bAroTanA lohImAM vaNAyelI eka jabarajasta sAdhanA, bhaktisAdhanA ane upAsanA ja hatI. sAdhanA ke upAsanAmAM vyaktinI cittazuddhi ke samuhanuM AMtaravizva haMmezAM jaladIthI khUlI jAya che ane pUrNatAno vAstavika AnaMda anubhavAya che. jalada kurabAnIo vagara koIpaNa kArya kyAreya siddha thatuM nathI A sanAtana satya samajavuM ja paDe. A prasaMgamAM brahmabhaTTonAM svArpaNa ane kesariyAMnI sAmUhika bhAvanAnAM durlabha darzana thAya che. gujarAtanAM anya ghaNAM tIrthomAM paNa brahmabhaTTo AvI ja vIratAnAM darzana karAve che. sadIono itihAsa paNa sAkSI Ape che ke rAjadarabAro hoya ke raNamedAno hoya bAroTo haMmezAM mokhare ja rahyA che. sajjanazaktinA gauravanuM rakSaNa karanArA A bAroTo ja hatA paNa samayakALa badalAyo. jaino sAtheno bAroTono saMbaMdha saikAojUno che, paNa kALabaLe paDakhuM pheravyuM ane saMparka tUTato rahyo. samaya jatAM sau potAnI zakti anusAra samAjajIvananA vividhakSetramAM mAnabharyuM sthAna pAmavA puruSArtha karatA rahyA. jaino sAthenA lAMbA kALanA saMbaMdhone jALavI rAkhavA Aje paNa brahmabhaTTo utsuka rahyA che. 0 samApana ane AbhAradarzana jainazAsananA prabhAvaka sUrivaryo, jJAnasaMpana munivaryo, ArAdhako, sAkSaro, lekhakonI kalame lakhAyela A graMthaprakAzanamAMnI paricayAtmaka lekhamALAo pUrvakAlIna ane vartamAnakAlIna viziSTa pratibhAone jANavA, samajavA ane temanI nirALI jIvanazailIno abhyAsa karanArAone A sarvagrAhI prakAzana ThIka ThIka rIte upakAraka ane upayogI banI raheze. graMthanuM kathAvastu ApaNane kAMIka preraNA kare che ema vAcakane jarUra lAgaze. itihAsa kathAo AlekhIe ke vyakti paricayo graMthastha karIe tyAre ApaNuM potAnuM maulika ke koI ApaNI svataMtra vicAradhArA ke mAnyatA hotI nathI, sivAya ke bhASAmAM yogya rajUAta hoya. itihAsanI A saMskAra gAthAmAM atre je kAMI pragaTa thayuM che te ghaNA badhA AdhAro, saMdarbho, rUbarU mulAkAto, patrakAratva ane aneka jainadharmanA prakhara abhyAsIonA abhigamo, ciMtako ane sArasvatonI siddhio ane tenA jIvanano niSkarSa sAdara rajU karavA mATeno amAro A gauravapUrNa puruSArtha eka satsaMkalpa banI raheze. ame to zrI caturvidha saMghanAM cAreya aMgonI viziSTa pratibhAonA gauravane A virATa graMtha dvArA, mahAvirATane jovAno, Apa saune amArA darzanamAM sahabhAgI banavAno satsaMkalpa laIne beThA chIe. A virATa graMtha e satsaMkalpanuM ja phaLa che. A amArI pratiSThA nathI paNa jainazAsananI pratiSThA banI raheze. A virATa AyojanamAM pU. munizrI jayadarzanavijayajI ma., pU. munizrI dIparatnasAgarajI ma., pU. munizrI devaratnasAgarajI ma. vagere taraphathI ghaNI moTI huMpha, preraNA ane sadhyoga prApta thayo che. graMthane vaividhyasabhara banAvavAmAM jyAM jyAMthI mAhitI lIdhI che te sauno RNasvIkAra karatAM AnaMda thAya che. jainazAsananA aneka jJAtAoe, zreSThIoe ApelA sahayoga mATe paNa ame saunA atyaMta RNI chIe. prabuddhajIvanamAM taMtrIzrI ramaNabhAI zAha ane gujarAtanA sAhityaratna kumArapALa desAInA prema lAgaNI kyAreya bhulAya tema nathI. A graMthanI sAmagrI taiyAra karavAmAM aneka hAthonI madada lIdhI che te sauno AbhAra mAnIe chIe. Jain Education Intemational
Page #64
--------------------------------------------------------------------------
________________ (48) A graMthaprakAzanamAM jANeajANe paNa jainadharma ke paraMparA viruddha koIpaNa jAtano ullekha thayo hoya ke koIpaNa vigatamAM jarA sarakho paNa anAdara ke aviveka thayo hoya ke bIjI koI kSatio rahI javA pAmI hoya to aMtaHkaraNapUrvaka kSamA mAMgI laIe chIe. graMthanA chApakAmamAM dharmapremI jJAnacaMdajI jaina tathA temanA putro nijezabhAI tathA nilayabhAIe khUba ja kALajI laI noMdhapAtra sevA ApI che. prUpharIDiMganA kAryamAM paNa bhAvanagaranA jANItA kavi rAhI odhAriyAnuM yogadAna noMdhapAtra rahyuM. vizvakalyANanI umadAbhAvanAne baLavattara banAvavA ane sArthaka kSaNono sadupayoga karI levAnI vicAraNAe ja A kArya jhaDapathI pUruM thaI zakyuM che. khAsa to mArI uttarAvasthAmAM mane boTAdanA cAturmAsa daramyAna pa.pU. A. zrI kundakundasUrijI mahArAje eka umadA zIkha ApI hatI ke jiMdagInA pAchalA samayamAM AnaMda ane zAMtithI jIvavuM hoya to tamArAM zokha ane rucinI pravRtti cAlu rAkhajo. pUjyazrInI A salAhane kAraNe ja A prakAzana zakya banyuM che. bhAvanagaramAM manubhAI zeTha ane vinodabhAI zeThano sahayoga jyAre paNa icchuM tyAre satata maLato rahyo che. zrI praphullAbahena vorAe paNa ThIka madada karI che. vyaktionI paricaya noMdhamAM amArAM TAMcAM sAdhano, pAnAMonI jagyAnI maryAdAne kAraNe keTalAka paricayo TUMkAvavA paDyA che. mitro ane murabbIoe amAro vAMso thAbaDIne preraNA ane mArgadarzana ApyA karyAM che. Ayojanane ghaNA moTA varganA AzIrvAda ane zubhecchAo saMprApta thayuM che e saune AbhAranA AsopAlavathI zobhAvIe chIe. . A moTA Arthika jokhamamAM paNa je koI saMsthAo ane vyaktioe graMthanA AgotarA grAhaka thavAmAM sahayoga Apyo che te saunA saujanyanI paNa saharSa noMdha laIe chIe. sauno khUba khUba AbhAra. jaina zAsanake sabhI pUjya sAdhu-sAdhvI bhagavaMtoko koTI koTI vaMdanA ! preLa :-pa. pU. muniAkha nayavarzanavinayanI ma.sA. (nemipremI) jIvavaho mahApAvo-ahiMsA paramo dharmaH saMghavI kesarImalajI satarAjI - kalyANa vAmiyana vasamaviyanuM
Page #65
--------------------------------------------------------------------------
________________ sa paMcamaMgala mahAsuyakaravaMTI $ ( namukkAro ) f namo arihaMtANaM 'namo siddhANaM namo AyariyANaM namo uvajjhAyANaM namo loe savya- sAhUNaM esI paMca-namukA savva - pAva-paNAsaNI maMgalANaM ca savvesi paDhamaM havAi maMgalaM SIZ
Page #66
--------------------------------------------------------------------------
________________ traNeya lokamAM viziSTa, lokottara ane zreSThatama evA zrI caturvidha saMghane tIrthakaro paNa "namo tityassa" jhI namana kare che. ke che - rAma kAkAsA, rAma rika - rAdhA ' s TI Jain Education Intemational
Page #67
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA caturvidha zrIsaMghano pAyo svayaM tIrthaMkara paramAtmA hoya che covIsa tIrthaMkaro zrI amaracaMdrasUrijIe racelA caritro : prakAzaka zrI jaina AtmAnaMda sabhA rajUAta : zrI divyakAMta sota mokSamArga batAvI bhavya jIvo para upakAra karanArA zrI tIrthakara bhagavAna 51 tIrtha eTale pravacana, tIrtha eTale saMgha. A pravacana dvAdazAMgIne sthApe che. athavA saMghanI sthApanA kare te tIrthaMkara kahevAya. jagatamAM zreSThatama padavIdhArI koI hoya to te che tIrthaMkara. traNeya lokanA tamAma jIvone tArI devAnI zubha ane zuddha bhAvanAmAMthI te prakarSa padano prAdurbhAva thAya che. Ameya tIrthaMkaronAM jIvadaLa sAmAnya jIvonAM jIvadaLa karatAM anokhAM hovAthI pUrvabhavamAM paNa tIrthaMkaronA jIvAtmAnI lAkSaNikatA chalakAtI jovA maLe che ane tIrthaMkara padavInA carama bhavathI pUrvano trIjo bhava temanA mATe tIrthaMkara nAmakarmanI nikAcanAno hoya che. vIsa sthAnaka padamAMthI eka, be yAvat badhAM padanI ArAdhanA dvArA tIrthaMkara nAmakarma upArjita thAya che. ane AgalA trIjA bhavathI ja vipAkodaya pUrveno pradezodaya prAraMbha thaI jAya che. chellA bhavamAM to temanA jIvAtmAne kaivalyajJAna pragaTatAM ja tIrthaMkara karmano vipAkodaya paNa anubhavagocara thAya che. tethI ja vItarAgI banelA te tIrthapatio potAnA puNyAnubaMdhI puNyano aghAtI vibhAga bhogavavA eka karoDa jeTalA devatAonI sevA pAme che, sAthe cAra atizaya ane ATha mahAprAtihArya udaya pAme che. temanI madhurI dezanAmAM paNa vANInA pAMtrIsa guNo khIle che. Avazyaka niryuktimAM pratyeka tIrthaMkara vize 72 prakAre mAhitI che. saptatizata sthAnakamAM 170 prakAre mAhitI che te sivAya cosaTha ThANAnI pUjA, pravacana sAroddhAra AdimAM paNa tIrthaMkaranA bola maLe che. tIrthaMkara paramAtmAnA jIvanakavananI vAto paNa karNane pavitra karanArI hoya che. temanA jIvanamAM cyavana, janma, dIkSA, kevalajJAna ane nirvANa ema pAMca
Page #68
--------------------------------------------------------------------------
________________ caturvidha saMgha zALA + ] . pI , Exrtha : 6.69, jI kalyANako UjavAya che, je samaye jagatanA tamAma jIvothI laI ati duHkhamAM pIDAtA nArakInA jIvo paNa zAtAne anubhave che. kalikAlasarvajJa pU. hemacaMdrAcAryajI vItarAga stotranA dasamA prakAzanI sAtamI gAthAmAM jaNAve che te mujaba- audArika dehamAM tIrthakara bhagavaMtonI pavitra kAyA eka hajArane ATha lakSaNo ane lAMchana, zubha cihnothI samanvita hoya che. bAkI rahelAM bhogAvalI karmone khapAvavA kadAca lagnagraMthithI joDAya to paNa teo saMsArabhAvothI alipta rahI yogya samaye mahAbhiniSkramaNa kare che. cAritra-prApti sAthe ja mana:paryavajJAnane saMprApta karI ghAtI karmone khapAvavA tIvra tapa dhyAnathI saMyukta banI kaivalyajJAnane pAme che. te pachI temano pragaTa puNyodaya kALa AyuSyanA aMta sudhI loka samakSa jAhera jovA maLe che. satata eka-eka praharanI savAra-sAMjanI dezanA te paNa pratidina lagIra skUlanA vagara ane anaMtA jIvone zAtAkArI temanI atizaya bharelI vANI tattvano prakAza to pAthare ja che paNa anekone bhavaviDaMbanAothI ugAre che. kaivalya prApta thayA pachI lAkho varasonA AyuSyanAM varaso bAkI hoya toya teonI nIrogitA ane naiSThikatAnA baLe samagra vizvamAM teo samyaka dharmano pracAraprasAra karI saMpUrNa jagatamAM zAsananA sthApaka bane che. caturvidha zrIsaMghano pAyo svayaM tIrthaMkara paramAtmA hoya che. prabhu paramAtmAnA anaMtA guNonuM varNana svayaM idra mahArAjA paNa hajAro jihA vaDe hajAro varaso sudhI kare to paNa paramAtmAnA saMpUrNa guNonuM varNana adhUruM rahe che. AvA ja breSTha tIrthaMkara prabhunA vize kaMI paNa lakhavuM te gAgaramAM sAgara bharI devA jevI ceSTA kahI zakAya. karoDa karoDa vaMdanAvali tIrthaMkara prabhunA caraNakamaLamAM. pU. zrI amaracaMdrasUri mahAkavie racelA covIsa jinendranAM caritro bhAvanagaranI zrI jaina AtmAnaMda sabhAe pustaka rUpe prakAzita karela temAMthI saMkSipta karIne zrI divyakAnta salote tenI rajUAta karI che. 108 varSa jUnI jJAnasAgaranI dIvAdAMDI rUpa zrI jaina AtmAnaMda sabhAnI sthApanA ane teno itihAsa paNa jaina jagatanA kSetre ujvaLa, preraNAtmaka ane bhavya che. pU. A. zrI vijayAnaMdasUrIzvarajI ma.sA. (AtmArAmajI ma.sA.)nA kALadharma pAmyA pachI bAvIsamA divase tA. 13-6-1896nA roja zrI jaina AtmAnaMda sabhAnI sthApanA karavAmAM AvI hatI. A jJAnapradIpanuM eka nAnuM sarakhuM vidyAmaMdira che. ApaNA amUlya jJAnanidhimAMthI uttama graMtharatno pragaTa karavAM e enuM jIvanavrata che. e vratanuM pAlana karavA e chellAM 108 varSathI adano puruSArtha karI rahela che. atyAra sudhImAM aneka prAcIna graMtho pragaTa karIne eNe mAnavajIvanane ajavALavAno ane jaina zAsananuM gaurava vadhAravAno vinamra prayAsa karyo che. A uparAMta A sabhA dvArA sArvajanika phI vAcanAlaya, AtmArAmajI jaina lAibrerI, mAsika prakAzana, dhArmika pustakonuM vecANa, yAtrA pravAsa, kolejanA vidyArthIone inAmavitaraNa vagere mAnad sevAnAM kAryo Aje paNa nisvArtha bhAve cAlI rahyAM che. graMthapAlazrI mukezabhAI saravaiyAnI niSThApUrvakanI sevA prazaMsanIya che. - saMpAdaka
Page #69
--------------------------------------------------------------------------
________________ pa3. tavArIkhanI tejachAyA zrI zatruMjayamaMDanaH marudevA naMdana IzvAku vaMzano jitazatru nAme rAjA hato. tene vijayA nAmanI sahadharmacAriNI priyA hatI. tevAmAM tetrIsa sAgaropamanA zrI AdinAtha-caritra AyuSyano kSaya thaye vijaya nAmanA anuttara vimAnathakI jaMbudvIpanA bharatakSetramAM nAbhi nAmanA sAtamAM kulakara vimalavAhana rAjAno jIva cyavane vaizAkha mAsanI zukala thayA, temane marudevA nAmanI priyA hatI. ASADha mAsanI trayodazInI tithie vijayA devInI kukSimAM avataryo. anukrame kRSNapakSanI cothane divase vajanAbha cakrIno jIva cyavIne zrI te vijayAe mAgha mAsanI zukala aSTamIe hastInA lAMchanavALA nAbhi kulakaranI marudevA nAmanI patnInI kukSimAM avataryo. te bIjA tIrthakarane janma Apyo. "A putra garbhamAM hato tyAre tenI vakhate prabhu garbhamAM AvavAthI zayanagRhamAM sUtelA marudevA mAtAne huM dhUtamAM jItI zakyo nahoto," ema vicArIne prabhunA devIe te rAtrimAM vRSabha, hAthI, siMha, lakSmI, puSpamALA caMdra, pitAe tene ajita nAma pADyuM. yuvAvasthAne pAmelA. aDhAra sUrya, dhvaja, kuMbha, sarovara, samudra, vimAna, ratnono rAzI ane lAkha pUrvanI vayavALA prabhu rAjya para sthApita thayA. trepana lAkha nirdhama agni A cauda mahA svapno joyAM, tyAra pachI nava mAsa pUrva sudhI prabhue rAjyanuM pAlana karyuM. tyAra pachI mAgha zukla ne sADA sAta divasa gayA tyAre caitra mAsanI kRSaNapakSanI navamIne divase rohiNI nakSatrano caMdra hato tyAre hajAra aSTamIne divase devIe suvarNa jevA varNavALA ane vRSabhanA rAjAonI sAthe chaThTha tapavALA svAmIe cAritra aMgIkAra karyuM. lAMchanavALA, yugalika dharmavALA putrane janma Apyo. mAtAe bIje divase ajitanAtha jinezvarane brahmadatta rAjAne ghera svapnamAM prathama vRSabha joyo hato tathA prabhunA UrumAM vRSabhanuM paramAna vaDe pAraNuM thayuM. tyAra pachI chAstha avasthAmAM bAra lAMchana hatuM. tethI mAtA-pitAe prabhunuM nAma vRSabha evuM nAma varSa sudhI vicaryA. te vakhate poSa mAsanI zukla ekAdazIe pADyuM. indra bheTa karelI ikSu (zeraDI)ne bhagavAne grahaNa karI divasanA udaya samaye rohiNI nakSatrano caMdra hato tyAre chaThTha tethI prabhuno ikvAku vaMza jagata-prasiddha thayo. chaThTha tapa karI tapamAM rahelA prabhu kevaLajJAna pAmyA. ajita prabhunA tIrthamAM prabhue azokavRkSanI nIce pravrajyA grahaNa karI. ATha hAthavALo, cAra mukhavALo, zyAma varNavALo ane hAthInA pUrvabhavamAM je suyazA nAmano rAjaputra prabhuno sArathi vAhanavALo mahAyakSa nAmano yakSa thayo. ajita prabhunA tIrthamAM hato, te sarvArthasiddha vimAnamAMthI cyavIne prabhunA pautra ajitabaLA nAmanI zAsana devI hatI. (somaprabha)no putra zreyAMsa nAme thayo. teNe jAti-smaraNavaDe dIkSAnA divasathI eka aMga (pUrvAga) ochA evA eka dAnakarma jANIne eka varSanA upavAsI prabhune zeraDInA rasa vaDe lAkha pUrva gayA tyAre caitra mAsanI zukala paMcamI eka mAsanA pAraNuM karAvyuM hatuM. aThThama tapamAM rahelA prabhu phAlgana mAsamAM anazanavALA ane paryaka Asane rahelA zrI ajita prabhu kaSNapakSanI ekAdazIne divase kevaLajJAnane pAmyA. prabhunA saMmetAdri parvata upara hajAra munionI sAthe mokSa pAmyA. tIrthamAM prabhunI pAse rahenAra gomukha nAmano yakSa thayo. prabhunA janma kalyANaka mahA suda-8 tIrthamAM apraticakrA nAmanI zAsana devI hatI. aSTApada parvata mokSa kalyANaka caitra suda-5 upara daza hajAra sAdhu sahita cha divasanA upavAsamAM tatpara zrAvastImaMDana : senAnaMdana evA paryaka Asane rahelA vRSabha prabhu mahA mAsanI kRSNapakSanI trayodazIe mokSe gayA. zrI saMbhavanAtha prabhu-caritra | gujarAtI mAravADI jaMbUdvIpanA bharatakSetramAM zrAvastI nAmanI nagarImAM janmakalyANaka phAgaNa vada 8 caitra vada 8 ikvAku vaMzano jitArI nAme rAjA hato. tene senA nAmanI priyA mokSakalyANaka poSa vada 13 mahA vada 13 (rANI) hatI. phAlgana mAsanI zukla aSTamI mRgazIrSa nakSatramAM caMdra hato tyAre vipulavAhana rAjAno jIva Anata kalpathI tAraMgAmaMDana : vijayAnaMdana cavyo. teNIe pUrNa samaye mArgazIrSa mAsanI zukla caturdazIe zrI ajitanAtha prabhu-cAritra mRgazIrSa nAmanA nakSatramAM ane mithuna rAzImAM caMdra hato tyAre jaMbuddha panA bharatakSetramAM vinItA nAmanI nagarI che. temAM azvanA lAMchanavALA ane suvarNa jevI kAMtivALA trIjA saujanya : dakSiNabhAratanuM suprasiddha paramAtma bhakti maMDaLa, zrI vijayalabdhisUri saMgIta maMDaLa, mahilA maMDaLa, cIkapeTha-beMgalora
Page #70
--------------------------------------------------------------------------
________________ 54 caturvidha saMgha tIrthakararUpa putrane prasavyA. A prabhu garbhamAM hatA tyAre ghaNA rAjAnuM kuLa ane rAjya AnaMda pAmyuM hatuM, tethI saMvara rAjAe dhAnyano saMbhava (utpatti) thayo hato. tethI pitAe tenuM saMbhava tenuM abhinaMdana evuM nAma pADyuM. sADAbAra lAkha pUrvane aMte (zaMbhava) evuM nAma pADyuM. janmathI paMdara lAkha pUrva gayAM tyAre sADatrIza dhanuSa UMcA dehavALA, yuvAvasthAne pAmelA temane jitArI rAjAe zrI saMbhavane rAjya para sthApana karI pravrajyA pitAe rAjya para sthApana karyA. prajAne pAlana karatAM prabhunA grahaNa karI. cAraso dhanuSa UMcA zarIravALA prabhue cAra pUrvAga ATha pUrvAga sahita sADI chatrIsa lAkha pUrva vyatIta thayAM. te adhika gumAlIza lAkha pUrva sudhI rAjya karyuM. tyAra pachI vakhate mAgha mAsamAM zukla dvAdazIne divase abhijita nakSatrano mArgazIrSa mAsanI pUrNimAe mRgazIrSa nakSatramAM caMdra rahyo hato, caMdra hato tyAre prabhu zibikA para ArUDha thaI nagaranI bahAra tyAre sarvArtha nAmanI zibikAmAM ArUDha thaIne prabhu nagarInI nIkaLyA. tyAM sahastrApravana nAmanA vanamAM divasanA pAchalA bahAra nIkaLyA. sahastrApravana nAmanA vanamAM chaThThanI tapasyAvALA bhAgamAM chaThThanI tapasyAvALA prabhue eka hajAra rAjAnI sAthe prabhue divasanA pAchalA bhAgamAM eka hajAra rAjAonI sAthe dIkSA grahaNa karI. bIje divase vinItA nagarImAM Idradatta nAmanA dIkSA grahaNa karI. tyAM ja bIje divase surendradatta nAmanA rAjAnA rAjAe svAmIne paramAnavaDe pAraNuM karAvyuM. aDhAra varSa sudhI mahelamAM svAmInuM paramAna vaDe pAraNuM thayuM. pachI cauda varSa sudhI chaghastha avasthAe anya anya dezomAM vihAra karIne poSa anya sthaLe vicarIne prabhu pharIthI sahastrApravanamAM AvI zAla mAsanI zukala caturdazIe abhijita nakSatramAM caMdra hato tyAre vRkSanI nIce pratimAe rahyA. tyAM kArtika mAsanI kRSNa paMcamIe divasanA pUrva bhAgamAM sahastrApravana nAmanA vanamAM vRkSanI nIce mRgazIrSa nakSatramAM caMdra hato tyAre divasanA pUrva bhAge chaThThanI chaThThanI tapasyAvALA ane pratimAe rahelA prabhu kevaLajJAna tapasyAvALA zrI saMbhavasvAmI kevaLajJAna pAmyA. prabhune cAru pAmyA. zrI abhinaMdana prabhunA tIrthamAM zyAma varNavALo ane vagere ekaso ne be gaNadharo thayA hatA ane caityavRkSa be koza hastInA vAhanavALo yakSezvara nAmano yakSa thayo tathA zrI ane ATha so dhanuSyano hato. zrI saMbhavaprabhuno trimukha nAme abhinaMdana devanA tIrthamAM zyAma varNavALI ne kamaLanA yakSa hato. zrI saMbhavasvAmInA tIrthamAM gaura aMgavALI, bakarAnA AsanavALI kAlikA nAmanI zAsana-devI hatI. prabhu eka hajAra vAhanavALI ane cAra bhujAvALI duritAri nAmanI zAsana devI sAdhu sahita saMmeta parvata upara gayA. tyAM vaizAkha mAsanI zukla hatI. dIkSAnA divasathI cAra pUrvAga ochA evA eka lAkha pUrva aSTamIe saMdhyA samaye puSya nakSatrano caMdra hato tyAre pratimAe vyatIta thayAM tyAre caitra mAsanI zukla paMcamIe prabhAtamAM UbhA rahelA ane eka mAsanA anazanavALA zrI mRgazIrSa nakSatra hatuM tyAre (arthAtu mRgazIrSa nakSatrano caMdra hato abhinaMdana svAmI siddhipadane pAmyA. tyAre) eka mAsanA anazana vaDe UbhA rahelA zrI saMbhava prabhu janma-kalyANaka mahA suda-2 saMmetAdri parvata upara eka hajAra sAdhu sahita mokSe gayA. mokSa-kalyANaka vaizAkha zuda-8 janmakalyANaka mAgazara suda-14 mokSakalyANaka caitra suda-5 taLAjAmaMDana : maMgalAnaMdana zrI sumatinAtha prabhu-caritra sAyanamaMDana : siddhAnaMdana jaMbUdvIpanA bharatakSetramAM ayodhyA nAmanI nagarImAM megha zrI abhinaMdanasvAmI-caritra nAme rAjA hato. tene maMgalA nAmanI vallabhA hatI. puruSa jaMbudvIpanA bharatakSetramAM vinItA nAmanI nagarI che, temAM siMhano jIva tetrIza sAgaropama pramANanuM AyuSya kSINa thayuM saMvara nAme rAjA hato tene siddhArthI nAme priyA hatI. mahAbaLa tyAre vaijayaMta vimAnamAMthI cyavyo. teNe zrAvaNa mAsanI zukla rAjAno jIva tetrIza sAgaropamanA AyuSyanA kSaye vijaya dvitIyAe maghA nakSatramAM caMdra hato tyAre vimAnathI cyavIne vaizAkha mAsanI zukala caturthIe siddhArtha pradezane zobhAvyo. samaya pUrNa thaye vaizAkha mAsanI zukula rANInI kukSimAM avataryo. samaya pUrNa thaye mAgha zukla dvitIyAnA aSTamIe maMgalA devIe kreca pakSInA lAMchanavALA, suvarNa jevI roja teNIe putrane janma Apyo. A putra garbhamAM hato tyAre kAMtivALA ane izvAku kuLanA kalpavRkSa samAna pAMcamAM tIrthakara saujanya : bhAratavarSanI advitIya 800 abhyAsakonI saMkhyAyukta zrI vijayalabdhisUri jaina dhArmika pAThazALA, cIkapeTha-beMgalora Jain Education Intemational
Page #71
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 55 prabhune janma Apyo. A putra garbhamAM hatA tyAre mAtAnI zobhana kamaLanI jevA hovAthI pitAe temanuM padmaprabhu nAma pADyuM. (sArI) mati thaI hatI tethI pitAe svAmInuM nAma sumati janmathI sADA sAta lAkha pUrva gayA tyAre aDhI so dhanuSa UMcA pADyuM. janmathI daza lAkha pUrva gayA tyAre prabhune rAjya para zarIravALA prabhuno pitAe rAjya para abhiSeka karyo. zrI sthApana karyA. traNaso dhanuSa UMcA zarIravALA prabhue bAra padmaprabhue rAjya upara soLa pUrvAga sahita sADI ekatrIsa lAkha pUrvAga sahita ogaNatrIsa lAkha pUrva sudhI rAjyanuM pAlana karyuM. pUrva vyatikrama karyA pachI kArtika mAsanI kRSNa trayodazIe pachI vaizAkha mAsamAM zukla navamInA roja maghA nakSatramAM caMdra divasanA pAchalA bhAge chaThThanI tapasyAmAM rahelA jagaprabhue hato tyAre prabhu abhayakarA nAmanI zibikAmAM ArUDha thaI hajAra rAjAo sahita dIkSA grahaNa karI. bIje divase svAmIe nagaranI bahAra gayA. tyAM nitya bhojana vaDe (tapasyA vinA) padasthala nAmanA nagaramAM somadeva rAjAne ghera paramAna vaDe prabhue sahastrApravana nAmanA vanamAM eka hajAra rAjAo sahita - pAraNuM karyuM. pachI chaghastha avasthAe cha mAsa anya sthaLe pravajyA grahaNa karI. bIje divase vijayapura nAmanA nagaramAM vicarIne pharIthI sahastrApravanamAM AvIne vaTavRkSanI nIce pA nAmanA rAjAne ghera sumati prabhunuM paramAna vaDe pAraNuM thayuM. pratimAe rahI chaThTha tapavALA svAmI caitra mAsanI pUrNimAe chaghastha avasthAmAM prabhu vIza varSa sudhI pRthvI para vicaryA. pachI divasanA pUrva bhAgamAM kevaLajJAna pAmyA. padmaprabhunA tIrthamAM sahastrAmavanamAM AvI priyaMgu vRkSanI nIce chaThTha tapa karIne sahita nIla aMgavALo ane mRganA vAhanavALo kusuma nAmano yakSa hato pratimAne rahelA sumati prabhu caitra mAsanI zukala ekAdazIe tathA zyAma aMgavALI ane manuSyanA vAhanavALI ayutA divasanA pahelA bhAgamAM kevaLajJAna pAmyA. zrI sumatisvAmInA nAmanI zAsana-devI hatI. kevaLajJAnathI soLa pUrvAga ane cha tIrthamAM garUDanA vAhanavALo ane zveta aMgavALo taMburU nAme yakSa mAsa ochA eka lAkha pUrva vyatIta thayA tyAre padmaprabhu saMmeta prabhunI pAse rahenAro thayo. vaLI zrI sumatInAthanA zAsanamAM parvata upara AvI eka mAsanA upavAsa (anazana) karI kamaLanA AsanavALI ane suvarNa jevI kAMtivALI mahAkALI mArgazIrSa mAsanI kRSNa ekAdazInA prAta:kALe aneka sAdhu mArgazIrSa mAsanI paNa ekAdazInA pAta maLe. nAmanI devI thaI. sameta parvata upara mAsanA upavAsa sahita sahita siddhipadane pAmyA. UbhA rahelA sumati prabhu caitra mAsanI zukla navamIe divasanA gujarAtI pUrva bhAge punarvasu nakSatrano caMdra hato tyAre eka hajAra muni janmakalyANaka kArataka vada-12 Aso vada-1 sahita mokSa pAmyA. mokSakalyANaka mAgazara vada-11 poSa vada-11 janma-kalyANaka vaizAkha zuda-8 mAMDavagaDhamaMDana : pRthivInaMdana mokSa-kalyANaka caitra suda-9 zrI supArzvanAtha prabhu-caritra nADolamaMDana : susImAnaMdana jaMbUdvIpanA bharatakSetramAM vArANasI nAmanI nagarI hatI. zrI padmaprabhu svAmI caritra temAM pratiSTha nAme rAjA hato. tene pRthvI nAmanI vallabhA hatI. jaMbudvIpanA bharata kSetramAM vatsa dezamAM kauzAMbI nAmanI naMdiSeNa rAjAno jIva aThThAvIza sAgaropamanA AyuSyane kSaye zreSTha nagarI che, temAM dhara nAme rAjA hato. tene susImA nAmanI bhAdrapada mAsanI kRSNa aSTamIe chaThThA greveyakathI cyavIne pRthvI priyA hatI. have te aparAjita rAjAno jIva ekatrIza rANInI kukSimAM avatayo. sAgaropamanuM AyuSya kSINa thaye navamA greveyaka thakI eNvIne mAgha pachI teNIe jyeSTha mAsanI zukla dvAdazIe ivAka mAsanI kRSNA SaSThIe susImA devInI kukSimAM avataryo. susImA kuLanA maMDanarUpa suvarNa varNavALA ane svastikanA lAMchanavALA rANIe izvAku vaMzanA mugaTa samAna, padmanI jevA ane padmanA sAtamAM tIrthakara evA putrane janma Apyo. prabhu garbhamAM rahyA lAMchanavALA chaThThA tIrthakara putrane kArtika mAsanI kRSNa pakSanI hatA tyAre mAtAe svapnamAM eka phaNAvALA, pAMca phaNAvALA dvAdazIe janma Apyo. A prabhu garbhamAM hatA tyAre mAtAne ane nava phaNAvALA sarpanI upara potAnA AtmAne sUtelo joyo kamaLanI zayyAmAM yuvAno dohada thayo hato. tethI tathA prabhu hato. A prabhu garbhamAM hatA tyAre mAtA sArA pArzvavALA thayA saujanya : zrI AdinAtha jaina zvetAmbara Tempala TrasTa, cIkapeTha-beMgalora Jain Education Intemational
Page #72
--------------------------------------------------------------------------
________________ 56 caturvidha saMgha hatA, tethI pitAe prabhunuM supArzva evuM nAma pADyuM. janmathI karavAno dohada utpanna thayo hato tathA A bhagavAna paNa caMdrA pAMca lAkha pUrva gayA tyAre baso dhanuSa UMcA zarIravALA jevA che tethI pitA temane caMdraprabha nAme bolAvavA lAgyA svAmIno pitAe rAjya upara abhiSeka karyo. zrI supArzva prabhune (caMdraprabha nAma pADyuM) janma samayathI aDhI lAkha pUrva gayA tyAre rAjayapAlana karatAM vIza pUrvAga sahita cauda lAkha pUrva vyatIta doDha so dhanuSa UMcI kAyAvALA prabhuno pitAe rAjya upara thayAM. te vakhate jyeSTha mAsanI zukula trayodazIe divasanA abhiSeka karyo. poSa mAsanI kRSNa trayodazIe anurAdhA nakSatrano pAchalA bhAge chaThTha tapamAM prabhu manoharA nAmanI zibikA para caMdra hato tyAre manoramA nAmanI zibikA upara ArUDha thaIne prabhu ArUDha thaI sahastrApravana nAmanA vanamAM gayA. tyAM hajAra nagaramAMthI bahAra nIkaLyA. tyAM sahastrApravana nAmanA vanamAM rAjAnI sAthe prabhue dIkSA grahaNa karI. pachI bIje divase divasanA pAchalA bhAge chaThTha tapavALA prabhue hajAra rAjAonI prabhue pATalIkhaMDa nAmanA nagaramAM mahendra nAmanA rAjAne ghera sAthe dIkSA grahaNa karI. bIje divase svAmIe padma khaMDa nAmanA paramAna vaDe pAraNuM karyuM. tyAMthI nava mAsa sudhI prabhue chadmastha nagaramAM somadatta rAjAne ghera paramAna vaDe pAraNuM karyuM. chadmastha avasthAmAM pRthvI para vihAra karyo. pharIthI sahastrApravanamAM avasthAe traNa mAsa sudhI anyatra vihAra karI pharIthI AvIne chaThThanA tapavALA prabhu zirISa vRkSanI nIce pratimAe sahastrAmavana nAmanA vanamAM AvI prabhu punAga vRkSanI nIce rahyA. rahyA. tyAM phAlgana mAsanI kRSNa SaSThIne roja divase pUrva bhAgamAM tyAM phAlgana mAsanI kRSNa saptamIe prabhue chaThTha tapa vaDe kevaLajJAna pAmyA. pRthvI mAtAe svapnamAM jevo sarpa joyo hato kevaLajJAna prApta karyuM. svAmInA tIrthamAM khaDraga sahita jamaNA tevA sarpavezakendra prabhunA dareka samavasaraNamAM sadA prabhunA mastaka hAthane dhAraNa karato, mugara sahita DAbA hAthane dhAraNa karato, upara vidurvatA hatA. zrI supArzvanAtha prabhunA zAsanamAM nIla nIla aMgavALo ane haMsanA vAhanavALo vijaya nAmano yakSa thayo varNavALo ane hAthInA Asana (vAhana)vALo mAtaMga nAmano ane haMsanA vAhanavALI bhrakuTI nAmanI zAsanadevI thaI. yakSa hato tathA suvarNa varNavALI ane hAthInA vAhanavALI zAMtA kevaLajJAna thayA pachI traNa mAsa ochA eka lAkha pUrva gayA tyAre nAmanI devI hatI. kevaLajJAnanA divasathI vIza pUrvAga ane nava bhAdrapada mAsanI kRSNa sAtamIe divasanA pahelA bhAgamAM eka mAsa ochA lAkha pUrva gayAM tyAre supArzvaprabhu saMmeta parvata upara mAsanA anazanavALA prabhu saMmeta zikhara upara pratimAe rahIne jaI mAsanA upavAsa (anazana) karI pratimAe UbhA rahyA. tyAM eka hajAra muni sahita mokSane pAmyA. phAlyuna mAsanI kRSNa saptamIe pAMca so munio sahita gujarAtI mAravADI muktine pAmyA. janmakalyANaka mAgasara vada-12 poSa vada-12 janmakalyANaka : jeTha suda-12 mokSakalyANaka zrAvaNa vada-7 bhAdaravA vada-7 mokSakalyANaka : phAgaNa vada-7 mahA vada-7 (guja0). prabhAsapATaNamaMDana : lakSmaNAnaMdana suratamaMDana : rAmAnaMdana zrI caMdraprabha svAmI-caritra zrI suvidhisvAmI-caritra jaMbUdvIpanA bharatakSetramAM caMdrAnanA nAmanI nagarI che, temAM jaMbudvIpanA bharata kSetramAM kAkaMdI nAmanI zreSTha nagarI che. mahasena nAme rAjA hato. tene lakSmaNA nAmanI priyA hatAM. temAM sugrIva nAme rAjA hato. tene rAma nAmanI priyA hatI. padmarAjAno jIva trevIza sAgaropamanuM AyuSya pUrNa thaye vaijayaMta te samaye pA rAjAno jIva tetrIza sAgaropamanuM AyuSya kSINa vimAnamAMthI avIne caitra mAsanI kRSNa paMcamIe lakSmaNA rANInI thaye vaijayaMta vimAnamAMthI cyavane phALuna mAsanI kRSNa navamInI kukSimAM Avyo. samayapUrNa thaye poSa mAsanI kRSaNa dvAdazInI tithie rAmA rANInI kukSimAM avataryo. pachI samaya pUrNa thaye tithie lakSmaNAdevIe ikvAku vaMzarUpI samudrane caMdra samAna, caMdra mArgazIrSa mAsanI kRSNa paMcamIe rAmA rANIe ikvAku vaMzanA jevA zarIravALA ane caMdranA lAMchanavALA AThamA arihaMtarUpa mukuTa samAMna zveta kAMtivALA ane makaranA lAMchanavALA navamA putrane janma Apyo. A prabhu garbhamAM hatA tyAre mAtAne caMdrapAna tIrthakararUpa putrane janma Apyo. prabhu garbhamAM hatA tyAre mAtA saujanya : dakSiNa bhAratanuM sarvazreSTha tIrthadhAma zrI nAkoDA avaMti 108 pArzvanAtha jaina tIrthadhAma TrasTa, cIpeTha-beMgalora
Page #73
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA sarva kAryamAM dakSA (catura) thaI hatI tathA pukhanA dohadane lIdhe zItala evuM nAma pADyuM. pachI mAgha mAsanI kRSNa dvAdazIe A prabhune dAMta UgyA hatA. tethI pitAe suvidhi ane puSpadaMta caMdraprabhA nAmanI zibikAmAM ArUDha thaIne prabhu nagaranI bahAra evAM be nAma prabhunAM karyA. janmathI pacAsa hajAra pUrva gayA nIkaLyA. tyAM sahastrApravaNa nAmanA vanamAM chaTTanI tapasyAvALA tyAre so dhanuSanI UMcI kAyAvALA svAmIne pitAe rAjya para prabhue divasanA pAchalA bhAge hajAra rAjAonI sAthe dIkSA sthApana karyA. temaNe aThThAvIza pUrvAga sahita ardha lAkha pUrva grahaNa karI. bIje divase rijhapura nagaramAM punavarsa nAmanA sudhI rAjayane dhAraNa karyuM. pachI eka divasa mArgazIrSa mAsanI rAjAne ghera zrI zItalanAtha prabhue paramAnana vaDe pAraNuM karyuM. kRSNa chaTTanI tithie mULa nakSatramAM prabhu zUraprabhA nAmanI chabastha avasthAe anyatra traNa mAsa sudhI vihAra karIne pharIthI zibikA para ArUDha thaIne nagaranI bahAra nIkaLyA. tyAM sahastrApravana nAmanA udyAnamAM AvI plekSa nAmanA vRkSanI nIce sahastrApravana nAmanA vanamAM chaThThanI tapasyAvALA svAmIe eka pratimAe rahelA chaThTha tapane dhAraNa karanAra prabhue poSa mAsanI hajAra rAjAonI sAthe pravajyA grahaNa karI. bIje divase kRSNa caturdazIe kevaLajJAna prApta karyuM. prabhunA tIrthamAM traNa jetapura nAmanA nagaramAM puSya nAmanA rAjAnA ghera netravALo, cAra mukhavALo, zveta ane padmanA AsanavALo brahmA suvidhisvAminuM paramAtna vaDe pAraNuM thayuM. tyAra pachI prabhu nAmano yakSa thayo ane azokA nAmanI zAsanadevI thaI. sameta chAstha avasthAe cAra mAsa sudhI anyatra vihAra karI parvata upara eka mAsanA anazanavALA pratimAe rahelA zrI sahassAmravana vanamAM AvIne chaThThanA tapavALA prabhu mAlUravRkSanI zItaLanAtha prabhu vaizAkha mAsanI kRSNa dvitIyAe eka hajAra nIce kArtika mAsanI zukula tRtIyA e divasanA pUrva bhAgamAM munio sAthe mokSane pAmyA. kevaLajJAna pAmyA. zrI suvidhi prabhunA tIrthamAM zveta aMgavALo mAravADI gujarAtI ane kUrmanA vAhanavALo ajita nAmano yakSa thayo tathA zrI janmakalyANaka : poSa vadI-12 mahA vadI-12 suvidhinAthanA tIrthamAM gaura aMgavALI ane vRSabhanA vAhanavALI mokalyANaka : caitra vadI-2 vaizAkha vada-2 sutArA nAmanI zAsanadevI hatI. sameta parvata upara eka mAsanA siMhapurImaMDana : viSNunaMdana anazana vaDe pratimAe rahelA zrI suvidhi prabhu bhAdrapada mAsanI zukla navamIe hajAra munionI sAthe mokSapada pAmyA. zrI zreyAMsanAtha prabhu-caritra | gujarAtI mAravADI jaMbUdvIpanA bharatakSetramAM siMhapura nAmanuM nagara che. temAM janmakalyANaka : kArataka vada-5 mAgazara vada-5 viSNu nAme rAjA hato. tene viSNu nAmanI priyA hatI. te mokSakalyANaka : bhAdaravA suda-9 avasare jayeSTha mAsanI kRSNa SaSThInA roja nalinagulma rAjAno jIva zukra devalokathI cyavIne viSNu devInI kukSimAM avataryo. kalakattAmaMDana : naMdAnaMdana samaya pUrNa thaye phALuna mAsanI kRSNa dvAdazIe suvarNa zrI zItaLanAtha prabhu-castri kAMtivALA, ikvAku vaMzarUpI sarovaramAM kamaLa jevA ane khagI jaMbUdvIpanA bharatakSetramAM bhakilapura nAmanA nagaramAM (guMDA)nA lAMchanavALA agiyAramAM tIrthakararUpa putrane te kaDharatha nAme rAjA hato. tene naMdA nAmanI priyA hatI. te avasare viSNudevIe janma Apyo, je kAraNathI A jagatpati zreyaskara paddamottara rAjAno jIva vIza sAgaropamanuM AyuSya pUrNa karI (kalyANavALA) divase janmyA che. te kAraNathI pitAe temanuM prANata devalokathI yavIne vaizAkha mAsanI kRSNa chaThThanI tithie zreyAMsa evuM nAma pADyuM. tyAra pachI virakta thayelA phAlyuna naMdA mAtAnI kukSimAM avataryo. pachI saMpUrNa samaye mAgha mAsanI mAsanI kRSNa trayodazIe sahastrApravana nAmanA udyAnamAM chaThThanI kRSNa dvAdazIe naMdA rANIe ikvAku vaMzavALA, suvarNa varNavALA tapasyAvALA zreyAMsa prabhue divasanA pUrva bhAgamAM hajAra ane zrI vatsanA lAMchanavALA dazamA arihaMta putrane janma rAjAo sAthe dIkSA grahaNa karI. pachI bhagavAna chadmasthapaNe be Apyo, A prabhu garbhamAM hatA tyAre dAhajvarathI Atura thayelA varSa sudhI pRthvI para vihAra karI pharIthI sahastrApravana udyAnamAM pitA naMdA rANInA sparzathI zItalatAne pAmyA hatA. tethI tenuM AvI pratimAne rahyA. tyAM mAgha mAsanI kRSNa paMcadazIe saujanya : dakSiNa bhAratano eka mAtra upakaraNa bhaMDAra zrI jaina upakaraNa bhaMDAra, cIkapeTha-beMgalora Jain Education Intemational
Page #74
--------------------------------------------------------------------------
________________ 58 caturvidha saMgha (amAvasyAe) divasanA pahelA bhAgamAM chaThThanI tapasyAvALA gujarAtI mAravADI prabhu kevaLajJAnane pAmyA. zrI zreyAMsanAtha prabhunA zAsanamAM traNa janmakalyANaka mahA vada-14 phAgaNa vada-14 netravALo, gaura varNavALo ane vRSabhanA vAhanavALo Izvara mokSakalyANaka aSADa suda-14 nAmano yakSa hato tathA gaura zarIravALI ane siMhanA kAmpityapuramaMDana : zyAmAnaMdana (pAThAMtaramAM hiMsanA vAhanavALI') vAhanavALI mAnavI nAmanI zrI vimalanAthasvAmI-caritra devI hatI. zrAvaNa mAsanI kaSNa tRtIyAe saMmeta parvata upara pratimAe rahelA mAsanA anazanavALA zreyAMsanAtha prabhu jaMbUdvIpanA bharatakSetramAM kAMDilya nAmanuM nagara che. temAM prAta:kALe eka hajAra sAdhuo sahita siddhipadane pAmyA. kRtavarmA nAme rAjA hato. tene zyAmA nAmanI priyA hatI. | gujarAtI mAravADI tevAmAM padmasena rAjAno jIva sahastrAra devalokathI cyavIne janmakalyANaka : mahA vada-12 phAgaNa vada-12 vaizAkha mAsamAM zukla dvAdazInI tithie te mAtA zyAmAnI mokSakalyANaka : aSADa vada-3 zrAvaNa vada-3 kukSimAM avataryo. samaya pUrNa thaye mAgha mAsanI zukala tRtIyAe zyAmAdevIe ikvAku kulanA maMDanarUpa, tapelA suvarNa jevI caMpApurImaMDana : jayAnaMdana kAMtivALA ane zUkaranA lAMchanavALA teramA tIrthaMkara putrane zrI vAsupUjya svAmI-caritra prasavyo, jethI karIne te prabhu garbhamAM hatA tyAre mAtA vimala jaMbudvIpanA bharatakSetramAM caMpA nAmanI nagarI che. temAM (nirmaLa) thayAM hatAM. tethI karIne pitAe tenuM vimala evuM nAma vasupUjya nAme rAjA hato. tene jayA nAmanI priyA hatI. te pADyuM. mAgha mAsanI zukla caturthIe chaThThanA tapasyAvALA zrI avasare zrI padhottara rAjAno jIva prANata kalpathI cyavIne vimalaprabhue divasanA pAchalA bhAge hajAra rAjAo sAthe jayeSTha mAsanI kRSNa navamInA roja jayAdevInI kukSimAM dIkSA grahaNa karI. bIje divasa dhAnyakara nAmanA nagaramAM avataryo. samaya pUrNa thaye phAlgana mAsanI kRSNa caturdazIe jayakSoNi nAmanA rAjAnA ghera prabhue paramAna vaDe pAraNuM karyuM. ikvAku kuLanA mugaTa samAna, padmarAga maNinI jevI kAMtivALA chaghastha avasthAmAM zrI vimalaprabhue be mAsa anyatra vihAra ane mahiSa (pADA)nA lAMchanavALA bAramA tIrthaMkara putrane karIne pharIthI sahastrApravana udyAnamAM AvIne jaMbudvIpanI nIce jayAdevIe janma Apyo. vasudeva pitAe vidhi pramANe tathA pratimAe rahyA. tyAM poSa mAsanI zukla SaSThIe chaThThanA yogyatA pramANe te putranuM vAsupUjya evuM prasiddha nAma pADyuM. tapavALA prabhu kevaLajJAna pAmyA. zrI vimalanAthanA zAsanamAM janmathI aDhAra lAkha varSa vyatIta thaye phAlgana mAsanI zveta varNavALo ane mayUranA vAhanavALo pamukha nAmano amAvasyAe caturtha bhakta (eka upavAsa) vALA prabhue chasso yakSa thayo tathA kamaLanA AsanavALI ane suvarNa jevI rAjAo sahita dIkSA grahaNa karI. bIje divase mahApura nagaramAM kAMtivALI viditA nAmanI devI hatI. dIkSA grahaNa karyA pachI sunaMda nAmanA rAjAnA maMdiramAM svAmIe paramAna vaDe pAraNuM paMdara lAkha varSa gayAM tyAre aSADha mAsanI kRSNa sAtamIe karyuM. chaghastha avasthAmAM eka mAsa sudhI anyatra vihAra karI cha hajAra sAdhuo sahita saMmeta parvata upara mAsanA pharIthI vihAra gRha udyAnamAM AvI pATalAvRkSanI nIce anazanavALA ane pratimAe UbhA rahelA zrI vimalanAtha pratimAe rahelA caturthabhaktavALA prabhu mAgha mAsanI zukla svAmI mokSapada pAmyA. dvitIyAe kevaLajJAna pAmyA. zrI vAsupUjya svAmInA zAsanamAM mAravADI zyAma aMgavALo ane haMsanA vAhanavALo kumAra nAmano yakSa janmakalyANaka mahA zuda-3 thayo tathA zarIre zyAma kAMtivALI ane azvanA vAhanavALI mokSakalyANaka jeTha vadI-7 aSADa vada-7 caMDA nAmanI devI thaI. dIkSAnA divasathI copana lAkha pUrva gayAM khaMbhAtamaMDana : suyazAnaMdana tyAre caMpAnagarImAM chasso sAdhuo sAthe eka mAsanA upavAsavALA pratimAe rahelA zrI vAsupUjya svAmI ASADha zrI anaMtanAthasvAmI-caritra mAsanI zukala caturdazIe mokSane pAmyA. jaMbudvIpanA bharatakSetramAM vinItA nAmanI nagarI che, temAM saujanya : esa. kapUracaMda enDa sansa, e ema leIna, cIpeTha krosa-beMgalora gujarAtI Jain Education Intemational
Page #75
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA siMhasena nAme rAjA hato. tene suyazA nAmanI priyA hatI. te avasare padmastha rAjAno jIva prANata devalokathI cyavIne zrAvaNa kRSNa saptamIe mAtA suyazAnI kukSimAM avataryo. avasara pUrNa thaye vaizAkha kRSNa trayodazIe mAtA suyazAe ikSvAku vaMzamAM sUrya samAna, suvarNa jevI kAMtivALA ane zyuna pakSInA lAMchanavALA caudamA tIrthaMkararUpa putrane janma Apyo. A putra garbhamAM hatA tyAre vairInA anaMtabaLane pote jItyuM hatuM. tethI pitAe tenuM anaMtajita evuM nAma pADyuM. paMdara lAkha varSa prabhue rAjya pALyuM. vaizAkha mAsanI kRSNa pakSanI caturdazInI tithie hajAra rAjA sAthe chaTTa tapamAM rahelA svAmIe sahasrAmravanamAM pravajyA aMgIkAra karI. bIje divase vardhamAna nAmanA nagaramAM vijaya nAmanA rAjAne ghera prabhue pa2mAnna vaDe pAraNuM karyuM. chadmastha avasthAe traNa varSa anya sthaLe vihAra karIne pharIthI sahasrAmravaNa udhAnamAM AvIne azoka vRkSanI nIce rahelA zrI anaMtajita jinezvara vaizAkha mAsanI kRSNa caturdazIe kevaLajJAna pAmyA. traNa mukhavALo, rakta varNavALo ane makaranA vAhanavALo pAtAla nAmano yakSa hato tathA gaura aMgavALI ane kamaLanA AsanavALI aMkuzA nAmanI devI hatI. vrata grahaNa karyA pachI sADA sAta lAkha varSa gayAM tyAre caitra mAsanI zula paMcamIe saMmeta parvata upara hajAra sAdhuo sahita eka mAsanA anazanavALA pratimAe rahelA anaMtanAtha bhagavAna avyaya pada (mokSa)ne pAmyA. gujarAtI caitra vadI-13 janmakalyANaka mokSakalyANaka caitra zuda-pa kAvImaMDana : suvratAnaMdana zrI dharmanAtha svAmI-caritra mAravADI vaizAkha vada-13 jaMbUddIpanA bharatakSetramAM ratnapura nAmanuM nagara che. tyAM bhAnu nAme rAjA hato, tene suvratA nAmanI priyA hatI. te avasare deDharatha rAjAno jIva vaizAkha mAsanI zukla saptamIe vaijayaMtathI cyavIne te mAtA suvratAnI kukSimAM avataryo. pUrNa samaye mAgha mAsanI zukla tRtIyAe suvratAdevIe vajranA lAMchanavALA ikSvAku vaMzanA dhvaja samAna ane suvarNa sarakhI kAMtivALA paMdaramAM tIrthaMkara putrane janma Apyo. A prabhu garbhamAM hatA tyAre mAtAne dharmakarmano dohada thayo hato. tethI bhAnu rAjAe tenuM dharma evuM nAma karyuM. mAgha mAsanI zukla trayodazIe hajAra rAjAonI sAthe chaThTha tapamAM rahelA zrI dharmanAtha bhagavAne pravajyA aMgIkAra karI. bIje divase saumanasa nAmanA nagaramAM dharmasiMha rAjAnA AvAsamAM prabhue paramAtna vaDe pAraNuM karyuM. chadmasthapaNAmAM rahelA prabhue be varSa anyatra vihAra karIne pharIthI vaprakAMcana nAmanA udyAnamAM AvI dhyAnano Azraya karyo. poSa mAsanI pUrNimAe chaThThanI tapasyAvALA svAmI kevaLajJAna pAmyA. zrI dharmanAtha zAsanane viSe traNa mukhavALo, kUrmanA vAhanavALo ane aruNa (rAtI) kAMtivALo kinnara nAmano yakSa hato tathA gaura aMgavALI ane mInanA vAhanavALI kaMdarpa nAmanI devI hatI. vratanA kALathI aDhIlAkha varSa gayAM tyAre jyeSTha mAsanI zukla paMcamIe saMmeta parvata upara ATha so sAdhuo sAthe eka mAsanA anazanavALA pratimAe UbhA rahelA zrI dharmanAtha prabhu siddhipadane pAmyA. janmakalyANaka mahA zuda-3 mokSakalyANaka jeTha zuda-5 hastinApuramaMDana : acirAnaMdana zrI zAMtinAtha prabhu-caritra Che jaMbudrIpanA bharatakSetramAM hastinApura nAmanuM nagara che. tyAM vizvasena nAme rAjA hatA. tene acirA nAmanI priyA hatI. tenI kukSimAM bhAdrapadanI kRSNa saptamIe megharatha rAjAno jIva savArtha siddhithI avataryo. tyAra pachI jyeSTha mAsanI kRSNa trayodazIe acirA devIe ikSvAku vaMzanA tilaka samAna, mRganA lAMchanavALA, suvarNa jevI kAMtivALA soLamA tIrthaMkara ane pAMcamA cakravartIrUpa putrane janma Apyo. A prabhu garbhamAM hatA tyAre prathama utpanna thayelA azivo (upadravo) zAMta thayA hatA; tethI pitAe svAmInuM zAMti evuM prasiddha nAma karyuM. chaTTanI tapasyAvALA svAmIe hajAra rAjAonI sAthe dIkSA grahaNa karI. bIje divase prabhue maMdira nAmanA nagaramAM sumitra rAjAnA ghera paramAtna vaDe pAraNuM karyuM. bAra mAsa chadmasatha avasthAe prabhu anyatra vihAra karIne pharIthI te ja dIkSAnA sthAnarUpa sahasrAmravana nAmanA udyAnamAM AvyA. poSa mAsanI zukla navamIe naMdivRkSanI nIce pratimAe rahelA chaTTanA tapavALA prabhu kevaLajJAna pAmyA. bhUMDa jevA mukhavALo ane hAthInA vAhanavALo garuDa nAmano yakSa hato tathA gaura aMgavALI ane vikasvara kamaLanA AsanavALI nirvANI nAmanI zAsanadevI hatI. jyeSTha mAsanI kRSNa trayodazInA roja saMmeta parvata upara nava so sAdhuo sahita eka mAsanA anazanavALA pratimAe rahelA zrI zAMtinAtha bhagavAna divasanA prAraMbhe nirvANa pAmyA. saujanya : zrI ramezabhAI phakIracaMda zAha H jhAlAvADa zve. mU. pU. jaina saMgha, bRhad muMbaI For Private Personal Use Only
Page #76
--------------------------------------------------------------------------
________________ caturvidha saMgha gujarAtI mAravADI khaMbhAtamaMDana : devInaMdana janmakalyANaka vaizAkha vada-13 jeTha vada-13 zrI aranAtha prabhu-caritra mokSakalyANaka vaizAkha vada-13 jeTha vada-13 jaMbUdvIpanA bharatakSetramAM hastinApura nAmanuM nagara che. zAntAkrujhamaMDana : zrIrANInaMdana temAM sudarzana nAme rAjA hato. tene devI nAmanI priyA hatI. zrI kuMthunAtha prabhu-caritra te avasare dhanapati rAjAno jIva ekatrIza sAgaropamanuM AyuSya kSINa thaye navamA greveyakathI cyavIne phAlgana mAsanI zukla jaMbudvIpanA bharatakSetramAM hastinApura nAmanuM nagara che. dvitIyAe mAtA devInI kukSimAM avataryo. anukrame samaya pUrNa tyAM sUra nAme rAjA hato. tene zrI nAmanI rANI hatI. thaye teNIe mArgazIrSa zukla dazamIe suvarNa jevA varNavALA siMhAvahano jIva savArtha siddhithI tetrIza sAgaropamanuM AyuSya ane naMdyAvartanA lAMchanavALA aDhAramA jinezvara putrane janma kSINa thaye cyavIne zrAvaNa mAsanI kRSNa navamInI tithie zrI Apyo. A prabhu garbhamAM hatA tyAre mAtAe svapnamAM suvarNamaya devInI kukSimAM avataryo. anukrame pUrNa samaye vaizAkha mAsanI ara (gADInA paiDAno Aro) joyo hato, tethI pitAe prabhunuM kRSNa caturdazIe ikvAku vaMzavALA, chAganA lAMchanavALA ane ara evuM nAma karyuM. janmathI ekavIza hajAra varSa gayAM tyAre suvarNa jevI kAMtivALA sattaramA arihaMta putrane janma Apyo. mArgazIrSa zukla ekAdazIe chaThThanI tapasyAvALA prabhue eka te garbhamAM hatA tyAre mAtAe kuMthunA jevA mukha (agrabhAga) hajAra rAjAo sAthe pravajyA grahaNa karI, bIje divase rAjapura vALA ranono samUha joyo. tethI pitAe tenuM kuMthu evuM nAma nagaramAM aparAjita rAjAne ghera prabhue paramAna vaDe pAraNuM karyuM pADyuM. chaThTha tapavALA kuMthu svAmIe ghera dIkSA grahaNa karI. bIje pachI chaghasthapaNAmAM traNa varSa anyatra pRthvI para vicaryA. tyAra divase cakrapura nagaramAM vyAghasiMha nAmanA rAjAne ghera kuMthunAtha pachI sahastrApravaNamAM pharIthI AvI AmravRkSanI nIce prabhu bhagavAne paramAna vaDe pAraNuM karyuM. chAstha avasthAmAM prabhu pratimAe rahyA. tyAM chaThThanI tapasyAvALA prabhu kArtika mAsanI soLa varSa sudhI pRthvI para vihAra karIne pharIthI sahastrApravana dvAdazIe kevaLajJAna pAmyA. aranAtha prabhunA tIrthamAM traNa udyAnamAM AvIne tilakavRkSanI nIce rahyA. chaThTha tapa vaDe netravALo, zyAma aMgavALo, zaMkhanA vAhanavALo paDamukha nAmano pratimAe rahelA kuMthunAtha prabhu caitra mAsanI zukala tRtIyAe yakSa hato. zrI aranAtha prabhu tIrthamAM mAtuliMga ane utpalane divasanA pUrva bhAgamAM kevaLajJAna pAmyA. kuMthunAtha jinezvaranA dhAraNa karanArA jamaNA be hAthane dhAraNa karanArI padma ane tIrthamAM zyAma varNavALo, haMsanA vAhanavALo, vara ane pAzane akSasUtravALA DAbA be hAthane dhAraNa karanArI dhAriNI nAmanI dhAraNa karanArA be jamaNA hAthane dhAraNa karanAro gaMdharva nAmano zAsanadevI hatI. prabhune kevaLajJAnathI traNa varSa ochAM ekavIza yakSa thayo temaja gaura zarIravALI, mayUranA vAhanavALI, bijoru hajAra varSa gayAM tyAre hajAra munionI sAthe saMmata parvata upara ane zuLanA cihnavALA, be jamaNA hAthane dhAraNa karanArI balA UbhA rahelA mAsanA anazanavALA svAmI mArgazIrSa mAsanI nAmanI devI kuMthunAtha prabhunI zAsanadevI thaI. kevaLajJAnathI zukula dasamIe prAta:kALe paramapada pAmyA. tetrIza hajAra sAtaso ne covIsa varSo gayAM tyAre vaizAkha janmakalyANaka mAgazara suda-10 mAsanI kRSNa ekamanI tithie divasanA pUrva bhAgamAM sameta mokSakalyANaka mAgazara suda-10 parvata upara eka hajAra sAdhuo sahita mAsanA anazanavALA pratimAe rahelA prabhu mokSasthAnane pAmyA. bhoyaNImaMDana : prabhAvatInaMdana | gujarAtI mAravADI zrI mallinAtha prabhu-caritra janmakalyANaka caitra vada-14 vaizAkha vada-14 jaMbUdvIpanA bharatakSetramAM mithilA nAmanI nagarI che. temAM mokSakalyANaka caitra vadI-1 vaizAkha vada-1 kuMbha nAme rAjA hato. tene prabhAvatI nAmanI priyA hatI. mahAbaLano jIva tetrIza sAgaropamanuM AyuSya kSINa thaye vaijayaMta vimAnathI cyavane phAlgana mAsanI zukla caturthIe prabhAvatI saujanya : zrI zazI inDasTrIjha, bhAvanagara Jain Education Intemational Jain Education Intermational
Page #77
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA devInI kukSimAM avataryo. samaya pUrNa thaye mArgazIrSa mAsanI zukla ekAdazIe mAtA prabhAvatI devIe nIla kAMtivALI, kuMbhanA lAMchanavALI ane ikSvAku kuLanA bhUSaNa samAna tIrthaMkararUpa kanyAne janma Apyo. A kanyA garbhamAM hatI tyAre mAtAne mAlya (puSpa)nI zayyAno dohada thayo hato. tethI kuMbha rAjAe tenuM malli evuM nAma pADyuM. malliprabhune A pUrva bhavanA cha mitra rAjAone avadhijJAna vaDe jANIne jAtismaraNa thayuM. have janmathI so varSa gayAM tyAre pacAsa dhanuSa UMcA zarIravALA mallisvAmI jayaMtI nAmanI zibikA para ArUDha thaI nagaranI bahAra nIkaLyAM tyAM sahasrAmravana udyAnamAM mArgazIrSa mAsanI zukla ekAdazIe aThThama tapavALA mallinAthe atyaMtara parivAramAM traNa so strIo sahita ane bAhya parivAramAM traNaso rAjAonI sAthe pravajyA lIdhI. te ja divase akramanA sparza karelA, azokavRkSanI nIce rahelA zrI mallinAtha svAmIne divasanA pUrva bhAgamAM ja kevaLajJAna utpanna thayuM. te pUrva janmanA chae mitra rAjAoe pravajyA grahaNa karI. kuMbha rAjA vagere prabhunA zrAvako thayA. bIjA divase te ja udyAnamAM vizvasena rAjA pAsethI mallinAtha prabhunuM paramAna vaDe pAraNuM thayuM. mallinAthanA tIrthamAM vajra jevI kAMtivALo, cAra mukha vALo, hAthInA vAhanavALo kubera nAmano yakSa hato tathA rAjapaTTa jAtinA maNinI jevI zyAma kAMtivALI, kamaLanA AsanavALI, vairoTyA nAme zAsanadevI thaI. prabhu saMmeta-zikhara parvata gayA. tyAM pAMca so sAdhvI ane pAMca so sAdhuo sahita phAlguna mAsanI zukla dvAdazIe eka mAsanA anazanavALA ane pratimAe UbhA rahelA zrI mallinAtha prabhu divasanA pUrva bhAge mokSapada pAmyA. janmakalyANaka mAgazara zuda-11 mokSakalyANaka phAgaNa zuda-12 bharUcamaMDana : padmAvatInaMdana zrI munisuvrata svAmI-caritra bharatakSetramAM magadha nAmanA dezamAM rAjagRha nAmanA nagaramAM sumitra nAme rAjA hato. tene padmAvatI nAmanI rANI hatI. A avasare surazreSTha rAjAno jIva prANata kalpamAMthI cavIne zrAvaNamAsanI pUrNimAe padmAvatIjI kukSImAM avataryA. tyAra pachI jyeSTha mAsanI kRSNa aSTamIe padmAvatIe zyAma varNavALA 1 ane kAcabAnA lAMchanavALA vIzamA tIrthaMkara putrane janma Apyo. A prabhu garbhamAM AvyA tyAre mAtA muninI jema suvratA (sAta vratavALI) thaI hatI. tethI pitAe tenuM munisuvrata evuM nAma pADyuM. zrI munisuvrata prabhu aparAjitA nAmanI zibikA upara ArUDha thaIne nIlaguhA nAmanA udyAnamAM gayA. tyAM phAlguna mAsanI zukla dvAdazIe eka hajAra rAjAonI sAthe chaThThanI tapasyAvALA svAmIe dIkSA grahaNa karI. bIje divase rAjagRha nagaramAM brahmadatta rAjAnA ghera svAmIe paramAnna vaDe pAraNuM karyuM. chaThTha tapavALA prabhu phAlguna mAsanI kRSNa dvAdazIe kevaLajJAna pAmyA. zrI munisuvrata svAmInA tIrthamAM zveta varNavALo, vRSabhanA vAhana vALo, ATha hAthavALo, traNa netravALo ane cAra mukhavALo vAruNa nAmano yakSa tathA mAtuliMga sahita zULanA cihnavALA be DAbA hAthane dhAraNa karanArI naradattA nAmanI zAsanadevatA thaI. kevaLajJAna vaDe zobhatA (kevaLajJAna utpanna thayA pachI) muni suvrata svAmI saMmeta parvata upara jyeSTha mAsanI kRSNa navamIe hajAra munio sAthe mAsanA anazanavALA UbhA rahelA (pratimAe rahelA) munisuvratasvAmI tIrthaMkara prabhu mokSapadane pAmyA. janmakalyANaka mokSakalyANaka saujanya : zrI ratanacaMda jorAjI enDa kuM. kIkAsTrITa, muMbaI gujarAtI vaizAkha vada-8 vaizAkha vada-9 rAjanagaramaMDana : vaprAnaMdana zrI naminAtha prabhu-caritra jaMbudrIpanA bharatakSetramAM mithilA nAmanI nagarI che. temAM vijaya nAme rAjA hato. tenI vaprA nAmanI priyA hatI. te avasare te siddhArtha rAjAno jIva azvina mAsanI pUrNimAe vaprAdevInI kukSImAM avataryo. samaya pUrNa thayo. vaprAdevIe kALA kamaLanA lAMchanavALA, suvarNa jevI kAMtivALA ane ikSvAku vaMzanA alaMkArarUpa ekavIzamA tIrthaMkara putrane zrAvaNa mAsanI kRSNa aSTamIe janma Apyo. prabhu garbhamAM hatA tyAre zatruoe mithilA nagarI rUMdhI hatI. te vakhate tatkALa vaprAdevI prAsAdanA zikhara para caDyAM hatAM. te devIne joIne tenA garbhanA prabhAvathI verIo vijaya rAjAne namyA hatA. tethI teNe (pitAe) prabhunuM nima evuM nAma pADyuM. pachI chaThThanuM tapa karIne aSADha mAsanI kRSNanavamIe prabhue pravajyA grahaNa karI. bIje divase prabhue For Private Personal Use Only mAravADI jeTha vada-8 jeTha vada-9
Page #78
--------------------------------------------------------------------------
________________ 62 caturvidha saMgha vIranagaramAM datta nAmanA rAjAne ghera khIra vaDe pAraNuM karyuM. janmakalyANaka : zrAvaNa suda-5 mArgazIrSa mAsanI zukala ekAdazIe chaThThanI tapasyAvALA mokSakalyANaka : aSADa suda-8 namiprabhu kevaLajJAna pAmyA hatA. naminAthanA tIrthamAM traNa zaMkhezvaramaMDana : vAmAdevInaMdana netravALo, cAra mukhovALo, vRSanA vAhanavALo ane suvarNa jevI kAMtivALo bhUkaTi nAmano yakSa hato tathA gAMdhArI nAmanI zAsana zrI pArzvanAtha prabhu-caritra devI zrI nami prabhune sAMnidhya karanArI hatI. sameta parvata upara jaMbudvIpanA bharatakSetramAM vArANasI nagarI che. temAM vaizAkha mAsanI kRSNa dazamIe hajAra munionI sAthe mAsanA azvasena nAme rAjA hato. tene vAmAM nAmanI rANI priyA hatI. anazanavALA prabhu nami jinezvara mokSapadane pAmyA. te avasare caitra mAsanI kRSNa caturthIe suvarNabAhuno gujarAtI mAravADI jIva prANata kalpathI cyavIne vAmAdevInI kukSImAM avataryo. samaya janmakalyANaka aSADa vada-8 zrAvaNa vada-8 pUrNa thaye poSa mAsanI kRSNa dazamIe vAmA devIe ikSavAku mokSakalyANaka caitra vadI-10 vaizAkha vada-10 vaMzamAM kalpavRkSa samAna tevIzamAM jinezvara putrane janma Apyo. A prabhu garbhamAM hatA tyAre mAtAe kRSNapakSanI rAtrimAM paNa giranAramaMDana : zivAdevInaMdana potAnI pArzva (pAse) sarpa joyo hato. tethI pitAe te prabhunuM zrI neminAtha prabhu-caritra pArzva evuM nAma pADyuM. nIla kamaLanA varNa jevI kAMtivALA ane jaMbUdvIpanA bharatakSetramAM kuzArta dezanA maMDanarUpa zaurya sarpanA lAMchanavALA zrI pArzvaprabhu anukrame nava hAtha UMcA nAmanuM nagara che. temAM samudravijaya nAme rAjA hato. tene zarIravALA thaIne yauvana pAmyA. poSa mAsanI kRSNa ekAdazIe zivAdevI nAme vallabhA hatI. te avasare kArtika mAsanI kRSNa aThThama tapavALA svAmIe dIkSA grahaNa karI. bIje divase kopaTa dvAdazIe zaMkharAjAno jIva cyavane zivAdevInI kakSAmAM avataryA. nAmanA gAmamAM dhanya nAmanA gRhasthIne ghera prabhue paramAna vaDe samaya pUrNa thaye zivAdevIe snigdha aMjana jevI zarIranI pAraNuM karyuM. caitra mAsanI kRSNa caturthIe aThThama tapavALA svAmI kAMtivALA, zaMkhanA lAMchananA cihnavALA ane harivaMzanA mugaTa kevaLajJAna pAmyA. hAthInA mukha jevA mukhavALo, mastaka para samAna bAvIsamA tIrthaMkara putrane zrAvaNa mAsanI zukala paMcamIe nAganI phaNArUpI chatravALo ane zyAma kAMtivALo pArtha nAmano janma Apyo. A prabhu garbhamAM hatA tyAre mAtAe svapnamAM yakSa hato tathA pArtha prabhune padmAvatI nAmanI zAsanadevI hatI. rijharatnamaya cakradhArA joI hatI. tethI pitAe tenuM ariSTanemi vratathI sittera varSa gayAM tyAre saMmeta parvata upara pratimAe rahelA evuM nAma pADyuM. janmathI AraMbhIne ja kAmadevano jaya karanArA triIza sAdhuonI sAthe mAsanA anazanavALA zrI pArzvaprabhu zrAvaNa neminAthe pitAdike prArthanA karyA chatAM paNa kanyAonuM pANI grahaNa mAsanI zukula aSTamIe siddhipadane pAmyA. na ja mAnyuM. zrAvaNa mAsanI zukla chaThTha hajAra rAjAo sAthe gujarAtI mAravADI chaThTha tapamAM tatpara evA zrI neminAtha prabhue pravajyA grahaNa karI. janmakalyANaka mAgazara vada-10 poSa vada-10 bIje divase goSTamAM varadatta rAjAne ghera zrI neminAtha prabhue mokSa kalyANaka zrAvaNa suda-8 paramAnavaDe pAraNuM karyuM. neminAtha prabhu Azvina mAsanI kSatriyakuMDamaMDana : trizalAdevInaMdana amAvasyAe aThThama tapa vaDe kevaLajJAna pAmyA. zrI neminAtha prabhunA tIrthamAM traNa mukhavALo, zyAma varNavALo ane puruSanA zrI mahAvIra prabhu-caritra vAhanavALo gomedha nAmano yakSa thayo tathA siMhanA vAhanavALI jaMbudvIpanA A bharatakSetramAM brAhmaNakuMDa nAmanuM gAma che. ane suvarNa jevA varNavALI aMbikA nAmanI zAsana devI hatI. temAM RSabhadatta nAme brAhmaNa hato. tene devAnaMdA nAmanI patnI aSADha mAsanI zukula aSTamIe pAMca so ne chatrIza sAdhuo sAthe hatI. tenI kukSimAM ASADha mAsanI zukla SaSThIe naMdanano jIva mAsanA anazanavALA, paryaka Asane rahelA zrI neminAtha svAmI prANata devalokathI cyavIne Utaryo. te vakhate devAnaMdAe cauda mahA siddhinA saMbaMghane pAmyA. svapna joyAM. te garbhane Azrita thayelA prabhune bAzI divaso saujanya : zrI jIvarAja inDasTrIjha lI. (cAvALA parivAra), surata Jain Education Intemational
Page #79
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA gayA tyAre saudharmendranuM siMhAsana kaMpyuM. avadhijJAna vaDe prabhune devAnaMdAnI kukSimAM rahelA jANIne iMdre siMhAsanano tyAga karI prabhune namI vicAra karyo ke "jagapUjya tIrthaMkaro tuccha (zudra)nA zu kuLamAM kadApi utpanna thatA nathI, paraMtu samudramAM ratnonI jema A jinezvaro ikSvAku vagere uttama kSatriyanA vaMzomAM utpanna thAya che. bharatakSetramAM kSatriya kuMDagrAma nAmanuM nagara che. temAM siddhArtha nAme rAjA che. tene trizalA nAmanI priyA che. tenA garbhamAM hAla putrI che, tethI A devAnaMdA ane trizalAnA garbhano vyatikrama (badalo) mAre zIghra karavo yogya che. A pramANe vicArIne vajranA cihnavALA iMdre naigameSI nAmanA potAnA senApatine Adeza karyo, eTale teNe te kArya te ja pramANe karyuM. trizalAdevIe suvarNa jevI kAMtivALA, siMhanA lAMchananA cihnavALA ane ikSvAku vaMzavALA covIzamA tIrthaMkara putrane caitra mAsanI zukla trayodazIe janma Apyo. prabhu garbhamAM hatA tyAre dezamAM, dareka nagaramAM ane potAnA gharamAM samRddhinI vRddhi thaI, tethI pitAe prabhunuM vardhamAna evuM nAma pADyuM. "upasarga karanArA devothI paNa A prabhu kaMpAyamAna thAya tevA nathI'' ema dhArIne iMdre temanuM mahAvIra evuM nAma pADyuM. jJAtakhaMDavana nAmanA udyAnamAM trIza varSanI vayagALA te prabhue jaIne mArgazIrSa mAsanI kRSNa dazamInI tithie divasanA chellA praharamAM chaTTanI girivara darzana viralA pAve For Private 93 tapasyA karIne ekalAe ja dIkSA grahaNa karI. chaThThanA tapavALA svAmI utkaTika Asane rahyA hatA. te samaye vaizAkha mAsanI zukla dazamIe pAchalA bhAge zrI vIra bhagavAna kevaLajJAna pAmyA. "ahIM koIpaNa sarva viratine pAmanAra jIva nathI" A jANatAM chatAM prabhue sthiti (AcAra) hovAne lIdhe samavasaraNamAM vyAkhyAna karyuM. (upadeza Apyo.) hAthInA vAhanavALo, mAtaMga nAmano yakSa hato tathA siddhAyikA nAme devI hatI. A banne zAsanadevatA niraMtara prabhunI pAse ja rahetA hatA. ghaNA puruSoe zrAvakapaNuM ane ghaNI strIoe zrAvikApaNuM aMgIkAra karyuM. A pramANe zrI vIrasvAmIne caturvidha saMgha thayo. gaNadharoe tripadI vaDe dvAddazAMgInI racanA karI, kevaLajJAnathI sADA cha mAsa, dina trIza varSa sudhI (vratanuM) pAlana karIne kula botera varSanA AyuSyavALA paryaMka Asane rahelA, chaThThanI tapasyAvALA paramezvara kArtika mAsanI amAvAsyAe ekalA ja muktine pAmyA. te rAtrIe devoe ratnanA dIvAo vaDe udyota karyo. tyArathI AraMbhIne dareka varSe te divase jagatamAM dIpotsava parva thayuM. janmakalyANaka mokSakalyANaka Personal Use Only gujarAtI caitra zuda-13 Aso vada amAsa CHRI mAravADI kArataka vada amAsa anaMtAtaMta AtmAone siddhipadatI prApti karAvatAra mahAna girirAja zrI zatruMjaya e A jagatatuM sarvazreSTa mUlyavAna javAhira che.
Page #80
--------------------------------------------------------------------------
________________ caturvidha saMgha ke ja karI zako ra4 tIrthakara bhagavAnanA samayanA kula gaNadhara, zamaNa ane zramaNIonI yAdI tIrthakara bhagavAna hA. - 1. zrI RSabhadeva bhagavAna 28Sabhasena 2. zrI ajitanAtha bhagavAna 3. zrI saMbhavanAtha bhagavAna 4. abhinaMdana svAmI pa. zrI sumatinAtha bhagavAna 6. zrI padmaprabha svAmI che. zrI supArzvanAtha bhagavAna 8. zrI caMdraprabha bhagavAna 9. zrI suvidhinAtha bhagavAna 10. zrI zItalanAtha bhagavAna 11. zrI zreyAMsanAtha bhagavAna 12. zrI vAsupUjya svAmI 13. zrI vimalanAtha bhagavAna 14. zrI anaMtanAtha bhagavAna 15, zrI vardhamAna bhagavAna 16. zrI zAMtinAtha bhagavAna 17. zrI kuMthunAtha bhagavAna 18. zrI aranAtha bhagavAna 19. zrI mallinAtha bhagavAna 20. zrI munisuvrata svAmI 21. zrI naminAtha bhagavAna 22. zrI ariSTanemi bhagavAna 23. zrI pArzvanAtha bhagavAna 24. zrI vardhamAnasvAmI (mahAvIrasvAmI) prathama gaNadharanuM kula gaNadharanI zramaNa saMkhyA zramaNI saMkhyA nAma saMkhyA (puMDarIkasvAmI) 84 84,000 3,00,000 siMhasena . 95 ; 1,00,000 - 3,30,000 cAra 102 2,00,000 3,36,000 vajanAbha 116 3,00,000 6,30,000 amare 100 3,20,000 5, 30,000 pradopana 107 3,30,000 4,20,000 vidArma 95 3,00,000 4,30,000 dijA 93 3,50,000 3,80,000 varAga 88 2,00,000 1,20,000 AnaMda 81 1,00,000 1,00,006 kacchaN 76 84,000 1,03,000 subhUma 72,000 1,00,000 mandara 78,000 1,08,000 yazodhara pa0 66,000 62,000 ariSa 43 64,000 karI 62,400 cakrayuddha 62,000 61,600 zAMba 35 60,000 60,600 kuMbha 50,000 60,000 abhiruka 40,000 pa5,000 mallo- kuMbha 30,000 50,000 zuMbha 20,000 41,000 varadatta 18,000 40,000 Aryadina (Aryadatta) 16,000 38,000 indrabhUti (gautamasvAmI) 14,000 36,000 uda .) 2 8 2 & 4 A & $ $ $ 6 6 : $ 8 ) A - A 10 Jain Education Intemational
Page #81
--------------------------------------------------------------------------
________________ Sap / tavArIkhanI tejachAyA ld GtsapiemAM 25 gaye tIrtharonai namo mahAn camatkArI zrI nAgezvarapArzvanAtha 1 kevalajJAnI 13 sumati mahAtIrtha ke darzanArtha avazya padhAriye 2 nirvANI 14 zivagati 1. tIna hajAra varSa prAcIna 3 sAgara 15 astAga zrI pArzvanAtha prabhu ke deha 4 mahAyaza 16 mIzvara pramANa nau hAtha kI 5 vimalanAtha 17 anila alaukika camatkArI 6 sarvAnubhUti 18 yazodhara pratimA ke saMdhyA dIpa 7 zrIdhara 19 kRtArtha jyoti meM jIvanta darzana 8 6tta 20 jinezvara se adbhUta AnaMda kI 9 dAmodara 21 zuddhamati anubhuuti| 10 suteja 22 zivakara 2. gaganacuMbI bhavya dvimaMjile 11 svAmI 23 spaMdana jinAlaya ke bhUtala para 12 munisuvrata 24 saMprati mUlanAyaka zrI nAgezvara pArzvanAtha prabhu ke sAtha AvatI covIzInA zrI tIrthaMkaradevo nAma kono jIva? 108 pArzvanAtha bhagavAna kI pratimAjI pratiSThita 1 pamanAma (zreli%81) *17 niSAya(41) evaM zrI nAgezvara tIrtha ke 2 zUradeva (supAzva) 14 niSkalAka (balabhadra) itihAsa evaM udbhava se usupAva (haayii2|41) 15 nirmama (sukhasA) dr. warrsTEA saMbaMdhita jAnakArI kA 4 svayaMprama (poTTisa) 16 mitragupta (rohiNI) AkarSaka nakkAzI ke sAtha suMdara paTTo meM sacitra vivrnn| 5 sAnubhUti (6DhAyu) 17 samAdhi (2vatI) 3. mUla maMdira ke parisara meM gaganacaMbI caubIsa jinAlayo meM caubIsa 6 vizruta (satyati) 18 saMva2 (zatAbI zrAva) ___ tIrthaMkaroM kI pratimAeM. 4. tIrthakSetra ke parisara meM anya devaguru maMdira evaM suvizAla 7 udaya (zaMkha) 18 yazodha2 (dIpAyana) dAdAvAr3iyoM kA bhavya nirmaann| 8 peDhAra. (AnaMha) 20 vizya () 5. tIrtha per3hI dvArA bRhad starIya gauzAlA evaM pakSI caNa-cabUtarA 8 pohila (sunaMha) 21 malla (n|24) Adi kA sNcaaln| 10 zatahIti (zata) ( matano) tIrthasthala para Thaharane hetu bloka sisTama kamaroM ke sAtha e.sI., *11 suvrata (satyA) nona e.sI. tathA anya suMdara suvidhAyukta kamaroM kI vizAla dharmazAlA 12 amama *(vAsudeva) 2 anaMtavIrya (amara) 'zrI siddhAcala yAtrika bhavana' ke sAtha hI samIpastha relve sTezanoM (! (mAna) 24 (bhadrata (svAtiSudha) para sthita dharmazAlA bhavanoM meM tIrthayAtriyoM ke Thaharane kI suMdaratama vyavasthA tathA zuddha evaM sAtvika bhojana kI sucAru vyavasthA / oI oI mama nAmono tAvata cha. ___gata varSa ke samApana evaM nUtana varSa ke kSitija darzana kI pAvana belA meM AIai ! isa mahAna tIrtha ke darzana kara jIvana saphala bnaaiie| vinIta dIpacaMda jaina saciva sthala : zrI jaina zve. nAgezvara pArzvanAtha mahAtIrtha po. unhaila nAgezvara, ji. jhAlAvAr3a (rAja.) phona (07410) 240711, 240781, pheksa 240716 E-mail :
[email protected] YELHeman Jain Education Intemational
Page #82
--------------------------------------------------------------------------
________________ caturvidha saMgha - je samaye dIkSA lIdhI te paLathI. sAdhanA ane zAsana prabhAvanA e be temanA jIvanakArya banyA. = gautamasvAmI eTale labdhiono madhapUDo 1452 gaNadharomAM eka anokhI vibhUti prabhu vIranA A prathama gaNadhara gautamanI garimA ApaNane kadAca teonA prathama gaNadharapaNAmAM dekhAya, kadAca temanI anaMta labdhimAM dekhAya ke kadAca aDadho lAkha kevaLInA gurupaNAmAM vartAya paNa gautamasvAmIne mana temanI garimA hatI prabhu vIranA ziSyatvamAM. muMbai vAlakezvaranA rIjaroDa uparanA jainamaMdiramAM birAjamAna gurugautamasvAmI, A maMdiramAM birAjamAnA zrI padmAvatImAtAnI thayelI sthApanA sAthe sAhityakalAratna pa.pU. A. zrI yazodevasUrijI (mahArAjanA viziSTha pradAnanI vigato ghaniSTha rIte saMkaLAyelI che. saujanya : pa.pU. munizrI jayabhadravijayajI ma.sA.nI preraNAthI a.sa. zrI hInAbena paMkajabhAI zAhanA mAsakSamaNa nimitte zrI vrajalAla sArAbhAI zAha parivAra taraphathI
Page #83
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA gaNadharono preraka paricaya gaNadharo bhagavaMtanA mukhya ziSyo hoya che. temane dharmagaNanA dhAraNa kartA hoya che. teo badhAja dvAdazAMgIrUpa yoganA dhAraka hoya che. gaNa eTale samAna vAcanA grahaNa karatA ziSyono samUha. AvA gaNane dhAraNa karanAra mahAtmAne gaNadhara kahevAmAM Ave che. gaNadhara nAma karmanA udayathI teo A pada pAme che. Fo pratyeka tIrthaMkaronA mukhya ziSyo gaNadharo hoya che. A bharatakSetranI vartamAna covIsImAM 1452 gaNadharo thayAnI vAta prasiddha che. temAM aMtima tIrthapati bhagavaMta mahAvIranA 11 gaNadharo thayA. prastuta lekhamALAmAM 11 gaNadharo viSayaka AcherI jhalaka jovA maLe che. 1. zrI gautama gaNadhara : temaNe pacAsa varSanI uMmara vItyA bAda, ekAvanamAM varSe dIkSA grahaNa karI. trIza varSa sudhI chadmastha bhAve prabhu zrI vIranI sevA karI. AtmAne nirmaLa karyo. 81mA varSanA prAMrabhamAM temane kevaLa jJAna pragaTa thayuM. te prasaMga A pramANe che. potAno nirvANasamaya najIka jANIne prabhu mahAvIra deve 'gautamano mArI upara atyanta rAga che mATe mArAthI dUra haze toja tene kevaLa jJAna thaze' tema jANIne najIkanA koIka gAmamAM rahetA devazarmA nAmanA brAhmaNane pratibodha karavA javAnI AjJA pharamAvI. pratibodha pamADI pAchA pharatAM rastAmAM temaNe prabhunA nirvANa-kalyANaka mATe AvelA devonA kahevAthI, prabhuzrI mahAvIranA nirvANa samAcAra jANyA. temane asahya kheda thayo. khinna hRdaye, 'mahAvIra' 'mahAvIra' zabdano moTe svare jApa karavA lAgyA. 'vIra' 'vIra' --A. zrI vijayapadmasUrijI ma.sA. jyAre bAramuM aMgasUtra vidyamAna hatuM tyAre temAM gaNadhara kaMDikA nAmaka vibhAga hato, temAM gaNadhara viSayaka pUrNa mAhitI upalabdha hatI; paNa bAramuM aMga viccheda pAmatA have e vizeSa mAhitI prApta thatI nathI. AcArya paNa kahe che. teo anuttara darzana, jJAnAdi zrutanA raciyatA hoya che. bIjabuddhi samyaktvathI aneka zrI gautamasvAmI bha0 mahAvIrasvAmInA devanA prathama gaNadhara hatA paraMtu bhagavAna mahAvIranA kula agiyAra gaNadhara hatA ane te sarva jJAnI-tapasvI bhavyAtmAo hatA. gautama gaNadhara sAthenA anya gaNadharo viSenI mAhitI gautamasvAmInA caritra AsapAsanA AbhAmaMDala jevuM rUpa dhAraNa kare che. jema kamaLathI sarovara ane sarovarathI kamaLa zobhAyamAna bane che tema, guru gautamanA caritranI rekhAo anya gaNadhara caritrathI vadhu daidIpyamAna bane che. Avazyaka sUtra, vividha tIrthakalpa vagere graMthone AdhAre prabhu vIranA agiyAra gaNadharonA paricaya sAthe labdhionuM rasamaya varNana paNa atre upasthita thayeluM che. For Private Personal Use Only ema bolatAM bolatAM kaMTha ne tAlu sukAvA lAgyAM. chevaTe ekalo 'vI' zabda ja bolavA lAgyA. pote dvAdazAMgInA jANakAra hovAthI vI' zabdathI zarU thatA, aneka stutisUcaka zabdo temane yAda AvyAM. chevaTe vItarAga zabdanI vicAraNA karatAM temaNe jANyuM ke prazasta sneha paNa mokSa pAmavAmAM vighnakartA che. ema jANI zrI gautama mahArAjA vicAravA lAgyA. kharekhara huM bhUla karuM chuM. prabhu to vItarAgI che. emane mArA upara rAga hoya ja zeno? kharekhara huM ja mohamAM paDyo chuM. mArA A ekapakSI snehane dhikkAra che. huM ekalo chuM, mAruM koI nathI. tema huM koI no nathI' ema vairAgya bhAvanA bhAvavApUrvaka kSAyika samyagUSTivALA zrI gautama svAmI Aso vada amAsanI pAchalI rAte dhyAnAntarIya samaye lokAloka prakAzaka-kevaLajJAna pAmyA. bAra varSa sudhI jagatanI upara vicarI, ghaNAM bhavya
Page #84
--------------------------------------------------------------------------
________________ zramaNa saMskRtinI vadhAro dAnika pratibhA ! zAnaMta ladhinidhAna zrI gara gautamaravAmi) (guru AjJAnA akhaMDa upAsaka caturvidha saMgha kevalIparyAya ArAdhI, 74 varSanuM Ayu pUruM karI, vaibhAragiri upara pAdapopagamana anazana karavApUrvaka mAsakSapaNa karI, nirvANa pAmyA. 3. zrI vAyubhUti gaNadhara, - teozrI pahelA ane bIjA gaNadharanA sagA bhAI thAya. temano janma tulA rAzimAM, svAti nakSatramAM thayo hato. cauda vidyAnA pAragAmI banyA hatA. temane 'A zarIra che te ja AtmA che ke zarIrathI alaga AtmA che'--A saMzaya hato. prabhu vIranA samAgamathI saMdeha dUra thatAM pa00 ziSyo sahita temaNe prabhu pAse dIkSA lIdhI. 10 varSa chabasthapaNAmAM rahI, pa3 mAM varSanI zarUAtamAM sarvajJa thayA. 18 varSa kevalIpaNe vicarI 70 varSanuM Ayu pUruM karIne, prabhunI hayAtImAM nirvANa pAmyA. 4. zrI vyakta gaNadhara teozrI kollAka gAmanA rahIza ane bhAradvAja gotranA pitA dhanamitra ane mAtA vAruNInA putra hatA. temano janma makara rAzi ane zravaNa nakSatramAM thayo hato. zrI idrabhUtijInI mAphaka 51mA varSanI zarUAtamAM 'pAMca bhUta (pRthvI Adi) che ke nahi?' A saMdeha dUra thatAM pa00 ziSyo sahita temaNe prabhuzrI vIranI pAse dIkSA grahaNa karI 12 varSa chadmastha paryAya pALI, 63mA varSanI zarUAtamAM kevaLajJAna pAmyA: 18 varSa kevalIpaNe vicarI prabhuzrI vIranI hayAtImAM 80 varSanuM Ayu pUrNa karI mukti-pada pAmyA. 5. zrI sudhamasviAmI gaNadhara | teozrI kollAka gAmanA rahIza ane agni vezyAyana gotramAM janmelA evA pitAzrI dhanamitra vipra ane mAtA bhakilAnA putra hatA. kanyA rAzi ane phAlvanI nakSatramAM temano janma thayo hato. kuzAgrabuddhinA prabhAve cauda vidyAmAM pAraMgata thayA. temano saMzaya hato "je prANI jevo A bhavamAM hoya tevo ja te parabhavamAM thAya che ke bIjA svarUpe ?" prabhuzrI vIre A saMzaya dUra karyo. 51mA varSe prabhunI pAse dIkSA lIdhI. prabhuzrI mahAvIradevanI AjJAthI temaNe zrI zatruMjaya mahAbhya TUMka karIne 24 hajAra zloka pramANa banAvyuM. | teozrI pahelA udayanA 20 AcAryomAM mukhya yugapradhAna thayA. temaNe 42 varSa sudhI chaghasthapaNuM bhogavyuM. 30 varSa zrI vIra prabhunI sevAmAM rahyA. 12 varSa zrI gautama mahArAjanI jIvone pratibodhIne aMtima samaye zrI gautamasvAmI rAjagRhI nagarInA vaibhAragiri upara AvyA. tyAM pAdapopagamana anazanamAM eka mAsanA upavAsa karI, zrI sudharmAsvAmIne gaNa soMpIne 92 varSanuM AyuSya pUrNa karIne cAre aghAtI karmono kSaya karI mukti-padane pAmyA.. vartamAna covIzInA covIza tIrthakaronA badhA gaNadharomAM zrI gautama gaNadhara mahAna labdhidhara gaNAya che. 2. zrI agnibhUti gaNadhara kI magadha dezanA gobara gAmamAM gautama gotranA vasubhUti brAhmaNa ane pRthvI mAtAnA putra zrI agnibhUtino janma vRSabha rAzi ane kRtikA nakSatramAM thayo hato. mahAbuddhizALI hovAthI moTI uMmare cauda vidyAnA pAragAmI thayA. 'karma che ke nahi A saMzaya dUra karIne prabhu zrI mahAvIradeve, temane pAMcaso ziSyo sAthe 47mA varSanI zarUAtamAM dIkSA ApI ane gaNadhara pade sthApyA. tripadI sAMbhaLIne agiyAra aMgonI racanA karavAmAM samartha ane caturgAnI evA teo chavasthapaNAmAM 12 varSa rahyA. pa9mA varSanI zarUAtamAM kevaLajJAna pAmyA. 18 varSa sudhI www.jainelibrary
Page #85
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA sevAmAM rahyA. 93 varSanI uMmare kevaLajJAna pAmyA. 8 varSa sudhI 9. zrI acaLabhrAtA gaNadhara kevalIpaNe vicarI 100 varSanuM Ayu pUrNa karI vaibhAragiri upara teozrI kozalA (ayodhyA) nagarInA rahIza hatA. mAsanuM anazana karI mukti-pada pAmyA. hArita gotranA pitA zrIvasu brAhmaNa ane mAtA naMdAnA putra 6. zrI maMDita putra gaNadhara hatA. mithuna rAzi ane mRgazira nakSatramAM janmyA hatA. sAMkhya teozrI vasiSTha gotranA maurya gAmanA rahIza vipra zrI bauddha darzanAdi sarva zAstronA teo pAragAmI banyA. prabhu zrI dhanadeva ane mAtA zrIvijaya devAnA putra hatA. temano janma siMha mahAvIra devanA samAgamathI 300 ziSyonA adhyApaka hatA. rAzi ane maghA nakSatramAM thayo, bRhaspatine paNa jIte tevA temano saMdeha "puNya pApa che ke nahi"--te hato. A saMzaya dUra buddhivaMta hovAthI cauda vidyAnA pAragAmI thayA. thatAM, 47mAM varSanI zarUAtamAM dIkSA laI gaNadhara-padavI pAmyA. 12 varSa chadmasthapaNAmAM rahI pa9mA varSanI zarUAtamAM teo haMmeza 350 ziSyone bhaNAvatA hatA. temane karmano kevalajJAna pAmyA. 14 varSa sudhI kevalIpaNe vicarI 72 varSanuM baMdha ane karmanA mokSanI bAbatamAM saMzaya hato. prabhu mahAvIre AyuSya pUrNa karI siddha padane pAmyA. te dUra karyo. 54mA varSanI zarUAtamAM prabhunI pAse dIkSA lIdhI. teo dvAdazAMgInA racanAra hatA. chavasthapaNAmAM 14 varSa sudhI 10. zrI metArya gaNadhara rahyA. 68mA varSanI zarUAtamAM kevalajJAna pAmyA. kevalIpaNe teozrI varachadezAntargata tuMgika nAmanA gAmamAM rahenAra, . 16 varSa sudhI vicarI, 83 varSanuM Ayu pUrNa karI prabhunI kauDinya gotranA, pitAzrI datta brAhmaNa ane varuNadevInA putra hayAtImAM ja mukti-padane pAmyA. thAya. temanI janma-rAzi meSa hatI. janma-nakSatra azvinI hatuM. 7. zrI mauryaputra gaNadhara teo samartha paMDita hatA. 300 ziSyonA adhyApaka hatA. temane 'paraloka che ke nahi?"-saMzaya hato. prabhuzrI vIre te dUra karyo. teozrI kAzyapa gotranA maurya grAmavAsI maurya brAhmaNanA 37 varSanI uMmare dIkSA lIdhI ane gaNadhara-pada pAmyA. 10 varSa putra hatA. mAtAnuM nAma vijaya devA hatuM. temano janma vRSabha chadmasthapaNAmAM rahI, 47mA varSanI zarUAtamAM kevalI thayA 16 rAzimAM mRgazira nakSatramAM thayo hato. teo 14 vidyAnA varSa kevalIpaNe vicarI, 62 varSanuM AyuSya pUrNa karI, paramapadane pAragAmI hatA, 350 ziSyonA adhyApaka hatA. 'devo che ke pAmyA. nahi'evo saMzaya hato. prabhu mahAvIre te saMzaya dUra karyo. 65me varSe dIkSA lIdhI ane gaNadhara banyA. 14 varSa chavasthapaNAmAM 11. bAlasaMyamI prabhAsa gaNadhara rahyA. 80mA varSanI zarUAtamAM kevalajJAna pAmyA. 16 varSa rAjagRhI nagarImAM kauDinya gotranA janmelo zrIbala kevalIpaNe vicarI 95 varSanuM Ayu pUrNa karIne prabhunI hayAtImAM nAmano brAhmaNa raheto hato tene atibhadra (atibalA) nAmanI zaileSI avasthA anubhavI, nirvANapadane pAmyA. strI hatI. temane tyAM karka rAzi ane puSya nakSatramAM eka putrano 8. zrI akaeNpita gaNadhara janma thayo. temanuM nAma prabhAsa pADyuM. teo sarva zAstramAM niSNAta banyA. zrI prabhAsa brAhmaNa 300 ziSyonA adhyApaka teo gautama gotranA, pitA devada brAhmaNa ane mAtA hatA. temane "mokSa che ke nahi'-saMzaya hato. zrI mahAvIre saMzaya jayaMtInA putra hatA. teo makara rAzi uttarASADhA nakSatramAM dUra karyo. prabhu pAse 16 varSanI uMmare dIkSA laI, gaNadhara pada janmyA hatA. tIvra buddhinA prabhAve chae darzanazAstrono abhyAsa pAmyA. 8 varSa chadmasthapaNAmAM rahI, 25mA varSanI zarUAtamAM karI, mahA samartha vidvAna thayA. 300 ziSyone bhaNAvatA temano kevalajJAna pAmyA. 16 varSa kevalIpaNe vicarI 40 varSanuM AyuSya saMzaya nArakIo che ke nahi te hato. 49mA varSe prabhu vIra pUrNa karI, prabhunI hayAtImAM ja mokSane pAmyA. (julAIpAse dIkSA lIdhI. 9 varSa chaghasthapaNe rahI 58mA varSe kevalajJAna oNgasTa-198ranA "AtmAnaMda prakAza'mAMthI sAbhAra) pAmyA. 78 varSanuM Ayu pUrNa karIne mokSane pAmyA. zrI dezanA ciMtAmaNi Jain Education Intemational
Page #86
--------------------------------------------------------------------------
________________ zve. SPISIC C HH H mU jaina 185795373 lolspa hgr Tra stev'5flpfefo Era les samas jak pic moor 3 m>g Yash vi +91 FIF 13 - grueg TI dical Sms NIRS-Elfs Fre pang GL/ pachI sparriage DOGGCO00000 CABIC >> ! hay Basic imber B samAjanA itihAsamAM ekaja parivAranA traNa AcArya ma.sA. ane be muni ma.sA. vidhamAna hovAnI virala ghaTanA jina zAsananA AdhArastaMbho na vizvazAMtinA mUlAdhAra samA, satya, prema ane karuNAnI bhAgIrathI gaMgAthI jina zAsananI tavArIkhane tejomaya karanArA jaina zramaNasaMghanA saMyamIyAtrIonA pAvana karakamalomAM lAkha lAkha vaMdanAo saujanya : zrI prabhudAsa ratilAla zAha parivAra (AratIvALA) bhAvanagara temAM 15 e BA |||| || ich jjas PP 189 www.jainlibrary.org
Page #87
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA jinazAsananA sukAnI guruvaryo -vinodarAya gulAbacaMda zeTha A lekhamALAnA saMkalanakartA vinodabhAIno amArA dvArA jaina dharmanA graMthonA saMpAdana-prakAzanamAM prathamathI ja sahayoga rahyo che. temano sahayoga AtmIya to kharo ja, sAthe UMDI samaja ane cokasAIpUrvakano rahyo che. Aja sudhIno amAro eka anubhava che ke graMthanuM meTara jovarAvatAM koI lekhanI vivAdAspada vAtanuM samAdhAna amane moTe bhAge vinodabhAI pAsethI ja maLatuM rahyuM che. teoe "jaina' patranuM ghaNAM varSo sudhI saMcAlana karIne nAma meLavyuM che. jo ke temanA kahevA mujaba "jaina patranA mAdhyame potAnA dAdA zrI devacaMdabhAI ane pitAzrI gulAbacaMdabhAInA puruSArthanuM A pariNAma che. | vinodabhAIe amArA prakAzanomAM zAsanaprabhAvaka zramaNa bhagavaMto'mAM vizeSarUpe ane jinazAsananAM zramaNIratno', 'guru gautamasvAmI', 'yakSarAjazrI mANibhadradeva" tathA "zAsanadevI padmAvatI'nA saMpAdanakAryamAM pramANamrAM ThIka ThIka je sahayoga Apyo hato evo ja sahayoga A vakhate potAnI nAdurasta tabiyata hovA chatAM paNa 'zrI caturvidha saMgha' graMthamAM eka lekha taiyAra karIne Apyo che. Ama vakhatovakhata temanAM sahayoga ane mArgadarzana maLavA badala ame temanA khUba khUba AbhArI chIe. prastuta lekhamALAmAM prathama zrI sudharmAsvAmI gaNadharanuM jIvanavRtta che, jemaNe zrI mahAvIra paramAtmAnA nirvANa pachI "zrI caturvidhasaMghanuM sauprathama sukAna saMbhALyuM, dIpAvyuM ane AgaLa dhapAvyuM. temanAthI zarU thayela vIrazAsananI A zramaNapradhAna pATaparaMparA Aje paNa prakAzI ApaNane dhanya banAvI rahI che. A zramaNapradhAna pATaparaMparAmAM Arya suhastisUri ke jemaNe samrATa saMpratine pratibodhI jinazAsananI atra-tatra-sarvatra prabhAvanA vistArI; Arya rakSitasUri ane zrI devardhvigaNi kSamAzramaNanuM AgamazAstramAM viziSTa pradAna; AcArya jagatacaMdrasUrinA tapa-tejathI 'tapAgacchanuM pravartana; A0 hIravijayasUrinA samAgama ane upadezathI bAdazAha akabarano jainadharma para ahobhAva; acalagaccha ane pArthacaMdragacchanA pravartaka sUrimahArAjo; jagaprasiddha rANakapura tIrthanA pratiSThApaka AcAryazrI AdinI gauravagAthA AlekhavAmAM AvI che. vAMcanAra sau koIne sparzI jAya evI A lekhamALA pragaTa karatAM AnaMda anubhavIe chIe. - saMpAdaka vIrazAsananA prathama saMghanAyaka zrI sudharmAsvAmI gaNadhara vi. saM. pUrve 417nA Aso vadi amAsanI pAchalI rAte bhagavAna zrI mahAvIra svAmI nirvANa pAmyA. e samaye temanA 11 gaNadharomAM be ja vidyamAna hatA. te paikI zrI gautamasvAmI gaNadhara bIjA ja divase vahelI savAre kevalajJAna pAmatAM zrI sudharmAsvAmI gaNadhara ekamAtra saMghanAyaka thavA yogya rahyA, eTale carama tIrthakara zrI mahAvIra svAmInI pATe sarva prathama zrI sudharmAsvAmI AvyA. AjanA samasta zramaNa-saMghano mULa gaccha nigraMncagaccha che. zrI sudharmAsvAmI A gacchanA sthApaka hatA. A kAraNe Ajano samasta zramaNasamUha temanA anuyAyI gaNAya. zrI sudharmAsvAmIno janma vi. saM. pUrve papa0mAM magadhadezanA kollAgasanniveza gAme thayo hato. temanA pitAnuM nAma dhammila ane mAtAnuM nAma bhakilA hatuM. teo agnivaizyAyana gotrIya mAhmaNa hatA. zrI sudharmAsvAmI vidyopAsanAmAM Rka, sAma, yaju, atharva e cAra vedo; zikSA, kalpa, vyAkaraNa, nirukti, chaMda ane jyotiSa e cha vedAMgo ane mImAMsA, nyAya, dharmadarzana ane
Page #88
--------------------------------------------------------------------------
________________ 02 caturvidha saMgha purANa e cAra kriyAkAMDa AdinA prakAMDa paMDita ane AcArya ja pUrve thAya evo ekAMtika niyama nathI. jIvanI gati banyA hatA. temanI pAThazALAmAM 500 vidyArthIo-ziSyo karmAnusArI che." vidyAbhyAsa karatA hatA. bhagavAna mahAvIranA mukhe potAnI zaMkAnuM samAdhAna e samaye yajJano khUba ja mahimA hato. somila pAmatAM zrI sudharmAno vidyAmada ane Aveza sarva zamI gayA nAmanA vipradeve apApAnagarImAM eka mahA yajJa yojyo hato. ane prabhu mahAvIrane ja sarvasva mAnI potAnA 500 ziSyatemaNe A yajJanA kriyAkAMDa mATe dezanA khyAtanAma paMDito- parivAra sAthe dIkSA aMgIkAra karI. Rtvijone nimaMtryA hatA. temAM padhArelA agiyAra prakAMDa vipradeva somilanA mahAyajJamAM AvelA anya chae AcArya paMDitomAM zrI sudharmA paNa padhAryA hatA. e ja samaye paMDito paNa, eka pachI eka bhagavAna mahAvIra sammukha jatA, bhagavAna mahAvIra, kevalajJAna prApta karI dezanA ApavA, pUrvanA paMDitonI jema vAdathI unmukha evuM bhagavAna dvArA zaMkAnuM apApApurI padhAryA hatA. temanI dezanA sAMbhaLavA mAnavagaNa samAdhAna pAmatAM potapotAnA ziSya parivAra sAthe dIkSA tema ja devone paNa devavimAnamAM jatAM joI, yajJamAM upasthita svIkArI. paMDito Azcarya ane AghAta pAmyA. potAne vidyAmAM sarvazreSTha bhagavAna mahAvIre A 11 paMDitone dIkSA pradAna karI mAnatA A paMDito tenuM pratipAdana karavA ane bhagavAna mahAvIrane parAsta karavAno nirNaya karI, sau prathama samartha upadeza Apyo ke, "saMsAranA pratyeka padArtha utpAda, vyaya, dhrauvAtyamaya svabhAvavALA che." A tripadI'nA upadezapaMDita indrabhUti gautama jAya che. teone pAchA AvavAmAM zravaNathI teone "gaNadharalabdhi" prApta thaI ane A labdhivaMta vilaMba thatAM temanA laghubaMdhu agnibhUti, vAyubhUti ane paMDita vyakta paNa bhagavAna mahAvIrane parAbhUta karavA eka pachI eka agiyAre gaNadharoe bhagavAnanA upadezanI saMkalanA rUpe jAya che. teo paNa svazaMkAnuM suMdara rIte samAdhAna pAmI 'dvAdazAMgI'nI racanA karI. A ja divase arthAt vi. saM. pUrve potapotAnA 500 ziSya parivAra sAthe bhagavAna mahAvIranA 501nA vaizAkha sudi 11nA divase bhagavAna mahAvIre A ziSya banI jAya che. agiyAra gaNadharonI sAthe sAdhu-sAdhvI-zrAvaka-zrAvikA rUpa caturvidha saMghanI sthApanA karI. A vAta jANI, ati AghAtathI Avezavaza diggaja paMDita sudharmA paNa dharmaparSadAmAM pahoMcI bhagavAna mahAvIra bhagavAna mahAvIre A caturvidha saMghanI sthApanA karIne sAme vAda-vivAda karavA tatpara thaI jAya che, paNa bhagavAnanI judA judA vibhAgo-gaNanI racanA karI ane tenI vyavasthA vatsala najara paDatAM potAno AvavAno hetu ja vIsarI jAya potAnA A mukhya agiyAra ziSyone soMpI. AthI teo e che. temanA kAne jANe vINAno jhaMkAra saMbhaLAya che : gaNanA nAyaka banyA ane e rIte paNa teo 'gaNadhara' "agnivaizyAyana sudharmA! tamArA manamAM evI zaMkA che ne ke kahevAyA. A agiyAra gaNadharomAM zrI sudharmAsvAmI pAMcamA jIva jevo A bhave hoya che tevo ja te parabhave thAya che?" gaNadhara hatA. sudharmA ahobhAvathI thoDA zabdo ja bolI zakyA : zrI sudharmAsvAmI saralatama, saumya, nirmala, bhadra"hA, prabhu! Ape mArA mananI gupta zaMkAne barAbara oLakhI pariNAmI, satyanA upAsaka ne sAdhaka, veda-vedAMga-purANanI che, paNa prabhu! Ama mAnavuM zuM ayukta che? che, to zAthI caude vidyAnA jANakAra, prajJAvAna, saMpUrNa jinAgamanA te kahevA kRpA karo." ane bhagavAna mahAvIre tarkathI samajAvyuM pAragAmI, ajoDa saMkalanakAra, vinamra ane vinayavAna ziSya, ke, "manuSya marIne manuSya paNa thaI zake che, jo tenAmAM vatsala ane medhAvI guru, suvizuddha cAritrazIla, apramatta saraLatA, mRdutA, sadAcAra Adi saguNo hoya to manuSya AtmasAdhaka, kSamAsAgara, paMcamahAvratanA aNizuddha pAlaka, svamanuSyanuM AyuSya bAMdhI pUrva bhave manuSya thaI zake che ane para kalyANamAM sadA tatpara vagere vagere saguNothI susampanna uparyukta saguNo na hoya to marIne tiryaMcamAM ke nArakImAM ane agresara hatA. teonI potAnI ziSyasaMpadA 3900thI janme che ane upara kahelA guNothI vadhu guNone khIlavIne mare paNa vadhu hatI. to devalokamAM janme che eTale je A bhave jevo hoya tevo zrI sudharmAsvAmInA jIvananI mahattvanI ane zakavartI Jain Education Intemational
Page #89
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 03 ghaTanA teoe racelI 'dvAdazAMgI'nuM pradAna che. bhagavAna sthApanA karI hatI, ane ATha varSa sudhI kevalIpaNe vicarI, mahAvIrasvAmInA upadeza pramANe temanA agiyAra gaNadharoe - 100 varSanI vaye, vIranirvANa saM. 20mAM, teo rAjagRhInA jinAgamanA mukhya evAM 12 aMga-zAstronI racanA karI hatI. vaibhAragiri parvata upara eka mahinAnA anazanapUrvaka nirvANa A bAra aMga-zAstro e ja 'dvAdazAMgI'. dareka gaNadhara pAmI mokSagAmI banyA hatA.' 'dvAdazAMgI' racI hatI ane teo potapotAnA gaNa (ziSyo)- ne samrATa saMpratinA pratibodhaka tenuM adhyayana karAvatA hatA. temAM 9 gaNadharo bhagavAna mahAvIranI vidyamAnatAmAM ja nirvANa pAmatAM ane gautamasvAmI Arya suhastisUri mahArAja bhagavAna mahAvIranA nirvANa pachI alpa samayamAM ja kevalajJAna Arya suhastisUri mahApratApI AcArya sthUlibhadrasUrinA prApta karatAM, A dazeya gaNadharono ziSya parivAra, arthAtu samasta ziSya ane paTTadhara hatA. temaNe mauryavaMzI rAjA saMpratine jainadharmI zramaNa saMgha zrI sudharmAsvAmInI AjJAvartI banatAM ane A banAvI mahAna zAsanaprabhAvanA karI hatI. paristhitimAM 10 gaNadharonI dvAdazAMgInuM paThana-pAThana krame krame temano janma vasiSTha gotramAM vIranirvANa saM. 191mAM baMdha paDatAM, eka mAtra zrI sudharmAsvAmI racita dvAdazAMgInuM thayo hato. temanuM bAlyavaye lAlanapAlana AryA sAdhvI yakSAe paThana-pAThana cAlu rahyuM ane Aje e ja dvAdazAMgI vidyamAna karyuM hatuM. AryA yakSA dvArA temane suMdara saMskAra maLyA hatA. rahI jagata upara parama upakAra karI rahI che, vartamAna AcArya sthalibhadre temane vIranirvANa saM. 214mAM munidIkSA jainazAsana tenA AdhAre ja pravartI rahyuM che. A dvAdazAMgI e ApI. e pachInA varSamAM ja AcArya sthUlibhadrano svargavAsa ja jainadharmanuM maulika ane pradhAna zrutasAhitya che. A thayo. AthI Arya suhastinuM adhyayana temanA vaDIla gurubaMdhu dvAdazAMgI-bAra aMgo (zAstro)nAM nAma nIce mujaba che - Arya mahAgiri pAse thayuM hatuM. Arya mahAgiri daza parvadhara (1) AcArAMga, (2) sUtrakRtAMga, (3) sthAnAMga, hatA. Arya suhastie temanI pAse 11 aMgo ane 10 pUrvonuM (4) samavAyAMga, (5) vyAkhyAprajJapti (bhagavatIsUtra), saMpUrNa zAstrAdhyayana karyuM hatuM. zramaNa saMghanuM saMcAlanakArya Arya (6) jJAtAdharmakathA, (7) upAsakadazA, (8) aMtakRtadazA, suhasti, Arya mahAgirinA jinakalpatulya sAdhanA daramiyAna, (9) anuttaraupapAtikadazA, (10) praznavyAkaraNa, (11) vipAka- temanA AdezathI temanI vidyamAnatAmAM ja karatA hatA, paraMtu zruta ane (12) dRSTivAda. yugapradhAnapadanuM uttaradAyitva Arya mahAgirinA svargavAsa pachI zrI sudharmAsvAmIe pacAsa varSanI vaye dIkSA aMgIkAra ja vIranirvANa saM. 245mAM saMbhALyuM. karyA pachI bhAratavarSamAM vicarI bhagavAna mahAvIranA divya te samayamAM jainadharmano prasAra ane prabhAva phelAvavAmAM saMdezano madhura ane bodhaka vANIthI suMdara pracAra karyo hato. Arya suhastino viziSTa phALo hato. samrATa saMpratinuM A temanA dharmopadezathI aneka AtmArthI bhavi jIvoe jaina dharma dharmaprasAranA kAryamAM abhuta yogadAna hatuM. AcArya svIkArI AtmakalyANa sAdhyuM hatuM, temAM aneka rAjA- suhastasUrine samrATa saMpratino yoga maLyo tenI pAchaLa eka mahArAjAo, rAjakuMvaro, maMtrIo, zreSThIvaryo ane anya kSetranA bodhadAyaka ghaTanA che. Arya suhastisUri eka vakhata (gocarI) mahArathIo paNa hatA, temAMnA keTalAya e potAnAM aDhaLaka kauzAmbImAM padhAryA. te vakhate kauzAmbImAM bhayaMkara duSkALanI dhanasaMpatti ane vaibhava-vilAsane tyAgIne saMyamamArgano svIkAra sthiti pravartatI hatI. janatA duSkALanA kAramAM kopathI pIDita karI dIkSA grahaNa karI hatI. zrI sudharmAsvAmIe jema hatI. sAdhAraNa manuSya mATe peTa pUratA bhojananI vAta durlabha jinazAsananI adbhuta zAsanaprabhAvanA karI hatI, tema bhagavAna banI gaI hatI; munio taraphanI bhaktinA kAraNe loko temane mahAvIranI uttamottama sevA-bhakti paNa karI hatI. hajI bhikSA ApatA hatA. eka vAra Arya suhastinA ziSya bhagavAna mahAvIrasvAmInA nirvANa samaye zrI bhikSA mATe eka zreSThIne tyAM gayA. temanI pAchaLa eka kSudhAtura sudharmAsvAmInI vaya 80 varSanI hatI. 92 varSanI vaye raMka paNa gayo. teNe munionAM pAtromAM zreSThI dvArA apAyelI vIranirvANa saM. 12 (vi.sa. pUrve 458)mAM kevalajJAna prApta bhojanasAmagrI joI. sAdhuo gocarI vahorI upAzraya tarapha thatAM teoe potAnA uttarAdhikArI pade zrI jaMbUsvAmInI pAchA pharatA hatA. te raMka paNa tenI pAchaLa cAlyo. temaNe Jain Education Intemational
Page #90
--------------------------------------------------------------------------
________________ 04 munio pAse bhojananI yAcanA karI. muni bolyA ke-"gurunA Adeza vinA ame koI paNa kArya karI zakato nathI." e raMka paNa munionI pAchaLa pAchaLa upAzraye gayo. munioe raMkanI tarapha saMketa karIne Arya suhastine kahyuM ke-"Arya! A raMka amArI pAse bhojananI yAcanA karI rahyo che." Arya suhastie karaNAdaSTithI tene joyo ane pachI jJAnopayogathI jANyuM ke"A raMka bhavAMtaramAM jinapravacananA AdhArabhUta thaze." Arya suhastie A raMkane madhura svare samajAvyuM ke-"he bhAgyavAna! A AhAra munijIvana svIkAra karyA pachI ja tane ApI , zakIe. gRhasthane A AhAra Apavo e sAdhvAcAranI maryAdA pramANe yogya nathI." raMkane bhojananA abhAve mRtyu pAmavA karatAM A saMyamamArga kaThina chatAM sugama lAgyo. te muni thavA mATe tatkAla taiyAra thayo. Arya suhastisUrie moTA lAbhanuM kAraNa samajI dIkSA ApI. tene keTalAya divaso bhUkhyA kADhyA pachI prathamavAra paryApta bhojana maLyuM tethI AhAramaryAdAno viveka na rahyo. vadhAre paDatuM bhojana peTamAM javAthI zvAsanaLImAM prANavAyuno saMcAra thavo kaThina banyo. dIkSA divasanI prathama rAtrie ja te muni gurudevanA bodhathI' samatAbhAva dharI samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA ane puNyakarmanA yoge temano AtmA samrATa azokanA pautra ane kuNAlanA putra saMprati rUpe janmyo, ane A avyakta sAmAyikanI sAdhanAnA phaLasvarUpe tene mahAna sAmrAjya paNa prApta banyuM. yuvarAja saMprati eka divasa rAjaprAsAdanA jharUkhAmAM beThA hatA. temaNe munirvAdathI parivRtta Arya suhastisUrine rAjamArga para zrIsaMgha sahita sAmaiyAmAM prabhunI rathayAtrAnA varaghoDAmAM cAlatA joyA. pUrvabhavanI smRti jAgI. Arya suhastinI AkRti tene paricita lAgI. vizeSa dhyAnapUrvaka jotAM temane jAtismaraNajJAna thayuM. saMpratie potAno pUrvabhava jANyo. temaNe prAsAdamAMthI nIce UtarI Arya suhastisUrine vaMdana karI, vinamrabhAve pUchyuM ke-"Apa mane oLakho cho?" Arya suhastisUrie jJAnopayogathI rAjA saMpratinuM pUrvabhavanuM saMpUrNa vRttAMta jANyuM ane temane oLakhI gayA. saMpratie namana karI kahyuM, "bhagavan! Ape mane pUrva bhavamAM dIkSA ApI, jinadharmanI zreSTha evI saMyamamArganI prApti karAvI tenuM ja A pariNAma che. Apa mArA parama upakArI cho. pUrvajanmamAM Apa mArA guru hatA. A janmamAM paNa huM Apano guru tarIke svIkAra karuM chuM. mane Apano dharmaputra mAnI kartavya caturvidha saMgha zikSAthI anugRhIta karo ane ApazrI prasanna manavALA thaI koI viziSTa kAryano Adeza karo, je sevAkArya karI huM anRNI banuM." Arya suhastisUrie amRtamaya vANI dvArA kahyuM ke, "rAja! ubhayalokamAM kalyANakArI evA jina dharmanuM anusaraNa karo." sUrijInA upadezathI rAjA saMpratie jaina dharma svIkAryo. samyakta sahita zrAvakanAM bAravrato svIkAryA ane te parama ahitopAsaka banyo. have te trikALa jinapUjA kare che, svAmI bhAIonI sadAye bhakti kare che ane khUba ja dAna Ape che. jyAM jyAM enuM rAjya hatuM tyAM jaina dharmano pracAra karavAmAM tatpara bane che. samrATa saMpratie potAnAM asUrya rAjarANIo rAjakumArIo, rAjakumAro tema ja sAmaMtone sAdhu banAvI cIna, barmA, silona, aphaghAnistAna, nepAla, bhUtAna vagere dUra-sudUra pradezomAM vihAra karAvyo hato ane jainadharmano vAstavika pracAra karAvyo hato. vaLI teo dvArA lokone sAdhucaryAnA jANakAra banAvI, jainamunionI vihAracaryAne yogya bhUmikA taiyAra karAvI hatI. uparAMta, samrATa saMpratinI prArthanAthI Arya suhastisUrie potAnA ziSyavargane anAryadezamAM mokalyo ane mithyAtvathI grasta te kSetromAM adhyAtmadIpaka pragaTAvyo hato. rAjA saMpratie jainadharma svIkAryA pachI savA karoDa (ke savA lAkha) jinamUrtio bharAvI, 36 hajAra prAcIna jinamaMdirono jIrNoddhAra karAvyo ane savA lAkha navAM jinamaMdiro baMdhAvyAM. ema kahevAya che ke, temanI mAtAne eka nUtana jinapratimAnI pratiSThA pachI ja bhojana vAparavAno niyama hato ane te kAraNe A vipula pramANamAM jinapratimAo ne jinamaMdironuM nirmANa thayuM hatuM. rAjA saMpratie potAnA pradeza urjana ane AMdhra, tAmila, karNATaka, mahArASTra, saurASTra, gUrjara, mAravADa, mALavA, rAjapUtAnA vageremAM paNa jainadharmanI jyotine vadhu ujvala, jvalaMta ane daDha banAvI Thera Thera jinamaMdiro baMdhAvyAM hatAM. teNe bharUcamAM azvAvabodha tIrthano jIrNoddhAra karAvyo hato. mAravADamAM ghAMghANI gAme bhagavAna paghasvAmI 8 (padmaprabhujI)nuM, pAvAgaDhamAM bha, saMbhavanAthanuM, hamIragaDhamAM bha, pArzvanAthanuM, iloragirimAM bhaya nemanAthanuM, rohiMsagiri (pUrva)mAM bha0 pArzvanAthanuM, devapattana (dakSiNa)mAM bha caMdraprabhanuM ane IDaragaDhamAM bha0 zAMtinAthanuM maMdira baMdhAvyuM hatuM. (rAjA saMpratie bharAvela jinapratimAo Aje paNa keTalAMka tIrtho-jinAlayomAM jovA maLe Jain Education Intemational
Page #91
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA che.) A uparAMta, saMprati rAjAe ujjaina (avaMtI)mAM AcArya suhastisUrinI adhyakSatAmAM eka zramaNasaMmelana meLavI, nAnakaDI AgamavAcanA karAvI hatI. Arya suhastisUrinA dIkSAziSya muni avantisukumAlano eka ja divasamAM atyaMta kaThina karmanirjarAno prasaMga banyo hato, je A ja graMthamAM pragaTa karyo hoya ahIM punarAvartana karela nathI. Arya suhastisUrinA zAsanakALa pachI traNa prakAranI zramaNaparaMparA zarU thaI. teo ane pUrvenA yugapradhAna AcAryo gaNanAyaka ane vAcanAcArya paNa hatA. teo gaNanI tathA saMghanI sAra-saMbhALa letA tema ja ziSyone AgamavAcanApUrvaka paThanapAThana paNa karAvatA. pachInA AcAryomAM kALabaLe A sAmarthya na rahyuM. AthI cAritrarakSAnuM kArya ane zruta-jJAnarakSAnuM kArya be vibhAgamAM vaheMcAI gayuM jyAre yugapradhAnAcAryanI paraMparA eka pachI eka cAlu rahI, eTale eka yugapradhAnanuM svargagamana thatAM bIjA AcAryamAM yugapradhAnanAM lakSaNo pragaTe ane te tyArathI yugapradhAna bane. Ama, gaNAcArya, vAcanAcArya ane yugapradhAnAcArya--evI traNa zramaNaparaMparA tyAra pachI zarU thaI. temAM gaNanuM uttaradAyitva saMbhALanAra gaNAcArya, AgamavAcanA ApanAra vAcanAcArya tema ja prabhAvotpAdaka sarvajanahitakArI adhyAtmapravRttio dvArA yugacetanAno dizAbodha karanAra yugapradhAnAcArya kahevAyA. gaNAcAryano saMbaMdha potapotAnA gaNa sAthe hoya che. vAcanAcArya bhinna gaNavALAne paNa vAcanA Ape che. yugapradhAnAcAryanuM kAryakSetra sArvabhauma hoya che. jaina-jainetara sarva loko temanAthI lAbha pAme che. Arya suhastisUrino ziSyasamudAya vizALa hato. kalpasUtramAM Arya suhastisUrinA mukhya 12 ziSyono ullekha che : (1) Arya rohaNa, (2) yazobhadra, (3) meghaNi (guNasuMdarasUri), (4) kAmardhigaNi, (5) susthita, (6) supratibaddha, (7) rakSita, (8) rohagupta, (9) RRSigupta, (10) zrIgupta, (11) brahmagaNi ane (12) somaNi. Arya suhastisUri daza pUrvadhara, dharmadhurAnA samartha saMvAhaka ane prabhAvazALI AcArya hatA. temanA zAsanakALamAM jainadharmano ghaNo sAro prasAra thayo hato. Arya suhasti 23 varSa gRhasthajIvanamAM rahyA. teo 77 varSanA cAritraparyAyamAM 46 varSa yugapradhAnapadathI alaMkRta rahyA. teonI pUrvenA yugapradhAnomAM temano cAritraparyAya sauthI vadhu77 varSano hato. Arya For Private lou suhastisUri 100 varSanI vaye, vIranirvANa saM. 291mAM, ujjainamAM svargavAsa pAmyA. Agamone cAra anuyogomAM ciraMjIva banAvanAra AcArya AryarakSitasUri mAlavAnA dazapuramAM eTale maMdasoramAM rudrasoma purohita ane tene rudrasomA patnI hatI. rudrasoma pote vidvAna ane karmakAMDI brAhmaNa hato, tene rakSita tathA phalgu ema be putro hatA. purohite rakSitane potAnuM jJAna ApyuM ane pachI enI teja buddhi joIne tene pATalIputra bhaNavA mokalyo. rakSita tyAM bAra varSa rahI vyAkaraNa, sAhitya, nyAya, veda, purANa ane itihAsa bhaNI AcArya thaI ghera Avyo. rAjAe purohitanA putranAM ghaNAM satkAra-sammAna karyAM, putra mAtA pAse gayo paraMtu mAtAe bahu harSa batAvyo nahIM. putra kAraNa pUchyuM eTale mAtAe jaNAvyuM ke, "beTA! tuM je bhaNyo che te mAtra saMsAra vadhAranArI ja vidyA che, AtmakalyANa karanArI jo koI vidyA hoya to te mAtra dRSTivAdanuM jJAna ja che, tene tuM bhaNyo che?" rakSite kahyuM : 'mAtAjI! dRSTivAdanuM nAma ja meM Aje sAMbhaLyuM che. huM te bhaNyo nathI, have huM e vidyA jarUra bhaNIza.' mAtA bolI : "vatsa! ahIM zeraDInA vADhamAM A toSalIputra virAje che, teo tane e vidyA bhaNAvaze. tuM temanI pAse jaje.'' paMDita rakSita bIje divase savAre mAtAnI rajA laIne A toSalIputra pAse javA cAlyo, te ja vakhate teno mAmo zeraDInA 9 / / (sADAnava) sAMThA laI sAme Avato maLyo. bhANeje mAmAne praNAma karIne kahyuM : padhAro, mArAM mAtuzrI aMdara che. bahAra jAuM chuM, pachI te DhaDhura nAmanA zrAvakanI sAthe upAzrayamAM gayo ane teNe te zrAvake jema karyuM tema badhuMya vidhividhAna karyuM. AcAryazrIe tene pUchyuM ke, "vatsa! tuM koNa che?'' paMDita rakSite potAno TUMko paricaya Apyo ane sAthosAtha jaNAvyuM ke, "mArI mAtAe mane ApanI pAse pUrvanI vidyA (dRSTivAda) zIkhavA mokalyo che." sUrijI bolyA : "e mATe to tAre muni thavuM paDaze.' rakSite uttara vALyo ke, "jema thatuM hoya tema karo, mane dIkSA Apo. mAre pUrvanuM jJAna bhaNavuM che." AthI rakSita paMDitane AcAryazrIe dIkSA ApI. Personal Use Only
Page #92
--------------------------------------------------------------------------
________________ tot A toSalIputra muni Arya rakSitane zAstraabhyAsa karAvyo ane pachI pUrvanuM jJAna meLavavA-dRSTivAdano abhyAsa karavA Arya vajasvAmI pAse javA AjJA ApI. Arya rakSitajIe paNa rastAmAM-avantimAM Arya vajasvAmInA vidyAguru A bhadraguptasUrinAM darzana karyAM ane temanI bhAvanA mujaba vIra saM. 533mAM temane anazana karAvI aMtima ArAdhanApUrvaka samAdhimRtyu karAvyuM. A bhadraguptasUrie Arya rakSitane pahelethI ja sUcanA karI hatI ke, "vatsa! sopakramI AyuSyavALo muni Arya vajasvAmInI sAthe eka paNa rAta raheze to temanI sAthe ja mRtyu pAmaze, mATe tuM Arya vajra pAse vidyA bhaNaje paNa temanI sAthe UtarIza nahIM ane rAtavAso karIza nahIM." Arya rakSite vinaya karyo ke, "prabho! jema Apa kaho cho, tema karIza.' pachI A bhadraguptasUri svarge gayA.' Arya rakSitajI tyAMthI vihAra karI jyAM Arya vajasvAmI che tyAM pahoMcyA ane judA upAzrayamAM UtaryA. Arya vajasvAmIne te ja paroDhiye svapna AvyuM ke, "mArA dUdhathI bharelA pAtramAMthI koI atithi AvI ghaNuM pI gayo. teNe thoDuM bAkI rAkhyuM." sUrijI jAgyA. temaNe svapnanA AdhAre nakkI karyuM ke, Aje koI munijI Avaze ne mAruM pUrvazruta grahaNa karaze. tyArabAda thoDo vakhata jatAM Arya rakSitajI tyAM AvyA. temaNe AvI vaMdana karIne jaNAvyuM ke, huM A toSalIputranI AjJAthI pUrvanuM jJAna meLavavA ApanI pAse Avyo chuM. meM rastAmAM A bhadraguptasUrine niryAmaNA karAvI che ane temanA kahevAthI ja judA upAzrayamAM Utaryo chuM to mane kRpA karIne jJAnadAna karo." Arya vajasvAmIe upayogathI joyuM ke, "A vAta barAbara che, A supAtra che, Ane pUrvanuM jJAna ApavuM sarvathA ucita che.'' Ama vicArI temane vAcanA ApavI zarU karI ane 9 pUrva sudhInuM jJAna bhaNAvyuM. bIjI tarapha temano nAno bhAI phalgurakSita mAsapitAnA AgrahathI temane teDavA Avyo. Arya rakSite tena paNa dIkSA ApI ane Arya vajasvAmIne pUchyuM ke, "have dazamuM pUrva keTaluM bAkI che?' sUrijIe kahyuM : "vatsa! hajI to tuM samudramAM bindu jeTaluM ja bhaNyo che.' Arya rakSitane kaMIka ati abhyAsanA thAkathI ane potAnA laghubaMdhu muni phalgurakSitanI punaH vAtathI mAtA-pitA pAse maMdasora javAnI icchA jAgI ane eka divasa AcAryazrInI anujJA mAgI. Arya vajasvAmIe zrutamAM upayoga For Private caturvidha saMgha mUkI jANyuM ke, A muni 10 pUrva nahIM bhaNI zake. dazamuM pUrva mArI sAthe ja viccheda pAmavAnuM che ema jANI temane lA (sADAnava) pUrva bhaNAvI rajA ApI. Arya rakSite potAnA laghubaMdhu sahita janmabhUmi dazapura (maMdasora) javA vihAra karyo. vicaratAM vicaratAM teo pATalIputra nagare padhAryA. tyAM potAnA guru AcArya toSalIputra maLyA. ahIM guru toSalIputre Arya rakSitane sUripade sthApI svargagamana karyuM. AcArya AryarakSitasUri tyAMthI vihAra karI dazapura nagara padhAryA. muni phalgurakSite AgaLathI mAtAne samAcAra ApyA hatA ke, "tamAro putra AcArya thaIne Avyo che" AcArya AryarakSitasUri padhAratAM, temane munivezadhArI joI, mAtA harSathI romAMcita thayAM. pitA somadeva paNa harSa pAmyA. A AryarakSitasUrie mAtA-pitA, mAmA vagerene aneka prakAre manuSyajanmanI durlabhatA samajAvI, pratibodha pamADI, sAmAyika vratanA uccArapUrvaka te sahune dIkSA ApI. zrI AryarakSitasUri sADAnava pUrvanA jJAtA hatA. tethI zarIravijJAna, tivijJAna tathA mAnavijJAna vagerenA UMDA jANakAra hatA. temaNe vicAryuM ke, eka to paDato kALa che. bAra bAra varSonA duSkALa paDavAthI zrutajJAnamAM moTo hrAsa thayo che ane have kadAca AvA eka-be duSkALa paDaze to zrutajJAnano sarvathA nAza thaze. bIjuM, saMhananabaLa paNa ghaTatuM jAya che. trIjuM, jinAgamanuM pratyeka sUtra anaMta arthothI bhareluM che, gaMbhIra che; dareka sUtramAM ochAmAM ochA 1. dravya, 2. caraNakaraNa, 3. gaNita ane 4. dharmakathAe cAra anuyogo to che ja. e darekane dhAraNa kare evI buddhivALA munio thoDA che, eTale e cAra anuyogonI rakSA karavA jatAM sUtronI rakSA karavI muzkela thaI paDaze. cothuM, zrutadharo sthavira che, vRddha che ane nAgendra vagere munio bilakula navA che. teone bane teTalA ochA samayamAM zrutajJAna ApI devuM joIe. kALa thoDo che ane kAma ghaNuM che. A rIte zrI AryarakSitasUrie gaMbhIra vicAra karyo. samakAlIna prabhAvaka AcAryonI saMmati lIdhI. dareka sUtrapAThano ekeka pradhAna artha kAyama rAkhI, gauNa arthone jatA karyA ane e rIte dareka Agamane cAra anuyogamAM vaheMcI nAkhyA, je A pramANe hatA-1. dravyAnuyoga : dRSTivAda. 2. caraNakaraNAnuyoga : 11 aMgo, chedasUtro, mahAkalpa, upAMgo, mULasUtra. 3. gaNitAnuyoga : sUryaprajJapti ane caMdraprajJapti. 4. dharma Personal Use Only
Page #93
--------------------------------------------------------------------------
________________ hato. tavArIkhanI tejachAyA kathAnuyoga : RSibhASita, uttarAdhyayana. A anuyogo A deve temane pratibodha pamADI jainadIkSA levA utsuka paNa karyA yugapradhAnAcArya zrI AryarakSitasUrie vIranirvANa saM. pa92 hatA. (lagabhaga)mAM judA pADyA che ane Agamone ciraMjIva banAvyA zrI devaddhigaNino janma saurASTra (prAyaH verAvaLa ke che. A anuyoga pramANe ja vartamAnamAM AgamonuM paThana-pAThana prabhAsapATaNa)mAM thayo hato. tyAMnA rAjA aridamananA rAjasevaka thAya che. A stutya kArya dazapura (maMdasaura) nagaramAM nAnI kAzyapagotrIya kAmalvei kSatriyanA teo putra hatA. temanI mAtAnuM sarakhI trIjI AgamavAcanAnA samaye thayuM hatuM. temAM vAcanAcArya nAma kalAvatI hatuM. mAtAe svapnamAM RddhisaMpanna devane joyo naMdilasUri, gaNAcArya vajasenasUri Adi prabhAvaka zramaNa hato. tethI putranuM nAma devarti rAkhavAmAM AvyuM hatuM. bhagavaMto upasthita hatA. devardrie uparokta vigate pratibodha pAmI AcArya AcArya ArakSitasUri 19mA yugapradhAna hatA. vallabhI lohityasUri (ke zrI duSyagaNi) pAse dIkSA aMgIkAra karI hatI. yugapradhAna paTTAvallImAM temanuM saMpUrNa AyuSya 75 varSanuM darzAvyuM devardhvimunie guru pAse Agamono abhyAsa karI gaNi pada che, jemAM 22 varSa gRhamAM, 44 varSa munipaNAmAM ane 13 varSa prApta karyuM hatuM. pachI upakezagacchIya AcArya devaguptasUri pAse yugapradhAna pade vyatIta thayAM. temano janma vIranirvANa saM. pa22 rahI eka pUrva artha sahita ane bIjuM pUrva mULa bhaNI kSamAzramaNa (vi.saM. pa2)mAM, dIkSA vIranirvANa saM. 544 (vi.saM. 74)mAM, pada prApta karyuM hatuM. yugapradhAna AcArya pada vIranirvANa saM. 184 (vi.saM. 114)mAM ane svargavAsa vIranirvANa saM. 197 (vi.saM. 127)mAM thayo AgamakArya : AcArya skaMdilasUrie mathurAmAM cothI AgamavAcanA karIne je Agamo lakhyA hatA teno vAraso AcArya devardhvigaNi pAse hato ane AcArya nAgArjunasUrie Agama zAstronA sauprathama AlekhanakartA valabhImAM je vAcanA karIne Agamo lakhyA hatA teno vAraso zrI devaddhigaNi kSamAzramaNa AcArya bhUtadinasUri ane AcArya kAlakasUri (cothA) pAse AcAryazrI devaddhigaNi kSamAzramaNanuM nAma jaina hato. A baMne pAThone tapAsI eka cokkasa pATha taiyAra karavAnuM itihAsanAM suvarNa pRSTho para rekhAMkita ane amara che. teo Avazyaka hatuM. AthI e baMne pAThonA vArasadAra AcAryoe Agama zAstronA sau prathama AlekhanakartA hatA. temaNe valabhImAM vIra saM. 980mAM valabhImAM moTuM zramaNa saMmelana meLavyuM ane pAMcamI AgamavAcanA dvArA dareka prApta Agamone sau prathama eka cokkasa pATha taiyAra karyo. A pAMcamI AgamavAcanAnA pustakArUDha banAvI Agamone ciraMjIva banAvavAnuM bhagIratha ane vAcanAcArya zrI devardhvigaNi hatA. teo potAnI gaNadharaparaMparAnA stutya kArya karyuM hatuM. "naMdIsUtra sthavirAvalI'mAM zrI devardhvigaNie gaNanAyaka paNa hatA. pUrve je je AgamavAcanAo thaI te zrI lohityAcAryanI suMdara zabdomAM prazasti karI che. tethI ane mukhapATha rUpe thaI hatI. cothI vAcanA lipibaddha thayAno ullekha anya eka kathAthI teo zrI lohiyAcAryanA ziSya hovAnI maLe che, paraMtu zrI devaddhigaNinA netRtvamAM A pAMcamI pratIti thAya che. cUrNikAra zrI jinadAsa mahattare temane zrI AgamavAsanA samaye je samagra AgamonuM vyavasthita saMkalana duSyagaNinA ziSya mAnyA che. zrI duSyagaNi ane zrI ane lipikaraNa thayuM te apUrva hatuM. A AgamavAcanAmAM 84 devaddhigaNi-baMnenA 'gaNi' padAMta nAma guru-ziSya hovAnI Agama, niyukti, bhASya, kammapaDi ane tattvArthasUtra vagere saMbhAvanA pragaTa kare che. zAstro maLIne karoDo zlokapramANa sAhitya pustakArUDha thayuM hatuM. zrI devaddhigaNinA gRhasthajIvananI pramANita mAhitI Aje ApaNane je Agamo maLe che te temanI e khAsa maLatI nathI, paNa eka kathAnA AdhAre teo pUrvabhavamAM AgamavAcanAnuM ja stutya pariNAma che. hariNagameSI nAme deva hatA, jemaNe mahAvIra bhagavAnanA AgamavAcanAnA A avasare naMdI sUtranuM nidhUhaNa garbhane devAnaMdAnA udaramAMthI laI trizalA rANInA udaramAM (racana) paNa AcArya devardhvigaNie karyuM hatuM. A kRtimAM jJAnanI mUkyo hato. A hariNagamelI deve potAnA AyuSyanA aMtima vyavasthita rUparekhA sAthe AgamasUtronI sUci tathA aneka samayamAM saudharmendra devane navA AvanAra hariNagamelI dvArA mahattvapUrNa graMthono ullekha paNa thayo che. pATaparaMparA-pravartaka zrI potAnA navA bhavamAM pratibodha pamADavAnI vinaMtI karI hatI ane sudharmAsvAmIthI laIne zrI duSyagaNi sudhInA vAcanAcAryonI Jain Education Intemational
Page #94
--------------------------------------------------------------------------
________________ to8 yogya paraMparA paNa teoe jaNAvI che, je A pramANe che-- 1. Arya sudharmA, 2. Arya jaMbU, 3. Arya prabhava, 4. Arya zayyabhava, 5. Arya yazobhadra, 6. Arya saMbhUtivijaya, 7. Arya bhadrabAhu, 8. Arya sthUlibhadra, 9. Arya mahAgiri, 10. Arya suhasti, 11. Arya ballisaha, 12. Arya svAti, 13. Arya zyAma, 14. Arya SAMDilya, 15. Arya samudra, 16. Arya maMjU, 17. Arya naMdila, 18. Arya nAgahasti, 19. Arya revatInakSatra, 20. Arya siMhasUri, 21. Arya skaMdila, 22. Arya himavaMta, 23. Arya nAgArjuna, 24. Arya bhUtadinna, 25. Arya lohitya, 26. Arya duSyagaNa, 27. Arya devarkiMgaNi. A devarkiMgaNie bIjA graMtho paNa lakhyA che. temAMnA keTalAkanAM nAmo nIce pramANe che-- cauda pUrvomAMthI uddharelA-(2) siddhaprAmRta, saMsaktaniryukti, karmaprakRti, zataka (paMcasaMgraha, saptatikA, zataka), jIvasamAsa, yoniprAmRta, (5) nayacakra, (6) vAkyazuddhi, (7) dharmaprajJapti, (8) parigraha adhyayana, pinTuSaNA, (9) oghaniryukti, dazavaikAlikanAM chUTAM sAta adhyayano, cAra chedaAgamI, kalpasUtra, paMcakalpa, sthApanAkalpa, (10) pratiSThAkalpa vagere. valabhImAM AgamavAcanA thaI tethI te AgamatIrtha manAya che. ahIM A itihAsane yAda ApatuM bhavya gurumaMdira paNa che. A devardhigaNinA svargavAsano ullekha maLato nathI, paNa teo aMtima pUrvadhara hatA ane pUrvajJAnano viccheda vIranirvANa saM. 1000mAM thayAno ullekha AgamomAM che, e AdhAre temano svargavAsa prAyaH vI.ni.saM. 1000mAM thayo hato. acalagacchapravartaka AcArya zrI AryarakSitasUrijI mahArAja AcArya AryarakSitasUri suvihitamArgI paraMparAnA pakSakAra hatA, acalagacchanA pravartaka hatA. AryarakSitasUrinA guru nANAvAlagacchanA (vaDagacchanA 46mA paTTadhara) AcArya jayasiMhasUri hatA. zrI AryarakSitasUri prAgdhATa (poravADa) gotranA hatA. temanA pitAnuM nAma droNa ane mAtAnuM nAma dedI hatuM. temano janma Abu pAsenA daMtANI gAmamAM vi.saM. 1136nA zrAvaNa suda 9nA thayo hato. temanuM saMsArI nAma vayajA (goduhakumAra) hatuM. bALaka vayajAnAM mAta-pitA jainadharma pratye agAdha For Private caturvidha saMgha zraddhAvAna hatAM. eka vakhata AcArya jayasiMhasUri daMtANI gAme padhAryA. zreSThI droNe bhaktibhAvathI potAnA putrane gurucaraNe samarpita karyo. zrI jayasiMhasUri vayajAne laI khaMbhAta gayA. tyAM emaNe vi.saM. 1142nA vaizAkha suda 8nA divase bALaka vayajAne munidIkSA ApI ane temanuM nAma muni vijayacaMdra rAkhyuM. muni vijayacaMdrajIe AgamajJAna zrI jayasiMhasUri pAsethI meLavyuM ane maMtra-taMtranI vidyA yati zrI rAmacaMdra pAsethI meLavI. gurudeve vi.saM. 1159nA mAgha suda 3nA divase pATaNamAM AcArya pada pradAna karI zrI AryarakSitasUri nAmathI udghoSita karyA. AgamapAThono abhyAsa karatAM karatAM teozrIne lAgyuM ke, vartamAnamAM munijIvanamAM zithilAcAra phelAI rahyo che, eTale gurudevanI AjJA meLavI temaNe potAnA mAmA munizrI zIlaguNa sAthe pUnamiyAgacchamAM praveza karyo. A gacchamAM rahetAM temaNe bhAleja gAmanA zeTha yazodhavala bhaMsAlIne kuTuMba sAthe jaina dharmI banAvyA. punamiyAgacchamAM AryarakSitasUri vijayacaMdra nAme prasiddhi pAmyA. keTalAMka varSa pachI pharIthI nANAvAlagacchamAM AvyA. vaLI temanI khyAti AryarakSita nAme thavA lAgI. gaccha-parivartana karavAthI paNa temane saMtoSa na thayo. AthI nANAvAlagacchamAM rahIne ja temaNe kriyoddhAra karyo ane navA niyamo banAvyA. vi.saM. 1169mAM temaNe vidhipakSagacchanI ane vi.saM. 1213mAM acalagacchanI sthApanA karI. acalagacche caityavAsIo dvArA poSita zithilAcAra viruddha krAMtikAraka pagaluM bharyuM. zrAvakone pauSadha tathA sAmAyikanI kriyA karatI vakhate vastuvizeSa mukhavastrikA rUpe aMcala vizeSa rAkhavAno nirdeza karyo. paTTAvalIomAMthI maLatA ullekha mujaba pATaNamAM gurjaranareza kumArapALanI sabhAmAM virAjamAna zrI AryarakSitasUrine temanA bhakta maMtrI kadarSie potAnA uttarAsaMga (khesa)nA eka cheDAthI bhUminuM pramArjana karIne vastrAcalathI vaMdanA karI. tyArathI A vidhipakSane rAjA kumArapALa dvArA aMcalagaccha evuM sUcaka nAma apAyuM. aMcalagacchamAM mahattarApada para sAdhvI samayazrInI sthApanA thaI. temaNe lakSmIsaMpanna parivArane choDI 25 baheno sAthe AryarakSitasUri pAse dIkSA grahaNa karI. zrI AryarakSitasUrie gujarAta, siMdha, saurASTra, madhyapradeza Adi pradezomAM vihAra karyo. Personal Use Only
Page #95
--------------------------------------------------------------------------
________________ 09 tavArIkhanI tejachAyA aMcalagacchanA sau prathama zrAvaka banavAnuM gaurava jinadeva te jagacaMdrasUri banyA. jinadeva bAlyavayathI zAMta, meLavanAra zrI yazodhana bhaNazAlIe A gacchano pracAra-prasAra susaMskArI, tejasvI tathA dharma pratye rAgI ane saMsAra pratye karavAmAM tana-mana-dhanano UlaTabhera bhoga Apyo hato. virAgI evA dhArmika vRtti dharAvatA bALaka hatA. temanI A aMcalagacchanI paTTAvalI, prAcIna graMtho ane zilAlekhomAM- pariNati AgaLa jatAM tyAgamArgamAM pariNamI ane zramaNasaMghamAM ema aneka sthaLe temanA nAmano ullekha jovA maLe che. saune priya evA AcArya maNiratnasUri pAse dIkSA aMgIkAra AcAryazrI AryarakSitasUrino svargavAsa vi.saM. karI, muni jagacaMdra nAme temanA ziSya banyA. A dIkSAnA 1226mAM 91 varSanI vaye thayo, zrI mahendrasUrinI zatapadI samaya ke sthaLa vize koI paNa AdhArabhUta mAhitI maLatI nathI. ane laghu zatapadImAM A saMvatano ullekha che. zrI gurudeva zrI maNiratnasUri lagabhaga 1274mAM svargavAsI thayA. 5. jagacaMdra gaNie tyArathI AyaMbila tapa zarU karyo. ane merUtuMgasUrinI paTTAvalI mujaba, AryarakSitasUri 100 varSanI AcArya somaprabhasUrinI sevAmAM rahI jinAgamonuM vizALa ane uMmare vi.saM. 1236mAM pAvAgaDhamAM 7 divasanA anazanapUrvaka svargavAsI thayA hatA. A ja samaye, paNa pAvAgaDhamAM nahIM, talasparzI jJAna saMpAdana karyuM. AcArya somaprabhasUrie temane beNapa (banAsakAMThA)mAM divaMgata thayAnA ullekho maLe che. gacchanAyaka pada pradAna karyuM, ane temanuM nAma jagacaMdrasUri rAkhavAmAM AvyuM. zrI somaprabhasUri vi.saM. 1284mAM tapAgaccha pravartaka AcArya svargavAsI banyA. zrI jagacaMdrasUri mahArAja zrI jagacaMdrasUri tyAgI, vairAgI, saMvegI tathA cAritra bAra varasa AMbila karI AvyA AhaDa mAMha, dharmanA custa AgrahI hatA. AgamonA jJAtA hatA ane tenA 'tapA" biruda tyAM dhario rANAe dharI utsAha; arthonA UMDA ciMtaka hatA. A samaye munisamudAyamAM, kALabaLe, vAda corAzI jItiyA kiriA kiyo uddhAra, kriyAzithilatA vyApI rahI hatI. te dUra karavA teo ciMtita ane biruda dharAvyuM "hIralA' dhana dhana te aNagAra. utsuka hatA. zrI somaprabhasUrinA svargavAsa pachI teo mevADA (mahaTha vinayavijayagarikRta gaNadhara iTTIvalI) padhAryA. mevADamAM te samaye saMvegI, vairAgI, zuddha AcAravALA, AcArya jagacaMdrasUri mahA tapasvI, AgamanA UMDA AgamAnusAra cAritrane dhAraNa karanArA ane zramaNa saMghamAM abhyAsI, vAdavijayI tathA ghaNA prabhAvI ane pratApI rivara vizuddha guNavALA tarIke prakhyAta AdaraNIya citravAlagacchanA paM. hatA. tapAgaccha temanA tapanA prabhAve 'tapA'nA birudathI nIkaLyo zrI devabhadragaNi vicAratA hatA. teo AgamanA jJAtA ane tenA che ane te puNya prabhAve vartamAnamAM e gacchanA sAdhu arthonA marmajJa hatA. zrI jagacaMdrasUri temane maLyA ane temanI sAdhvIonI anya tamAma gaccho karatAM ane anya phirakAo sahAyathI temaNe kriyoddhAra karyo. A kriyoddhAra samaye temanI sAthe suddhAnAM sAdhu-sAdhvIjIonAkula saravALAthI paNa vadhu che, eTale paM. devendragaNi paNa hatA, jeo pachIthI temanA paTTadhara AcArya ke tapAgacchanA sAdhu-sAdhvIjIonI kula maLIne 2500thI devendrasUri thayA. 6000nI saMkhyA che, jyAre anya gaccho ane phirakAonI kula zrI jagacaMdrasUrie A Agamokta kriyAne pratiSThita maLIne 5000 jevI thavA jAya che. ane saphaLa banAvavA asAdhAraNa tyAgavRtti svIkArI ane daDha zrI jagacaMdrasUri vaDagacchanA zrI maNiratnasUrinA ziSya manobaLapUrvaka satata parizrama sevI adbhuta hIra dAkhavatAM temane AcArya zrI somaprabhasUri tathA guru zrI maNiratnasUri e baMnee "hIralA jagazcaMdrasUri' evuM biruda ApavAmAM AvyuM. A biruda potAnI pATe AcArya jagacaMdrasUrine sthApyA hatA. zrI maLavA aMge bIjo eka evo ullekha paNa che ke, zrI sudharmAsvAmInI pATa paraMparAmAM zrI jagacaMdrasUri 44mA paTTadhara jagacaMdrasUri abhedya jJAnI ane mahAna tapasvI hatA. temaNe hatA. AghATapuramAM (udayapura pAsenA AhADa gAme) 32 zrI jagazcaMdrasUrinA janmasthaLa ane samayanI koI digaMbarAcAryo sAthe vAda karI, vijaya meLavatAM mevADanA rANA cokkasa vigata maLatI nathI. zreSThI parNacaMdra poravAlane salakSaNa, jaitrasiMhe temane "hIrA'nuM mAnavaMtu biruda ApatAM teo "hIralA varadeva ane jinadeva nAme traNa putro hatA. temAM sauthI nAnA jagacaMdrasUri'nA nAme vikhyAta thayA. Jain Education Intemational
Page #96
--------------------------------------------------------------------------
________________ 80 caturvidha saMgha gurudevazrI maNiratnasUri svargavAsI banyA tyArathI zrI ane temanI pATe zrI dharmaghoSasUri thayA che. jagacaMdrasUrie yAvajIvana AyaMbila tapa cAlu karyA hatAM. A temano janma varahuDiyA gotramAM, vIjApuramAM thayo hato. tapanA bAramA varSa daramyAna teo AhADapuramAM nadI kinAre temanA pitAnuM nAma jinacaMdra ane mAtAnuM nAma cAhiNIdevI jaI haMmezAM AtApanA laI dhyAna karatA hatA, temanI A ane temanuM janmanAma bhImadeva hatuM. varadeva pallIvAlanA vaMzajo tapasyA ane dhyAnanAM prabhAve temanAM rUpa, teja ane prabhAva vadhyAM nAgorI pAlanapara thaI vIjAparamAM AvyA tyArathI varahaDiyA hatAM. mevADanA rAjA jaitrasiMhe temanA tyAga ane tapanI prazaMsA tarIke oLakhAvyA lAgyA hatA. jinacaMdrane 1. devacaMdra, 2. sAMbhaLI, teo AcAryazrInAM darzana karavA tyAM nadIkinAre nAgadhara, 3. mahIdhara, 4. vIradhavala ane 5. bhImadeva-ema AvyA. tyAM AcAryazrInuM tejathI camakatuM mukhAraviMda ane pAMca putro hatA ane dhAriNI nAme putrI hatI. kAMtimAna deha joI 'gurudeva mahAtapasvI che' ema bolI UThyA. vi.saM. 1302mAM AcArya devendrasUri vIjApura padhAryA ane temane "tapA' evuM biruda ApyuM. tyArathI, eTale ke vi.saM. tyAre jinacaMdranA cothA putra viradhavalanAM lagnanI taiyArI cAlI 1285thI AcArya jagacaMdrasUrinI ziSyaparaMparA "tapAgaccha' rahI hatI, paNa AcAryazrInI vairAgyarasa jharatI asmalita tarIke prasiddhi pAmI. A tapAgaccha nigraMtha gacchanuM chaThuM nAma dharmavANI sAMbhaLI vIradhavalane prabaLa vairAgya jAgyo ane lagna che. prathama nigraMtha gacchanA zrI sudharmAsvAmI, bIjA koTika baMdha rAkhI temaNe dIkSA levAno nirNaya karyo. nAno bhAI gacchanA zrI susthitasUri, triIjA caMdragacchanA zrI caMdrasUri, cothA bhImadeva paNa dIkSA levA taiyAra thayo. lagnanA varaghoDAne badale vanavAsI gacchanA zrI sAmatabhadrasUri, pAMcamAM vaDagacchanA zrI dIkSAno varaghoDo caDyo. lagnamaMDapamAM ja AcArya devendrasUrie udyotanasUri ane chaThThA tapAgacchanA zrI jagacaMdrasUri pravartaka viradhavala ane bhImadevane dIkSA ApI, temane anukrame muni hatA. vidyAnaMda ane muni dharmakIrti nAme ghoSita karyA. thoDA samayamAM AcArya jagazcaMdrasUri mevADathI vihAra karI gujarAta ja baMne munivaroe utkRSTa saMyamasAdhanApUrvaka tIvra buddhizakti padhAratAM mahAamAtya vastupAla-tejapAle temane atIva sammAna vaDe jinAgamonuM vizada jJAna prApta karatAM gurudeve temane vi.saM. ApyuM. vastupAle kADhelA aitihAsika zrI zatruMjayatIrtha yAtrA 1304mAM paMnyAsa pada ane vi.saM. 1323mAM pAlanapuramAM saMghamAM tema ja temanI dvArA zatruMjaya, giranAra ane Abu- zrIsaMghanI vinaMtIthI zrI pallaviyA pArzvanAtha jinAlayanA delavADAnI pratiSThA prasaMge zrI jagacaMdrasUri upasthita rahyA paTTAMgaNamAM zrI vidyAnaMda gaNine AcArya pada ane zrI hatA. temaNe mevADa ane gujarAtamAM vicarIne apUrva dharmakIrtigaNine upAdhyAya pada ApyuM. te samaye maMDapamAM kezaranI zAsanaprabhAvanA pravartAvI hatI. daivI vRSTi thatAM sarvamAM Azcarya ane AnaMda phelAyAM hatAM. zrI jagacaMdrasUrinA upadezathI vIrA dizApAle vi.saM. AcArya devendrasarie vi.saM. 1324mAM zrI vidyAnaMda1295mAM pATaNamAM, bhImadevanA rAjyamAM "nAyAdhamakahAo' sUrine gujarAtamAM vicaravAnI AjJA ApI, pote upADa vagere cha aMgo TIkA sahita lakhAvyAM hatAM, eTale spaSTa che dharmakIrtigaNine sAthe laI mALavA padhAryA. mALavAmAM ja zrI ke, AcArya jagacaMdrasUri vi.saM. 1295-96mAM svargavAsI devendrasUri vi.saM. 1327mAM svargavAsa pAmyA. temanI pATe thayA haze. temaNe potAnI pATe zrI devendrasUrine sthApana karyA AcArya vidyAnaMdasUri hatA ja, paraMtu te paNa gurudevanA svargavAsa hatA. pachI 13 divase ja vIjApuramAM kALadharma pAmatAM, navA maMtrI pethaDanA ananya upakAraka gacchanAyaka banAvavAno ekAeka prazna Ubho thayo. vaDagacchanA AcArya zrI dharmaghoSasUri mahArAja sagotrI AcAryo tathA vRddha poSALanA AcArya kSemakIrtisUrie samayasUcakatA vAparI, gurudevanA svargagamana pachI cha mahinAmAM zrI dharmaghoSasUrijI mahArAja prabhAvI vyAkhyAtA, samartha eTale ke vi.saM. 1328mAM vIjApuramAM upADa dharmakIrtine graMthakAra, camatkArI siddhapuruSa ane prabhAvaka yugapradhAna AcArya AcArya padavI ApI, AcArya dharmaghoSasUri nAma rAkhI, AcArya hatA. naimittika jJAnanA jANakAra paNa hatA. devendrasUrinI pATe sthApana karyA. A pachI AcArya dharmaghoSasUri tapAgacchamAM zrI jagacaMdrasUrinI pATe zrI devendra re tapAgacchanA nAyaka banyA. Jain Education Intemational
Page #97
--------------------------------------------------------------------------
________________ 81 tavArIkhanI tejachAyA zrI dharmaghoSasUri camatkArI siddhapuruSa ane prabhAvaka zatruMjayano kapardI yakSa pragaTa thayo. te samakitI banI, yugapradhAna AcArya hatA. maMtrI pethaDa jyAre sAva nirdhana hato, prabhAsapATaNamAM jinapratimAno adhiSThAyaka banyo. be prasaMgomAM pitA dedAzAha ane mAtA vimalAdevInA mRtyu sAthe dhana paNa temaNe strIone temanA durvyavahArathI pATalA para caMbhita karI cAlyuM gayuM hatuM, tyAre teNe zrI dharmaghoSasUri pAse zrAvakanAM bAra dIdhI. ujjainamAM eka yogI dvArA ane godharAmAM zAkinI dvArA vrata uccaryA. temAM teNe alpa rakamanuM parigraha parimANa icchaDyuM, thayelA upadravone dUra karyA. eka divasa AcAryazrIne sApa paNa AcAryazrIe tenuM camakatuM bhAgya joI tene pAMca lAkha karaDyo. AMkho saMgha gabharAI gayo. AcAryazrIe saMghane zAMta TaMkAnuM parimANa vrata ApyuM. te mAMDavagaDha gayo. tyAM ghIno vepAra karI jaNAvyuM ke--"savAre nagaranI pUrva dizAnA daravAje karatAM citrAvelI maLI. AthI te ghaNuM dhana kamAyo. AgaLa jatAM kaThiyAro lAkaDAnI bhArI lAvaze, temAMthI viSahariNI vela maLI nasIbanA jore te mAMDavagaDhanA mahArAjA jayasiMha paramArano Avaze. tene sUMTha sAthe ghasI DaMkha upara lagAvajo." saMghe te maMtrI banyo. teNe zrI dharmaghoSasUrine 72 hajArano kharca karI, pramANe karavAthI AcAryazrIne ArAma thaI gayo. temaNe tyArathI moTA utsava sAthe mAMDavagaDhamAM praveza karAvI comAsuM karAvyuM. AjIvana cha vigaIno tyAga karyo. teozrI haMmezAM mAtra jArano caityaparipATImAM 72 hajAra rukamAM kharacI saMghane paherAmaNI AhAra letA. eka divasa eka maMtrIe ATha yamakavALuM kAvya karI. AcAryazrInA upadezathI zatruMjaya tIrthamAM bAvana bolIne AcAryazrIne jaNAvyuM ke "have AvAM kAvya karanAra derIovALo "koDAkoDI jinaprAsAda' baMdhAvyo. vi.saM. 1330 koI rahyA nathI." tyAre AcAryazrIe "jaya vRSabha' padathI zarU lagabhagamAM 18 lAkha kharacIne mAMDavagaDhamAM 72 derIovALo thatI stutio banAvIne te maMtrIne Azcaryacakita karI dIdho hato. jinaprAsAda baMdhAvyo. devagirimAM 'pethaDavihAra' nAme derAsara zrI dharmaghoSasUrinA ziSya-paTTadhara zrI somaprabhasUri baMdhAvyuM. maMtrI pethaDe potAnA bhAI gaNadharanA smaraNArthe zAstrajJAnamAM nipuNa, moTA vAdI ane AtmagaveSI hatA. vi.saM. rAjagacchanA AcArya ratnAkarasUri pAse zrI zatruMjaya tIrthe 42 1332mAM temane sUri pada ApyuM. zrI dharmaghoSasUrie temane iMca UMcI zrI abhinaMdana svAmInI khagAsana pratimA bharAvI bAra aMgo'nuM jJAna to ApyuM ja hatuM ane eka divasa temanI pratiSThA karAvI, je Aje paNa navA AdIzvara bhagavAnanA yogyatA jANIne eka maMtrapothI paNa ApI, paraMtu zrI derAsaranA raMgamaMDapamAM DAbI bAjue virAjamAna che. Ama somaprabhasUrie hAtha joDI kahyuM ke "ApanI kRpA che temAM ja temaNe judAM judAM sthAnomAM 84 jinamaMdiro baMdhAvyAM. vaLI, badhuM che. Apa kAM to cAritranI ArAdhanA Apo, kAM A temaNe zrI dharmaghoSasUri mahArAjanI adhyakSatAmAM sAta lAkha maMtrapothI Apo." zrI dharmaghoSasUrie ziSyano A utkRSTa zrAvakone sAthe laI zatruMjaya-giranAra tIrthano cha'rI pALato cAritrabhAva joI ane bIjo koI ziSya e maMtrapothI mATe yAtrAsaMgha kADhyo hato. zatruMjaya tIrthamAM bhagavAna AdIzvara yogya na lAgavAthI, e maMtrapothIne jalazaraNa karI dIdhI. jinaprAsAdanA zikhare suvarNakaLaza caDhAvyo. zatruMjaya tathA zrI dharmaghoSasUrie ghaNI kRtio racI che, te A mujaba giranAra tIrthamAM tema ja yAtrAsaMghamAM AvatAM gAmomAM jANavA maLe che : "saMghAcAra bhASyavivaraNa', 'suadhammAstava', jinAlayomAM sonA-cAMdInA dhvaja caDAvyA. 56 ghaDI sonAnI bolInA caDhAvAthI Adeza pAmI indramALa (tIrthamALA) paherI. kAyasthiti prakaraNa', 'dussamakAla samaNasaMghathayaM-sAvacUrika', "caturvizati jinastavano", "stratAzarmastotra', 'devendrastotra', aneka jinamaMdironA jIrNoddhAra karAvyA. lagabhaga 700 yUyaMmUvAM tvamiti zleSa stutio', 'jaya vRSabha, aSTa yamaka upAzrayo baMdhAvyA. sAta moTA graMthabhaMDAro sthApyA ane sauthI stuti-avacUri sahita', "maMtragarbhita pArzvanAtha stotra', vizeSa to temaNe mAtra 32 varSanI vaye sajoDe caturtha (brahmacaya) lokAntika devaloka jinastavana-avacUri sahita', "zatruMjaya vratano svIkAra karyo. mahAtiththakalpa', "samavasaraNa prakaraNa', "aSTApada-tIrthakalpa', - zrI dharmaghoSasUri puNyaprabhAvI hatA, tema camatkArI 'giranAra-tIrthakalpa', "sametazikhara-tIrthakalpa', "lokanAlikA', siddhapuruSa paNa hatA. eka vAra prabhAsapATaNanA samudra kinAre yugapradhAnastotra', 'RSimaMDalastotra', "parigrahapramANa' UbhA rahI "maMtramaya samudra stotra banAvyuM, te samaye samudramAM pArzvanAthastavana', "pArzvanAtha tIrthastotra', 'pUrvArdhasaMskRta-uttarArdha moTI bharatI AvI ane temAMthI ratno UchaLIne bahAra AvyA, prAkRta bhASAmaya stavana', "bhavatrayastava', 'pAMtrIza jinavANa.. je jinamaMdiramAM bheTa karAyAM. tyAM ja temanA maMtradhyAnathI stavana', "jIvavicArava' Adi graMthonI racanA karI che.
Page #98
--------------------------------------------------------------------------
________________ 82 caturvidha saMgha pUjyazrInA upadezathI diyANAnA zrI saMghe vi.saM. 1349mAM vadi pAMcame zrI somasuMdarasUrinA haste bhagavAna RSabhadevanI graMthabhaMDAranI sthApanA karI ane temAM ghaNA graMtho lakhAvIne caumukha vagere jinapratimAonI aMjanazalAkA-pratiSThA karAvI mUkyA. AcAryazrInA upadezathI mevADanA sonagarA zrImAlI maMtrI hatI. A jinaprAsAda bhAratIya sthApatyakalAno ajoDa namUno sImaMdharanA kuTuMbe paNa ghaNA graMtho lakhAvyA hatA. vi.saM. che. rANakapura vasanAra mevADanA rANA kuMbhAjI AcAryazrInA 1357mAM, papa varSano dIrdha dIkSAparyAya pALI, samAdhipUrvaka bhakta hatA. temaNe paNa A jinaprAsAdamAM be staMbho banAvyA svargavAsa pAmyA hatA. hatA. rANakapura vagere tIrthonA pratiSThApaka posInAnA nagarazeTha vijayasiMhane gopAla nAme putra hato, je moTo dAnezvarI, paropakArI ane satyavAdI hato. teNe AcArya zrI somasuMdarasUri mahArAja posInAmAM bhagavAna pArzvanAthano be maMDapavALo jinaprAsAda AcArya somasuMdarasUrijI jJAnI, guNavAna, madhurabhASI, baMdhAvI, temAM vi.saM. 1477mAM zrI somasuMdarasUrinA haste amogha upadezaka, kSamAzIla, ziSyavatsala ane mahAna bhagavAna pArzvanAtha vagere jinabiMbonI pratiSThA karAvI hatI. dharmaprabhAvaka hatA. teozrInA varad haste aneka pratiSThAo, temanA putra arjune paNa vi.saM. 1491mAM AcAryazrI pAse saMghayAtrAo, padapradAno, dIkSAo Adi dharmakAryo susaMpanna thayAM bhagavAna aSabhadevanI pratimAnI pratiSThA karAvI hatI. te hatAM. zrI somasuMdarasUrijI tapAgaccha zramaNaparaMparAmAM AcArya uparAMta AcAryazrIe vIzA poravADa zAha dhUlAjIe posInAmAM devasuMdarasurijInI pATe gacchanAyaka thayA hatA. temanA dIkSAguru baMdhAvela bhagavAna zAMtinAtha, bhagavAna neminAtha, bhagavAna AcArya jayAnaMdasUri hatA ane vidyAguru zrI jJAnasAgarasUri mahAvIrasvAmI vagere jinaprAsAdonI pratiSThA paNa karI hatI. hatA. Ama, tyArathI posInA tIrtha banyuM che. zrI somasuMdarasUrijIno janma vi.saM. 1430mAM, mAMDavagaDhanA bAdazAha gyAsuddInanA kAmadAra sonI pAlanapuramAM thayo hato. temanA pitAnuM nAma sajjanasiMha, saMgrAmasiMhe vi.saM. 1470mAM AcArya somasuMdarasUrine mAtAnuM nAma mAhnaNadevI ane temanuM janmanAma somacaMda hatuM. mAMDavagaDhamAM padharAvI, comAsuM karAvyuM hatuM ane temanI pAsethI janmathI ja temanAmAM zubha lakSaNano paricaya maLato hato. "bhagavatIsUtra-TIkA'nuM vyAkhyAna sAMbhaLyuM hatuM. temAM AvatA vi.saM. 1437mAM, mAtra ATha varSanI vaye, dIkSA aMgIkAra karI. 36000 'goyamA" (gautama) zabdadITha teNe tathA mAtA ane AcArya jayAnaMdasUrie dIkSA ApI muni somasuMdara nAme patnI taraphathI 63000 sonAmahoro mUkI hatI ane ghoSita karyA. teozrI zAstrAdhyayanamAM tIvra rucithI ane samartha AcAryazrInA upadezathI e rakamamAMthI sonerI ane rUperI buddhibaLathI satvare vikAsa karatA gayA ane tethI temane AcArya' zAhIthI citrovALI 'kalpasUtra' tathA "kAlikAcAryanI aneka prato jJAnasAgarasUrinA sAMnidhye soMpyA. kramekrame teozrI jJAna- lakhAvI, temAMthI tyAM comAsuM rahelAM munivarone eka eka prata saMprAptimAM eTalA pAraMgata thayA ke vi.saM. 1450mAM temane vahorAvI ane saMghanA graMthabhaMDAromAM paNa ghaNI prato mUkI. vaLI, upAdhyAya pada arpaNa karavAmAM AvyuM ane vi.saM. 1457mAM sonI saMgrAmasiMhe AcAryazrInA upadezathI vi.saM. 1472mAM mAtra 27 varSanI vaye pATaNamAM, zeTha narasiMha osavAle karelA mAMDavagaDhamAM bhagavAna supArzvanAthano ane makSIjImAM bhagavAna adbhuta mahotsavapUrvaka zrI devasuMdarasUrie temane AcArya pArzvanAthano jinaprAsAda baMdhAvyo tema ja judAMjudAM sthAnomAM 15 padathI alaMkRta karyA. jinamaMdiro baMdhAvyAM ane 51 jinamaMdirono jIrNoddhAra karAvyo. ne te samaye jinazAsanano uddhAra-utkarSa karavAmAM AcArya AcAryazrIe Abu pAse bhArajA vagere nagaronA 7 somasuMdarasUri zrI gautamasvAmI jevA manAtA hatA. temaNe jinaprAsAdonI pratiSThA karI, tema ja A pradezamAM 21 rANakapura tIrtha ane posInA tIrthanI sthApanA karI hatI. jinamaMdironA jIrNoddhAra karAvyA. mevADanA jAvarA gAmamAM ghANarAvanA saMghavI dharaNAzAhe rANakapuramAM 'nalinI gulma' vi.saM. 1478mAM zeTha vAnA poravADanA vaMzaja saMghapati dhanapAle samAna "vailokyadIpaka' nAmano traNa mALano 45 phUTa UMco baMdhAvelA bhagavAna zAMtinAthanA jinaprAsAdanI paNa pUjyazrIthI caturmukha jinaprAsAda baMdhAvI, temAM vi.saM. 1496nA phAgaNa pratiSThA karI hatI. Jain Education Intemational
Page #99
--------------------------------------------------------------------------
________________ 83 tavArIkhanI tejachAyA IDaranA rAva puMjAjInA mAnItA IDaranA nagarazeTha khImAdee AcAryazrInA upadezathI dezanA sadhaLA jainone saMghavI vatsarAja osavAlano putra goviMda zrI somasuMdarasUrino "sAkaranI lahANI' karI hatI. vaLI, zrI somasuMdarasUri parama bhakta hato. teNe sUrimahArAjanA upadezathI zatruMjaya, mahArAjanA upadezathI pATaNanA zeTha karmasiMha zrImAlInA vaMzaja giranAra, sopAraka, tAraMgAM vagere tIrthonA saMgha kADhyA hatA ane zeTha goviMda ane tenA putra nAgarAje AgamagraMtho tADapatra para tAraMgA tIrthamAM 'kumAravihAra jinaprAsAda'no jIrNoddhAra karAvI lakhAvyA hatA. haDALAnA zeTha dharamazI poravADe pATaNamAM moTo tathA bhagavAna ajitanAthanI navI pratimA bharAvI, vi.saM. graMthabhaMDAra sthApyo ane tenA mATe saM. 1474mAM eka lAkha 1479mAM moTo saMgha ekatrita karI AcArya somasuMdarasUrinA zlokAtmaka AgamagraMtho ane saM. 1481 sudhImAM be lAkha hAthe pratiSThA karAvI hatI. A mahotsavamAM sUrijInA zlokAtmaka graMtho lakhAvyA. anya paNa aneka graMtho judA judA parivAranA 1800 sAdhuo hAjara hatA ane bhAvikonI bhAvikoe AcAryazrInA upadezathI lakhAvyA hatA. zrI upasthiti paNa ghaNI moTI hatI. somasuMdarasUrinA samayamAM paNa ghaNA graMthabhaMDAro sthApyA hatA amadAvAdanA bAdazAha ahamadazAhano mAnIto saMghavI ane vividha viSayanA ghaNA graMtho lakhAyA hatA. uparAMta, temanA guNarAja osavAla AcAryazrIno ananya bhakta hato. teNe vi.saM. samayamAM tADapatrIya pAnAM parathI kAgaLa para paNa aneka graMtho 1477mAM bAdazAhanuM pharamAna meLavI, zrI somasuMdara-sUrinI lakhAvavAmAM AvyA hatA. adhyakSatAmAM zatruMjaya tIrthano cha'rI pALato moTo saMgha kADhyo ane pU. zrI somasuMdarasUrinA haste aneka padavIo ane yAtrAsaMgha sAthe zatruMjaya, mahuvA, prabhAsapATaNa, giranAra vagerenI dIkSAo thaI hatI. teozrInI AjJAmAM tapAgacchanI suMdara, yAtrA karI hatI. temanA putro gajarAja, mahArAja ane bAlurAje kIrti, rAja, zekhara, naMdi, sAgara, deva, maMDana, ratna, jaya, haMsa, cittoDagaDhamAM rAjA mokalasiMhanI saMmatithI rAjA allaTanA vardhana, mUrti, bhUSaNa, vIra, bhadra, dharma, caMdra, siha, sena, soma samayanA jaina vijayakIrtistaMbhano jIrNoddhAra karAvI tathA pAsenA ' vagere lagabhaga 50 thI vadhu zAkhAonA 180Q zramaNo hatA. bhagavAna mahAvIrasvAmInA derAsarano mULamAMthI jIrNoddhAra e samayamAM pada-pradAnanA moTA utsavo ujavAtA ane zrAvako karAvI tema ja bIjI cAra derIo navI banAvI, temAM vi.saM. paNa eTalA bhaktivAna ane prabhAvanAzIla hatA ke AvA 1485mAM AcArya somasuMdarasUrinA hAthe bhagavAna prasaMgomAM chUTe hAthe dravyano savyaya karatA. vaDanagaramAM mahAvIrasvAmI vagerenI jinapratimAonI pratiSThA karAvI hatI. devagirinA saMghavI devarAje 27000 rUA. kharacI moTo utsava saMghavI guNarAjanA nAnAbhAI nAnubhAI (AMbAka)e patnI, putra karyo hato ane temAM AcAryazrI somasuMdarasUrie upATha ane dhana choDIne pU. somasuMdarasUri pAse dIkSA lIdhI hatI, jemanuM mohananaMdane AcArya padavI ApI, AcArya munisuMdarasUri nAma nAma paM. naMdIratna gaNi hatuM. ApI potAnI pATe sthApyA hatA. evA ja mahotsavapUrvaka zrI zA. meghajI osavAla AcAryazrInA upadezathI jayacaMdrasUri, zrI bhuvanasuMdarasUri, zrI jinasuMdarasUri vagerene pAvAgaDhamAM bhagavAna saMbhavanAthanA derAsaramAM 8 derIo AcArya padavIo ane zrI cAritraratna, zrI ratnamaMDana, zrI baMdhAvI, sopArAmAM jinaprAsAdano jIrNoddhAra karAvyo, jinamaMDana, zrI hemahaMsa, zrI somadeva, zrI vasunaMdana, zrI sulatAnapuramAM upAzraya baMdhAvyo ane 24 pratimAonI aMjana- sudhAnaMdana, zrI vizAlarAja vagerene upAdhyAya padavI ApI hatI. zalAkA karAvI, mahIkAMThAmAM 24 vAra amAri paLAvI ane e darzAve che ke AcAryazrIne ghaNA samartha ziSyo-praziSyo hatA. vi.saM. 1498mAM "jena siddhAMta bhaMDAra'nI sthApanA karI. zrI somasuMdarasUri lokapriya hatA, tema sarvagacchapriya vaDanagaramAM vIsA poravADa saMghavI devarAje bharAvelA sAta paNa hatA. temaNe vizALa zramaNa samudAya mATe, utkRSTa saMyama dhAtunA bhagavAna abhinaMdana svAmInI moTA jinaprAsAdamAM pALavA mATe, "sAdhumaryAdA paTTaka' banAvyuM hatuM. bIjA pratiSThA karI. cittoDamAM vIsalazAha osavAlanA jinAlayamAM gacchavALA temanI pAse prAyazcitta levA AvatA. temaNe kacchanA bhagavAna zreyAMsanAthanI pratimAnI pratiSThA karI ane temanA cobArI gAmamAM koIe IrSAthI mokalAvelA mANasane zAMta patnI khImATe tathA putra caMpake bharAvela bhagavAna kalpadruma banAvI upadeza ApatAM, te dIkSA laI AcAryazrIno ziSya banI pArzvanAthanI 93 AMgaLa UMcI pratimAnI pratiSThA karI, tema ja gayo hato. = ' ''
Page #100
--------------------------------------------------------------------------
________________ caturvidha saMgha pU. AcAryazrIe vizALa sAhityanuM sarjana karyuM che, jemAM gurudeve temane vAcaka pada (upAdhyAya pada) ApyuM hatuM. khaMbhAtanA mukhya graMtho A pramANe che : 1. caityavaMdanabhASya-avacUri, 2. sUbA dapharakhAne temane 'vAdIgokulapaMDha' evuM biruda ApyuM hatuM. kalpAntarvAcya, 3. caturviza jinabhavotkIrtana stava, 4. navakhaMDa teno artha e ke, vAdIo rUpI gokulamAM jeo pati-svAmI pArzvanAthASTaka-sAvacUri, 5. yugAdijinastotra, 6. yubsat jevA hatA. dakSiNanA paMDitoe paNa temane "kAlisarasvatI' biruda zabdanavastava, 7. asmatuM zabdanavastava, 8. bhASyatrayacUrNi, 9. ApyuM hatuM; arthAtu kAlikAno jusso ane sarasvatInI kalyANastava, 10. yatijitakalparatvakoza, 11. ArAdhanArA, jJAnaparAkASThAno ubhaya yoga eTale kAlisarasvatI. 12. arbudakalpa-neminAtha navarasaphAga, 13. uparzezamAlA paM. pratiSThAsoma gaNi jaNAve che ke, "AcArya somabAlAvabodha, 14. sthUlibhadrasAga, 15. yogazAstra bAlAvabodha, suMdarasUrie vi.saM. 1477 sudhI koI munivarane gacchanAyaka 16. SaDAvazyaka bAlAvabodha, 17. navatattva bAlAvabodha, 18. ArAdhanApatAkA bAlAvabodha, 19. SaSThIzataka bAlAvabodha banAvyA na hatA. evAmAM vaDanagarano dharmapremI zeTha devarAja (devagiri) AcAryazrI pAse AvI vinaMtI kare che ke, "gurudeva! vagere. AcAryazrI gujarAtI bhASAnA prAcIna gadyanA Adya ApanI pATe have yogya gacchanAyakanI nimaNUka karo. mane puraskartA hatA. lakSmInA sadvyayano lAbha maLe tevI kRpA karo." tyAre AcArya AcAryazrIe vi.saM. 1501mAM nADolamAM comAsuM karyuM somasuMdarasUrie potAnA munimaMDaLa upara dRSTi pheravI ane hatuM. A comAsAmAM teozrI svargavAsa pAmyA hatA. upAdhyAya munisuMdara gaNi upara e dRSTi sthira thaI. zeTha anekAneka guNonA utkRSTa sAdhaka devarAja paNa jANatA hatA ke, upAdhyAya munisuMdara gaNi vidvAna che. aalita saMskRta bolI zake che. vAdomAM vijayI che. apUrva AcAryazrI munisuMdarasUri mahArAja smaraNa-zakti dharAve che. zIghra kavi che. zrI devasuMdarasUrinI - AcArya munisuMdarasUri sahastrAvadhAnI; nyAya, vyAkaraNa, sevAmAM 108 vAra lAMbA vijJapti-patramAM addabhuta evA kAvya ane AgamonA samartha jJAnI; maMtravidyA-siddha; "amAri citramaya zloko lakhIne mokalyA che. evI koI vidyAzakti ke pravartAvanAra; jagatabharamAM ajoDa evAM 'tridazataraMgiNI' nAmanA kaLA nathI, je upAdhyAya munisuMdara gaNimAM na hoya ne zrI vijJaptipatranA AlekhanakAra; vaividhyapUrNa ane viziSTa graMthonA somasuMdarasUri paNa e ja vAta vicArIne prasannatApUrvaka nirNaya sarjaka ane mahAna zAsanaprabhAvaka AcArya hatA. ApatAM, zeTha devarAja tyAMthI nIkaLIne taiyArImAM lAgI gayA. zrI munisuMdarasUrinA guru zrI somasuMdarasUri hatA. baMne deza-dezanA zrIsaMghone AmaMtraNa pAThavI AcArya padavInA AcAryo zrI dharmAsvAmInI pATaparaMparAmAM anukrame 50 mI mahotsavamAM nimaMtryA. AkhA vaDanagarane zaNagAryuM. dhavala-maMgala pATe ane 51 mI pATe thayelA paTTadhara gacchanAyaka hatA. gIto gavarAvyAM. vAjiMtro vagaDAvyAM. munirAjonI UlaTabhera AgatA-svAgatA karI ane vi.saM. 1478mAM vaDanagaramAM zrI zrI munisuMdarasUrino janma vi.saM. 1436mAM thayo hato. somasuMdarasUrinA varad haste upATha munisuMdaragaNine AcArya ane vi.saM. 1443mAM ATha varSanI vaye temaNe dIkSA lIdhI hatI. padavI apAvI. teo zrI devasuMdarasUrinA hastadIkSita praziSya, zrI somasuMdarasUrinA mukhya ziSya ane zrI jayAnaMdasUrinA vidyA e pachI zeTha devarAje AcArya somasuMdarasUrinI AjJA ziSya hatA. teozrI addabhuta zaktizALI ane apUrva laI nUtana AcArya munisuMdarasUrinI adhyakSatAmAM saMghapati banI, smaraNazaktivALA hatA. teo eka sAthe jadI jadI eka hajAra zatruMjaya Adi tIrthonI yAtrA mATe cha'rI pALato moTo yAtrAsaMgha bAbato para dhyAna ApI zakatA hatA, jene kAraNe teo kADhyo ne zatruMjaya giranAra Adi tIrthonI yAtrA karI. sahastrAvadhAnI' tarIke prakhyAti pAmyA hatA. 19 varSanI uMmare zrI munisuMdarasUri mahAna tapasvI hatA. teo chaThatemaNe nyAya, vyAkaraNa ane kAvya--e traNe viSayono paricaya aThThama vagere tapa karatA hatA. sUrimaMtranI temaNe 24 vAra Apato naivedyagoSThI' nAmano graMtha racyo hato. A uparAMta vidhipUrvaka ArAdhanA karI hatI. tenA prabhAve padmAvatI Adi temanuM AgamanuM jJAna paNa agAdha hatuM. vi.saM. 1466mAM devIo temane pratyakSa thatI tema ja sahAya karatI. mevADamAM A devarAja maMtraNa pa gAryuM. dhI Jain Education Intemational
Page #101
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 85 devalAvADAmAM thayela upadravane zAMta karavA temaNe camatkArI navA sattarI, 13. sImaMdharastuti, 14. yogazAstra (caturtha prakAzano saMtikara stotranI racanA karI hatI. sirohI pradezamAM utpana bALAvabodha) ane 15. saMtikara stotra, prAkRtagAthA : 13 (saM. thayelA tIDanA upadravane zamAvI ApatAM, tyAMnA rAjA 1493 ke saM. 1502). zrI munisuMdarasUrinI A adbhuta sahamale potAnA rAjyamAM 'amAri pravartAvI hatI. A sAhityasiddhithI teo "siddhasArasvatasUri' ane uparAMta, zrI munisuMdarasUrinA upadeza ane prabhAvathI caMpakarAja "siddhasArasvatakavi' tarIke paNa prasiddhi pAmyA che. vagere rAjAoe potapotAnA rAjyamAM "amAri' pravartAvI hatI. zrI munisuMdarasUrinA ziSyamAM zrI vizAlarAjasUri, "vijJaptipatra'nuM adbhuta sarjana : zrI munisuMdarasUrinuM mahoi zrI lakSmIbhadragaNi, upATha zivasamudragaNi, paM. suMdaramAM suMdara kArya tridazataraMgiNI' nAmano vijJapti-patra che. zubhazIlagaNi vagere hatA. AcAryazrIe potAnA hAthe ghaNAne A vijJaptipatra temaNe dAdAguru zrI devasuMdarasUri para mokalyo AcAryo, upAdhyAyo, paMnyAso, zrI hemahaMsagaNi vagere sAdhuohato. te eTalo vistRta ane suMdara hato ke jagatabharanA sAdhvIo ane saMghapatio banAvyA hatA. tema ja vividha vijJaptipatranA sAhityamAM tenuM sthAna ajoDa che. te lagabhaga zaktivALA zramaNo ane zramaNaparaMparA paNa ApI hatI. zrI 108 vAra lAMbo hato. temAM ekaekathI caDe tevAM prAsAdo, cakra, munisuMdarasUrinI pUrve ane uttare maLI eka seko jinaprAsAdonA pA, siMhAsana, azoka, bherI, pratihAryAdi aneka citramaya nirmANamAM, jIrNoddhAramAM, graMthasarjanamAM, graMtho lakhAvavAmAM; zloko hatA ane te zloko judI judI jAtanA vRttomAM racavAmAM graMthabhaMDAro sthApavAmAM, rAjAone pratibodhI uparokta kAryomAM AvyA hatA. te 'tridazataraMgiNI'mAM traNa stotra ane ekasaTha sAtha ApavA, amAri pravartAvavA, zramaNonI saMkhyAvRddhimAM, taraMgo hatA. te Akho vijJapti-patra hAlamAM upalabdha thato nathI zreSThIonA dharmamArge savyayamAM ane dharmamAM daDha zraddhAsampanna paNa trIjA stotrano "gurnAvalI' nAmano pAMcaso kAvyano eka banAvavAmAM dIptimAna hato. vibhAga mAtra maLe che, jemAM carama tIrthakara zrI mahAvIrasvAmIthI AvA mahAna zAsanaprabhAvaka zrI munisuMdarasUrine te temanA samaya sudhInA tapagaccha AcAryonuM saMkSepamAM varNana che. samayanA bhAviko yugapradhAna tarIke mAnatA hatA. temano trIjA stotrano A eka vibhAga ATalo badho vistRta che to svargavAsa vi.saM. 1503mAM kArtika sudi 1ne divase, 67 varSanI traNe stotra sAtheno te vijJapti-patra keTalo vizALa haze teno vaye, pa9 varSanA ujvaLa dIkSAparyAyasaNuM, koraDA tIrthamAM kaMIka khyAla AvI zakaze. temAM arthagAMbhIrya paNa atIva che. samAdhipUrvaka thayo hato. Avo prauDha ane pralaMba vijJapti-patra koIe lakhyAnuM hajI sudhI jANavAmAM AvyuM nathI, to paNa je upalabdha che te (gurnAvalI) pAyacaMdanA sthApaka AcArya zramaNasaMghano kaDIbaddha itihAsa ApI jAya che. zrI pAzcacaMdrasUri mahArAja zrI munisuMdarasUrie A uparAMta aneka graMthonI racanA jaina zramaNaparaMparAmAM zrI pArzvacaMdrasUrijInuM nAma eka karI hatI, temAM paNa vividhatA ane viziSTatA jovA maLe che. mahAna kriyoddhAraka tarIke Ave che. vikramanA soLamA zatakamAM te graMtho A pramANe che : 1. naivedyagoSThI (vi.saM. 1455nI jaina zramaNa saMghamAM suvihita (zAstrAnusArI) sAdhudharmanI racanA), 2. jinastotra ratnakoza (saM. 1455), 3. punaHsthApanAnuM abhiyAna temaNe calAvyuM ane temAM saphaLatA zAMtasudhArasa (saM. 1455), 4. zrI devasuMdarasUrine vijJapti meLavI cirasmaraNIya banI gayA. zithilAcAra, avyavasthA ane rUpe 108 vAra lAMbo patra [vijJaptitriveNI stotra : 3, taraMga jaDatAnI chAyAmAM AvI gayelA zramaNavargane sakriya, sugaThita : 6] (saM. 1466), 5. e ja vijJaptinA trIjA stotrarUpe ane sthira karavA mATe teoe potAnI samagra zakti samarpita gurnAvalI, zloka 4968 (saM. 1466), 6. jayAnaMdacaritra karI ane e yugane sAco vaLAMka ApavAmAM nimitta banyA. A mahAkAvya, graMthaparimANa : 7500 (saM. 1483), 7. arthamAM teo "yuga-pradhAna' hatA. uparAMta teo "pArthacaMdra gaccha adhyAtmakalpadruma (saM. 1484), 8. mitra-catuSka kathA (saM. (pAyacaMda gaccha)nA pravartaka paNa hatA. 1487), 9. upadezaratnAkara svopavRttisahita (saM. 1493), girirAja AbunI najIka hamIrapura (hamIracaDha) nAme 10. pAkSika sattarI, 11. vanaspati sattarI, 12. aMgula nagaramAM poravADavaMzIya zreSThI zrI velagazAhanAM patnI vimalAdee Jain Education Intemational
Page #102
--------------------------------------------------------------------------
________________ 86 caturvidha saMgha putrane janma Apyo. saM. 1537nA caitra suda nomanA janmelA zuddhikaraNa ane navajAgaraNane pagale pagale tatkAlIna A bALakanuM nAma "pAsacaMda' pADavAmAM AvyuM. pAsacaMda zramaNavargamAM sAphasUphInI kAmagIrI thaI. janmajAta mahAnatAnA dhAraka hatA. koIka udAtta jIvanakArya A pArjacaMdrasUrijInuM jIvana tapaH pUta, niSkAma, temanI pratIkSA karI rahyuM hoya ema, bALavaye ja temaNe sAdhanAno sAttvika ane paropakArI hatuM. temanA tyAgI, taponiSTha jIvanano paMtha pakaDyo. mAtra nava varSanI vaye pAsacaMde nAgorI tapAgacchanA prabhAva loko para paDyo. pavitra jIvana ane maitrI-karuNA, paMnyAsa zrI sAdhuna pAse dIkSA lIdhI. thoDA samayamAM vividha samabhAvane prAdhAnya ApatI temanI upadezazelIthI jIvanaviSayono abhyAsa karI lIdho. jaina AgamonuM UMDuM adhyayana parivartana ane samAjasudhAraNAnAM Adarza daSTAMto sarjAyAM. temaNe karyuM. emanI vidvattA ane sarjAtA joI nAgorI rAdhanapuramAM hinduo ane muslimo vacce lAMbA samayathI tapAgacchAdhipati zrI somaratnasUrie saM. 1554mAM emane cAlatA jhaghaDAno aMta, UnAvAmAM sonI lokonAM 500 gharoe upAdhyAya pada ApyuM. karela jainadharmano svIkAra, "muNota" "loDhA' 'bAMThiyA' vagere zuddhinA mArge punaH prasthAna : Agamo tathA zAstronA bAvIsa gotronA kSatriyo dvArA jainadharmano aMgIkAra Adi prasaMgo gahana parizIlanathI temaNe joI lIdhuM ke Agamavihita AcAryazrInI prabhAvakatAnA sUcaka che. jodhapuranA mahArAjA rAva AcAramaryAdA tathA te samaye pracalita sAdhuvyavahAra vacce ghaNu gAMgA ane temanA putra rAva mAladeva temanA AjIvana bhakta aMtara che. dezakALanA nAme ane lAbhAlAbhanA bahAne hatA. temanA nAma sAthe camatkAronI kathAo joDAyelI che. munijIvanamAM akSamya kahI zakAya eTalI chUTachATo levAtI hatI. AvA "camatkAro' temaNe karyA na hoya paNa thaI gayA hoya ema prAyaH badhA gacchonA munio zithilAcAramAM sarI paDIne kahevuM vadhu yogya che. caityavAsa'nI sthitie pahoMcI gayA hatA. sUtra ane zAstranA pArthacaMdrasUrijIno vihAra mukhyatve mAravADa, mevADa, namAM paNa puSkaLa gUcavADA pravartato hato. pAzcaMcaMdrajIne mALavA, gujarAta, saurASTra, kacchamAM thayo hato. temanA jIvanano A garabaDa ane avyavasthA khaTakavA lAgyAM. potAnA guru zrI kramika varSabaddha vRttAMta maLato nathI. AcArya padanuM varSa paNa sAdhuna paMnyAsa sAthe carcA karI 'kriyAno punaruddhAra' karavAnI nirNita thaI zakatuM nathI. aneka saMghoe ekatra thaIne saM. AjJA mAgI ane paMnyAsajIe saharSa anumodana sAthe anumati 1599mAM zaMkhalapuramAM AcArya zrI somaratnasUrinA haste temane ApI. upA. pArthacaMdra aneka bAbatonI sAphasUphI AraMbhI. yugapradhAna pada arpaNa thayuM hatuM. aneka prakAranI rUDhio ane mAnyatAone paMcAMgI AgamanI vastutaH mahApuruSonA jIvananI sthULa ghaTanAo dvArA kasoTI para kasI tenA svIkAra ke asvIkArano nirNaya karyo. A ApaNane temano pUrNa paricaya prApta thato nathI. temAM ye AvA mATe temaNe khUba saMzodhana ane tulanAtmaka nirIkSaNa karyuM. temaNe jJAnIjanonuM jIvana sUkSma bhUmikAe-vecArika stare ja vadhu karelAM saMzodhana-parIkSaNanI pratIti ApatA saMkhyAbaMdha lekho, jIvAtuM hoya che. emanAM aMtaraMga vyaktitvano paricaya emanAM paTTako, prakaraNo Aje paNa prAcIna jJAnabhaMDAromAM hastalikhita vacano ke graMtho dvArA ja maLe. sadbhAgye zrI pArzvacaMdrasUrijInA graMtharUpe vidyamAna che. upAdhyAyajIe vi.saM. 1564mAM aMtaraMgane oLakhavA mATe emanA graMtho ane lekho sArA pramANamAM nAgoramAM 'kriyoddhAra' karyo arthAtu pAMca mahAvratayukta sAdhudharmanA upalabdha che, jemAM temanAM vicAravabhava, udAtta Azaya ane custa pAlana sAthe sAdhanAmArge puna:prasthAna karyuM. satyaniSThAnAM tAdeza darzana thAya che. saMskRta, prAkRta ane gujarAtI zithila vyavahArano aMta ANavA mATe temaNe sthApita bhASAmAM vipula gadya-padyasAhitya racIne temaNe chUTe hAthe paraMparAonI sAphasUphI mATe temaNe lAMbo saMgharSa karyo. AmAM jJAnadAna karyuM che. "saptapadIzAstra', 'saMgharaMgaprabaMdha', 'baMdhaka carI', temane ochuM sahana nathI karavuM paDyuM. rUDhipriya varga taraphathI temano suradIpikA', 'rUpakamAlA', "pUjAzataka', "vidhizataka', pukaLa virodha thayo ane avarodho AvyA. vicitra AkSepo 'vidhivicAra', 'upadezasAra' vagere graMthomAM temano upadeza, temaNe thayA. upAdhyAyajIe dareka AkSepa, zaMkA ane praznonA uttaro karelA kriyoddhAranI carcA, temanA saMzodhananI vyApakatA vagere zAstrAdhAre, kaTutAthI dUra rahIne, samabhAvathI ApyA. je asatya jhilAyAM che. temanA graMthonuM zAMtithI avalokana karanAra temanA ke azuddha jaNAyuM tenI nirbhIka AlocanA temaNe karI. temanA vicAronI maulikatA, tarkabaddhatA ane spaSTatAthI prabhAvita thayA prayatnonA zubha pratyAghAta paNa paDyA ja. temaNe zarU karelA Jain Education Intemational
Page #103
--------------------------------------------------------------------------
________________ 87 nI rahe "rika ( tavArIkhanI tejachAyA vinA raheze nahIM. saMkhyAbaMdha prakaraNo, chatrIsIo, batrIsIo, krAMtikArIomAMnA eka gaNAvI zakAya evA zrI pArjacaMdrakulako, rAsa, stavana, sajajhAya, stuti vageremAM temanI vidvattA, ' sUrijIe te samaye karelI carcA ane vicAraNA AjanA tabakke kavitva, bhakti ane maulikatAnAM suMdara darzana thAya che. paNa jaina saMghanA agraNIone preraka ane digdarzaka banI zake ema temaNe gadyamAM lekhana moTA pramANamAM karyuM che. carcA mATenA che. zrI pArzvacaMdrasUrijInI kRtionA prakAzanano prathama prayAsa paTTako, praznakAronA samAdhAna mATenA lekho tathA aneka graMthonA I.sa. 1913mAM koDAya (kaccha)nI sadAgama pravRtti saMsthA dvArA gujarAtI anuvAdo (bAlAvabodha-'TabbA') rUpe temanuM lekhana zAha hemarAja bhImazIe karyo hato. "zrImatpArdhacaMdra prakaraNa mALA vistaryuM che. sAhityakSetre temanuM AgavuM arpaNa che AgamonA bhAga-1' e nAme sUrijInI gujarAtI kRtiono e eka anuvAdo pavitra jaina AgamonA pracalita lokabhASAmAM vivaraNa saMgrahamAtra hato. te pachI sAhityopAsaka vidvAna AcAryazrI karavAnI pahela emaNe karI. sAmAnya janatA mATe AgamonuM sAgaracaMdrasUrijIe "suradIpikAdi prakaraNa saMgraha', 'saptapadIadhyayana sarala-sulabha karI ApavA mATeno temano A puruSArtha zAstra' vagere pustakomAM keTalIka kRtio pragaTa karI che. A prasiddha aneka rIte noMdhapAtra che temaNe karelA pAMca-sAta sUtronA thayeluM pustaka alpa tema ja svasamudAya varga pUratuM ja sImita rahyuM che. vaLI, A sAhitya saMzodhanAtmaka saMpAdana paddhatithI adyApi 'TabbA'nI hastalikhita pratio bhAratabharanA jUnA jJAnabhaMDArograMthAlayomAM maLe che e ja temanA kAryanI upayogitAno pratyakSa prakAzita karavAnuM paNa bAkI ja che. A mATe yatna thAya ane sarva samudAyamAM khAsa karIne adhikArI vargamAM A sAhitya pahoMce te purAvo che. jarUrI che, kAraNa ke zrI pArzvacaMdrasUrinAM jIvana tema ja kavana Aje A. pArdhacaMdrasUri kevaLa pracAraka nahotA AtmasAdhaka paNa paNa preraNAspada banI rahe evAM che. hatA. AtmasAdhanA temanA mATe prathama krame hatI. aMtarmukha [pU. muni (hAla upAdhyAya) zrI bhuvanacaMdrajI mahArAjanA) ArAdhanA temanAM jIvanamAM vaNAyelI hatI. prabhubhaktinuM tattva temanA racelA stavanAdi sAhityamAM ghUMTAtuM jovA maLe che. mahAna kiyoddhAraka sAdhuziromaNi, prakhara vividha prakAranAM tapa temanA jIvanamAM noMdhAyAM che. svAdhyAya zAsanaprabhAvaka ane zatruMjayanA soLamAM uddhAraka ane kAyotsarga temanI pramukha sAdhanA hatI. nAgoramAM "sAta karyAzAnA upadezaka koTaDI'no upAzraya hato. temAM teo dhyAna dharavA mATe besatA AcAryazrI AnaMdavimalasUrijI mahArAja ema kahevAya che. 66 varSa jeTalA dIkSAparyAya ane 75 varSanA sudIrdha jIvanakALamAM jJAnoddhAra, kriyoddhAra ane AtmoddhAra AcArya AnaMdavimalasUri mahA tyAgI, tapasvI, mATeno athAka puruSArtha karanArA A dharmavIra puruSe jIvanamAM prabhAvI, pratApI ane zAstronA pAragAmI hatA. teozrI e saMdhyATANe jodhapuramAM anazana AdaryuM. saM. 1612nA mAgazara samayanA suvihita muniomAM mugaTa samAna ziromaNi hatA. suda trIjane divase temano dehavilaya thayo. mithyAtva rUpI aMdhakArane dUra karavAmAM sUrya samAna tejasvI hatA. sADAcAraso varSa pUrve A mahApuruSanA jIvana ane teozrI mahAna kriyoddhAraka hatA ane zatruMjaya tIrthanA uddhAraka kavanamAM zraddhA, saMvega, dharmazaurya ane anveSaka buddhi prabaLapaNe paNa hatA. TUMkamAM, temanA hAthe "jaMgamatIrtha" ane "sthAvaratIrtha'nA mukharita thatAM dekhAya che. dharmajAgRtinuM AvuM uttaradAyitva adA uddhAro thayA hatA. zrI AnaMdavimaLasUri AcArya hemavimalakaranAra zrI pArzvacaMdrasUrijI vicAraka-ArAdhaka varganA UMDA sUrinA ziSya ane paTTadhara hatA. tapAgacchanI pATa-paraMparAmAM AdaranA adhikArI che, to bIjI bAju kavi, gadyakAra, jaina padamI pATe teo thaI gayA. temanI pachI tapAgacchamAM traNa AgamonA anuvAdaka tarIke vyApaka vidvataMrganA paNa eTalA ja zAkhA cAlI. eka, vijayadAnasUrithI vijaya zAkhA; bIjI, AdarapAtra Thare che. saMskRta, prAkRta ane gujarAtI bhASAmAM temaNe upAdhyAya vidyAsAgarathI sAgarazAkhA ane trIjI, upAdhyAya sarjeluM vipula gadya-padya sAhitya hajI sudhI pUrepUruM prakAzita thayuM sahajasAgarathI vimalazAkhA. vimalazAkhAmAM paM. harSavimala, paM. nathI. jenAgama, jUnI gujarAtI bhASA, sAhitya ane itihAsanA traddhivimala, AcArya jJAnavimalasUri Adi thayA. abhyAsI varga mATe A sAhityamAM pracura abhyAsa sAmagrI nihita zrI AnaMdavimaLasUrino janma vi.saM. 1547mAM IDaramAM, che. dharmasudhAraNAnA prakhara puraskartA tarIke jemane vizvanA visA osavAla gotramAM thayo hato. temanA pitAnuM nAma meghajI, Jain Education Intemational
Page #104
--------------------------------------------------------------------------
________________ .. mAtAnuM nAma mANekadevI ane temanuM janmanAma vAghajI hatuM. temaNe pAraNAmAMthI ja dharmasaMskAra prApta karyA hatA. teo nAnA hatA tyAre AcArya hemavimaLasUri IDara padhAryA. temanAM darzana thatAM ja vAghajInA dharmasaMskAra vairAgyabhAvamAM pariNamyA. AcAryazrIe paNa tenA A bhAvane ane tenA ujjvaLa bhAvine jANI, tenA mAtApitAnI sammatipUrvaka, vi.saM. 1552mAM, mAtra pAMca varSanI vaye vAghajIne dIkSA ApI ane muni amRtameru nAma ApyuM. bAlamuni amRtameru dhIme dhIme abhyAsamAM lAgI gayA. uttama jJAnaruci ane tIvra yAdazaktine lIdhe vyAkaraNa, nyAya, kAvya tema ja chaye darzananA jJAtA ane sva-5ra zAstronA pAragAmI banI gayA. temanI saMyamasAdhanA ane jJAnazaktithI prabhAvita thaI, gurudeve temane saM. 1568mAM lAlapura nagare upAdhyAya pada ApyuM. be varSa bAda, saM. 1570mAM, khaMbhAtamAM dAdAguru zrI sumatisAdhusUri ane gurudeve temane mahotsavapUrvaka AcArya pada ApI, zrI AnaMdavimaLasUri nAmathI udghoSita karyA. tapAgacchanA pravartaka AcArya jagacaMdrasUrie vi.saM. 1285mAM kriyoddhAra karyo hato. keTalAMka varSo sArAM gayAM. pachI zravaNasaMghamAM zithilatA AvavA lAgI ane dhIme dhIme tenuM pramANa vadhavA lAgyuM. zrI AnaMdavimaLasUrinA guru gacchanAyaka zrI hemavimalasUrie keTalAka zithila AcAravALA yatione gacchabahAra mUkyA hatA. keTalAka gacchabheda thavAthI svataMtra ane svacchaMdI banI gayA hatA. keTalAka to potapotAnA maMtavyanI puSTi arthe judA judA mato-gaccho sthApana karIne niraMkuza banI gayA hatA. zuM sAcuM ane zuM khoTuM, te samajavuM sAmAnya varga mATe muzkela banI gayuM hatuM. A zithilatA, vibhramatA ane chinnabhinnatAne rokavA tema ja gacchanI akhaMDitatA jALavavA zuddha saMvegI mArge kriyoddhAra thavo atyaMta jarUrI hato. AcArya AnaMdavimalasUri kriyoddhAra karavA utsuka hatA. gurudeva paNa temane protsAhita karatA hatA. evAmAM lokAgacchanA RSi hAnA, RSi zrIpati, RSi gaNapati, RSi vImA (vAnara), RSi jagAjI, RSi guNA, RSi nAnA, RSi jIvA vagere 68 saMvegI sAdhu banyA. AthI zrI AnaMdavimaLasUrinI kriyoddhAra karavAnI bhAvanA sateja banI. gurudevanI AjJAthI vi.saM. 1582nA vaizAkha suda trIjane divase vaDAlI (athavA cANasmA pAsenA vaDAvalI) gAme keTalAka saMvigna sAdhuone laIne kriyoddhAra karyo ane zuddha saMvegI mArga calAvyo. AcArya AnaMdivamalasUrie A kriyoddhAra karyo. tyArathI jAvajjIva chanuM tapa karyuM hatuM. For Private caturvidha saMgha kriyoddhAra bAda vi.saM. 1583mAM gurudeve temane gacchanAyaka banAvyA. saM. 1584mAM vIsanagara mukAme pU. gurudeva hemavimalasUri svargavAsa pAmyA. tyArabAda, AcAryazrI AnaMdavimaLasUri mALavA padhAryA. A pradezanAM aneka grAma-nagaromAM dharmaprabhAvanA pravartAvatA ujjaina padhAryA. ahIM mANekacaMda nAmanA eka zrAvaka temano parama bhakta banyo. eka veLA pAlI-mAravADanA vasavATa daramiyAna pUjyazrI pAse zatruMjaya-mAhAtmya sAMbhaLI te yAtrA karavA cAlyA ane darzana karyA vagara annapANI nahIM levAnI pratijJA lIdhI. sAtame dahADe siddhapura pAse jaMgalamAM- magaravADAmAM tene lUMTavA bhIla lokoe humalo karyo ane emAM teo zatruMjayanA dhyAnamAM mRtyu pAmyA. ahIMthI mANibhadravIranI utpatti thaI. A zAsanarakSaka vIrane temaNe sau prathama magaravADAmAM sthApana karyA ane tapagaccha zAsananA rakSaka banAvyA. sUrijIe mALavA, mevADa, marudhara, gurjara, khaMbhAta, soraTha, kanhAma, damaNa, medapATa vagere pradezomAM vicarI sadharmanI prarUpaNA karI tathA jesalamera, maMDovara, pATaNa, rAdhanapura, amadAvAda, mahesANA, kAvI, gaMdhAra, kapaDavaMja, IDara, khaMbhAta, sirohI, sAdaDI, nADalAI, nAgoTI vagere aMjanazalAkA-pratiSThA sampanna karI. aneka vAdIone harAvyA. tema ja 64 kumationo parAjaya karI 64 jinaprAsAdo ughaDAvyA. vi.saM. 1587mAM tIrthAdhirAja zatruMjayagiri para padhAratAM, temanI jIrNa avasthA nihALIne te vakhate yAtrA karavA AvelA citoDagaDhanA rahevAsI osavAla kuLanA bANA kuTuMbanA dozI karmAzAne upadeza Apyo ane temanI pAse chello-soLamo uddhAra karAvyo. pUjyazrIe jIvanamAM anekavidha tapazcaryA karI hatI. cauda varSa sudhI chaThThane pAraNe AyaMbila tapanI mahAna tapazcaryA karI hatI. teozrInI AjJA nIce 1800 sAdhuo vicaratA hatA. temaNe 500 sAdhuone dIkSita karyA hatA. vi.saM. 1596mAM amadAvAda AvyA tyAre emane AMtarapratIti thaI ke mAro aMtakALa AvI gayo che; eTale anazana dhAraNa karyuM. navame upavAse caitra suda sAtamanA suprabhAte nijhAmapurAmAM svargavAsI thayA. e pratApI sUrivarane zatazaH vaMdanA ! Personal Use Only (pa.pU.A. zrI pradyumnavimalasUrijI ma.nI preraNAthI zrI mANibhadravIra-zAMtisevA TrasTanA saujanyathI)
Page #105
--------------------------------------------------------------------------
________________ jemanA saikAne hIrayuga kahevAya che jagadguru zrI hIravijayasUrIzvarajI mahArAja pa.saM. 200 samaya 8 mI bharatarA [b mArA ta LICY janmasthaLa pAlanapura vikrama saMvata 1583, mAgasara suda 9 * dIkSAsthaLa pATaNa vikrama saMvata 1596 kArataka vada 2, somavAra paMnyAsa pada nADalAI vikrama saMvata 160 . upAdhyAya pada nADalAI vikrama saMvata 1608 nemanAtha maMdira svane pApi prajananataMtranA saujanya : zrI ajArA pArzvanAthajI paMcatirthi (jaina kArakhAnA peDhI) vAsA coka, unA (ji. jUnAgaDha) 230 laud AcAryapada zIrohI vikrama saMvata 1610 || tapAgacchanA nAyaka vaDAvalI vikrama saMvata 1622 Ush samrATa akabara pratibodhakanI mulAkAta vikrama saMvata 1639, jeTha vada 12 . svargagamana si unA (saurASTra) vikrama saMvata 1652, bhAdaravA suda 11
Page #106
--------------------------------------------------------------------------
________________ caturvidha saMgha samrATa akabarapratibodhaka nAthIbAI, jJAtie osavALa. vi.saM. 1583nA mAgasara sudi jagadguru AcArca hIravijayasUri 9nA divase emano janma. nAma hIro. hIrAne eka bhAI ane be baheno. tera varSanI kumaLI UcharatI vaye enA aMtarane samabhAvI, udAra ane tyAga-vairAgya-saMyamathI zobhatA vairAgyano pArasamaNi sparzI gayo. emaNe vi.saM. 1596mAM dharmaguru ane udAra, dharmajijJAsu ane satyanA cAhaka samrATa pATaNamAM tapagacchanA AcArya zrI vijayadAnasUrijI pAse dIkSA vacce dharmasneha baMdhAtAM enuM kevuM uttama, sarvakalyANamaya aMgIkArI, nAma muni hIraharSa rAkhavAmAM AvyuM. pariNAma Ave eno khyAla jagadguru zrI hIravijayasUrijInA ane mahAna mogala samrATa akabaranA jIvana uparathI AvI dIkSA lIdhA pachI munizrI hIraharSe potAnuM samagra jIvana zake che. zAstrAbhyAsa dvArA jJAna sAdhanAmAM ane saMyama ane tyAgamaya vairAgyanA abhyAsa dvArA cAritranI ArAdhanAmAM lagAvI dIdhuM. je maMguruo potAnAM jJAna ane cAritrano prabhAva emanI A ArAdhanA jevI ekAgra hatI evI ja utkaTa hatI. rAjA-mahArAjAo upara pADI zakyA che, te moTA pramANamAM tejasvI emanI buddhi hatI, jAjaramAna emanuM vyaktitva hatuM dharmanI sevA ane lokakalyANanA yazanA bhAgI banyA che. jainadharmanA tema ja anya dharmonA itihAsamAM AvA aneka preraka ane avirata emano puruSArtha hato. dAkhalAo maLI Ave che. sattAdhArIo upara Avo dharmaprabhAva jJAna ane kriyA dvArA AtmAnuM hIra ane sattva paDavAne lIdhe lokakalyANa ane ahiMsA yA jIvarakSAnuM kAma jagADavAnuM AvuM kaThora tapa muni hIraharSa pUrAM rAma vanavAsa vyApaka pramANamAM thaI zake che ane lAMbA vakhata sudhI TakI paNa jeTalAM (cauda) varSa sudhI tapatA rahyA. emanA e tapamAM zake che. uparAMta "vathA rAnA tathA anA' e nyAye, enI asara nAmanAnI kAmanA ke sukhazIliyA jIvananI suMvALI ane sAmAnya janasamUha upara paNa paDyA vagara rahetI nathI. lapasaNI vRtti jarAya vikSepa Ubho na karI zakI. sattAvIza | vikramanI 17mI sadImAM thayelA jagadguru zrI varSanI uMmare jainazAsanane eka mahAna jyotirdharanI prApti hIravijayasUrijI jainazAsananA AvA ja eka prabhAvaka thaI: vi. saM. 1610mAM zrIsaMghe rAjasthAnanA aitihAsika jyotirdhara ane sarvakalyANavAMchu mahApuruSa hatA. teo jevA nagara zirohImAM hIraharSamunine zAsananA nAyaka banIne zAsananI rakSA karavA ane dharmano mahimA vadhAravA jJAnI hatA evA ja vyavahAradakSa, vicakSaNa, apramatta hatA ane AcAryapadathI alaMkRta karyA. zAsanane eka samartha sukAnI evuM ja nirmaLa, tejasvI hRdayasparzI emanuM cAritra hatuM. sAMpaDyAno AnaMda jainasaMgha anubhavI rahyo. samabhAva, udAratA ane apAra karuNatAno triveNI saMgama emanA jIvanamAM sadhAyo hato. AvA guNasamRddha ane saraLa sAdhutAthI zobhatA mahApuruSonA jIvanano prabhAva sahajapaNe samrATa akabara eka dIrdha-ugra-taporata bahena (caMpA) emanA sahavAsamAM AvanAra upara paDato ane ene dharmanA dvArA hIravijayasUrijInI khyAti sAMbhaLIne AcAryazrIne subhaga raMge raMgI deto. maLavAnI tAlAvelI anubhavI rahyA. emaNe AcAryazrIne | mogala samrATa akabaranuM AvuM ja banyuM hatuM. A. phatepura-sikrI mokalavA gujarAtanA sUbAne pharamAna mokalyuM. hIravijayasUrijIe temanA upara asarakAraka prabhAva pADIne AcAryazrI e vakhate gaMdhAramAM cAturmAsa birAjelA hatA. zrIsaMgha enI pAse jIvadayAnAM ane bIjAM aneka satkAryo karAvyAM dvArA bAdazAhanI icchA jANatAM emane bhAvimAM thanAra moTA hatAM-e bInA ja AcAryapravaranA aMtaramAM prakhara jJAna ane lAbhano khyAla AvatAM vAra na lAgI. comAsuM pUruM thatAM tarata nirmaLa cAritranuM keTaluM hIra ane khamIra samAyeluM hatuM teno ja vi. saM. 1638nA mAgazara mAsamAM hIrasUrijIe phatepura sacoTa khyAla Ape che. tarapha vihAra karyo. jagadguru garavI gurjarabhUminuM saMtAna. emanuM vatana AvA moTA samrATanI vinaMtIthI emane maLavA javAmAM pAlanapura. emanA pitAnuM nAma kaMrajI zeTha ane mAtAnuM nAma paNa AcAryazrIne koI dunyavI bAbatanI Asakti preraka nahotI banI. paMcAvana varSanI pAkI uMmare ATalo lAMbo ane kaSTasAdhya Jain Education Intemational
Page #107
--------------------------------------------------------------------------
________________ 91 tavArIkhanI tejachAyA vihAra karavAmAM hIrasUrijInI eka ja raTaNA hatI ke Avo AThanA badale bAra divasa sudhI 'amAri -pravartananuM pharamAna moTo rAjA dharmabodha pAme to tIrthakara bhagavAnanA ahiMsAmaya, lakhI ApyuM. uparAMta, potAnI ane prajAnI bhaktinA pratIka rUpe karuNAmaya dharmano vijaya thAya. e bhAvanA sAthe teo cha mAsanA sUrijIne 'jagadguru'nI padavI arpaNa karI. vihArane aMte phatepura pahoMcyA. sUrijI to bhAre jAgRta puruSa hatA : AvA moTA mArgamAM je koI maLyA emane teo aviratapaNe samrATanI bhaktinA vyAmohamAM kayAMka sAdhanAmAM DhIlAza na AvI dharmAmRtanuM pAna karAvatA rahyA. mArgamAM pAlanapura-Abu vacce jAya enI teo pUrI khabaradArI rAkhatA hatA. samrATanI anumati AvacA sarautarA (sarotrA roDa) gAmano ThAkora arjuna, je eka laIne emaNe gujarAta tarapha vihAra karyo ane vihAra karatAM moTo bahAravaTiyo banIne prajAne raMjADato hato ane na karavAnAM pahelAM hiMdustAnamAMnAM zatruMjaya, giranAra, sametazikhara vagere kAma karato hato. enA aMtarane A amRta sparzI gayuM. eNe zvetAMbara jaina tIrthonI mAlikI zvetAMbara saMghane suparata thayAnuM sUrijIno khUba Adara karyo ane potAnAM kuvyasanono tyAga pharamAna samrATa pAsethI meLavI lIdhuM. saM. 1649mAM sUrijIe karIne e mAnavatAnA divya amRtanuM abhinava pAna karI rahyo. zatruMjaya tIrthano moTo saMgha kaDhAvyo, tyAre emanI sUcanAthI AvA to kaMIka patita AtmAo uddhArano AnaMda anubhavI upAdhyAya bhAnucaMdra bAdazAha pAse muMDakAvero rada karAvyo. rahyA. A rIte jIvanabhara aMgata kAmanAthI sAva alipta pahelI ja mulAkAtamAM hIravijayasUrinI sAdhutA, rahIne ane jIvadayA ane zAsanasevAnAM kAryomAM potAnuM samagra saraLatA ane vidvattA jANe samrATanA aMtara para kAmaNa karI sAdhujIvana kRtArtha karIne A mahAna jyotirdhara vi.saM. 165ramAM gaI. A zramaNane na hatI koI kAmanA ke na koI Asakti, (bhAdaravA suda 11nA) saurASTranA UnA gAmamAM svargavAsI enuM ekamAtra dhyeya dharmadhvaja samrATanA aMtaramAM pharapharato karavo thayA. emanI dharmabhAvanAnI suvAsa dehavyApI maTIne jANe e ja hatuM. jaina zramaNanI ugra jIvanacaryA ane tapa, tyAga, vizvavyApI banI gaI! vairAgya, saMyama ane titikSA mATenI sajjatAne samrATa ahiMsA ane jIvadayAnA utkaTa sAdhaka ane prasAraka A abhinaMdI rahyA. sUrijInuM jIvana jainasaMghane traNe kALamAM mArgadarzaka banI rahe evuM samrATe potAnI bhaktinA eka adanA pratIka tarIke tejasvI che. emanI vidvattA vAdavivAdathI nahIM paNa sahadayatAthI potAnI pAseno padmasuMdara yatino bahumUlo graMthabhaMDAra svIkAravA sabhara hatI, je sAmAnA aMtarane vaza karI letI hatI. emanI sUrijIne AgrahabharI vinaMtI karI, paNa sUrijIne A parigraha sAdhutA saraLatA ane karuNAthI zobhatI hatI ane emanA kema AkarSI zake? samrATa jyAre mAnyo ja nahIM tyAre eno hRdayanI vizALatA, udAratA ane nirmaLatA saune potAnAM banAvI svIkAra karIne AgrAmAM "akabarIya jJAnabhaMDAra' tarIke zrIsaMghane letI hatI. emanA dariyAva dilamAM jema dharmAnurAgIo mATe te suparata karI dIdho. mamatAbharyuM sthAna hatuM, te ja rIte dharmathI vimukha rahelAMo mATe sAta-ATha mahinA bAda sUrijI ane samrATanI bIjI na paNa evuM ja sthAna hatuM. mulAkAta thaI. akabara sUrijInAM jJAna ane jIvanathI A vakhate (pustaka : 'amRta-samIpe', lekhaka zrI ratilAla dIpacaMda desAI, vizeSa prabhAvita thayo. eNe sUrijIne potAnI pAsethI kaMIka saMpAdaka : zrI nItinabhAI ra. desAI, pRSTha : 157 thI 191-mAMthI paNa bheTa svIkArIne potAne upakRta karavAnI ane potAno sAbhAra udhRta.) RNabhAra ocho karavAnI vinaMtI karI, paNa akiMcana sAdhune evuM kazuM ja kyAM joItuM hatuM? chevaTe emaNe paryuSaNA mahA parvanA ATha divasa mATe jIvahiMsAnuM nivAraNa karavAnI, kedakhAnAmAM varSothI sabaDatA kedIone mukta karavAnI ane paMkhIone pAMjarApoLamAMthI mukta karavAnI bhAvanA vyakta karI. samrATa harSapUrvaka sUrijInI A bhAvanAno svIkAra karyo ane - - - - Jain Education Intemational
Page #108
--------------------------------------------------------------------------
________________ 31 varSathI jaina saMskRtine saMgIta - sAhitya - darzana - dhyAnanA kSetramAM vinamra pradAna vizudhdha uccAra, bhaktibhAva ane surIlA saMgItanA samanvayayukta prA. pratApakumAra ToliyAnA svaramAM vardhamAna bhAratI InTaranezanala phAunDezana, beMglora dvArA prastuta sarva prathama jaina loMga ple (LLP) rekarDo zrI bhaktAmara strota, mahAvIra darzana, Atmasidhdhi, I. have oDiyo keseTa uparAMta kompekTa Diska (CD)nA svarUpamAM paNa upalabdha : jinabhakti saMgItanA kSetramAM pramukha kRtio zrI bhaktAmara strota + jinezvara AratI * navasmaraNa zrI RSimaMDala stotra * paramAnaMda stotra - 12 bhAvanA * mahAvIra darzana - vIravaMdanA - zrI giranArajI sidhdhakSetra rAjula - caMdanabALA * mahAyogI AnaMdadhana pada * anubhavavANI - merI bhAranA * bhakti-vya - bhakti jharaNAM jaina darzana, dhyAna, pravacanAdi kSetranI kRtio: * Atmasidhdhi + apUrva avasa20 paramagurupada * rAjapada * chai DhoLA * dhyAnasaMgIta (gujarAtI/hindI aMgrejI) * dhUna-dhyAna diamonds OMOMkAranAdadhAna * Atmakhoja * paramaguru pravacana 1-2 * daza lakSaNa 1thI 10 * zrI kalpasUtra (mAtra keseTa seTa) * mAtR svAdhyAya AvI ekasothI vadhu kRtio (sIDI/keseTo gherabeThAM TapAla/kuriyarathI meLavo - saMpUrNa yAdI maMgAvo jaina darzana sAhityanI pramukha graMtha-kRtio satabhASI Atmasidhdhi : zrImad rAjacaMndra racita zrI Aridhi zAstra | mahAvIra darzana H bhagavAna mahAvIranI preraka jIvanagAthA nandI aMgrejImAM gujarAtI sAthe 7bhASAomAM samazlokI kAvyAnuvAda uparAMta aMgrejI hindI vigato (jenI sIDIkeseTa che) je maMca para paNa zrAvya saMgItakathA rUpe raju thAya che. jinacetanA jinabhakti saMgIta: zrI mahAvIra darzanAdi 24 zrI jinacaritra kathA saMgIta : jina (Atma)dhyAna saMgIta bhAratIya saMgIta zailImAM, upayukta komenTrI-kathA sAthe pAvana preraka jinacaritro ane klIna jinabhakti uparAMta jaina dhyAna yogAdhArita jinapadadhyAna - nijapada (Atma)dhyAnanA prayogo, beThako, maMca kAryakramo, zibiro, saptAho : 1thI 7 divasa sudhInA deza ane videzomAM 25 varSonA anubhava saha prastuta thaI rahyAM che. - prA. pratApamAra ToliyA, zrImatI sumitrA ToliyA ane varSamAna bhAratI kalAvRMda dvArA. saMparkaH jinabhAratI' : vardhamAnabhAratI InTaranezanala phAunDezana zAda prabhAta kompalekSa, ke.jI. roDa, beMglora-560009, phona : 080-2225 1552/2666882 Tauch FOR IFF Azt]] [][N ') jagadaguru hIravijaya sUrijIdAdA akabara bAdazAhane pratio va karavA Ave che tyAre jaina sahunA ziSTAcAra mujaba gAlIcA upara paga mUkavAnI gurudeva nA pADe che. tyAra akbara bAdazAhe gurune pUchyuM ke gAlIcA upara zA mATe paga mUkatA nathI ? gurujIe ThA ke gAlIcA nIce jIva hovAno saMbhava che ane gAlIcAno eka khUNo upADatA asaMkhya jIvo sAhIyA nIce teno bAdazAhe Azcarya pAmI gavAM ane rana dharmanI jIva pratyenI javAnA sidhdhAMta pratye AphrIna pokArI gayela tenuM A citra che.
Page #109
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA zrutaupAsako ane sAhityasarjana --muni dIparatnasAgara zrI caturvidha saMgha-tavArIkhanI teja-chAyA' zIrSakabaddha A grantha anvaye vibhAjita karAyela cAra ghaTako aMtargat prathama ghaTaka che-'zramaNo' jene 'jinazAsananA AdhArastaMbho' nAmathI prastuta karAyela che. temAM pasaMdagI pAmelA vibhinna viSayomAM zruta arthAt jJAnaguNa AdhArita viSayonuM prAcarya dRSTigocara thAya che. svAdhyAya e zramaNajIvananuM prANatattva hovAthI zrutanI upAsanA zramaNone asthimajjAvat pariNamelI hoya ja, paraMtu A zrutaupAsanA pragaTa ane apragaTa-ubhaya svarUpe thatI hoya che. apragaTa arthAt atyaMtara svarUpe thatI zrutaupAsanA mukhyatve ArAdhanAnA uddeza ke svAdhyAya hetunI siddhi arthe thAya che, jyAre pragaTa zrutaupAsanA aMtargat zruta-sAhitya ke graMtha sarjanarUpa kAryo phalAnvita thatAM hoya che. atre AvA ja sAhityasarjanonI jhAMkhI karAvavAno munizrIno namra prayAsa che. munizrI dIparatnasAgara sanmukha jyAre A granthanI yojanA rajU karA tyAre jJAna-darzana-cAritra Adi saMbaMdhI aneka viSayo rajU karyA. A vividhaviSayomAM jJAnakSetrane sparzatA viSayoe temanuM dhyAna vizeSa AkRSTa karyuM. zrutopAsanA e munizrInA jIvana sAthe vizeSathI vaNAyeluM aMga hovAthI te viSaya upara temanI dRSTi sau pahelA Thare. munizrI pUrvAvasthAmAM paNa ejyukezanakoleja, bhAvanagaramAM prophesara, peparaseTara ane ekjhAminara rahI cUkyA che. bhale mithyAjJAna hatuM, to paNa munizrI jJAnamArganA pravAsI to hatA ja. samyakSaNAno sparza pAmatA ja muni gRhasthAvAsa choDIne sAdhupaNAne pAmyA. paNa jJAnamArganA pathika A jIvane caritra aMgIkAra karyA pachI paNa zrutArAdhanA paratveno lagAva kheMcato ja rahyo. be varSa paryanta sUtro, prakaraNo, tattvArtha, vyAkaraNa Adi aneka viSayono abhyAsa karI trIjA varSathI zrutArAdhanAnuM pragaTa svarUpa abhivyakta karavAnA koDa jAgyA. sAhityasarjananI vATa pakaDI. basa pachI to kalama Aja paryanta aTakI ja nathI. gujarAtI-hindI-saMskRta ane prAkRta cAre bhASAmAM ane anekavidha viSayomAM kArya karatA basone suDatAlIza pustakonA prakAzana karyA. AvA zruta ane sAhityanI duniyAnA adhikRta vyakti dvArA A lekhamAM caudamI sadI sudhInA sAhityasarjanonI prAptamAhitIne rajU karavAno stutya prayAsa karyo che. pUjyazrInI jJAnasAdhanAne bhAvathI vaMdIe chIe. ii prAptamAhitIne rA saMpAdaka sadI paryanta AlekhelI che ane tyAra pachI paNa Aja paryanta A sAhityayAtrA AgaLa dhapI rahI che. ardhamAgadhI bhASAthI ane Agama sAhityathI AraMbha pAmelI A yAtrAmAM bhASAo badalAI, viSayo aneka svarUpe sthAna pAmyA. rajUAta ane zailIo parivartita thaI. lipionI sAthe sAthe bhASAkIya svarUpomAM paNa badalAvo AvyA. sAhityanuM stara paNa badalAyuM. chatAMye A sAhityayAtrAnI vaNathaMbhI kuca adyApi pravartamAna che. AgamakAlIna sAhityaH--bhagavaMta mahAvIrathI 980 varSa paryantano sAhityano gALo bhUmikA --'jJAnasya naM viratiH' e uktine hRdayastha karIe to sarvaviratinA sarvocca sAdhaka evA zarIrI puruSottama arahaMta bhagavaMto ja zrutanA sarvazreSTha upAsako hatA. vizALavirATa Agama sAhityanuM vividha artho dvArA, prajJApanA dvArA, AkhyAyanA dvArA, prarUpaNA dvArA, pratipAdana karanArA tIrthaMkaronuM zreSTha sAhityasarjako rUpe guNakIrtana karavuM joIe, paraMtu pravartamAnakAle ApaNe graMthastha-lipibaddha ke mudrita sAhityane ja sAhityarUpe AdarapAtra gaNIe chIe, to paNa AvA sAhityanuM pageruM cheka gaNadhara bhagavaMto sudhI pahoMce che. gaNadhara bhagavaMtothI AraMbhAyela A sAhityayAtrA AgamakAlanA mukAmothI pasAra thaIne vIra paramAtmAnI prathama Adi zatAbdIthI AgaLa vadhatI...vikrama saMvatanI pahelI sadIne sparzatI vikramanI vIsamI For Private 93 A samaya gALo vikrama saMvata pUrve 470 varSathI vikrama saMvata 510 sudhIno che. Personal Use Only
Page #110
--------------------------------------------------------------------------
________________ caturvidha saMgha ' gaNadhara racita dvAdazAMgI (2) niyukti sAhitya--caudapUrvadhara zrI bhadrabAhu svAmIjIe sUtronA arthone vizeSa spaSTa karavA mATe ardhamAgadhI bhagavaMta mahAvIrano janma vikrama saMvatanA 542 varSa pUrve bhASAmAM je niryuktio padyabaddha karI te aMge paghamaMdiramaNikatu thayo. bhagavaMta mahAvIrane kevaLajJAna thayAnA bIje divase arthAtu RSimaMDala prakaraNanI TIkAmAM (saMvata 1553mAM racela) jaNAve vaizAkhasuda-11 nA divase saMghasthApanA thaI tyAre gautama Adi che ke-temaNe (1) Avazyaka, (2) dazavaikAlika (3) uttarAagiyAra gaNadharoe AcArAMga Adi bAra aMgasUtronI racanA dhyayana, (4) AcArAMga, (5) sUtrakRtAMga, (6) dazAzrutaskaMdha, karI. e rIte pragaTapaNe sAhitya sarjananA yugano AraMbha (7) bRhatukalpa, (8) vyavahAra, (9) sUryaprajJapti ane (10) bhagavaMta mahAvIranA zAsanamAM bhagavaMtanA kevaLajJAna pachI arthAtu RSibhASita e daza sUtro para niyuktirUpa sAhityanuM sarjana karyuM. vikrama saMvata pUrve Azare 500 varSo pUrve thayo tema kahI zakAya. A uparAMta svataMtrapaNe ogha niyukti ane piMDaniryuktinI racanA gaNadhara bhagavaMtoe viziSTa kSayopazamathI AcArAMga, sUtrakRtAMga, karI. saMsakta niyukti paNa teonI racanA che tevuM kahevAya che. ThANAMga, samavAyAMga, vyAkhyAprajJapti, nAyAdhammakathAMga, (3) anya sAhitya-zrI bhadrabAhu racita anya sAhityamAM upAsakadAsAMga aMtagaDadasAMga, anuttaropapAtikadasAMga, prazna uvasaggaharaM stotra to adyApi prasiddha che ja, taduparAMta savA lAkha vyAkaraNadasAMga, vipAkazruta ane dRSTivAda e bAra aMgasUtronI zlokapramANa ane prAkRta bhASAmAM racAyela vasudevacaritta paNa racanA karI. A hatuM ApaNA A zAsananA viziSTa zrutadhara bhadrabAhusvAmIjInI racanA che. jyotiSa para bhadrabAhusaMhitA puruSo dvArA karAyeluM prathama sAhityasarjana. paNa racelI che. teo vIranirvANa pachI 170 varSe svarge saMcaryA. bhagavaMta mahAvIranA hastadIkSita ziSyo dvArA racAyelA anya AgamasAhitya sarjana - 14000 prakIrNaka sUtro, te hatuM A zAsananuM bIjuM mahattvanuM sAhityasarjana, jemAM zrI vIrabhadragaNie racela Aura bhadrabAhusvAmIjInI pATe sthUlabhadrasvAmI AvyA, jeo paccakakhANa ane causaraNa payanAsUtra e be payanAno ullekha vIra nivANa 219 mAM varSe svarge saMcaryA. temanA bahena ane te-te sUtro Aje paNa upalabdha che. tyArapachI sudharmA yakSAsAdhvI devI-sahAyathI jyAre bhagavaMta sImaMdharasvAmI pAse svAmInA ziSya jaMbusvAmInA ziSya prabhavasvAmInA ziSya cauda gayelA tyAre (eka mate) teNI cAra cUlikAo sAthe lAvelA. (1) pUrvadhara evA zayaMbhavasUrijIe lagabhaga) vIra saMvata 72 mAM bhAvanA, (2) vimukti, (3) ratikalpa, (4) vivikta caryA. A dazavaikAlika sUtranI racanA (uddharaNA) karI. je Aje paNa cAra cUlikAmAMthI be AcArasUtrane aMte ane be dazavaikAlika upalabdha che ane zAsana pravartaze tyAM sudhI raheze. sUtrane aMte goThavavAmAM AvI, je sAhityasarjana na kahIe to paNa sAhityanI prAptirUpe to avazya svIkAravuM ja rahyuM. niryukti Adi sAhityonuM sarjana - vikrama saMvata 510 mAM devardhvigaNi kSamAzramaNe vallabhI zrI bhadrabAhusvAmI vAcanA goThavI te vakhate thayela Agama vAcanAnA kALe devavAcake zaabhavasUrinA ziSya yazobhadrasvAmI thayA. temanI pATa naMdisUtranI racanA karelI. paraMparAmAM be viziSTa mahAtmAo thayA, jemAMnA cauda pUrvadhara A naMdisUtramAM temaja pAkSika sUtra nAmaka sUtramAM evA bhadrabAhusvAmIjI pragaTa ane viziSTa zratopAsaka hatA. A AgamonAM nAmono ullekha Ave che te mujaba che Avazyaka, pUjyazrInI RtopAsanAnA paripAka svarUpe je sAhityasarjana thayuM aMgabAhya kAlikasUtro, aMgabAhya utkAlikasUtro ityAdi bAra tene ApaNe traNa mukhya vibhAgamAM vibhAjita karI zakIe chIe. aMgo sivAyanA aMdAje 68 thI 69 AgamonAM nAmo jovA maLe (1) AgamasUtra rUpa sAhitya, (2) niryukti svarUpa sAhitya che, paNa te pratyeka Agama- sAhityanuM sarjana kyAre thayuM? koNe ane (3) anya sAhitya. te A pramANe che--(1) Agama karyuM? te saMbaMdhI mAhitI pratyeka AgamasUtranA viSayamAM prApta sAhitya- jemAM dazAzrutaskaMdha, vyavahArasUtra, bRhat kalpasUtra thatI nathI, to paNa A vAtano ullekha eTalA mATe karela che mukhya che. tema ja paryuSaNAparvamAM niyamita rIte vaMcAtuM evuM ke je AgamonAM nAmo upalabdha thAya che, teno paricaya paNa prApta kalpasUtra je dazAzrutaskaMdhanA AThamA adhyayana svarUpa gaNAya che thAya che tethI te-te sAhityanuM sarjana koIne koI kRtopAsaka dvArA che. A pramANe zrI bhadrabAhusvAmInuM ja sAhitya sarjana che. to thayuM ja che. Jain Education Intemational
Page #111
--------------------------------------------------------------------------
________________ 95 tavArIkhanI tejachAyA vIra bhagavaMtanI trIjI ke cothI sadI : umAsvAtijIvAcakavara umAsvAtijInuM nAma sAhityasarjanamAM ghaNA ja AdarathI grahaNa karAya che. kadAca jaina sAhityavizvamAM saMskRta bhASAnA yuganA AdikartA samAna teone gaNIe to paNa anucita nahIM gaNAya. teoe samasta jainadarzananA saMdohanarUpa tattvArthAdhigamasUtranI racanA karI. AnaMdAtmaka AzcaryanI vAta e che ke A evuM viziSTa sAhitya sarjana che je zvetAMbara-digaMbara Adi sarve jainasaMpradAyomAM Aja paryanta mAnya che. A tattvArthasUtra para zvetAMbara ane digaMbara saMpradAyanA aneka vidvAnonI racelI TIkAo hajI paNa upalabdha che. umAsvAtijI sarjita aneka sAhityomAM 500 prakaraNagraMthonI racanA thayAnuM kahevAya che, jemAM prazamarati, zrAvakaprajJapti, pUjAprakaraNa, jaMbudvIpa samAsa prakaraNa, kSetra vicAra ityAdi graMtho upalabdha che. hemacaMdrAcAryajIe teonA siddhahema vyAkaraNamAM 3Danuna sUtramAM umAsvAtijIne utkRSTa saMgrahakartA svarUpe oLakhAvelAM che. pAdaliptasUri- | vikramarAjAnA kALamAM A AcArya thayAnuM kahevAya che. tene pAliptasUri paNa kahe che. prAkRta ane saMskRta sAhityayugamAM temanA sarjela sAhityamAM taraMgavatI nAmaka prAkRta bhASAmAM racAyelI adbhuta kathA che. tad uparAMta jaina nityakarma, jaina dIkSA, pratiSThAvidhi, zilpano graMtha nirvANakalikA, jyotiSa karaMDaka para prAkata TIkAnI racanAo mukhya che. teo pratiSThita kavi hatA. temanA nAma parathI pAlitANAnI sthApanA thaI che. siddhasenasUrijI- jenI prazaMsA ke stuti haribhadrasUrijI, muniratnasUrijI, prabhAcaMdrasUrijI, pradyumnasUrijI jevA mUrdhanya vidvAno e karI che te siddhasena divAkara nAme prasiddhi pAmelA A AcAryae aneka sAhityonuM sarjana karI, tenI jaina jagatu dvArA vizvane bheTa ApI che. teo pramANa zAstranA pratiSThApaka AcArya hatA. temanAthI tarkapradhAna paraMparAno yuga AraMbha thayo. temaNe nyAyAvatAra, sanmatitarka prakaraNa, dvAtrizatu dvAtrizikA (ke jemAM anekavidha viSayone vividha chaMdo vaDe kAvyAnubaddha karAyA che). kalyANamaMdira stotra teonI maMtrazakti ane bhaktibuddhinA pratIka jevuM stotra che. koI vidvAna siddhasenane ja gaMdhahasti nAme oLakhAve che. jo A matane sAco mAnIe to AcArAMganA zastraparijJA paranuM gaMdhahasti vivaraNa paNa temanI kRti che tevuM mAnavuM paDe. temanI gaNanA kaviprabhAvaka rUpe paNa thAya che. temanuM vRddhivAdInA ziSya rUpe kumudacaMdra nAma hatuM paNa pachIthI teo siddhasena divAkara nAme ja prasiddhi pAmyA. vimalasari-vikrama saMvata 60 mAM vimalasUrie prAkRtamAM paumacariyanI (jaina rAmAyaNanI) racanA karI. AcArya malavAdI, jinabhadragaNi kSamAzramaNa Adi| vikrama saMvata 300 thI 800. malayagirijI jevA mUrdhanya vidvAne temaja municaMdrasUrijI ane tilaka AcArya Adie paNa jinabhadragaNi kSamAzramaNanI prazaMsA karI che. prabhAvaka caritramAM AcArya malavAdInI stuti najare paDe che. A trIjIthI AThamI sadImAM vividha jainAcAryo thayA temAMnA keTalAMka mRtopAsakonI sAhitya sAdhanAnI ahIM kiMcit jhAMkhI rajU karela che. * devaguptAcArya-jeo chaThThI sadImAM thayA temaNe tripuruSacaritranI racanA karelI. * zIlAMkAcArya-AcAra ane sUtrakRtanI vRttinI racanA karelI. taduparAMta temanI jIvasamAsa para vRtti paNa maLe che. * dhanezvarasUri vikrama saMvata 477mAM temaNe zatruMjaya mAhAbhyanI racanA karI. * malavAdIsUri-kAdazAra nayacakravAla nAmano nyAyano graMtha racyo. teoe bauddhAcArya dharmakIrtinA nyAyabiMdu graMtha para dharmottara TippaNakanI racanA karI che. sanmatitarka vRtti ityAdi graMthonI racanA karI. hemacaMdrAcArya jevA samartha vidvAne temano tArkika ziromaNi rUpe ullekha karyo che. eka mata mujaba malavAdIsUri vikrama saMvata 414mAM thayA. * zivazarmasari-aMdAje pAMcamI sadImAM thayelA A AcArya karmasAhitya-vizArada hatA. teoe 475 gAthAno karma prakRti nAmaka graMtha racyo. tema ja cha prAcIna karmagraMthomAM pAMcamo zataka nAmano karmagraMtha paNa racelo che. * caMdrarSi mahattara-963 gAthAno paMcasaMgraha racyo. tenA para 9000 zloka pramANa svopajJavRttinI racanA karI che. * siddhasena gaNi-devardhvigaNi kSamAzramaNanA kALamAM siddhasena gaNi thayA. teonuM uttama sAhityasarjana cheumAsvAti racita tattvArthAdhigama sUtra paranI temanI racelI vizALa TIkA. AgamapradhAna vidvatAthI yukta A zramaNa Jain Education Intemational
Page #112
--------------------------------------------------------------------------
________________ GS caturvidha saMgha dinagaNinA ziSya siMhagirinA praziSya hatA. temaNe potAnI tattvArthoTIkAmAM pramANa ane naya para vistRta carcA karelI che. * haribhasUri-jaina sAhityajagatumAM zIrSastha vidvAnomAM jemanuM nAma suvarNAkSare aMkita thayuM che tevA 1444 graMthonA racayitA ajoDa sAhitya-sarjaka te A AcArya haribhadrasUrijI che. teoe keTalAka AgamonI saMskRta vRtti paNa racI che. jaina yoganI zRMkhalAbaddha vyavasthA karI keTalAka graMtho paNa vRtti rUpe racelA che. prAkRtamAM samarAditya kathA paNa racI che. lalitavistarA ane dharmabiMdu zrAvaka dharmavidhi, paMcAzaka, SoDazaka anekAMtavAdapraveza, aSTakaprakaraNa, upadezapada, paMcasUtravRtti, zAstravArtA samuccaya jevA graMtho paNa racelA che. paMcavastunI racanA ane mahAnizItha jevA AgamagraMthano jirNoddhAra paNa karelo che. vartamAnakALe paNa temanI 82 racanAnuM astitva jovA maLe che. yAkinImahattarA dharmasununA vizeSaNathI potAne prasiddha karanArA ane bhavaviraha kavi evA A kRtopAsaka racita "saMsAra- dAvAnala' evA Adya akSarothI prasiddha stuti Aje paNa AThamanA pratikramaNamAM stutirUpe ane pakina pratikramaNamAM sajhAyarUpe bolAya che. baheno nityapratikramaNamAM paDAvazyakanI pUrNAhUti bAda samUhamAM bole che. temanuM racita "saMbodhaprakaraNa' AcAra saMbaMdhI ananya spaSTIkaraNo Ape che to "paMcidiya sUtra' nAmaka AghAkSarothI prasiddha sUtra guru sthApanArUpe Aje paNa prayojAya che. temanA sarjita sAhitya ane te sAhityano paricaya ApavA puruSArtha karIe to eka lekha nahIM paNa eka pustikA taiyAra thaI jAya. * saMghadAsa kSamAzramaNa--aMdAje sAtamI sadImAM thayA. teoe paMcakalpa mahAbhASyanI racanA karI. vasudeva hiMDI nAmaka graMtha paNa prAkatamAM temaNe AraMbhelo je dharmasena gaNie pUrNa karela. * mAnatuMgAcArya-bhaktAmarastotra jevI maMtragarbhita ane bhaktisabhara racanA e A AcAryanuM sarjana che. digaMbara-zvetAMbara-sthAnakavAsI Adi saMpradAyomAM Aja paryanta mAnya rahela che. * jinabhadra gaNi kSamAzramaNa--vikrama saMvata 645mAM thayela jinabhadra gaNi kSamAzramaNa haribhadrasUrinI pUrve thayA. A kSamAzramaNe "vizeSAvazyaka bhASya' nAme eka sacoTa sAhitya-sarjana karela che. Avazyaka Agama paratve racAyela A bhASya e vartamAnakAlIna gaNadharavAdane pradAna karyo che. A bhASyanI svopajJaTIkAM paNa temaNe racI. taduparAMta braha, saMgrahaNI ane bRhatu kSetrasamAsa jevA jaina bhUgoLanA graMthonI paNa racanA karI che. vizeSaNavatI nAmaka 400 gAthAno prakaraNagraMtha ane dazavidha prAyazcittayukta jitakalpasUtranI racanA karI che. temaNe dhyAnAzataka paNa racela che. bhASyakAra rUpe vizeSa prasiddha be ja nAmo ApaNI sanmukha Ave che. jemAM (1) zrI saMghadAsa gaNi che ane (2) A jinabhadra gaNi che. teo Agama paraMparAnA mahAnuM saMrakSaka hatA. hemacaMdrAcAryuM paNa temane utkRSTa vyAkhyAtA rUpe oLakhAvela che. jinabhadra gaNinA vizeSa Avazyaka para koTyAcArya nAmaka AcAryanI TIkA paNa upalabdha che. * jinadAsa gaNi mahattara-vikrama saMvata 733 arthAtu AThamI sadImAM thayelA A AcAryanuM nAma kAne paDatAM ja AgamasUtro paranuM cUrNi sAhitya najare taravare che. naMdisUtra hoya ke Avazyaka, nizIthasUtra hoya ke anya Agama cUrNi sAhityakAra rUpe mukhyatayA A jinadAsa gaNi mahattara ja te sAhityanA sarjanakAra rUpe najare paDe che. * udhotanasUri-zrI haribhadrasUrinA ziSya hatA. vikrama saMvata 834mAM teoe kuvalayamAlA nAmaka prAkRtakathAnI racanA karelI. teo dAkSiNyAMka sUri nAme paNa prasiddha che. A kathA prAkRta sAhityamAM amUlyaratna samAna che. * siddharSisUri--vikramanI dazamI sadImAM A AcArya thayAnuM kahevAya che. (jo ke A kALa vicAraNIya che.) temanuM utkRSTa sAhityasarjana-upamiti bhavaprapaMca- kathA che. A eka vizALa mahArUpaka graMtha che. tenuM sAhityika mUla paNa ghaNuM ja UMcu che. temaNe haribhadrasUrinI anupama stuti karelI che. temane teo dharmabodhakara rUpe oLakhAve che. teoe zrIcaMdra kevalIcaritrane prAkatamAMthI saMskRta bhASAmAM rUpAMtarita karela che. dharmadAsa gaNinI prAkRta upadeza mALA para saMskRta TIkA lakhelI che. siddhasena divAkarakRta nyAyAvatAra graMtha upara temaNe siddha vyAkhyAnikA vRtti paNa racI che. be saMskRta sAhitya utkarSayuga-vikrama saMvata 1001 thI 1230 * jaMbu-caMdragacchamAM jaMbu (jaMbunAga) nAmanA sAdhu thayA. temano kALa saMvata 1005 no gaNAya che. teoe maNipaticaritra, jinazataka kAvya-stavana ane caMdradUta kAvyanI racanA karI. temanA racelA maNipati cAritra para nAgendragacchanA sAMba munie saMvata 1025mAM vivaraNa TIkA racelI che. Jain Education Intemational
Page #113
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA * mANikyacaMdrasUricaMdragacchanI paraMparAmAM thayela pradyumnasUrinI paraMparAmAM pArzvanAthacaritra raceluM. A AcArya thayA. teoe * abhayadevasUri-1-caMdragacchanA pradyumnasUrinA ziSya hatA teone 'tarkapaMcAnana' evuM biruda maLeluM. temaNe siddhasena divAkara racita sanmatitarka para tattvabodhavidhAyinI nAmaka TIkA racelI, jene vAdamahArNava kahe che. A TIkA saMskRta bhASAmAM racAyelI che. temAM anekAnta dRSTinuM svarUpa, tenI vyApti ane upayogitA siddha karavAmAM AvI che. vidvatApUrvaka temAM vAdapaddhati goThavelI che. A TIkAmAM seMkaDo dArzanika graMthonuM dohana karAyeluM che. A TIkA 25000 zlokapramANa che. * zobhanamuni--mahendrasUrinA ziSya ane dhanapAlakavinA bhAI evA A zobhanamunie yamakayukta evI 24 tIrthaMkaronI stutinI saMskRtamAM racanA karI che, jenA para kavi dhanapAle saMskRta TIkA racI che. * vAdIvetAla zAMtisUri--mULa vaDa gacchanA evA zAMtisUrie 700 zrImAlI kuTuMbane jaina banAvelAM. bhoja rAjAe temane vAdivetAlanuM biruda ApeluM. teo cAMdrakulanA thArApadragacchIyarUpe prasiddhi pAmyA. A zrutopAsaka AcAryae uttarAdhyayanasUtranI pAIyaTIkA' racelI. temaNe 'aMgavidyA' nAmaka Agamano paNa uddhAra karelo. teo saMvata 1096mAM svargavAsI thayA. * vardhamAnasUri--saMvata 1055mAM caMdragacchamAM A AcArya thayA. teoe haribhadrasUriSkRta upadeza-pada para TIkA racelI. upadeza mAlA para bRhavRtti racI che. upiti bhava prapaMca para paNa TIkA racI che. * kulacaMdra gaNi~upakeza gacchanA kaDakasUrinA ziSya jinacaMdragaNi ke jeo saMvata 1073mAM thayA tene ja kulacaMdra gaNi kahe che. kahevAya che ke teo ja pachI devaguptAcArya nAme oLakhAtA hatA. teoe navapada-lavRtti ane navatattvaprakaraNanI racanA karelI hatI. * vIra AcArya----saMvata 1078mAM ArAdhanApatAkA'nI racanA karI che. . buddhisAgarasUri--saMvata 1080mAM zrI jinendrasUrinA sahodara evA A AcAryae eka vyAkaraNanI racanA karelI. A vyAkaraNa paMcagraMthI vyAkaraNa ke zabdalakSmalakSaNa For Private eto nAme oLakhAtuM hatuM. saMskRta-prAkRta zabdanI siddhi mATe padyagadyarUpa 7000 zlokapramANarUpa A vyAkaraNa hatuM. * jinezvarasUri--caMdrakulanA vardhamAnasUrinA ziSya jinezvara sUrie potAnI zrutopAsanA dvArA je sAhityanuM sarjana karyuM te A pramANe che...haribhadrIya aSTaka para vRtti, paMcaliMgIprakaraNa, vIracaritra, nirvANa lIlAvatIkathA, kathAkoSa, savRtti pramANalakSaNa, paththAnaka prakaraNa Adi graMthonI racanA karI. * dhanezvarasUri--jinezvarasUrinA eka ziSya dhanezvarasUri thayA. temaNe saMvata 1095mAM prAkRtabhASAmAM surasuMdarIcaritra raceluM. * droNAcArya--nivRttikulanA evA A AcArya rAjA bhImadevanA mAmA hatA. teoe oniryukti- Agama para vRtti racI hatI. abhayadevasUrinI navAMgI TIkA racanAmAM droNAcArye saMzodhanAdimAM sahAya karelI. uvavAIsUtranI TIkA paNa temaNe vyavasthita karelI hatI. * sUrAcArya--droNAcAryanA ziSya evA A sUrAcArya zabdazAstra, pramANazAstra tathA sAhityazAstrAdikamAM pAraMgata hatA. temaNe rAjA bhojane mugdha karyo hato. A zrutopAsaka AcAryae RSabhadeva ane neminAtha e baMne tIrthaMkaronAM caritra rUpa camatkArika dvisaMdhAna nAme kAvyagraMtha racelo. saMvata 1090mAM neminAthacaritra mahAkAvya gadyapadyamaya raceluM hatuM. * abhayadevasUri--caMdragacchamAM thayelA ane vikrama saMvata 1088mAM mAtra soLa varSanI vaye AcAryapada prApta evA ane sarasvatI kRpA prApta A AcAryae sthAnAMgathI vipAkazruta paryaMtanA nava aMgasUtro para TIkA racelI, jethI teo navAMgI TIkAkAra rUpe oLakhAya che. A uparAMta uvavAI upAMganI vRtti tathA prajJApanAnA dvitIyapadanI saMgrahaNI temaNe racI. temaNe jayatihuaNu stotra Adi bIjI paNa aneka racanA karelI. jinezvara SasthAnaka para bhASya, hAribhadrIya paMcAzaka para vRtti, ArAdhanAkulaka Adi svataMtra graMtharacanA paNa karI. * vardhamAnAcArya-navAMgI TIkAkAra abhayadevasUrinA ziSya vardhamAnAcArya thayA. teono sAhityasarjana kALa saMvata 1140 thI 1172no gaNAya che. A samayagALAmAM temanI zrutopAsanA thakI prAkRtamAM manoramAcaritra, prAkRtamAM ja AdinAthacaritra, dharmaratnakadaMDakavRtti, Adi graMthonuM sarjana karyuM. Personal Use Only ,
Page #114
--------------------------------------------------------------------------
________________ 9. * caMdraprabhasUri--kahevAya che ke temaNe saMvata 1149mAM paurNamika gaccha sthApelo. temanI sAhitya racanAmAM darzanazuddhi ane prameya ratnakoza be nAmo jovA maLe che. * jinacaMdrasUri--saMvata 1125mAM temaNe saMvega bhAvathI bharapura evo 'saMvegaraMga zALA' nAme graMtha racelo. * siddhasenasUri--saMvata 1123mAM sAdhAraNa kavi nAme prasiddha A AcAryae samarAIcyakahAmAMthI uddhRta karI apabhraMzabhASAmAM 11 saMdhivALI vilAsavatI nAmanI kathAnI racanA karI. te sivAya aneka stuti ane stotro racyAM. * nami sAdhu--thArApradgurIya gacchanA AcArya zAlibhadrasUrinA ziSya nami sAdhu vikrama saMvata 1122thI 1125 AsapAsa zrutopAsanA karatAM vividha sAhityanuM sarjana kareluM. temaNe AvazyakamAM caityavaMdanavRtti racI, kAvyAlaMkAra graMtha para saMskRta TIppaNa racyuM. A mi sAdhunI bIjI sAhityaracanAo paNa che. nemicaMdrasUri-vaDagacchanA udyotanasUrinA praziSya evA A AcArya saiddhAMtika ziromaNi rUpe prasiddha thayelA. teo devendra sAdhu nAme paNa oLakhAtA hatA. temaNe uttarAdhyayanasUtra para sukhabodhA nAme vRtti racelI. tyArapachI prAkRtamAM ratnacUDakathA ane AkhyAnamaNikoSa racelAM. vikrama saMvata 1139thI 1141mAM prAkRtamAM mahAvIracariyaM raceluM. * guNacaMdrasUri--sumativAcakanA ziSyae vikrama saMvata 1140nA gALAmAM mahAvIracariyanI racanA karI. bhagavaMta mahAvIra vize A adbhuta graMtha che. * zAlibhadrasUri--AcArya zIlabhadrasUrinA ziSya ane thArApagacchIya evA A zAlibhadrasUrie saMgrahaNIvRttinI racanA karI che. * caMdraprabha mahattara--vikrama saMvata 1130nI AsapAsanA samayagALAmAM nibuyavaMzaja evA abhayadevasUri ziSya caMdraprabha mahattare prAkRttamAM 'vijaya caMdracAritra'nI racanA karI. vikrama saMvata 1150thI 1199nA kALamAM sAhitya-sarjanaH-- * zAMtisUri--pUrNatalla gacchanA vardhamAnasUrinA A ziSya bAramI sadI AsapAsa thayA. temanI zrutopAsanAthI jaina jagatne kiva dhanapAlakRt tilakamaMjarI para TippaNa, caturvidha saMgha jainatarkavArtikavRtti, vRMdAvana-kAvya-ghaTakharpara kAvya-meghAbhyudayakAvya-zivabhadrakAvya-caMdradUtakAvya e pAMca kAvyo paranI vRtti Adi sAhityonI bheTa dharI che. * jinavallabhasUri--jinacaMdrasUrinA ziSya evA A AcArya ke jeo vikrama saMvata 1167mAM svargavAsa pAmyA. teoe sUkSmArthasiddhAMta vicArasAra, Agamika vastu-vicArasAra, piMDavizuddhi-prakaraNa, pauSadhavidhi-prakaraNa, saMghapaTTaka, pratikramaNa sAmAcArI, dharmazikSA, dvAdazakulaka prakaraNa, praznottarazataka, zrRMgArazataka, svapnASTakavicAra, citrakAvya, vividha stotrAdinI racanA karI. * jinadattasUri--vikrama saMvata 1179mAM AcAryapadane pAmelA ane kharataragacchamAM 'dAdA' nA upanAmathI oLakhAtA A kharatara gacchAcAryae gaNadharasArdhazataka, saMdeha dohAvala, gaNadharasaptati, sarvAdhiSThAyistotra, avasthAkulaka, caityavaMdanakulaka, vizikA, apabhraMza kAvyo ityAdi sAhityanI racanA karI che. teoe devasUrinA jIvAnuzAsanaTIkAnuM saMzodhana karyuM che. * devabhadrasUri--navAMgI vRttikAra abhayadevasUrinA praziSya hatA. vikrama saMvata 1158thI 1165nA samayagALA daramiyAna A zrutopAsaka AcAryae ArAhaNAsatya, vIracariya, kahArayaNakosa, pAsanAha cirayaMnI racanA karI. * vIragaNi--caMdragacchIya IzvaragaNinA ziSya vIragaNi thayA. teoe dadhipradanagare piMDaniyukti para vRtti racI, je 7691 zlokapramANa hatI. * devacaMdrasUri--vikrama saMvata 1160mAM A AcArya ke jeo hemacaMdrAcAryanA guru hatA, temaNe khaMbhAtamAM prAkRta bhASAmAM zAMtinAthacaritranI racanA karI. te gadyapadyamaya hatuM. temAM apabhraMza bhASAno paNa prayoga thayelo hato. pradyumnasUrikRt mUlazuddhi para temaNe sthAnakavRtti racI. zAMtisUri--caMdrakulanA bRhad gacchanA nemicaMdrasUrinA ziSya zAMtisUrie vikrama saMvata 1161mAM pRthvIcaMdra caritranI racanA karI. prAyaH temaNe dharmaratnaprakaraNa upara laghuvRtti paNa racelI che. kahevAya che ke temanA para cakrezvarI devI prasanna hatAM. * devasUri--vIracaMdrasUrinA ziSya hatA. teoe vikrama saMvata 1162mAM prAkRtamAM jIvAnuzAsana ane tenA para
Page #115
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 99 svopajJavRtti racelI hatI. malladhArI hemacaMdrasUri-malladhArI | * dharmaghoSasUri-parNamika gacchanA sthApaka abhayadevasUrinA A ati vidvAna ziSya hatA. teo pUrvokta caMdraprabhasUrinA ziSya hatA. gurjaranareza jayasiMhadeve temanI caMdrasUrinA samakAlIna hatA. teoe aMte sAta divasanuM anazana kareluM. temanI zrutapAsanAthI prApta sAhitya Azare eka lAkha prazaMsA karelI. temaNe zabdasiddhi vyAkaraNa ane RSimaMDalastavana raceluM. zlokapramANa jeTaluM parimANa dharAve che. te A pramANe Avazyaka sUtra TippaNaka, zatakanAmAM karmagraMtha para vivaraNa, * cazodevasUri-upakezagacchIya devaguptasUrinA anuyogadvArasUtra vRtti, upadezamAlA aparanAma puSpamAlA tathA ziSya evA yazodevasUrie vikrama saMvata 1165mAM navapada svopajJavRtti, jIvasamAsavRtti, bhavabhAvanA svopajJavRttisaha, prakaraNa para brahavRtti racelI. saMvata 1174mAM navatattva naMdisUtra TIppaNaka, vizeSAvazyaka sUtra bRhadvRtti ityAdi. prakaraNa para vRtti racI. pachI prAkRtamAM caMdraprabhacaritra banAvyuM. * vAdI devasUri--vikrama saMvata 1181no kALa pAkSika sUtranI vRttinA kartA paNa prAyaH A ja AcArya che. hato. siddharAjanI rAjyasabhAmAM digaMbarAcArya sAthe vAda thayo, * municaMdrasUri--bRhad vaDagacchanA sarvadevasUrinA tyArathI devasUri vAdIdevasUri nAme oLakhAvA lAgyA. vikrama praziSya evA A AcArya bAlakumAra avasthAmAM dIkSita thayA. saMvata 1143mAM janmela, navavarSanI vaye saMvata 1152mAM teo paMDita, vAdI tathA ugra tapasvI hatA. 500 zramaNo temanI dIkSA laI saMvata 1174mAM AcAryapada pAmelA A AcAryane AjJAmAM hatA. vikrama saMvata 1178mAM svargavAsa pAmyA, te pUrve aneka ziSyo hatA. temaNe pramANanayatattvAlaMkAra nAme jaina teoe ajoDa dhRtopAsanA karelI. te hRtopAsanAnA paripAkarUpe vAyagraMtha racelo. tenA para svopajJa TIkA nAme svAvAda je sAhityasarjana thayuM tenI A che AcherI jhalaka-devendranarakendra- nAkaranI racanA karI prakaraNanI vRtti, sUkSmArthavicArasAra cUrNi, hAribhadrIya anekAMta * amaracaMdrasUri ane haribhadrasUri--nAgendrajayapatAkA para vRtti, hAribhadrIya upadezapada para vRtti, gacchIya zAMtisUrinA ziSya amaracaMdrasUri thayA. temaNe lalitavistarA para paMjikA, dharmabiMdu para vRtti, karmaprakRtti para bAlyAvasthAmAM aneka vAdIne jItelA hatA. temaNe siddhAMtArNava TippaNaka-A TIkA graMtho uparAMta Azare vIzeka svataMtra graMthonI nAmaka mahAgrantha racela. A ja gacchanA mahendrasUrinA eka ziSya racanA karI jevA ke-aMgula saptati, Avazyaka saptati, AnaMdasUri hatA. temanA ziSya haribhadra sUri nAme thayelA teone gAthAkoSa, upadezAmRtakulaka, dharmopadezakulaka ityAdi. kalikAlagautamanuM biruda maLeluM. temaNe tattvaprabodhAdika aneka | * caMdrasUri-caMdrakulanA dharmezvarasUrinA ziSya hatA. grantho racelA hatA. bRhacchamAM mAnadevasUrinA parivAramAM paNa teonuM mULanAma pArSadevagaNi hatuM. temanA sAhitya sarjanano eka haribhadrasUri thayAnI vAta che, jemaNe saMvata 1172mAM kALa vikrama saMvata 1169thI AraMbha thayo. bauddhanyAyagraMtha paranI baMdhasvAmitva-SaDazIti Adi karmagraMtha para vRtti, prAkRta bhASAmAM hAribhadrIyavRtti para paMjikA, sUkSmArtha vicArasAramAM sahAyatA, munipaticaritra ane zreyAMsacarita racyA. Agamika vicArasAra jinadAsagaNi mahattaranI nizItha cUrNinA vazamAM uddezaka para prakaraNa-vRtti, prazamarati para vRtti, kSetrasamAsavRtti racI. vyAkhyA, zrAvakapratikramaNasUtra vRtti, naMdiTIkA durgapada vyAkhyA, * jinezvarasUri-saMvata 1175mAM prAkRtamAM jitakalpa bRhasthUrNi- vyAkhyA, nirayAvalikAdi pAMca upAMgo para mallinAthacaritta racyuM che. vRtti, caityavaMdanasUtra vRtti, pratiSThA kalpa, sarvasiddhAMtaviSamapada paryAya, sukhabodhA samAcArI, uvasaggaharastotra vRtti, padmAvatI * vijayasiMhasUri-caMdragacchIya sarvadevanA paTTadhara aSTaka vRtti ityAdi graMthonI racanA karI. zAMtisUrinA ziSya vijayasiMhasUrie vikrama saMvata 1183mAM * yazodevasUri-cAMdrakulIna caMdrasUrinA ziSya zrAvakapratikramaNa sUtra para 4500 zlokapramANa cUrNinI racanA karI. yazodevasUrie vikrama saMvata 1172mAM hAribhadrIya prathama paMcAzaka para cUrNi, iryApathikI-caityavaMdana-vaMdanaka para cUrNi, * dharmaghoSasUri-rAjagacchIya zIlabhadrasUrinA piMDavizuddhi graMtha para ladhuvRtti, pAkSikasUtra para sukhavibodhikA- ziSya dharmadhoSasUrie dharmakalpadruma nAme graMtha racyo. temanA ziSya vRtti, pratyAkhyAna svarUpa ityAdi sAhityonuM sarjana kareluM. yazobhadrasUrie gadyagodAvarInI racanA karI. Jain Education Intemational
Page #116
--------------------------------------------------------------------------
________________ 100 * mahendrasUri--saMvata 1187mAM prAkRtamAM narmadAsuMdarI kathA racI. * siddhisUri--upakeza gacchIya devagupta sUrinA ziSya hatA. teoe saMvata 1192mAM kSetrasamAsa vRtti racI. * vijayasiMhasUri----maladhArI hemacaMdrasUrinA eka ziSya hatA. temaNe saMvata 1191mAM 14471 zlokapramANa dharmopadezamAlA vivaraNa racyuM. * caMdrasUri--malladhArI hemacaMdrasUrinA eka ziSya zrI caMdrasUri hatA. saMvata 1193mAM teoe muni suvrataritranI racanA karI, je 10994 zlokapramANa hatuM. teoe jinabhadra kSamAzramaNakRt saMgrahaNIne AdhAre saMgrahaNIratna nAmaka graMtha racelo temaja kSetrasamAsanI paNa racanA karelI. * devabhadrasUri teo maladhArI zrI caMdrasUrinA ziSya hatA. temaNe zrI caMdrasUrikRta saMgrahaNI para vRtti racelI che tathA nyAyAvatAra TippaNa paNa racela che. vardhamAnasUri--goviMdasUrinA ziSya evA vardhamAnasUrie saMvata 1197mAM gaNaratnamahodadhi nAmaka vyAkaraNagraMtha svopajJavRtti sahita banAvyo. temAM gaNone zlokabaddha karI te gaNanA pratyeka padane sadRSTAMta vyAkhyAyita karyAM che. temAM aneka vaiyAkaraNonA matano ullekha che. samajAvaTamAM mAlavAnA paramAra rAjAonA saMbaMdhI kAvyo paNa ApelAM che. te uparAMta temaNe siddharAjanA varNana saMbaMdhI paNa koI graMtha racyAnuM manAya che. vikrama saMvata 1199thI 1232no sAhityayuga malayagiri mahArAja--hemacaMdrAcAryanA samakAlIna evA samartha saMskRta-TIkAkAra malayagirijI mahArAjA thayA. kahevAya che ke te sarasvatI devI prAsAda- labdha zramaNa hatA. teoe benamUna zrutopAsanA thakI aneka sAhityonuM sarjana karyuM. temaNe AgamonI vRtti, graMthonI TIkA, vyAkaraNaracanA Adi aneka kSetre potAnuM pradAna kareluM che, jeno kiMcit nAmollekha karIe to-Avazyaka gRhavRtti, piMDaniryuktivRtti, upAMgasUtromAM jIvAjIvAbhigama pannavaNA, sUryaprajJapti,caMdraprajJapti, rAyappaseNIya Adi, taduparAMta jyotiSa karaMDaka, naMdi, bRhatkalpa, bhagavatI bIjuM zataka, vyavahArasUtra, vizeSAvazyaka AdinI vRttionI racanA karI. Agametara graMthomAM kSetrasamAsaTIkA, For Private caturvidha saMgha karmaprakRtiTIkA, paMcasaMgrahaTIkA, dharmasaMgrahaNITIkA, dharmasAraTIkA, paDazItiTIkA, saptatikA TIkA Adi vivecanagraMtho lakhyA che. A uparAMta zabdAnuzAsana nAme vyAkaraNa raceluM che. Aje paNa jaina sAhitya jagatamAM vRttikAra maharSirUpe temanuM nAma ghaNAM ja gauravathI yAda karAya che. * lakSmaNa gaNi-malladhArI hemacaMdrasUrinA ziSya evA A zramaNe saMvata 1199mAM 10000 zlokapramANa supArzvanAtha-caritra racela che. * vikrama saMvata 1204thI 1299mAM ghaNuM sAhityasarjana thayuM, jema ke-jinabhadre upadezamAlAkathA, caMdrasene vyAkaraNa saMbaMdhI graMtha utpAdasiddhi, nemicaMdre prAkRtamAM anaMtanAthacirata, kanakacaMdre pRthvIcaMdracarita TippaNa, raviprabhe zIlabhAvanA vRtti ema aneka graMtho racAyA. * zrIcaMdrasUri--sarvadevasUrinA parivAravartI devendrasUrinA ziSya zrIcaMdrasUri thayA. temaNe pATaNamAM saMvata 1214 mAM 8000 zloka pramANa ane prAkRtabhASAmaya sanatkumAra caritranI racanA karI. * vijayasiMhasUri--rAjagacchIya abhayadevasUrinA parivAranA jinacaMdrasUrinA ziSya hatA. temaNe umAsvAti vAcaka cita jaMbudvIpa samAsa para vineyajanahitA nAmanI TIkA racelI. * haribhadrasUri--vaDa-bRhad gacchamAM thayelA jinacaMdra-sUrinA parivAranA zrIcaMdrasUrinA ziSya haribhadrasUri thayA. teo gurjara rAjadhAnI pATaNamAM ghaNo kALa rahelA. temaNe covIse tIrthaMkaronAM caritra prAkRta-apabhraMzAdi bhASAmAM racyAM. temAMnAM caMdraprabha-mallinAtha ane neminAthanAM caritro hajI paNa upalabdha che, jenuM 24000 zlokapramANa kada che, jemAMnuM neminAtha caritra apabhraMza bhASAmAM ja racAyela che. * padmaprabhasUri--vikrama saMvata 1221mAM padmaprabhasUrie bhuvanadIpaka nAme jyotino graMtha racyo, jenuM bIjuM nAma grahabhAvaprakAza che. A padmaprabhasUrine koI mate vAdIdevasUrinA ziSya tarIke oLakhAvAyA che. paramAnaMdasUri--zAMtisUrinA ziSya abhayadevasUrinA ziSya paramAnaMdasUri thayA. teoe prAcIna karmagraMthanA pahelA karmagraMtha upara 922 zloka pramANa saMskRtavRtti racelI. * devacaMdramuni--hemacaMdrasUrinA ziSya evA A Personal Use Only
Page #117
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA zramaNe caMdralekhAvijayaprakaraNa nAme paMcAMkI nATaka raceluM. A nATaka kumArapAlanA vIratvane sUcave che. taduparAMta temaNe sanatkumAra cakravartI ane vilAsavatInA saMbaMdha upara paNa mAnamudrAbhaMjana nAme eka nATaka raceluM. * muniratnasUri--paurNamika gacchanA samudraghoSasUrinA ziSya hatA. temaNe naravarmA rAjAnI sabhAmAM vidyAziva vAdIne harAvela. teoe saMvata 1225mAM amama svAmIciratranI racanA karI. temaNe aMbaDaciratra ane munisuvratacAritranI paNa racanA karelI. * somaprabhasUri--kumArAvasthAmAM ja jaina dIkSA lIdhelI. tIvrabuddhi prabhAve samasta zAstrono talasparzI abhyAsa karI AcAryapadavI prApta karelI. kAvyavyAkhyAna ane tarkazaktimAM pradhAna evA A AcArye racela graMthomAM sumatinAtha caritra, sUkti muktAvali, zatArthakAvya ane kumArapAla- pratibodha e cAra graMtha mukhya che. * hemacaMdrAcArya-kalikAla sarvajJanuM biruda pAmelA A AcAryano samaya gALo saMvata 1162thI 1229no hato te samaya sAhityajagatamAM hemayuganI jema pravarto che. tenA jIvanakALamAM gujarAtamAM rAjA siddharAja ane rAjA kumArapALa be rAjAnAM zAsana pravartamAna rahyAM. baMne upara hemacaMdrAcAryano jabbara prabhAva hato. Ama to hemacaMdrAcArya pote ja eka virATa pustakamAM samAvavA yogya adbhutapAtra che, paNa ApaNo A lekha kevaLa zrutopAsanA dvArA thayela sAhityasarjanane sparzato hovAthI temanA caritranI aneka bAbatone suptAvasthAmAM rAkhIne ja mAtra temanI sAhityayAtrA daramiyAna thayelAM sarjanonI jhAMkhI karAvavA pUrato ja maryAdita rahe che. sthAnakaprakaraNanA racayitA pradyumnasUri thayA temanA praziSya thayA deva caMdrasUri--ke jemaNe sthAnakaprakaraNanI TIkA racI tema ja zAMtijinacaritra racyuM. teoe moDha jAtinA vaNika daMpatI ke jeo dhaMdhukAmAM rahetA hatA tenA caMgadeva nAmaka pratibhAvAnlR bALakane joyo. tene dIkSA ApI tenuM somacaMdra nAma rAkhyuM. alaukika buddhivALo A bALaka lIlAmAtramAM aneka zAstrono abhyAsa karIne samartha vidvAn muni banyA. tene hemacaMdra nAma sAthe AcArya padavI pradAna thaI. siddharAja rAjA tenAthI pratibodha pAmyo. te rAjAnA kathanathI jainajagatne adbhuta vyAkaraNanI bheTa maLI te siddhahemacaMdra zabdAnuzAsana. e ja rIte adbhuta kAvyazaktino For Private 101 paricaya ApatuM mahAkAvya temaNe racyuM te triSaSThizalAkA puruSa caritra-je daza parvomAM vibhAjita che H jo ke vyAkaraNa to cAra jainAcAryoe bheTa ApyAM-1-vidyAnaMda, 2 malayagiriSkRta zabdAnuzAsana, 3-jainendravyAkaraNa ane 4-zAkyAyana vyAkaraNa, paNa hemacaMdrAcAryamRta vyAkaraNa Aja paryanta adhyayana-adhyApana kSetre prasiddha che. kumArapALa pAse amAri pAlana karAvanAra A AcArya dvArA bhaktigraMtha paNa sarjAyo jene vItarAgastotra kahe che. tema ja mahAdevastotra paNa kahe che. tema ja AcArapAlana mATe temaNe kumA2pAlane uddezIne graMtha racyo te yogazAstra. te sivAya temaNe hrayAzraya mahAkAvya, chaMdAnuzAsana, alaMkAra, nAmasaMgraha, abhidhAna ciMtAmaNi Adi anyagraMtho paNa racyA. e rIte teonuM kula sAhitya sADA traNa karoDa zloka-pramANa racAyuM. kiMcit vistArathI temanI sAhitya sevAne joIe to vyAkaraNanA pAMce aMgonI temaNe racanA karI-sUtra, gaNapATha sahita vRtti, dhAtupATha, uNAdi ane liMgAnuzAsana. vaLI mULasUtro para laghuvRtti, bRhavRtti, bRhanyAsa, dhAtupArAyaNa, uNAdigaNavivRtti ityAdi. zabdAnuzAsanamAM ja sAta adhyAyamAM saMskRta vyAkaraNa ane AThamo adhyAya prAkRta vyAkaraNano racyo. temAM apabhraMza bhASAne paNa sthAna ApyuM. A vyAkaraNanA adhyayana bAda upayogI evuM saMskRta yAzraya ane prAkRta dayAzraya evAM be mahAkAvyo racyAM, jenA dvArA vidyArthI zIkhelA prayogone kramazaH dRDha karI zake tevI viziSTapraNAlI A kAvyomAM goThavI. eka ja zloka sAta sthAne lAgu paDe tevuM saptasaMdhAna mahAkAvya paNa racyuM. pachI cAra koSagraMtho racyA-abhidhAna ciMtAmaNi-nAmamAlA, anekArthasaMgraha, dezI nAmamAlA, ane nighaMTuzeSa alaMkAra mATe kAvyAnuzAsananI racanA karI. chaMdane mATe chaMdAnuzAsana banAvyuM. e rIte cAra anuzAsana racyAM. zabda, liMga, kAvya ane chaMdanAM anuzAsana. teoe vAdAnuzAsana paNa banAvela je hAla upalabdha nathI. nyAyazAstra mATe pramANamimAMsA nAmaka adbhutagraMtha racyo. anyayoga vyaccheda ane ayogavyaccheda nAmanI batrIzIo racI. dhArmika sAhitya rUpe yogazAstranI racanA karI. bhakti sAhityamAM vItarAgastotra ane mahAdeva stotra racyAM, triSaSThI zalAkApuruSacaritra mahAkAvya racyuM. koI kahe che ke temaNe arjunnIti nAmaka nItiviSayaka graMtha paNa racelo, ityAdi aneka sAhityanA sarjaka evA A zrutopAsakane kalikAlasarvajJanuM biruda yathAyogya ja che. * rAmacaMdra ane guNacaMdrasUri--hemacaMdrAcAryanA Personal Use Only
Page #118
--------------------------------------------------------------------------
________________ 102 A baMne paTTadharo hatA. temAM rAmacaMdrasUrine siddharAje kavikaTAramalla evuM biruda ApeluM. A baMne AcAryoe maLIne svopakSavRtti saha dravyAlaMkAra ane vivRtti sahita nATyadarpaNa racelAM. rAmacaMdrasUrie paNa aneka graMthonI racanA karI che jevA ke-satyaharizcaMdra nATaka, kaumudI mitrAnaMda, nirbhayabhImavyAyoga, rAghavAbhyudaya, yAdavAbhyudaya, yaduvilAsa, raghuvilAsa, navavilAsa, mallikAma-karaMdaprakaraNa, rohiNImRgAMkaprakaraNa, vanamAlA Adi nATako, kumAravihArazataka, sudhAkalaza, haimabRhavRtti nyAsa, traNeka dvAtriMzikA, keTalAMka stavana ane stotro ityAdi. mahendrasUri nAmanA ziSyae paNa anekArthasaMgraha para anekArtha kairavAkarakaumudI nAme TIkA racelI che. vardhamAna gaNie kumAravihAra prazastikAvya vyAkhyAdi racela che. bAlacaMdra nAmanA ziSya snAtasyAstuti racI che. * rAmabhadra--haimayugamAM ja devasUrinA saMtAnIya jayaprabhasUrinA ziSya rAmabhadra prabuddha rauhiNeya nATaka racyuM, je cha aMkI hatuM. vikramanI AThamIthI bAramI sadI apabhraMza sAhityakALa-- hemacaMdrAcArye apabhraMza vyAkaraNa raceluM tethI te yugamAM ane te pUrve paNa apabhraMza sAhitya racAyuM haze. te anumAna to thaI ja zake che. gujarAtI bhASAnI jananI paNa apabhraMza bhASA kahevAya che. jo ke ApaNuM A lekhanuM kAryakSetra zramaNo che tethI gRhastharacita kRtiono ullekha temAM karatA nathI. anyathA svayaMbhUdeva, kavidhanapAla Adi gRhasthono ullekha jarUra karavo paDe. ahIM ame zramaNonI zrutopAsanAne ja A vibhAgamAM svIkArI hovAthI zramaNo dvArA thayelA zrutopAsanAjanya sAhityano ja ullekha karIe chIe. agiyAramI sadImAM mahezvarasUrie saMyamamaMjarI racI. zrI caMdramunie 53 saMdhi (sarga) mAM kathAkoza racyo. saMvata 1076mAM sAgaradatte jaMbusvAmIcaritra racyuM. padmakIrtie 18 saMdhimAM pArzvapurANa racyuM. bAramI sadImAM navAMgITIkAkAra abhayadevasUrie 33 gAthAmAM jyatihuaNa stotra racyuM. saMvata 1123mAM siddhasenasUrie vilAsavaIkahA racI. devacaMdrasUrie sulasAkhyAna racyuM. devacaMdrasUrie 1160mAM racela zAMtinAtha For Private caturvidha saMgha caritramAM-vardhamAnasUrie racela RSabhacaritramAM tema ja saMvata 1199mAM lakSmaNa gaNie racela supAsanAhacariyuMmAM paNa apabhraMza bhASAno prayoga keTaleka sthAne jovA maLe che. A ja samayagALAmAM jinadattasUri racita carcarI, upadeza-2sAyanarAsa, kAlasvarUpakhulaka jovA maLe che. vAdIdevasUrie paNa bAramI sadImAM potAnA guru municaMdrasUrinuM stavana racela che. saMvata 1216mAM thayelA hirabhadrasUrinuM neminAhacariyuM paNa prAkRta apabhraMza bhASAmAM che. apabhraMza sAhityanuM A to kiMcit darzanamAtra che. vAstavika rIte to apabhraMza sAhitya para ja eka AkhuM pustaka taiyAra thaI zake tema che. saMvata 1230thI 1299no sAhityakALa vAdI devasUrinA praziSya pradyumnasUrie vAdasthala nAmano graMtha racelo je kharataragacchanA jinapatisUrinA matAnuyAyInA khaMDanarUpa che. tenI sAme jinapatisUrie prabodhyavAdasthala nAmano graMtha racyo. saMvata 1233mAM jinapatisUrie tIrthamAlA, saMghapaTTaka gRhavRtti, paMcaliMgI vivaraNa Adi graMtho racyA. saMvata 1233mAM vAdI devasUrinA ziSya ratnaprabhasUrie neminAthariyuM ane saMvata 1238mAM upadezamAlA para doghaTTI TIkA racI. taduparAMta syAdvAda ratnAkara para ratnAvatArikA TIkA racI. vAdI devasUrinA ziSya mahezvarasUrie pAkSikasaptati para sukhaprabodhinI vRtti racI. saMvata 1241mAM somaprabhasUrie kumArapAla pratibodha racyo. saMvata 1243mAM yazodhoSasUrinA ziSya hemaprabhasUrie praznottararatnamAlAvRtti racI. saMvata 1246mAM rAjagacchanA mANikyacaMdrasUrie mammaTanA kAvyaprakAza para kAvyaprakAza-saMketa nAmaka TIkA racI. A ja samayamAM vAdI devasUrinA praziSya paramAnaMdasUrie khaMDanamaMDanaTippaNa racyuM. saMvata 1248mAM caMdragaccha-rAjagacchanA abhayadevasUrinA piravArIya evA devabhadrasUrinA ziSya siddhasenasUrie pravacanasArodvAra para tattvajJAna vikAsinI nAmanI vRtti racI. te sivAya temaNe pradmaprabhacaritra, samAcArI ane stutinI paNa racanA karelI. vAdi vijetA dharmaghoSasUrinA parivAranA raviprabhasUrinA ziSya udayaprabhasUrie pravacana sArodvAra para viSamapada vyAkhyA racI tema ja bIjA ane pAMcamA karmagraMtha para TippaNo racyAM. A dharmaghoSasUrinA ja parivAranA devasenagaNanA ziSya pRthvIcaMdrasUrie kalpaTippaNakanI racanA karI. saMvata Personal Use Only
Page #119
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 1253mAM zrIprabhasUrinA ziSya udayasiMhe dharmavidhinI TIkA racI. saMvata 1254mAM jAlihara gacchanA devasUrie padmaprabhacariyaM racyuM. saMvata 1260mAM vaDagacchanA mAnatuMgasUrinA ziSya malayaprabhu jayaMtI praznottara saMgraha para siddhajayaMtI vRtti racI. saMvata 1261mAM caMdragacchanA zivaprabhasUrinA ziSya tilakAcArye pratyekabudha caritta racyuM. saMvata 1262mAM jinapatisUrinA ziSya jinapAle sthAna para vRtti racI. saMvata 1263mAM aMcalagacchIya jayasiMhasUrinA ziSya dharmaghoSasUrie prAkRtamAM zatapadI praznottarapaddhati racI. saMvata 1264mAM nAgendra gacchanA devendrasUrie saMskRtamAM caMdraprabhacaritra racyuM. saMvata 1265mAM vAyaDagacchanA jinadattasUrie ke jeNe anekane jaina banAvelA temaNe vivekavilAsa nAmano grantha racyo. saMvata 1273mAM ajitadeve yogavidhi, haribhadrasUrie munipati caritra racyuM. saMvata 1274mAM tilakAcArye jitakalpa para vRtti racI. saMvata 1275mAM pUrNabhadre daza upAsakakathA racI. saMvata 1299mAM nAgendra gacchanA vijayasiMha sUrinA ziSya vardhamAnasUrie 5494 zlokapramANa vAsupUjya caritra racyuM. * rAsano yuga :apabhraMza bhASA kheDAtA kALakrame jUnI gujarAtI Adi bhASAo AvI. te samaye aneka rAsonI racanA thaI. tene rAsayuga kahevAya, jo ke rAso aneka racAyA che. devacaMdra lAlabhAI saMsthAnA nejA heThaLa pU. AgamoddhAraka zrI sAgarAnaMdasUrijIe dhaNA badhAnuM prakAzana paNa karAvela che. ahIM to mAtra rAsayugamAM keTalAka zrutopAsakonI sAhityaracanA mAtra alpa-sAmAnya jhAMkhI rUpe mUkI che. alabatta rAsa-sAhityanuM pradAna to ghaNuM ja vizALa che. tenA mATe to jainagurjara kavio' pustakanA badhA bhAgone dRSTitaLe lAvavA paDe. jemake-teramI sadImAM zAlibhadrasUrie bharatezvara bAhubalI rAsa racyo, pachI buddhidAsa racyo. mahendrasUrinA ziSya dharmamunie jaMbusvAmIrAsa racyo. nAgendra gacchIya vijayasenasUrie raivatagiri rAsa racyo. bRhadgacchanA rAmacaMdrasUrinA ziSya maMgalasUrie mahAvIra janmAbhiSeka-kAvya racyuM ityAdi. saMvata 1205thI 1303no sAhityakALa A yuga vastupAla-tejapAlano yuga gaNAya che. je rAjamaMtrI to hatA ja sAthe sAthe delavADAnAM jaina derAsaro paNa temaNe baMdhAvelAM hatAM. temanA samayagALAmAM bAlacaMdrasUrie vasaMtavilAsa nAmaka mahAkAvya raceluM. je racanAkALa Azare saMvata 1277thI 1287no hato. tenI pUrve temaNe Adijinezvara 103 manorathamayastotra raceluM hatuM, aMbikAstavana raceluM, aneka suktio banAvI. vastupAla pote paNa kavi tarIke prakhyAta thayelA hatA. suMdara vivecanazakti paNa dharAvatA hatA. teNe jJAnabhaMDAro paNa sthApelA. tenA kALa gRhastha kavionI paNa racanA jovA maLe che te samaye amaracaMdrasUri nAme eka saMskRta sAhityanA nAmAMkita AcArya thayA. temaNe bAlabhArata nAme saMskRta mahAkAvya raceluM. kavikalpalatA para kavizikSAvRtti nAme TIkA racI. te uparAMta kAvyakalpalatA parimala ane alaMkAra prabodha racyA, je hAla upalabdha nathI. temaNe chaMdoratnAvalI syAdi samuccaya ane padmAnaMda kAvya paNa racelAM. caturvizati jinacaritra, sUktAvalI, kalAkalApa paNa racelAM che. pUrve jeno ullekha karyo te bAlacaMdrasUrie karuNAvajayuddha nAmaka paMcAMkI nATaka paNa raceluM. temanA samakAlIna mahAkavi AsaDe racela vivekamaMjarI ane upadezakaMdalI para TIkAo paNa racI. Aja arasAmAM jayasiMhasUri thayA teo vIrasUrinA ziSya hatA. temaNe vastupAla-tejapAlanI dAnaprazaMsA mATe eka suMdara lAMbu prazastikAvya racyuM. vastupAla jemane guru mAnatA hatA tevA vijayasenasUrinA eka ziSya nAme udayaprabhasUri thayA. temaNe sukRtakallolinI nAme prazastikAvya racela. pachI dharmAbhyudaya mahAkAvya ane lakSmaka racyAM, jyotiSagraMtha AraMbhasiddhi, saMskRta neminAthacaritra, SaDazIti ane karmastava e baMne karmagraMtho para TippaNa, upadezamALA upara upadezamAlAkarNikA nAme TIkA, kAvyaprakAza paranI TIkA racI. te ja samayagALAmAM harSapurIya gacchanA jayasiMha sUrinA parivAramAM eka naracaMdrasUri thayA. teo vastupAlanA saMghamAM AcArya tarIke sAthe hatA. temaNe paMdara taraMgomAM kathAratnasAgara racela. temanA ziSya narendraprabhasUrie vastupAlanA AnaMdane mATe ATha prakaraNamAM alaMkAramahodadhi nAme graMtha racelo. naracaMdrasUrie murAriSkRta anardharAghava para 2750 zlokapramANa TippaNa raceluM. nyAyakaMdalI para TIkA racelI. nAracaMdra jyotiSasAra raceluM. te sivAya caturvizatijinastotra Adi aneka graMtho racyA che. temanI AjJAthI saMvata 1271mAM guNavallabhe vyAkaraNa catuSkAvasUrinI racanA karI. vastupAlanAM prazasti-kAvyo racelAM. A naracaMdrasUrinA guru devaprabhasUrie saMvata 1270mAM 18 sargamAM 8000 zlokapramANa pAMDavacaritra mahAkAvya raceluM. tema ja pAMca vizrAmamAM mRgAvatI caritranI racanA karelI. narendraprabhe alaMkAramahodadhi ane kAkusthakeli nAme graMtho racelA. For Private Personal Use Only
Page #120
--------------------------------------------------------------------------
________________ 104 saMvata 1276nI AsapAsanA samayagALAmAM rAjagacchIya abhayadevasUrinA parivAramAM mANikyacaMdrasUri thayA. jemaNe kAvyaprakAza saMketa, pArzvacaritra, zAMtinAthacaritra Adi graMtho racyA. saMvata 1277mAM tilakAcAryae samyaktvaprakaraNadarzanazuddhi paranI cakrezvarasUrinI adhUrI TIkA pUrI karI. 1296 mAM Avazyaka niryukti laghuvRtti tathA dazavaikAlika laghuTIkA racI. tad uparAMta zrAvakaprAyazcitta-sAmAcArI, pauSadhika prAyazcittasAmAcArI, vaMdanaka pratyAkhyAna laghuvRtti, zrAvaka pratikramaNa sUtravRtti, sAdhupratikramaNasUtravRtti, pAkSikasUtra ane pAkSikakhAmaNAM avasUri Adi sAmAcArI graMthonI racanA karI. saMvata 1278mAM caMdrakulanA vardhamAnasUrinA parivAranA abhayadevasUri bIjAe jayaMtavijayakAvya racyuM. saMvata 1280mAM zrI prabhasUrie hemacaMdrasUrikAraka samuccayodhikAramAMthI pahelA be adhikAra para vRttavRtti racI. saMvata 1282mAM pUrNabhadragaNie sthAnAMga- bhagavatI-RRSistavamAMthI uddharIne atimuktacaritra, 1285mAM dhanyazAlibhadra caritra, saMvata 1305mAM kRtapuNyacaritra Adi racyAM. saMvata 1285mAM ja vinayacaMdra AcArya hatA. temaNe pArzvanAtha caritrAdi vizatiprabaMdha racela. kAvyasAhitya para kavizikSAgraMtha racela. saMvata 1287mAM sarvadevasUrie svapnasaptatikA-vRtti racI. saMvaMta 1294mAM A. dharmaghoSasUrinA paTTadhara mahendrasUrie zatapadIpraznottara-paddhatino samuddhAra karyo. tema ja tIrthamAlAstotra pratimA stutinI saTIkanI racanA karI. jirAvallI pArzvanAtha stotra racyuM. tenA ziSya bhuvananuMgasUrie catuH zaraNAvasUrinI racanA karI. saMvata 1294mAM cAMdrakulIna vibudhaprabhasUrinA ziSya padmaprabhasUrie munisuvrata tathA kuMthunAthanAM caritronI racanA karI. saMvata 1295mAM kharataragacchIya sumati gaNie gaNadharasArdhazataka para bRhavRtti racI. Aja sAlamAM udayasiMhasUrie piMDavizuddhi para 903 zlokapramANa dIpikA racI. saMvata 1299mAM guNAkarasUrie nAgArjunakRta yogamAlA para vRtti racI. saMvata 1298mAM caMdragacchIya devendrasUrie 5730 zlokapramANa upamitibhavaprapaMcakathA sArodvAra racyo. * saMvata 1300thI 1352no sAhitya kALa-- vAghelAonA zAsanakALano A samaya hato. saMvata 1300mAM vizaLadeve solaMkI trivruvanapAla pAsethI gujarAtanuM rAjya laI lIdhuM hatuM. A kALamAM zrutavAridhi kahI zakAya tevA ane prazastavyAkhyAna kauzalyanA dhAraka evA devendrasUri thayA. teo tapAgacchanA sthApaka jagacaMdrasUrinA ziSya hatA. temanA For Private caturvidha saMgha vyAkhyAnamAM 1800 zrAvakono sAmAyika laIne besatA hatA. teoe potAnI zrutasAdhanAnA phaLarUpe aneka sAhityagraMthonI racanA karelI. te sAmAnya citAra ahIM rajU karela che. pAMca navya karmagraMtho racyA. tenA para svopajJa TIkA banAvI. siddhapaMcAzikA, devavaMdanAdi traNa bhASyo, sudarzanA-caritra, zrAvakadina-kRtyasaTIke, dharmaratnaTIkA, dAnAdikulaka aneka stavana-prakaraNAdi racelAM. teo saMvata 1327mAM kALadharma pAmyA. saMvata 1307mAM pozALagacchanA vIraprabhasUrinA ziSya ajitaprabhasUrie zAMtinAtha-caritra racyuM. temaNe bhAvanAsAra graMtha paNa racelo. saMvata 1307 mAM ja kharataragacchIya jinezvarasUrinA ziSya pUrNakalaze prAkRtaddayAzraya para vRtti racI. temanA gurubhAI lakSmItilake saMvata 1311mAM 17 sargavALuM pratyeka buddhacaritrayukta evuM 'jinalakSmI' mahAkAvya racyuM. temanA vidyAziSya abhayatilake saMskRta dvayAzraya para vRtti racI. taduparAMta teNe paMcaprasthanyAyatarka vyAkhyA racI. saMvata 1312mAM kharataragacchIya jinezvarasUriziSya caMdratilake 9036 zlokapramANa abhayakumAracarita racyuM. saMvata 1302mAM dIkSita thanAra vidyAnaMdasUri ke jemaNe tapAgacchIya devendrasUri pAse dIkSA lIdhelI temaNe vidyAnaMdavyAkaraNa racyuM. saMvata 1313mAM kharataragacchIya jinezvarasUrie saMskRtamAM zrAvakadharmavidhi racela. tenA para 1317mAM vidyAnaMde ane lakSmItilakasUrie bRhavRtti racelI. saMvata 1321mAM kharataragacchIya jinezvarasUrinA ziSya prabodhacaMdragaNie saMdeha-dohAvalI para bRhavRtti racI. saMvata 1322mAM jinezvarasUrinA bIjA eka ziSya dharmatilake ullAsikasmaraNa-TIkA racI. Aja sAlamAM vAdIdevasUrinA vaMzaja munidevasUrie saMskRtamAM zAMtinAtha- caritra racyuM. temaNe dharmopadezamAlA para paNa vRtti racI che. Aja sAlamAM yazodevasUrinA praziSya siMhatilakasUrie lIlAvatI nAmaka TIkA sahita maMtrarAjarahasya graMtha racyo. tema ja vardhamAnavidyAkalpa, gaNitatilakavRtti, padmaprabhasUriSkRta bhuvanadIpaka para vRtti racI. saMvata 1324mAM kAsadrahagacchanA naracaMdra upAdhyAye praznazataka graMtha ane janmasamudrasaTIkaM graMtha racyo. Aja samayagALAmAM caMdragacchIya kanakaprabhanA ziSya pradyumnasUrie prAkRta samarAIccakahAno saMkSepa karIne saMskRtamAM samarAditya saMkSepa racyo. saMvata 1338mAM pravajyAvidhAna-mUlazuddhi prakaraNa racyuM. saMvata 1325mAM bRhat tapAgacchIya vinayacaMdrasUrie kalpa niryukti-dIpAlikA kalpa racyuM. paramAnaMdasUrinA ziSya ratnaprabhasUrie prAkRtakuvalayamAlA parathI saMskRtamAM cAra bhAgamAM Personal Use Only
Page #121
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 105 te kathA racI. saMvata 1328mAM kharataragacchIya prabodhamUrtie ane upasargaharastotra para vRtti racI. bhayaharastotra para vRtti kAtaMtravyAkaraNa para durgAdaprabodha nAmaka TIkA racI. saMvata racI. dharmAdharmaprakaraNa, AvazyakasUtra -avacUri, caturvidha 1329mAM jayamaMgalasUrinA ziSya somacaMdra vRttaratnAkara nAmaka bhAvanAkulaka, tapomatakuTTana, svarNasiddhi garbha mahAvIra jinastavachaMdanA graMtha para TIkA racI. avacUri Adi racyAM. A jinaprabhasUrinI apabhraMzakRtio paNa, saMvata 1327mAM vidyAnaMdanA bhAI dharmaghoSasUrie jovA maLe che, jemAM madanarekhA-saMdhi, varasvAmIcaritra, saMghAcArabhASya-caityavaMdanabhASya-vivaraNa racyuM tema ja kAla mallicaritra, neminAtha rAsa, SapaMcAzad dikyumArikAabhiSeka, saptati sAvacUri racI. pachI zrAddha jinakalpa, caturvizati muni suvrata janmAbhiSeka, jJAnaprakAza, dharmAdharmavicArakulaka, jinastuti, duHSamakAlasaMgha stotranI racanA karI. teo prabaLa zrAvakavidhiprakaraNa, caityaparipATI, sthUlabhadra-phAga, yugAdi maMtrazAstrI hatA. temaNe saMvata 1357mAM kALa karyo. A jinacaritrakulaka AdinI racanA jovA maLe che. dharmaghoSasUrinA ziSya somaprabhasUrie 28 yamaka stutio tathA * jUnI gujarAtImAM sAhitya-caudamI sadInA yati-jitakalpa Adi prakaraNonI racanA karI. saMvata 1322mAM pUrvArdhamAM jUnI gujarAtImAM racAyela keTalAMka kAvyo jovAmAM Ave vRddhatapAgacchIya kSemakIrtie bRhatukelyabhASya ane cUrNi AdhAre che, jema ke vinayacaMdrakRta neminAtha paranI copAI, AnaMdasaMdhi, vizeSa vivaraNa mATe vivRtti racI. te ja samayagALAmAM saMvata 1327mAM koIe racela saptakSetrirAsa, saMvata 1331mAM mAnatuMgAcAryae zreyAMsa caritra racyuM, saMvata 1334mAM nAgendra- somamUrtie racela jinezvarasUrinA dIkSAvarNanano rAsa, saMvata kulanA vibudhaprabhanA ziSya dharmakumAre sAta prastAvamAM zAlibhadra- 1278thI 1330 vacce kharataragacchIya jinezvara sUri ziSya caritra racyuM. tathA kharataragacchIya vivekasAgare puNyasAra-kathAnaka jagaDue samyakta mAI copAI racI. pAkRta zAlibhadrakakka, racyuM. tema ja vivekasAgara samyakvAlaMkAra nAme graMtha racyo. duhAmAdikA Adi jovA maLe che. saMvata 1334mAM ja rAjagacchIya dhanezvarasUrinA vaMzaja prabhAcaMdra * saMvata 1356thI 1400no sAhityakALasUrie prabhAvaka caritra saMskRta kAvya racyuM. saMvata 1337mAM A yuga gujarAtamAM muslimono praveza ane zAsanano kALa hato. mAlacaMdra viSayanigrahakulaka para vRtti racI. saMvata 1338mAM allAuddInakhIlajIe paga mUkyo. sarva prAcInatAnAM mULo halI mANijyacaMdrasUrie zakuna sAroddhAra graMtha racyo. saMvata 1349mAM gayAM. badhuM badalAtAM sAhityasvarUpamAM parivartano AvyAM. saMskRta nAgendragacchIya malliSeNasUrie syAdvAdamaMjarI racI. ane prAkRta bhASAne apAtuM mahattva ghaTavA lAgyuM. laukika laghukharataragaccha pravartaka jinasiMhasUrinA ziSya sAhityanI bolabAlA vadhI. saMvata 1361mAM nAgendra gacchIya jinaprabhasUri ke jeo caudamI sadImAM thayA, teo asAdhAraNa merataMgasUrie prabaMdha ciMtAmaNi graMtha racyo. pachI vicArazreNIpratibhAvAna ane anekagraMthonA kartA hatA. temaNe vividha sthavirAvalI racI. upadezazatakanI racanA karI. A ja samayamAM tIrthakalpa-kalpapratAnI racanA karI. A graMthamAM kula 58 kalpo koIe vAstusAra, jyotiSasAra, dravya parIkSA ane ratnaparIkSA che. A kalpo aitihAsika rUpe mahattvanI mAhitI pUrI pADe che. graMthonI racanA karI, tenI vRtti paNa racI. saMvata 1773mAM temane pratidina eka navuM stavana racavAno niyama hato. temaNe cakrezvarasUri vaMzaja kamalapratye puMDarIkacaritra racyuM. somatilake yamakazleSa-citra-chaMda-vizeSa evA 700 stavanonI racanA 1387 AsapAsa navyakSetra samAsa, vicArasUtra, saptatizata karyAno ullekha che. tadaMtargatu temaNe gautamastotra, 24- sthAnake, somaprabhakRta 28 yamaka stutionI vRttinI racanA karI. jinastuti, jinarAjatava, nemistava, paMcaparameSThistava, saMvata 1380mAM mAladhArI rAjazekhara sUrinA ziSya sudhAkalaze pAstava, vIrastava, zAradA stotra, sarvajJabhaktistava, siddhAMtastava saMgItopaniSat nAmano saMgItagraMtha racyo. ekAkSara nAmamAlA Adi upalabdha che. temaNe saMvata 135ramAM kAtaMtravyAkaraNa para koza racyo. vijitaTIkA racI. saMvata 1356mAM kayAzrayamahAkAvya saMvata 1383mAM jinakuzalasUrie jinadattasUrikRta zreNikacaritra racyuM. saMvata 1363mAM vidhiprapA graMtha racyA. saMvata devavaMdanakulaka para vRtti racI. temanA ziSya lablinidhAne A vRtti 1364mAM saMdehaviSaSadhi nAme kalpasUtravRtti racI. para TippaNaka racyuM. saMvata 1389mAM rUdrapalIya gacchanA sAdhupratikramaNa sUtra-vRtti racI. saMvata 1365mAM ajitazAMtistava somatilakasUrie vIrakalpa ane padarzanasUtra TIkA racI. saMvata Jain Education Interational
Page #122
--------------------------------------------------------------------------
________________ 106 paNa caturvidha saMgha 1392mAM zIlopadezamAlA para zIlataraMgiNI nAmaka vRtti racI. bIjI koI sAhityanI racanAo paNa thaI ja nathI. A to mAtra saMvata 1397mAM laghustavaTIkA ane kumArapAlaprabaMdhanI racanA ame AdhArabhUta lIdhelA graMthone AdhAre thayela eka sAmAnya karI. saMvata 1393mAM ratnadevagaNie jayavallabhakRta prAkRta saMkalana mAtra che, je aparipUrNa ja hoya tema ame atyAre paNa vajrAlaya para TIkA racI. caudamI sadInA ja uttarArdhamAM mAnIe chIe kemake AvA lekho mATe puSkaLa saMdarbha sAhitya rudrapallIpagacchanA devabhadrasUrinA ziSya tilaka upAdhyAye ane pracura samayAvakAza jarUrI hoya che, je baMneno amArI pAse gautamapRcchA para vRtti racI. dhanaprabhasUrinA ziSya sarvAnaMdasUrie saMpAdake ApelA samayamAM zodhavAno-ekaThuM karavAno-saMkalana jagaDucaritra racyuM. aMcalagacchIya bhuvanatuMgasUrie RSimaMDala- karavAno-lakhavAno samayAvakAza hato ja nahIM. vRtti racI. te sivAya AturapratyAkhyAna ane catuHzaraNapayanA caudamI sadIthI Aja paryanta sAhityayAtrA cAlu ja rahI para vRttio racelI hatI. saMvata 1363mAM prajJAtilaka sUrinA che. je ApaNe sau jANIe chIe. te mATe jaina sAhityano e kacchalIrAsa racyo. mANikyaprabhasUrinA ziSya udayasiMha- saMkSipta itihAsa, jainaparaMparAnA vividha itihAso, jainagurjara sUrie piMDavizuddhivivaraNa dharmavidhi-vRtti ane caityavaMdanadIpikA kavio. madhyakAlIna gujarAtI sAhitya, sAhityakSetre jaino racyAM. saMvata 1371mAM nivRtti gacchIya pAsaDasUrinA ziSya ityAdi aneka saMdarbho ame paNa joyelA che, paNa A lekhane ame aMbadevasUrie samarAditya rAso racyo. kharatara gacchIya caudamI sadI sudhI laI jaI choDI rahyA chIe, arthAt A apUrNa jinapadmasUrie sthUlabhadra phAga racyo. lekha ja che. mATe A sivAya paNa ATalA saikAnuM aneka A rIte caudamI sadI sudhImAM thayelA zratopAsako ane mahattvapUrNa sAhitya ane tenA hRtopAsako e sarvenuM smaraNa karI temanI sAhityaracanAnI jhAMkhI karAvavA ame prayAsa karyo che. teno A lekha adhUro choDI rahyA chIe. artha evo nathI ke A sivAya koI hRtopAsaka thayA ja nathI ke REGRATEF;]Il731 tinduka ATT udhAnamAM kezI ane gautamanuM je milana thayuM tethI zruta ane zIlano utkarSa thayo ane mahAnA prayojanabhUta arthono. DIDNall vinizcaya thayo.
Page #123
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 10e maMtravidhALApAramAnI vidyAsiddha puruSo pa. pU. A. zrI municandrasUrijI ma. sA. ema kahevAya che ke maMtra-taMtra vidyA jena zramaNone siddha thayelI vidyA che ane tethI ja jena zramaNomAM apUrva) zaktinAM darzana thAya che, paNa teno upayoga karavAnuM ochuM mAne che. zAsananI prabhAvanAno ja jyAM prazna hoya, jyAM zAsanahIlanA aTakAvavAnI jarUriyAta UbhI thaI hoya tyAM ja e vidyAzaktino upayoga thayAnuM jaNAya che. dA. ta. upAdhyAya zAMtivijayajIe kaTakanA killA mATe, vajasvAmIe duSkALamAMthI zrI saMghane sukALamAM laI javA mATe AvI zaktino upayoga karelo e pratIti karAve che ke AvI maMtrazaktino upayoga mAtra rakSaNAtmaka kAryomAM ja thato. - jainonA vizALa sAhityasAgaramAM maMtravAda jevo gahana viSaya ane temAM mAtra yogya pathadarzakanI sahAyathI ja e siddha thAya che. bhUtakALamAM aneka pUrvakAlIna mahApuruSoe bhAvabhaktipUrvaka, ananya bhAve karelI stutio stotro ke prabhAvazALI maMtronI racanAothI dUSita vAtAvaraNane zuddha karyuM che. ArtadhyAna karanArane dharmadhyAnamAM sthira karyA che. bhUtakALamAM | ghaNA sAdhuo, yatio pAse A vidyA hatI ja, paNa A vidyAo kAcA pArA jevI, pace to UgI nIkaLatI ane na pace to phUTI nIkaLatI ane tethI ja eka samaye paDato kALa joIne A vidyAonuM AdAna-pradAna baMdha thayuM. jaina zAsanamAM A vidyAnA baLe pArAvAra nukasAna thayuM che tema mahAna upakAro paNa thayA che tenI noMdha avazya levI rahI. - vikramanI trIjI sadImAM mAnavasarijI (pahelA)e 'tijayapahatta'nI racanA dvArA, cothI pAMcamI sadImAM siddhasena | divAkarajI dvArA lokapriyatA pAmela kalyANamaMdira'nI racanA dvArA, vikramanI chaThThI sadImAM zrI bhadrabAhasvAmie prAkatabhASAnI pAMca gAthAnI uvasaggahara racanA dvArA, vikramanI sAtamI sadI e to maMtro ane stotrono suvarNayuga hato. te samayamAM mAnatuMgasUrijInI "bhaktAmara'nI racanA eka anokhI bhAta pADe che. temAM AcAryazrInI kAvyakalAnuM, | bhaktibhAvanAnuM, racanA sauSThavanuM ane mahAprabhAvaka utkRSTa udAharaNa to che ja tenI sAthe Azcaryajanaka guNonuM nidhAna, paNa che. vikramanI AThamI sadImAM naMdipeNajIe 'ajitazAMti'nI racanA dvArA, vAdIvetAla zAMtisUrijIe vikramanI 11mI | sadImAM 'moTIzAMti'nI racanA dvArA, munisuMdarasUrijIe soLamI sadImAM "saMtikara'nI racanA dvArA AvAM asaMkhya stotro, | smaraNoe jaina dharmano prabhAva khUba ja vadhAryo che ema jarUra kahI zakAya, eTaluM ja nahIM, yaMtronAM darzanathI gharamAM kAyama zAMti, vRSTi, puSTi ane samRddhinuM avataraNa thaze. 'bhaktAmara stotramAM eka eka gAthAnI racanA A ane aMga uparathI beDInAM baMdhana sahelAIthI tUTatAM jAya e nAnI sUnI vAta nathI. mAnavIne zraddhA ane zaktinuM AlaMbana ja kasoTImAMthI pAra utArI zake. jina zAsananI viziSTa prabhAvanA karanArA prabhAvakonA ATha prakAro zAstramAM batAvavAmAM AvyA che. AmAM maMtraprabhAvakanuM paNa sthAna che, potAnI maMtrazakti dvArA jina zAsana upara AvatI Aphatono saphaLa pratikAra , | karanArA keTalAka aitihAsika mahApuruSanA lomaharSaka prasaMgo prAcIna graMthomAM, caritromAM, prabaMdhomAM maLe che. ahIM keTalAka prasaMgo TUMkamAM AlekhAyA che. A lekhamALA rajU karanAra pU. A. zrI municandrasUri ma.sA. pU. bApajI mahArAjanA | eka prabhAvaka sAhitya saMzodhaka, saMpAdaka ane aneka pravAhonA jANakAra che. pUjyazrI prAcIna vidyAonA kSetre eka AgavI | sujha dharAve che. maMtravidhA ke vidyAsiddha puraSonI zreNi jaina jagatamAM ghaNI vizALa che. temAM prabhAvaka mahApuruSomAMnA keTalAMka caritro graMthamaryAdA anusAra ahIM rajU karAyA che tyAre temAM be bAbata uDIne AMkhe vaLage che. eka to pU. AcAryazrInI | samyaka dRSTi ane bIjI sAkSIpATha dvArA pratipAdita thatI vidvatA. AkhIye lekhamALA vidyAsiddha mahAtmAonI jhAMkhI karAvatI hovA chatAM vAcaka lezamAtra mithyAtva tarapha doravAI na jAya, koI kapoLakalpita ke vartamAnamAM vahetI banelI kathita vidyAsiddhatA ke maMtrazaktinI chIcharI vAto pravezI na jAya tenA jAgRta purUSArthanuM darzana paNa A lekhamALAmAM jarUra thAya che. lekhamALAne nyAya ApavAnI sAthe sAthe loko mArgottara na kare te mATenI pU. AcAryazrInI cIvaTa ane sAvadhAnI kharekhara anumodanIya che. Do. -- saMpAdaka, Jain Education Intemational
Page #124
--------------------------------------------------------------------------
________________ 108 zramaNasaMskRtinA dhvajadhArI : guruAjJAnA akhaMDa upAsaka, dArzanika pratibhAnA svAmi, anaMta labdhinidhAna zrI gautamasvAmIjI magadha dezanA gobara gAmamAM gautama gotrIya vasubhUti brAhmaNanI patnI pRthvIdevIe (2600 varSa pUrve) putrane janma Apyo. nAma indrabhUti paDyuM. 14 vidyAnA pAragAmI A brAhmaNa paMDitanuM nAma pacAsa varSamAM to prasiddhinA zikharane sparzavA mAMDyuM. apApApurImAM somila nAmanA brAhmaNe moTo yajJa AraMbhyo tyAre mukhya vidhinidhAna karavA indrabhUti gautamane AmaMtraNa maLyuM. indrabhUtinA laghu baMdhuo agnibhUta ane vAyubhUti paNa honahAra paMDito hatA. traNeya pota-potAnA 500-500 ziSyo sAthe apApApurImAM pahoMcyA hatA. A divasomAM zramaNa bhagavAna mahAvIrane RjuvAlukAnA kAMThe kevalajJAna prApta thayuM. tyAM thoDo samaya dezanA ApI bhagavAna apApAnagarImAM padhAryA. samavasaraNanI racanA thaI. aneka deva-devIonuM gaganamArge Agamana thayuM. A deva-devIo potAnA yajJamahotsavamAM nathI AvatAM paNa samavasaraNa jAya che te jANI indrabhUtine AMcako lAgyo. potAnI sarvajJa tarIke phelAvelI chApane koI iMdrajALIo bhUMsI nAkhe che ema lAgatAM teo vAda karavA samavasaraNamAM pahoMcyA. prabhu mahAvIre jyAre kahyuM : "indrabhUti! tane evo saMzaya che ke AtmA che ke nahIM? ane A saMzaya 'vijJAnaghana'thI zarU thatAM veda padanA arthaghaTanamAM tArI bhUlanA kAraNe thayo che." prabhue jyAre e padanuM sAcuM arthaghaTana karyuM ane saMzaya TALyo tyAre indrabhUtinA ghamaMDanA cUrA thayA. e prabhuno vinIta ziSya banI gayo. prabhue ene prathama gaNadhara ane prathama ziSya tarIke svIkAryo. prabhue tripadI ApI ane gaNadhara bhagavaMte 'dvAdazAMgI'nI racanA karI. zramaNa' jIvananA prAraMbhathI ja gautamasvAmIjIe saMpUrNa samarpaNane potAno jIvanamaMtra banAvI dIdho. paramAtmAno paDachAyo banI emano paDyo bola jhIlatA rahyA. A kAraNe prabhukRpA ane gurukRpAnuM emanAmAM evuM adbhuta avataraNa thayuM ke teo anaMtalabdhinidhAna banyA. temanA ziSya banatA te badhA kevalajJAnane varatA. A chadmastha gurunA 50 hajAra ziSyo kevalajJAnane pAmyA, e ghaTanA ja keTalI lomaharSaka che! caturvidha saMgha gautamasvAmI mUMjhAyA ziSyone kevalajJAna ane mane nahIM! prabhue kahyuM : aSTApadanI yAtrA svalabdhithI kare te kevalajJAna avazya pAme. gautamasvAmI aSTApada upara sUryanAM kiraNo pakaDI pahoMcI gayA. varSothI sAdhanA karatAM tApasoe manomana gautamasvAmInA ziSya banavAno nirNaya karyo. aSTApadanI yAtrA karI tiryaMgyuMbhaka devane upadeza ApI gautamasvAmIe paMdaraso traNa tApasone dIkSA ApI ane akSINamahAnasI labdhi dvArA thoDI khIrathI badhAne pAraNuM karAvyuM. zrAvastimAM pArzvanAtha bha.nI paraMparAnA kezI gaNi AvyAnA samAcAra maLatAM gautamasvAmI temanI pAse gayA hatA. pArzvanAtha bha. ane mahAvIra bha.nA sAdhunI samAcArI bhedanAM kAraNonI carcA karelI ane e pachI kezI gaNa bha. mahAvIranI paraMparAmAM joDAyA hatA. paramAtmA mahAvIra bha.nA nirvANa pachI turaMta kA. su. 1nA 80 varSanI vaye kevalajJAna prApta karI aneka jIvone dharma pamADI 92 varSanI vaye mokSe gayA. 14 pUrvadhara zrI bhadrabAhusvAmIjI prAcInagotranA bhadrabAhu ane varAhamihira brAhmaNa baMdhuo pratiSThAnapuramAM rahetA hatA. A. yazobhadrasUrinA upadezathI vairAgI banI dIkSA lIdhI. bhadrabAhujImAM yogyatA jovAthI emane AcAryapada ApavAmAM AvyuM. varAhamihirane A pada mATe ayogya che ema A. yazobhadrasUrie jaNAvyuM. AthI nArAja thayelA varAhamihire dIkSA choDI rAjapurohita pada prApta karyuM. e kaho sUryadevatAe prasanna thaI mane graha-nakSatrAdinI gati vagere batAvyAM che mATe mAruM jyotiSajJAna saMpUrNa che. eka divasa eNe eka kuMDALu dorI jAhera karyuM : AmAM bAvana pala vajananuM matsya paDaze. A bhadrabAhusvAmIe kahyuM :- "vacce nahIM kinAre paDaze ane vacce sukAvAnA kAraNe vajana aDadho pala ochuM thaze. ane ema ja banyuM. A. bhadrabAhusvAmInuM jJAna caDiyAtuM hovAno lokamata baMdhAyo. rAjAne tyAM putrajanma prasaMge varAhamihire 100 varSanuM AyuSya jaNAvyuM. bhadrabAhusvAmIe 7mA divase bilADIthI mRtyu thavAnuM jaNAvyuM ane e pramANe rAjakumAranuM mRtyu thatAM varAhamihirane bhAre AghAta lAgyo. jainAcArya ane saMgha pratyenA bhAre tiraskArabhAva sAthe marIne e vyaMtara thayo. A vyaMtare jaina
Page #125
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA saMdhane marakIno upadrava karI parezAna karavA mAMDyo tyAre A. bhadrabAhusvAmIe upadravanivAraNa mATe 'uvasaggaharaM' stotranI racanA karI. emaNe savA lAkha zlokapramANa 'vAsudeva cariya' racyAno ullekha 'saMtinAha riya'mAM maLe che. bhadrabAhusvAmI 14 pUrvadhara hatA. teo nepALamAM mahAprANa dhyAna karatA hatA tyAre pATaliputramAM zrI sthUlabhadrajInI adhyakSatAmAM AgamavAcanA thayelI tyAre dRSTivAdanA jANakAra tyAM koI na hovAthI bhadrabAhusvAmIne pATaliputra padhAravA jaNAvyuM. chevaTe emanA mahAprANadhyAnane anulakSIne sthUlabhadrajI vagere 500 sAdhuo nepALamAM bhaNavA gayA. temAM mAtra sthUlabhadrajI ja AgaLa vadhI zakyA. dasa pUrvanuM jJAna prApta karyA pachI sthUlabhadrajIe bahena sAdhvIjI upara prabhAva pADavA siMhanuM rUpa karyuM. A bhUlanA kAraNe emane AgaLa adhyApana karAvavAnuM baMdha karyuM...chevaTe saMghanA AgrahathI mULa-pATha apAyo. zrI bhadrabAhusvAmIjIe aneka graMthonI racanA karI che. 'dazAzrutaskaMdha', 'bRhatkalpa', 'vyavahAra', 'kalpasUtra' vagere. Agama uparanI sarvaprathama vyAkhyA paNa A bhadrabAhusvAmIjInI ja maLe che. A vyAkhyAo niryukti tarIke prasiddha che. Avazyaka vagere graMtho uparanI emanI niyuktio jaina siddhAMtone samajavAnI agatyanI cAvI jevI che. 44 varSanI vaye dIkSA, 18 varSa munipaNAmAM, 14 varSa yugapradhAna pade rahI vIra ni. saM. 170mAM 76 varSanI vaye temano svargavAsa thayo. maMtraprabhAvaka AcAryapravara zrI pAdaliptasUrijI vikramanA bIjA saikAmAM ayodhyAnA phulla ane pratimAno putra nAgendra. ATha varSanI vaye vidyAdhara gacchanA A. AryanAgahasti pAse dIkSA lIdhI. zrI maMDana gaNie enuM adhyApana ane ghaDatara karyuM. atyaMta tIkSNa meghA ane sAhityanI asAdhAraNa ruci. nirIkSaNa zakti dhAradAra. kAvyo-pagho ramata-ramatamAM racI kADhe. eka divasa kAMjI vahorIne Avela bALamunine AcAryazrIe prazna karyo : 'koNe vahorAvI?' bAlamunie javAba ApatAM potAnI lAkSaNika zailImAM vahoravanAra mahilAnuM kAvyamaya varNana karyuM : "lAlanetravALI puSpa 109 samAna daMtapaMktithI zobhatI navavadhUe navA DAMgaranI kAMjI mATInA pAtrathI ApI.'' uttara sAMbhaLI roSe bharAyelA AcAryazrI kahe, "palitta!' bAlamunie tarata AcAryazrInA pagamAM paDI vinaMtI karI : "ApanA saMbodhanamAM eka kAno umerI Apo'....prasanna thayelA AcArye 'pAlitta' kahyuM. pAlitta = pAdalipta. page lepavALo. bAlamuninuM nAma have pAdalipta prasiddha thayuM. gurukRpAthI pAdaliptamuni vidvAna banyA. dasa varSanI vaye AryanAgahastijIe teone potAnA uttarAdhikArI banAvyA. A. pAdaliptasUri vicaratAM pATaliputra AvyA. rAjA muraMDa AcAryazrIthI atyaMta prabhAvita thayo. rAjA upAzrayamAM vaMdanArthe Avyo tyAre 10 varSanA AcAryanA anuzAsanamAM badhA sAdhuone rahetA joI vimAsaNamAM paDyo. pAdaliptasUri kahe : "tamArA varSo jUnA nokarane kAma bhaLAvo ane mArA nAnAmAM nAnA ziSyane kAma soMpu ane pachI eno koNa kevo amala kare che tapAso.' rAjAe maMtrIne kahyuM : "gaMgA kaI bAju vahe che te tapAsa karI jaNAvo. AcAryazrIe bAlamunine eja AjJA karI. maMtrI bahAra AMTo mArIne Avyo. kahe : "gaMgA pUrvamAM vahe che." bAlamuni TheTha gaMgAkAMThe jaI pUrI khAtrI karI AvyA. vaMdana karIne kahyuM : "gaMgA pUrvamAM vahe che." A. pAdaliptasUri kahe "amArA ziSyo Atmahita mATe AjJApAlana kare che. tamArA nokaro pagAra mATe.' muruMDa rAjAno mAthAno dukhAvo pAdaliptAcArye DhIMcaNa para AMgaLI pheravI maTADyo hato. (nizIthabhASya gA. 4460) A. pAdaliptasUrie eka sAMketikabhASA taiyAra karelI je pAdalipta bhASA kahevAtI. AcAryazrIne kAThiyAvADamAM nAgArjunano paricaya thayo. rasAyaNazAstrano e jANakAra hato. eNe AcAryazrIne siddharasa mokalyo tyAre nispRha AcAryazrIe ene DhoLI dIdho. pachI AcAryazrInA mUtramAM paNa rasasiddhi jANI e AcAryazrInI sevA karavA lAgyo. pAdaliptAcArya page lepa karI yAtrArthe AkAzagamana karatAM. emanA paga dhoIne gaMdha dvArA badhI auSadhIo jANI nAgArjune paNa akhataro karyo paNa te UDatAM paDyo. AcAryazrIe auSadhIono cokhAnA dhovaNamAM lepa banAvavAnI vidhi batAvI. upakArI vidyAgurunuM nAma joDI nAgArjune sthApelu pAdaliptapura
Page #126
--------------------------------------------------------------------------
________________ 110. caturvidha saMgha Aje pAlitANA nAme jagamazahUra che. maMtro ane rasAyaNa- temano vidyAsiddha tarIke paNa ullekha maLe che. AvazyakasUtra zAstranA ajoDa jJAtA pAdaliptAcArye ghaNI zAsana prabhAvanA karI. alayagirivRtti patra 541 ane prabhAvaka caritra pAdaliptAcArya vidhAsiddha Arya khapUTAcArya caritramAM A AcAryazrInA prabhAvonuM rocaka varNana che. lagabhaga be hajAra varSa pUrve thaI gayelA AcArya khapuTanA - A. mahendrasUrijI kALamAM jaina saMghane keTalIka AMcako ApanArI ghaTanAo banI. A. mahendrasUri paMdaraso varSa pUrve thaI gayA. teo A khapuTanA maMtrabaLa Aphato TaLI. siddhaprAbhRtavidyAnA jANakAra hatA. : prasaMga A pramANe che : guDazastrapuramAM koI yakSa ekavAra pATaliputranA rAjA dAhaDe hukama karyo : "jaina jainasaMghane, munione upadrava kare che e dUra karavA A. khapuTane saMghe brAhmaNone namaskAra karavAM." saMghe vinaMtI karI. bhuvana nAmanA potAnA ziSya (ane saMsArI A rAjA atyaMta jiddI-johukamI ane sattAnA ghamaMDamAM bhANeja)ne keTalIka sUcanA ApI AcAryazrI bharUcathI cakacUra hato. eNe dareka dharmavALAne enI mAnyatAthI viruddha guDazastrapura (gopUrapura ji. nimADa ma. pra.) padhAryA. upadrava vartana karavA hukama karyo, bauddhone kahe, "nagna thaI jAva." "zaivo, karanAra yakSa tarapha paga karI sUtA. savAre pUjArI uThADatAM thAkyo. tame jaTA kADhI nAkho', "kaulo, tame jaTA bAMdho. "brAhmaNo, tame mArajhUDa karI to rANIvAsamAMthI adezya mAra paDavAnI rokakaLa dArU pIvo." UThI. rAjA AvIne pagamAM paDyo. AvA atyAcArI rAjAthI samagra prajAtaMtra khaLabhaLI nagaramAM padhAravA vinaMtI karI. AcArya UbhA thayA. UryuM. paNa, "vAghane koNa kahe tAruM moM gaMdhAya che?" bahukara yakSane kahyuM, "tuM paNa cAla." yakSamUrti cAlavA lAgI! A vakhate jainasaMghe vicAravimarza karyo ane evuM nakkI sahanI AMkho pahoLI thaI gaI! AgaLa cAlatAM pattharanI karyuM ke Arya khapUTanA ziSya AcArya mahendrane A saMkaTa dUra karavA vizALakuMDIo AvI. "tame paNa cAlo" hukama thatAM kuMDIo bolAvavA. A. mahendra siddhaprAbhRtanA jANakAra che. paNa cAlI....... saMghano saMdezo maLatAM A. mahendra bharUcathI pATaliputra yakSano upadrava baMdha thayo. jinazAsananI suMdara prabhAvanA AvI pahoMcyA. sAthe be kaNeranI abhimaMtrita soTIo Arya thaI. bharUcathI samAcAra AvyA ke ApanA ziSya bhuvanamunie khapuTe ApelI letA AvyA. ApanI sUcanAno bhaMga karI maMtrapothI kholI pAThasiddha maMtro dvArA rAjAne A. mahendra jaNAvyuM "sArA mUhurte badhA camatkAra karavAnuM cAlu karyuM. vaDIla munioe virodha karatAM brAhmaNone rAjasabhAmAM bolAvo eTale ame paNa AvI jaIe, bhuvana upAzraya choDI bauddhamaThamAM cAlyo gayo. vidyAnA baLe rAjAe badhAne bolAvI lIdhA. A. mahendra AvyA. rAjAne kahe, emanAM pAtra AkAzamArge bhaktonA ghare jAya che. AhArapANIthI pahelAM kaI dizAnA brAhmaNane namaskAra karuM? AcAryazrI kaNeranI bharAIne pAchA AkAzamArge parata thAya che. A camatkAranA soTI pheravI ane badhA bhoya para ALoTavA lAgyA. rAjA mahendra kAraNe enA bhaktonI saMkhyA vadhatI jAya che. khapuTAcArya bharUca gabharAI gayo. AcAryazrInA page paDyo. brAhmaNone bIjI soTI AvyA. AkAzamArge jatA pAtrAnA mArgamAM paththaranI zilA mUkI. pheravI svastha karyA. e badhA brAhmaNoe dIkSA lIdhI. pAtro phUTyAM. bhuvana bharUca choDI bhAgyo. AcArya bauddhamaThamAM A. mahendrasUrie jinazAsananI rUDI prabhAvanA karI. pahoMcyA. buddha pratimAne ane buddhaputranI pratimAne khapuTAcAryanA pagamAM paDatAM joI badhA atyaMta prabhAvita thayA. (vi. saM. mahAmArI nivAraka zAMtistavakAraka 1334mAM A. prabhAcandrasUri prabhAvacaritra (prabaMdha-5)mAM A. mAnadevasUrijI jaNAve che ke-Aje paNa e pratimA kaMIka namelI che ane te vikramanA trIjA saikAnI ghaTanA che. nigraMtha nimita nAme prasiddha che.) saptazatI dezamAM koraMTaka (koraTA rAjasthAna)mAM upAdhyAya khapuTAcAryanuM nAma khapaTAcArya tarIke paNa maLe che. devacandrajI caityavAsI hatA. A. sarvadevasUrinA satsaMgathI nizIthacUrNi' (bhA. 1 pR. 22 ane pR. 465)mAM be sthaLe caityavAsa choDI saMvegI banyA. vRddhadevasUrinA nAme prasiddha thayA. Jain Education Intemational
Page #127
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 111 A vRddhadevasUrinA paTTadhara A. pradyotanasUri vihAra karatAM pachI traNa varSa bAda tuSkoe takSazilAno bhaMga karyo. loko nADola padhAryA. anyatra cAlyA gayA. nADolamAM zreSThI dhanezvara ane dhAraNIno putra mAnadeva A. mAnadevasUrie zAMtistava (laghuzAMti) uparAMta AcAryazrInA upadezathI vairAgI banyo. dIkSA laI muni mAnadeva 'tijayapahuttathI prAraMbha thatuM stotra paNa racyuM che. banyA. sUtra-arthano abhyAsa karyo. temane AcAryapade ArUDha vRddhavAdIsUri ane siddhasena divAkarajI karavAno gurue nirNaya karyo. pada-pradAna vakhate mAnadevajInA khabhA upara sAkSAtu sarasvatI ane lakSmIne beThelAM joI A. A. skaMdilasUri pAse moTI umare mukuMda brAhmaNe dIkSA lIdhI. moTethI gokhatAM vRddhamunine koIe TokyA : "have gharaDe pradyotanasUri ciMtAmAM paDI gayA. devIonuM Agamana, vizALa bhaktavarga ane AcAryapada....A badhuM Ane nukazAnakAraka to ghaDapaNa kyAM sAMbelA para phUla UgavAnAM che? nahIM banene? vRddhamunine cAnaka caDI. bharUca nAlikera-vastImAM sarasvatIdevI pAse besI jApamAM magna banI gayA. 21mA divase mAnadevajIne jevI gurunI ciMtA samajAI ke hRdayathI sarasvatI prasanna thayAM. AnaMdita thayA ke kharekhara guru mArA hitanI kevI ciMtA kare che!... saMzanivAraNa mATe te ja vakhate AjIvana cha vigaInA sarasvatInI kRpA meLavI mukunda muni dhanya banI gayA! tyAganI ane bhaktonA gharanA AhAratyAganI bhAvanA guru pAse AcAryapadane prApta karI vRddhavAdIsUri tarIke vikhyAta banyA. vyakta karI. saMzaya TaLI gayo. AcAryapada pradAna ullAsa bhera A bAju siddhasena nAmano vikhyAta brAhmaNa vAda karavAmAM thayuM. nipuNa hato. tene vRddhavAdIsUri viSe samAcAra maLatAM vAda karavA A samaye takSazilAmAM mahAmArI phATI nIkaLI. TapoTapa Avyo. vAdamAM hArI jatAM paMDita vRddhavAdIsUrino ziSya banyo mANasonAM mRtyu thatAM hAhAkAra macI gayo. jainasaMgha bhego thayo. ane thoDA samaya pachI AcArya siddhasenasUri banyA. 500 jinAlayothI zobhatA nagaranI A avadazA! zAsanadevo siddhasenasUrie baMgALanA rAjA devapAlane jyAre kAmarU. kyAM gayA? dezanA vijayavarmAe gherI lIdho tyAre sarSapaprayoga dvArA sainya tyAM zAsanadevI pragaTa thayA. devIe kahyuM : "A banAvI siddhasenasUrijIe ugAryo hato. tyArathI divAkara tarIke plecchonA baLavAna devono upadrava che. AnI zAnti mAtra A. teo prasiddha thayA. suvarNasiddhi dvArA e rAjAne Arthika mAnadevasUri ja karI zake." saMkaTamAMthI paNa ugAryo hato. Ama rAjAnA AgrahathI pachI siddhasena divAkarajI takSazilAthI vIracandra A. mAnadevasUri pAse nADola pahoMcyo. tyAre A. mAnadevasUrine vaMdana karavA jayA ane vijayA pAlakhImAM besI rAjasabhAmAM javA lAgyA hatA. vRddhavAdIsUrine devIo AvelI. vIracandrane AvI strIo joDe vAtacIta karatAM samAcAra maLatAM tyAM AvyA. Thapako ApI AcAramAM sthira karyA. sUrijInA cAritra viSe saMdeha thayo. e avajJA pUrvaka besI gayo. Avazyaka sUtronuM saMskRta bhASAmAM rUpAMtara karavAnA emanA devIoe jJAnathI eno abhiprAya jANyo. vIracandrane AvA vicAra sAthe vaDIloe asammati batAvI ane bhaviSyamAM bIjA mahAna AcAryazrI viSe zaMkA karavA mATe khakhaDAvI nAkhyo. A koI AvuM na kare mATe pArAMcita prAyazcitta ApyuM. A devIo che jANyA pachI vIracandra ghaNuM pastAyo. eNe prAyazcittanA anukaraNe teo avadhUtanA veSamAM 7 varSa vicaryA. mahAmArIthI takSazilAne bacAvavA takSazilA padhAravA vinaMtI karI. ekavAra siddhasena (avadhUta)ne rAjA vikramAditya sthAnika saMgha ane devIoe AcAryazrIne javA rajA na ujjainanA prakhyAta kuMDagezvara zivAlayamAM laI gayo ane kahyuM ApI. "zivanI stuti karo." siddhasenasUri kahe "mArI stuti A deva sahana nahIM karI zake." chatAM rAjAnA AgrahathI stutino prAraMbha AcArya mAnadevasUri kahe : huM A zAntistava racIne karyo.... kalyANamaMdira mudAra... 13muM padya cAlatuM hatuM tyAre ApuM chuM te laI jA. AnA pAThathI zAnti thaze. dharaNendranA prabhAve-liMga phATyuM ane avaMtIpArzvanAthanI pratimA A zAnistavanA pAThathI marakIno upadrava zAMta thayo. e pragaTa thaI rAjA jaina banyo. jinazAsananI zreSTha prabhAvanA Jain Education Interational
Page #128
--------------------------------------------------------------------------
________________ 112 caturvidha saMgha karanAra sUrinA zeSa pAMca varSanuM prAyazcitta saMghe mApha karyuM. rAjA ane sabhAjano prabhAvita thayA. aneka prakAranI siddhasenAcArye bharUcanA rAjAne paNa sarSapa prayoga dvArA jinazAsananI prabhAvanA thaI. ekavAra AcAryazrIne koDha thayo. bacAvyo hato. "nizIthacUrNimAM yoniprAbhRtanA prayogathI ghoDo deha pratye paNa teozrIne mamatva hatuM nahIM. aNasaNa karavAnI banAvyAno ullekha che. bhAvanAthI dharaNendrane pUchyuM. dharaNendra kahe : "haju ApanuM AyuSya ghaNuM bAkI che. ghaNI zAsana prabhAvanA karavAnI che." A "nizIthasUtra' upara bhASya jevuM vivaraNa siddhasena divAkare pachI 18 akSarano maMtra AcAryazrIne Apyo. A maMtranA racyAno ullekha maLe che paNa te maLatuM nathI. "nyAyAvatAra smaraNathI rogAdi bhayo nAza pAme che. mAnatuMgAcArye A aDhAra dhyAtrizat dvAaizakA'mAMnI 21 batrIsI ane kalyANamaMdira - maMtrone gUMthIne "namiUNa'thI zarU thatuM bhayahara stotra banAvyuM. uparAMta divAkarajInI mahattvanI upalabdha racanA che 'sanmatitarka." jainadarzananA tattvanuM nirUpaNa karatA A darzanaprabhAvaka graMtha ghaNo kALa zAsanaprabhAvanA karI ziSya guNakarane paTTapara vidvAnomAM prasiddha che. ene bhaNavA mATe jarUra paDe to gocarInA sthApI aNasaNa karI svarge saMcaryA. doSo sevIne paNa avazya abhyAsa karavAnuM zAstrakAronuM pharamAna | vikramano chaThTho saiko mAnatuMgAcAryanA tejathI jhaLAMhaLAM che. AvA moTA dArzanika ane moTA maMtravAdI siddhasenasUrijI banI gayo. maMtraprabhAvaka hatA. moTI zAsanaprabhAvanA teoe karI. zrI naMdiBNajI ane ajita-zAMtistava kalyANamaMdira stotranuM 11mu padya cAlatuM hatuM tyAre zivaliMga phATyu evo paNa eka mata che. - saMpAdaka naMdiSeNa muni zrI zatruMjaya tIrthanI yAtrAe padhAryA che. girirAja upara eka sthaLe ajitanAtha bha. ane zAMtinAtha camatkArika stotra racayitA bhagavaMtanAM jinAlayo sAma-sAme hatAM. ahIM darzana karo to tyAM A. mAnatuMgasUri pITha thAya...tyAM karatAM ahIM pITha thavAthI azAtanA thAya. banArasanA mAnatuMge digaMbara muni cArukIrti pAse dIkSA munizrIne thayuM ane jinAlayo bAjubAjumAM hoya to kevuM lIdhI. pachI mAtAnA sUcana mujaba zvetAMbarAcArya jinasiMhasUri sAruM! pAse dIkSA lIdhI. bhaktane mana bhakti e sarvasva che. dareka rogonA upAya A vakhate rAjA harSanI sabhAnA be mayUra ane bANa prabhubhakti. dareka samasyAnuM samAdhAna e prArthanA dvArA meLave. nAmanA paMDitoe camatkAro karI batAvyA tyAre rAjAe kahyuM : | munizrI to besI gayA prabaLa saMkalpapUrvaka : "bane "vidvattA ane viziSTa zakti brAhmaNo pAse ja jaNAya che." jinAlayo Aju-bAjumAM thaI jAya." . maMtrIe kahyuM : "jainAcArya mAnatuMgasUri hamaNAM ApaNA ane emanA madhura kaMThethI vahetuM thayuM stavana. nagaramAM birAjamAna che. teo paNa mahA prabhAvazALI che." ajitazAMti' tarIke prasiddha-ajiyaM jiasavbhaya thI zarU thatuM rAjAe AmaMtraNa ApyuM. mayUra paMDite sUryanI zaktithI koDha abhuta stotra! vividha alaMkAromAM vividha chaMdomAM maTADyo che. paM. bANe caMDInA prabhAve kapAyelA hAtha-paga navA gUMthAyeluM....citrakAvyothI sabhara A stotra naMdiSaNa muninI prApta karyA che. Apa paNa camatkAra batAvo." bhAvormione pragaTa karatuM akhkhalita vahevA mAMDyuM.....stotra pUrNa mAnatuMgAcArya kahe : "ame aparigrahI jaina sAdhu hovAthI thayuM.......bhAvavibhora munie netro ughADyAM...jue che to banne dhanArjana mATe AvA prayogo nathI karatA. dharmaprabhAvanA karavAnuM jinAlayo pAse pAse che. bhaktinI zakti kevI gajaba che! ja amAruM lakSya hoya che." siddhagirinI jAtrAe gayelo yAtrika navaTUMkanI yAtrA rAjAnI sUcanA mujaba mAnatuMgAcAryane majabUta sAMkaLothI karatAM caumukhajInI TUMkamAMthI bIjI TUMkamAM javA paga mUke ke sAme bAMdhI oraDAmAM pUravAmAM AvyA. AcAryazrIe bhaktAmarathI zarU khullA cokamAM rahelI be derIo-ajitanAtha bha. ane zAMtinAtha thatA bha. AdinAthanA stotranI racanA karI. sAMkaLo beDIo tUTI bha.nI joI atItamAM khovAI jAya che. enA mAnasacakSu sAme gaI. sUrijI baMdhanamukta banI bahAra AvyA. hoya che naMdiSeNa muni ajitazAMtinuM gAna karatAM. Jain Education Intemational
Page #129
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA naMdiSeNajI bha. neminAtha gaNadhara hatA ke zreNikarAjAnA putra hatA ke koI anya eno nirNaya nathI thayo......paNa, bhaktinI zakti ajoDa che e nirNaya to thaI ja gayo che! A. yazobhadrasUrijI brAhmaNavADA pAse AvelA palAsI gAmamAM A. IzvarasUri AvyA. puNyasAra zeThanA dIkarA sudharmAne dIkSA ApI. bAlamuni yazobhadra banAvyA. 11 varSanI vaye emane AcAryapada ApavAmAM AvyuM. badarIdevI A vakhate hAjara rahelA. * emanI AcArya padavI thaI te varSamAM ja vi. saM. 968mAMja emanA hAthe pratiSThAo thavAnI zarU thayelI. enA zilAlekha paNa maLe che. AcAryapadavI dinathI cha vigaItyAga ane ATha koLiyA ja levAno AjIvana niyama lIdhelo. * vaikriya zakti dvArA aneka rUpa karavAnI emanI zakti hatI. kareDA, kavilANaka, sAMbhara ane bhesara A cAra gAmamAM eka ja divase eka ja muhUrte AcAryazrInA hAthe pratiSThA thayelI. AmAM kavilANakamAM puSkaLa janamedanI ekaThI thatAM pANI khUTI paDyuM. AcAryazrIe nakhathI saheja khodyuM ne pANIno akhUTa srota cAlu thayo. vi. saM. 1683mAM racAyelA upadezaratnAkaramAM lakhyuM che ke Aje paNa 'nakhasuta' kUvo vidyamAna che. * vi. saM. 969mAM sAMDerAvamAM pratiSThA prasaMge ghI khUTyuM. AcAryazrIe maMtra baLe pAlIthI ghI lAvI dIdhuM. pachI ghInA paisA cUkavavA saMghanA zrAvako gayA tyAre ja ghInA vepArI dhanAvahane khabara paDelI. ghInI rakamanA navalAkha rU|.mAMthI baneluM vizALa jinAlaya Aje paNa navalakhA pArzvanAthamaMdira tarIke vikhyAta che. * saMgha sAthe pATaNa padhArelA A. yazobhadrasUrine rokavA rAjA mUlarAje oraDAmAM pUrI dIdhA chatAM AcAryazrI saMgha sAthe prayANamAM joDAI gayA. * giranAra saMgha pahoMcyo tyAre nemanAtha bha.nAM corAyelAM AbhUSaNo maMtrabaLe pAchAM lAvyA. * pAlI cAturmAsa daramyAna AcAryazrI roja sUryamaMdira pAse thaI sthaMDilabhUmi jatA. maMdiramAM pagalAM karAvavA varasAda deve viSuvyo. varasAdathI bacavA sUryamaMdiramAM AcAryazrI padhAryA. deva pratyakSa thayo. namana karIne maMtrapothI bheTa dharI. AcAryazrI kahe, "upayogI lAgaze to rAkhIza anyathA pAchI mokalIza." mukAme jaI upayogI maMtro noMdhI bAlamunine ApI. For Private 113 sUryamaMdiramAM parata karajo. kahejo A "maMtrapothI adhikArInA hAthe caDe to anartha thAya mATe pAchI mokalI che." balabhadramunie jijJAsAvaza pothI kholI. keTalAMka pAnAM laI lIdhAM. bAkInI pothI parata karI, paNa bahAra nIkaLyA to lIdhelAM pAnAM guma! muni raDavA lAgyA. gurvAjJAbhaMga karyo ne kaMI maLyuM nahIM. sUryadeve pragaTa thaI munine maMtra-patro ApyA. eka divasa balabhadramuni saMjIvanI maMtrano pATha karatA hatA tyAre tyAM paDelI bakarAnI lIMDImAMthI bakarAo banI be be karavA mAMDyA. A. yazobhadrasUrie A joyuM. munine Thapako Apyo. "A juo tamArA pramAdanA kAraNe A bakarAo utpanna thayA che. have A badhAne laI jaMgalamAM jAva. A badhAnuM AyuSya pUrNa na thAya tyAM sudhI sAcavavAnI javAbadArI tamArI che. pachI punaH saMghamAM AvI jajo.'' muni guptaveze jaMgalamAM bakarAo laI cAlI nIkaLyA. A. yazobhadrasUri ane eka tapesarajI vacce AkAzamArge maMdira lAve te jIte evo nirNaya nADalAInI rAjasabhAmAM thayo. kheDa (nAkoDA pAse)thI A. yazobhadrasUrie RSabhadeva maMdirane upADyuM. tapesarajI pAchaLa rahI gayA eTale emaNe kRtrima kukaDAno avAja karyo. A. yazobhadrasUrie nADalAInA daravAje ane tapesarajIe gAmamAM maMdira lAvyA. Aje A banne maMdiro nADalAImAM che. eka duhAmAM jaNAvyuM che saMvata daza dahottare, vadiyA corAsI vAda, kheDa nagarathI lAviyo, nADalAI prAsAda. (lAvaNya samaya racita yazobhadrasUri rAsa.) vAdIvetAla zAMtisUri ma. sA. thArApadragacchIya A. vijayasiMhasUri rAdhanapura pAse AvelA uNa gAmamAM padhAryA. dhanazeThanA dIkarA bhIme vairAgyavAsita banI dIkSA lIdhI. bhaNI-gaNIne vidvAna banyA. A. zAMtisUri tarIke prasiddha thayA. A bAju bhojarAjAnI sabhAnA mukhya paMDita dhanapAle 'tilakamaMjarI' nAmanI adbhuta sAhityika kRti racI. A racanAnuM saMzodhana karAvavA mATe A. mahendrasUrie A. zAntisUrinuM nAma sUcavyuM. paM. dhanapAlanI vinaMtIthI A. zAMtisUri dhArA nagarImAM padhAryA. bhojarAjAe bhavya svAgata karyuM ane kahyuM "mArA jeTalA vAdIne Apa jItazo eTalA lAkha rUA. huM kharcIza. jotajotAmAM 84 vAdIo jitAI gayA. bhoje tema Personal Use Only
Page #130
--------------------------------------------------------------------------
________________ 114 vAdIvetAla pada ApyuM. AcAryazrI tilakamaMjarInuM saMzodhana karI pATaNa padhAryA. pATaNamAM jinadeva zeThanA dIkarA padmane sarpa karaDyo. jhera koI rIte Utare nahIM. AvA prasaMge dardIne marato bacAvavA khADAmAM dATavAmAM Avato. padmane jamInamAM dATavAmAM Avyo. A. zAntisUri ma.ne samAcAra maLatAM sAdhuone mokalyA. jinadeve padmane jamInamAMthI bahAra kADhyo. AcAryazrIe enA deha para hAtha pheravyo. padma ALasa maraDI beTho thayo. A. zAntisUri darzanazAstranA prakhara jJAtA hatA. eka vAra ziSyone bauddhadarzananI ati kUTa dalIlo ane tenA uttaro samajAvatA hatA tyAre nADolathI pATaNa municandrasUri padhArelA. caityaparipATI karatAM saMpakacaityamAM AvyA tyAre zAMtisUrijI abhyAsa karAvI rahyA hatA. municandrasUrie upAzrayanI bArI pAse UbhA-UbhA pATha sAMbhaLyo. Ama paMdara divasa UbhA UbhA pATha sAMbhaLyo. soLamA divase AcAryazrIe parIkSA lIdhI tyAre emanA 32 ziSyomAMthI koI saMtoSakAraka uttara ApI na zakyA. zAMtisUri nArAja thayA. tyAre municandrasUrie kahyuM, 'huM javAba ApuM' 'hA Apo.' municandrasUrinA uttarathI saMtoSa thayo. UbhA UbhA vagara pustake sAMbhaLIne ATalo sarasa javAba Apyo ethI Azcarya thayuM. emane pachI pATaNamAM vadhAre rokI pramANazAstrano sAMgopAMga abhyAsa karAvyo. ghaNA vAdIone jItyA. A. zAMtisUrie uttarAdhyananI vistRta TIkA banAvI che. A. vAdIdevasUrie eno AdhAra laI digaMbara vAdI kumudacaMdrane jItyo hato. ... tharAdamAM A. zAMtisUrinA vyAkhyAnamAM nAginI devI AvatI. nRtya karatI. giranAra tIrtha upara aNasaNa 25 divasanuM karI vi. saM. 1906nA jeTha suda 9nA divase kALa karI AcAryazrI vaimAnika devalokamAM utpanna thayA. mahAna maMtravAdI A. jinaprabhasUrijI kharataragacchanI laghuzAkhAnA A.jinasiMha pAse subhaTapAle dIkSA lIdhI. muni zubhatilaka nAma paDyuM. tapAgacchIya A. malliSaNasUri pAse adhyayana karyuM. aneka bhASAnA jANakAra banyA. vi. saM. 1341mAM AcArya banyA tyAre jinaprabhasUri For Private caturvidha saMgha nAma paDyuM. emanI vidvatA viSe jANI mahamada taghalakhe rAjasabhAmAM padhAravA AmaMtraNa ApyuM. dilhInI rAjasabhAmAM AcAryazrIe aneka camatkAro batAvI bAdazAhane khUba prabhAvita karyo. kanyAnayananI prabhu vIranI pratimA allavaMzIya mleccho upADI gayelA te A. jinaprabhasUrie bAdazAha dvArA punaH prApta karAvI. devagirinA jinAlayano dhvaMsa thato aTakAvyo. AcAryazrIne roja stotra nirmANa karavAno abhigraha hato. saMskRta, prAkRta, dezya, phArasI vividha bhASAmAM seMkaDo stotro teonAM maLe che. pATaNa-DIsA vacce jaMgarALamAM A. sotilaka sUri sAthe (matAMtare A. somaprabhasUri sAthe) A. jinaprabhasUrinuM milana thayeluM. banne guNAnurAgI hatA. tapagacchIya AcArye jinaprabhasUrie karelI zAsana-prabhAvanAnI anumodanA karI. jyAre A. jinaprabhasUrijIe temanI suvizuddhasaMyamacaryAnI anumodanA karI. tapagacchano bhAvi udaya padmAvatI dvArA jANI pote racelAM 700 stotro A. somatilakasUrine arpaNa karyAM. A vakhate eka munie potAnI pothI uMdare karaDI khAdhAnI phariyAda karI. A. jinaprabhasUrie maMtrajApa karatAM badhA uMdaro hAjara thayA. "jeNe pothIne nukazAna karyuM hoya te rahe bAkInA jAya." eka uMdara sivAyanA badhA jatA rahyA. dhrUjatA uMdarane AzcaryathI kahe : "AvuM na karato. upAzraya choDI cAlyo jA. jato rahyA badhA munio A dRzya joI tAjuba banI gayA. A. jinaprabhasUrie vividha gacchanA munione bhaNAvyA che, graMtharacanAmAM sahAya karI che. A. jinaprabhasUrie racelA graMtho 37 jeTalA che. A uparAMta aneka stotro paNa maLe che. vidhividhAnakSetramAM jinaprabhasUrino 'vidhimArgaprapA' sauthI prAcIna graMtha che. 'vividha tIrthakalpa'mAM tIrthono anokho itihAsa che. A. merutaMgasUrijI A. mahendrasUri mAravADamAM nANA gAmamAM padhAryA. zeTha vairasiMhanA putra bhAlaNe vairAgI banI temanI pAse vi. saM. 1418mAM dIkSA lIdhI. jJAna-dhyAnamAM AgaLa vadhelA A munivarane 27 varSanI yuvAna vaye vi. saM. 1432mAM pATaNamAM Personal Use Only
Page #131
--------------------------------------------------------------------------
________________ 115 mAnasiMha kAzamIra gayelA. tyAM sarovaranAM jalacaronI hiMsAno pratibaMdha mAnasiMhanA upadezathI karavAmAM Avyo. saM. 1649nA phA.su. bIjanA divase akabare lAhoramAM A. jinacandrasUrine "yugapradhAna pada ApyuM. A prasaMge mAnasiMha A. jinasiMhasUri banyA. A nimitte khaMbhAtanA dariyAmAM eka varSa hiMsA-niSedha pharamAvyo. vi. saM. 1969mAM bAdazAha jahAMgIre hukama karyo. sarvadarzananA sAdhuone deza bahAra jatAM rahevuM. - A. jinacandrasUri turaMta pATaNathI AgrA AvyA. bAdazAhane samajAvI hukama rada karAvyo. Namo tabvassa siksa, tavArIkhanI tejachAyA AcArya pada arpaNa thatAM A. merataMgasUri tarIke prasiddha thayA. A. meratuMgari prabaLa maMtrazakti dharAvatA hatA. emanA hAthe thayelA keTalAMka kAryo A pramANe che. * vi. saM. 1444mAM zaMkhezvara pAse lolADA gAmamAM maMtrabaLathI mahammadazAhanA sainyane rokyuM. ke ajagarano upadrava 14 zlokanA jIrAvalA stotra racI dUra karyo. * vaDanagaramAM nagarazeThanA putranuM viSa utAryuM ane brAhmaNone jaina banAvyA. ke AcAryazrInA upadezathI jesAjI lAlane 72 jinAlaya zAMtinAtha bha.nuM baMdhAvyuM ane zatruMjayano saMgha kADhyo. * khaMbhAtamAM beThA beThA zatruMjayamAM baLato caMdaravo olavI nAkhyo. * vyAkaraNa ane kAvyane lagatA graMtho racyA. saMbhavanAthacaritra va. caritragraMtho, upadezamAlAnI TIkA, sUrimaMtroddhAra, aMcalagaccha paTTAvalI va. racyAM. * aneka aMjanazalAkA, pratiSThA karI. yugapradhAna A. jinacandrasUri - vi. saM. 1604mAM vaDalInA zrIvaMta zeThanA nava varSanA putre dIkSA lIdhI ane 17 varSanI vaye vi. saM. 1612mAM AcAryapada prApta karI A. jinacaMdrasUri banyA. vi. saM. 1613mAM kriyoddhAra karI parigraha choDyo. ekavAra akabara bAdazAhe vidvAna jainAcArya bAbata pUchaparacha karI tyAre A. jinacandrasUrinuM nAma ene ApavAmAM AvyuM. akabare potAnA maMtrI karmacaMda bacchAvata dvArA sUrijIne dilhI padhAravA AmaMtraNa ApyuM. khaMbhAtathI vihAra karI vi. saM. 1648mAM phA. su. 12nA lAhoramAM bAdazAhane maLyA. bAdazAhane upadeza Apyo. paryuSaNanI amArInAM pharamAna to jagadguru hIrasUri ma.ne apAyAM hatAM. A. jinacandrasUrie comAsI aThThAInA divasomAM amArInuM pharamAna meLavyuM. A uparAMta navaraMgakhAne dvArakAnA jaina ane hiMdu maMdironI karelI toDa-phoDa bAbata phariyAda karI. bAdazAhe turata ja pharamAna bahAra pADyuM ke zatruMjaya vi. sarva jaina tIrtho karmacaMdra maMtrIne huM sopu chuM. A tIrthonI rakSA karavI. akabara bAdazAha sAthe A. jinacandrasUrinA ziSya ka stri Name AcAryapada prApta karI A. jinacaMdrasUri banyA. vi. sa. cArittassa ne ll nArasa mANassa "'Ti
Page #132
--------------------------------------------------------------------------
________________ jaina tAmayaMtra bhaMDAra F riddhisiddhisukhazAMtipradAyaka mahAprabhAvazALI mahAmaMgalakArI tAMbAnA jainayaMtramATe jaina dharmanA tamAma prakAranA tAMbAnAyaMtra vasAvavA mATe bhAratabharanA saphaLa zrI saMghane namra vinaMtI jaina tAmramaMtra bhaMDAra (malADa-pUrva) taraphathI prakAzita thatA zrI siddhayukra Adi 200 prakAranA mahAmaMgalakArI tAMbAnA yaMtro derAsaramAM, gharamAM, dukAnamAM, ophisamAM mukavA mATe nAnI moTI sAIjhamAM suMdara ane AkarSaka boksa pekIMga zuddha ane abhiSeka karelA yaMtro tathA TrophI, sanmAna patra, kalaravALA yaMtra, tAMbAnA yaMtra, sphaTIkazrIyaMtra,navagrahayaMtra, lakSmI yaMtra, zIlAlekha paTTayaMtra, paMcadhAtumeru zrIyaMtrajevAyaMtro amArI pAse maLaze. 4 derAsaranI divAla upara kAyama mATesthApanAkaravAmATe rax3 phUTanA vizALakAyamahAyaMtro orDarathI banAvI ApavAmAM Avaze. 4 derAsaramAM pUjanapIThapara sthApanA karavA mATe 14420 IMcanA14gejanAsTenDasAthe reDI sTokamAM maLaze. Sheng jaina tAmayaMtra bhaMDAra F jApa ane dhyAna mATe varNa pramANe nA kalaramAM zrInamaskAra mahAmaMtra navapayaMtra covisa tIrthaMkarayaMtra vagere yaMtro prabhAvanA ApavAmATepaNa uttama che. Ya zrIbhaktAmara mahAyaMtra tathA kalyANa maMdira mahAyaMtra44 tathA 48 gAthAnA alaga alaga tathA saMyukta yaMtro nAnI moTI dareka sAIjhamAM moTuM 14420 IMcatathA nAnAmAM nAnuM 648 IMcamAM maLaze. aMjanazalAkA tathA arhata mahApUjananA badhA yaMtrataiyAra maLaze. 4 varSItapa, navapadaoLI, sIMdharasvArthAma aThThamatapa, zaMkhezvara-pArzvanAtha aThThamatapa Adi tapasyAmAM prabhAvanA mATenAM yaMtro maLaze. T zaMkhezvara pArzvanAthajI, padmAvatIjI, sarasvatIjI, rmANabhadravirajI, rmANabhadravirajI, mahAkAlIjI, be hAthIyuktalakSmIjI tA yaMtranI aMtamAM navagraha yukta 81X81-6561 aMkavALu 2540 (IMca) tathA nAnAmAM nAnuM 9413 (Iya) vALuM vijayapatAkamahAyaMtramaLaze. pataMga lenArane tenuM nAma yaMtra nIce kotarI ApavAmAM Avaze je varSo sudhI yAdagAra banI raheze. AsivAyazrIsiddhacakra mahAyaMtra, zrI RSimaMDala mahAyaMtra, zrI rvitisthAnakayaMtra,zrI gautamasvAmi yaMtra, 68 akSaratIrthataMtra, ciMtAmaNiyaMtra, uvasaggaharaM yaMtra, sarasvatI yaMtra, padmAvatI yaMtra, zrI yaMtra, mahAlakSmI yaMtra, vijayapatAkA mahAyaMtra, maMdira yukta mahAlakSmI yaMtra, vizA yaMtra, kAlasarpanAgapASa yaMtra, vyApAra vRddhi yaMtra, sarvatobhadra yaMtra, sarvakArya siddhi yaMtra, navagraha yaMtra, ghaMTAkarNamahAvIrayaMtra, nAkoDAbheravayaMtra, maNibhaddhavIra, zaMkha yaMtra, nALIyera yaMtra, cakrezvarIyaMtravagere yaMtro maLaze, isa koI gurU bhagavaMta pAse amulyayaMtrakAgaLa upara hoyatene tAMbA upara banAvavuM hoyato amane mArgadarzana Ape to ame tene suMdara ane svaccha akSaromAM ApanA bajeTa anusAra taiyara karI ApazuM tathA Apane koIpaNa yaMtra zubha nakSatramAM vi tathA gurU puSya nakSatramAM banAvavuhoyato banAvI ApavAmAM Avaze. pU. AcArya bhagavaMtonA jApa mATe zrI sUrimaMtra paTTa tathA paMnyAsajI bhagavaMto mATe vardhamAna vidyApaTTa orDara pramANe banAvI ApavAmAM Avaze. 200 thI adhika prakAranA yaMtra jovA mATe tathA ApanA dharamAM vasAvavA tathA dezasaramAM padharAvavA mATe jaina tAAyaMtra bhaMDAranI avazyajhulAkAta lo ane amUlyayaMtranA darzana karI jIvana ghanyabanAvo. jainAcA bhaMDAra zAMtibhAI e. zAha mobAIla : 9869003048 slo: (022) 2844 2942 / 2878 1939 / 2877 3917 12/2 zAmaLA pAlaravabilDIMga, rANIsatI mArga, kAThIyAvADa navarAtrI coka pAse, malADa (pUrva), muMbaI - 400 097.
Page #133
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 11che. prabhAvazALI pUrvadhaze : mahimAvaMtA maharSio muni vAtsalyadIpa' kevaLajJAnanI prApti bAda paramatAraka kRpAnidhAna evA zrI tIrthaMkara paramAtmAo jIvamAtranA kalyANanA AzayathI potAnI prathama dezanAmAM caturvidha saMgharUpa tIrtha ane tenA saMcAlaka gaNadhara bhagavaMtonI sthApanA kare che. tattvajijJAsA rUpe puchAyelA gaNadhara bhagavaMtonA praznano uttara prabhu phakta traNa ja padamAM 'upannaI vA vigameI vA dhuveI vA' Ape che ane tyArabAda gaNadhara bhagavaMtonAM mastaka para vAsanikSepa kare che, jenA prabhAve thayela jJAnAvaraNIya JkarmanA pracaMDa kSayopazamathI gaNadhara bhagavaMto dvAdazAMgI rUpa jinAgamonI racanA kare che. bAre aMgomAM bAramuM dRSTivAda' nAmanuM aMga sauthI vizALa che, jenI aMdara cauda pUrvono samAveza thaI jAya che. dRSTivAda' aMganA pAMca vibhAga che : parikarma, sUtra, pUrvAnuyoga, pUrvagata, cUlikA. temAMnA 'pUrvagata' nAmanA vibhAgamAM ja cauda pUrvono samAveza thAya che. temAMnA prathama pUrvanuM nAma "utpAda pUrva che, jemAM sarva dravya ane paryAyonA utpAdathI prarUpaNA karavAmAM AvI che. temAM 11 karoDa pada che. (paraMparAnA abhAve 1 padanuM pramANa atyAre jANamAM nathI. 1 pada = 51,08,86,840 zloka + 28 akSara evuM dravyalokaprakAzamAM mahopAdhyAyazrI vinayavijayajI ma.sA.e kahyuM che.) bIjuM pUrva agrAyaNI pUrva che, jemAM sarve dravyo, paryAyo ane jIvavizeSonuM parimANa jaNAvavAmAM AvyuM che. tenI saMkhyA 96 lAkha che. trIjA vIryapravAda pUrvamAM saMsArI jIvano, siddhanA jIvo ane ajIvonAM vIryaviSayaka nirUpaNa che. temAM 70 lAkha pado che. cothA pUrvanuM nAma che astinAstipravAda pUrva, emAM 60 lAkha pado che. pAMcamuM pUrva, jenuM nAma jJAnapravAda che. temAM mati va. pAMca prakAranA jJAnanuM svarUpa varNavavAmAM AvyuM che. tenI pada saMkhyA 99,99,999 che. chaThThA satyapravAda pUrvamAM satyavacano, tenA bhedo ane tenAM virodhI asatyavacanonuM varNana che. temAM 1,00,00,006 pado che. sAtamuM che AtmapravAda pUrva, jemAM aneka nayothI jIva-AtmA vizenI vicAraNA karavAmAM AvI che. temAM 36 karoDa pado che. AThamA pUrvanuM nAma karmapravAda che. temAM jJAnAvaraNa vagere ATha karmo, tenA prakRti-sthitirasa-pradeza va. bhedonuM vistRta varNana che. temAM 1 karoDa 80 lAkha pado che. navamA pratyAkhyAnapravAda pUrvamAM badhA ja paccakhANonuM vistArathI svarUpa kahyuM che. tenI padasaMkhyA 84 lAkha che. dazamuM pUrva che vidyApravAda, temAM aneka vidyAo, tenI sAdhanA, siddhi va.nuM varNana che ane 1 karoDa 15 hajAra pado temAM che. agiyAramA avaMdhya nAmanA pUrvamAM zubha phaLavALA jJAna, tapa va. ane azubha phaLavALA pramAda va.nuM varNana karavAmAM AvyuM che. jenuM pramANa 26 karoDa padonuM che. bAramuM pUrva che prANAyu, jemAM jIvo ane tenA daza prANo (pAMca Indriya, traNa baLa, zvAsocchavAsa ane AyuSya)nuM nirUpaNa karAyuM che. temAM 1 karoDa 56 lAkha pado che. teramA pUrvanuM nAma kriyAvizAla che, jemAM kAyikI vagere kriyAonI vistRta prarUpaNA karavAmAM AvI che ane 9 karoDa pado vizALatA che. caudamuM lokabiMdusAra pUrva sarvottama che, je sakSara-saMnipAtalabdhinuM kAraNa che ane temAM sADA bAra karoDa ( pado che. kyAMka 8mA, pUrvanuM nAma samayapravAda ane 11mA pUrvanuM nAma "kalyANapaNa kahyuM che. Jain Education Intemational
Page #134
--------------------------------------------------------------------------
________________ 118 caturvidha saMgha prabhu tIrthanI sthApanA kare tyAre sau prathama A pUrvenA artharUpa tripadI kahe che, tethI tene pUrva' evuM nAma ApavAmAM AvyuM che. bhagavAna mahAvIre varNavelA sakaLa zrutajJAnano jemAM samAveza thato hato te cauda pUrvanAM nAma upara mujaba che. prabhunA nirvANa pachI tenA jJAtA gaNadhara bhagavaMta zrI sudharmAsvAmIjI rahyA ane temanI paTTaparaMparAmAM zrI bhadrabAhusvAmIjI artha sahita tenA saMpUrNa aMtima jJAtA rahyA. vidyamAna 45 jaina Agamo te caudapUrvanAM aMzasvarUpa jJAnavAhaka dharmagraMtho che. ['pUrvanA' zloka pramANanI mAhitI pU. munizrI muktivallabhavijayajI ma.sA. pAsethI prApta thaI che.] A lekhamALA rajU karanAra parama pUjya, zAMtamUrti, AcArya bhagavaMta zrI durlabhasAgara sUrIzvarajI mahArAjAnA ziSyaratna parama pUjya, vidvAna munirAjazrI premaprabhasAgarajI mahArAja saMskArapriya jaina-jainetara samAjamAM 'muni vAtsalyadIpa'nA nAme vizeSa lokapriya che. mULa bhAvanagara najIka thoraDI gAmanA vatanI A guruziSya saMsArIpakSe paNa saMbaMdhita thAya che H 5. pU. AcArya mahArAja zrI durlabhasAgarasUrIzvarajI mahArAjanA nAnAbhAI zrI premacaMdabhAI tribhovanadAsa zAha ane temanA dharmapatnI zrImatI prabhAvatIbahenanA suputra eTale muni vAtsalyadIpajI. janma saM. 2014nA mAgazara sudi 6, budhavAranA roja bhAvanagaramAM thayo ane temaNe pa.pU. A.zrI durlabhasAgarasUrIzvarajI ma.nA ziSya tarIke saM. 2026nA mahA sudi trIjanA sAbaramatI (amadAvAda) mukAme saMyamamArga svIkAryo ane nAmAbhidhAna thayuM. 'zrI premaprabhasAgarajI mahArAja' A nAma pADavAmAM paNa mAtA-pitAnAM nAmanI smRti jaLavAI rahe tevA hetuthI nAma sthApana thayuM. pitAzrInuM nAma premacaMdabhAI ane mAtuzrInuM nAma prabhAvatI bahena-temAMthI nAma paDyuM premaprabhasAgarajI' mahArASTra. dIkSA svIkArIne temaNe gurujano tathA vidyAgurujanonA saMgamAM rahIne adhyayanano prAraMbha karyo. satata vAcana ane adbhuta grahaNazakti dharAvatA A munivara 'vAtsalyadIpa'nA nAme suvikhyAta thaI gayA. A upanAmanuM kAraNa pUchatAM munizrI kahe che : "nAnapaNamAM lekho lakhavAnI zarUAta karI tyAre koI jANe ane vakhANa kare tyAre saMkoca thato hato tevA samaye sAgarajI mahArAjanA samudAyanA pU.paM.zrI abhayasAgarajI mahArAje zaMkhezvarathI pATaNanA vihAra daramiyAna hArIjamAM A nAma pasaMda karyuM ane te nAme lakhavAnI zarUAta thaI ane pachI to te ja nAma calaNI thaI gayuM!" lagabhaga 40 pustakonuM jemanA hAthe sarjana thayuM che tevA ane prasiddhavaktA, jaina dharma ane sAhityanA UMDA abhyAsI pUjya munizrI vAtsalyadIpajI ma.sA. dvArA rajU thatI prabhAvazALI pUrvadharo ane mahimAvaMtA maharSionI A lekhamALA vAMcatAM ApaNane te ciMtananI dizAmAM dorI jAya che. -saMpAdaka thayo. prathama zrutakevaLI, prathama cauda pUrvadhara zrI prabhavasvAmIjI rAjakumAra prabhavano janma vIra nirvANa pUrve 30mAM viMdhyAcala parvatanI godamAM vaselA jayapurane sukha, zAMti ane samRddhi varyAM hatAM. jayapuranarezane be putro hatA. rAjakumAra prabhava parAkramI ane lokapriya hato kiMtu kone khabara kema, teNe pitAno prema prApta karyo nahoto. mahArAjAno lADakavAyo putra For Private hato nAno rAjakumAra ane rAjA-rANI icchatAM hatAM ke nAno ja mahArAjA bane! rAjakumAra prabhave A vAta jANI ane tenuM baMDakhora mana dhrUjyuM. te jayapura choDIne jaMgalamAM cAlyo gayo. 500 coronI ToLI jamAvI. e corasamUhano nAyaka banyo. tene be daivIvidyAo paNa prApta hatI. avasvApinI ane tAlodghATinI. eka vidyAthI te niMdrA prasarAvato ane bIjI vidyAthI game tevAM majabUta tALAM kholI nAkhato. prabhava corano sarvatra hAhAkAra phelAI rahyo. Personal Use Only
Page #135
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 119 prabhava temanI ToLI sAthe ekadA rAjagRhI pahoMcyo. AvAsanI bahAra UbhelA 500 coroe dUrathI paDagho rAjagRhImAM zreSThI RSabhadattanA mahelamAM jaMbukamAranA pADyo : "amArA svAmInI sAthe ame paNa saMyamI banIzuM." lagnanI prathama rAtrinI ullAsabharelI zAMti hatI. jaMbUkumAra 8 jaMbUkamAre saunA vairAgyane puSTa karato upadeza Apyo. kanyAone paraNIne Avyo hato paNa teNe to zayanakhaMDamAM aneka dRSTAMto kahyAM. sauno mohAnubaMdha kSINa thayo, dIkSAnA mArge vilAsanI jagyAe saMyamasAdhanAnI vAto mAMDI hatI. koDabharelI sau unnata thayA. ATheya kanyAo samakSa teNe kahyuM ke, "mAre dIkSA levI che, mane saMmati Apo!" vi. sa. pUrve 470. pAMcamA gaNadhara ane vidyamAna e samaye prabhava cora RSabhadatta zreSThInA AvAse sakaLa jaina saMghanA saddaguru, prabhAvazALI zrI sudharmAsvAmIjI pahoMcyo. Aje ene evI lUMTa karavI hatI ke have bIje kyAMya pAse Arya prabhave corasamUha sahita dIkSA lIdhI. te samaye temanI bhaTakavuM na paDe! teNe avasthApinI vidyA ajamAvI ane vaya 30 varSanI hatI, jaMbUkamAranI vaya 16 varSanI hatI. jhaDapabhera mahelamAM caDhI gayo paNa Azcarya! sAtamA mALanA pariziSTa parvanA ullekha mujaba, jaMbUsvAmInA dIkSA lIdhAnA eka khaMDamAMthI avAja Avato hato. eNe pharI vidyA ajamAvI, bIjA divase prabhavasvAmInI dIkSA thaI hatI. zrI paNa e ja Azcarya! e dhvani cAlu ja hato! prabhavasvAmIjI, pAMcamA gaNadhara bhagavaMta zrI sudharmAsvAmIjInA eno artha e ke potAnI vidyA ahIM kAmamAM AvI ziSya banyA hatA. nathI! apramatta saMyamI, prakhara meghAvI, prakAMDa jJAnI ane utkRSTa prabhave e khaMDamAM kAna mAMDyA to vaLI navuM Azcarya, puNyazALI evA zrI prabhavasvAmIjIe, Arya jaMbusvAmIjInA emAMthI to vairAgyanI vAto saMbhaLAtI hatI! nirvANa pachI vi. sa. pUrve 406mAM zramaNasaMghanA nAyakanuM pada ane prabhavano AtmA jAgI gayo. je mAnavI, lagnanI saMbhALyuM. prathama rAtrimAM vairAgyane saMbhAre ene mArI kSudra vidyAno sparza AcAryazrI prabhavasvAmIjI bhagavAna mahAvIranA kyAMthI thAya? zAsananA sarvaprathama zrutadhara, caudapUrvanA jJAtA, yugapradhAna ane prabhavane potAnI jAta para dhikkAra chUTyo. re, jenI pAse aNizuddha saMyamI mahApuruSa hatA. vi. sa. pUrve 395mAM 11 khUba dhana, samRddhi che te tyAga karavA mAMge che ne huM tene tyAM varSanuM yugapradhAna pada ane 105 varSanuM sudIrgha AyuSya pUrNa karI corI karavA Avyo chuM? devaloka pAmyA. e zAMtithI tyAM ja Ubho rahyo. emanI pATe AvyA AcAryazrI zaabhavasUrijI prAtaH kALa thayo. mahArAja : saMyama ane jJAnanA avatAra. yuvAna jaMbUkumAra potAnI ATheya strIo sAthe bahAra * dazavaikAlika sUtrakAra, cauda pUrvadhara nIkaLyo. lagnanI prathama rAte, jaMbUkumAranI vAto sAMbhaLIne ATheya saMskArI kanyAoe kahyuM hatuM : "he svAmI, ame tamArI zrI zayyabhavasUrijI mahArAja jema dIkSA grahaNa karavA mAMgIe chIe." janme brAhmaNa, karme mahAna jainAcArya zrI zayyabhavapUrNimAnI e rAta, hajAra hajAra candramAnA tejathIya vadhu sUrIzvarajI mULa rAjagRhInA hatA. vatsa gotramAM janmelA Arya chalakAI UThI. zathaMbhava samartha vidvAna, vedanA jJAtA, anuSThAnonA jANakArI zayanakhaMDanI bahAra nIkaLatAM ja jaMbunA pagamAM ane mahApaMDita hatA. paDIne prabhava core kahyuM ke "he kumAra, tame sAcuM dhana, zramaNa bhagavAna mahAvIranI paraMparAnA trIjA pATavI, yauvana ane jIvana pAmyA cho. huM prabhava cora chuM. tamAre prathama yugapradhAna, cauda pUrvI AcAryazrI prabhavasvAmI 94mAM varSe tyAM corI karavA Avyo hato paNa tame ja mAruM jIvana AcArya pade prasthApita thaIne sarvatra jainazAsananI prabhAvanA karatA viharI rahyA hatA, kiMtu temanA manamAM satata ciMtA hatI corI lIdhuM che. huM paNa tamArI sAthe dIkSA grahaNa karIza." Jain Education Intemational
Page #136
--------------------------------------------------------------------------
________________ 120 caturvidha saMgha ke pote jainazAsananI dhurA kone sope? e samaye temaNe joyuM manaka ATha varSano thayo tyAre, pitA vize jANavAnI ke, rAjagRhImAM yajJa karAvI rahelA zrI zayyabhavane pratibodha jijJAsAthI mAtAnI saMmati vinA cAlI nIkaLyo ane caMpAnagarI karavo joIe. emaNe be munione samajAvIne yajJanA sthaLe pahoMcyo. zrI zayyabhavasUrijI tyAM hatA. te bALakanI vAta parathI mokalyA. jANI gayA ke A to potAno saMsArI putra che ane temane zodhavA yajJasthaLe jainamunionuM apamAna karavAmAM AvyuM paNa Avyo che! emaNe bALakane snehathI potAnI pAse saMbhALI tenAthI vicalita thayA vinA e zramaNo bolyA : "maNo chuM, lIdho ne sAcavyo ne kahyuM ke "zaabhava potAnI jevA ja dekhAya karo chuM tattva na jJAyate para '-aho, e kevI kaSTanI vAta che! yathAsamaya jarUra maLaza, tu hamaNA dIkSA laI le!" che ke koI tattva jANatuM nathI! manake dIkSA lIdhI. A vAkya cinagArI banI gayuM. Arya zaabhave A zrI zayyabhavasUrIzvarajI sarvazAstronI jema, hastarekhAnA zabdo sAMbhaLyA ne vicAramAM DUbyA ke, huM tattva jANato nathI? paNa jJAnI hatA. emaNe manakamunino hAtha joIne jANyuM ke AnuM A jaina sAdhuo hatA, teo asatya na bole! jo huM je karuM AyuSya to cha ja mahinAnuM bAkI che! ane A bALamuni, chuM temAM tattva nathI, to tattva kyAM che? zAstronA abhyAsa vinA deha choDI de te kema cAle? ane, cha e khullI talavAra sAthe potAnA adhyApaka pAse pahoMcyA. mahinAmAM caudapUrva te zI rIte bhaNaze? emaNe trADa nAkhIne kahyuM ke, "paMDitajI, je tattva che, je satya emaNe caudapUrvamAMthI uddharaNa karIne zrI "dazavaikAlika che, te kaho." sUtra'nI racanA karI. zrI manakamunine tenuM adhyayana karAvyuM. A paMDite gabharAIne kahyuM ke, "yajJavedInI nIce khodaje, tenI sUtramAM sarvazAstrono sAra hato. nIcethI je maLe te satya haze!" (1. pariziSTa parva, sarga 3 nI noMdha mujaba, kAzano paMDite kahyuM tema paMDita zaabhave karyuM. yajJavedInI nIcethI sazapUrvI zrutasAra samuddharet | caturdaza pUrvadaraH punaH vena detunAratnamaya zrI zAMtinAtha prabhunI pratimA maLI! : arthAtuM, saMpUrNa caudapUrva ke dazapUrvanA jJAtA, viziSTa kAraNathI paMDita zarthaMbhava yajJano bhAra koIne soMpIne kSaNanA ya pUrvomAMthI viziSTa sArane udhRta kare che. vilaMba vinA, satyanI prApti mATe nIkaLI paDyA. e pahoMcyA dazavaikAlika sUtramAM muni jIvananI sthiratA mATe AcArya zrI prabhavasvAmIjI pAse. zrI prabhavasvAmIjIe temane AcArapAlananuM zreSTha jJAna samAyeluM che. temAM daza adhyayana che jaina dharmanuM tattvajJAna samajAvyuM. e samajyA ke koI paNa dharmanuM ane temAM Adarza muni jIvana kevuM uccakoTinuM hoya ane te kevI mULa dayA che ane dayAthI ja AtmakalyANa thAya che. zavyaMbhave rIte mokSadA banI rahe che tenuM svarUpadarzana karAvavAmAM AvyuM che. tatpaNa temanI pAse dIkSA grahaNa karI. A sUtra pratyeka munio mATe upayogI puravAra thayuM che. zrI bhadrabAhusvAmIjInI niyukti anusAra, A sUtranuM cothuM vIranirvANa saM. 64muM varSa cAlatuM hatuM. zaabhava 28 adhyayana, AtmapravAda pUrvamAMthI, pAMcamuM adhyayana karmapravAda varSanI yauvanavayamAM hatA. pUrvamAMthI, sAtamuM adhyayana satyapravAda pUrvamAMthI ane bAkInAM saMyamanAM tapa ane japa ane jJAnanAM AkarAM caDhANa adhyayano navama pratyAkhyAna pUrvanI trIjI vastumAMthI uddhata karelAM caDatAM teo paNa caudapUrvanA pAragAmI thayA. zrI prabhava che. dazavaikAlika sUtranI sAthe saMyukta raivakkA ane vivicarcA svAmIjIe temane, vi. saM. pUrve 397mAM AcArya padArUDha karyA. nAmanI cUlikAo paNa che. A baMne cUlikAo saMyamamAM pramAdI paMDita zayaMbhave dIkSA grahI tyAre temanAM patnI garbhavatI | munione sthira karavA mATe AlaMbanarUpa che. A baMne cUlikAo hatAM. paMDita zayaMbhave dIkSA lIdhI jANIne te strI duHkhI hatI. pAchaLathI umerAI hoya tema jaNAya che, kemake zrI zayyabhavalokone thayuM ke zaabhava dUra che, AvuM na karAya! strIo garbha vize sUrie zrI dazavaikAlika sUtramAM daza adhyayana ja racelAM che.) pUchatI ke "kaMI che?" tyAre te kahetI : "mayaNa" (kaMIka che!) manakamunie teno abhyAsa karyo, artha samajIne dharmatattva bALakano janma thayo tyAre tenuM saue nAma pADyuM, manakA pAmyA. yathAsamaye teo kALadharma pAmyA. Jain Education Intemational
Page #137
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 121 te samaye zrI zaabhavasUrijInAM netromAM AMsu AvyAM. caudapUrvadhara zrI yazobhadrasUrijI cAritryavAna, jinazrutanA jJAtA temanA paTTaziSya zrI yazobhadrasUrijI vihvaLa banI gayA tyAre tathA dharmaprabhAvaka sAdhupuruSa hatA. pahelIvAra rahasyasphoTa karatAM zrI zayyabhavasUrie kahyuM ke, zrI yazobhadrasUrIzvarajI vize adhika mAhitI upalabdha "manaka muni mAro saMsArI putra hato." nathI. temano janma brAhmaNa parivAramAM vi. saM. pUrve 409mAM thayo "!" sau sAdhuoe kahyuM, "amane pahelAM jANa kema hato. temanuM gotra hatuM tuMgiyAna ane teo karmakAMDI paMDita banyA na karI, gurudeva!" hatA. vedanA jANanAra hatA ane bhASAonA vidvAna hatA. mAtA sarasvatInA kRpApAtra hatA teone zrI zayyabhavasUrIzvarajInuM zrI zaabhavasUrijIe kahyuM, "he vinIta ziSyo, jo meM A pUrve tamane saune A vAta jaNAvI hota to tame tenuM vadhAre ekadA dharmapravacana sAMbhaLavA maLyuM, AtmA jAgyo, saMsAra choDyo ane saMyamanA paMthe vaLyA. tapa, tyAga ane kriyA sAdhatAM dhyAna rAkhata, manaka muni adhyayana karI ne AtmakalyANa sAdhI gurujananI kRpA meLavI ane jaina saMghanA nAnI vaye-22 varSe na zakata mATe meM jANa na karI!" nAyaka thayA. sau sAdhuo te kalyANabhAvanAne praNamI rahyA. pRthvItala para saurabhanI jema vicaratA emaNe virATa zrI manakamuninA zreyArthe racAyeluM "zrI dazavaikAlika sUtra' dharmaprabhAvanA karI. svayaM taryA ane anekane tAryA. saMghanI vinaMtIthI zayyabhavasUrijIe visarjita na karyuM. A sUtra kalpasUtrakAra, aMtima zrutakevaLI, cauda pUrvadhara Aje paNa che ane sAdhu-sAdhvIo teno maMgaLapATha kare che. pariziSTa parva anusAra, dIkSA grahaNa samaye zrI manakamuni zrI bhadrabAhusvAmIjI ATha varSanA hatA te mujaba vIra nirvANa saM. 72 gaNIe to, jainasaMghanA prabhAvazALI ane puNyazALI AcAryomAM AcArya zrI prabhavasvAmIno svargavAsa vIranirvANa saM. 75 mAM - jemanI gaNanA thAya che tevA AcArya zrI bhadrabAhusvAmI samartha thayo hato eTale manakamaninI dIkSA, svargagamana ane yugapradhAna hatA. temano janma vIra nirvANa saM. 104 (vi. saM. dazavaikAlika sUtranI racanAnA samaye zrI prabhavasvAmI vidyamAna pUrve 366)mAM thayo hato. temanA vatanano ullekha pratiSThAnapura hatA, tema mAnI zakAya. tarIke maLe che paNa te A uttara bhAratIya ke dakSiNa bhAratIya ke anya kSetrIya che tenI mAhitI upalabdha nathI. zrI zaabhavasUrIzvarajI, jainazAsananA prabhAvaka ane yugapradhAna AcArya mahArAja hatA. 28mA varSe dIkSA grahIne zrI bhadrabAhusvAmI brAhmaNa hatA, prAcIna gotrIya hatA. 39mA varSe AcArya padArUDha thayA. 34 varSanuM kula saMyamI jIvana mahAna jainAcArya zrI saMbhUtivijayajInA nAnAbhAI hatA ane jIvIne 62 varSanI vaye vIranirvANa saM. 98mAM svargavAsa pAmyA. prakAMDa vidvAna hatA. 4pamAM varSe temaNe dIkSA lIdhI. AcArya zrI jainazAsanamAM sarvaprathama teo pUrvamAMthI zrutasAranuM saMkalana saMbhUtivijayajI pachI temaNe vI. ni.saM. 156mAM AcArya pada karanAra banyA. prApta karyuM. darzanazAstro ane jyotiSa vidyAnA teo vizeSa jJAtA hatA. nirmaLa cAritryavAna, cauda pUrvadhara zramaNa bhagavAna mahAvIra svAmIjI paTaparaMparAmAM zrI zrI yazobhadrasUrIzvarajI mahArAja prabhavasvAmIjIthI prAraMbhita zrutakevaLInI paraMparAmAM zrI cAritryasaMpana ane mahAjJAnI AcAryazrI yazobhadra- bhadrabAhusvAmIjI aMtima pAMcamAM zrutakevaLI che. temanA pachI sUrIzvarajI jainazAsananA nAyaka banyA tyAre mAtra 22 varSanI koI, artha ane mULa bannethI saMpUrNa caudapUrvanA jJAnI thayA nathI. navayuvAna vayanA hatA. zrI mahAvIra svAmI paTTa paraMparAnA trIjA temanuM zrutajJAna apUrva hatuM. teo bhaviSyane hastakamalavatuM zrata kevaLI, 50 varSa sudhI jainazAsananuM sudIrdha ane yugapradhAna joI zakatA hatA. vidyamAna 45 AgamomAM cheda sUtronuM mahattva paraMparAmAM sauthI vadhu zAsananuM netRtva karanAra zrI yazobhadra- ghaNuM che. AcArazuddhi saMbaMdhita vidhividhAno temAM sUtrarUpe maLe sUrIzvarajI prabhAvaka AcArya mahArAja hatA. che. cheda nAmanA prAyazcittanA AdhAre te racAyela che. temAM, cauda pUrvadhArI zrI zaabhavasUrijInA suziSya ane 1) dazAzrutaskaMdha, 2) bRhatkalpa, 3) vyavahArazrata, chedasUtronI Jain Education Intemational
Page #138
--------------------------------------------------------------------------
________________ 122 caturvidha saMgha racanA zrI bhadrabAhu-svAmInI che. zrI bhadrabAhusvAmIe aneka Ama, zrI bhadrabAhusvAmIne aMtima zrutakevaLI mAnavAmAM niryukti racI che tethI teo niryuktikAra tarIke paNa prasiddha che. Ave che. paryuSaNamAM vaMcAtuM atiprasiddha "kalpasUtra' temanI ja racanA che. jIvananA 62mA varSe teo AcArya thayA. vI. ni. saM. zrI bhadrabAhu svAmI eka pramANita ane mUrdhanya kathAkAra 170 pachI 76mAM varSe svargavAsa pAmyA. zrI bhadrabAhupaNa hatA. temaNe prAkRta bhASAmAM savA lAkha zloka pramANa "vasudeva svAmIjIne 4 ziSyo hatA paNa te pachI temanI ziSyaparaMparA cariya' paNa racyuM hatuM kiMtu Aje A graMtha kyAMya paNa upalabdha AgaLa vadhI nathI. pachIno ziSya samudAya AcAryazrI saMbhUti nathI. kalikAlasarvajJa zrI hemacaMdrAcAryanA gurudeva zrI vijayajInI pATe zrI sthUlibhadrajI AvyA ane temanI pATe ziSya devendrasUrijIe potAnA prAkRta "saMtinAha cariya'mAM uparokta paraMparA AgaLa vadhI. graMthano prazaMsAsabhara ullekha karyo che. ema kahevAya che ke prAkRtamAM kAmavijetA, aMtima cauda pUrvadhara ja temaNe jyotiSavidyAno graMtha "bhadrabAhusaMhitA' racela, paNa te paNa upalabdha nathI. jo ke tenA AdhAre bIjA bhadrabAhue zrI sthUlibhadrajI mahArAja saMskRtamAM 'bhadrabAhusaMhitA' racela che te maLe che. kAmavijetA zrI sthUlibhadrajIne jainasaMghamAM koNa nahIM maurya vaMzIya samrATa caMdragupta temanA anuyAyI hatA. teNe jANatuM hoya? utkRSTa puNyazALI, jinazAsananI zrutaparaMparAnA pAchaLathI dIkSA paNa lIdhI hatI. A caMdragupta, kArtika pUrNimAnI aMtima cauda pUrvadhara, nirmaLa cAritryavAna zrI sthUlibhadrajI rAtre, svapnamAM soLa svapno joyAM. A svapnomAM teNe eka bAra mahArAjanI apratima pratibhAne pAmavA mATe virATa kAvyo paNa phaNAvALo nAga paNa joyelo. A svapnonuM phaLa kathana kahetAM zrI nAnAM paDe tevuM che. - bhadrabAhusvAmIe kahyuM ke "have bAra varSano duSkALa paDaze." gautama gotrIya zrI sthUlibhadra brAhmaNaputra hatA. magadhanI ati vikaTa ane vikarALa duSkALa paDyo. rAjadhAnI pATaliputranA mahAmaMtrI zakaTAlanA moTA putra sthUlibhadrano janma vI. ni. saM. 116mAM thayo hato. nAnA bhAInuM te samaye zrI bhadrabAhusvAmIjI nepALa cAlyA gayA. tyAM nAma zrImaka. emane sAta baheno hatI. temanAM nAma "bharaphesara temaNe mahAprANa dhyAnanI bAra varSIya sAdhanAno prAraMbha karyo. sajajhAya'mAM kahyA mujaba, yakSA, lakSadinA, bhUtA, bhUtadinA, duSkALanI pUrNAhutinA samayamAM zrI sthUlibhadrajInI nizrAmAM sau seNA, veNA, reNA jANavA maLe che. A sAteya baheno utkRSTa prathama ane itihAsaprasiddha zramaNa saMghanI pariSado maLI. temAM buddhizALI hatI. koI ekavAra bole eTale pahelI bahenane yAda sakaLazrutajJAnanuM saMkalana karavAmAM AvyuM. 11 aMgonuM saMkalana rahI jAya, e ja vastu te bole eTale bIjI bahenane ane te thayuM, paNa 12muM dRSTivAda' koIne AvaDatuM na hatuM. mujaba sAtamI vAra bolAya eTale sAtamI bahenane yAda rahI te mATe pATaliputranA saMghanI vinaMtIthI nepALamAM ja temaNe jAya! bhaNavA AvelA 150 munione traNa vAcanA ApavA mAMDI. zakaTAla vicakSaNa maMtrIzvara hatA. rAjakhaTapaTonI eka vAcanA gocarI pachI, bIjI traNa vAcanA saMdhyA samaye ane tIvratAnA lIdhe magadhane surakSita rAkhavA mATe temaNe nAnA putra trIjI traNa vAcanA pratikramaNa pachI-ema roja sAta vAcanA zrIyaka pAse sAmethI potAnI hatyA karAvI ane mota mAMgI ApavA mAMDI paraMtu te aMtaparyata bhaNavA mATe zrI skUlibhadrajI lIdhuM! eka ja, tyAM rahI zakyA. ekavAra, varSo pachI sthUlibhadrajIe paNa pUchyuM ke e samaye yUlibhadra kozAne tyAM vasatA hatA. kozA saMsAranI zreSTha sauMdaryavaMtI nArI hatI. sthUlibhadra ane kozA "bhagavAna, hajI keTaloka abhyAsa bAkI haze?" zreSTha sAMsArika sukho mANatAM hatAM, tyAM magadhanA rAjasevake zrI bhadrabAhusvAmIe kahyuM ke, "hajI to eka biMdu jeTaluM AvIne sthUlibhadrane mahArAjA yAda kare che tema kahyuM. zAstrajJAna meM kahyuM che, ane samudra jeTaluM bAkI che!" sthUlibhadrane rAjAe maMtrI banavAnuM ijana ApyuM. zrI yUlibhadrajI temanI pAsethI mULathI cauda ane arthathI sthUlibhadrae pitAnA mRtyunuM kAraNa jANyuM, rAjaramatonuM dasa pUrve sudhI ja abhyAsa karI zakyA hatA. vizva jANyuM ane manamAM vairAgya AvI gayo.
Page #139
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA te samaye AcAryazrI saMbhUtivijayajI sthUlibhadrane maLyA. sthUlibhadre temanI pAse vI. ni. saM. 146mAM dIkSA grahaNa karI. 30 varSanI bharayuvAna vaye saMyamanA tapa, japa zarU karyAM. mahAjJAnI AcAryazrI saMbhUtivijayajI pAse temaNe 11 aMga sudhIno zrutAbhyAsa karyo. bAramuM dRSTivAda cauda pUrvadhara ane mahApuNyazALI AcAryazrI bhadrabAhusvAmIjI pAse bhaNyA. cauda pUrvomAM 10 pUrva arthasahita ane 4 pUrva mULathI zrI sthUlibhadrajI vidyAguru zrI bhadrabAhusvAmI pAse bhaNyA. jainazAsananA Ama, aMtima cauda pUrvadhara zrI sthUlibhadrajI gaNAya che. zrI bhadrabAhusvAmI pAsethI temaNe zIkhelA pAThanA samaye zrI bhadrabAhusvAmIjIe vAcanAo ja ApI hoI, vI. ni. saM. 160nI AsapAsa A sarve mahattvapUrNa vAcanAo thaI tema gaNI zakAya. sthUlibhadra kozAne tyAMthI nIkaLyA pachI kozA vihvaLa banI gaI. gurvAzAthI sthUlibhadra tene tyAM cAturmAsa rahyA paNa jaLamAM kamaLanI jema! e vairAgyavAsita munivaranA saMgamAM kozA paNa pratibodha pAmI, sthUlibhadra munie teno paNa uddhAra karyo. AvA jJAnI ane saMyamI munizrI sthUlibhadrajI vI. ni. saM. 160mAM AcArya banyA. temane Arya mahAgiri, Aryasuhasti jevA pratibhAvaMta ziSyo paNa sAMpaDyA. jIvananA aMta samaye vaibhAragiri para temaNe 15 dinanuM aNazaNa karyuM ane vI. ni. saM. 215mAM kALadharma pAmyA. temanA vilayanI sAthe ja aMtima cAra pUrve paNa vilaya pAmyA. pUrvAcAryoe jemane 'maMgala' svarUpa kahyA che evA jinazAsananA mahAna prabhAvaka AcAryazrI sthUlibhadrajI kadIya bhulAze nahIM. jinakalpanA sAdhaka, daza pUrvadhara zrI Arya mahAgirijI mahArAja AcArya zrI sthUlibhadrajInA ziSya Arya mahAgirijI 100 varSanuM sudIrgha AyuSya dharAvanAra paramasaMyamI, prakharajJAnI ane niraticAra tyAganA pAlaka hatA. AcAryazrI sthUlibhadrajInI paraMparAne temaNe yazasvI rIte AgaLa dhapAvI hatI. zrI sthUlibhadrajI AcArya zrI saMbhUtivijayajInA ziSya hatA ane zrI bhadrabAhusvAmIjInA uttarAdhikArI hatA. Arya mahAgirijIe te mahAna vAraso potAnA jIvanamAM caritArtha karyo hato. For Private 123 prAyaH vIra nirvANa saMvata 145mAM janmelA ane elApatya gotrIya Arya mahAgirijI brAhmaNa hatA. temanuM bALapaNa, pariziSTa parva Adi graMthamAM jaNAvyuM che te mujaba, * mahAna sAdhvI, AryA yakSAnI zILI ane saMskArI chAyAmAM ghaDAyuM hatuM ane te sAdhvInA puNya smaraNamAM ja zrI mahAgirinA nAma pUrve 'Arya' joDavAmAM AvyuM che. AryA yakSAnA mArgadarzana heThaLa zrI mahAgirijInI sarvatomukhI pratibhA khIlI UThI hatI. tyAgI sAdhvI to tyAgano paMtha ja zIkhavene! mahAgirijIe 30 varSanI bharayuvAnavaye AcArya zrI sthUlibhadrajI pAse dIkSA grahaNa karI. vI. ni. saM. 175nuM e varSa hatuM. teo guruvaryanA sAMnidhyamAM 40 varSa rahIne 11 aMgo ane 10 pUrvanuM viziSTa jJAna pAmyA. zrI sthUlibhadrajInA svargagamana pachI teo vi. ni. saM. 215thI 245 sudhI 30 varSa paryaMta yugapradhAnapade rahyA. AcAryazrI mahAgirijInA laghugurubaMdhu hatA--Arya suhastisUrijI. teo paNa jJAnI, tyAgI ane saMyamI AcAryapravara hatA. zrI suhastisUrijI paNa sAdhvI yakSAnA chatra taLe ghaDAyA hatA. AthI teo paNa Arya suhastijI nAme vikhyAta che. ema kahI zakAya ke mahAna sAdhvI yakSAe jainazAsanane be mahAna AcAryonI bheTa dharI hatI! Arya suhastijIe potAnA vaDIla gurubaMdhu zrI mahAgirijI pAse 11 aMgo ane 10 pUrvenuM jJAna saMpAdana karIne viziSTa pravacana zakti prApta karI hatI. banne gurubhAIonA deha judA ane AtmA eka hoya tema rahetA hatA, ane jainazAsananI prabhAvanA karatA hatA. Arya mahAgirijI nagara bahAra rahetA to Arya suhastijI nagaramAM rahIne dharmaprabhAvanA karatA hatA. saMghanAyaka zrI mahAgirijIe joyuM ke saMghano bhAra Arya suhastijI apUrva kuzaLatAthI saMbhALe che eTale tarata temaNe saMkalpa jAhera karyo ke vartamAnakALamAM jinakalpa AcArano viccheda thayo che paraMtu tenA jevuM ja jIvana jIvavAthI eTale ke tapa, japa, dhyAna Adi sAdhavAthI viziSTa rIte karmakSaya karavo saMbhava che mATe have huM tema jIvIza." zrI mahAgirijI tyAra pachI jaMgalabhUmimAM, smazAnabhUmimAM vizeSa rahevA mAMDyA. temaNe lokasaMparka, mAnasammAna tathA surucipUrNa bhojana vagereno saMpUrNa tyAga karyo. Arya suhasti sUri temane atyaMta bhaktithI pUjatA paNa temaNe tevI bhaktino svIkAra karavAnI paNa anicchA darzAvI. Personal Use Only
Page #140
--------------------------------------------------------------------------
________________ 124 caturvidha saMghA A, kalpasUtra sthavirAvalimAM Arya mahAgirijInA ATha kaMDarIka adhyayanano pATha kahyo hato. e tirya-bhUMbhaka kakSAno mukhya ziSyono ullekha maLe che : 1) uttara 2) balissaha 3) deva hato. e deva tyAMthI cyavane Aje sunaMdAnA bhavanamAM pAraNe dhanADhya 4) Adya 5) kauTica 6) nAga 7) nAgamitra 8) jhUlato hato. teNe uparyukta ugAro sAMbhaLyA ne e bALaka rohagukha. zAsana prabhAvaka sAdhuo hatA. A sAdhuonI manomana DolI UThyo : "aho, mArA pitA kevA bhAgyazALI samayamaryAdA jotAM kadAca teo ziSya-praziSya paNa hoya. haze? temaNe cAritra svIkAryuM! temane dhanya hajo! mane paNa jinakalpa sAdhanAnA svAmI, mahAprabhAvaka AcAryazrI saMyamamArga prApta thajo! cAritryathI mAro uddhAra thajo!" Arya mahAgirisUrijI 30 varSano gRhasthaparyAya, 70 varSano nAnakaDA bALake manamAM samajaNanI gAMTha vALI. dIkSAparyAya ane temAM 30 varSano yugapradhAnapadaparyAya pALIne hetupUrvaka te raDavA mAMDyo. baMdha ja na thAya. sau badhA 100 varSanuM saMpUrNa AyuSya pAmIne dazArNa (mAlava) dezamAM upAya kare, raDavAnuM baMdha na thAya. evA samaye dhanagiri muni AvelA gajendrapadatIrtha upara vI. ni.saM. 245mAM svargavAsa sunaMdAnA ghare gocarI arthe AvyA. kaMTALelI sunaMdAe bALakane pAmyA. ja sAdhunI bhikSAnI jhoLImAM mUkI dIdho. sAdhu camakyA : "A daza pUrvadhara, yugapradhAna jainAcArya bALaka ApI to de che, paNa pAcho nahIM maLe !" zrI vajasvAmIjI mahArAja sunaMdA bolI : "cAlaze, mane pAcho nathI joIto!" sukALa sulabha nahoto, sAdhuo vanamAM viharavAnuM ane sAdhunA hAthamAM rahelI jhoLI vajanadAra thaI gaI. gura janagaNathI dUra rahevAnuM pasaMda karatA hatA. pratimAnI pUjAthI Arya sihagirie bALakane 'vaje' kahyo, ne sAdhvIonA paramAtmA sudhI pahocAze tevI zraddhA samAjamAM pragADha hatI, saMgha upAzrayamAM zrAvikAone ucheravA soMpyo. ane sAdhuomAM zrutAbhyAsanI pravRtti maMda thaI hatI, saMyama ane ane vajanuM raDavAnuM gAyaba thaI gayuM! e to hase che, saMyamI sthaLe sthaLe nitya pUjAtA hatA tevA samayanI vAta che. rame che, sAdhvIonA mukhathI zravaNa karIne agiyAra aMga kaMThastha yugapradhAna pUrvadhara zrI vajasvAmIjI te samaye thayA. jaina karI le che ane killola kare che ! dharmanA prabhAvaka zramaNomAM temanuM mukhya sthAna che. jainasaMghanA mAtA sunaMdA vajane pAcho levA AvI. dhanagiri munie teo 18mA pUrvadhara che. nA kahI. vAta vadhI paDI ne rAjadarabAre gaI. rAjAe nyAya karyo vi. saM. 26mAM temano janma thayo. mAlavA dezamAM : "mAtA-pitA baMne saunI hAjarImAM bolAve ane vaja jenI tumbavana saMniveza temanuM gAma. pitAnuM nAma dhanagiri, mAtAnuM pAse jAya teno rahe!' nAma sunaMdA. sunaMdA aneka mIThAI lAvI ne raMgaberaMgI vastro lAvI ne sunaMdA jyAre garbhavatI hatI tevA samaye ja dhanagirie jAtajAtanAM ramakaDAM lAvI paNa re! vaja te tarapha joto paNa AcArya zrI sihagiri pAse dIkSA grahaNa karI. sunaMdAnA bhAIe nathI! muni dhanagirie rajoharaNa (ozo) batAvyo ne vaja paNa dIkSA e samaye ja lIdhelI. AryasiMhagiri. AryasahastinI doDyo! eNe rajoharaNa hAthamAM laIne nAcavA mAMDyuM! paraMparAnA aneka koTika gaNanA AcArya hatA. tyAgI ane AryasiMhagirisUrie teja samaye tene bhAvadIkSA ApI. tapasvI saMyamIono e gaNa hato. vajanI uMmara hatI traNa varasanI! tumbavana saMnivezamAM e sAMja khuzInI UgI. ema kahevAya che ke Aje paNa sAdhu-sAdhvIjIo dIkSA sunaMdAe putrane janma Apyo. e zizae e samaye svIkAratI vakhate rajoharaNa hAthamAM letAM ja harSathI nRtya karI koInA zabdo kAnamAM jhIlyA : "A bALakanA pitA dIkSita UThe che teno prAraMbha tyAre thayo! banyA na hota to Aje AnaMda-ullAsano pAra na raheta!" vajakumArane 8 varasanI vaye, vi. saM. 34mAM dIkSA e zizu pUrvajanmamAM deva hato. zrI gautamasvAmIjIe apAI. 9 varasanI vaye to teo saune aMgasUtrono abhyAsa tene aSTApadagiri para pratibodha karyo hato, tene "paMDarIka- karAvatA hatA. pUrvajanmanA mitra deve AvIne temanI parIkSA
Page #141
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 125 karIne cAritryamAM apUrva daDhatA joIne AkAzagAminI vidyA tattvArthasUtrakAra, prakAMDa paMDita ApI. uttama tapasvI, prakhara jJAnI, kuzaLa vaktA, apUrva zrI umAsvAtijI mahArAja cAritryavAna, prabhAvaka jainAcAryanA nAme zrI vajasvAmInI kIrti prasarI rahI. nAnI vayamAM teo AcArya padArUDha thayA, paraMtu jaina zAsana haMmezAM prabhAvaka AcArya bhagavaMtothI saMvata maLatI nathI. magadha, mALavA, madhya bhArata, gujarAta, suzobhita rahyuM che. prabhAvazALI ane jJAnI AcAryonI mahAna paraMparAmAM AcArya zrI umAsvAtijIne saMbhAravA paDe. zrI rAjasthAna ane cheka jagannAthapurI sudhI teo viharavA mAMDyA. umAsvAtijInuM sthAna-mAna ati viziSTa che. kalikAlasarvajJa zrI vajasvAmI jyAM paNa padhAratA tyAM dharmano prabhAva svayaM prakaTato hemacaMdrAcAryae "siddhahemazabdAnuzAsana'mAM temanI prazaMsA hato, saune ArAdhanAnA bhAva thatA hatA. umAsvAti saMhitAH' (zreSTha saMgrAhaka umAsvAti) tevA zabdomAM AcAryazrI vajasvAmI pratApI sAdhupuruSa hatA. karI che. pATaliputramAM zrI vajasvAmI padhAryA. pATaliputranA saMskRta bhASAnA prakAMDa paMDita, AgamagraMthonA virala nagarazreSThI dhanAvahanI putrI rUkSmaNI vajasvAmIne nihALIne jJAnI, zreSTha dArzanika graMtha "tattvArthasUtra'nA sarjaka zrI mohAMdha banI gaI. yuvAna, rUpavAna, manamohaka vajasvAmIne umAsvAtinuM virala sabhAgya e che ke temane zvetAMbara ane jotAM ja rUkSmaNI temane paraNavAno abhigraha karI beThI, kiMtu digaMbara bane paraMparA potAnA mAne che ane temano paricaya vajasvAmI mohathI para mahAmuni hatA. emaNe rukSmaNIne potAnI rIte mAne che paraMtu zvetAMbara vidvAnoe tarkabaddha rIte sadupadeza karIne pAchI vALI ne saMyamI sAdhvIpade pahoMcADI! temanI guruparaMparA zvetAMbara saMbaddha siddha karI che. mahApurImAM bauddharAjAe jainone paryuSaNamAM puSpo cUMTavA para zrI umAsvAti racita "tattvArthasUtra'nA bhASyanI prazasti pratibaMdha mUkyo! puSpa vinA prabhupUjA kema thAya? vajasvAmI anusAra, temanA dIkSAgura, AcAryazrI ghoSanaMdi hatA. zrI AkAzamAM UDIne mAhezvarI nagarathI lAkho phUla laI AvyA! ghoSa naMdi 11 aMgasUtronA dhAraka hatA ane vAcanAcArya zrI vajasvAmIno sarvatra yaza prasaryo. zivazrInA ziSya hatA. zrI umAsvAtinA vidyAguru 'mUla' nAme yugapradhAna zrI vajasvAmInA samayamAM bAra varSano dukALa vAcanAcArya hatA. zrI "mUla" mahA vAcanAcArya zrI muMDapAdanA paDyo hato. evA kula be dukALa paDyA. jaina saMghanI dharmabhAvanA paTTadhara hatA. zrI ghoSanaMdi uccanAgaranA zramaNa hatA. sadaiva vardhamAna rahe te mATe teo satata puruSArthazIla rahyA ane "zrI tattvArthAdhigama sUtrane zvetAMbara saMzodhako-vidvAno nizrAvartI sAdhuone haMmezAM zrutAbhyAsa karAvatA rahyA. yugapradhAna umAsvAtine zvetAMbara AmnAya mujaba ucca nAgara zAkhAnA mAne AcArya zrI AryarakSitasUrijI temanI pAse bhaNyA hatA. vi. che te mujaba, tattvArthanI bhASyaprazastimAM unAgara zAkhAno saM. 78mAM pa2 varSanI vaye teo yugapradhAna kahevAyA. saMpUrNa ullekha che ane te pazcAnupUrvI krame gaNIe to kalpasUtranI aMgazrutanA teo jJAtA hatA. jaina paraMparAnA teo 10mAM pUrvadhara sthavirAvalI pramANe, Arya suhastinA ziSya susthita, supratibaddha, hatA. temanA ziSya indra dina, temanA ziSya Aryadina ane bIjA bAra varSanA dukALanA prAraMbhe potAnA ziSya zrI AryadinanA ziSya zAMtizreNika hatA. zAMtizreNikathI uccanAgara vajasenasUrijIne AgAhI kahI : "have jyAre eka lAkha mudrAnA zAkhAno udbhava thayo. bhASyanI prazasti uccanAgara zAkhAno kharce eka kuTuMba jame tevI moMghavArI thaze tenA bIjA divase sukALa ullekha kare che te mujaba, zrI umAsvAti guruparaMparA AcArya zrI suhastisUrinI siddha thAya che. A suhastisUri, kAmavijetA thaze mATe dharmamAM citta rAkhajo ne zraddhAthI rahejo." tarIke prasiddha zrI sthUlibhadrajI mahArAjanA ziSya hatA. ema ja thayuM. emanuM vacana satya TharyuM. zvetAMbara ane digaMbara bane potAnA ja gaNe evA bIjA bhayAnaka dukALanA prAraMbhe zrI vajasvAmIe, 88 sAdhuratna jainazAsanamAM zrI umAsvAti ekamAtra che. digaMbara varSanI vaye parvata para jaIne aNazaNavrata lIdhuM. deha tyAga pachI paraMparAmAM temanA umAsvAti ane umAsvAmI evAM benAma indra mahArAjAe tyAM AvIne pradakSiNA karI, tethI te parvata jANItAM che. digaMbara graMthAnusAra, gRdhrapiccha umAsvAtine rathAvarta' kahevAyo. vi. saM. 114nuM e varSa hatuM. tattvArthanA kartA kahyA che.
Page #142
--------------------------------------------------------------------------
________________ 126 umAsvAtino paricaya Ama che H nyagrodhikA gAma, kaubhiSaNI gotra, mAtAnuM nAma umA ane pitAnuM nAma svAti. mAtA-pitAnAM nAmane joDIne temanuM dIkSAnuM nAma karyuM umAsvAti. vedazAstronA vidvAna ane saMskRtabhASAnA paMDita zrI umAsvAti jinapratimA nihALIne vairAgya pAmyA ane sAdhu banyA. temanA samayamAM vidvAnonI bhASA saMskRta hatI. jaina AgamasUtronA talasparzI jJAtA zrI umAsvAtie tattvArthasUtrano AgamagraMthomAM sAravIne adbhuta graMtha sarjI Apyo ane temanI viziSTatA prasthApita karI. 'tattvArtha sUtra' ajoDa graMtha che. 'tattvArtha sUtra' zuM che? 'tattvArtha sUtra' zrI umAsvAtinI bhavya kalpanAzaktino adbhuta namUno che. temaNe jaina dharmanA siddhAMtone, jaina AgamagraMthomAMthI sUtrarUpe cUMTIne 'tattvArtha sUtra' svarUpe sarjana karyuM che. zvetAMbara paraMparA anusAra Aje paNa 'tattvArtha sUtra'no svAdhyAya karanAra eka upavAsanuM phaLa prApta kare che. 'tattvArtha sUtra'mAM jIvavijJAna, javijJAna, jananavidyA, zarIravijJAna, mAnavijJAna, lokavijJAna, bhUgoLa, khagoLa, karmavijJAna, mokSa ityAdi aneka viSayono ullekha che. AvA aneka viSayono ekamAtra A sAragraMtha che ane zvetAMbara tathA digaMbara paraMparAmAM alpapAThabheda sAthe samAnabhAve svIkRta thayo che. digaMbara paraMparA zrI umAsvAtine zrutakevaLI tulya gaNe che. samyak darzana, samyak jJAna, samyak cAritra mokSamArga che tevuM siddhavacana 'tattvArthasUtra'mAM maLe che. jainadarzananI aneka mAnyatAonuM pratipAdana tattvArthasUtrakAra temAM kare che. 'tattvArthasUtra'mAM 10 adhyAya che ane temAM 357 sUtro che. prathama cAra adhyAyamAM 158 sUtro che, temAM jIva ane tenA bhedo, deva ane naraka-bhUmi, bhaugolika sthitinuM nirUpaNa che. pAMcamA adhyAyamAM 42 sUtra che, temAM dharmAstikAya- adharmAstikAya AdinuM nirUpaNa che. chaThThA adhyAyamAM 27 sUtra che, temAM Asrava tattvanuM nirUpaNa che. sAtamA adhyAyamAM 39 sUtra che, temAM saMvaratattvanuM nirUpaNa che. AThamA adhyAyamAM 26 sUtra che, temAM karmatattvanuM nirUpaNa che. navamA adhyAyamAM 47 sUtra che, caturvidha saMgha temAM nirjarA tattvanuM nirUpaNa che. dasamA adhyAyamAM mokSanuM nirUpaNa che. 'tattvArtha sUtra'nuM sarvAMgI vilokana karatAM kahI zakAya ke te jaina zAsanano Akara graMtha che ane tenI racanAthIja jainadarzananA dArzanika sAhityanA nirmANanAM maMDANa thayAM. 'tattvArtha sUtra' jaina dharmano pratinidhi graMtha che. 'tattvArthasUtra'nA vyAkhyAgraMthomAM 'tattvArthAdhigamabhASya' e zrI umAsvAtinI svopajJa racanA che. tattvArthAdhi-gamabhASya'nI prazastimAM umAsvAtino saMkSipta jIvanaparicaya sAMpaDe che. 'tattvArtha sUtra' vize digaMbara AcAryoe 'sarvArtha-siddhi', 'zrutasAgarI', 'rAjavArtika', 'zlokavArtika' Adi TIkAonI racanA karI che. tattvArthanI sauthI moTI TIkAnI racanA zvetAMbara paraMparaka siddhasena NinI che. A TIkAkAra siddhasena gaNi 'tattvArtha bhASya'nI vRttinI prazastimAM potAne bhAsvAmInA ziSya gaNAve che. bhAsvAmI AryaditnasUrinA praziSya ane Arya siMhagirinA ziSya hatA. AcArya zrI haribhadrasUrie paNa 'tattvArtha bhASya' para laghuvRttinI racanA karI che. temanI A vRtti lagabhaga pAMca adhyAyo pUratI che. pachInI vRttinI racanA temanA ziSya zrI yazobhadrasUri ane temanA ziSye pUrI karI che. 'tattvArtha sUtra' ane bhASya uparAMta, 'jaMbudvIpa samAsa', 'pUjA prakaraNa', 'zrAvaka prajJapti', 'kSetrasamAsa', 'prazamarati prakaraNa' AdinI racanAo paNa zrI umAsvAtinI gaNAya che. zrI umAsvAtie 500 graMtho racyA hatA tevI mAnyatA zvetAMbara paraMparAmAM svIkArAI che. vikramIya 19mI sadImAM thayelA tapAgacchIya jainAcArya zrI vijayAnaMdasUrijI mahArAja-zrI AtmArAmajI mahArAje, zrI umAsvAtie 'tattvArtha sUtra'mAM kyuM sUtra kyAM AgamamAMthI uddharita karyuM che tevuM eka viziSTa saMzodhana paNa prakaTa karyuM che. paM. sukhalAlajIe tattvArthasUtrano karelo gujarAtI anuvAda ane vivecana paNa ahIM saMbhAravA ghaTe. paraMparAgata saMzodhana anusAra zrI umAsvAti vIra nirvANa saMvata 700 AsapAsa thayA hatA tevuM pratipAdita thAya che. hum
Page #143
--------------------------------------------------------------------------
________________ 300 suna vaiyAvacva jIvana cayAM 10 paDila ke mAda "devasi pratikramaNa paMca parameSThi jApa dharmalAbha catuH kSaraNa svIkAra saMdhArA porisi jJAna cAritra meM preraNA
Page #144
--------------------------------------------------------------------------
________________ RESKjIsaMgacA YAS pratikramaNa TECH dhyAmA SAN dvAdazAyartava vastra paDilaheNa ELO, PC10620 - YOney davavadana svAdhyAya pArisi-pAtra pauilahe. zudhda AhAragavedhama
Page #145
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA saMyamajIvanane dIpAvanAza munibhagavaMto prastutakartA : gacchAdhipati pU. jayaghoSasUrIzvarajI ma.sA.nA praziSya muni jayadarzana vi. ma. sA. (nemipremI) tIrthakara paramAtmA kevaLajJAnane upArjI sarvaprathama caturvidha zrIsaMghanI sthApanA kare che, kAraNa ke te ja zrIsaMghamAM temanA AtmAe pUrvabhavomAM guNo upArjI ArAdhanAo karI AtmAne zuddha banAvatAM tIrthakara nAmakarma nikAcita karyuM hoya che. jo teone paNa pUrvabhavamAM koI paNa tIrthapatinuM zAsana na maLyuM hota to svayaM paNa sAdhaka banI sAdhanA kema karI zakata? guNarUpI saMtAnanA janma pachInuM jatana saMskArI vAtAvaraNamAM thAya, ane satata ArAdhakabhAvanA siMcana dvArA guNachoDa guNavRkSa ane guNaphaLamAM pariName che. paNa te vAtAvaraNane sarjavAnuM kAma zrIsaMdhanuM che. kAraNa ke bhagavAnano saMgha eTale guNaratnono merU, guNonI gahanakhANa, guNonI guptapeTI athavA guNonI gaMgA che. vItarAgI jinadeva darzitamArganI ArAdhanA karanArA guNonA pUjArI che, guNonuM vardhana kare che. mATe paNa yenakena prakAreNa guNavRddhinA mULabhUta evA zrIsaMghanI ekatA, samanvayatA, saujanyatA tathA samRddhi mATe kadAca AtmabalIdAna paNa ApavuM paDe to tIrthakaranA zAsananI dhUrA vahana karanAra bhAvAcAryoe tevA maraNAMta kaSTane paNa vadhAvyA che. potAnA bhoge zAsananA bhAgamAM lAbha jaNAyo hoya to pUrvAcAryothI laI munivaroe paNa khUba vekyuM che ane zAsananI rakSA karI che. jagatazreSTha jainadharma mUThI UMcero, ziramora ane sarvottama che. mATe paNa khUba pUjanIya, upAsanIya ane ArAdhanIya ja che. zrIsaMghanI upamA mATe naMdIsUtra AgamanuM adhyayana khAsa upayogI gaNAya. zrIsaMgha eTale saMgaThana, AtmIyatA, sAmudAyika bhAvanAno paricaya. pattharanA khaDaka hoya che, paNa hIrA-ratnonA nahi. tema doSono dAvAnaLa cAreya tarapha chatAMya kayAMya tene ThAravA guNonI gaMgA paNa vahe che. te pavitra gaMgAne kadIya malIna na thavA devA zAsana pAmelA saunuM kartavya che ke ArAdhanA karI zAsanahIlanA dUra karIe ane prabhAvanA dvArA zAsanasevA karIe. jethI bhavobhava jinapatinuM jayavaMtu zAsana maLe. AtmAnuM anuzAsana vadhe, ane paraMparAe sanAtana sukhAsana mokSa maLe. zrIsaMgha ratnAkara, guNanidhi, ratnapeTI ke sumerU to kharo ja paNa te uparAMta paNa zrIsaMgha mATe anekAneka upamAo AgamagraMtho, ane subhASitomAM dikhavA maLe che. ratnonA rohaNAlaya, puruSono zaNagAra, sUryasamapratApI, mahAmaMgalakArI, kalpavRkSa, guruno guru, jinezvarone paNa pUjya te zrIsaMgha sadA jaya pAmo. A zrIsaMghamAM mukhya rakhevALa AcArya bhagavaMto uparAMta upAdhyAya ane sAdhu mahAtmAonA jIvanakavanano saMkSipta itihAsa paNa jinazAsananI ArAdhanA ane prabhAvanAnI tavArIkha che. A mahAmunione temanA viziSTa ane prazasya guNane AdhAre jANIne temanA ArAdhakapaNAne zata zata vaMdanA karIe chIe. aneka ciMtanazIla munivaryo paikI eka prakhara lekhaka, vyAkhyAtA ane tapasvI munirAjazrI jayadarzanavijayajI mahArAjasAhebanA puNya paricaya pachI amArA agAunA graMthomAM ane hAla A zrI caturvidha saMgha:graMtha yojanAmAM zramaNa vibhAgamAM jinazAsananI AgavI pratibhAnA karAvela spaSTa darzanamAM temanA eka eka lekha bhaviSyanI peDhInA mATe dharmamArganA bhomiyA banavAnI garaja sAre evA lakhAyela che. pUjyazrIne kudaratI rIteja maLela madhura kaMTha dvArA temanA stavano ane sajajhAya sAMbhaLavA te paNa eka lhAvo gaNAya che. sAhityanI lAMbI dIrgha sapharamAM saujanyatA, saraLatA ane samajadArI pUrvakano pUjyazrIno sahayoga amane maLyo che te badala ame pUjyazrInA atyaMta RNI chIe. pU. munizrI jayadarzanavijayajI mahArAjasAhebanI A paricayAtmaka lekhamALAmAM vividha guNadhAraka zramaNonA jIvananAM bhinna bhinna guNadarzana dvArA saMyama jIvananI yazogAthAnuM Alekhana thayuM che. - saMpAdaka
Page #146
--------------------------------------------------------------------------
________________ hato. copazama . amuka naiyA , 130 caturvidha saMgha 1 eka anokhI ghaTanA: mahAtmA vajabAha darzanathI potAne pAvana banAvI vAjabAhue vaMdanAdi vidhi pUrNa thaye vaja jevuM kaThora kALajuM banAvI, navA lagnanuM navuM jIvana paramAtmAe sthApela zrIsaMghanA ArAdhako eTale nakArI, saMyamanI lagana darzAvatI potAnI bhAvanA sau samakSa rajU bhagavAnanA anaMtAguNo paikI ekAda guNAMza meLavI banelA karI dIdhI. bhAgyavAno. prabhu zAsanamAM banatA prasaMgo, banatI ghaTanAo ane thatI hakIkatothI jainazAsanano itihAsa jayavaMto che. tevA sALA udayasuMdarane banevInI mazkarI moMghI paDI. bAjumAM prasaMgomAMthI eka kathAvArtA che navaparaNita vara-vadhUnI, jemaNe banevIne bolAvI potAnI bahena mATeno vicAra karI vicAraphera sukhanA saMsAramAM paNa asAratAnA darzana karI zAzvata sukhanA karavA bhalAmaNa karI. paNa bhalAInA mArge jaI rahela dhAma mokSamArganA puruSArtha mATe je pagaluM bharyuM te Aje vajubAhue manoramA mATe paNa saMyamano ja sukhada sathavAro amaragAthA banela che. sUcita karyo. rAjakumAra vrajabAhu haju tAjA ja lagna karI nAgapuranI mAtA cUDAmaNi ane pitA ibhavAhananI khAnadAna kanyAne rAjaputrI manoramAne laI potAnA mULasthAna ayodhyA tarapha jaI phakta cakora banavA TakoranI jarUrata hatI. potAnA nimitte rahyA hatA. rathamAM sArathinA sthAne manoramAno moTo bhAI patinI pAvana bhAvanA pUrI thatA na aTake tethI te paNa rathamAMthI udayasuMdara hato. AgaLa pAchaLa bIjA-trIjA vAhanomAM utarI. patinA pagale pagale pravajyA mATe pahela karI. beunI vajabAhunA jAnaiyA mitro ane rAjaparivAranA sadasyono kAphalo vAtamAM vajana hatuM, tethI haLukarmI udayasuMdaranA manobhAvamAM paNa parivartana thayuM, cAritramohanIyano kSayopazama thatAM dIkSAno bhAva udayamAM Avyo; ane amuka samaya vItI gaye maMtraNA thatAM rathanI gatimAM pragati hovAthI nagarano vistAra vItI gayo vajubAhunA jAnaiyA paccIsa mitro paNa mokSArthI banI gayA. kula ane mahA aTavI AvI. jyAMnuM naisargika vAtAvaraNa bhalabhalAne aThThAvIsanI saMkhyAmAM dIkSA thaI, ane saue AtmakalyANa AkarSe tevuM raLIyAmaNuM hatuM. ekAMtika AtmakalyANArthI eka sAdhyuM. mahAtmA tyAM rahela eka TekarI upara kAyotsarga dhyAne UbhA sAdhanA karI rahyA hatA. temanA darzana mAtrathI pAvana thavAya tevI 2 RNAnubaMdha pUrA thayA: temanI dehakAMti hatI. - mahAtmA sukozala muni rathamAMthI acAnaka temanI upara dRSTi paDatAM vajabAhunA jIvanamAM jyAre vairAgyabhAvanA vAdaLo jAmavA lAge che manobhAvamAM dharmalezyA utpana thavA lAgI. ratha Ubho rakhAvyo tyAre jIvAtmAnI saMsAralakSitA ane saMsArapakSitA pAtaLI ne mahAtmAnA darzana-vaMdanano lAbha levAnI icchA abhivyakta paDavA lAge che. je jIvamAM vairAgyarasa choLachoLa UchaLe tenA karI. sALA udayasuMdarane vararAjAnI vartaNuMka Azcaryaprada lAgI. bhAvataraMgone koI anya jhIlI na zake, saMsAranA rAga-dveSanA raMga-rAganA vAtAvaraNano lAbha laI mazkarI karatAM sALAe rajUpAza tene bAMdhI na zake, upasargo-pariSaho paNa aMtarAya banevI vAjabAhune pUchI lIdhuM ke zuM dIkSA levAnA bhAva che? pahoMcADI na zake ke prANatyAgano bhaya paNa temane satAvI na vajabAhu lagIra kSobha pAmyA vinA hasyA, to udayasuMdare zake. pharI ramUja karatAM kahyuM ke thaI jAo taiyAra. huM paNa tamane dIkSA AtmahatyA jIvananI hatAzAmAMthI utpanna thAya che, jyAre apAvavA sahAyaka banIza. vajabAhue bIjI vAtane zukananI AtmasamarpaNa dharmAtmAnI upaja che, AvI tattvadRSTivALA aneka gAMTha mAnI, sALAne kahyuM ke huM to taiyAra thaI jaIza paNa sahAyaka puruSottamothI jinazAsana zobhAyamAna che. zAsananA aneka banavAnuM vacana tame paNa pALI jANajo. javAharoe zAsananI kIrtidhRti ujvaLa rAkhI che, je paikInA gammatanI vAta gaMbhIra banI gaI. nAnapaNathI susaMskAra be saMyamIo che munirAja kIrtidhara ane munirAja sukozala. ane sAdhu pratyenI umadA lAgaNIne kAraNe vajabAhumAM UMDI aitihAsika ayodhyAnagarInA rAjA kIrtidharane acAnaka dharmabhAvanA beThI hatI. je suMdara nimitta maLatAM udaya pAmI. tenA vairAgya thayo ne dIkSAnI bhAvanA pragaTI. rANI sahadevInA AgrahathI badhAya TekarIe pahoMcyA, jyAM guNasAgara munirAjanAM kAmarAga ane maMtrIonA AgrahathI rAjAnI icchA chatAMya aAvI.
Page #147
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA saMsAramAM rahevuM paDyuM. paNa kALakrame rANI sahadevIne putra thayo, jene patinI dIkSAnuM nimitta mAnI rANIe bALakane saMtADI dIdho, jethI rAjA kIrtidhara dIkSA na le. chatAMya guptacaronA mAdhyamathI khAtarI thatAM ja nAnA bALa sukozalane rAjagAdI soMpI rAjavIe cAritra lIdhuM ane guru vijayasena sAthe rahI yogakSema pAmyA. paryAya ane pariNati beu vadhatAM gurvAzAthI ekAkI vihArI banyA ane Atmasatvane vikasAvavA lAgyA. vicaraNa karatAM punaH ayodhyAnagarInA udyAne padhAryA. mAsakSamaNanA tapasvI hatA. rANI sahadevI potAnA pati muninA samAcAra maLavA chatAMya temanA darzanavaMdanathI pAvana thavAne badale saMsArarAgathI potAnA putra rAjA sukozalanuM vicAravA lAgI. rakhene pitA pAchaLa putra paNa saMsAra choDI de, tema thaye teNInI sattA-samRddhi-saMsAraraMgamAM bhaMga paDatuM lAgyuM. azubha vicAronA vamaLamAM teNIe pAraNA hetu gocarIbhramaNa karatAM mahAtmAne rANIpadanI sattAno durupayoga karI, putrane paNa aMdhArAmAM rAkhI, nagarInI bahAra cAlyA javA pharamAna karyuM. rANInI AjJA pramANe rAjasevakoe munirAjane nagarInI bahAra karyA, je samAcAra jANatAM ja sukozalanI dhAvamAtA du:khanI mArI raDavA lAgI. dhAvamAtAnA mukhe mAtArANInA anyAyanI vigato jANI putra sukozale gupta rIte nagarInI bahAra rahela pitA muni pAse jaI saMsAra tyAganI bhAvanA darzAvI. pitAnA vaMzaja putrano vairAgya paNa jabbara hato, tethI tenI patnI citramALAne garbhiNI sthitimAM ja choDI, garbhastha bALakano ja rAjyAbhiSeka karAvI svayaM potAnI mahArANInI icchA viruddha saMyamI banI gayA. pitA-putranI anokhI joDIe AtmArAdhanAmAM khUba pragati sAdhI. jyAre A tarapha rANI-mAtA sahadevInA mAnapAna ochA thaI jatAM tenuM mana bhAMgI gayuM ane na saMsAramAM ke na saMyamamAM tema vicitra mAnasika sthitimAM ArtadhyAna pAmI jaMgalanI vAghaNa tarIke tiryaMca gatimAM janma pAmI. beu munivaro sAdhanA karavA te ja jaMgalamAM kAussagga dhyAne rahyA, tyAre te ja vAghaNe potAnI samakSa be mAnavIne jotAM ja verabuddhithI tarApa mArI prathama sukozala muninI kAyAne vidArI nAkhI, pachInA zikAramAM kIrtidhara muninI paNa hatyA karI nAkhI. pitA-putranI joDIe saMyama sAdhanAmAM dehAdhyAsa choDI AvA maraNAMta upasarga vacce paNa karmakSaya hetu samatA dhArI, aMte potAnA ja putra ane patine na oLakhI zakanAra vAghaNane patimuninAM dAMta 131 dekhI jAtismaraNa jJAna thayuM, khUba pazcAttApa thayo. paNa tyAM sudhImAM to beu AtmA mokSanI saphara karI cUkyA hatA. 3 gurunA sAcA guru : mahAtmA zuka parivAjaka dvArikA nagarInA aneka bhavya jIvo AbAla brahmacArI neminAtha paramAtmAnI amIdRSTi pAmI saMsAratyAgI banI rahyA hatA. jinezvara bhagavaMtanI askhalita dezanA anekonA kaluSita karmone dhoI temanA AtmAne pAvana karI rahI hatI. nagarInA dhanADhaya zreSThI jemanuM nAma hatuM thAvaccA zreSThI, teo paNa bhAvita banyA hatA. te ja zreSThInA suputra jemane loko thAvaccAputranA nAme oLakhatA hatA. temanA lagna temanA pitAzrIe batrIsa koDIlI kanyAo sAthe karyA hatA. dareka patnIne thAvaccAputre eka eka kroDa suvarNamudrA ane alaga alaga mahelo ApyA hatA ane svayaM pAchA svataMtra goLAkAra mahelamAM nivasatA hatA. te dhanADhya ane rUpAtmya thAvaccAputra paNa jogAnujoga paramAtmAnA saMparkamAM AvyA ane jemajema prabhujInI atizayayukta vANI suNatA gayA tema tema temanI prajJA vikasatI cAlI. pariNAma e AvyuM ke potAne raMga-rAgavilAsa ane batrIza-batrIza yuvatIonA pati chatAMya puNyodaye maLeluM bhogasukhanuM vAtAvaraNa bhavaduHkhanuM kAraNa lAgI AvyuM. bhava vairAgya thatAM teoe badhuMya paLavAramAM saMkelI bhAgavatI dIkSA lIdhI ane saMyamanI suMdara sAdhanA karatAM guNADhya banyA. jJAna ane guNonI pragati thatAM temanA gurudeve temane AcAryapada arpaNa karyuM. sanmAnayukta tRtIyapada prApta thatAM temanA thakI khUba zAsanaprabhAvanAo thavA lAgI ane aneka ajaino paNa jainadharmanA anuyAyI banavA lAgyA. sudarzana nAmanA eka sukhI- saMpanna zrAvake paNa jyAre thAvaccAputra AcAryanI pravacanadhArAnuM pAna karyuM tyAre temanI bhAvanA jAgRta thaI gaI. paNa tathAprakArI cAritra-mohanIya karmonA kAraNe te zrAvaka phakta dezaviratinA vrato laI zakyA, paNa manamAM saMkalpa rAkhyo ke potAnA viziSTa tapatyAga dvArA teo jainetarone paNa jainadharmanuM rahasya samajAvI, sanmArga dekhADaze. Aja zrAvaka AcArya-bhagavaMtanA paricaya pUrve zuka-parivrAjaka nAmanA saMnyAsIne gurupade sthApI dharmane jIvato hato; paNa pAchaLathI jinezvara-prabhunA dharmane pAmI custa zrAvaka banI gayo hato. ekadA temanA pUrvaguru zuka nagarImAM AvyA ane pahelA
Page #148
--------------------------------------------------------------------------
________________ 132 jevo satkAra na jaNAtA zreSThI sudarzanane temanA navA gurunA darzana karAvavA Agraha karyo. sAthe manamAM bhAvanA rAkhI ke jo temanA mananA amuka praznonA sukhada samAdhAna AcAryazrI Ape to temanA ziSya banI dIkSA levI. sudarzana zreSThI potAnA pUrvagurune nUtanaguru pAse laI gayA. tyAM parivrAjake nAnA-moTA aneka prazno karyA ane badhAyanA sacoTa javAba paNa meLavyA, paNa chelle eka praznanA javAbe temanuM mana harI lIdhuM ane teo potAno vanavAsI saMnyAsa tyAgI paramAtmAkathita pravajyA mArgane pAmI gayA. prazna hato ke, zuM jaina sAdhuo dehazuddhinA snAna vagara AtmAnI zuddhi pAmI zake? nAnA praznano nakkara javAba pAcho praznAtmaka ja hato. thAvaccAputra AcAryazrIe sAmo prazna karyo ke, zuM raktaraMjita vastra raktaraMga vaDe zuddha thAya kharUM? snAnadvArA dehano rAga poSAya uparAMta asaMkhya akAyanA jIvonI hAni thAya. pANIthI hiMsAtmaka snAnakriyA dvArA aMdara rahelo hiMsAbhAvI AtmA vadhu hiMsaka bane ke ahiMsaka? lohInA DAghAvALuM kapaDuM lohInA pANIthI jema vadhAre malIna thAya tema snAnanI hiMsAthI AtmAnI hiMsaka vRtti vadhe ane AtmA zuddha thavAne sthAne vadhu azuddha bane. sacoTa khulAsAe zuka parivrAjakane bodhita karyA, temaNe AcAryazrIne jIvana samarpita karyuM ane zreSThI sudarzane khUba anumodanA karI. 4 caramabhava chatAMya karmathI parAbhavaH zailakAcArya dvArikA nagarInI nikaTanA rAjA zailake khUba vairAgya sAthe AkhuMya rAjya choDI dhAmadhUmathI pravajyA lIdhI hatI. cAritra prApti pachI paNa savizuddha saMyamacaryA pALatAM ugra tapasvI banyA hatA. pAMcaso ziSyonA parivArane meLavanAra tathA paMcaparameSThi padamAM tRtIya AcAryapada sudhI pahoMcanAra teo saMvegI AtmA hatA. jemanA cAritrajIvananI suvAsa cotarapha phelAyela hatI. paNa vakra karmano udaya thatAM jIvanamAM vaMToLa AvI gayo. dehAdhyAsathI para banI lUkhuM-sUkuM bhojana karatAM temanI kAyA ekavAra dAhajvaramAM sapaDAI gaI. saMyamajIvanamAM vyAdhie ghero nAkhyo chatAMya tapa ne AyaMbilano AhAra na choDyA. sahana karatAM teo potAnA mULavatana zelakapura nagare padhAryA ane rAjA maMDukanI bhAva-vinaMti svIkArI rAjAnA vAhana rAkhavAnI yAnazALAe saziSya bIrAjIta thayA. vaMdanArthe Avela rAjAe AcAryazrInI kAyAmAM udbhavela tAvanA upacAra mATe khAsa For Private caturvidha saMgha vinaMti karI svayaM sevAbhAvathI vaidyarAjone laI AvyA. maMDuka rAjAnI bhAvivabhoratAthI zailakAcAryano rogopacAra cAlu thayo. uddezya hato nirogI kAyAthI pharI vizeSa ArAdhanAmAM joDAvAno tethI rAjazAhI auSadho vAparavA cAlu karyA; paNa UMDA mULa sudhI gayela rogane kAraNe bimArI na vadhI na ghaTI. chellA badhAya upacAro niSphaLa jatAM jANI vaidyoe jakaDAI gayela zarIranA sAMdhA tathA tAvane bhagADavA madyapAnane auSadhIya upacArarUpe jaNAvyuM. prathama to hA-nA thaI, paNa pachI rAjA maMDuka ane anyanA paNa kahevAthI AcAryazrIe vrataniyamomAM apavAda UbhA karI davA sAthe madyapAna cAlu karI. roga dUra thavA lAgyo. te pachInI azakti dUra karavA zailakAcArye vigaIonA sevana paNa cAlu karI dIdhA. temAMya bAdazAhI vAnagIo ane rAjazAhI sevA maLatAM TUMka samayamAM ja svAsthya suMdara banI gayuM. Ama dravyaroga to gayo paNa bhAvaroga pramAda-ALaza-zithilatA vageree AkramaNa karI dIdhuM. Avazyaka kriyA jevuM pratikramaNa gayuM. upayoga paNa gayo ke huM pAMcaso ziSyonuM saMcAlana karanAro AcAryapadanA gauravathI yukta chuM. madyapAna karavuM, UMghavuM ne pramAdamAM divasa vItAvavo tevuM kSullaka saMyama have hAthamAM rahyuM. ziSyo paNa gurunI maryAdA rAkhI temane upadeza ApI na zakyA. tethI eka pachI eka badhAya anya AcAryazrI pAse jaI saMyamanI ArAdhanA karavA lAgyA. paNa paMthaka nAmanA eka ativinIta ziSya gurunI vaiyAvacca na choDI. badhIya rIte temanI dekharekha karI temanI icchAo sAcave che, paNa potAnI saMyamArAdhanAmAM jarAya oTa AvavA na dIdhI. na na cAturmAsa praveza thayo paNa pApodayanA kAraNe zuddhAcArano mArga na khUlyo. chatAMya AzAvAdamAM paMthake AcArya zailakanI sevA cAlu rAkhI. jotajotAmAM cAturmAsa pUrNa thaI gayuM. chello caumAsI caudazano divasa AvI gayo. te divasanuM caumAsI pratikramaNa paMthaka muni ekalA karavA lAgyA. ane jyAre khamAvavAnI vidhi AvI tyAre ziSya paMthaka munie zithila banela gurunA caraNo sparzI temane kSamApanA karI. nidrAmAM khalela pADavA badala micchAmi dukkaDam mAMgatA ziSyane pUchatAM gurujIne khyAla Avyo ke Aje to comAsuM pUruM thAya che, ne kAle to vihAra karavAno che. pote doSamAM chatAMya khamAve che zuddhAcArI ziSya. acAnaka vicAra karatAM potAno pramAda, Arogya levA jatAM khoyela saMskAradhana uparAMta sApha thaI rahela saMyamasAdhanA vagere khaTakI gayA. ekadama UbhA thaI ziSyamuninA vinayathI kSobha Personal Use Only
Page #149
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 133 pAmela teo laghutA dhAraNa karI ziSyane khamAvavA lAgyA. AtmasAkSIe badhAya pramAdanuM pratikramaNa karI pazcAttApa paNa karyo. bIje ja divase rAjA maMDukane bolAvI vihAra karyo. pramAda tyAgI pharI suMdara saMyama pALavA lAgyA. baMdhAya ziSyo pAchA gurujInI sevAmAM AvI gayA. bhUlone bhUlI AcAryazrI ekadama vyavasthita thaI saparivAra zatruMjaya AvyA. kamAla to e thaI ke mAsakSamaNa karatAM kevaLI banI mokSe gayA. 5 bhIkha munivaranI bhIkhatA: mahAtmA bhIkha jaina mahAbhAratamAM bhISmanI chApa eka avvala ane umadA guNothI saMpanna pIDha ane prauDha tarIke upasI Ave che. sAva nAnI umathI ja mAtAnA khoLAmAM khelI je saMskAro upasthita karyA hatA te bharayuvAnImAM udaya pAmyA. kizorAvasthAmAM ja potAnA pitAnA saMsAra sukha ane eka kanyAnA lagna prastAvanA khAtara AjIvana mATe saMpUrNa brahmacarya vrata uccArI saune herata pamADI denAra yuvA bhISmanI yuvAnI kahevAya che ke vRddhAvasthAnI chellI ghaDI sudhI jomavaMtI rahI. ne potAnA jIvanamAM sadAcArano pakSapAta eTalo vikasita karyo ke niSpakSitA ane niHspRhitA nAmanA beguNo temanI jIvanasaMdhyA sudhI khIlatA cAlyA. dharmano puruSArtha jabbara hato, paNa temanuM prArabdha kaMIka pAchaLa cAlatuM rahyuM, jethI satyamArganA pakSapAtI pAMDavonA sahayogI banavAnA sthAne duryodhana ane kauravonA pakSamAM rahI temanuM anna khAI jIvanasatva vikAsa khovAno prasaMga AvI gayo. chatAMya apramatta teo yuvAvasthAmAM draupadInA vastrAharaNa prasaMga pachI sAvadhAna banI gayA. duryodhananA pakSamAM chatAMya pAMDavonI tarapheNa karatA rahyA, duryodhanane duSTatAthI DAratA rahyA. beu pakSanA samAdhAna karavA jatAM potAnI yaza-kAmanA paNa gauNa banI, badhAyanuM sAruM karavA jatAM potAnuM buruM thatuM cAlyuM, chatAMya samAja ane prajAnA hitamAM basa sahana karye rAkhyuM. chelle duSTatAe jyAre duryodhanane gherI pAMDavo sAthe yuddhanI naubata vagaDAvI, tyAre yuddha mATe nakAro karanAra bhISma ja hatA. brahmacarya prabhAve khUba zaktimAna hatA chatAMya dasa divasanA prAraMbhika yuddhamAM senApatipadano boja lIdho, paNa pAMDavo sAthe yuddha na karyuM. aMte jyAre duryodhane aziSTa zabdono upayoga karI temane chaMcheDyA tyAre paNa pAMDavone ghAyala karavAne badale pote ghavAyA. ane potAne tyAM rahela karNa mahArathI hato chatAMya satyano pakSa laI duryodhana sAme arjunanI bANakaLA prazaMsI. game tema karI paNa duryodhanamAMthI durbuddhi haTAvI saMbhAvanA saMcAravA mathatA rahyA. napusaMka, nArI, nirdhana ane niHzastra sAthe yuddha na karavAnI nIti yuddhamAM paNa prayojI. AkhuM zarIra bANothI viMdhANuM tyAre paNa yuddhamAM dehavedanA bhUlI Atmadarzanane pradhAna banAvyuM. chelle sakhata vedanA vacce paNa bAlapaNanI bhAvanAne sAkAra karatAM saMyamaveza svIkAryo. jaina mahAbhArata jaNAve che ke chelle jIvananuM varasa bhIkhe evuM to AtmasAdhanAmAM gALyuM ke kaurava-pAMDava badhAyane bolAvI prathama to badhAya sAthe svayaM kSamApanA karI. pachI badhAyane zAMtisamAdhino upadeza Apyo. potAnI kAyAmAM khUMpela bANone kADhyA vagara ja vedanA sahevA dvArA sakAma nirjarA karI, dehAdhyAsa choDI AtmajJAna dvArA deha chatAM dehAtIta dazAnuM bhedajJAna karyuM. jIvanamAM kuTIla rAjanIti ane kauravanA pakSe jatAM thayela pApone AlocI, chelle cauvihAro mAsakSamaNa karI bhISma potAnI bhISmatA prakaTa karI. chelle bhISma munirAja samAdhipUrvaka kALadharma pAmI bAramA devaloke gayA che. bhISmanI mAtA thakI temanAmAM vikasela guNapuSpo hatA naiSThika brahmacarya, mAtA-pitAnI utkaTa bhakti, niSpakSitA, samAdhAnavRti, ahiMsaka pravRti, jJAtA-draSTAbhAva, tapasyA ane sAtvikatA. AvA guNavaMto mATe ja saMyamanA kaSTo paNa devagati ke mokSagatinA sukho hoya che. 6 dhanya mAtA ne dhanya jAyA : mahAtmA araNika muni "are! tame mArI pAchaLa kema doDo cho? mAro dIkaro kyAM gayo che? tene joyo? suMdara saMyama pALato hato. koNe tene kAmaNa karI saMtADI dIdho che? AvI jIvatA jIvanI corI thAya ane tamane khabara paNa na paDe? are araNika! tuM ja have jyAM ho tyAMthI bahAra Ava. jo to kharo, tArI mA upAzrayathI nIkaLI tane zodhavA bhamI rahI che, ane tuM maLavA paNa nathI mAMgato? araNika! tuM kyAM gayo cho?" prauDhAvasthAe pahocelI sAdhvI bhadrAmAtA bhAMgelA-tUTelA avAje bUmo pADatI galIomAM bhamI rahI hatI. tene chaMcheDavA zerInA bALakopAchaLa paDelA hatA. tene joI koI pAgala samaje che to koIkane hRdayamAM karuNA Upaje che. Jain Education Intemational
Page #150
--------------------------------------------------------------------------
________________ 134 caturvidha saMgha hakIkatamAM pitA datta tathA mAtA bhadrAnI sAthe ja putra mAtAnA viSAdano javAba kheda sAthe vALatAM araNike araNike sAva nAnI vayamAM dIkSA lIdhI hatI. dIkSAmAM paNa javAba Apyo, "he mAtA! huM saMyama pALI nahi zakuM." paNa bALamunine lADakoDa karatAM dattamunie araNikamunine gocarI sAdhvI bhadrAe bhavabhramaNano bhaya ane saMyama vagara vistAra lAvI vaparAvavAthI laI saMthAro pAtharI ApavAnuM ane cheka kAjo nahi tema khUba samajAvI pharI araNikano saMsAra choDAvyo. have vagere kADhI ApavAnuM kAma potAnA mAthe lIdhuM hatuM. sahavartI bIjI vAranA saMyamamAM du:khabhIrU araNika muni pApabhIrU banI munio dattamunine samajAve che ke game tema paNa thoDuM ghaNuM gayA. potAnA kAyika pApone dhovA dhagadhagatI zIlA upara sUI araNikamunine kAma bhaLAvo, nahi to moTo thayA pachI gayA ne kAyAnI mAyA choDI dIdhI. zubha bhAvomAM karmo khapAvI saMyamakriyA kema pALaze? paNa mohadazAmAM pitAmunie kaMI paNa kevaLI paNa banI gayA. lAMbu na vicArI putramunine saMyamakriyAomAM na ja joDyA, ane 7 brahAcarcavatarakSAnI parAkASThA : umra thatA yuvAna banelA bALamuninI bharayuvAnI samaye pote kALadharma pAmI gayA. muni jayasuMdara ane muni somadatta have pitAmuninI gerahAjarImAM koNa ALapaMpALa kare? sau saMsAramAM aneka prakAranI ghaTanAo anekavAra aneka temane baporanI gocarI lAvavA sAthe laI gayA. kyAreya chAMyA lokone anubhavamAM AvatI hoya che chatAMya viralA ja tevI sivAya jemaNe taDakAno zrama nahoto vekyo. uparAMta sahavartI saMsAracakranI ghaTanAomAMthI vairAgya keLavI saMyama mArge saMcaratA muniono Agraha paNa bhAra svarUpa lAgato hato. raste jatAM hoya che. basa, mAnavInuM mana phare ane dizA badalAya, mATe paNa baLatA pagane kAraNe ArAma karavA eka sthAne UbhA rahI gayA mananuM parivartana, manano saMkalpa ane mananI zuddhi te ja ne parasevo nItAravA lAgyA. temanI lasalasatI jobanavaMtI cAritramArgane vahana karavAno rAjamArga che. kAyAmAMthI rUpa paNa nItarI rahyuM hatuM. te gokhamAM beThela koI jayasuMdara ane somadatta beu sagA bhAI ane paraspara nArI dekhI gaI ne dAsI dvArA munine ghera bolAvI uttama dravyo prItivALA. bannene potAnA pitAzrI upara anahada rAga, chatAMya vahorAvI temanI rUpavaMtI kAyAmAM mohAI muni araNikane lagna pachI beu bhAI anukrame somazrI ane vijayazrI nAmanI manAvavA lAgI. ekAMtamAM anukULatA thatAM muni paNa cAritrathI be sagI baheno sAthe lagna karI gharajamAI tarIke jayavardhana lapasyA ne khAnapAna, mAnapAna ane suMdarInA suMvALA zreSThIne tyAM rokAI gayA. jayasuMdara ane somazrIno tathA sparzasukhamAM cAritra gumAvI beThA. somadatta sAthe vijayazrIno saMsAra vyavasthita goThavAI gayo hato nirdoSa umramAM lIdhela cAritra sUryatApanA pariSadamAM sahana tethI beu saMsArasukhanI lIlAmAM potAnA prANapyArA pUjya na thavAthI sadoSa banI gayuM ane jANe araNike nirAMtano zvAsa pitAzrIne paNa amuka samaya mATe bhUlI gayA. lIdho ke AvuM ugra saMyama tenAthI na pALI zakAya. paNa khAnadAna paNa acAnaka pitAzrInI gaMbhIra mAMdagInA samAcAra gharanI khAnadAna mAtA potAnA putranA guma thayAnA samAcAra maLatAM beu bebAkaLA banI ghara tarapha cAlyA. tyAM rastA vacce sAMbhaLI kakaLI uThI, putra sneha pAchaLa teNInuM mana bhamI gayuM ja pitAzrInA maraNanA samAcAra maLatAM beu hataprabha thaI gayA. ne bajAramAM, gharamAM ane galIomAM putranI zodhamAM pAgala jevI pitAzrI sAthe chelle paNa mulAkAta na thavA pAmI te AghAtamAM dazAmAM bhaTakavA lAgI. teonuM mana ja saMsArasukhathI uDI gayuM. banneyane mana have saMsAra eka divasa araNike mAtAnI behAla dazA mAnanInA sukha nahi paNa duHkhanuM kAraNa lAgI AvyuM. tethI koI nikaTa gokhamAMthI joI ane tenuM dila dravI uThyuM. potAnA ja nimitte vicaratA mahAtmAone gurupade sthApI bhAvadIkSita thayA. potAnI bhavopakArI mAnI AvI dazA? tenAthI na rahevAyuM, nArI svAdhyAyanI dhUNI dhakhAvI ane pragati karatAM gItArthatA meLavI. saMgane choDI-tarachoDI sIdho gokhathI utarI mAtAnA caraNomAM patinA viyogamAM jayasuMdaranI patnI somazrIe khAnadAnI jhUkI gayo. potAnI bhUlanI mAphI mAMgI. mAtA to stabdha thaI bhUlI parapuruSagamana cAlu karI dIdhuM hatuM. bhogasukhanI vAsanAthI bolI uThI : "are dIkarA! teM to mArI kUkha lajavI. dIkSA potAnI kAyAne kulaTA banAvI teNI sagarbhA banI. jogAnujoga choDI te zuM karyuM?" munirAja jayasuMdara vicaraNa karatAM sAsarIyA gAme ane Jain Education Intemational
Page #151
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA sAsarIyA ghera ja bhikSA vahoravA gayA. patnIe potAnuM pApa chUpAvavA patine muniveza tyAgI pharI potAnA pati tarIke bhogI banavA bhArapUrvaka bhalAmaNa karI. munirAje uttama saMyamanI umadA kiMmata samajAvI chatAMya kAmAMdha somazrI na mAnI. sAMsArika patnInA sakaMjAmAMthI bacavAno koI ja mArga jyAre na maLyo tyAre munirAja bahAnuM banAvI somazrInA bAjunA khaMDamAM gayA. ane saMyamarakSAne pradhAnatA ApavA te khaMDamAM ja vastrano gALIyo banAvI phAMso khAdho ane samAdhi sAthe kALadharma pAmI bAramA devaloke sidhAvI gayA. bIjI tarapha somazrInA nimitte muni tyA thaI hovAthI tenA pitA jayavardhana zreSThIe teNIne gharabahAra karI. ArtadhyAnamAM mRtyu pAmI teNI durgatimAM gaI. e ja rIte somadatta munine bharayauvanamAM saMyama kaSTo sahana karatA dekhI temanI patnI vijayazrI paNa bhogAMdha banI. vicaraNa karatA padhArela munirAjane AMtarI vAsanApUrtinI mAMgaNI karI. bAla ane badanane khullA karI ceSTAo karatI teNIne dekhI somadattamuni khUba virAga pAmyA. potAnA moTAbhAInA jIvanasamAptinI ghaTanA tAjI ja hatI tene lakSyamAM laI teo paNa satva phoravI yuddhabhUmie gayA. tAjA khelAyelA yuddhamAM paDelA maDadAonI mIjabAnI gIdhaDAo karI rahyA; hatA - vacce saMthAro karI mRtanI jema paDyA rahyA ane mAMsalolupInga dhoaM temane paNa mRta mAnI cAMcothI pholI khAdhA. chatAMya brahmacaryana rakSAnA zubha uddezyathI samAdhi maraNa meLavI munirAja soMmadatta paNa cheka sarvArthasiddha devalokanA uttama bhAgI banyA. brahmacarya rakSA mATe AtmabalidAna ApI denAra beu mahAtmAnI yazogAthA Aje paNa gavAya che. zAstromAM brahmacaryavrata ratA e ja saMyama rakSA tarIke gaNAyela che. 8 khoTA kalaMkanI sAcI dAstAna jhAMjharIyA muni A nAnIzI jIMdagAnImAM aneka prakAranI karmanI viDaMbanAo anubhavAtI hoya che. kyAreka gunegAro nirdoSa jAhera thAya che, to kyAreka sAva nirdoSa upara guno AropAya che. chatAMya satyameva jayate nA nyAye aMte sAco ja vijetA bane che, ane khoTo moTo banela mAnavI moDethI paNa jUTho Thare che. banI gayela prasaMga jenA nAyaka hatA munirAja madanabrahma. jemaNe batrIsa-batrIsa sulakSaNA nArIono saMsAra vairAgyapUrvaka tyAgI saMyama svIkArela ane tyAga-tapa ane svAdhyAya dvArA 135 gurunI kRpAnA pAtra banelA. vicaraNa karatAM traMbAvaTI nagarIe AvyA (Aje je khaMbhAta kahevAya che). bapore bhikSAbhramaNa kAje gayela, temane vAsanAvihvaLa eka zeThANIe dAsI mAraphata bolAvyA. potAno pati bahAragAma ane pote ekalI hovAthI kAmavikAra zamAvavA mathatI hatI. temAM madanabrahma jevI mohamayI mAyAvALI kAyAmAM vyAmoha pAmI temanI pAse bhogayAcanA karI. munirAje upadeza dvArA teNIne samajAvavA prayatna karyo, paNa vAMkA karmane kAraNe zeThANI vadhu vAsanAgrasta banI munirAjane bheMTI paDI. mahAtmA haju kAMI vicAre te pUrve to te kAminIe munirAjanuM patana karavA badhuMya prAraMbha karyu. mahAtmA have cetI gayA. upadeza ATopI vratarakSA hetu jevA bhAgyA tevA temane paganI AMTIthI te mAnunIe nIce pADyA. ane pachI potAnA paganuM jhAMjhara je sarakIne muni mahAtmAnA pagamAM bharAI gayuM tene ja kalaMkanuM nimitta banAvI muni madanabrahmane doSita ane zIyala lUMTanAra jAhera karI dIdhA. paNa puNya joge rAjA jharUkhAmAMthI te satya prasaMga dekhI rahyo hato tethI muninI nirdoSatAne jAhera karI ane pelI strIne dezanikAlano daMDa karyo. chatAMya batrIsa patnIonA tyAgI muni madanabrahmane mohaajJAna bharela loko jhAMjharanI ghaTanA pachI jhAMjharIyA muni nAme bolAvavA lAgyA. karma haju vakra hatA. bIjo eka prasaMga AvI Ubho. vicaraNa karatAM ujjainI nagarIe AvyA. tyAM zAMti-samAdhi hatI paNa eka divasa gocarI gaveSaNAe nIkaLela temane tyAMnA rAjA-rANIe dIThA. rANI to tarata oLakhI gaI ke te mahAtmA temanA saMsArI bhAI che, paNa mananI vAta manamAM ja rAkhI potAnA bhAIne saMyamakaSTa veThatAM dekhI acAnaka raDI paDI. je prasaMgathI rAjAne ema thayuM ke A to mArI patnInI bevaphAI che ke je parapuruSane dekhatAM ja pIgaLI gaI. kadAca te sAdhu thatA pUrve mArI rANIno priyapAtra banyo haze tema zaMkA karI. khAnagImAM sainikone Adeza ApI dIdho ke khADo khodI temAM munirAjane utArI garadanathI uDAvI devA. rAjAnA Adeze sainikoe munivarane jhaDapI khADAmAM utAryA, vagara vadhu khulAso karI sIdhI ja gaLA upara talavAra pheravI dIdhI. mahAtmA jAgRta hatA, prathamanA upasarga pachI teo vadhu sAvadhAna ane tarata ja azubha karmo khapAvavAno moko mAnI maunapaNe dhyAnayogamAM pravezyA. rAjA ane mArA beune potAnA karma khapAvavAmAM sahAyaka mAnI maitrIbhAvamAM AgaLa vadhatAM zubha
Page #152
--------------------------------------------------------------------------
________________ 136 bhAve caDI gayA. kALadharma thAya te pUrve ja kevaLI banI gayA, aMtakRta kevaLI banI kapAyela sthitimAM ja mokSane sAdhI gayA. - kAyA kalevara banI paDI gaI, paNa AtmAnI mukti thaI. samaDI dvArA mahAtmAno ogho mAMsano lohIbharela loco samajI uThAvAyo, je uDatA chUTI gayo ne rAjamahela upara ja paDyo. rANI hebatAI gaI. bhayaMkara avAje raDavA lAgI. khulAso thatAM khabara paDI ke rAjA dvArA ja rANInA sagAbhAI mahAtmAnI hatyA thaI che. rAjA paNa potAnI bhUlanuM raDato khADA pAse Avyo ne codhAra AMsu dvArA muni mahAtmAnI kSatavikSata kAyAne khamAvavA lAgyo. tIvra pazcAttApanI agnimAM rAjAnA paNa karmo baLI gayA ne anityabhAvanA bhAvatAM kevaLajJAnI banI mokSe gayA, paNa mokSanI sukhada saphara pUrvenuM duHkha karmonI kAlimAmAMthI udbhavela hatuM. 9 nAnA pApano moTo pazcAttApa : mAtmA aImuttA muni "sAdhUnAM Tarzana puSya"--te tattvane bhAva ane svabhAvathI jANato sAva nAno ATha varasano bALakumAra te mahAtmAne bhara bapore aDavANe page cAlatA ane rUpavaMtI puSTa kAyA chatAMya zrama sahetAM dekhI doDI paDyo; ane uparAuparI prazno calAvyA. kema ekalA cho? kyAM javuM che? pagamAM kaMI ja nathI paheryuM tema kema? AvA taDakAmAM takalIpha nathI thatI? badhAya prazno sAthe bIjo eka prazna paNa umeryo. hAthamAM kaI vastu lIdhI che? mahAtmAe bALakanA nirdoSa bhAvone vadhAvatAM badhAya praznonA samAdhAna ApatA khulAso karyo ke ame jaina sAdhu chIe, gocarI mATe A pramANe ja pharIe chIe, A badhoya amAro sAdhvAcAra che. bALakane mana bIjuM badhuM gauNa hatuM, paNa jo bhikSAno lAbha maLI jAya to te mukhya lAgyuM. bhAvapUrvaka vinaMti karI potAnA rAjamahele sAdhubhagavaMtane AMgaLI pakaDI laI gayo. prauDhavayanA pIDha munimahAtmA bALakanI sAthe bALa banI gayA. chaThThanA pAraNe chaThThano tapa ane pAraNe svayaM bhikSA mATe vicaraNa karatA hatA. nAna majAno bALa rAjaputra hato, uttama saMskArothI susaMpanna hato. mAtA-pitA ucca khAnadAnI hatA. jevA sAdhujI ghare padhAryA, mAtAe bhAvavibhora thaI modaka vahorAvyA ane rAjaputra bALakumArane jaNAvyuM ke Aje ApaNA AMgaNAne bhagavAna mahAvIrasvAminA prathama ziSya gaNadhara gautama svAmie - caturvidha saMgha svayaM pAvana karyuM che. AthI vizeSa oLakhANanI jarUra paNa zuM hatI? mAtAnA caDatA pariNAmanI asara muktamananA putra atimuktakumAra upara paDI. te supAtradAna karI pAcho gautama gaNadharajIne vaLAvavA svecchAe cAlyo. rastAmAM jhoLI pAtrA mAMgyA; jethI teo bhAra vagara cAlI zake. gaNadhara bhagavaMte te mATe dIkSA levI paDe tema saprema samajAvyuM. to aImutto cAritragrahaNa mATe paNa taiyAra thaI gayo. te mATe mAtA-pitAnI rajA levI jarUrI che tema gautamasvAmI pAse jANI tarata mahele pAcho vaLI mAtA-pitAne buddhiyukta prazno karI herata pamADI rajA paNa lIdhI ane maMgaLa AzIrvAda meLavI, kaThIna saMyamamArgane nAnI bALavayamAM sAdhavA saprema svIkAra karyo. gautamasvAmine jIvana samarpaNa karatA sAkSAt bhagavAna mahAvIradeva pAse ja dIkSA grahaNa karI. temanA yogakSema mATe gautama svAmie bALamunine eka vRddha sthavirane soMpyA. ekadA caMDilabhUmie jatAM vacce nAnI talAvaDImAM bALakone kAgaLa vagerenI naukA tarAvatAM dekhI temanI paNa bALasahaja ceSTAo udayamAM AvI ane hAthamAM rahela nAnuM pAtarUM hoDInI jema taratuM mUkyuM. pANInA jIvonI virAdhanA dekhI sthavira munie khAsso Thapako Apyo. te pachI pAchA vaLatAM paNa te ja carcAo cAlI ne vAta prabhuvIra sudhI pahocI. bALamuni khAnadAna hovAthI potAnI bhUlano pazcAttApa karavA lAgyA, ane temanuM aMta:karaNa apUkAyanI virAdhanA badala raDavA lAgyuM. Thapako ApI rahela sthavira munine bAlamuninI AzAtanA na karavA prabhujIe jaNAvyuM ne aImuttA munine iriyAvahI karI pApazuddha banavA kahyuM. bAlamuni caDatA pariNAme iriyAvahI paDikkamatA zukaladhyAne pahoMcyA ane kSaNavAramAM to dhAtakarmo khapAvI kevaLajJAna pAmI gayA. aMte aneka jIvone bodha pamADI svayaM muktine varyA. 10 vItarAgInA ananya rAgI : zramaNa siMhamuni koIka gADha vanamAM dhyAnayoga sAdhavA puruSArtha karI rahelA ekalA aNagAra jaMgalanA siMhano paNa bhaya rAkhe tevA na hatA. sAdhuomAM siMha jevA parAkramI munirAjanuM nAma paNa siMhamuni hatuM, paNa kALajAmAM siMha jevI kaThoratA-hiMsakatAnA sthAne karUNA ane hitakAmanAo bharI hatI. Jain Education Intemational
Page #153
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 130 eka divasa temanA dhyAnane alita karatA samAcAra teTalAmAM to prabhujI taraphathI siMha aNagArane laI javA be AvyA. be vaTemArga te raste jatAM carcA karI rahyA hatA ke prabhu mahAtmAo vanamAM upasthita thayA. bhagavAne kevaLajJAna dvArA mahAvIranA prathama ziSya gozALAe ja prabhu upara dhagadhagatI siMhamuninI vyathA jANI temanI mAnasika zAMti mATe temane tejalezyA choDI che, jethI paramAtmAnA dehamAM viSama vyAdhi potAnI pAse AmaMtrita karyA hatA. paramaguru paramAtmAno saMdeza ane lohInA jhADA thayA che, mukhanI kAMti malina banI che. ane prabhunA anurAgI siMha aNagAre jhIlI lIdho. tarata prasthAna karyuM, gozALAe potAnA mRtyu pUrve AgAhI karI che ke cha mAsamAM ane prabhujI pAse pahoMcI haiyAnA AMsu dvArA paramAtmAnA caraNa mahAvIradeva mRtyu pAmI jaze. pakhAlI prabhunI bhakti karI karma khapAvavA paramAtmAne auSadha vItarAgI prabhune kevaLajJAna pachI Avo maraNAMta upasarga vaparAvyuM, jethI prabhunI kAyA svastha banI hatI. jo ke accheruM hatuM, chatAMya paramAtmAne paNa azAtA vedanIya 11 dIkSAnA kola-karAra : metArya muni karmano udaya te satya hakIkata hatI. prabhu vItarAgI hatA mATe anAdikALanA anaMta bhavomAM jIvAtmAe artha ane AvI viSama paristhiti vacce paNa rAga-dveSathI para samabhAvane kAmapuruSArthanA avaLA zramo veThI potAnA AtmahitanA saMskAro jhIlI rahyA hatA paNa vairAgI siMhamunine A samAcAra bagADI nAkhyA che, tenuM parimArjana eTale pravajyAno punita paMtha. khaLabhaLAvI gayA. teo rAgI ja nahi balka prabhunA parama A jinazAsananA udAtta cAritrano mArga pAmI aneka anurAgI hatA. manamAM vicAra uThI Avyo ke prabhujI to aneka jIvAtmAo kalyANa pAmI gayA ne pAmaze. paNa amuka AtmA mahAtmAo ane gaNadhara bhagavaMtonI sAthe vicaraNa karI rahyA je paristhiti oLaMgI mahAtmA banyA temanA itihAsanI vigato che to paNa gundrohI gozALAnI A te kevI tAkAta ke te AvuM jANavA jevI che. prastuta vAta paNa evI ja che : duSTa kArya karI zakyo? devalokanA be mitra devoe karAra karyA ke je pahelA cyave paNa teTalAmAM to beu musApharomAMthI ekanA praznano tenA jIvane devalokamAM rahela devatAe pratibodhavAno. A pachI javAba ApatAM bIjAe khulAso karyo ke jyAre gozALAe eka devamitranuM Ayu pUrNa thayuM paNa janma thayo caMDAlakuLamAM, jyAM tejalezyAno prakopa karyo tyAre bhagavAnanI sAthe gautama gaNadhara putrapaNuM eTale puruSapaNuM maLyuM. paNa tenI cAMDAla mAtAne potAnI paNa hatA ane anya mahAtmAo paNa hatA. paNa svayaM zeThANI sAtheno karAra hovAthI potAno navajAta zizu zeThANIne prabhujInI ja AjJA hovAthI badhAya gozALAthI dUra UbhA ApI daI tenI bALaputrI levAnuM thayuM. Ama bhAgyayoge ghaTanA nihALI rahyA hatA. chatAMya jyAre mAmalo sAva bagaDI janmajAta caMDALa chatAMya uchera thayo zrImaMta gharamAM. nAma gayo ane gozALo svayaMnA jUThane chupAvI sAco banavA rAkhavAmAM AvyuM metArya. prabhujInI sAme gametema apalApa karavA lAgyo tyAre devalokamAM rahela mitre potAnA mitra metAryane pratibodha jinadevanI AzAtanAne prabhubhakta be mahAtmAo sahana na ja pamADI dIkSAno pavitra mArga cIMdhavA aneka yuktio karI paNa karI zakyA. vAtAvaraNamAM gamagInatA ane udAsInatA vyApI tathA prakArI karmonA kAraNe AgalA bhavanA AtmahitanA karAra gaI. Aje sakaLa zrIsaMgha ane gaNadhara bhagavaMto paNa vyathAmAM chatAMya metArtha bodha na pAmyA, babbe saMsAranI ghaTamALa samAna che ke prabhujInuM zuM thaze? ATha rUpavaMtI kanyAo sAthe sAmUhika lagna levAyA. A badhI bAbato siMha aNagAra sahana na karI zakyA. lagnanA raMgamAM bhaMga pADavA ThIka e ja samaye pelA prabhubhaktie temanI samatAno bhaMga karI nAkhyo, temanuM mana paNa mitradeve TUcako karyo. metAryanI janatA mAtAne raDatI karI ane vanamAM viharatuM prabhujInI pAse pahoMcI gayuM ane teo cAMDAla pitAmAM moha pedA karI lagnanA divase ja metArya pAse paramAtmAnI dehavedanAnI kalpanA mAtrathI siMha jevA chatAMya mokalI tenA janmanI asalI jAherAta karAvI. tethI metAryanI raDavA lAgyA. potAnuM haiyuM hAthamAM na rahyuM. ekAkI sAdhanAmAM mULa nIca kuLa jAti prakAzamAM AvI gaI ane jAnaiyAoe paNa svArtha lAgI Avyo. moDhA pheravI lIdhA. metAryano cAMDALa pitA tene ghera laI javAnI mana na mAnyuM tethI teo vanamAMthI vicaraNa karI miMDhika vAta karavA lAgyo. tethI kanyAo paNa metAryathI vimukha banI grAmanA upavanamAM prabhu pAse javAno vicAra karI rahyA hatAgaI. aMte beu pakSa vacce mAmalo bIcakI jatAM levAyela lagna Jain Education Intemational
Page #154
--------------------------------------------------------------------------
________________ karI. 138 caturvidha saMgha radda thayAM ane metAryanA nAmano phajeto thayo. metAryanA AghAtano te AnaMdane ciraMjIvI banAvavA rAjavIe gaIkAlane paNa yAda pAra na rahyo. paNa have manathI svastha thAya teTalAmAM pharI mitradeve karI lIdhI. metAryane devabhavano kola-karAra yAda karAvI saMsAratyAga karavA kAraNa ke moTAbhAI caMdrayazAe haju cha mAsa pUrve ja bhalAmaNa karI. lagnano samAraMbha bhaMga karAvI apamAna karAvyuM, vairAgyabhAvanI dIkSA lIdhI hatI ane pote rAjA banyA hatA. have puruM sanmAna thAya to ja dIkSA levA vicAraze tema jANa nIti-nyAyasaMpanna rAjakAja cAlatA hatAM, paNa acAnaka dehamAM vicitra jvara pedA thayo, jethI AkhAya zarIramAM baLatarAne pIDA | game tema cAritra mArge metAryane lAvavA tenI kIrti vadhe te thavA lAgI. auSadhopacArane vaidyonI davAo nAkAmayAba thatAM mATe metAryane eka evo bakaro Apyo, je hAjata karI lIMDInA chelle rANIoe rAjA nami mATe caMdana ghasavAnuM svayaM cAlu badale ratno Apato hato. alpa samayamAM te camatkAranI vAta karyuM. temAMya rANInA hAthanA kaMkaNo TakarAtAM je avAja utpanna rAjA zreNika sudhI pahoMcI gaI. bakaro rAjAne ApavAnI sAme thato hato te paNa sahana na thatAM rANIoe saubhAgyanuM eka ja metAryo zreNikanI putrI mAMgI. vaLatA zreNike metAryanI ucca kuLa kaMkaNa rAkhI bIjA kaMkaNo kADhI nAkhelA tethI vAtAvaraNa zAMta khAnadAnI cakAsavA traNa kaThora zarto mUkI, je traNeyamAM metArya thayuM. ane rAjAe te najIvI ghaTanAmAMthI paNa sajIva ciMtana karI pAra utarI jatAM magadhapatie potAnI rAjakuMvarI metAryane lIdhuM ke ekalapaNuM te ja sukhanuM kAraNa che. saMkhyA vadhavAthI jaMjALa paraNAvI. Ama metAryanuM apamAna bhUlAI gayuM balka badheya paNa vadhe che. mATe game tema ekalA ja sAdhanA karavA nIkaLI rAjaputrI sAthe lagna thavAthI sanmAna thavA lAgyuM. javuM ane jo kAyAmAM udbhavelo dAhajvara dUra thAya to savAre bahumAnanI icchA pUrNa thayA pachI metAryane mitradeve pharI uThatAM ja pravajayAno paMtha levo. ane kharekhara te zubha saMkalpa ane dIkSA mATe salAha ApI. paNa metArya have saMsArasukhamAM rAgI zubha svapnanA phaLathI rAjAno roga bhAgI gayo. banI dIkSAne kAla upara ThelavA lAgyo. Ama karatAM ThIka bAra tarata ja mananI bhAvanA pUrNa karavA rAjavIe putrane rAja varasa vItI gayA. pachI saMsArathI kaMTALI cAritra mArga lIdho; soMpI dIkSA lIdhI. namirAjA dIkSita thayAM ne Idra mahArAjA paNa pAchaLathI mohagarbhita dIkSA paNa jJAnagarbhita banI ane eka brAhmaNanuM rUpa banAvI temanI parIkSA karavA AvyA. temanA Akasmika ghaTanA vakhate paNa samatA TakAvI metAraja munivara vairAgyanI cakAsaNI karatAM prazna karyo ke badhuMya bhalAnuM kArya choDI aMtakRta kevaLI banI mokSavadhUne varyA che. te ja bhavamAM muktine svArthanA sukha mATe dIkSA kema lIdhI che? tyAre namirAjAe varanAra caramabhavI jIvonA jIvanamAM paNa karmasattA kevuM rAja kare paramAtmAno pravajyA paMtha svArthano nahi paNa sarvajIvone tenuM A draSTAMta che. abhayadAna ApatAM paramArthano mArga batAvyo. pharI navA prazno 12 jJAna gabita vairAgya : namirAjarSi pUchAyA ne namirAjAe badhAyanA sacoTa javAbo ApI dIdhA. roja divasa uge che ane rAta paNa paDe che, paNa AjanI praznottarI suMdara hatI. rAtrie bimAra rAjAe svapna dIThuM jemAM airAvata hAthI ane indradeve badhAya praznonA sacoTa javAbothI tu-saMtuSTa thaI unaMga merU parvata upara dRSTi paDI, beu sthAna dekhatAM ja rAjAne potAnuM asala rUpa-svarUpa prakaTa karyuM ane temane abhinaMdana romaharSa thayo ane pachI to tenA ja AnaMdamAM dehano dAhajvara pAThavyA. namirAjarSinA utkaTa vairAgyanI parIkSA karI dhanyatA ja jANe utarI gayo hoya tevI sukhAnubhUti paNa thaI. divasa anubhavI. ghaNI prazaMsA karI Idra to devaloke gayA, paNa pAchaLathI ugyo ne rAjA uDyA. zarIranI sukhAkArI hatI paNa mana svapnanA te ja namirAjarSie vairAgya baLe karmo khapAvI kevaLI banI mukti vicArothI gherAyela hatuM. svapna upara ja ciMtavana karatAM-karatAM paNa meLavI. paramAtmA mahAvIradeve paNa te ja prasaMga chellI vicAronI zuddhi thatAM temane jAtismaraNa jJAna upajI gayuM. ane dezanAmAM varNavyo che, je uttarAdhyayana sUtramAM guMphita che. dekhANuM ke pote pUrvabhavamAM sAdhu paryAyamAM hatA. saMyama prabhAve 13 namaskAra-camatkAra-namaskAraH prANata devalokanA sukho gayA bhavamAM mANyA che ne pharI bacela puNya thakI rAjA tarIke navo janma vItI rahyo che. ekasAthe baMdhAya amarakumAra drazyo jJAnamAM prakAzita thatAMja rAjAno AnaMda apUrva banyo. paNa navakAranA nava pado, aDasaTha akSaro, pratyeka akSaro upara Jain Education Intemational
Page #155
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA eka hajAra ne ATha vidyAo, pAchA te vidyAonA rakSaka devatAo. Ama badhuM ja zubha bheguM thavAthI mahAmaMtranA ArAdhakone adhiSThAyaka devatAo rakSe che, camatkArika phaLa bakSe che ane azubha ane kutsita tattvone bhakSe che. AvA ArAdhakomAM amarakumAranuM nAma aitihAsika ne amara che. prabhuvIranA vicaraNakALanI vAta che. rAjagRhinA rAjA zreNikanI citrazALAno daravAjo te sAva navo paNa caNatara sAthe tUTI jAya che. jyotiSo-paMDitoe AgAhI karI dIdhI ke batrIsa lakSaNavaMtA bALakanI jo homamAM AhUti apAya to ja daravAjAnuM kArya pAra paDe. bhagavAna mahAvIra pAsethI bodha pAmyA pUrvenI dazAmAM mohAdhIna rAjA zreNike nagaramAM DhaMDhero pITAvI bALakanA vajana pramANe sonuM ApavAnI jAherAta karI. lAlacamAM cAra putronI mAtA bhadrA brAhmaNIe pati RSabhadAsa brAhmaNanI uparavaTa thaI potAno aNamAnIto dhArmika, saraLa ane umramAM nAno dIkaro rAjAne vecI nAkhyo. rUpiyAnA svArthe sagI janetAe jIvatA bALakane anAtha karI dIdho. nirdoSa amara maravA nathI mAMgato, ane rAjA-prajA badhAyanA page paDe che, AMsu sAre che, bacAvonI bUma pADe che. paNa paisApremI pAkhaMDI brAhmaNa bhaTToe amaranI AhUti mATe rAjAne khAsa Agraha karyo ane rAjA zreNike paNa potAnI citrazALAnA svArthane AgaLa karI amarane balidAna mATe bhaTTonA hAthamAM soMpI dIdho. amara kaNasato rahyo ne nirdaya brAhmaNoe tenI jIvatI AhUti ApavA agnikuMDa pAse lAvI khaDo kIdho. phakta dekhAvanI ADaMbarI zarIra zobhA, snAna ne AbhUSaNothI alaMkRta karAyelo amara motane sAme dekhI sIdho ja navakAra mahAmaMtranA zaraNe gayo. jaMgalamAM lAkaDA kApavA jatAM jaina muni bhagavaMta pAsethI navakAra zIkhavA maLyo hato. pote brAhmaNa chatAMya jainI navakAra uparanI zraddhA draDha hatI. khUba gaMbhIratAe, praNidhAnathI gaNAtA te navakAranA prabhAve daivI camatkAra thayo. rAjA zreNika sahita bhaTTo jamIna upara lohI vamatA gabaDI paDyA, aganajvALA upazamI gaI, vacce siMhAsana AvyuM ne tenI upara devoe amarakumArane besADI dIdho. te pachI to amarakumAre svayaM dayA lAvI navakAra gaNI pANI chAMTatA badhAya hoMzamAM AvyA. jyAM namaskAra tyAM camatkAra hato, te camatkArane pratyakSa dekhI rAjA svayaM bALakumAra amarane namaskAra karavA lAgyo. rAjA zreNike amarane rAjya 139 ApavA taiyArI dekhADI kAraNa ke cAreya tarapha amaranI amarakahANI carcAvA lAgI. paNa te lAlacathI paNa mukta amarakumAre svArthI saMsArano tyAga karI jAtismaraNa jJAna thaye vairAgyapUrvaka brAhmaNa maTI zramaNapaNuM svIkAryuM. svayaM loca karI, vastro paherI smazAne jaI kAussagga dhyAne UbhA rahyA. tenI mAtA to pUrvabhavanI vairiNI hatI. pAchuM dhana-sonuM rAjA mAMgI na le tethI badhuM sagevage karI daI, potAnA putranA jIvatAM bIjo upadrava na thAya tevI bhItithI chUpIchAnI rAtre zasra laI jaMgalamAM gaI. sagI mA DAkaNathI bhUMDI banI. nUtana munirAja amaramuninI hatyA karI nAMkhI. bhayamAM pAchA bhAgatAM jaMgalI vAghaNano zikAra banI. munihatyAnA gojhArA pApe marI chaThThI narake ravAnA thaI. jyAre munirAja amara navakAramAM lIna prANaghAtaka upasarga vacce paNa samatva rAkhI zubha dhyAne samAdhi mRtyu dvArA bAramA devaloke gayA. AvatA bhave to mahAvidehakSetrathI navakAra prabhAve ja kevaLI banI muktine varanAra che. 14 ArAdhanA AzAtanA-ArAdhanA ArdrakumAra manuSyanuM jIvana ArAdhanA-virAdhanAonuM calacitra. jIvanamAM AvatA sukhamAM mULamAM dharma ane zArIrika mAnasika duHkhonA mULamAM thayela pApo-bhUlo ane virAdhanAo hoya che. je pAponA udayakALe DagI jAya che te jIvana hArI jAya che. ane je bhUlone bhUlI navA divasanI navI zarUAta kare che tenA jIvanamAM pragati-unnatine karmo paNa aTakAvI nathI zakatA. sAmAyika nAmanA kheDUtanA bhavamAM lIdhela cAritra paNa cAritrajIvanamAM jIvaMta banI gayela patnI sAdhvI uparano rAga, jene kAraNe cAritrajIvananI ArAdhanA-virAdhanA thaI gaI. karme badalo lAvI te kRSaka sAdhu jIvane samudra madhye anArya dezamAM rAjA Ardakane tyAM Ardra nAme janma Apyo. anAryabhUmi chatAM kumA2vaye nimitto evA sarjANA ke AryabhUmimAM AvavAnuM thayuM ne pharI pUrvabhavanI adhUrI sAdhanA pAra pADavA anukULatAo maLI. rAjagRhI nagarIthI Avela zreNikanA maMtrI pAsethI potAnA pitA rAjAne maLela bheTavastuo te kAraNe zreNikanI oLakhANa thaI. pachI zreNikaputrane abhayakumAra maMtrIzvara tarIke oLakhI vagara mulAkAte paNa maitrI sthApavA ArdrakumAra dvArA bheMTo mokalAvavI. anAryabhUmimAMthI rAjaputra pAsethI muktAphaLaparavALA vagere abhayakumArane maLavA. vaLatAmAM jainadharmanA
Page #156
--------------------------------------------------------------------------
________________ 140 anurAgI buddhinidhAna abhayakumAra dvArA yuktipUrvaka anArya rAjaputra ArdrakumArane Adezvara paramAtmAnI pratimA mokalAvavI. je prApta thatAM ja ekAMtamAM peTI ughADI darzana-ciMtana-uhApoha karatAM ArdrakumArane thayela jAtismaraNa jJAna. pUrvabhavanA sAdhujIvananI saMyama sAdhanAmAM lAgela aticArono khyAla AvatAM vairAgya thavo ane AryabhUmie jaI abhayakumArane maLI navA dhArmikajIvananI zubha zarUAta karavAnI laganI. pitA dvArA te bhAgIne magadha deza na jAya te mATe pAMcaso sAmaMtono kaDaka pahero. chatAMya badhAyane chetarI ekalA bhAgI chUTI ArdrakumAranuM bhArata-dezamAM AvI javuM. AryakSetramAM pravezatAM ja cAritranI bhAvanA. potAnI jAte ja dIkSA laI levI. paNa letA samaye AkAzavANI thavI ke bhogakarma bAkI che mATe dIkSA hamaNAM na levI, chatAMya saMyamanA puruSArthe AgaLa vadhavuM. paNa karmasaMjoge pUrvabhavanI sAdhvIpatnIno jIva devadatta zreSThInI kanyA zrImatIrUpe pharI piracayamAM Avavo. Ardramunine pati tarIke svIkArI. aMte haTha karI bAra varSanI paryAya vaTAvI gayela munivaranI sAthe ja lagna karavA. ArdramuninuM pharI saMsAramAM AvavuM, putrajanma pachI pharI dIkSAnA bhAva thavA. paNa putra dvArA ja sUtaranA bAra tAMtaNe baMdhAI jatAM bIjA bAra varasa gRhasthavezamAM vItAvI, pachI kizorAvasthAmAM Avela putra tathA patnI zrImatIne samajAvI dIkSA laI levI. tema ArdrakumAranuM jIvana AzAtanA-ArAdhanAno itihAsa che. paNa bIjI vAra lIdhela saMyamamAM AzAtanAnA pApone dhoI nAkhavA jabbara puruSArtha karavo. svayaM laI lIdhela muniveza chatAMya potAnA ja pitA rAjA dvArA niSkASita jevA pAMcaso sAmaMtone pratibodhI temane paNa pravajyAno mArga pradAna karavo. pachI hAthInA mAMsabhakSI tApasone paNa pratibodhI saMyama mArge caDAvI, balidAna mATe rakhAyela hAthIne mukta karI ahiMsAno AhlAda gajavavo ane anekone dharmano sAco mArga cIMdhI prabhu mahAvIra pAse mokalI aMte abhayakumAra tathA rAjA zreNikane maLavuM. hAthInI mukti sahelI paNa putranA snehabaMdhananI gAMThamAM bAra varasa sudhInuM gRhasthajIvananuM kaThora baMdhana kevuM hatuM tenuM svayaMnA mukhe svayaMnA anubhavanuM satyakathana karI laghutAnuM darzana karAvavuM. svayaM saMyamI vezamAM chatAM abhayakumAra dvArA mokalAyela AdinAthaprabhunI pratimAnA upakArathI jIvanaparivartana thavAnuM kabUlI temano niHsvArtha upakAra anumodavo ane aMte prabhu mahAvIranA sthApela caturvidha zrIsaMghamAM bhaLI jaI AtmakalyANa caturvidha saMgha mATe bAkInuM jIvana paNa dharmapariNati pUrvakanuM vItAvI hazukarmI banI AtmakalyANa sAdhI javuM. A ArdrakumArano jIvana prasaMga jIvanamAMthI thatI unnati--avanati--punaH unnati ane paraMparAe muktinuM sacoTa dRSTAMta che, je patitone AlaMbanabhUta che. cAritradharmanI ArAdhanAmAM Avela AzAtanAno vaMToLa ane pachInI utkaTa ArAdhanAno itihAsa che. 15 corInA pApane choDI-tarachoDI rohiNeya jugArI paNa aNagArI bane, kAmI paNa nAmI bane, brAhmaNa paNa zramaNa bane, khUnI paNa muni banI mokSe jAya ke mithyAtvI paNa samikatI banI svarge sIdhAve tevA aneka prasaMgo jinazAsanamAM jovA maLe che. banI gayela eka satya prasaMga prabhuvIranA samakAlIna itihAsanI sAkSI pUre che. rAjagRhi nagarInI nikaTamAM Ajeya vaibhAragiranI guphA che, jyAM rahenAro bhayaMkara lohakhura cora jeNe potAnA jIvanamAM aneka nAgarikone corI karI satAvyA hatA. sAthe potAnA putra rohiNeyane paNa mRtyu samaye corInA dhaMdhAno vikRta vAraso suprata karI, bhagavAna mahAvIranI vANI na sAMbhaLavAnI pratijJA karAvI hatI. kahevAya paNa che ke pApIo pApanA cepa dvArA pApano pracAra ja karatA hoya che, mATe pApI nimittothI bacatA rahevAmAM bhalAI che. pitAnI pratijJAthI baddha te coraputra jaMgalano eka ja rasto hovAthI jyAre jyAre samavasaraNanI nikaTathI javAnuM thAya tyAre tyAre jinavANI na saMbhaLAI jAya mATe kAnamAM AMgaLIo bharAvI pasAra thAya che. paNa eka divasa pagamAM kAMTo lAgI javAthI upAya rahita te jevo kAMTo kADhavA hAtha paga upara mUke che teTalI vAramAM tenA khullA rahela kAnamAM devalokanA devonuM varNana karatAM prabhu vIranA vAkyo anAyAsa paDI jAya che. pratijJAbhaMganA bhayathI tarata kAMTo kADhI AMgaLIo kAnamAM bharAvI te rohiNIyo tyAMthI bhAgI chUTe che. paNa pAchaLathI buddhizALI abhayakumAranI vyUharacanAmAM sapaDAI jatAM pakaDAya che; paNa prANa bacAvavA potAnuM nAma . durgacaMDa paTela tarIke oLakhAvI bacAva kare che. tapAsa karatAM zAligrAmavAsI te ja nAmano paTela bahAragAma hovAthI abhayakumAra yukti karI cora pAse satya kaDhAvavA tene jamADI uparathI dArU pIvaDAvI nazAmAM devaloka jevuM vAtAvaraNa dekhADI
Page #157
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA tenI pAse pUrvabhavanA sArA-narasA kAryonI yAdI pUche che. tyAre aDadhI bhAna dazAmAM Avela rohiNIyo cora abhayakumAranuM kAvatruM jANI jaI potAno corIno dhaMdho ne pApo chUpAvI dharmAtmA tarIke oLakha thAya tevI jUThI vAto kare che. kAraNa ke te mahelamAM upajAvela devaloka jevA vAtAvaraNa vacce paNa UbhI rahela devAMganAo ane devonA zarIra jamInane aDelA, puSpanI karamAyelI mALA, AMkho paNa palakArA mAratI ane zarIra paNa audArika jaNAtA prabhu vIre karela devalokanA varNana karatAM sAva virUddha dekhAI jatAM te cetI gayo hato. tene khyAla paDI gayo ke mane mArA moDhethI ja cora tarIke kabUla karAvI abhayakumAra sajA karavA mAMge che. tethI ardhabhAnadazAmAM paNa te sapheda jUTha bolI potAne dharmAtmA tarIke lekhAvavAmAM saphaLa banyo. corI karavA jatAM pakaDAyela tenI pAsethI kaMI ja na maLatAM rAjA zreNika paNa tene daMDa na karI zakyA. ane rohiNIyo bacI gayo. paNa maMtrIzvara abhayakumAranA sakaMjAmAMthI bacIne paNa pAchA potAnI guphA tarapha jatAM vicAro jhabUkI gayA ke phakta prabhu vIranI vANInA cAra ja vAkyo te paNa kAMTAne kAraNe parANe sAMbhaLatA jo ATalo badho lAbha ane jIvana bacI gayuM hoya sAkSAt bhagavAnanI jIvaMta dezanA suNatAM zuM zuM lAbha na thAya! ghaTanA e banI che ke coraziramora rohiNIyAe pitAnI pratijJAbhaMgamAM paNa potAnuM Atmika bhaluM vicArI corInA pApane sadAya mATe tilAMjali ApatAM samavasaraNamAM prabhu pAse prAyazcitta karyuM. tyAM upasthita rAjA zreNikanuM abhayadAna meLavI abhayakumArane corInuM sthAna ne milkata suprata karI dIdhA ane AgaLa vadhatAM jIvananA pApone dhoI pavitra banavA svayaM prabhu paramAtmA mahAvIra pAse punita pravajyA paMtha pasaMda karyo. AgaLa eka upavAsathI laI cha mAsa sudhInA ghora tapa dvArA chelle vaibhAragiri upara ja aMtima samaye aNasaNa AdaryuM. samAdhimaraNa dvArA devaloka meLavyo ne AvatA bhavamAM to mukti paNa pAmaze. 16 saMyamarathanA sAcA sArathiH meghakumAra kaMcana ane kAminInA baMdhana karatAMya rAga ane dveSanA baMdhana gADha hoya che ane rAga-dveSa karatAMya manamAM uThatA saMkalpa-vikalponA baMdhanano parigraha e ja vadhu gADha hoya che. mAnavIne sarvajIvo karatAM sarvottama mananI mUDI maLI che paNa For Private 141 svayaM jAte ja vicAro vikAromAM sapaDAI baMdha ne muktinA dvaMdrane anusarI kAlpanika duHkha sukhane anubhave che. jyAre jJAnI puruSonI jJAnadraSTi AvA vicAronA vamaLomAM paNa jJAtA-draSTA hovAthI karmabaMdhathI lepAtI nathI. jIvanamAM gurutattvanI jarUrata paNa mAnasika tANathI mukti meLavI sAcA mArgadarzana mATe che. bAkI jo mananuM taMtra saMtulita che to AtmA svayaM ja svano guru che. paramAtmA mahAvIranA samayakALanI yazogAthA kevaLajJAna pachInA trIsa varasamAM rojarojanI dezanA nityanavI dIkSAo ane avanavA prasaMgo A badhAyathI prabhu mahAvIrayuganI adbhuta vAto Ajeya lokajagatamAM dharmapuruSArtha mATe jIvaMta preraNA kare che. phakta eka ja divasanA cAritraparyAya pachI caDatA pariNAme jJAnagarbhita vairAgI zreNika ane rANI dhAriNIputra meghakumAra munirAjane te ja saMyamajIvananI prathama rAtrie cAritrajIvananI karkazatA upara Acho-Acho paNa durbhAva thaI gayo kAraNa ke rAtrinA potAnA dIkSA krama pramANe saMthArAnI bhUmi utArAnA kinArabhAge AvI. jyAMthI rAtrinA samaye mAtra paraThavavA ne avara-javara karatAM muni mahAtmAonA caraNanI Thesa-sparza temane naDatararUpa banI gaI. AkhIya rAtri sthAnaphera, jIvanakramaphera ane vicArapheranA kAraNe nidrA vagaranI gaI. badhAya mahAtmAo ajANa hatA. phakta prabhuvIranuM nAma-ThAma ane guNadhAma jANI suNI saMyama levA A rAjaputre himmata karI lIdhI hatI. dIkSA pUrve rAjabhuvanamAM evI jAhojalAlI mANI hatI ke pANI mAge tyAM dUdha hAjara thatuM hatuM. tethI ja to prabhuvIranI prathama dezanA sAMbhaLI vairAgI banI janAra potAnA mAnItA putrane saMyama mArge jatA aTakAvavA mahotsavane ADaMbarapUrvaka rAjagAdIe besADI badhIya anukULatA bakSI hatI. chatAMya vacanathI baMdhAyela pitA rAjA zreNika pAse rAjA banI meghakumAre rajoharaNa ane pAtrA ja maMgAvyA tethI vacanabhaMga TALavA tema ja karavuM paDyuM ane aMte khUba ullAsa dAkhavI meghakumAre svayaM paramAtmA vIra pAse ja dIkSA paNa lIdhI. paNa phakta aDadhA-poNA divasanA parivartita jIvana pachI saMyamI sAdhuonA saMghaTTAthI utpanna thayela zArIrika phleza sahana na thaI zakavAthI mana paNa bagaDI gayuM ne rAjasukha yAda AvI gayuM. pote dIkSArthI hatA tyAre kevA mAnapAna ne sanmAna hatA ane cAritra pachI vaibhavane tyAge havenuM jIvana apamAna bharela Personal Use Only
Page #158
--------------------------------------------------------------------------
________________ 142 lAgI AvyuM. savAra thatAM ja saMyama choDI pharI saMsAramAM pAchA vaLavAnA vikaTa vicAroe manane gherI lIdhuM ane mahAtmA potAne sAva ekalA anubhavI rahyA. mana addhara thatAM sau sAthe ane pAse chatAMya, hatAza banI savAre rajoharaNa pAchuM karI vrata choDavAnA vikalpa sAthe prabhuvIrane maLyA. paNa saMyamanI sAkSAtumUrtisamAM bhagavaMte jyAre meghakumArane pUrvanA hAthInA bhAvamAM jaMgalamAM pragaTela dAvAnaLa vakhate aDhI-aDhI divasa sudhI eka paga addhara rAkhI eka nAnA sasalAne abhayadAna ApI je puNyopArjana karela tenI hakIkata jaNAvI. eka tiryaMcanA abhayadAna thakI utpanna puNyathI sIdhA ja tiryaMca hAthInA bhavamAMthI manuSyabhava, rAjakuLa, jainaparivAra ane dharmapuruSArtha jevI phaLa saMpadAne pAmavAnI ghaTamALa samajAvI. uparAMta jaNAvyuM ke eka jIvanI dayAthI ATalo badho lAbha to cauda rAjalokanA sarve sUmi-bAdara, sthAvara-jaMgama badhAya jIvone abhayadAna ApanAra pravajyAno pavitra paMtha keTalI badhI puNyarAzi pedA karaze? manathI thAkelAno bhagavAna vizrAma banyA. asthiratAne haTAvI ullAsa pragaTAvanAra mArgadarzaka banyA. Ama jIvananA paNa sAcA sArathi banI AtmakalyANanI sAcI dIkSA bakSI. jethI munirAja meghakumAra lIdhela vratamAM aprakaMpa banI gayA. jIvadayAnuM sAdhana cakSusivAya dehanA sarve aMgopAMgonI mAyA mUkI dIdhI. saMyama ane saMyamIonA baMdhana paNa muktinuM kAraNa mAnI suMdara sAdhanA karI. mAThA vicArone khamAvI zuddha banavA prabuddha meghakumAre vrata ane tapa dvArA karmo khapAvI uttama vijaya vimAne janma lIdho che. AvatA bhave to tyAMnA uttama sukho bhogavI mahAvideha kSetrathI mokSane pAmI jaze. dhanya che bhagavAnanuM zAsana. prabhu hatAza saMyamInA hamasAthI paNa banyA ane saMyamarathanA sAcA sArathI paNa. 17 jJAnI puruSanI niSpakSatA : bhadrabAhusvAmI tIrthakara prabhunA sthApela caturvidha zrIsaMghano yogakSema karI sakaLa zrIsaMghamAM ArAdhanA ane zAsanaprabhAvanAo vadhAravAnI jImedArI AcArya bhagavaMtonI hoya che, te ja kAraNa che ke e ja prabhunA nirvANa pachI paNa paramAtmAnuM zAsana avicala jayavaMtu che. caturvidha saMgha prabhu vIranA zAsanamAM thaI gayela caudapUrvadhArI-zrutakevalInuM bIrUda pAmanAra bhadrabAhusvAmInuM nAma khyAta-vikhyAta che. janma brAhmaNa paNa zramaNa saMsthAmAM sAdhupadathI pragati pAmI AcAryapada sudhI janAra teo zAsanaprati kevA vaphAdAra hatA teno paricaya to be-traNa prasaMgothI khAsa jANavA-mANavA jevo che. saMsArI pakSe bhadrabAhu nAnAbhAI ane moTAbhAI hatA varAhamihira. beunI dIkSA chatAM nAnAbhAI bhadrabAhu bahuzruta banyA ane bAreya aMga jANI viziSTa jJAnI kahevAyA. jyAre moTAbhrAtA varAhamihiranI prajJA agIyAra aMganA abhyAsa sudhI ja vikAsa pAmI aTakI gaI. guNomAM paNa laghubhrAtA bhadrabAhusvAmI AgaLa thavAthI gurujI ane yazobhadrasUrijIe temane AcArya pada enAyata karyuM. guNAnurAganI ochapanA kAraNe pote moTAbhAI chatAMya mAnasanmAnavALuM tRtIya pada potAne na maLatAM varAhamihira munie mUnipada ja choDI dIdhuM. manomana akaLAIne gRhasthadharma svIkArI lIdho. ane saMyamatyAgI jyotiSazAstranA jJAnano upayoga karI rAjA naMdanA mukhya purohita banI gayA. potAnA sagAbhAInI AvI avanati tathA galata nirNayanA pratyAghAta bhadrabAhusvAmIne paNa lAgyA, paNa jinazAsanane pAmI gaMbhIratAthI zAsanahita mATe sahana karI lIdhuM. te pachI paNa naMdarAjAnA navajAta bALakanI kuMDaLI banAvI bALakanuM AyuSya pUrA so varasanuM jAhera karAyuM tyAre tevI jAherAtanI sAme AcAryazrIe potAnA moTA saMsArI bhAIno vicAra na karI bALakanuM AyuSya phakta sAta divasanuM jAhera karI satyapakSano paricaya Apyo. kharekhara sAtamA divase AcAryazrInI AgAhI mujaba ja bALakanuM maraNa thatA potAnA jJAnanuM apamAna mAnI jyAre varAhamihira jyotiSazAstranA graMtho pANImAM padharAvavA cAlyA tyAre paNa karUNA lAvI AcAryazrIe tema karatAM aTakAvyA ane graMthonI bhUlanA badale varAhamihirane tenA gaNitanI bhUla samajAvI. chatAMya matsarabhAvamAM ja parAbhava pAmela varAhamihire ArtadhyAnamAM mRtyu pAmI vyaMtara banI jainasaMgha upara marakI roga prasArI badhAyane upadrava ApavAnuM zarU karyuM tyAre jJAnabaLe potAnA ja bhAI dvArA devatAI zaktinA durupayogane jANI bhadrabAhusUrijIe saMghanI rakSA mATe camatkArika uvasaggahara stotranI racanA karI. jeno viziSTa mahimA Ajeya prasiddha che. Jain Education Intemational
Page #159
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA A jJAnI puruSe paryuSaNa mahAparvanI ArAdhanA mATe 'kalpasUtra' jevA mahAnagraMthanI racanA paNa karI hatI. uparAMta zramaNasaMghanI AjJA ane icchAne pradhAnatA ApavA potAnI bAra varasanI mahAprANa dhyAnanI sAdhanAmAMthI samaya kADhI niHsvArtha bhAve paMdaraso mahAtmAone nepALa mukAme vAcanA ApI hatI. ane jJAnopAsaka sphulibhadrajIne to dasapUrva arthathI ane bAkInA cAra pUrva sUtrathI paNa ApyA. saMghavAtsalyanA jIvaMtarUpa jevA bhadrabAhusvAmI prAcInagotrIya hatA, tathA temanA gurubhAI mADharagotrIya saMbhUtivijayajI hatA. beu AcAryoe potAnA samayamAM khUba zAsanaprabhAvanAo karI che. 18 saMgha ekatAnA himAyatI : AcArya ratnaprabhasUrijI 5ramAtmA mahAvIradeva ane prabhu pArzvanAthajI vacce phakta aDhIso varSanuM aMtara rahyuM, jethI tIrthapati bhagavAna mahAvIranI caturvidha saMgha sthApanA svataMtra chatAMya te samayakALe kezIgaNadhara, svayaM prabhujInA mAtA-pitAjInI jema prabhu pArzvanAthanA zAsananI ArAdhanA karanArA aneka zramaNa-zramaNI ane zrAvaka-zrAvikA thayA hatA. prabhu vIranA nirvANa samaye potAnI AsurI asara dekhADanArA bhasmagrahanI vakragatine svayaM paramAtmA svayaMnA AyuSya vadhArI TALI na zakyA, kAraNa ke AyuSyano vadhAro tIrthaMkarone paNa azakya che. paNa te thavAthI te vakragrahanI asara nIce prabhujInA zAsanane bethI aDhI hajAra varaso sudhI aneka AghAta-pratyAghAto naDI gayA. tethI prasaMge prasaMge vikhavAdo, matAMtaro ane vaimanasyanA nimitto sarjAyA. tenA mULabhUta kAraNamAM te te jIvaMta pAtro karatAMya kALano kuprabhAva ja tathAprakA2I vAtAvaraNamAM mukhya nimitta che. eka nAnI sarakhI ghaTanA durghaTanAnA svarUpa letAM rahI gaI. jenA mULa kAraNamAM te samayanA AcAryazrInI gItArthatA hatI. prasaMga banyo che prabhu vIranA nirvANanA phakta so varasonI AsapAsa ke jyAre prabhuvIranA zAsanamAM ekasaMpitA, bhavyatA ane abhyudayanI sarvAMgI vikAsazreNi vilasI rahI hatI. prabhu vIranA nirvANanA lagabhaga so varasanI AsapAsa samayakALe paNa pArzvaprabhujInA zAsananA pAMcamAM paTTadhara ratnaprabhasUrijI ma.sA.nuM vicaraNa jesalamera tIrthanI nikaTanA kSetromAM hatuM. AcAryazrIne sAdhanAbaLe viziSTa vaikriya labdhio 143 pragaTa hatI jethI teo mULa deha thakI navI kAyA banAvI zakavA samartha hatA. labdhidhArIo potAnA labdhino upayoga phakta zAsanaprabhAvanA athavA zAsanahIlanA nivAraNa mATe ja karatA hoya che. je varase AcAryazrI ratnaprabhasUrijI osIyA nagare bIrAjamAna hatA te varase temanA ziSya kanakaprabhamuni koraTA mukAme vicaratA hatA. beu nagaranA daherAsaranA pratimAjInI pratiSThAnuM muhUrta vasaMtapaMcamIno divasa hato. beu sthAnanA pratimAjInI pratiSThAno sAmaTo lAbha laI levAnI bhAvanA hovAthI AcAryazrIe mahAsuda pAMcamanA zubha divase osIyAmAM potAnA mULadehathI ane koraTAmAM vaikriya zarIrathI prANa pratiSThA karI. maulika dehathI pratiSThA na karI mAyAvI kAyAdvArA koraTAmAM pratiSThA thaI che tenI jANa zrIsaMghamAM thaI jatAM sakaLa zrIsaMgha nArAja thaI gayo. ane te roSano badalo vALavA AcAryazrInA ziSya kanakaprabhamunine koraTAnA zrIsaMghe munirAjanI anicchA chatAMya parANe AcAryapadavI enAyata karI dIdhI, jethI temanA gurunI samAna stare teo AvI gayA. potAthI je skhalanA thaI, teno pazcAttApa AcArya ratnaprabhasUrijIne thatAM teo tarata koraTA saMghanA vikhavAdane TALavA ane saMghanI zAMti mATe osIyAthI koraTA padhArI gayA ane koraTA saMdhe potAnA ziSyane je AcAryapada ApyuM hatuM teno lagIra virodha na karatAM samarthana karyuM. svayaMnA hAthe vAsakSepa vidhi karI ane uparAMta koraTA saMghanI padavIdAna prasaMganI anumodanA karI. matabheda thatAM rahI gayA, balke sukhada samAdhAna thayuM ane saunI AMkhomAM sukha-duHkhanA mizrIta AMsuo hatA. te pachInuM nUtana AcAryazrInuM cAturmAsa khAsa osIyA mukAme thayuM. jyAre gurujIe cAturmAsa koraTA mukAme karyuM. 19 saphaLa saMyama sAdhanA : avaMti sukumAla mAtA bhadrA ane batrIsa putravadhUo gurudeva pAse upAzraye AvyA ane nUtana dIkSitanA darzana-vaMdana karavAnI bhAvanA darzAvI. gurujIe jaNAvyuM ke, he bhadrAdevI! tamArA suputre AtmakalyANanA mArge pragati karI che. teno jIva je devalokathI Avyo che, te ja devalokanA sukha bhogavavA ahIthI paraloke gayo che.
Page #160
--------------------------------------------------------------------------
________________ 144 . vAta na samajANI, tethI sAva khulAsA sAthe Arya suhastisUrijIe rajUAta karavI yogya jANI satya hakIkata kahI ApI. tarata Akhoya parivAra AghAtajanaka samAcAra sAMbhaLI stabdha banI smazAne cAlyo. tyAMnuM drazya dekhI saunA mana adhdhara banI gayA. haju Agale divase ja batrIsa-batrIsa rUpavaMtI ane guNavaMtI nArIonA saMsArasukhane tyAgI denAra ne caDatA pariNAme dIkSA laI lenAra zreSThI dhana ane zrImatI bhadrAno ciraMjIva avaMti sukamAla smazAne cira nidrAmAM poDhI gayo hato.. kAyAnI mAyA mUkI nalinI gulma vimAnamAM devaloke javAnI mahecchA sAthe smazAnamAM gurudevanI anumati meLavI kAusagga dhyAna karanAra avaMti munirAjane rAtrinA eka ziyAlaNano upasarga naDyo. AgalA bhavanI patnI jenI sAthe veranA anubaMdha bAkI hatA te pharatI-rakhaDatI baccAo sAthe smazAne AvI. upAzrayathI tyAM AvatA nUtana dIkSitane kAMTA pagamAM lAgyA ne rakta vahevA lAgyuM. tenI paravAha vairAgyabhAvamAM na karI; paNa lAla lohInI gaMdha suMghatI te lomaDIe kAyotsargamAM ubhela munirAja avaMti sukumAlanA aMgopAMga cAvavAnuM cAlu karyuM ane dhIme dhIme karI baccAo sAthe munimahAtmAnA zarIrane vidAratI hADamAMsanI mijabAnI karavA lAgI. chatAMya paNa saMyamaikalakSI munivare dhyAnayoga na choDyo. kAyAnI mAyAthI para thaI phakta je nalinI gulma vimAnamAMthI cyavI manuSyabhavamAM AvyA hatA te ja sthAnane pharI prApta karavA dhyAnastha rahyA ane samAdhipUrvaka upasargane sahana karatAM pharI devalokamAM janma pAmyA. smazAnanI baMjara bhUmimAM vicitra drazya dekhI saunA haiyA kaMpI gayA; paNa have thAya paNa zuM! munivara avaMti sukumAlanI mAtA to potAnA suputranA dehanI kSaya pAmela ne TUkaDA-TUkaDA thaI gayela sthiti joI tyAMne tyAM Tagara-Tagara jotI raDavA lAgI, teNInI sAme badhAya drazyo eka sAthe khaDA thaI gayA. tene dekhAvA lAgyuM ke haju to potAnI ujjainI nagarImAM pAMcaso munio sAthe Arya suhastisUrijI padhAryA che. potAnI yAnazAlAmAM sthiratA karI che. rAtrinA samaye pratikramaNa pachI teo ziSya-praziSyone svAdhyAyamAM nalinI gulma vimAna adhyayananuM parAvartana karAvI rahyA che. te sAMbhaLatAM ja havelInA UMcA mALe rahela potAnA dIkarAne utkaMThA thaI ne nIce AvI te adhyayanano bhAvArtha pUchyo. javAbamAM je jANavA maLyuM temAMthI jAtismaraNa jJAna thaI gayuM ne potAno pUrvabhava te ja devavimAnamAM hato. pRthvIlokanI nArIonA saMgasukha karatAMya caturvidha saMgha alaukika AnaMda te devalokamAM hato tema jANyuM. AthI ja pharI tyAM javA mATe upAya hoya to te gurudevane pUchayo. gurudevanA uttarathI avaMtie cAritra aMgIkAra karyuM. paNa vizeSa tapa ke ugra AcAra pALavAmAM asamarthatA jaNAvI, sIdhuM ja aNasaNa mAMgyuM. gurudeve paNa zrutabaLe nUtanadIkSitanuM kalyANa dIThuM. anumati ApI ne munirAja smazAne pahoMcI gayA, pachInI ghaTanA AMkha sAme pratyakSa hatI. strIonA komaLa dila kaMpI gayA, mAtAne putra ane patnIone patideva khoyAno viSAda hato. smazAnabhUmi saunI vairAgyabhUmi banI gaI. eka sagarbhA patnIne choDI ekatrIsa patnIo ane mAtA ema batrIsa nArIoe paNa gurudevanI vairAgyavANI sAMbhaLI cAritra laI lIdhuM. saMsAramAM rahela patnIne tyAM putrano janma thayo, jeNe yuvAvasthAmAM potAnA pitAnI smRtimAM ujjainamAM avaMti pArzvanAthanuM jinAlaya baMdhAvyuM. 20 jugArImAMthI ANagArI : siddhaSi mahArAja paramAtmAnuM zAsana keTaluM pAvana che, bhavya che, udAra che, anekAMtavAdI che, guNothI bharapUra che teno Acho paricaya karavo hoya to bhUtakALanA itihAsanA amuka pAnA uthalAvavA ja paDe. kAraNa ke A zAsana tathA caturvidha zrIsaMghane samarpita thaI janAra anekonA jIvananA raMga-DhaMga sAva badalAI gayA che. pApIo, puNyAtmAo banI gayA che. puNyazALI bhAgyazALI banI gayA che ane bhAgyazALIo bhavasamudra tarI gayA che. je zAsananI mahAnatA khUnIne paNa muni banAvI zake, jugArIne paNa aNagArI AlamamAM sthAna ApI zake. ke brAhmaNane paNa zramaNa banAvI jIvana dizA badalAvI zake tema vyasanI paNa saMyamI banI tarI jAya ke AzAtaka paNa ArAdhaka banI svaparahitane sAdhI jAya tema thavAmAM mULabhUta kAraNa che jinazAsananI pAvanakArI nizrA. A kathA che eka jugArInI jene dharma sAthe bAra gAu cheTuM hatuM. hAryo jugArI bamaNuM rame nA nyAye te jugArInA bhAgyamAM jIta karatAM hAra vadhAre hatI. mATe jugAra paNa navA jugAranuM kAraNa banatuM hatuM. jugAranI lattamAM sapaDAI janAra tenuM mana dharma mATe dharAra ayogya hatuM. nAma hatuM siddha paNa tenI prasiddhi hatI jugArI tarIke. kAraNa ke jugAra dvArA ja jIvana vItAvavuM te tene janmasiddha kartavya mAnato hato. Jain Education Intemational
Page #161
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 145 ekavAra phakta pAMcaso jeTalA drama choDI jugArI siddha mULa nAma rAmacaMdravijaya hovA chatAMya vAdidevasUri tarIke jugAramAM badhuMya gumAvI beTho, paNa haju navo dAva jItavAnI vikhyAti pAmyA hatA. ghelachAmAM bacelI aDadhI mUDI jugAramAM lagADI dIdhI ane te vAdidevasUrijIe zAMtithI ArAdhanA karavA-karAvavA eka chello dAva paNa hAramAM pheravAtAM, paisA ane prANa beu bacAvavA cAturmAsa ahamadAvAda jenuM nAma karNAvatI nagarI hatuM tyAM siddha bhAgyo. khunnasabharelA magajavALA mitrothI bacI mAMDamAMDa ghare nAmanA zrAvakanI vasatImAM karyuM. paNa temane khAsa vAdamAM utArI pahoMcyo, tyAM madharAte mAtAe paNa jugArIne jAkAro Apyo. harAvavA te ja samaye kumudacaMdra nAmanA digaMbaraAcArye karNAvatI chelle tenI jIjIviSA tene jIva bacAvavA bAjunA sAdhu ja cAturmAsa mATe pasaMda karI. vAdidevasUrijI vAda-vivAdanI bhagavaMtanA upAzraye laI gaI. jyAM jJAnI gurubhagavaMte jugArInA anicchAvALA hovAthI digaMbarAcAryae sarasvatI nAmanA lalATe tejasvitA dekhI nimitta mAtrathI mApI lIdhuM ke siddha sAdhvIjIne khAsa uzkerI vAda mATe takhato goThavyo. chatAMya cAlu jugArI chatAMya bhAgyazALI che, tenuM bhAvi ujvaLa che. cAturmAsamAM zvetAMbara saMghamAM koI anicchanIya ghaTanA na bane devagurunA zaraNe janAra siddhanI rakSA gurudeve karI. koI tevI bhAvanAthI vAdidevasUrijIe vAda cAturmAsa pachI ane te pAsethI pAMcaso drama laI apAvyA ne siddhane jugArIonI paNa pATaNamAM rAjA siddharAja jayasiMhanI sabhA madhye rAkhavA cuMgAlamAMthI mukta karyo. bhayabhItane abhaya maLatAM te zAMta- sahamati ApI. prazAMta banI gayo ne guruno bhakta ziSya banI gurunI sevA anaMta pAparAzinA udaye strIno avatAra te mAnyatAnA karavA lAgyo. AdhAre digaMbarAcArya strInA mokSane koI rIte mAnavA taiyAra na trAsamukti ane bhayamuktithI bhAvita siddha saMyamasukhane hatA. jyAre zvetAMbara mata mujaba anaMta pAparAzinA udaye AsvAdavA dIkSA paNa lIdhI. cAritra jIvanane sukhethI vahana strIpaNuM pAmanAra jIva paNa manuSyabhavamAM hovAthI pApodaya vacce karatAM prajJA-buddhi ane bAhozI pragati pAmyA. ane aMtaramAM paNa puNya-pApono kSaya karI vItarAgI banI akSayasukhane pAmI ugelA vairAgye te jugArImAMthI aNagArI banela siddharSi pAse zake che tevI prarUpaNA joramAM hatI. beu pakSe pAMcasothI paNa vadhu vairAgyabharyo graMtha sarjAvyo jenuM nAma che "upamiti bhavaprapaMca praznottara ane carcAo cAlI paNa strImuktinA praznanuM samAdhAna kathA" jenI saMskRta bhASA ane lekhanazailI Ajeya ajoDa che. na thayuM. aMte vAdivetAla zAMtisUrijI mahArAjAnI uttarAdhyayana 21 zAstravAditAnI khumArIH vAdidevasUri sUtranI pAIa-TIkAnA AdhAre strImuktinI carcA mUkANI jenA samarthanamAM caMdanabALA, mRgAvatIjI, puSpacUlA uparAMta paramAtmA mukhyatayA puruSanI kAyAthI ja kevaLajJAna ane mokSanI AdinAthathI laI prabhu vAra sudhImAM strI dehe mukti janAra sAdhanA zAstromAM che, paNa strIone paNa nArIdehe kevaLajJAna ane brAhmI-suMdarI, marUdevAmAtA vagerenA draSTAMto apAyA. chellI be mukti thayAnA satyaSTAMto paNa zAstrIya che. tevo mata carcAmAM kumudacaMdrano parAbhava thayo ne lokamAnasa zvetAMbaranA zvetAMbarono che, jyAre digaMbara mata pramANe kevaLIbhukti pakSamAM AvI beThuM. (bhojana) ane strImuktino niSedha che. rAjamAtA mInaLadevI jeo digaMbara pakSamAM hatA temane temAMya strIonA mokSa bAbatanI vAda-vivAdabharI carcA paNa bAlamuni hemacaMdrAcArya dvArA strI jAti mATe apamAnajanaka vi.saM. 1181mAM pATaNa mukAme thaI. jyAre tyAMnA rAjA hatA carcAono khulAso maLatAM teoe digaMbara pakSano tyAga karI siddharAja jayasiMha ane rAjamAtA hatA mInaLadevI. dIdho. vAdavijaya pachI svayaM siddharAja jayasiMhe vAdidevaAbu nikaTanA bhaMDAra gAmanA vIranAga poravADano putra sUrijInA mAnamAM saMpUrNa pATaNamAM varaghoDo pheravAvyo. sUrijInA pUrNacaMdra jene mAtA jinadevI tathA pitA vIranAme saprema potAnA mAnamAM temanA eka bhakta lAkho sonAmahoranuM dAna anukaMpAmAM guru municaMdrasUrijIne samarpita karyo hato. ane vi.saM. karyuM. cAreya tarapha zvetAMbara matano jayajayakAra thavA lAgyo. ane 1152mAM te bALamuni dIkSita thaI jJAnAbhyAsamAM khUba AgaLa zarta pramANe hAranAra digaMbara pakSe saMgha sAthe dezabahAra javAnuM vadhyA hatA, teo te samaye cAlI rahelA aneka vAdamAM vijaya hatuM, paNa te chatAMya digaMbarAcAryane vAdidevasUrijIe dezapAmatA hovAthI gurudeve temane AcAryapada ArUDha karyA hatA ane tyAganA AgrahathI mukta rAkhI digaMbaronuM gaurava na haNAya tevI Jain Education Intemational
Page #162
--------------------------------------------------------------------------
________________ 146 kheladilI darzAvI hatI. AcAryazrInA mAnamAM rAjAe jAhera karela bAra gAmo tathA eka lAkha dravyanuM dAna sUrijIe pAchuM vALyuM ane temAMthI pATaNamAM bhavya jinAlaya baMdhAvavAmAM AvyuM. jIvanamAM vAdidevasUrijIe zAsana rakSA karatAM sADA traNa lAkha lokone navA jaina banAvyA che. 22 pravacana prabhAvako : A. nannasUrijI tathA A. goviMdasUrijI jinezvara paramAtmAe potAnA ujjvaLa kevaLajJAnanA prakAzamAM cauda rAjalokanI vistRta duniyAnuM satya je svarUpamAM jANyuM tene yathAvat rIte rajU karI zAstromAM evI to anupama vAto mUkI che ke Aje paNa AbAla brahmacArI eka saMyamI AtmA saMsAranA sukhabhogono ananubhavI chatAMya zAsranA vacanone AdhAramAM rAkhI gurukRpAnA baLe tevuM mAnasika rIte anubhavI zake ke bhuktabhogInA svAnubhava paNa jhAMkhA paDe. jJAnapremIone haravA-pharavAnA dehazrama dvArA utpanna thatA kSaNika AnaMda karatAM paNa jJAnasAgaramAM sthitaprajJatA dvArA ciraMjIvI sahajAnaMdano anubhava je thAya che, te varNanAtIta hoya che. AvA aneka anubhavIothI zramaNasaMsthA gauravavaMtI rahI che. je kALe Ama rAjAne jainadharmanuM gheluM lagADanAra AcAryazrI bappabhaTTasUrijI thayA te ja samaye anya zAsanaprabhAvaka AcAryo paNa thaI gayA che. AmarAjAne jinadharmamAM vadhu sthira karavA bappabhaTTasUrijIe aneka vAra camatkAro sarjI rAjAnA manane Avarjita karI dIdhuM, paNa tethI paNa vadhu zraddhA vadhAravA ane potA uparanA dRSTirAgane toDavA temanA samakAlIna umadA zAsanaprabhAvaka ne samartha zaktimAna nannasUrijI tathA goviMdasUrijIno paricaya karAvyo. teo potAthI paNa uttama ArAdhaka ane prabhAvaka che tema jaNAvyuM. tethI tevA zAsanaprabhAvaka sUrijInA darzana mATe AmarAjAnuM mana talasI uThyuM. karyo vezapalaTo ane eka sAmAnya prajAjana jevA banI AcAryazrInI prabhAvakatA pIchANavA chUpAveze moDherA pahoMcI gayA. pravacanamAM mAnava maherAmaNa samAtuM na hatuM. upAzrayano virATa khaMDa paNa nAno banI gayo hato. temAM eka zrotAnI adAthI rAjA Ama goThavAI to gayo paNa pravacanamAM tattvajJAna ke vairAgyanI vAtonA sthAne rAjAnA kAnamAM kAmazAstranI vAto paDavA lAgI. AcArya nannasUrijIe vahetI dharmakathAmAM Avela For Private caturvidha saMgha koIka kAmaprasaMganuM varNana evuM jhaDapyuM hatuM ke bhalabhalAnA bhejAmAM zRMgAra2sa udIraNA pAmI jAya. AmarAjA to navAI pAmI gayo ke saMsArasukhano anubhavI huM je dehabhoganI vilAsI vAto jANato-samajato nathI te brahmacArI sAdhu anubhava vagara ja bharI sabhAmAM kaI rIte varNavI zake! kAmapuruSArthanuM AvuM varNana karI zakanAra bhale kapaDAnA ujaLA paNa manathI malina hovA ghaTe. haiyAmAM hoya te ja hoThe Avene? Ama avaLo vicAra karI AmarAjA beu AcAryo upara zaMkAvALo banI vaMdana-paricaya karyA vagara ja pAcho vaLI gayo ane potAnA mAnanIya guru bappabhaTTasUrijIne beu AcArya upara durbhAva-abhAva thayAnI vAto karI. Ama rAjAnuM mana bagaDyAnuM jANI bappabhaTTasUrijIe tarata ja moDherA mukAme khAnagI samAcAra ApI beu AcAryabhagavaMtone zAstrArthamAM paNa khUba UMDA utaravAnA sthAne madhyama prakAre zAstravArtA karavA garbhitasUcana karyuM. ane bIjI bAju jaina zAsananA navA anurAgI AmarAjAnA nimitte zAsanaprabhAvanAnA sthAne zAsana mAlinyanIM zaMkAthI pharI rAjAne moDherA javA taiyAra karyo. bIjI vAranI mulAkAta samaye vyAkhyAnamAM bharatabAhubalinA yuddhanuM varNana cAlatuM hatuM. te varNanamAM AcAryazrI evA otaprota banI gayA hatA ke temanA vacanamAMthI jharato vIrarasa na jIravI zakanAra zrotAvarga paNa uzkerATa pAmI mAro- kApo karato ubho thaI gayo. svayaM AmarAjAe paNa talavArane myAnathI mukta karI vIMjhavAnuM cAluM karyuM. vacce vaktA beu AcAryane paDavuM paDyuM ne zAMtarasanA vAkyo dvArA rAjA ane zrotAnA mana zAMta pADyA. saune zAstronI mahAnatA ane gurukRpAthI vikasela vANInA darzana thayA. AmarAjAno avizvAsa AcArya bhagavaMto prati aTala vizvAsamAM palaTAI gayo. 23 khoTuM banI gayuM sAcuM : goviMda muni Aja sudhImAM vaijJAnika Dhabe aneka saMzodhano thayA ane haju paNa thaze chatAMya vItarAgI bhagavaMtoe jIvAjIvanI je je vyAkhyA karI satyano rasathALa jagatane pIrasyo che tenA satya siddhAMtone tApa-cheda, vAda-vivAda ke vikhavAdanA baLe paNa koI bhedI zakaze nahi. paramAtmA mahAvIradevanA nirvANa pachI chellA kevaLI jaMbUsvAmi thayA, te pachI je je bAbatamAM matamatAMtara thayA tenA Personal Use Only
Page #163
--------------------------------------------------------------------------
________________ kheDI. tavArIkhanI tejachAyA 140, samAdhAna caudapUrvadhArIo karatA rahyA, temanA paNa virahamAM prakriyA paNa Agama graMthomAM varNavAyela joI. bahuzratoe bAjI saMbhALI, tethI paNa AgaLa vadhatAM temanA acAnaka tenA bhAva badalANA. potAnI adhama vRttio virahakALamAM jJAnI vAdIoe vAda karI paramatakhaMDana athavA upara dhikkAra thaI Avyo. jaina darzananA mahAna pavitra ane svamatamaMDananI nIti dvArA jinazAsanane jayavaMtu rAkhyuM. sarvahitakArI zAstrono abhyAsa paNa dharmagraMthonI bhUlo zodhavA dareka tIrthakaronA samayakALamAM jema kevaLI, mana:paryavajJAnI karyo hato te badala pazcAttApa thayo. have vAda-vivAdathI mana haTI ane avadhijJAnIonI saMkhyAno AMka apAya che tema gayuM. guru pAse jaI badhIya vAto prakaTa karI ane prAyazcitta jinazAsana prabhAvaka vAdIonI saMkhyA paNa jAhera karAya che. mAMgyuM. AlocanAmAM punaH bhAgavatI dIkSA thaI; ane A tevA vAdIo tIrthakaronA nirvANa pachI paNa pUrvabhavanI vakhatano je vezapalaTo hato te manapalaTA sAtheno hato, dravya jJAnasAdhanAnA baLe prakAzamAM Ave che ane jinazAsananA cAritra bhAva pravajyAmAM pheravAI gayuM. chellIvAra grahaNa karela hitamAM potAnI vAda zaktino sadupayoga karI lokone herata A dIkSAne goviMda munie pALI jANI, AtmakalyANanI saphara pamADe che. | guptasUrijInuM nAma jainazAsanamAM gupta chatAMya jAhera che. 24 dharmo rakSati rakSitaH : AcAryapadanI prApti pachI deva-gurunI kRpAthI teoe vAda karI aneka vidharmIone potAnI zaktino sacoTa paraco Apyo hato. A. cakSadevasUrijI cAreya tarapha jJAnI ane vidvAna tarIkenI temanI chApa amITa gujarAtanuM mahuvA te pUrvakALanuM jainothI dhamadhamatuM kSetra. hatI. tethI anyadharmI vidvAno temanI khyAti sahana na karI nagarI mugdhapura tarIke oLakhAtI hatI. jana sAmAnya jIvana zakavAthI irSALu banyA hatA. jainonI AbAdIne kAraNe sAva zAMta-prazAMta-upazAMta hatuM. paNa goviMda nAmano anyadharmI vidvAna paNa ISyavaza baLato acAnaka eka divase anArya mlecchonA ToLAe AkramaNa karyuM. hato. teNe vicAryuM ke AvA prabhAvazALI AcAryane sAmAnya rIte AjubAjunA pradezomAMthI acAnaka dhADa pADI, guMDAgardI karI te haMphAvI nahi zakAya. tethI jaina siddhAMtono abhyAsa karuM ane sainya AvI rahyuM che, aneka sthAnonA jinAlaya ane pachI vAda karI vijaya meLavuM. te mATe teNe anya samudAyamAM jinapratimAjIne dhvasta karatI te ToLakI khUMkhAra che, AvI jANa dIkSA lIdhI, abhyAsa karyo ane bhaNatarano durupayoga karI thatAM ja zrIsaMgha tyAM birAjamAna AcArya yakSadevasUrijInI pAse vAdamAM utaryo. paNa hAra thatAM dIkSA choDI. pharI te ja pramANe upasthita thayo. mahuvAnA aneka jinAlayo-jinapratimAonI vicAra thayo ne punaH dIkSA lIdhI. Ama bIjIvAra vAdamAM rakSA kema karavI te mATe AcAryazrIe devabaLanI sahAya levA utaravA chatAMya hAra thaI ane dIkSA mUkI. paNa irSyAe tene pharI dhyAna karyuM. devI upasthita paNa thaI. paNa mlecchonI mAhitI cAritra grahaNa karavA bAdhya karyo, pharI e ja ghaTamALa. meLavI lAvavAnI kAmagIrI bajAvatAM ja te devInI zakti malecchonA duSTa deva dvArA haNAI gaI, tethI have divyazakti vagara chatAMya balihArI e hatI ke te nirAza na thayo. ane game ja AcAryazrIne rakSA karavAnI pharaja banI. tema paNa vAdavijetA banavAnI dhUnamAM dUranA kSetramAM jaI dIkSA lIdhI. A vakhate jabbara puruSArtha karI zAstrAbhyAsa vadhAryo. | mugdhapuranA aneka zrAvako potapotAnA sarasAmAnanI jIvAjIvAbhigama sUtranA padArthonA abhyAsa pachI vanaspatimAM ciMtAmAM DUbI gayA hatA tevA samaye AcAryazrInI hAkala paNa jIva che tevI zraddhA thavA lAgI. UMDA saMzodhana dvArA khyAla sAMbhaLI amuka prabhupremIo upAzraye AvI gayA. badhAyane mAthe AvI gayo ke pRthvI, apu, tela, vAyu ane vanaspati tema badhIya eka eka pratimAjI vahana karI sthAnAMtara karavAnI sUcanA thaI. dekhAtI ekendriya jAti jema bAdara che tema sUkSma paNa che. te bAjunA gAma-mukAmanA surakSita sthAne pratimAjIne laI jaI mATenA tarko evA to sacoTa lAgyA ke eka divasa rakSA karavAnI vAta hatI, paNa zrAvakonI saMkhyA karatAM pratimAjI caMDilabhUmie vanamAM jatA cAreya tarapha vanaspatimAM, vRkSomAM savizeSa hovAthI saue duvidhA thAya tevI samasyAnuM samAdhAna ane nigodamAM paNa jIva tattvanI pratIti sacoTa thavA lAgI. zodhavAnI hatI. nirNaya AcArya bhagavaMte svayaM tAtkAlika laI jIva vagara virATa vRkSo vikAsa kema pAmI zake? temanI jIvana bhagavAnane bacAvI levA potAnA pAMcaso jeTalA ziSyone paNa Jain Education Intemational
Page #164
--------------------------------------------------------------------------
________________ 148 mastaka upara pratimAjI laI levA jaNAvyuM. sAdhubhagavaMtoe paNa bhagavAnane mAthe lIdhA, rAtre vihAra karyo ane zramaNo ane zramaNopAsako gupta mArge anya sthAne pahoMcI gayA. AcAryazrIe potAnI pAse phakta gaNyA ziSyo ja rAkhyA. tenI sAthe pote upAzrayamAM ArAdhanA karI rahyA hatA tyAM samAcAra AvyA ke mlecchoe mahuvAne gherI lIdhuM che. temAMya daherAsaramAM mUrtio jovA na maLavAthI badhAya upAzraye AvI rahyA che. AcAryazrIe ziSyone sAvadha karyA, svayaM paNa jJAtAdraSTAbhAvamAM rahyA. mlecchoe tyAM ghero nAkhI AcAryazrIne pratimAnI bAtamI ApavA jaNAvyuM. paNa bIjuM vrata na bhAMge tethI yakSadevasUrijI mauna rahyA. temanI pAsethI mAhitI na maLatAM mleccho uzkerANA ane tyAM upasthita sAdhumahAtmAnI hatyA karI nAMkhI. AcArya bhagavaMtane paNa thAMbhale muzkeTATa bAMdhI annapANI baMdha karAvyA. temanI bAjumAM mRtyu sudhI eka sainikane havAlo soMpI sainya dhasamasatuM bIjA mukAme AgaLa gayuM. Ama mahuvAnI paristhiti khUba taMga banI gaI. paNa AcAryazrInA puNyabaLe pelo sainika jaina nIkaLyo, je phakta paisAnI achata hovAthI AvA pApakAryomAM sainyamAM joDAyo hato. tene khUba dayA AvI ane guptarUpe AcAryazrIne baMdhanamukta karI anya nagaramAM mokalI ApyA. prabhu pArzvanAthanI paraMparAnA upakeza gacchanA trIjA yakSadevasUrijI pratimAnI rakSA karavAmAM potAnA vhAlasoyA vidvAna ziSyone gumAvI sAva ekalA potAne gAma padhAryA che tevI vAta vAyuvege badheya phelAI gaI. tarata ja nagarano jainasaMgha bhego thayo. zokasabhAmAM nirNaya levAyo ke koI paNa saMjogomAM atyAre sauthI prathama AcArya bhagavaMtane ekAkI na rAkhavA ziSyo ApavA. te mATe rUpIyA-paisAnI TIpanA badale vairAgI yuvAnonI uchAmaNIo thaI. kahevAya che ke zAsanarakSaka, prabhubhakta, aMtarmukhI AcAryazrInA caraNomAM zrAvikA bahenomAMthI cauda zrAvikAe potAnA eka eka dIkarA soMpI dIdhA ane navA cauda ziSyo sAthe AcAryabhagavaMta pharI zAsanarakSAnA kAryomAM joDAI gayA. jaina zrIsaMghanI rakSA ne yogakSema karavAmAM aneka AcArya bhagavaMtono amUlya phALo che. 25 vRdhdhAcAryanI jIvaMta juvAnI A. vRddhavAdisarijI jinazAsana guNapradhAna che. dharmapradhAna che. zramaNapradhAna che. For Private caturvidha saMgha ahIM saMyama grahaNa karatAM puNyAtmAnI umra nathI jovAtI ke tenuM kuLa athavA bhUtakALanI bhUlo ke pApo nathI jovAtA. udAradilathI AtmAnA kalyANa mATe jeNe je divase A punitapaMthe vicaraNa karyuM tenA caraNa paNa zrImaMtone pUjya bane che. Ama vartamAnane sudhArI bhaviSya mATe pApaakaraNanI pratijJA lenArane caturvidha zrIsaMgha paNa mAna-sanmAna sAthe jove che. nIcakuLamAMthI Avela chatAMya dIkSA pachI uccagotrakarmanA udayavALA gaNAya che. ATha varasanA nAnA mAsuma bALako mATe paNa cAritrano cokhkho mArga sadAbahAra che tema vRddhone paNa asAra saMsArano tyAga karI A mArge AvavAnI bhAvanA thAya to temane paNa pratibaMdha nathI ja. AvI bALa dIkSAnA ke vRddhadIkSAnA prasaMgomAMthI eka vRddhAtmAnI dIkSA prasaMganI vigato rocaka ne jANavA jevI che. te vipra hatA paNa brAhmaNa maTI zramaNa banavA vidyAdhara gacchanA pAdaliptasUrijInA ziSya kaMdilAcArya pAse dIkSita banyA. cAritra-jIvananI zarUAta ane pAyAmAM ja sAdhuo mATe svAdhyAya pradhAna kahyo che. te yogane siddha karatA A vRddha nUtana dIkSite gAthA gokhavAnI dhUna macAvI. paNa sazakta zarIra ne pahADI avAjanA kAraNe gAthA gokhatA bahu sazakta joromAM avAja pratidhvanita thato hato. umrane kAraNe gAthA paNa jaldI nahatI gokhAtI tethI bulaMda avAje rAtrinA paNa gAthApATha karatA hatA. tethI jo ke upAzrayamAM svAdhyAyano ghoSa cAlato hato. paNa sahavartI muni bhagavaMtone azAtA upajatI hatI. tethI gurudeve nUtanamunine rAtrinA jorathI gokhavA manAI pharamAvI. teo divase gokhatA to zrAvakoneya takalIpha thatAM koIke mazkarI karI lIdhI. AvA ghAMTA pADIne gokhavAthI have A udma zuM muzaLa phUlAvazo? zAMti rAkho. svAdhyAyapremI sAdhunuM svamAna ghavAyuM. zaramANA paNa bIjI ja kSaNe abhyAsanI laganI hovAthI sarasvatInA jApa sAthe tapa prAraMbhyo, lAgaTa ekavIsa upavAsa thayA ne sarasvatIe kharekhara darzana ApyA. sarve vidyAmAM pAragAmI banavA vidvAna banI vAdavijetA banavA ane manavAMchita pUrNa karavA sarasvatIe prasannatApUrvaka varadAno ApyA. Ama sAva abhaNa ne vRddha munine sarasvatInI kRpA thatAM jhaTa vidvAna banI gayA. pachI to saune herata pamADavA nagarInA cauTe AvI, hAthamAM pANInI Personal Use Only
Page #165
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 149 aMjali sAthe eka muzaLa lAvI mUkI dIdhuM ne sarasvatIno maMtra bolI pANI muzaLa upara chAMTyuM. devatAI pratApathI te musaLamAM mULa, thaLa, DALa, pAna, phUla, phaLa badhuM ja ugI AvyuM ne sUMThuM lAkaDuM navapallita thaI gayuM. A camatkAre saune mahAtmA prati namaskAra karatA karI dIdhA ne te divasathI teo cautarapha vAdI tarIke prasiddha banI gayA. bhagavatI sarasvatInI kRpAthI vRddha chatAMya temanAmAM evI vilakSaNa vAkazakti pedA thaI ke jyAM jAya vAdamAM vijetA bane. vRddhAvasthAmAM dIkSita chatAMya devagurunI kRpAthI vRddhavAdisUrijI nAme AcArya banyA. te pachI to ujjainInA vikramAditya rAjAnA mAnItA siddhasena paMDitane vAdamAM vilakho pADI vAda jItI lIdho. tethI abhimAna ghavAtAM te vidvAna vRddhavAdisUrijInA ziSya banyA. gAmaDAnA govALo sAme to siddhasenane gAmaThI bhASAmAM zloka bolI haMphAvyA paNa bharUca jevI paMDitanagarImAM rAjasabhAmAM paNa siddhasenane harAvyA chatAMya koI pratibaddhatA na rAkhI udAra dile khamAvI pachI dIkSA to ApI ja paNa tenI pratibhAsaMpana buddhine vadhAvatAM "divAkara" padavI ApI. pAchaLathI te ja ziSyane AcArya pada enAyata karatAM teo ja siddhasena divAkarasUrinA nAme jAhera thayA. kalyANamaMdira stotranA racayitA e ja siddhasenasUrijI thayA che. ekadA kumArapura nagaranA rAjA devapALane yuddhamAM pADozI rAjAonI sAme vijaya apAvavAmAM saphaLa bananAra ziSya siddhasena divAkarasUrine pramAdI banI rAjAzAhI pAlakhImAM besI rAjadarabAre jatAM AvatAM jANI temano zithilAcAra choDAvavA svayaM vRddhavAdIdevasUrijIe gurupade chatAMya ziSyanI pAlakhI upADI ane "tathA na bAdhate skaMdho, yathA bAdhati bAdhate" vAkya bolI ziSyanI bhASA azuddhi sudhArI Apa. potAnI paNa bhUlo kADhI ApanAra potAnA guru ja haze jANI pAlakhIthI utarI sAme gurujIne joI tarata badhA vacce page paDI khamAvyA. potAnA pramAdanuM prAyazcitta karI pharI zuddha saMyamI banI vicaryA. zAsanaprabhAvaka ziSya ApanAra sarasvatIlabdhaprasAda vRddhavAdidevasUrijI kALadharma pAmI devaloka sIdhAvyA. tathA temaNe potAnA jIvanakavanathI eka saMdeza ApI dIdho ke saMyamIne umrano paNa pratibaMdha nathI naDato. 26 varane chAje tevI kSamA : mahAtmA vIrAcArya rAjA kumArapALe potAnA mAthe gurupade kalikAlasarvajJa hemacaMdrAcAryajIne rAkhela ane pATaNamAM rahI potAnuM rAjaya saMcAlana dharmabhAvanA sAthe karela. paNa te ja kumArapALano dveSI pATaNapati siddharAja jayasiMha paNa jainAcArya sAthe sAro saMbaMdha rAkhI rAjyadhUrA calAvato hato. tenA mAnItA guru hatA jainAcArya vIrAcArya. temano satsaMga, jinavANizravaNa karI siddharAja potAne dhanya mAnato hato, paNa ATalo uttama ahobhAva chatAMya te vidharmIonI vAtamAM AvI gayo. koIkanI uzkeraNIthI ekadA tenuM mana unmAdI banyuM ane bhAratabharamAM prasiddha vIrAcAryajIne avaLavANI dvArA kahI nAMkhyuM ke tamane mArA rAjyamAM rahetA je AnaMda che ane mukha upara khumArI tare che tenA kAraNamAM amArA taraphathI apAtA mAna-sanmAna che. ATaATalA divasa pATaNamAM savizeSa sthiratA karI je niHsvArtha upakAra karela tenA pratibaMdhamAM rAjA taraphathI Avo AkSepa AcAryadeva sahana na karI zakyA. temanuM svamAna ghavAyuM. vaLato javAba ApI potAnuM saMyamabaLa chatuM karyuM. siddharAja jayasiMhane kahI ja nAMkhyuM, "rAjanuM! ame sAdhu chIe. prabhue darzAvela mArganuM vrataniyamothI pAlana karatAM amArA mastake je teja nIkhare che te saMyamadharmane AbhArI che, bAkInA mAnasanmAna to kSaNika che, takavAdI che. amArI saMyamasAdhanAmAM vidanabhUta che. sAruM thayuM tamArI gerasamajo vANImAM vyakta thaI. have ahIMthI vihAra je vakhata pUrve karavAnI gaNatarI hatI te vihAra Aje samaya pAkI gayo hovAthI bapore karIzuM. dharmArAdhanA vadhArajo." tamAzAne teDuM nathI hotuM. A badhA halakA samAcAra pATaNanA gharagharamAM pharI vaLyA. binajarUrI carcAo thavA lAgI. rAjA dvArA dharmAcAryanA apamAnane jainasaMgha sahana na karI zakyo ane saue vIrAcAryanI kSamApanA mAMgI chatAMya AcAryazrIe saparivAra te ja divase bapore tApa chatAMya vihAra prAraMbhI dIdho. vaLAvavA mATe AkhuMya pATaNa hatuM, saunI AMkhomAM AMsunI dhArA hatI ane sau ciMtAtura hatA. rAjA siddharAjane potAnI kaDavI vANInI bhUla samajANI tethI pazcAttApa rUpe jaina maMtrI sAntanune vIrAcAryajInuM mAna vadhArI micchAmi dukkaDam karavA mokalyA, paNa te samaye vIrAcAryajI to gAmanA pAdare pahoMcI gayA hatA ne saune pAchA vaLavAnA saMketa rUpa mAMgalika pATha suNAvI rahyA hatA. Jain Education Intemational
Page #166
--------------------------------------------------------------------------
________________ 15o caturvidha saMgha sUrijIne zAntanuM maMtrIe kSamApanA-saMdezA pAThavI pAchA kaSAyonA tophAno upazAMta bane che. tapa dharmanI viziSTa upAzraye padhAravA vinaMti karI. saMdhamAM dharmAnurAgI rAjAnuM sAdhanAmAM atyaMtara ane gupta tapa sudhI saphaLa bananAra apamAna na thAya ane ucita vyavahAra sacavAya tethI sUrijI tapasvIo paikI upAdhyAya sakaLacaMdrajInuM nAma paNa arvAcIna khAsa maMtrInA khAsa Agraha pachI upAzraye pAchA vaLyA ne lokonA AMkhamAM harSAzru ubharANA. paNa te ghaTanA phakta vicaraNa karatAM amadAvAdanI nikaTanA kapaDavaMja mukAme vyavahAranuM aucitya jALavavA hatI. upAzrayamAM pahoMcI padhArela. te samaye kapaDavaMjanI jAhojalAlI jabarI hatI. jenonI janamedanI samakSa pATa upara besI pharI jyAre mAMgalika vastI paNa savizeSa hovAthI nAnA nagaramAM paNa aneka jinAlayo saMbhaLAvyuM tyAre potAnI pATa uparathI ja AkAzamAM addhara thaI Ajeya jovA maLe che, je have to tIrthatulya banavA lAgyA che. adrazya thavAnI labdhino upayoga karyo ane saune herata pamADI tyAMnA eka upAzraye teo ArAdhanA karI-karAvI rahyA hatA. dIdhA. rAjAnuM apamAna thatuM aTakyuM ne carcAno viSaya camatkAra divasano samaya paramArthamAM vItI gayo hato, ane rAtre AtmArtha banI gayo. amuka divaso pachI pAchA samAcAra AvyA ke sAdhavA upAdhyAyazrIe atyaMtara tapamAM pravezI tapanA chellA virAcArya to pAlI mukAme rAjasthAnanA eka nagaramAM anya prakAra kAyotsarganI sAdhanA cAlu karI. sAthe tapano agiyAramo sAdhumahAtmAo sAthe bIrAjamAna che. camatkArane namaskAra prakAra dhyAnayoga paNa cAlu hato. AtmasAkSIe saMkalpa karyo ke karatAM rAjA siddharAje potAnI AtmazAMti mATe aMgata maMtrI Aje zArIrika sukhakAritA che to teno sadupayoga karavA zAntanune pAchA pAlI mokalI pATaNa padhAravA vinaMti karI. kAyotsarga tyAre ja pAravo ke jyAre upAzrayanI nikaTanA rAjAne tenA dvArA karela apamAnano badalo maLI gayo hato tethI kuMbhAranA gadheDA bhUke. phakta hitazikSA ApI rAjA mATe dharmalAbha ane AzvAsana kyAreka koIka vadhu sArI ghaTanA thavAnI hoya te pUrve pAThavI maMtrIne pAchA vALyA. ane kharekhara kSamAzIla kasoTIrUpa koI aNadhArI durghaTanA banatI hoya che. banyuM ema vIrAcAryajIe vIrapuruSane chAje tema rAjAnA gunAne paNa gaLI ke kuMbhAra te ja sAMje potAnA tamAma gadheDAne laI bAjunA gAme jaI lAMbA samaya pachI pAchA pATaNa javAnuM rAkhyuM. siddharAje cAlyo gayo hato. tethI rAta madharAtamAM pheravANI ane te paNa gurudevanI punaH padharAmaNInA mAnamAM evo varaghoDo caDAvyo ke pUrI thatAM savAra thaI gaI, paNa gadheDA na bhUkyAgadheDA hoya te sAmaiyuM pATaNa nagara mATe aitihAsika hatuM: to ja bhUke ne? paNa AvI vicitra sthitimAM paNa sakaLacaMdrajI 27 sattarabhedI pUjAno bhedaH upAdhyAyano saMkalpa aDaga rahyo. bIjo divasa paNa vItI gayo upAdhyAya sakaLacaMdrajI ane trIjo paNa. purA traNa divasa pachI kuMbhAra jyAre gadheDA sAthe pAcho vaLyo, tyAre punaH gRhapraveza jANI gadheDAe khuzI eka mAtra jinazAsana ja evuM che jenA sthApaka jina dharma vyakta karatI bhUMka mUkI. Ama lagabhaga 72 kalAka kAussagnamAM prarUpaka jinezvaro ArAdhanAnA vibhinna prakArone savistara upavAsa sAthe gayA, paNa mananI prasannatAmAM koI oTa na hatI. jaNAvI saune sAco sukhano mArga Ape che. te ja kAraNe caturvidha zrIsaMghamAM cAlatI ArAdhanAo lokottara kahevAya che, jainettarone te kalAkone sArthaka karatAM teozrIe sattarabhedI pUjA racI herata pamADe che, uparAMta sArAya saMsAramAM te ArAdhanAonuM nAkhI, jenI upayogitA Ajeya jainonI saMgItamaya ArAdhanAmAM puNya baLa lokomAM anuzAsana-maryAdAo ane samAjahitanuM khUba vakhaNAya che. vacanabaLathI prApta mAnavabhavamAM saMgItanA vAtAvaraNa sarje che. , zokhane prabhubhaktimAM vALavA kavioe nikaTanA saikAomAM je je pUjAo racI che temAM upAdhyAyazrI dvArA racAyela sattarabhedI temAMya jainonA tapanI vyAkhyA sAva anerI che. phakta pUjA rAga ane racanA mATe vikhyAta che. (teozrIe anya upavAsa, ekaTANA karI kAyAnI kasoTI te ja tapa nathI; paNa samaye anya aneka racanAo paNa karI che.) jANavA mujaba A te bAhya tapa paNa atyaMtara tapa sudhI pahoMcavAnuM sAdhana che. prasaMga banyo che kapaDavaMjanA hoLI cakalAnA upAzraye, je Ajeya bAhya tapa tananI zuddhi kare che, atyaMtara tapa mananI ane mahAtmAnI sAdhanAnI sAkSI svarUpa tyAM ja che. vacananI. bAhya tapathI deha ane dehasthita indriyonA viSayo upara vijaya thAya che. jyAre atyaMtara tapa dvArA manasthita Jain Education Intemational
Page #167
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA AgamanA prakhara vyAkhyAtAo 'AgamanA prakhara vyAkhyAtAo' lekhamALA rajU kare che pU. munizrI dIparatnasAgarajI mahArAja, jemanA jIvananA pratyeka zvAsocchavAsanuM eka mAtra dhyeya ja zruta upAsanA ane sAhitya sarjana rahyuM hoya evo satata bhAsa utpanna karAvatA muni eTale dIparatnasAgarajI mahArAja. samAjamAM ubharAtA sAhitya samudra madhye kaMIka abhinava karatA rahevuM ane ratnosamAna bahu mUlyavAna ane navuM navuM ja samAjane arpatA rahevuM e jemano jIvanamaMtra hoya tema jIvanane vahAvyA karavuM evA dhyeyathI vyAkaraNa, vyAkhyAna, prabhubhakti, ArAdhanA, zrAvakadharma, jApa, paMcAga tattvArtha, DirekaTarI vidhi Adi aneka viSayone spardhA pAmyA ane prakAzita karyA pachI chellA ATha varSothI 'jina-Agama' upAsanAnA kSetre gaLADUba rahI kevaLa Agama saMbaMdhI kAryomAM vyasta rahyA che. Agama sAhityanA kSetramAM pU. sAgarAnaMdasUrijI mahArAjazrIe khUba kheDANa karyuM. pU. puNyavijayajI ma. (AgamadivAkara)e AgamagraMthonA saMpAdana saMzodhanane jIvananuM mukhya mizana banAvyuM. pU. jaMbUvijayajI ma0 paNa A ja kArya karI rahyA che. pU. jayaghoSasUrijI mahArAja paNa viziSTa koTinA Agama marmajJa AcAryadeva che. Ja Li vartamAnakAlina sAhitya sarjakomAM muni dIparatnasAgara eka evuM nAma che ke jemaNe Agama kAryonI AkhI eka navI zreNi ja racI dIdhI che. AgamanA mULa sUtronuM prakAzana, sarvAMga 90000 zloka pramANa dharAvatA mULa AgamonuM gujarAtI bhASAMtara, hindI bhASAMtara ane sADA traNa lAkha-zloka pramANa karatAM paNa vadhu kada dharAvatA AgamanA niryukti-bhASya-cUrNi-vRttinuM saMzodhanAtmaka prakAzana karyuM. tyAra pachI AgamanA viSayamAM be DIkSanerIo banAvI. eka zabdonI ane bIjI nAmonI. jemAM pracura saMdarbho sAthe te zabdo tathA nAmone rajU karI dIdhA. pachI pistALIze AgamonI eka inDekSa--anukramaNikAnuM daLakAra pustaka taiyAra karyuM. pachI AgamanA cAra anuyogamAMnA eka evA kathAnuyogane sarvAMga saMpUrNa rajU karatA cha pustako taiyAra karyA ane e rIte Agamane vividha svarUpe ujAgara karavAnA temanA athAga puruSArthe deza ane videzamAM paNa pistAlIza Agama rUpa jaina vAGamayane khyAti apAvI. jIvanamAM vrata ane niyamonI mahattA svIkArI zramaNa jIvanane sArthaka karatA evA A munie 108 karatA vadhu khAdya vastuono AjIvana tyAga karyo che. upadhi-upakaraNo paNa be varSa paryantanI AvazyakatA mATe rAkhIne vizeSa parigrahano tyAga karyo che. zruta ArAdhanAnI nirvighnatA jaLavAI rahe mATe hajAronI saMkhyAmAM vividha jApa karatA rahe che. trikALa 108 navakAra maMtra smaraNa karatA ane gRhastha paricaya ati alpa rAkhatA A muninI sAhitya sAdhanA sAthe mokSalakSI vicAradhArA ane tanusAra ja prarUpaNA dvArA samyakdarzananuM adbhutalakSya jovA maLe che. -saMpAdaka 151 1, --AgamadivAkara muni dIparatnasAgara
Page #168
--------------------------------------------------------------------------
________________ 152 caturvidha saMgha 'AgamanA prakhara vyAkhyAtAo? che. vaLI dazavaikAlika cUrNimAM to tyAM sudhI cUrNikAra maharSi jaNAve che ke svAdhyAya samAna koI tapokarma hatuM nahIM ane thaze A zIrSakanuM sarjana traNa zabdonA samanvayathI udbhavela paNa nahIM. che. (1) Agama, (2) prakhara ane (3) vyAkhyAtA, jemAM vyAkhyAtA zabda "zramaNa'nA eka viziSTa guNano dyotaka che, kemake svAdhyAyanuM zramaNajIvanamAM mahattva pratipAdita karatAM kahI je koI niryukti-bhAgya-cUrNi ke vRtti svarUpe vyAkhyAnakartA che zakAya ke-zramaNa jIvananuM mukhya dhyeya che-mokSapada-prApti. te sarve zramaNa bhagavaMto ja che. je prakhara' zabda che te saMcita karmono kSaya eTale ja mokSa. A rIte mokSanI pUrva zarata vyAkhyAtAnA vizeSaNarUpe prayojAyela che ane "Agama' zabda jaina che, karmonI sarvathA nirjarA karavI che. A karma nirjarA tapa vaDe vAlmayano pAribhASika zabda che. tethI sarva prathama "zramaNa' thAya che. tapanA bAra bhedomAM svAdhyAyane uttamottama tapa kahyuM zabdanA arthane cittastha karI "Agama' sAthe tenA saMbaMdhanI che. ane A svAdhyAya zramaNonI samagra dinacaryAmAM divasanA saMvAditatA pragaTa karI, pachI prastuta viSaya para prakAza pADavAno ATha praharamAMthI cAra prahara mATe darzAvAyo hovAthI svAdhyAya e prayatna karela che. zramaNajIvanano prANa che. * svAdhyAya-dvAdazAMgIno. * zramaNa-Agama zAstronAM pRSTho para "zramaNa' zabda aneka arthomAM vyAkhyAyita thayelo najare paDe che, jemake-zramaNa svAdhyAya zramaNajIvanano prANa che. te kathanano svIkAra eTale tapasvI, zramaNa eTale saMyamI, zramaNa eTale zatru ke mitra karatAM ja prazna udbhave ke svAdhyAya eTale zuM? svAdhyAyanA athavA svajana ke parajana prati samabhAvathI vartanAra, zramaNa aneka Agamika arthomAM eka artha che-mRtagranthonuM adhyayana eTale samatAnA pAlaka, zramaNa eTale saMsAranA viSayathI kheda ane adhyApana eTale svAdhyAya. Avazyaka niryuktikAra jaNAve pAmanAra, zramaNa eTale samabhAvanI sAdhanA karanAra, zramaNa che ke zrI jinezvaradevoe kahelAM dvAdazAMga-bAraaMgone ja eTale sarvajIvomAM sama-manavALA.....ityAdi. paMDitapuruSoe svAdhyAya kahelo che. dazavaikAlika ane uttarAdhyayanasUtramAM to "sa mig" ukta zabdayAtrAno mAtra be vAkyamAM ja sArAMza rajU nAmanA eka adhyayanamAM zramaNanuM svarUpa ati vistArathI karIe to kahI zakAya ke-zramaNajIvanano prANa che svAdhyAya. prAgaTya pAmela che, jemAM prastuta mAhitI-nibaMdha sAthe saMbaMdhita svAdhyAya eTale ja dvAdazAMgI athavA te rUpa zratanuM adhyayana. zramaNa' zabdanI susaMvAditatAyukta be vyAkhyA dRSTi sanmukha * dvAdazAMgI-artha ane uddabhava :taravare che-(1) zramaNa eTale je sUtra tathA tenA rahasyane jANe Avazyaka cUrNikAra maharSi jaNAve che ke-atIta, te. (2) zramaNa eTale je jJAnAdi dharmamAM sthira che te. anAgata ane vartamAnanAM dravya, kSetra, kALa, bhAvanA yathArtha zramaNa zabdanI ukta be vyAkhyA zramaNanI dinacaryAmAM ahaMtoe je arthonI prarUpaNA karI te arthone ahaMto pAsethI pradhAna agrimatA dharAve che, kema ke uttarAdhyayana sUtranA sAkSAt prApta karI paramabuddhi saMpanna tathA sarvAsanipAtaadhyayana-26mAM zramaNa-dinacaryAmAM spaSTa jaNAvAyuM che ke sAdhu labdhi vaDe yukta gaNadharoe sarva prANIonA hitane mATe sUtrarUpe divasa ane rAtri baMnenA prathama ane aMtima praharamAM svAdhyAya upanibaddha karela AcArAMga Adi bAra aMgone ja dvAdazAMgI (aMgapraviSTa) kahevAya che. naMdIsUtravRttikAra paNa jaNAve che ke * zramaNajIvanano prANa-svAdhyAya-zramaNa zrutapuruSanA aMga sthAnIya AcArAMga Adi bAra aMga che, te dinacaryA jotAM eka vAta to spaSTa che ke zramaNanA jIvanano ja dvAdazAMgI che. A dvAdazAMgIne gaNipiTaka paNa kahe che ane aDadho samaya to svAdhyAyarUpa tapadharma ArAdhanAmAM ja zrutajJAna dvAdaza aMgAtmaka ja kaheluM che. vitAvavAno che. A svAdhyAyathI jIva jJAnAvaraNIya karmane kSINa AvI vyutarUpa dvAdazAMgIno udbhava bhagavaMtanA prathama kare che. zramaNa muni jema jema apUrva ane atizaya rasayukta samavasaraNanI racanA thAya tyAre gaNadharanAmakarmadhara zramaNa zrutanuM avagAhana kare che tema tema tene saMveganA navA-navA strota mahAtmAo traNa niSadyA arthAt praNipatya pRcchA dvArA tenuM upalabdha thAya che, jenAthI tene apUrva AnaMdano anubhava thAya nirmANa kare che. AvazyakasUtranI hAribhadrIya vRtti mujaba-jyAre kare. Jain Education Intemational
Page #169
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 153 bhagavAne kahyuM ke-'upanne phuvA, vimAne phuvA, yuve 3 vA' A ja AgamonuM mULabhUta mALakhuM A dvAdazAMgI rUpa ja hatuM. traNa niSadyAo che. tenA AdhAre gaNadharone 'utpAda-vyaya- kALakrame temAM parivartana AvyuM. oghaniryuktivRttimAM tenI dhrauvya'thI yukta che te ja 'satuM' che tenI pratIti thAya che. tyArapachI badalAyelI vyAkhyA sthAna pAmI.-"ahaMto dvArA pratipAdita, teo dvAdazAMgInI racanA kare che. A racanA teo pUrvajanma gaNadharo dvArA sUtrita, pratyeka buddha ane pUrvadhara sthaviro dvArA bhAvitamatithI prAptajJAnanA AdhAre kare che. "naMdIsUtra malayagiri racita Agamo paNa pramANabhUta manAyA che ." taduparAMta vRttimAM' A ja vidhAnane bhinnarUpe pragaTa karatAM vRttikAra maharSi naMdIsUtranA kartA devavAcakagaNi ke jeo chaThThI zatAbdImAM thayA noMdhe che ke-ahaMto dvArA upadiSTa traNa mAtRkApada-'uppane i temaNe naMdIsUtramAM AgamanuM mALakhuM darzAvatAM be mukhya vibhAga vA, vigame I vA, dhuve che vA'nI avadhAraNA karIne gaNadhara karyA. (1) aMga praviSTa, (2) aMgabAhya. jemAM dvAdazAMgIrUpa samagra pravacananuM sUtranA rUpamAM guMphana (gUMthaNI) kare che. bAra aMgone aMgapraviSTarUpe jaNAvyA che. te sivAya pUrvadharapuruSo * "Agama' zabda artha ane vartamAna mALakhuM. * Adi dvArA racAyelA Agamone aMga bAhya gaNAvelA che. zramaNa zabdathI AraMbhAela A laghutama zodha- nibaMdha ahIM aMgabAhyanA paNa Avazyaka ane Avazyaka aMtargata zramaNa, zramaNajIvanano prANa, svAdhyAya, dvAdazAMgIno vyatirikta evA be bhAga kahyA che. vaLI Avazyaka vyatiriktanA artha ane udbhava ATalI vizALa bhUmikAnI sparzanA bAda paNa kAlika ane utkAlika sUtro evA be vibhAgo karAyela che. ApaNA mULa viSaya prati gati karatAM have ApaNe "Agama" tad aMtargat AgamonI eka vizALa sUci rajU karAyela che. A zabdanI bhomakAe pravezI rahyA chIe. sivAya prakIrNaka sUtrono paNa aMga bAhya AgamomAM AvirbhAva hindu-vaidika dharmImAM je sthAna upaniSada ke bhagava karAyela che. gItAnuM che. muslima dharma mATe je mahattva kurAnanuM che ke A ja mALakhuM punaH parivartana pAmatAM pAmatAM IzAIdharmI jema 'bAibala' granthane dharmazAstra rUpe oLakhAve che. vartamAnakALe cha vibhAgo dvArA pistALIza Agama saMkhyArUpe te rIte jainonA dharmazAstrane Agama kahe che. ukta dvAdazAMgI e oLakhAvAI rahyuM che. te A pramANe che-11 aMga, 12 upAMga, ja Agama kahevAya che, arthAtu bAra Agamono samUha te 10 pannA , 6 cheda, 4 mUla, ane 2 cUlikA. e rIte dvAdazAMgI. pistALIza Agama saMkhyA nirdhArita karAI che. saMkhyAnI dRSTie Agama zabda pravacana, zruta, siddhAMta, samaya, Aptavacana, teno ullekha pistALIza AgamarUpe pradyumnasUri e vicArasAra jinavacana ItyAdi paryAyanAmothI oLakhAya che. tenI vyAkhyA prakaraNamAM karyo, jeo caudamI sadImAM thayA. jo ke teoe karatAM Avazyaka cUrNikAra TUMkI oLakha Ape che. "Agama eTale gaNAvela nAmAvali ane vartamAna pistALIza AgamonAM nAmomAM Aptavacana.' kiMcit bhinnatA che, paNa saMkhyA Adi ghaNI bAbate samAnatA tattvArthaTIkA-"AcAryonI paraMparAthI vAsanA dvArA je pravarte che. Ave te Agama.' * AgamanI vyAkhyA-vivaraNa-sAhitya naMdIsUtraTIkA-jenA vaDe abhividhi saha-samasta [noMdha -vartamAnakALe svIkRta banela pistALIza zrutagata viSayothI vyAptirUpa maryAdAvaDe athavA yathAvasthita prarUpaNA vaDe arthone jANI ke pAmI zakAya che tene Agama AgamanA vyAkhyA-sAhityanI ja atre carcA karAI che.] kahevAya che. AgamanuM mULa sAhitya "sUtra' rUpe oLakhAya che. A jitakalpacUrNa--jenA vaDe atIndriya padArthonuM jJAna thAya sUtrono sau prathama vivaraNa ke vyAkhyA-grantha thayo tene niyukti te Agama. kahevAya che. Avazyaka niryuktimAM niryukti zabdanI vyAkhyA lalitavistarA--pUrvApara virodhAdi doSothI rahita zuddha karatAM jaNAve che ke--"sUtramAM niryukti arthanI suvyavasthita Aptavacana te Agama. vyAkhyA karanAra grantha te niyukti. A niryukti haMmezA padyAtmaka A rIte AgamanI anekAneka vyAkhyA daSTigocara thAya zailImAM ja hoya che. tenI bhASA prAkRta hoya che." niryukti pachI Avela vivaraNa sAhitya che bhASya. Jain Education Intemational
Page #170
--------------------------------------------------------------------------
________________ 154 sAmAnyathI bhASyano artha thAya che-"niyuktie vivikta karelA pAribhASika zabdonA artha bAhulyane abhivyakta kare te bhASya.' paNa A artha sarvathA saMpUrNa nathI. kema ke bhASyonI racanA sUtra upara sIdhI paNa thayelI che. vaLI niryukti karatAM bhASyo vadhu saMkhyAmAM upalabdha che. bhASyo paNa prAkRta-padyamaya zailImAM racAyAM hoya che. vivaraNa sAhityano trIjo tabakko cUrNino Ave che. cUrNi e niryukti ane bhASyanuM vistRta vivaraNa svarUpa che. vaLI tenI rajUAta gadyAtmaka svarUpe thayelI che, jethI padha-vivaraNo karatAM te samajavA saraLa bane che. taduparAMta mukhyatAe prAkRtabhASAmAM ja cUrNinI racanA thatI hovAM chatAM temAM kiMcit saMskRtanuM mizraNa hoya che. vRtti e vivaraNasAhityano cotho visAmo che. cUrNi sAhitya sAthe ghaNI ja sAmyatA dharAvatA A vivaraNamAM zAbdika ane padArtha baMnenI bahulatA umerAyelI hovAthI tema ja saMskRta bhASAmAM gadyAtmaka zailImAM rajUAta pAmela hovAthI teno svIkAra sahaja banyo che. vaLI vartamAnamAM Agama vivaraNasAhityamAM vRttinI ja mukhyatA che. A uparAMta dIpikA, avasUrI, avacUrNi, TIppaNaka, saMgrahaNI ityAdi nAmothI paNa pachI pachInA AcArya bhagavaMtoe AgamanuM vivaraNasAhitya sarjeluM che. * Agama vivaraNasAhityamAM upalabdha keTaluM ? --niyukti sAhityamAM bAra niryuktinI racanAno ullekha maLe che, paNa te bAra niryuktimAM (1) ogha niryukti ane (2) piMDaniyukti e baMne pistALIza AgamamAM mULasUtra rUpe sthAna pAmela che. (3) sUrya prajJapti ane (4) RRSibhASita e baMne sUtro paranI niryukti aprApya banI che. (5) bRhatkalpa ane (6) vyavahAra sUtranI niryukti bhASyamAM bhaLI gayela che. bAkInI cha niryuktio svataMtra rIte prApya che. -bhASya sAhityamAM amArI jANamAM daza bhASyo che, jemAM cha cheda sUtramAMnA cAra chedasUtro para eka eka bhASya ane vaikalpika chedasUtra evA paMcakalpasUtra paranuM bhASya upalabdha che. cAre mUla sUtro upara tema ja vaikalpika evA eka mUlasUtra upara ema pAMca bhASyo maLIne daza bhASyo Agama sAhityamAM upalabdha che. * cUrNi sAhityamAM amone soLa sUtro paranI cUrNino For Private caturvidha saMgha ullekha maLela che, paNa temAM jaMbudrIpa prajJapti sUtranI pUrNi viSaye hirAlAla kApaDiyAe praznArthacihna UbhuM karela che. * vRtti saMbaMdhI sAhitya to agiyAra aMga sUtro, bAra upAMga sUtro, mahAnizItha sivAyanAM pAMca cheda sUtro, badhAM ja mUla sUtro, baMne cUlikA sUtro saMbaMdhe upalabdha ja che. payannA sUtro paratve pAMca payannAnI koI ja vRtti jovAmAM Avela nathI. bIjA pAMca payannA viSayaka avasUri jovA maLe che, jo ke temAMnA traNa payannAnI vyAkhyAne vRtti rUpe paNa oLakhAvAyela che. * AgamanAM ukta vivaraNonA prakhara vyAkhyAtAo- (1) bhadrabAhusvAmI--AcArya bhadrabAhu, AcArya yazobhadranA ziSya hatA. samartha jyotirdhara evA A chellA caudapUrvI vi.saM. 170 mAM deva thayA. temaNe cAra cheda sUtronuM uddharaNa to karela hatuM ja paNa ukta sarve niryuktionA raciyatA paNa teo ja hatA. alabatta keTalAMka A niyukti vivaraNakAra saMbaMdhe vivAda Ubho kare che, paNa temano pratyuttara ApavAnuM A sthAna nathI. AgamanA A prakhara vyAkhyAtAnA samayamAM pATalIputramAM sarvaprathama jinAgama vAcanA thayela hatI. (2) goviMdavAcaka--vAcakavaMzamAM thayela A prakhara vyAkhyAtAno ullekha paNa niryuktikArarUpe jovA maLela che, paNa tenI koI niryukti hAla upalabdha nathI. nAgArjuna AcArya pachI temano ullekha maLe che. vi.saM. 830nI vallabhIvAcanA samaye temanI upasthiti hatI. (3) saMghadAsa gaNi--vikramanI cothI, pAMcamI sadImAM thayelA saMghadAsa gaNi mahattara 'nizItha' Adi chedasUtronA bhASyakAra rUpe ullekha pAmela jovA maLela che. AgamanA bhASya sAhityanA prakhara vyAkhyAtA evA A zramaNe 'vasudevahIMDI' jevA aitihAsika graMthanI racanA paNa karelI che. teo sAtamI sadImAM thayA. (4) jinabhadragaNi kSamAzramaNa--vIra saMvata 1025mAM dIkSita thayelA A yugapradhAna AcAryae 'vizeSAvazya bhASya' tathA tenA para 'apUrNaTIkA' racelI. jitakalpa sUtranI racanA paNa bhASya sahita temanI karelI che. AgamanA A prakhyAta vyAkhyAtAe 'bRhasaMgrahaNI', 'bRhakSetra samAsa' Adi graMthonI paNa racanA karelI. teo sAtamI sadImAM thayA. temano kALa saMghadAsa gaNa pachIno che. (5) 'ajJAta' bhASyakAra~~~Avazyaka sUtramAM Personal Use Only
Page #171
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 155 niryukti AvatI bhASyagAthA dazavaikAlika sUtra sAthe saMbaMdhita (11) vAhari sAdhu-zIlAMkAcAryae racelI bhASya gAthA e ja rIte oghaniryukti ane piMDa niryukti sAthe AgamonI vRttimAM temanA sahAyaka rUpe vAhari sAdhuno ullekha HDAyelI bhASyagAthAo ItyAdinA bhASyakartA koNa che? te maLe che. te jotAM temane paNa AgamanA sahAyaka vyAkhyAtA rUpe mAhitInI prApti thaI zakI nathI. smaraNamAM lAvavA ghaTe. (6) jinadAsagaNi mahattara-cUrNisAhityanA (12) abhayadevasUri-navAMgI TIkAkAranA nAmathI pradAtA evA A mahAna zramaNa AcArya pradyumnasUrinA ziSya prasiddhi pAmelA A abhayadevasUri bAramI sadImAM thayA hovAnuM hatA. vi.saM. 733 ane tenI AsapAsanA samaya gALAmAM jaNAya che. teo caMdrakulamAM thayelA. jo ke abhayadeva nAme bIjA teoe cUrNisAhityanI racanA karI. moTAbhAganA cUrNisAhityanuM paNa AcArya rAjagacchamAM thaI gayA che, paNa AgamanA prakhara zreya jinadAsagaNi mahattarane jAya che. koI koI cUrNi vize vyAkhyAtA ane maMtraprabhAvaka tathA "jayatihuaNa' stotranA cUrNikAra maharSino nirNaya maLato nathI. jo ke pU. AgamoddhAraka racayitA evA A abhayadevasUrino ahIM prakhara vyAkhyAtA AcAryadevazrI AnaMdasAgara sUrIzvarajInA A mata sAthe keTalAka | svarUpe ullekha samajavo. ThANAMga Adi nava aMga uparAMta prathama saMmata nathI. te carcA atre asthAne che. teo jinabhadra kSamAzramaNa upAMga "papAtika'nI vRtti ane "prajJApanA sUtra' dvitIyapada pachI ane haribhadrasUrinI pUrve thayelA. , saMgrahaNI' paNa temanI ja racelI che. A sivAya paNa temanuM vipula (7) agasyasiMhasUri-dazavaikAlika sUtra Agama sAhityasarjana che. paranA vyAkhyAna sAhityamAM be cUrNio hAla paNa prApya che. A ' (13) malayagirimUri-bAramI-teramI zatAbdI bIjI cUrNinA vyAkhyAtA agatyasya siMhasUri che. prauDha prAkRtamAM madhye thayelA tema ja AcArya hemacaMdranA samakAlIna ane teoe "dazavaikAlika' sUtra tathA niryukti saMbaMdhe cUrNinI racanA sarasvatIdevInA ArAdhaka evA A malayagirie "rAjapraznIya', karI che. jIvAjIvAbhigama' Adi pAMca upAMgo para ane bRhatkalpa' tathA (8) siddhasena gaNi-dinagaNi kSamAzramaNanI pATa vyavahAra-cheda sUtra' para, "piMDaniryukti' para ane "Avazyaka sUtra" paraMparAmAM thayelA siddhasena gaNI siddhAMtanA pAragAmI, mahAna para vRttinI racanA karI che. jo ke te vRtti apUrNa rahI che. tArkika ane ajoDa graMthakAra hatA. teoe "jitakalpa satra' para "naMdIsUtra'nI vRtti paNa temanI maLe che. A rIte jotAM navAMgI cUrNinI racanA karI che. jenaparaMparAnA itihAsamAM to TIkAkAra pachI AgamanA prakhara vyAkhyAtArUpe ApaNe malayagiri AcArAMgasUtranA cUrNikArarUpe paNa temano paNa ullekha thayo che. mahArAjane ja yAda karavA ghaTe. prakhyAta vRttio to mudrita ane teoe pU. umAsvAtijInA "sabhASyatattvArtha' para paNa daLadAra prApya paNa che, paNa te sivAya "bhagavatIjI zataka bIjuM ane TIkA racI che. zataka vasami'nI vRtti paNa temaNe racI hovAno ullekha maLe che. (9) zIlAMkAcArya--prathama be aMgasUtronI vRtti mahAkappasUtta' ane 'joIsakaraMDaka'nI vRtti paNa malayagirijIe svarUpe saMskRtamAM vyAkhyAtAkartA evA A AcArya navamI-dazamI racI che. temaNe vyAkaraNa paNa raceluM che. sadI madhye thayA. teo nivRti gacchanA AcArya mAnadevasUrinA (14) zAMticaMdra upAdhyAya-AcArya hIrasUrIziSya hatA. gujarAtanA rAjAonA bahumAnya hatA. teoe vi.saM. zvarajInA ziSya evA A vidvAna, kavi vAdI, 108 avadhAnanA 925mAM "caupagnamahApuruSacariyuM'nI paNa racanA karI che. jIva- kartA, kurrAnezarIphanA jJAtA upAdhyAya zAMticaMdrajI sattaramI sadImAM samAsavRtti' paNa racelI che. evuM kahevAya che ke temaNe "bhagavatI thayA. teoe prAyaH 1660mAM 'jaMbudvIpa prajJapti' kara "prameyarana sUtranI vRtti paNa racelI, jo ke hAla te vRtti upalabdha nathI. maMjUSA" nAmaka TIkA racelI. mahArAjA akabarane pratibodha karI (10) gaMdhahasti-AcArAMgasUtranI vRttinA racayitA ahiMsaka banAvanAra upAdhyAye kapAsakoza' nAmaka graMtha paNa rUpe A vyAkhyAtAno ullekha thayo che, paNa hAla te TIkA maLatI racelo. "ajitazAMti stavana'nA chaMdomAM ja temaNe "RSabhavIra nathI. zIlAMkAcArye 'AcArAMgasUtra'nI vRttimAM A mahAtmAno stavana' paNa banAvela. ullekha karyo che. tethI teo zIlAMkAcAryanI pUrve thayA hovAnuM (15) AcArya caMdrasUri-nirayAvalikA upAMga anumAna sahaja che. paMcakanI vRttinA racayitA caMdrasUri AcArya, zIlabhadrAcAryanA Jain Education Intemational
Page #172
--------------------------------------------------------------------------
________________ 156 mukhya paTTadhara hatA. teo siddhAMtanA ajoDa jJAtA ane zAstravivecana tathA anirUpaNa viSayaka adbhuta zakti dharAvatA hatA. nyAyazAstranA pAragAmI ane paramadhyAnI hatA. pAMca upAMgasUtronI vRtti uparAMta nizItha cUrNi-vRtti (saM. 1174) 'vaMdittAsUtra'nI vRtti (saM. 1222), 'naMdIsUtra durgapada vyAkhyA', (saM. 1226), 'jitakalpa bRhadbhUrNi vyAkhyA', 'caityavaMdanasUtravRtti', 'iryApathikIcUrNi', 'vaMdanakacUrNi', 'pAkSikasUtra vRtti' ityAdi Agama vyAkhyA grantho sivAya 'paMcAzaka vRtti', 'sUkSmArthavicAra', 'pratiSThAkalpa' Adi aneka graMtharacanA karelI hatI. temanuM mULanAma pArzvadeva hatuM. (16) kSemakIrtisUri--bRhatkalpanI malayagirakRta apUrNa TIkAne 1332 mAM samApta karanAra, teramI-caudamI sadInI madhyamAM thayela kSemakIrti, AcArya jagacaMdrasUrinA ziSya caMdrasUrinA ziSya hatA. temane jIvanaparyanta cha vigaIono sarvathA tyAga hato. (17) haribhadrasUri--1444 graMthanA racayitA ane yAkinI mahattarA dharmasunu rUpe prasiddha A prakhara vyAkhyAtA vize paricaya Apavo e sUrya sAme dIpaka dharavA jevuM kRtya gaNAya. 'AvazyakasUtra' ane 'dazavaikAlikasUtra' para to temanI vRtti atyaMta prasiddha ja che. mahAprabhAvaka, mahAna graMthakAra, prakAMDa vidvAn evA A haribhadra mULabhUta cittoDanA nivAsI ane cauda vidyAnA pAragAmI hatA. teo jinadattasUrinA ziSya banyA. 'mahAnizItha cheda sUtra'no jirNoddhAra paNa karyo. 'aNuogadvAra sUtra', 'oniryukti', 'ceIyavaMdaNa bhASya', 'jaMbUddIpaprajJapti', jIvAjIvAbhigama sUtra', naMdIsUtra, piMDa niryukti' 'vizeSAvazyakabhASya'dhyAnazataka TIkA' prajJApanA sUtrapradezapada' ityAdi aneka AgamagraMthonI vRtti teoe racI che. prAyaH AThamI sadImAM thayelA A AcAryano racela vipula graMtharAzi astitva dharAve che, jemAM dinazuddhi', 'paMcavastu paMcAzaka', 'yogadRSTi', 'yogabiMdu', 'yogazataka', 'lalita vistarA', 'zAstravArtA samuccaya' ityAdi ati prasiddha che. (18) droNAcArya--agiyAramI-bAramI sadI madhye thayela droNAcAryanuM nAma AgamanI vyAkhyAmAM 'ogha niryukti'nA vRttikAra rUpe ane 'aupapAtika'nI 'abhayadevasUriyAvRtti'nA saMkalanakArarUpe prasiddha thayela che. teo nADolanA nivAsI hatA. temaNe nivRttigacchamAM dIkSA lIdhI hatI. AgamanA pAragAmI paMDita hatA. For Private caturvidha saMgha (19) vAdivetAla zAMtisUri--thArApadra gacchamAM thayelA AcArya vijayasiMhe uNa-nivAsI zeTha dhanadevanA putranI saMghanA kalyANane mATe mAMgaNI karI. dIkSA ApI zAMtibhadra nAma rAkhyuM. zAstro ane siddhAMto bhaNAvI zAMtisUrine gacchabhAra soMpyo. zAMtisUrie abhayadevasUri (rAjagacchIya) pAse tarkazAstranuM ane svagacchanA AcArya sarvadevasUri pAse jinAgamanuM jJAna meLavyuM. ' kALakrame teo kavIndra ane vAdicakravartInAM biruda pAmyA. agiyAramI sadImAM thayelA A AcAryae 'uttarAdhyayanasUtra'nI pAIyaTIkA racI. te uparAMta 'saMghAcAra' 'caityavaMdana' bhASya racyuM. aMgavijjAno uddhAra karyo. bIjA paNa granthonI racanA karI. (20) maladhArI hemacaMdrasUri--bAramI sadImAM A AcArya thayA. AcArya abhayadeva sUrinA upadezathI vairAgya pAmela mahAmAtya pradyumna te ja A maladhArI hemacaMdrasUri. teoe eka lAkha zloka pramANa sAhityanuM sarjana karyuM. jemAM 'Avazyaka sUtra'nI TIppaNaka, 'anuyogadvAra sUtra'nI vRtti, 'naMdIsUtra TIppaNaka', 'vizeSAvazyaka'nI bRhatkRtti e mukhya Agamika vyAkhyAo che. te sivAya paNa temaNe zataka 'karmagraMthavivaraNa', 'upadezamAlA-puSpamAlAprakaraNa', 'jIvasamAsavivaraNa' 'bhavabhAvanA' Adi aneka graMthonI racanA karI. (21) vijayavimala gaNi--paM. vAnaraRRSi vimalanI paraMparAmAM hemavimalasUri pachI vijayavimalagaNi thayA je 'vAnaraRRSi' nAme paNa oLakhAya che. teoe saMvata 1622 thI saM. 1634 sudhImAM 'gacchAcAra payannA'nI nAnI ane moTI be TIkA (avasUrI) racI, taduparAMta 'catuHzaraNa' ane 'taMdula vaicArika payannA'nI TIkA (avacUrI) paNa temaNe racI. traNa payannA sUtranA avasUrI ke TIkAkAra evA A maharSie bIjA graMtho paNa racelA. teoe 'bhagavatIsUtra'nI TIkAne AdhAre 'baMdhachatrIsInI avacUrI'nI paNa racanA karI che. (22) bhuvanataMgasUri--aMcalagacchIya AcArya mahendraprabhasUrinA ziSya AcArya bhuvananuMgasUri thayA, je moTA maMtravAdI hatA. temaNe 'AurapratyAkhyAna' ane 'catuH zaraNa payannA'nI TIkAnI racanA karI. teo paMdaramI sadImAM thayA. (23) mANikya zekhara--acalagacchIya AcArya merutuMgasUrinA ziSya ke je mANikyasuMdara sUri nAme paNa oLakhAya che. teo paMdaramI sadImAM thayA. teoe AgamasAhitya-vivaraNamAM 'kalpaniryukti' avasUri, "Avazyaka Personal Use Only
Page #173
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 15 niyukti-vRtti dIpikA", "oghaniryukti dIpikA', "piMDaniryukti (30) AcArya vijayasiMhasUri-pippalaka dIpikA', daza vaikAlika dIpikA', "uttarAdhyayana dIpikA', gacchanI paraMparAmAM thayelA A AcAryae saM. 1187nA caitra AcArAMgasUtra dIpikA' Adi racelAM che. mAsamAM "zrAddhapratikramaNamUrNi'nI racanA karI hatI. (24) guNaratnasUri-payanA sUtromAMnA "bhakta * (31) namisAdhu-pippalakagacchana-AcArya zAMtiparijJA' ane "saMstAraka' e be payanA sUtro para temanI racelI sUrinA ziSya hatA. teoe 1122 mAM "Avazyaka vRtti' ane avacUri prApta thAya che. jo ke "Atura pratyAkhyAna sUtra paranI "caityavaMdanavRtti' para TippaNa racela hatuM. avacUri paNa temanI hovAno eka mata che. teo AcArya (32) AcArya nemicaMdra-bAramI sadImAM thayelA devendrasUrinA ziSya hatA. saMvata 1442mAM AcArya thayA. temaNe A AcAryazrIe ghaNA graMthonI racanA karelI hatI. temAM Agama bIjA grantho paNa racelA che. vyAkhyAtArUpe teoe "uttarAdhyayanasUtra'nI 14000 zloka | (25) cAmAcArya-teo yugapradhAna guNAkarasUrinA pramANanI vRttinI racanA karI che. ziSya hatA. vAcakavaMzamAM thayela A AcArya vi.saM. 300 mAM (33) AcArya sumatisUri-AcArya jinadevanI dIkSita thayelA. teoe "prajJApanA' nAme upAMgasUtranI racanA pATe thayelA AcArya sumatisUrie dazavaikAlika sUtra' para 2600 karI. jo ke ApaNo A lekha "prakhara Agama vyAkhyAtAo" zloka pramANa laghuvRttinI racanA karI che, je hAla paNa upalabdha parano che, sUtrakAro vizeno nathI, to paNa ame zyAmAcAryano ullekha karyo tenuM kAraNa "prajJApanA sUtra'nI viziSTatA che. 36 padomAM ane 7787 zloka pramANamAM racAyela A Agama - (3) mahopAdhyAya kamalasaMyama gaNi-kharatarapraznottara zailIthI pracura dravyAnuyogane varNave che. gacchIya evA A vidvAnuM zramaNe saMvata 1476mAM dIkSA lIdhI. saMvata 1544mAM teoe "uttarAdhyayanasUtra'nI 'sarvArthasiddhi (26) koTyAcArya-vizeSAvazyaka bhASya para nAmanI TIkAnI racanA karI. A uparAMta teoe karyastavateoe vistRta TIkA racelI che. saMbhavataH teo AThamI sadImAM vivaraNa" ane "siddhAMta sAroddhAra' Adi graMtha paNa racelA hatA. thayA hatA. koIno mata evo paNa che ke teo jinabhadragaNi kSamAzramaNanA ziSya hatA. vaLI eka evo paNa mata che ke (35) AcArya nihaMsasUri-soLamI sadImAM koTyAcArya be thayA che. pahelA koTyAcAryae jinabhadragaNi thayelA A kharataragacchIya AcAryae saMvata 1582mAM kSamAzramaNanI vizeSAvazyaka mahAbhASyanI svopajJa TIkA adhurI 'AcArAMga-sUtra'nI dIpikA racyAno ullekha maLe che. * rahI hatI tene pUrNa karI che. bIjA koTyAcArye vi.saM. 900 nI (36) sAdhuraMga gaNi-kharataragacchIya AcArya AsapAsamAM ukta mULa TIkAnA AdhAre saMskRta TIkA racI che. jinadevanI paraMparAmAM thayelA upAdhyAya sAdhuraMga gaNie saMvata (2) pRthvIcaMdrasUri-rAjagacchamAM A AcArya 159mAM sUyagaDAMga sUtra'nI dIpikA banAvI. thayA. temano kAla teramI sadIno jaNAya che. teoe "kalpasUtra' (37) AcArya tilakaprabha-AcArya cakrezvarapara TippaNanI racanA karelI che. sUrinI pATa paraMparAmAM cuMmAlIzamI pATe AcArya tilakaprabha (28) AcArya ajitadeva-pallIvAla gacchIya thayA, jeoe teramI sadImAM aneka sAhityanuM sarjana karyuM, jemAM A AcArya bhagavaMte "kalpasUtra dIpikA', "AcArAMgasUtra dIpikA' Agama vyAkhyArUpe cityavaMdana guruvaMdana-pratyAkhyAna laghuvRtti', tathA 'uttarAdhyayana sUtra dIpikAnI racanA karelI, jo ke prAyaH "zrAvakapratikramaNa sUtravRttinI sAthe sAthe-"jitakalpavRtti', A vyAkhyA sAhitya hAla upalabdha jaNAtuM nathI. dazavaikAlika sUtravRtti', "Avazyaka laghuvRtti', "pAkSikasUtra avacUri', "pAkSika khAmaNA avacUri' AdinI racanA karI. (29) paM. cazodevagaNi-vaDagacchanI paraMparAmAM thayelA AcArya pradyumnasUrinA praziSya hatA. teo saMvata 1120 (38) jayakIrtisUri-aMcalagacchIya AcArya thI 1128 madhye AgamanA prakharavyAkhyAtA navAMgI TIkAkAra zrI merUtuMgasUrinA hastadIkSita evA A AcArya paMdaramI sadImAM abhayadevasUrine navAMgI TIkA racanAkALe sahAyatA pradAna karelI. thayA. temaNe uttarAdhyayanasUtranI TIkA racyAno ullekha jaina Jain Education Intemational
Page #174
--------------------------------------------------------------------------
________________ 158 paraMparAnA itihAsamAM maLe che, paraMtu hAla A TIkA upalabdha hovAnuM jANamAM nathI. (39) AcArya udayasAgara (40) kIrtivallabhagaNi, (41) vinayahaMsa prAyaH aMcalagacchIya paraMparAmAM thayelA AcArya siddhAMtasAgarasUrinA kALamAM saMvata 1546mAM AcArya udayasAgare 'uttarAdhyayanasUtra dIpikA', saMvata 1552mAM kIrtivallabhe 'uttarAdhyayanasUtra vRtti' ane saMvata 1572mAM vinayahaMse 'uttarAdhyayana laghuvRtti' tathA 'dazavaikAlika TIkA'nI racanA karyAnA ullekho maLe che. (40) bhaTTArakajI--aMcalagacchIya paraMparAnA udayasAgarajInA samayamAM bhaTTArakajIe saMvata 1802 mAM kalpasUtra para laghuvRtti racI hovAno ullekha maLela che. (41) AcArya yazodevasUri--prasiddha AcArya vIragaNi mizranA praziSya evA A vidvAna AcAryae saMvata 1174mAM 'iryApathikI-caityavaMdana-vaMdanakacUrNi' racI, saMvata 1180mAM 'pakpisUtra'nI 'sukhAvabodhikA vRtti' tathA khAmaNA avasUri'nI racanA karI. (42) AcArya vAdI devasUri--suvikhyAtavAdI evA AcArya devasUrijI mahArAja ke je 'syAdavAda ratnAkara' ane 'tidinacaryA' Adi aneka graMthonA racayitA che. teoe 'jIvAjIvAbhigama sUtra' para eka laghuvRtti racelI hovAno ullekha paNa maLe che. (43) mahopAdhyAya samayasuMdaragaNi--kharataragacchIya mahopAdhyAya sakalacaMdragaNinA ziSya hatA. temano kALa sattaramI sadIno hato. teoe sAhityakSetre aneka viSayonI cArthanA karelI. Agama vyAkhyAtArUpe temaNe 'kalpasUtra' ane vikAlika sUtra' para TIkA racelI che. Es a (44) kanakasuMdara gaNi--mahopAdhyAya vidyAratna gaNinA ziSya upAdhyAya kanakasuMdaragaNi hatA. temaNe saMvata 1666mAM 'dazavaikAlika sUtra'no Tabbo 700 zlokapramANano banAvelo. (45) jayaratnasUri (46) kanakasuMdara (47) padmasuMdara. vRddha tapAgacchamAM thayelA A traNe zramaNoe anukrame 'dazavaikAlika', 'jJAtAdharmakathA' ane 'bhagavatIsUtra'no Tabbo racela hato. (46) AcArya devendrasUri--caudamI sadImAM thayelA For Private caturvidha saMgha A AcAryae ghaNA granthonI racanA karelI. temAM 'vRMdAravRtti' nAmathI 'zrAddhapratikramaNasUtra' vRtti e AgamazAstranA eka peTAgraMtharUpa gaNAya che. AcArya ratnazekhara sUrijIe paNa 'zrAddhapratikramaNasUtra'nI vRtti racelI che. (47) AcArya dharmaghoSasUri--AcArya devendrasUrinI pATe thayelA A AcArya caudamI sadImAM thayA. teo ati mahAna ane prabhAvaka AcAryarUpe khyAti dharAvatA hatA. temanA nAme aneka camatkAronI vAto paNa noMdhAyelI che. temanI sAhityaracanA paNa vipula hatI, jemAM Agama ke AgamanA koIka adhyayana AdhArita vyAkhyA pUratAM ja temanA sAhityano ullekha karIe to paNa 'saMghacAra bhAvivaraNa' ane 'zrAddhajitakalpa' ne 'smaraNastha' karavA ja rahyAM. (48) AcArya jJAnasAgarasUri--AcArya devasuMdarasUrinI pATe A AcArya paMdaramI sadImAM thayA. zAsanaprabhAvanAnAM aneka kAryo temanA haste thayelAM. AgamanA prakhara vyAkhyAtArUpe temanA sAhityano ullekha jotAM-'pannavaNAsUtra avasUri', 'ohanijjutti avasUri', 'AvazyakasUtra hAribhadrIyavRtti avasUri', 'uttarAdhyayanasUtra bRhatkRtti avasUri' prApta thAya che. (49) AcArya sAdhuratnasUri--devasuMdara sUrinA A ziSyae saMvata 1546 mAM 'tijitakalpa'nI avasUri racelI, je prApya paNa che. (50) AcArya somasuMdarasUri--AcArya jayAnaMdasUrinA ziSya evA A AcAryane saMvata 1457 mAM AcAryapada maLela. temaNe saMgha tIrthasthApanA, padavIdAna Adi aneka zAsanaprabhAvaka kAryo karelAM. tema ja jagatane vizALa sAhitya arpaNa kareluM, jemAM Agama saMbaMdhI ke AgamanA koI khaMDa saMbaMdhI je vyAkhyAna sAhitya sarjyuM te A pramANe che--caityavaMdanabhASya avacUri', 'kalpAntarvAcya', 'bhAtraya cUrNi', 'yatijitakalpa. ratnakoza', 'SaDAvazyaka bAlAvabodha' ityAdi. (51) jinaharSa gaNi--AcArya jayacaMdrasUrinA ziSya ane mahopAdhyAya jinamaMDana gaNinA vidyAziSya evA A gaNine jinahaMsa gaNa nAme paNa oLakhe che. teo mahAvidvAna moTA graMthakAra ane graMthasaMzodhaka hatA. temanI aneka sAhityaracanAmAM 'sUryaprajJapti TippaNa', 'caMdraprajJapti TippaNa'no paNa samAveza thAya che. Personal Use Only
Page #175
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 159 | (52) paMnyAsa saMghavijaya gaNi-AcArya hIra AgamanA ukta prakhara vyAkhyAtA sivAya paNa keTalAMka sUrijInA praziSya mahopAdhyAya dharmavijayajI gaNinA ziSya hatA. nAmo amone pravacana kiraNAvali'mAM jovA maLela che. paNa te bIjA mate teo paMnyAsa guNavijayajI gaNinA ziSya hatA. sivAyanI vizeSa mAhitI ame meLavI zakyA nathI te A pramANe teoe saMvata 1974mAM kalpasUtranI laghuTIkA-kalpapradIpikAnI che-- racanA karelI je 3300 zloka pramANa hatI. jinahaMsasUri racita 'AcArAMgasUtra dIpikA', ajita () somavimalasara--mani saubhAgyaharSanA ziSya devasUri racita "AcArAMga sUtra dIpikA', lakSmIkallola sAdhu hatA. temane hemavimalasUrie dIkSA ApelI. saMvata 1583 mAM racita "AcArAMga avacUri', "sUtrakRtAMgasUtra' para 'harSakulagaNi' teone AcAryapada maLyuM. teoe ghaNI sAhitya racanA karelI, tathA upA. sAdhuraMganI racela dIpikA, "ThANAMgasUtra' para jemAM Agamika granthomAM "kalpasUtra', "dazavaikAlika', nagarSigaNinI racita dIpikA tathA harSanaMda ane sumati kallola vipAkasUtra'nA TabbAono samAveza paNa thAya che. racita TIkAo. "bhagavatIjI sUtra' para dAnazekhara sUri racita (54) mahopAdhyAya dharmasAgara gaNi-vijaya TIkA tathA koIkanI avacUrNi paNa maLe che. prazna-vyAkaraNasUtra' dAnasUrinA haste dIkSita thanArA dharmasAgarajI prakAMDa vidvAnavAdI para jJAnavimalasUri kRta TIkA, "prajJApanAsUtra' para kulamaMDana gaNinI avasUri, 'jaMbudvIpaprajJapti sUtra' para puSpasAgarajI ane ane samartha graMthakAra hatA. saMvata 1608 mAM teo upAdhyAya brahmarSi gaNinI TIkAo, mUlasUtromAM Avazyaka ane uttarAdhyayana banyA. teoe khaMDanamaMDananA keTalAka grantho racI te-te matonuM nirasana kareluM. teo ajoDa zAsanarAgI hatA. teoe kalpasUtra para to ghaNuM ja vyAkhyA-sAhitya maLe che. para "kalpa kiraNAvali' nAme TIkA racelI. te uparAMta saMvata 1639mAM jaMbudvIpaprajJapti' TIkA racelI. A rIte AgamanA aneka prakhara vyAkhyAtAono (55) maho vinayavijayajI gaNi-sattaramI sAmAnya citAra ApanI sanmukha lAvavA prayatna karyo che. kharekhara sadImAM thayelA A vidvAna zramaNe aneka graMthonI racanA karelI. to AgamonA jo koI samartha vyAkhyAtA hoya to te che eka temAM saMvata 1996mAM kalpasUtranI "subodhikA' TIkAnI racanA karI. ane eka mAtra eka ja tIrthakara mahArAjA. prAMte temanAM caraNomAM (pa) upAdhyAya zratasAgara gaNi-mahopAdhyAya dharmasAgara gaNinA ziSya hatA. temaNe saMvata 1983mAM -muni dIparatna sAgara. "causaraNapayannAnI TIkA racelI. Jain Education Intemational
Page #176
--------------------------------------------------------------------------
________________ ' s A ; varaghoDAnI vaividhyatA : yAtrAsaMghano ( / ) & varaghoDo bhAratIya saMskRtimAM varaghoDAno mahimA jema akalpanIya che tema varaghoDAnI vividhatA paNa aparaMpAra che. vaLI varaghoDo sau koIne AkarSe che tema kutuhalatA .. paNa jagADe che. "varaghoDI zeno che te jANavAnI jijJAzA AmAM jovA maLe che. varaghoDo kayAM prasaMgane anulakSI caDhayo tene vividha nAmollekhathI jANI zakAya jema ke- varasIdAnano varaghoDo, upadhAnatapanI mALano varaghoDo, rathayAtrAno varaghoDo, yAtrAsaMghano varaghoDo, caityaparipATIno varaghoDo, AgamasUtrono varaghoDo, tapasvIono varaghoDo, pUjya gurudevono varaghoDo, pUjaya devaguruonA Agamana prasaMgano sAmaiyAno varaghoDo, bha, mahAvIrasvAmInA janmakalyANaka (caitra sudi 13)no varaghoDo ane prabhujInA pravezano, pratiSThA prasaMgano ke vividha mahotsavane anulakSIne anekavidha varaghoDA caDhatA-nIkaLatA hoya che. ahIM citramAM Apela dezya koI yAtrAsaMghanA varaghoDAnI jhAMkhI karAve che. pUjya gurudevonA, Agamanane vadhAvato varaghoDo e bhAratIya saMskRtimAM varaghoDAnuM mahattva ane mahimA ciraMjIva rahyo che. dhArmika ane sAmAjika prasaMgoe caDhatA varaghoDAnI vartamAnamAM jaLavAya rahelI vyApakatA ane vividhatA e vAtanI pratIti karAve che. dharmaprasaMgane anulakSI caDhatA varaghoDAne zobhAyAtrA kahevI vadhu yathArtha che. A zobhAyAtrAmAM dharmanI prabhAvanAno hetu mukhya hoya che. sAthe sAthe svadharmIomAM dharmacetanA ane dharmollAsa jAge; paradharmIomAM anumodanA ane pracAra-prasAranuM kAraNa bane; ane te prasaMga ane vyaktinuM mahattva ane mahimAM abhivyakta karavAno abhigama sAmuhikarUpe ane jAheramAM prApta thAya. zobhAyAtrA kharekhara ! akalpanIya hetuone caritArtha karatuM vaTavRkSa che. ahIM citramAM pUjya gurudevonA pravezane bhavya sAmaiyApUrvaka vadhAvatuM zobhAyAtrAnuM eka dRzya najare paDe che.
Page #177
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA. 11 yoga ane nyAya graMthonA racayitAo -A. zrI abhayazekharasUrijI ma.sA. zAsanapatizrI vIraprabhue tripadI ApI. guNavaMtA zrI gaNadhara bhagavaMtoe dvAdazAMgInI racanA karI.....te te kALe AvazyakatA mujaba anyAnya mahAtmAoe ane zramaNabhagavaMtoe mA sarasvatInI kRpAthI asaMkhya graMthonI racanA karI che te kharekhara to adbhuta che. dvAdazAMgIne anusarIne alaga alaga graMtho racAyA. vartamAnamAM upalabdha graMthomAM yoga viSayaka graMtho tarIke lagabhaga paDadarzanavettA suripuraMdara zrI hAribhadrasUrijI mahArAja, paMjikAkAra zrI municandrasUrijI mahArAja, kalikAlasarvajJa zrI hemacandrasUrijI mahArAja, mahopAdhyAyazrI yazovijayajI gaNivara AdinA graMtho maLe che. jyAre nyAya graMtho tarIke maLatA graMthomAM zrI siddhasena divAkarasUrijIthI laIne aneka graMthakArono mUlyavAna phALo che ane e zAsanaprabhAvakonAM jIvana ane sAhityanI vipula mAhitI maLe che. A lekhamALAmAM je pUjyonAM zubhanAmo darzAvyAM che te saunAM samagra jIvana ane sakala sAhityano vivecanAtmaka paricaya Apavo hoya to pratyeka upara A graMtha karatAM paNa moTo graMtha taiyAra karI zakAya, paNa keTalAka mahAtmAono mAtra saMkSepamAM ja paricaya ApavAno prayAsa thayo che. paDadarzanamAM zrI jainadarzana sarvoparI che ja. A sarvoparitAnI pratIti samyakdarzananI nirmaLatAnuM prabaLa kAraNa banavA pUrvaka samyagu jJAna-samyagu cAritrane paNa prabaLa kare ja che, eTale mokSamArganI daDhatAmAM prANa pUranAra A nyAyagraMthanA racayitAono upakAra jeTalo mAnIe teTalo ocho che. bIjuM kAMI nahIM, to chevaTe teo pratye Adara, ahobhAva ane kRtajJatAnI lAgaNI sAhajika ane sarvAdhika banI rahe e uddezyathI A lekhamALA prastuta karavAmAM AvI che. lekhamALA rajU karanAra 5.pU. A.zrI abhayazekharasUrijI mahArAja vardhamAnataponidhi tarIke khyAtiprApta pU. A.zrI bhuvanabhAnusUrijI ma.nA samudAyanA eka prabhAvaka AcArya tarIke jANItA che. jainasAhityanA UMDA abhyAsI che. aneka graMthonI racanA karI che. svayaM nyAyanA prazasya jJAtA che. A lekhamALAmAM rajU thayelA paricayo sarvene yoga ane nyAya abhyAsa paratvenI sudhA jAgRta karAvavAmAM ane jainazAsanamAM paNa vidyamAna vAdakartA-nyAya vizAradonI bulaMdI paratve ahobhAva utpanna karavAmAM cAvI rUpa - saMpAdaka zrI siddhasenadivAkarasUri jarUra paDe to ochA-vattA doSa sevIne paNa jemanA "sammatisAhityaviSayaka vicAranA kAraNe ekabAja pArAMcita taka' granthane bhaNavAnI bhalAmaNa..... prAyazcitta.... to bIjI bAju zrI haribhadrasUri ma. dvArA eka bAju moTA moTA samrATo pAse paNa mAnAkAMkSA zrutakevalI' tarIke zrI hemacandrasUri ma. dvArA anusarenAthaH bIjI bAju svaguru bhagavaMta pratye ke zrI saMgha pratye pArAMcita ema kavikulagraNI tarIke, ne anya paNa aneka granthakAro dvArA prAyazcitta suddhAMno svIkAra karAve evI namratA. yaha tutiH ....evo ullekha. ekabAju Agamika paraMparAne AvA anekavidha virodhI vyaktitvano saravALo eTale varelA zrI jinabhadragaNi-kSamAzramaNa dvArA jemanuM joradAra khaMDana kumudacandra evA mULanAmane dhAraNa karanArA zrI siddhasena to bIjI bAju e ja paraMparAmAM thayelA jinadAsa mahattara dvArA, divAkarasUri mahArAja. paraMparA pramANe vikrama saMvata pravartaka
Page #178
--------------------------------------------------------------------------
________________ 162 caturvidha saMgha vikramAditya rAjAnA pratibodhaka hovAthI teo ene samakAlIna vicaratAM ujjayinImAM AvyA. rAjAne pratibodha karyo ne sAta hatA. keTalAka Adhunikavarga emane vikramanI cothI sadImAM thayA varSa ja thayAM hovAM chatAM saMghe prAyazcitta pUrNa thayeluM jAhera karyuM. hovAnuM mAne che. pUrvAvasthAmAM mahApaMDita brAhmaNa hovA chatAM jene bhaNavA mATe AdhAkarmI paNa vAparavAnI chUTa, viruddha samayasUcakatAnA abhAve zrI vRddhavAdIsUri sAthe govALiyAo rAjyamAM paNa javAnI chUTa-AvuM saubhAgya pAmelA, samakSa ja vAda karavAno Agraha sevyo. hAryA. ne emanA ziSya samyagudarzananuM prabaLa kAraNa, uttaravartI granthakAro mATe parama thaI gayA. AdarzabhUta evA "sanmatitarka prakaraNa'nA racayitA zrI siddhasena ekavAra citrakUTa tarapha vicaratAM temaNe eka vilakSaNa divAkarasUri ma.nAM caraNomAM lAkha-lAkha vaMdana. thAMbhalo joyo. spardhAdi parathI auSadhionuM anumAna lagADI - A. vRddhavAdIsUri virodhI auSadhio ghasavA dvArA emAM chidra pADyuM to seMkaDo A. pAdaliptasUri ma.nI paraMparAmAM thayelA A. pustako joyAM. eka pustaka uThAvyuM, kholyuM, eka ja lITI vAMcI skaMdilasUrijI pAse mukuMda nAmanA vRddha brAhmaNe dIkSA lIdhI. to suvarNasiddhiprayoga ne sarasavamaMtra maLyA. bahu ja moTA, pahADI avAja ne jorajorathI gokhavAnI Adata. na jovAno parAkramI, krUra sainyavALA rAjA vijayavarmA vaDe gherAyelo divasa ne na jovAnI rAta. emanA avAjathI akaLAyelA eka devapAlarAjA sUrinA zaraNe Avyo. sUrie sarasavamaMtra dvArA yuvAna mahAtmAe kahyuM : "mahArAja! pAke ghaDe kAMThA na caDe, moTI senA sarjI. suvarNasiddhidvArA puSkaLa dravya sarjDa...devapAlano vaLI tamArI uMmare thaI. ghaNuM bhaNIne karavAnA zuM! zuM tame vijaya thayo. aMdhakAramaya paristhitimAM divAkara-sUrya-zA sAMbelA para phUla ugADazo?" jhaLahaLyA, mATe siddhasenadivAkara kahevAyA ne pachI e ja nAma A ThapakAe coTa lagADI. mA sarasvatInI prasiddha thayuM. kamanIyamUrtinI sAme niprakaMpa besI gayA. eka divasa, bIjo pUrvakALamAM zraddhAnI pradhAnatA ne tarkanI gaNatA hatI, paNa divasa, pUrA ekavIsa divasa ne mA sarasvatI prasanna thayAM. pachI bauddha vagere darzanakAro potAnA siddhAMtane tarka dvArA rajU karI varadAna meLavyuM ne sAMbelA para pANI chAMTI phUla ugADyuM. AkhA sAco TheravavA lAgyA tyAre jainazAsananA prANasamA bharUcamAM "camatkAra-camatkAra' thaI gayuM. gurujIe paNa mA anekAMtavAda-syAvAdane vyavasthita rIte tarkapurassara rajU bhAratInI kRpA jANI emane AcAryapade ArUDha karyA. karavAnI sau prathama pahela A sUrie karI. 'sanmati prakaraNa' grantha siddhasena bhale mahAtArkika haze paNa zrI vRddhavAdIsUri paNa Aje paNa ajeya che. pAchaLathI thayelA dhuraMdhara granthakAro mATe kAMI ochA tArkika nahotA. vaLI samayajJatAmAM to AgaLa hatA Aje paNa eTalo ja zraddheya ne mArgadarzaka divAdAMDI jevo che. ja. govALiyAo samakSanA vAdamAM pahelAM samayasUcakatA vAparI nyAyAvatAra', 'nayAvatAra', 'Atrizat kAtrizikA' vagere emanI ramUjathI vijaya meLavyo ne pachI akathya tarkonA sahAre sarvajJanI abhuta kRtio che. siddhi karIne vijaya meLavyo. svapratijJAnusAra siddhasena emanA brAhmaNa paMDito prAkatabhASAne tucchakAranI dRSTithI jotA ziSya thayA ne kramazaH AcArya thayA. hatA. saMskRta bhASAnuM khUba gaurava sthApita thayeluM hatuM. pote paNa rAjakIya mAna-sammAnane nahIM pacAvI zakelA A. zrI saMskRta bhASAnA khAM to hatA ja. badhA Agamone saMskRtamAM siddhasena sUri mahArAja pAlakhImAM avarajavara kare che. A utAravAnaemaNe vicAra karyo ne zrI saMgha samakSa rajU karyo, paNa samAcAra jyAre zrI vRddhavAdIsUri ma.ne maLyA to emanAmAM AbALagopAla sahu koIne sugama bane e mATe zrI tIrthakara rahela gurutattva pharIthI sakriya banyuM ne apabhraMza bhASAno zloka bhagavaMto ne gaNadhara devoe prAkRtamAM racanA karelI...eTale A pUchI ThekANe lAvyA. mahAtArkikane paNa mArga para lAvanArA vicAra emanI avajJArUpa hato. zrI saMghe pArAMcita prAyazcitta teonI tarkazaktine lAkha-lAkha praNAma ApyuM...jeno sUrie namrapaNe svIkAra karyo. tatkAlIna saMghamAM pote lagabhaga sarvAdhika vidvAna hovAM chatAM, viziSTa puNyazALI tafpaMcAnana zrI abhayadevasUri mahArAja hovAM chatAM, siddhione pAmelA hovAM chatAM saraLapaNe-sahajapaNe candragacchanA AcAryazrI pradyumnasUri mahArAjanA ziSya prAyazcittano svIkAra karI gaccha choDyo, veza gupta karyo. vicaratAM tarkapaMcAnana zrI abhayadevasUri mahArAja vi. saM. 950thI vi. kALa, Jain Education Intemational
Page #179
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA saM. 1050nA vacalA kALamAM thayA che. 'sanmatitarka prakaraNa' para lagabhaga 25000 zloka pramANa 'tattvabodhavidhAyinIvRtti'nA teo vRttikAra che. emanA kALa sudhImAM saMskRtabhASAmAM koI ja dArzanika grantha ATalo vistRta racAyo hovAnuM jANavAmAM AvyuM nathI. pAchaLanA granthakAroe emanI A vRttine guNAnurUpa 'vAdamahArNava' evuM nAma paNa ApyuM che ne emaNe ApelA tarkono sahAro paNa TheraThera lIdho che. vAdIvetAla zrI zAMtisUrimahArAje emano 'pramANazAstranA guru' evo sabahumAna ullekha karyo che. pravacanasAroddhAra', 'zrI pArzvanAthacaritra' tathA 'prabhAvaka-caritra'nI prazastimAM paNa teozrInuM sabahumAna smaraNa karavAmAM AvyuM che. mahopAdhyAya zrI yazovijayajI mahArAje paNa svakIya aneka granthomAM teozrInA A vyAkhyAgranthamAMthI uddharaNo lIdhAM che. alabatta emanI anya koI kRtio jANavAmAM nathI....chatAM A eka ja kRti emanA prauDha jJAnanI sabaLa sAkSI che. tatkAlIna lagabhaga badhA ja dArzanika viSayonuM emanuM jJAna talasparzI hatuM. badhI carcAomAM teonuM je lakSyabindu che ke 'anekAntavAda e ja sarvotkRSTa che' evI sthApanA karavI, te lakSyabindune hAMsala karavAnI emanI kSamatA paripUrNa che ne tethI emAM teo supere saphaLa thayA che. eka darzananI mAnyatAnA sahAre anyadarzananI mAnyatAnuM khaMDana karavuM e emanI zailI che ne enA dvArA chevaTe sarvadarzanorUpI nadIo jainadarzana nAmanA samudramAM AvI maLe che. evA zrI siddhasenadivAkarasUrinA vidhAnanuM emaNe saphaLa samarthana karyuM che. nava aMgo para vRtti racanArA navAMgITIkAkAra zrI abhayadevasUri mahArAja karatAM teozrI judA che ne prAcIna che. vAdIvetAla zrI zAMtisUri ma.nA vidyAguru pU. A. zrI abhayadevasUri ma.nAM caraNomAM lAkha lAkha vaMdana. zrI mallivAdIsUri mahArAja bauddhone ane bauddhavyaMtaradevone vAdamAM jItanAra zrI mallavAdI sUri mahArAja vikramanA pAMcamA saikAmAM thayA hatA evo itihAsavidono abhiprAya che. zrI siddhasenadivAkarasUrinA 'sanmatitarkaprakaraNa' para teoe vRtti racI hatI evo ullekha zrIharibhadrasUri mahArAje 'anekAMta jayapatAkA'mAM karelo che ne emAM 'vAdImukhya' AvuM vizeSaNa vAparIne potAno bahumAnabhAva vyakta karyo che. mahopAdhyAya zrI yazovijayajI mahArAje paNa samyaktvanI 67 bolanI sajjhAyamAM ATha prabhAvakanA DhALamAM, "trIjo vAdI re tarkanipuNa bharyo mallavAdI pare jeha; For Private 163 rAjadvAre re jayakamalA vare gAjIMto jima meha, dhanadhana0' A rIte zrI mallavAdIsUrine trIjA prabhAvaka tarIke jaNAvyA che. temano janma vallabhIpuramAM mAtA durlabhadevInA trIjA putra tarIke thayo hato. mAmA zrI jinAnaMdasUrie bahena ane traNe bhatrIjAone dIkSA ApI. trIjA zrI mallamuni bahu teja kSayopazamavALA hatA. gurubhagavaMte eka gopanIya pustaka vAMcavAno niSedha karyo hovA chatAM gurunI gerahAjarImAM e pustaka kholyuM. eno prathama zloka' vidhiniyamabhaMgavRtti... vAMcyo. haju to eno artha vicAre che tyAM to zrI sarasvatIdevIe adRzyapaNe e pustaka chInavI lIdhuM, eTale emaNe zrI sarasvatIdevInI ArAdhanA guphAmAM besIne chaThThanA pAraNe chaTTa dvArA zarU karI. comAsAnA kAraNe saMghe Agraha karIne vigaIno khorAka levaDAvyo. devIe parIkSA mATe svapnamAM pUchyuM-mIThuM bhojana karyuM?' muni-vAla, 6 mahinA pachI pharIthI pUchyuM-"zenI sAthe?" "goLanI sAthe." devI prasanna thayAM..ne eka zloka parathI AkhuM zAstra racavAnuM varadAna ApyuM. emaNe 1000 zloka pramANa navuM 'nayacakra zAstra' racyuM ne pachI sUripade alaMkRta thayA. bharUcamAM rAjadarabAre bauddha AcArya naMda sAthe zAstrArtha karyo. emAM 'nayacakra' zAstrAnusAre akhaMDapaNe 6 mahinA sudhI bolyA. bauddhaAcArya javAba na ApI zakyA, hAryA. saparivAra bharuca choDI devAno rAjAno hukama zrI mallasUrie udAratAthI rada karAvyo. rAjAe 'vAdI' biruda ApavAthI tyArathI zrI mallavAdI sUri tarIke prakhyAta thayA. teoe nayacakra'uparAMta 24000 zlokapramANa padmacaritra' tathA 'sanmatitarka'nI TIkA paNa racI hatI. kalikALasarvajJa zrI hemacaMdrasUri mahArAje 'anumallavAdina tArkikA:' lakhIne tArkikaziromaNi tarIke jemanuM bahumAna karyuM che te zrI mallavAdIsUrinAM caraNomAM lAkha-lAkha vaMdana. zrI malliSaNasUri mahArAja aNahilapura pATaNanA maMDANamAM jeo prANabhUta hatA te zrI zIlaguNasUrijInI pATaparaMparAmAM thayelA zrI malliSaNasUri mahArAja nAgendragaccharUpa gaganamAM jhagamagatA sitArA hatA. zrI AraMbhasiddhi, vagere granthonA racayitA zrI udayaprabhasUri mahArAjanA teo ziSya hatA, kalikALasarvajJa zrI hemacandrasUri mahArAjanI 'anyayogavyavaccheda dvAtriMzikA' para teozrIe 'syAdvAdamaMjarI' nAmanI vRtti racI, je zaka saMvata 1214 (vi. saM. 1349)mAM divALInA divase zanivAre pUrNa thaI. sAmAnyathI Personal Use Only
Page #180
--------------------------------------------------------------------------
________________ 164 koIpaNa grantha mULagranthanA nAmathI ja prasiddha thato hoya che, vRttigranthanuM nAma to kyAreka sAva visarAI jAya eTalI hade paNa gauNa thaI jatuM hoya che, paNa zrI malliSNasUri mahArAjanI prAsAdika chatAM prauDha, (tarkakarkaza nahIM, paNa) sugama chatAM tarkapUrNa evI zailI ne koI akalpanIya saubhAgya' AnA kAraNe grantha mULanA nAmathI nahIM, paNa vRttinA nAmathI prasiddha thayo che. jaina prAcIna nyAyamAM praveza karavAnA icchuke 'syAdvAdamaMjarI' karyA vinA chUTako ja nahIM, evAM Aje A granthanAM mAna-sthAna che. enuM kAraNa che bahu sUkSmacarcAnA kAraNe thatI bojhilatAno abhAva ne chatAM jainadarzanamAnya lagabhaga badhA mukhya dArzanika padArthonuM tarkapUrNa maMDana. teozrIe 'sajjanacittavallabha' nAme eka anya mAtra 25 blokamaya nAnI paNa kamanIya kRtinA racayitA zrI malliSaNasUrinAM caraNomAM lAkha-lAkha vaMdana. thayelA sUripuraMdara zrI haribhadrasUri mahArAja pUrvadhara maharSionI nikaTanA kALamAM zrIharibhadrasUri mahArAja pUrvAvasthAmAM cittoDanA mahArANAnA rAjapurohita hatA. brAhmaNa hovAnA nAte darzanazAstro sahita hiMduzAsronA prakAMDa vettA hatA. potAnI vidvatAno emane evo khyAla hato ke "jagatamAM koI evuM zAstra nathI jene huM na samajI zakuM" ne sAthe mAnasika pratijJA hatI ke "kadAca na samajuM to e samajavA mATe jarUra paDye samajAvanArano jIvanabhara gulAma thaIne rahuM." Ama to jaina dharmanA pakkA dveSI hatA. paNa eka vakhata sAdhvIjInA mukAma pAsethI pasAra thatI vakhate svAdhyAya karAtI 'saMgrahaNI' zAstranI 'cakkIdurgaM haripaNagaM.....' e gAthA sAMbhaLI. jaina itihAsanA ajANa teone gAthAno artha samajAyo nahIM, eTale sAdhvIjInA mukAmamAM gayA. sAdhvIjIonA vizAla vRMdane zAMta-prazAMta ane jJAna-dhyAnamAM magna joIne emanA tarapha ane jaina dharma tarapha AkarSAyA. pravartinI sAdhvIjIne artha pUchyo. emaNe artha AvaDato hovA chatAM dIrghadRSTi vAparI AcAryabhagavaMta zrI jinabhadrasUrijI ma. pAse jaIne artha pUchavA jaNAvyuM. gayA. AcAryo che jinadharamanA dakSa vyApArI zUrA. AkRti, veza ane bola parathI uttama pAtratA pichANIne AcArya bhagavaMte kahyuM "ekaDe ekathI bhaNavuM paDe." "bhaNAvo." "paNa A vezamAM nahIM, sAdhupaNuM levuM paDe." "taiyAra chuM." dIkSA ApIne muni haribhadra banAvyA. For Private caturvidha saMgha vidvattA to hatI ja ne sAthe sAthe apUrva jJAna saMpAdana karavAnI tIvra lagana hatI. AgamazAstromAM DUbI gayA. jIva ane jaDanuM vAstavika paNa apUrva svarUpa jANIne haiyuM zAstro para ovArI gayuM.-'dA jhaLAhArUM kuMtA gar3a La huMto nikhAyo....'' emanA mukhamAMthI udgAra nIkaLyA : "hA! hA! jo jinAgama na hota to amArA jevA anAthanI zuM hAlata thAta!' be bhANeja munio haMsa ane parama haMsanAM bauddhonA kAraNe mota thayAM. eTale bauddho sAthe vAda karavA gayA. bauddha vidvAnone jItatA gayA ne zarata mujaba hArelA 1444 bauddhabhikSuone maravAnuM hatuM. gurutattva vahAre AvyuM. samarAdityakevalI ane agnizarmAnA navabhavone jaNAvatI traNa gAthA mokalI. krodhanA dAruNa viSayo najara sAme taravaravA lAgyA. haribhadrasUrijIno krodha zAMta thayo. bauddhone kSamA ApI. gurubhagavaMta pAse AvI krodhanuM prAyazcitta mAMgyuM. gurudeve paNa emanA vyaktitvane anurUpa 1444 granthonI racanA karavAnuM prAyazcitta ApyuM, je teozrIe svIkAryuM ne amalamAM mUkyuM. Agamopara vivecano lakhyAM. AgamomAMthI temaja vismRtinA paMthe jaI rahelA pUrvomAMthI padArthonuM saMkalana karI grantho banAvyA. vaLI vadhu ne vadhu padArthone tarkapUrvaka rajU karavAno navo cIlo sthApyo. syAdvAda ja yathArthavAda che e siddha karatAM DhagalAbaMdha grantho dArzanika zailIthI ne dArzanika carcAothI yukta banAvyA. A uparAMta yoganI ATha dRSTio, praNidhAna vagere pAMca Azayo, icchAyoga, zAstrayoga, sAmarthyayoga, sthAna- varNAdi pAMca yogo, prIti vagere anuSThAna AvA badhA yogonI spaSTa samajaNa ApatA grantho sarjyo. 1444 granthonI sarjanayAtrA A rIte maMjhile pahoMcavAnA Are AvI. chellA grantha tarIke prabhuvIranI stutirUpa-saMsAradAvAnala sUtra'nI racanA cAlu hatI. avasthA paNa aMtima AvavA mAMDI che. chellI stutinI prathama AmUlAlola. paMkti bolatAM gaLAmA kapha bharAI gayo eTale khoMkhAro khAtAM jorathI "jhaMkArArAvasArA..." bolyA, mATe saMghamAM paNa A traNa lITIo moTethI bolAya che. AvAM seMkaDo zAstronA sarjaka mahA....mahA...mahApaMDita hovA chatAM kRtajJatA evI hatI, je sAdhvIjI mahArAjanA hisAbe pratibodha pAmyA. emane kyAreya vIsaryA nahIM ne potAne emanA dharmaputrarUpe "yAkinImahattarAsUnuM!" A zabdothI oLakhAvyA. emanA lagabhaga dareka gronA aMte 'viraha' zabda Avato hovAthI teozrI 'virahAMkti' paNa kahevAyA. Personal Use Only
Page #181
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA kalikAlasarvajJa zrI hemacandra sU. ma.sA. vi.saM. 1145 kArataka suda pUnama zanivAre gujarAtamAM dhaMdhukAmAM moDhavaNika cAciMganI patnI pAhinIdevInI kukSie cAMgadevano janma thayo. AcAryazrI devacaMdrasUri mahArAje ekavAra upAzrayamAM AvelA cAMgadevane joyo. zubhalakSaNothI mahAn zAsanaprabhAvaka ratna tarIke pichANIne AcAryadeve pAhinIdevI pAse bALakanI mAMgaNI karI. sva-para : lyANane najaramAM rAkhIne mAtAe cAMgadevane AcAryazrIne samarpita karyo. pitAnA virodhane udAyanamaMtrIe kaLapUrvaka zAMta karyo. cAMgadevanI yogyatA joIne khaMbhAta mukAme vi. saM. 1150mAM dIkSA ApavAmAM AvI ane nAma muni somacaMdra paDyuM. bhagavatI vAgadevInI kRpAnA baLe alpakALamAM ja sarva vidyAnA pAragAmI banyA. pracaMDa puNyAI paNa hatI ja. vi. saM. 1162mAM zrI saMghasamakSa gurudeve tRtIyapade ArUDha karyA ne tyArathI teo zrI hemacandrasUri kahevAyA. siddharAja jayasiMha ane paramArhat kumArapALa mahArAjAne pratibodha karIne zrI jainazAsananI khUba jAhojalAlI karAvI. jaDabesalAka aAri pravartana kumArapALa rAjA dvArA karAvyuM. zrI sUrimaMtranI bIjI pIThikAnA adhiSThAyikA zrI tribhuvanasvAminI devI dvArA potAnA ane kumArapALa rAjAnA bhava vagere jANIne kahyA. eka ja varSamAM sAMgopAMga zrI siddhahema vyAkaraNanI racanA karI. koza-sAhitya-alaMkAra-chaMda-darzana- itihAsa - kAvya-yoga-nyAya-stuti-stotra Adi viSayone laIne aneka zAstronI racanA karI. tatkAlIna lagabhaga koI viSaya evo nahoto jenuM teozrIe kheDANa karyuM na hoya. A sarvatomukhI pratibhA-vidvatAnA kAraNe teo kalikAlasarvajJa kahevAyA. adhadhadha thaI jAya eTaluM sADA traNa karoDathI vadhu zloka pramANa sAhityanI racanA dvArA teozrIe zrI jainazAsananI zrutasaMpattimAM khUba samRddhi ANI. potAnAM upakArI mAtA pAhinIdevane dIkSA paNa apAvI ne TheTha pravartinI pada sudhI paNa pahoMcADyAM. aMtima samaye adbhuta samAdhi ApI. zrI rAmacandrasUri mahArAja, zrI mahendrasUri mahArAja, zrI guNacandravijaya gaNivara vagere emanA prabhAvaka ziSyo hatA. Aje paNa gujarAtanI prajAmAM dayA vagerenA je thoDA ghaNA paNa saMskAro jovA maLe che tenA mULamAM teozrI hatA. vi. saM. 1229 mAM 84 varSanI uMmare kALa karIne teo cothA devalokamAM utkRSTa AyuSyamAM utpanna thayA che. For Private ----- gujarAtamAM sArasvatayugatA sthApaka bhAratavarSatA mahAta jaitAcArya kalikAlasarvajJa hemacaMdrAcArya Personal Use Only 165 gujarAta jene mATe gaurava laI zake tevI mahAna vibhUti hemacaMdrAcArya. emane videha thayAne lagabhaga navaso varSa thavA AvyAM chatAM kavitaane vyAkaraNa, chaMda ane alaMkAra, itihAsa ane purANa, koza ane nyAya, yoga ane adhyAtma, tyAga ane tapasyA, japa ane dhyAna, saMyama ane sadAcAra, rAjakAraNa ane lokakalyANa evAM vividha kSetrone AvarI lenAruM chasAta dAyakA jeTalA dIrghakALa sudhInuM jevuM ciraMjIva kArya emaNe karyuM tevuM kArya bhAgye ja bI koI vyaktie karyuM haze. emanA pratApe ja gujarAtamAM sArasvatayuganAM pagaraNa maMDAyAM, emanA prabaLa puruSArthe ja mA zAradAnuM gujarAtamAM siMhAsana sthapAyuM ane gujarAtI prajAnAM bhASA, sAhitya ane saMskAro samRddha banyAM. hemacaMdrAcAryajI cirakALa sudhI amara banI raheze.
Page #182
--------------------------------------------------------------------------
________________ 166 vAdavijetA zrI vAdI devasara mahArAja vIranAga nAmanA saMgrahasthanI jinadevI nAmanI zrAvikA patnIe ekavAra rAtre svapnamAM potAnA udaramAM pravezatA caMdrane joyo. savAre potAnA guru zrI municandrasUrine badhI vAta karI ne prabhAvaka putraprApti thavAnI vAtathI vadhAre harSAvita banI. kramazaH vi. saM. 1143mAM putrajanma thayo. nAma rAkhyuM pUrNacandra. madhAhuta nAmanA gAmamAM mArI phelAvAthI vIranAga saparivAra bharUca AvyA. vicaratAM vicaratAM tyAM padhArelA pU. municandrasUri ma.nI preraNAthI mAtA-pitAnI saMmati maLatAM 9 varSanI uMmare pUrNacandranI dIkSA thaI, nAma paDyuM rAmacaMdra. tarka-lakSaNa-nyAya ane sAhityazAstrano sAMgopAMga abhyAsa karyo. AcAryapada pUrve ja aneka vAdIo sAthe vAda thayA ne sarvemAM vijayanI varamALA varyA. emanA pU. zrI vimalacaMdra, somacaMdra (saMbhavita pAchaLathI pU. A. zrI hemacandra sU. ma.) vagere sAta vidyAvyAsaMgI paramamitro hatA. 1174mAM gurujIe AcAryapadavI ApI devasUri' tarIke jAhera karyA. zAsanadevI teozrIne pratyakSa darzana ApatAM hatAM. emanAM caraNodakathI siddharAjano aMbAprasAda maMtrI nirviSa banelo. kamudacaMdra nAmanA digaMbara bhaTTArake eka zvetAMbara vRddha sAdhvIne herAna karyA. phariyAda zrI devasUri mahArAja pAse pahoMcI, eTale pATaNamAM siddharAjanI sabhAmAM kumudacandra sAthe moTo vAda yojAyo. sAla hatI 1181 ne zarata hatI je hAre ene potAnA AkhA saMgha sAthe gujarAta choDI devAnuM. akArya tarka ane zAstranavacanonA baLe zrI vAdIdevasUri mahArAje kumudacaMdra para vijaya meLavyo. emanA A vijayanI kalikAla sarvajJa zrI hemacandra su.ma. vagere AcAryoe khUba khUba anumodanA karI che. anyAnya darzanonI mAnyatAonuM nirasana karI jainadarzananI sarvoparitA sAbita karato "pramANanayatattAloka' teozrIno sUtrAtmaka grantha che ne enA para teozrIe ja syAvAda-ratnAkara' nAme AkaraTIkA lakhI che, jemAM pramANanayanA vistRta nirUpaNa sAthe tatkAlIna dareka dArzanika viSayonA parvapakSonuM vistArapUrvaka varNana karIne te darekanuM vikalponI jALa bichAvI atyaMta tarkapUrNa khaMDana karyuM che. vizALagranthamAM vacce vacce teonI kavitvazakti paNa jhaLahaLyA vinA rahI nathI. caturvidha saMgha teoe anya paNa "municaMdra guru thaI vagere graMtho racyA che ema tripuTI mahArAjanuM kathana che. zrI bhadrezvara sUri ma., zrI mANekasUri ma., zrI ratnaprabhasUri ma. vagere aneka vidvAnuprabhAvaka ziSyono parivAra teozrI dharAvatA hatA. vi. saM. 1229mAM 83 varSanI uMmare samAdhipUrvaka kALadharma pAmelA, vAdIomAM devasamAna evA zrI vAdIdevasUri mahArAjanAM caraNomAM lAkha lAkha vaMdana. A. zrI ratnApabhasUri mahArAja "atinirmaLabuddhivALA bhadrezvara ane pravarayuktirUpI sudhAnA jharaNArUpa ratnaprabha jo sahAyaka tarIke che to mAre grantharacanAmAM zuM takalIpha paDavAnI?" A rIte "syAdvAdaratnAkara'nA prathama paricchedanA aMte khuda zrI vAdIdevasUri mahArAje jemane yAda karyA che te ratnaprabhasUri ma.nA janma, gAma vagerenI mAhitI maLI zakatI nathI, paNa emaNe pote ja racela zrI neminAtha caritra'nI prazastimAM pote ja lakhyuM che ke "zrI devasUri ma.nI AjJAthI laghubhrAtA evA zrI vijayasenasUri ma. e emane dIkSA ApI hatI." kumudacandra sAthenA vAdakALe teo paNa vidvAnuM banI cUkelA che, mATe 1181 pUrve emanI dIkSA thaI gayelI che ema jaNAya che. vaLI zrI dharmadAsagiviracita upadezamALAnI vizeSavRtti "aparanAma doghaTTI TIkA' emaNe bharUca mukAme vi. saM. 1238mAM pUrNa karI che, mATe e pachI ja emano kALadharma thayo hovo spaSTa che. 'pramANanayatattAloka'nI svopajJavRtti grantha "syAvAdaratnAkara" to kharekhara ratnAkara = samudra zo vizALa che. emAM avataraNa karavAne naukAsamAna laghuTIkA "ratnAkaraavatArikA'nI racanA e ratnaprabhAcAryanI kAvya-vyAkaraNa-zabdakoza paranI prabhutAnI sAthe nyAya-tarka paranI prabhutAnI avvala kakSAnI dyotaka che. lAMbA lAMbA samAsa, sthAne sthAne vyaMjanonA prAsa, kyAMka kyAMka vizeSa kalpanAzIla padyo, zrI haribhadrasUri kRta 'anekAntajayapatAkA'nI smRti karAve evI pakSa-pratipakSa vagere vikalponI jALa, A badhuM emane sahaja che. Izvara-kartutvavAdanA khaMDana avasare mAtra ti ane te pratyayAnta kriyApado, prathama, tRtIyA ane SaSThI ekavacanAnsa nAmanAM rUpo ane ta-tha-da-dha-na-papha-be-bha-ma-2-1-la-va A tera vyaMjanono ja upayoga karIne teozrIe potAnI bhASA paranI paNa majabUta pakaDane sahaja rIte vyakta karI che. tavAlIka' ane syAdvAdaranAkara' sivAya Jain Education Intemational Jain Education Intermational
Page #183
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA. 16o ratnAkara avatArikA', "doghaTTI TIkA', uparAMta prAkRta- vyAkaraNa, sAhitya, Agama, jyotiSa ane tarkamAM tathA bhASAmAM racAyela "zrI neminAtha caritra', "mataparIkSA paMcAza' vAdavidyAmAM teo kuzaLa hatA. jJAna mATe teo haMmezAM udyamazIla ane "zrI pArzvanAthacaritra dekhAtta kathA" vagere emanI kRtio che. ane apramatta hatA. teonI smaraNazakti ajoDa hatI. bAdamAM vacanacaturAI, vyAkaraNacaturAI, kAvyacaturAI, tarkacaturAI aneka prativAdIone emaNe jItyA hatA ane tethI emanI kIrti vagerenA nidhitulya zrIratnaprabhasUrinAM caraNomAM lAkha lAkha vaMdana. khUba phelAyelI hatI. teo sarasvatIdevInA parama upAsaka hatA AcAryazrI rAjazekharasUri mahArAja vagere. (juo gurnAvalI zloka 377 thI 390.) samakAlIna mahAtmA ATalI badhI prazaMsA kare enuM adakeruM mahattva che. vi. saM. 1350 thI 1450 vaccenA gALAmAM thayelA guNaratnasUri mahArAjanuM vihArakSetra gujarAta ane A. zrI rAjazekharasUri mahArAje "ratnAkaraavatArikA' para rAjasthAna rahyuM che. rAjasthAnamAM to teoe aneka pratiSThAo paMjikAnAme nAnI TIkA racIne, naukArUpe banAvavAmAM AvI paNa karAvI che. (juo bikAnera jenalekhasaMgraha.) hovA chatAM lAMbA lAMbA samAso, prAsAnukULa alpaparicita zabdo vagerenA kAraNe durbodha banI gayelI "ratnAkaraavatArikAne zrI guNaratnasUri mahArAje kalpAntarvAcya' (zrI paryuSaNasubodha karavAno prayAsa karyo che. mAladhArI biradadhArI harSapurIya kalpasUtrAdino mahimA), 'kriyAratnasamuccaya' (vyAkaraNa aMge), gacchamAM thayelA zrI abhayadevasUri mahArAjanA maladhArI zrI catuHzaraNa' vagere cAra pAyanAnI avacUri, 6 karmagranthanI hemacandrasUri ma. ziSya hatA, jemaNe "zrI vizeSAvazyaka bhASya" avacUri, kSetrasamAsa'nI avacUrNi, "vAsotikavitaMDAviDaMbanapara 28000 zlokapramANa vRtti racelI che. emanI paraMparAmAM prakaraNa" (aMcalagacchanI amuka mAnyatAonuM nirAkaraNa) ane tilakasamAna zrI tilakasUrijI ma. thayA, jemanA zrI rAjazekhara 'padarzana samuccaya'nI 'tarkarahasyadIpikA TIkA'...A badhA sUri mahArAja e priya ziSya hatA. teo vividha viSayonA granthonI racanA karI che. je teozrInA "AgamasAhitya', jANakAra hatA. teo kathAgraMthonA ane aitihAsika kathAonA vyAkaraNa', 'prakaraNasAhitya', karmasAhitya', 'tarkavidyA' vagerenA saMgrAhaka ane lekhaka hatA. "nyAyakaMdalIpaMjikA'. anupama pAMDityane vyakta kare che. syAdvAdakalikA', "saMghamahotsava-prakaraNa', "Sadarzanasamuccaya' vi. saM. 1400thI 1475 daramyAna thayelA ane (haribhadrasUri kRta, "Sadarzana-samuccaya' karatAM alaga), navakAramaMtranA adhiSThAyakadevanI prasannatAnAM kAraNo jeo kathAkoSa', "vinodakathAkoSa', prabaMdhakoza', "prAkRta dvayAzrayavRtti', anyanA bhUtakALa-bhaviSyakALa ane vartamAnane jANI zakatA hatA zrI neminAtha phAga' vagere granthonA teo karyA hatA. te zrI guNaratnasUri mahArAjanAM caraNomAM lAkha-lAkha vaMdana. harSapurIyagacchabhUSaNa zrI rAjazekharasUri mahArAjanAM caraNomAM AcArya zrI somatilakasUrijI mahArAja lAkha-lAkha vaMdana. zrI caMdragacchamAM A. zrI somaprabhasUrinI pATe A. zrI AcArya zrI guNaratnasUrijI mahArAja somatilakasUri mahArAja thayA. teono vi. saM. 1355nA mahA mahinAmAM janma thayelo. saM. 1369mAM 14 varSanI vaye dIkSA, 1420mAM sUripada pAmelA zrI devasuMdarasUri mahArAjanA aneka saM. 1373mAM AcAryapada ne saM. 1424mAM kALadharma thayo. ziSyo AcArya hatA. emAMnA eka zrI guNaratnasUri mahArAja teonA svargavAsa samaye AkAzamAM prakAza thayelo ne teo hatA. jemanI AcAryapadavI 1442mAM thayelI hatI, 1499mAM saudharmendrasamAna deva banyA che ema padmAvatI devIe kaheluM. jemaNe "kriyAratnasamuccaya' granthanI racanA karI. emanA teonuM zarIra sarvAMgasuMdara ane tejapuMja jevuM hatuM. temanuM samakAlIna zrI munisundarakRta "gurnAvalI'mAM emanI khUba prazaMsA jJAna prazaMsanIya ane caMdra jevuM zIta hatuM. teo bahu pratApI karavAmAM AvI che, jemake-emanuM cAritra nirmaLa hatuM, dIvAlano puruSa hatA. temanI AcAryapadavInA mahotsavamAM jaMdArAlanA Teko letA nahotA, emane bAdhA hatI ke koIne bAdhaka na banavuM, saMghapati gajarAje aDhI lAkha TakA kharyA hatA. teoe roSa ke vikathA na karavAM. teo sarvavidyAmAM kuzaLa hatA. emanI "siddhAntastava avasUri', "brahanavyakSetrasamAsa', "sattariyaThANa pAse thoDuM paNa bhaNIne ziSya bIjAne vaza karI zakato hato. pagaraNa', aneka stotro-kAvya-stutio tathA stotronI TIkAo Jain Education Intemational
Page #184
--------------------------------------------------------------------------
________________ 168 caturvidha saMgha racI hatI. zrI haribhadrasUri mahArAjanA "padarzanasamuccaya'nI teoe potAnA paramamitra ane gurubhAI municandrane AcArya teozrIe 1rapa0 zlokapramANa laghavRtti racelI hatI, je padavI ApI potAnI pATe sthApyA. saMkSepamAM paNa akADhya dalIlothI svAbhipretanuM samarthana karavAnI A. municandrasUri ma. karmaprakRtiprAbhRta ane kaSAyamAmRta teozrInI pratibhAne sUcave che. zrI guNaratnasUrikRta 'tarkarahasya vagerenA paNa acchA jANakAra hatA. tarkazakti khUba khIlelI dIpikA TIkA' karatAM pahelAM A laghuvRtti racAyelI che. hovAthI karmaprakRti jevA granthanA jaTila padArthone paNa tarka dvArA teonI pATe traNa AcAryo thayA. A. caMdrazekhara sUri, saMgata karavAno teozrIe stutya prayatna karelo, je emanI A. jayAnaMdasUri ane AcArya devasuMdarasUri. traNamAMthI TippaNamAM Thera Thera dRSTigocara thAya che. zrI haribhadrasUri viracita gacchanAyaka kone banAvavA? e nirNaya mATe teo koDinAramAM upadezapada para paNa 14000 zlokapramANa "sukhasaMbodhinI TIkA aMbikAdevInI sAme dhyAnamAM beThA. devIe zrI devasuMdarasUri teozrIe vi. saM. 1171mAM je banAvI, temAM paNa teozrInI ma.nuM nAma sUcavavAthI emane gacchanAyaka pade birAjamAna karyA tarkazaktinA camakArA Dagale ne pagale anubhavAya che. e ja rIte hatA. dharmabiMduvivRti', "lalitavistarAkhaMjikA', "anekAMtajayapatAvidyAtilaka' evuM aparanAma dharAvanArA zrI somatilaka kodyota-dIpikA'-'Tippanaka' vageremAM paNa emanuM nyAya paranuM sUri mahArAjanAM caraNomAM lAkha lAkha vaMdana. prabhutva chatuM thayA vinA rahetuM nathI. A uparAMta paNa teoe prabhAtikastuti' vagere DhagalAbaMdha granthonI racanA karI che. pUjya AcAryazrI manicandrasUrijI ma. teonA A. ajitaprabhasUri, A. vAdIdevasUri, A. A. yazobhadrasUri mahArAja ane pravacanasAroddhAranA kartA ratnasiMhasUri vagere mukhya ziSyo hatA. 'pramANanayatattAloka'nA A. zrI nemicandrasUri mahArAjanI pATe AvelA zrI kartA A. zrI vAdIdevasUrinA saMvegamaya nirmaLasaMyamajIvanamAM municandrasUri ma.no janma DabhoImAM thayelo hato. pitAnuM nAma ane prakAMDa dArzanika vidvattAmAM emanA guru A. zrI ciMtaka hatuM ne mAtAnuM nAma moghIbAI hatuM. nAnI uMmaramAM A. municandrasUri ma.no siMhaphALo hato. teo khaMbhAtathI nAgora yazobhadra sU. ma. pAse dIkSA lIdhI. dIkSAnA divasathI jIvanaparyata sudhInA pradezamAM vicaryA hatA ane vi. saM. 1178 kArtika vada 12thI vadhu vastuo AhAramAM na levAno abhigraha pALyo hato. pAMcamanA pATaNamAM samAdhipUrvaka kALadharma pAmI svarge sidhAvyA cha vigaIno sarvathA tyAga karyo hato. AyaMbilanuM tapa cAlu rAkhyuM hatA. aMbikAdevInI sUcanAthI e vakhate saparivAra hAjara rahelA hatuM. teo upA. vinayacaMdranA vidyAziSya hatA. zrI vAdIdevasUri mahArAje "guruvirahavilApa" ane "muNicaMdalagabhaga vi. saM. 1094mAM potAnA gurudevajI sAthe sUrizuI' racyAM hatAM. caityaparipATI mATe pATaNa padhArelA. tyAM vAdavetAla zrI 500 sAdhuo tathA vizALa sAdhvagaNanA gacchanAyaka pU. zAMtisUri mahArAja potAnA 32 ziSyone bauddhadarzanano prameyavAda A. zrI municandrasUri ma.nAM caraNomAM lAkha lAkha vaMdana. bhaNAvatA hatA. munizrI paNa namaskAra karIne tyAM besI gayA. rasa paDyo. satata dasa divasa sudhI gayA. 32 ziSyomAMthI koI A. zrI malayagirisUrijI mahArAja A viSayane dhArI na zakyuM, paNa municandra vagara pustake vikramanI bAramI sadInA uttarArdhamAM thayelA A. zrI ekAgrazravaNathI badhuM dhAreluM, lIdheluM te kramabaddha kahI saMbhaLAvyuM. malayagirisUri mahArAja eka saraLa ane saphaLa vRttikAra hatA. AcAryazrIe harSAvezamAM munizrIne AliMgana karyuM ne chae A. zrI devendrasUri mahArAja, A. zrI hemacandrasUri mahArAja darzanano abhyAsa karI levA preraNA karI. e kALamAM pATaNamAM ane A. malayagiri mahArAja-A traNee ekI sAthe zrI saMvegI munione vasati maLatI nahotI. eTale AcAryazrIe zeTha sarasvatI devInI sAdhanA karI hatI, ne varadAna meLavyuM hatuM. zrI dohaDInA gharamAM vasati apAvI chae darzanano abhyAsa karAvyo. malayagirisUrie siddhAMtonI saraLa TIkA racavAnuM varadAna mAMgyuM tyArathI pATaNamAM saMvegIone vasati sulabha banI. hatuM ane zrI sarasvatI devIe 'tathAstu' kahyuM hatuM. saM. 1129thI 1139nI vacamAM A. sarvadevasUrinA hAthe "zrI bhagavAIsutta bIjA ane vIsamA zataka'nI vRtti, 'zrI A. nemicandrasUri ma.nI AcAryapadavI thaI ne e ja varSamAM rAyaparoNIya', "jIvAjIvAbhigama', pannavaNA', 'sUrapaSNatti', ka Jain Education Intemational
Page #185
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 169 caMdapaSNatti', "jaMbUdIvapaSNatti', "naMdIsUa", "bRhatkalpa sahakArathI A granthano uddhAra karI Adarza pATha Apyo che je pIThikA', 'vyavahArasUtra', "jyotiSakaraMDaka', "Avazyaka Aje paNa ApaNA sadbhAgye upalabdha che. oghaniryukti', "piMDaniryukti', "vizeSAvazyaka', "kammapayaDI', 18000 zlokapramANa 'nayacakravAla'vRttinA racayitA khittasamAsa', "hArIbhadrIya dhammasaMgrahaNI', "dharmasAra', zrIsiMhasUragaNI kSamAzramaNanAM caraNomAM lAkha-lAkha vaMdana. thImitra caMdraprabhamahattarakRta paMcasaMgraha', "paDazIti', "saptatikA'...A badhA grantho para saraLa bhASAmAM vRttio racI che, jemAMnI keTalIka A. zrI siddhasena gaNi to 13000, 16000, 33625, 22000, 18850 vagere vimAnya, yazasvI, zAstravizArada, zIlasugaMdhita ane zlokapramANa atyaMta vistRta che. A uparAMta teoe tapasvI evA zrI dinamaNi kSamAzramaNanuM zAstrajJAna pustakiyuM 'svapajJavRtti' sAthe "muSTivyAkaraNa" ane "dezInAmamAtA' grantha nahotuM, paNa badhuM ja kaMThastha hatuM. emanA ziSya siMhasUra gaNi paNa racyA hatA. A badhA granthonI racanA vakhate teozrInI eka kSamAzramaNanI vAta pUrve AvI gaI. emanA ziSya bhAsvAmI ja kAmanA hatI ke A grantharacanAthI mane je puNyaupArjana thAya mahAkSamAzramaNa thayA. teo tejasvI, prakAMDa vidvAna, kSamAdhara tenA vaDe sau jIvo bodhibIja pAmo ne AtmakalyANa sAdho. ane Adarza gacchanAyaka hatA. ghaNA rAjAo emanA bhakta A badhA granthono vicAra karIe to jaNAya che ke teozrI hatA. temanA ziSya thayA, A. zrI siddhasena gaNi kSamAzramaNa. Agamika sAhityanA (bhagavatIjI vagere), prakaraNagranthonA teo siddhAntanA pAragAmI, mahAna tArkika ane ajoDa (jIvAjIvAbhigama-pannAvaNA vagere), jaina bhUgoLa-khagoLanA granthakAra hatA. te yuganA samarthajJAnI hovAnA nAte loko emane (jaMbUDhIpa prajJapti-caMdraprajJapti vagere), utsarga-apavAdanA laghusiddhasena divAkara' kahetA. teoe vAcaka zrI umAsvAtinA (vyavahArasUtra vagere), AcAramArganA (oghaniryukti vagere), 'tattvArthasUtra" ane enA bhASya para moTI TIkA racI che, jemAM karmasAhityanA (kammapayaDI-paMcasaMgraha vagere), vyAkaraNanA paNa khAsa karIne "utpAda-vyaya-dhrauvyayukta satuM' vagere sUtronI (muSTivyAkaraNa vagere) temaja dArzanika nyAya sAhityanA vistRta vivecanAmAM emanI gaMbhIra tarkazailIno paricaya vizeSa (dharmasaMgrahaNI vagere ) prakAMDa vidvAna hatA. e vagara A dareka prakAre thAya che. A uparAMta teoe zrI AcArAMgasUtra para viSayo paranA teozrInA vizALakAya ane chatAM saraLa vRttigraMtho cUrNi tathA A. zrI jinabhadramaNinA "jitakalpasUtra' para cUrNi maLI zakata nahIM. racelI che. emanI "bRhatkalpasUtra'nI adhUrI vRttine pUrI karanAra A. pU. A. zrI siddhasenagaNinAM caraNomAM lAkha lAkha vaMdana. zrI kSemakIrtisUrie jemane alpa akSaramAM bhavya zraddhAMjali arpa vAdIvetAla A. zrI zAMtisUrijI ma. che te zrI malayagirisUri mahArAjanAM caraNomAM lAkha lAkha vaMdana. yugapradhAna A. hArilasUrinA gacchamAM thayelA A. zrI A. zrI siMhasUra kSamAzramaNa vaTezvarasUrithI nIkaLelA thArAbhadragacchamAM vijayasiMha nAmanA AcArya zrI dinagaNinA ziSya A. zrI siMhasUragaNi caiityavAsI AcArye rAdhanapura najIkanA uNa gAmanA nivAsI zrI kSamAzramaNa priya ane hitakaravANI bolanArA hatA. siMha jevA mallI zeTha dhanadeva ane patnI dhanazrInA putra bhImane zUravIra mahAvAdI hatA. zrI 'tattvArthasUtra'nI moTI TIkA tINabuddhivALo ane vizALabhAla, AjAnu hAtha vagere banAvanAra A. zrI siddhasenagaNI emanA praziSya thAya. zrI lakSaNothI tejasvI jANI dIkSA ApI. nAma rAkhyuM muni siMhasUragaNie zrI mallivAdIsUrinA 'dvAdazAranayacakra' grantha zAMtibhadra, je sUripada vakhate zAMtisUri thayuM. emaNe rAjagacchIya para atyaMta tarkapUrNa "nyAyAgamAnusAriNI' TIkA-jenuM bIjuM nAma mahAtArkika zrI abhayadevasUri pAse tarkazAstrano ane svagacchIya 'nayacakravAla' che te racelI che. A. zrI sarvadevasUri pAse jinAgamono abhyAsa karyo hato. jo ke vi. saM. 1334 pachI A graMthanuM paThana-pAThana maMda pATaNanA rAjA bhImadeve emanI pratibhA joIne "kavIndra' ane paDavAthI ane pachInI pratiomAM pAThonI garabaDa thavAthI vAdIcakravartI' evAM biruda ApyAM hatAM. azuddhio ghaNI pesI gaI hatI, paNa mahopAdhyAya zrI pote racela "tilakamaMjarI'nuM saMzodhana karavA mATe yazovijayajI mahArAje anya vidvAna mahAtmAonA sAtha- dhanapAlakavie zrI mahendrasUrinI sUcanAthI zrI zAMtisUrine Jain Education Intemational
Page #186
--------------------------------------------------------------------------
________________ 10 dhArAnagarI tarapha vi. saM. 1083 AsapAsa vihAra karAvyo. eka rAte zrI sarasvatIdevIe AzIrvAda ApyA ke tame tamAro hAtha UMco karIne vAda karazo to dareka sthAne vijaya varazo. dhArAnA AgalA mukAme bhoja sAme Avyo ne kahyuM ke dhArAnA uddAmavAdIomAMthI jeTalAne jItazo eTalA lAkha mAlavI dramma tamane ApIza. sUrijIe 84 vAdIone jItyA. bIjA 500 vAdIo dhArAmAM AvI pahoMcyA. inAma ApavAnA dravyanA vicAre rAjA mUMjhAyo. kavi dhanapAla rAjAnA manane pAmI gayo. teNe kahyuM : "AcAryanuM nAma zAMti che, paNa vAdIo sAme vetAla jevA che, mATe have vAdanI jarUra nathI. rAjAe AcAryazrIne 84 lAkha drampa ApavAnA hatA. e dravyathI dhArAmAM jainamaMdira baMdhAvavAmAM AvyAM. rAjAe emane 'vAdIvetAla' biruda ApyuM. emaNe 'tilakamaMjarI'mAM utsUtra na rahe eTalA pUratuM saMzodhana karI ApyuM. vAdIvetAla zrI zAMtisUri mahArAje 415 rAjakumArone jaina banAvelA ne dhULano koTa paDI javAnI AgAhI karI 700 zrImAlI parivArone bacAvyA ne dRDha jainadharmI banAvyA hatA. teoe 'uttarajjIyaNa pAIyaTIkA', 'jIvaviyArapayaraNa', 'saMghAcAracaityavaMdanabhASya', dhammarayaNapayaraNa' ne 'parvapaMjikA' (jenuM 7muM parva gRhazAMti che)... A granthonI racanA karI hatI. AmAMnI pAIyaTIkA vAdasthAno--apUrva tarkothI bharelI hoI zrIvAdIdevasUri mahArAje kumudacandra sAthenA vAdamAM eno upayoga karyo hato. vyAkhyAnamAM AvatI nAginIdevIne besavA mATe AcAryazrI pATalA para vAsakSepa nAkhatA. eka divasa e bhUlI gayA, eTale devIe kahyuM : "have tamAruM AyuSya mAtra 6 mahinA che. mATe gacchanI vyavasthA ane parabhavanI sAdhanA karI levI joIe.'' bIje ja divase potAnA traNa ziSyone AcArya banAvyA. emAMthI zrI zAlibhadrasUri ane zrI sarvadevasUrinI ziSyaparaMparA lAMbAkALa sudhI cAlI hatI. A. zrI municandrasUri ma.ne padarzanano abhyAsa karAvanAra pU. vAdIvetAla A. zrI zAMtisUri ma.nAM caraNomAM lAkha lAkha vaMdana. mahopAdhyAya zrI yazovijayajI gaNivara mogalasamrATa akabara bAdazAhanA pratibodhaka jagadguru zrI hIrasUrIzvarajI mahArAjanI paraMparAmAM thayelA zrI nayavijaya ma.sA. pAse, pATaNa najIka kanoDu gAmanA jaina vaNik zreSThI nArAyaNanI dharmapatnI zrAvikA saubhAgyadevInI kukSithI janmelA jazavaMtakumAranI vi. saM. 1688mAM dIkSA thaI. nAma paDyuM muni caturvidha saMgha tasmai zrI gukhe namaH mahopAdhyAya pUjyapAda zrI yazovinayajI gaNI. (AcAryazrI yazodevasUrijI ma.nA kalAsaMgrahamAMthI sAbhAra) yazovijaya. sahodara padmasiMha paNa dIkSita thaI banyA muni padmavijaya. muni zrI yazovijayajInI tejasvitA, buddhipratibhA ane suyogyatA vagerene avadhAnanA prayoga dvArA pichANIne Avarjita thayelA zreSThI zrI dhanajI surAe guru bhagavaMtane vinaMtI karI ke A mahAtmAne kAzI jaI vidyAbhyAsa karAvo to zrI jainazAsanane bIjA hirabhadrasUri ma. ke hemacaMdrasUri ma. maLaze. e mATenI badhI vyavasthAno lAbha paNa pote ja levAnI tatparatA batAvI ne tadnusAra guru bhagavaMta sAthe teono vihAra kAzI tarapha thayo. gaMgAnadInA kinAre aikAranA jApathI zrI sarasvatIdevIne prasanna karI varadAna meLavyuM. kAzImAM 3 varSa ane pachI AgrAmAM cAra varSa sudhI prakAMDa vidvAn bhaTTAcArya pAse Sadarzana vagerenuM talasparzI adhyayana karyuM. kAzImAM bahArathI AvelA vidvAne vAdano paDakAra pheMkyo. koI jhIlI na zakyuM, koI jItI na zakyuM....tyAre teozrIe e paDakArane jhIlI lIdho ne syAdvAdanuM AlaMbana laIne vijaya meLavyo..... vaLI so grantho racyA eTale kAzInA vidvAnoe emane 'nyAyavizArada' ane 'nyAyAcArya' A be mAnavaMtAM biruda ApyAM hatAM. pA teo zrImade saMskRta-prAkRta ane gurjara girAmAM aneka ajoDa racanAo karI che. jenA nAmanA aMte rahasya Ave evA
Page #187
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 'nayarahasya', 'syAdvAda rahasya' vagere 108 granthonI emaNe racanA karI hatI. A uparAMta anya paNa DhagalAbaMdha 'svopajJavRtti'sahita grantho racyA che to svataMtra grantho paNa racyA che. anyakartRka grantho para vRtti paNa racI che to gujarAtIbhASAmAM stavana-sajjhAya-DhALa-Tabo vagere racIne lokabhogya sAhitya paNa racyuM che. eka vizeSatA to kharI ja, bhalene 'karmaprakRtivRtti' jevo karmaviSayaka grantha kema na hoya? navyanyAyanI zailIthI tarkapUrNa carcA Ave ja. jainavADmayamAM navyanyAyano praveza karAvavAno ane enA dvArA padArthone vadhu cokkasa rIte prarUpavAno mukhya yaza teozrIne phALe jAya che. kevalajJAnakevaladarzana aMgenA kramikavAda, yugapAda ane ekatvavAda. A traNe matono judA-judA nayanuM AlaMbana laIne samanvaya karavAno yaza paNa teo zrImane phALe che. oThya vyaMjana (5, pha, ba, bha, ma)no upayoga karyA vagara karavAnA tarkakarkazavAdamAM teozrIne khaMbhAtamAM vijayanI varamALA varI hatI. AcAryazrI devasUrijI mahArAjAnI anujJAthI ane zrIsaMghanI AgrahabharI vinaMtIthI teo zrImadna vi.saM. 1718mAM upAdhyAya padathI alaMkRta karAyA hatA. vi. saM. 1743mAM DabhoI nagarImAM cAturmAsa karyuM ane pachI tyAM ja anazana karIne paMDitamaraNane teozrIe sAdhyuM hatuM. teozrInuM samAdhimaMdira Aje paNa tyAM teozrInI yazogAthA gAI rahyuM che. bAlyavayamAM mAtAnI sAthe gurumukhe 'zrI bhaktAmarastotra'nuM zravaNa karatAM karatAM ja zuddha uccAra sAthe kaMThastha karI lenAra mahopAdhyAya zrI yazovijayajI gaNivaranAM caraNomAM lAkha lAkha vaMdana. mahopAdhyAya zrI vinayavijayajI gaNivara 'vidyA vinaya viveka vicakSaNa, lakSaNalakSita dehA jI; sobhAgI gItAratha sAratha saMgata sakhara sanehA jI.'' mahopAdhyAya zrI yazovijayajI mahArAje jemanA mATe AvA zabdo vAparyA che te mahopAdhyAya zrI vinayavijayajI ma., jagadguru zrI hIrasUri ma.nA ziSya upA. zrI kIrtivijaya vAcakanA ziSya hatA. teo AgamajJAnanA dariyA hatA, e emanA 'lokaprakAza' grantha parathI jaNAya che, jemAM seMkaDo sAkSI pATho emaNe ApyA che. teo vyAkaraNanA paNa khAM hatA e teozrInA 'hemaprakAza' 'hemalaghuprakriyA' vagere grantha parathI jaNAya che. teozrInI kavitvazaktino paricaya 'zrI zAntasudhArasa' kAvyamAM thAya che. vividha rAgomAM gAI zakAya evAM geyakAvyo For Private 101 saMskRtabhASAmAM AMgaLInA veDhe gaNAya eTalAM paNa maLatAM nathI tyAre 'zAntasudhArasa'nI AvI racanA teozrInI viziSTa pratibhAnI cADI khAdhA vinA rahetI nathI. te sivAya paNa 'iMdudUta'kAvya ane gujarAtI bhASAmAM stavanAdinI racelI DhagalAbaMdha kRtio paNa teonI kavitvazaktine jaNAvyA vinA rahetI nathI. 'zrI kalpasUtrasubodhikAvRtti' paNa teozrInI amarakRti che. zrI jainavADmayamAM bahu ja virala kahevAya evuM saubhAgya teonA granthone maLyuM che. prativarSa paryuSaNA parva daramyAna, koI paNa samudAyanA mahAtmA hoya, paNa lagabhaga badhA teozrInI 'subodhikAvRtti' ja vAMce che, 'kalpasUtra' para aneka vRttio racAyelI hovA chatAM. vaLI ene vahorAvavAnA-pUjavAnA caDhAvA paNa prativarSa hajAro-lAkho rUpiyAmAM Thera Thera thAya che tathA prati varSa caitrI ane Aso....ema baMne zAzvatI oLImAM teozrInI kRti 'zrIpALarAjAno rAsa' gAmogAma vaMcAya che. AvI ja emanI anya eka saubhAgyazALI kRti che puNyaprakAzanuM stavana' koIne paNa jIvananI aMtimapaLo ne sAdhanAmaya-niryAmaNAmaya banAvavI hoya to A stavanane yAda karavuM ja paDe. saMpanna zrAvako to so-baso-pAMcaso sAdharmikone bhegA karI guru bhagavaMtanA mukhe A sAMbhaLavAno khAsa kAryakrama rAkhatAM hoya che. (rAjasthAnIomAM A rivAja vizeSarUpe che.) e ja rIte zAstrIyapadArtho mATe lokaprakAza ane vairAgyanI 16 bhAvanAo mATe 'zAntasudhArasa'ne sahu koI yAda kare evAM A granthonAM mAna-sthAna che. 'nayakarNikA', 'triMzajalpasaMgraha' (gadya), pAMca samavAyakAraNanA stavananI 6 DhALo' A badhI kRtio tathA nyAyAcArya zrImadyazovijayajI ma.nA dharmaparIkSA' granthanI 'svopajJavRtti'nI racanAmAM karelI sahAya A bAbato zrI vinayavijaya ma.nI nyAya--tarkakalAne jarUra sUcave che. vi. saM. 1738nuM cAturmAsa surata pAse rAMderamAM karyuM. zrI saMghanA AgrahathI 'zrIpALa-mayaNAnA rAsa'nI racanA zarU karI. 750 gAthAnI racanA thaI gaI paNa pachI teono svargavAsa thavAthI e rAsanI pUrNAhUti teonA vizvAsabhAjana zrImad yazovijayajI mahArAje karI. vaNika jJAtinA sadgRhastha zrI tejapAla ane temanA dharmapatnI rAjazrInA putraratna mahopAdhyAya zrI vinayavijaya gaNivaranAM caraNomAM lAkha-lAkha vaMdana. Personal Use Only
Page #188
--------------------------------------------------------------------------
________________ 102 nyAyavizArada sva. pU. A. zrI bhuvanabhAnusUrIzvarajI ma. sA. amadAvAda kALuzInI poLanA rahIza cimanabhAInA dharmapatnI bhUrIbahenanI kukSie vi. saM. 1967 cai. vada chaThanA divase janma thayo. nAma paDyuM kAntibhAI. AjanA sI.e.nI samakakSa uccatara vyAvahArika zikSaNa sapuraskAra prApta karavA chatAM suvizuddha brahmacaryamUrti sva. pU. zrI premasUrIzvarajI ma.sA.nA saMparkathI vairAgI banyA ne laghubhrAtA popaTalAla sAthe cANasmA mukAme zrI bhaTevA pArzvanAthadAdAnI chatrachAyAmAM vi. saM. 1991 poSa suda 12nA divase dIkSA laIne muni zrI bhAnuvijayajI banyA, UchaLato vairAgya, AjIvana gurukulavAsa, atyaMta apramattasAdhanA, tIkSNa buddhipratibhA, satata svAdhyAyamagnatA A badhAnA sathavAre alpaparyAyamAM viziSTa bahuzruta gItArtha banyA. nyAyazAstra, SagdarzanamAM savizeSa nipuNatA prApta karI. zAstronuM saMkSipta ane chatAM saraLa-sugama dohana tAravAnI vizeSa hathoTI dharAvanArA banyA ne tethI nyAya-vaizeSika darzanamAM saraLa praveza mATeno jevo grantha seMkaDo varSomAM brAhmaNa paMDito na banAvI zakyA evA 'nyAyabhUmikA' nAmanA granthanI emaNe racanA karI, je joIne hiMdu paMDitonA mukhamAMthI paNa "dhanya-dhanya' udgAra sarI paDyA. 'lalitavistarA'nuM gujarAtI vivecana parama teja', paMcasUtra'nuM vivecana-uccaprakAzanA paMthe', 'zrI yogadRSTisamuccayanAM vyAkhyAno' teozrInI tarkapradhAna zAstrAnusArI dArzanika zailInI jIvaMta yazogAthA che. teozrInA kSayopazamamAM nyAya-tarka evA vaNAI gayelA ke rojiMdu vyAkhyAna hoya ke upadezAtmaka lekha hoya tarka AvyA vinA na rahe. te te stavana-sajjhAyanA rahasyArthone paNa tarkasaMgata karyA vinA teonI buddhi jaMpatI nahotI. vikramanI vasamI evI vIsamI A sadImAM nAstikatA ane bhogavilAsa jyAre cotarapha khUba vakaryAM che, tyAre paNa hajAro yuvAnone zraddhA ane AcaraNamAM dharmAbhimukha rAkhanArA dhArmika zibiranA teozrI Adya preraNAdAtA ne Agha vAcanAdAtA hatA. bhAvuko dharmamArge ane vairAgyamArge AgaLa vadhatA rahe e mATe teozrIe zatAdhika pustako ane 42-42 varSa sudhI divyadarzana sAptAhika' lokabhogyabhASAmAM prakAzita karAvyuM hatuM. iSTaphaLasiddhi vagere zAstrIya bAbatomAM teozrInI mArgAnusArI prajJAe prakAzita karelA padArtho zAstrAnukArI kA caturvidha saMgha BROWS sAbita thayA hatA. koIpaNa samudAyanA mahAtmA hoya....koInA - paNa ziSya hoya. zAsananuM ratna kema bane? e mATe teozrI satata prayatnazIla rahyA. koInI paNa rogAdi pIDA vakhate samAdhi jALavavAmAM-niryAmaNA karAvavAmAM teozrI mAhera hatA ne sakriya hatA. vi.saM. 2049 cai. vada 13nA roja amadAvAda mukAme atyaMta samAdhipUrvaka kALa karanArA teozrIno zramaNa samudAya, Aje vidyamAna sarva samudAyomAM sarvAdhika zramaNo dharAve che. vardhamAna tapanI 108 oLI karavAthI vardhamAna taponidhi tarIke prasiddha thayelA, tapa-tyAga-titikSAmUrti, siddhAntamahodadhi sva. pU. zrI premasUrIzvarajI ma.sA.nA AjJAMkita paTTadhara evA pU. A. zrI bhuvanabhAnusUrIzvarajI ma.sA.nAM caraNo N lAkha-lAkha vaMdana. (saujanya : zrI satyenabhAI zAha-muMbaI) www.jainelibrary.or
Page #189
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 103 jaina dharma-divAkaze . paMnyAsazrI ajitazekharavijayajI gaNivara ma. sA. prastuta lekhamALAmAM bhagavAna mahAvIra svAmIjInI paraMparAmAM thayelA zAstravizAradajainadharmadivAkaro-jaina zAsana prabhAvaka AcArya bhagavaMtonI saMkSipta jANakArI ApavAmAM AvI che. chellAM 2530 varSomAM anekAneka prasiddhaprasiddha jainAcAryoe potAnI tapomayasAdhanAmaya-brahmacaryamaya-jJAna-pratibhAthI jaina zAsanarUpI AkAzane jhaLahaLatuM karyuM che ane bhavya jIvo rUpI kamaLane vikasita karyA che. jainasaMghamAM thayelA keTalAMka divAkararUpa AcAryonI jhAMkhI karAvAI che. bhale jainadharma divAkarorUpI vizALa sarovaramAMthI ahIM culurUpa AcAryadarzana ja karAvAyuM hoya paNa sarovaranA salIlanI madhurI mIThAza to eka culluthI paNa anubhavI zakAya che. A lekhamALAmAM sthAna pAmelA caritromAM graMthasarjanakAronuM prAbalya che. maMtrazaktinA jJAtAonI paNa jarUra ullekha che. zAsanaprabhAvanAnI jhalako paNa kyAMka kyAMka daSTigocara thAya che. AvA pUjya jainAcAryono ApaNane paricaya karAvanAra prastuta lekhamALAnA lekhaka pUjya paMnyAsa pravarazrI ajitazekharavijayajI mahArAja vartamAnakAlIna jaina zAsanamAM agragaNya vidvAna mahAtmAonI haroLamAM gaNAya che. pUjya AcArya zrI prema-bhuvanabhAnu-jayaghoSa dharmajita-jayazekhara-abhayazekharasUri Adi pavitra guruvaryonA parama kRpApAtra ziSya che. jJAna-sAdhanA karavI tathA jJAna-sAdhaka anyane sahAyaka thavuM, ruci-rasa UbhAM karavAM e pUjyazrIno zreSTha guNa che. jJAnAvaraNIyanA adbhuta kSayopazamathI zAstranA kaThina-jaTila gaNAtA padArthone sahelAIthI bIjAnA magajamAM utAravAnI hathoTI dharAvaqAra pUjyazrI zreSTha pravacanakAra che. jyAM jyAM vicaraNa kare che tyAMnI vyaktine pUjyazrInA nirdabha-niSkapaTa, zAMtipriyatA vagere guNavaibhava pratye AkarSaNa sAhajika thaI jAya che. vakatRtvakalAnI jema lekhanakalAmAMya pUjyazrI mAhira che. bALa-yuvAna-vRddha dareka pUjyazrI dvArA likhita 35 jeTalA pustakonuM rasapUrvaka vAcana kare che. syAdvAdamaMjarI-pratimAzataka, dharmasaMgrahaNI bhAga-1 tathA bhAga2 A graMthonA karela suMdara anuvAdanuM vAcana caturvidha saMghamAM thaI rahyuM che. AvA guNanidhi pUjyazrInA caraNe lAkha lAkha vaMdana karI pUjyazrI likhita lekhamALAnuM avagAhana karIe.... zrutajJAnane rakSita ane asmalita banAvanArA AcArya audilasari Adi AcAryo uttaramathurAnA brAhmaNa megharatha ane brAhmaNI rUpasenanA A putre brahmadvipI zAkhAnA AcArya siMhasUri pAse dIkSA lIdhelI ne anukrame AcArya thayA. bAra varSIya dukALanA kAraNe jainasaMghanI saMkhyA ghaTavA para ane zrata bhulAvA mAMDatAM emaNe vi.saM. 153mAM uttara mathurAmAM AcArya madhumitra ane AcArya gaMdhahati vagere 125 sthavira munivaronA sahakArathI agiyAra aMgasUtrone vyavasthita karavA zramaNa saMgha bhego karyo hato. A "mAghurIvAcanA' tarIke prasiddha thayuM. A AcAryadeva traNa pUrva jeTalA zratanA jJAnI hatA ane yugapradhAna gaNAtA hatA. emane sAtha ApanArA gaMdhahasiAcArye aMgasUtro para aneka vivaraNo racyAM ane tattvArthasUtra para "eMzI hajAra zloka pramANa mahAbhASya racyuM hatuM. eja arasAmAM nAgendravaMzanA zrI nAgaMjanasUrie dakSiNa pathamAM saMghane bhego karI AgamavAcanAo karI hatI. * A ja skaMdilasUri nAmanA pUrve paNa AcArya vIra saMvata 376 thI 414 sudhI yugapradhAna tarIke rahyA. teo "paMDilasari' Jain Education Intemational
Page #190
--------------------------------------------------------------------------
________________ 104 tarIke prasiddha thayelA. temaNe 'jItamaryAdA' nAmano graMtha banAvelo. 'sanmatitarka' nAmanA tArkika graMthanA raciyatA mahAvidvAna zrIsiddhasenadivAkarasUrine vAdamAM harAvI potAnA ziSya banAvanAra AcArya vRddhavAdIsUri A AcAryabhagavaMtanA ziSya hatA. kAvyatvazaktithI vikramarAjAnA pratibodhaka zrIsiddhasenadivAkarasUrinI 'batrIzI' vagere racanAo atyaMta adbhuta gaNAya che. kalikALa sarvajJa hemacaMdrasUrie to emane utkRSTa kavi kahyA che. uparokta AcArya paMDilasUrinA guru Arya zyAmAcArya (prathama kAlikAcArya) dravyAnuyoganA prakAMDa vidvAna hatA. emaNe raceluM 'paNavaNAsUtra' dravyonA viSayomAM jainamatamAnya vAto para sAro prakAza pAthare che. A sUtra upAMga tarIke AgamagraMthamAM sthAna pAmyuM che. emaNe kareluM nigodanuM varNana tIrthaMkaranA varNanane tulya hatuM. teo caudapUrvadhara hatA. mAthurI vAcanAnA praNetA skaMdilasUrinI paraMparAmAM thayelA devardrigaNi kSamAzramaNa aMtima pUrvadhara manAya che. emaNe vIra saMvata 980mAM vallabhIpuramAM pAMcaso AcAryone bhegA karI AgamanI pAMcamI vAcanA karI ane tyAre upalabdha 84 Agamone prathama vakhata pratarUpe lakhAvyA, jenA prabhAve hAla 45 Agama upalabdha thAya che. emane cothA kAlikasUrie AgamavAcanAmAM sAro sahakAra Apyo hato, je chellA pUrvanA jANakAra yugapradhAna AcArya thayA. devardrigaNie 'naMdisUtra' nAmano graMtha racyo che, ke je paNa AgamamAM sthAna pAmyo che. zrI cothA kAlikAsUranI pATe thayelA AcArya jinabhadragaNi kSamAzramaNa vIra saMvata 1025mAM dIkSA laI saMvata 1055mAM yugapradhAnapada pAmelA. emaNe 'zrIvizeSAvazyakabhASya'nI racanA karI che' jemAM 'maMgalavAda', 'nayavAda' ane 'nintavavAda' adbhuta che. A graMthamAM zraddheya padArthone paNa tarkathI siddha karavAno mArga batAvyo che. teo mahAvyAkhyAtA hatA. temaNe 'jItakalpa', 'dhyAnazataka', 'vizeSaNavatI', 'bRhatsaMgrahaNI' vagere graMtho paNa racyA che. aneka jainAcAryoe A AcAryadevanI aneka vizeSaNothI stuti karI che teo vIra saMvata 1115mAM 104 varSe svargavAsI thayA. zyAmAcAryanA samayanI ja AsapAsanA samaye thayelA bIjA kAlikAcArye ujjainInA rAjA gardabhIlle bahena sAdhvI sarasvatInuM apaharaNa karyuM hatuM tyAre bIjA rAjAonI sahAyathI e rAjAne marAvI bahena sAdhvIne choDAvelI. ema manAya che ke A AcAryanA bhANeja balamitra rAjA parathI vikrama saMvata cAlu thayo che. A AcArye paNa For Private caturvidha saMgha 'prathamAnuyoga', 'gaMDikAnuyoga' 'kAlakasaMhitA' vagere aneka graMtho banAvyA che. A AcArya paNa pUrvadhara hatA ne vIra saMvata 465mAM svargavAsI thayA. emanI paraMparAmAM thayelA AcArya pAdaliptasUrie sau prathama atyaMta rasAla zailImAM 'taraMgavatI taraMgalolA' nAmanI jaina kathA racelI. A AcAryanA nAmathI emanA gRhastha ziSya nAgArjune pAdalipta nagara vasAveluM je Aje pAlitANA tarIke prasiddha che. A pAdaliptasUri zIghra kavi hatA. 'nirvANakalikA'graMtha paNa emaNe ja racyo che iti zama. vAcaka umAsvAtijI jIvanakALa : vikrama saMvata 360nI AsapAsa, gAma H nyagrodhikA, pitA : svAti, mAtA : umA. mAtA pitAne ghaNA manoratho pachI A putra prApta thayo. tethI baMnee potAnuM nAma joDI umAsvAti nAma pADyuM haze. vedavidyAnA pAragAmI A umAsvAtijI jaina vItarAga pratimA joI jainadharma tarapha AkarSAyA ane vairAgya pAmI AcArya ghoSanaMdi pAse dIkSA lIdhI. umAsvAtijI mahArAja pUrvadhara hatA ne jaina saMghamAM vAcakavara tarIke prasiddha che. emanuM sUtrAtmaka 'tattvArthAdhigamasUtra' samasta jainasiddhAMtonA nicoDarUpa manAyuM che. emAM jIva-jaDa-jagata-zarIra-mAnasa-loka-bhUstara vagere vijJAnono adbhuta samanvaya che. kalikALasarvajJa hemacaMdrasUri mahArAje emane sauthI zreSTha saMgrahakAra mAnyA che. A tattvArthasUtra para emaNe pote bhASya racyuM che ne ghaNA zvetAmbara-digambara vidvAnoe TIkAo racI che. emaNe paNa ghaNAM graMtho racyAnI vAta jainagraMthomAM Ave che ne jainazAstromAM Thera Thera emanAM vacanonI sAkSI ApavAmAM AvI che. emanuM 'prazamaratiprakaraNagraMtha' ane 'zrAvaka prajJaptigraMtha' hajI paNa upalabdha che ane abhyAsa mATe atyaMta upayogI che. samatA-prasannatA-vairAgya mATe prazamaratigraMthano abhyAsa khAsa karavA jevo che. satyanA upAsaka, niSpakSa Alocaka, cauda vidyAnA pAragAmI, ziSyasampadAnA virahatyAgI, sAhityasarjana dvArA jJAnasaMpadAne prApta karanArA, sAhityamAM sarvoparI ane ziramora sUripuraMdara haribhadrasUri mahArAja cittoDanA rAjA jitArInA purohita haribhadra bhaTTa prakANDa vidvAna brAhmaNa hatA. vAdivijetA tarIke prasiddha hatA. jJAnamadathI Personal Use Only
Page #191
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA peTe sonAno pATo bAMdhatA. (jANe ke jJAna bahAra na paDI jAya!) vAdI vijetAnA sUcanarUpe kodALI ane nisaraNI sAthe rAkhatA ne samasta jaMbudrIpamAM pote ja zreSTha vidvAna che e sUcavavA hAthamAM jAMbu vRkSanI DALI rAkhatA potAne sarvajJa mAnatA emanI pratijJA hatI ke huM jemanuM vacana samajI na zakuM temano ziSya thaIza ! A paMDitane ekavAra gAMDA hAthIthI bacavA jaina derAsaramAM pravezavAnuM thayuM, tyAre jinapratimA joI mazkarI karelI. eka vAra rAte ghara tarapha jatAM sAdhvIonA upAzraya AgaLathI pasAra thatI vakhate svAdhyAya karatI sAdhvIonA mukhethI Avazyaka niyukti graMthanI matAMtare saMgrahaNI graMthanI 'cakkI durgaM' gAthA sAMbhaLI. e sAMbhaLI enA arthano vAraMvAra vicAra karyo paNa artha samajI zakyA nahIM. upAzrayamAM pravezyA. tyAM dhAkinI' nAmanI mahattarA sAdhvIjI potAnA samudAya sAthe birAjamAna hatAM. emanI pAse jaI gAthAno artha namrabhAve pUchyo. tyAre sAdhvIjI artha jANatA hovA chatAM jainazAsananI maryAdAne samajIne kahyuM-"Ano artha samajavA tame amArA guru AcAryabhagavaMta bIjA upAzrayamAM birAje che, tyAM jAva." haribhadra brAhmaNa bIje divase AcAryadeva jinabhadrasUri pAse jatAM pahelAM derAsaramAM gayA, tyAre mananA bhAva badalAI gayA hovAthI jinapratimAne joI bhAvavibhora thaI stuti karI. pachI AcAryabhagavaMta pAse gayA. AcAryabhagavaMte artha vistArathI samajAvyo. pachI A hirabhadra brAhmaNe potAnI pratijJAnA pAlanarUpe dIkSA lIdhI. te vakhate viccheda pAmI rahetA pUrvagata zrutanA AMzika pravAha vahetA hatA. haribhadrasUrie e samasta Agamane AtmasAta karyuM. prakANDa vidvattA joI AcAryapadavI apAI, tyArathI zrIharibhadrasUri tarIke prasiddha thayA. potAnA bhANeja sAdhuo-haMsa-paramahaMsa bauddhAcAryonA nimitte maraNane zaraNa thayA, tyAre krodhe bharAyelA zrIharibhadrasUrie 1440 bauddhAcAryone vAdamAM harAvI mArI nAkhavAno saMkalpa karI surapALa rAjAnI sabhAmAM bauddhAcAryone vAda mATe AhvAna karyuM ane je hAre te kaDakaDatA telanI kaDhAImAM paDI mare' evI zarata karI,' paNa pachI emanA gurudeve A AkarI zarata aTakAvavA guNasena-agnizarmAnA navabhavanI gAthA mokalI krodha zAMta karAvyo. AcArya haribhadrasUrie bauddhAcAryone harAvyA. pachI potAnA hiMsaka saMkalpa mATe gurudeva pAse prAyazcitta For Private 15 lIdhuM-ane prAyazcittarUpe 1440 graMtho banAvyA (caturvizati prabaMdha). bhANeja ziSyonA virahano zoka aMbikAdevInI vinaMtIthI paDato mUkyo. pachI 'viraha' athavA 'bhaviraha' zabdathI aMkita 1440 graMtho banAvyA (matAMtare 1444 graMtho banAvyA). lalliga nAmano garIba zrAvaka AmanA prabhAvathI zrImaMta thayelo. tethI rAte paNa graMtha racanA thaI zake te mATe upAzrayamAM prakAza pAtharatAM ratnane mUkI zrutabhakti karelI. A AcAryadeva potAne 'yAkinI mahattarAsUnu' tarIke oLakhAvatA. teo 'sUripuraMdara' ane 'samadarzI' tarIke vikhyAta che. emanA jeTalA graMtho prAyaH bIjA koI AcAryoe racyA hoya, tevo khyAla nathI. hAla prAyaH 88 graMtho sAkSAta ke nAmathI upalabdha thAya che. emanA graMthanI sAkSI sAkSAta caudapUrvadharanI sAkSInI jema mAnya gaNAya che. emanI taTasthabuddhi, pakSapAtarahitatA dhyAnAkarSaka rahI che. emanA tamAma upalabdha graMtho jainazAsanamAM atyaMta zraddhApUrvaka bhaNAya che. prAkRtamAM 'samarAIccakahA' adbhuta graMtha che. emanI 'lalita vistarA' nAmanI zakrastavaparanI TIkAgraMthane vAMcI 'upamitibhava-prapaMcakathA' jevA saMskRta sAhityamAM ziramora graMthanA racayitA zrIsiddharSi gaNinI bauddhamatamAM sthira thayelI ne jainamataparanI tUTI gayelI zraddhA badalAI gayelI. pachI zrIsiddharSi gaNi jainamatamAM sthira buddhivALA thayA. sUripuraMdara AcAryadevanA 'AvazyakaniyuktiTIkA', 'dasavaikAlikasUtraTIkA', 'zAstravArtAsamuccaya', 'pagdarzanasamuccaya', 'aSTaka', 'SoDazaka', 'paMcAzaka', 'paMcavastu', 'viMzikA prakaraNa', 'yogazataka', 'yogadRSTi samuccaya', 'yogabiMdu', 'upadezapada', dharmabiMdu', dharmasaMgrahaNi' vagere graMtho atyAre jaina vargamAM pAThyapustaka jevA gaNAya che. AstikatA, dharmazraddhA, siddhAMtavAda, dArzanika mImAMsA, zAMtarasa, udAratA ane yoganI sAkSAta mUrti samA A AcAryadeva saMvata 785mAM svargavAsa pAmyA. dharma-tattva-adhyAtma-karma-anekAMta vagere dareka viSayanA jijJAsue emanA graMtho avazya vAMcavA joIe. 'bhaktAmara stotra' temaja 'namiuNa stotra'nA kartA tathA maMtrayukta stotranI racanA dvArA jinazAsananI viziSTa prabhAvanA ane zrI saMghanI rakSA karanArA AcAryadeva mAnatuMgasUri janma sthaLa : kAzI, pitA : dhanadeva, jAti : brahmakSatriya. Personal Use Only
Page #192
--------------------------------------------------------------------------
________________ 106 teoe prathama digaMbara sAdhuonA saMgathI digaMbara dIkSA lIdhelI ne "mahAkIrti' nAmathI oLakhAtA, paNa kAzImAM ja ekavAra bahenanA ghare AhAranimitte gayA tyAre temanA kamaMDaLamAM rAkhI mukelA pANImAM porA thayelA joI bahene TINo mAryo- "sarvajJanuM zAsana jIvadayAnuM che, te tame bhUlI gayA lAgo cho." AthI mahAkartine paNa sAcI vAta samajAI. pachI bahenanA kahevAthI ane zvetAmbara AcArya jinasiMhasUrinA upadezathI satya mArga svIkAryo. AcAryabhagavaMtanA ziSya thayA. alpakALamAM ja sarvazAstranipuNamati thayelA joI gurubhagavaMte AcAryapadavI ApI. tyArathI AcArya mAnatuMgasUri tarIke prasiddha thayA. kAzImAM harSa rAjAnI sabhAmAM "kAdambarI' kAvyanA racayitA bANakavi ane "sUryazataka'nA racayitA mayUra kavi (jamAI-sasarA)e kramazaH caMDI devI ane sUryadevanA prabhAvathI camatkAra karI batAvyA. tyAre brAhmaNa paMDitonI vAha vAha thaI. bhegA bhegA jainonI niMdA thaI. tyAre AcArya mAnatuMgasUrie rAjAne kahyuM- "tame mane AkhA zarIre beDIo sAthe oraDAmAM pUrI bahArathI majabUta tALA lagAvI do. rAjAe tema karyuM. pachI A AcAryabhagavaMte RSabhadeva bhagavAnanI stutirUpe bhaktAmarastotra'nI racanA karI. A stotranI pratyeka gAthAe eka eka beDI tUTatI gaI. 44 gAthA pUrI thatAM ja badhAM baMdhano tUTI gayAM. oraDAnAM dvAra khulI gayAM ne AcAryabhagavaMta rAjA pAse pahoMcI gayA. Ama jainazAsanano paNa jabaradasta prabhAva vadhyo. jainone atyaMta pavitra gaNAtA smaraNamAM A "bhaktAmara stotra'no sAtamA stotra tarIke samAveza thayo che. Aje paNa hajAro jaina sAdhu-sAdhvI-zrAvaka-zrAvikA varga A stotrano pATha karyA pachI ja moMmA paNI nAkhe che. A ja AcAryadeve dharaNendra deva dvArA prApta aDhAra akSarI maMtranA prabhAve potAno roga maTADyo ne "namiuNastotra' banAvyuM. navasmaraNamAM A stotra pAMcamAM stotra tarIke sthAna pAmyuM che. Ama aneka rIte jainazAsananI prabhAvanA karI vidvAna AcAryadeve potAnuM Atmahita sAdhyuM. kAnyakunzanareza AmarAjapratibodhaka, vAdigajakesarI, cAritradharmathI dedIpyamAna AcAryadava bappabhaTTa sUri janmasthaLa : paMjAbamAM DubAudhI gAma, pitA : bappa, mAtA : bhaTTi, potAnuM nAma : surapALa, samaya : vi.saM. 800 caturvidha saMgha bhAdaravA suda trIja. A surapALa cha varSanA hatA tyAre AcArya siddhasenasUrine svapnamAM evo saMketa thayo ke eka bALakasiha eka ja kudake derAsaranA zikhara para caDI gayo ne bIje divase ja derAsara jatAM A surapALa dekhAyo. ethI Ane jabbara jenazAsanano prabhAvaka jANI saMvata 807nA vaizAkha suda trIje mAtA-pitAnI saMmatithI dIkSA ApI ane mAtA-pitAnuM nAma rAkhavA bappabhaTTi nAma rAkhyuM (bIjuM nAma bhadrakIrti paNa Ave che). A muni eka vAra vAMce te yAda rAkhI letA. rojanI hajAra gAthA gokhatA. emane sarasvatI devI sAkSAta thaI hatI. A bALa munine Ama rAjakumAra sAthe pahelethI maitrI hatI. Ama rAjA kanojanA rAjA yazovarmanA putra hatA ne pachI rAjA banyA hatA. A rAjAnI vinaMtIthI mAtra agiyAra varSanI uMmare saMvata 811nA caitra vada AThame bappabhaTTa munine gurudeve AcAryapadavI ApI. tyArathI ja A bALa AcArye vAvajIva mATe cha vigaIno tyAga karyo hato. bIjA paMDitoe zlokAdirUpe racelI samasyAonA uttara ApavAmAM A AcAryadeva kuzaLa hatA. AmanA naitika brahmacaryanI parIkSA karavA Ama rAjAe eka rUpasuMdarIne rAte emanA upAzrayamAM mokalelI. pelIe AcAryabhagavaMtane vaza karavA ghaNA prayatna karyA, paNa AcArya bhagavaMta vaza thayA nahIM. pachI rUpasuMdarIe rAjAne kahyuM-"agni samAna amane pAmIne bhalabhalA puruSo mINanI jema pIgaLI gayA. paNa A AcAryadeva paththarathI banyA che, jarA paNa pIgaLyA nahIM." A AcAryadevanA bhakta gauDadezanA dharmarAjA paNa hatA. vApatirAjane paNa chellI avasthAmAM A AcAryadeve sAco dharma pamADyo hato. A AcAryadeve vardhanakuMjara nAmanA bauddhavAdIne vAdamAM harAvI dharma rAjA ane Ama rAjA vacce paraspara maitrI karAvI hatI. A AcAryadeve aMbikAdevInI sahAyathI yuddhavagara zAMtibharyA prayatnathI digaMbaronA hAthamAM gayelA giranAra tIrthaparanA cetyo pharIthI zvetAmbarone apAvyA. A AcAryadeve bAvana prabaMdho racyA che. temanI racelI "caturvizati jina stuti abhuta saMskRta stutio che. emanuM raceluM "sarasvatI stotra' paNa hAlamAM upalabdha che. AcAryadeva saMvata 895mAM 95 varSanI vaye svargavAsI thayA. rAjA bhoje bahumAnapUrvaka agnisaMskAra karyo. emanI pATe emanA jevA ja vidvAna AcAryo goviMdasUri ane namnasUri AvyA. A baMne AcAryone Jain Education Intemational
Page #193
--------------------------------------------------------------------------
________________ 10e. tavArIkhanI tejachAyA gvAliyarano rAjA mihirabhoja guru mAnato hato. A baMne dIkSA lIdhI. alpakALamAM ja sarva zAstravizArada thayA. tethI AcAryoe graMthabhaMDAro sthApavAmAM agra bhAga bhajavyo hato. emanI AcAryapadavI nizcita thaI. vaDagaccha saMsthApaka jyAre emane AcAryapadanI kriyA karAvAI rahI hatI, AcAryadiva udhotanasUri mahArAja tyAre gurudeve emanA eka khabhe lakSmI ane bIjA khabhe sarasvatIne joI vicAryuM. "A devIothI upAsya AmanuM cAritra A AcAryabhagavaMta kSatriya rAjA udyotananA pautra ane raheze ke nahIM?" te vakhate guru bhagavaMtanI A zaMkAne nirmULa rAjA vaTezvaranA putra hatA. emanA zarIranA jamaNA bhAge karavA AcArya mAnadevasUrie tyAM ja saMkalpa karyo-"huM dUdha, dahIM, sAthiyAnuM nizAna hovAthI teo 'dakSiNacihna' ke 'dakSiNAMka ghI, mIThAI vagere badhI vigaIono ane bhakta zrAvakonA gharanA tarIke vikhyAta thayA. temaNe AcArya vIrabhadrasUrijI pAse ane AhArano AjIvana mATe tyAga karuM chuM." AthI gurudeva paNa sUripuraMdara AcArya haribhadrasUri mahArAja pAse zAstro ane prasanna thayA ne AcAryapadanI vidhi pUrI karAvI. nyAya-tarkano abhyAsa karyo hato. emaNe vikrama saMvata 835mAM padmAvatI devInI preraNAthI "kuvalayamALA' nAmano prAkRta bhASAmAM A AcAryabhagavaMtanuM sAMnidhya jayA, vijayA, abhuta graMtha racyo. emAM aDhAra dezanI bhASAonA prayoga aparAjitA ane padhA nAmanI cAra devIo karatI hatI, chatAM thayA hoya tevuM bhAse che. abhyAsI mATe A graMtha advitIya che. AcArya bhagavaMta potAnAM tapobaLa, saMyamabaLa ane svAdhyAyayukta A AcAryabhagavaMta yathArthanAmavALA, mahAtapasvI, mahAprabhAvaka, jJAnabaLathI naiSThika brahmacarya pALI zakatA hatA. paMcAcArathI vizuddha AcArya tattvAcAryanA ziSya hatA. takSazIlAnA jainasaMghano upadrava dUra karavA A udyotanasUri mahArAja vidvAna, saraLa, samabhAvI AcArya tarIke AcAryabhagavaMte "zAMtistavana'nI racanA karI, Aje paNa jeno vikhyAta hatA. pratikramaNanI kriyAmAM aMte roja laghuzAnti tarIke prasiddha A stavano pATha kare che. AcArya samudrasUri mahArAja emaNe raceluM 'tijayapahatta' nAmanuM stotra jenone roja khumANa rAjA ke jemanA vaMzajo "sisodiyA' tarIke prasiddha smaraNIya navastotra smaraNamAM cothA smaraNa tarIke sthAna pAmyuM thayA. emanA putra A AcAryabhagavaMta hatA. teo AcArya che. A AcAryabhagavaMte siMdha ane paMjAbamAM vicarI ghaNA sAMDhA narasiMhasUrinI pATe AvyA. A AcAryadeva sUryavaMzI kSatriya rAjapUtone upadeza ApI jaina banAvyA hatA. teo vIra saMvata hovAthI mahApratApI hatA. tapa, vidvattA ane vAdazaktinA triveNI 731mAM giranAra tIrthe anazana karI devaloka pAmyA. saMgama samA A AcAryadeva tIrthasvarUpa pAmyA. cittoDanA rANA emanA khAsa bhakta hatA. digaMbara paMDitone ghaNe ThekANe harAvI AcArya vIrasUrijI zvetAmbara matanI satyatA siddha karI hatI. bADamera, koTaDA vagere janma : saMvata 938, pitA : zivanAga, mAtA sthaLoe khAsa vicaraNa karI anekAneka uttama jIvone ahiMsaka, pUrNalatA, nAma : vIrakumAra. dayALu ane jaina dharma prati zraddhAvALA banAvyA hatA. emanI pATe AmanA pitAne dharaNendra prasanna hatA ane emanI pAsethI AcArya mAnadevasUri bIjA AvyA, ke jeone vikrama saMvata sApanA jherane utAranAruM varadAna pAmyA hatA. vIrakumAranAM lagna 582mAM gurudeve sUripade sthApyA hatA. A AcArya mAnadevasUri sAta kanyAo sAthe thayelA, paNa pitAnA acAnaka motathI sUripuraMdara haribhadrasUrijInA khAsa mitra hatA. jIvananI aniyatA samajI vairAgya raMge raMgAvA mAMDyA. emAM 'zAMtistotra" tathA "tijayAhunna stotra'nA racayitA eka vAra jaMgalamAM coroe pakaDyA tyAre emanI sAthe rahelo AcArya mAnadevasUri emano sALo bhAgavA samartha thayo. eNe ghera jaI evA samAcAra ApyA ke coroe vIrakumArane mArI nAkhyA. A sAMbhaLI AghAta janma : mAravADamAM nADola, pitA : dhanezvara, mAtA : pAmelA pUrNalatA zrAvikA (vIrakumAranI mAtA) mota pAmyA. A dhAraNI, guru : AcArya pradyotanasUrijI. bAju puNyodayanA prabhAve coro pAsethI hemakhema chUTelA vIrakumAre guru mahArAjanI vairAgya-rasajharatI dezanAthI vairAgI thaI ghera AvI A samAcAra jANyA. tethI sALAne Thapako Apyo ane Jain Education Intemational
Page #194
--------------------------------------------------------------------------
________________ 108 caturvidha saMgha rAgadazAnI chevaTanI pariNati ane jIvananI aniyatAthI virakta AMgaLa (lagabhaga nava iMca) lAMbA ane eka AMgaLa jADA hatA. thaI ghara tyajavAno nirNaya karyo. potAnI dareka patnIne eka-eka abhuta sugaMdhavALA hatA. pATaNanA rAjA ane saMgha vageree e karoDa sonAmahora ApI. bAkInI saMpattithI saMghabhakti karI. pachI cokhAne pUjI aSTApadajInI yAtrAno lAbha mANyo. gRhasthavezamAM ja aparigrahI thaI sAMcora jaI pauSadhamAM rahevA A AcAryabhagavaMtanA vAsakSepanA prabhAvathI cAmuMDarAyane mAMDyuM. maMgalarUpe aThThAI karI chavigayanA tyAgapUrvaka pAraNuM karyuM. samartha putro thayA. A AcAryabhagavaMte Abu pAsenA uMbaraNI pauSadhamAM rahevAnuM, nirdoSa-prAsuka AhAra levAno ne rAte nagara gAmanA paramAra rAjaputra bhadrakumAranI zaMkA ke jenuM samAdhAna bahAra jaI kAusagna karavAno. bIjA paMDito barAbara nahotA ApI zakyA-e zaMkAnuM samAdhAna ekavAra A rIte sAMje kAusagna karavA jatA hatA, tyAre karI jIvonuM svarUpa batAvI pratibodha pamADyo. pachI e parama kalyANamUrti pavitratama evA zrI vimalagaNi AcArya rAjakumAra dIkSA laIne zrIcaMdrasUri tarIke prasiddha thayA ane A sAmethI AvI rahyA hatA. emanI uMmara so varSanI hatI. AcAryanA paTTadhara thayA. AcArya vimalagaNie A aparigrahI yuvakanI yogyatA AvA prabhAvaka AcAryabhagavaMta saMvata 1861mAM kALadharma joI ene dIkSA ApI. traNa divasa sAthe rAkhI aMgavidyAno pAmyAM. AmnAya zIkhavADyo. pachI tharAdanA zrI RSabhadeva bhagavAnanA aDhI sekA bAda suvihita sAdhuono pATaNamAM derAsaramAM rahelI e aMgavidyA grahaNa karavAno Adeza karyo, AcArya vimalagirie pAlitANAmAM anazana karI AtmakalyANa praveza saraLa sulabha banAvanArA sAdhyuM. AcArya jinezvarasUri-AcArya | zrI vIragaNi tharAdamAM A vidyA grahaNa karI mahA buddhisAgarasUri tapasvI, mahAprabhAvaka, mahAsattvazALI ane mahAvidvAna thayA. banArasanA paMDita kRSNaguptanA A baMne suputro kramazaH tharAmAM valahInAtha (bIjuM nAma vipAkSa)nA maMdiramAM zrIdhara ane zrIpati nAme hatA. baMne vedAMtanA pAragAmI hatA. rAtavAso rahyA. A yakSa potAnA maMdiramAM rAte rahenArane mArI tIrthayAtrA karatA dhArA nagaramAM AvyA. lakSmIpati nAmanA jaina nAkhato hato. AcAryabhagavaMtane paNa ghaNA upasargo karyA, paNa dhanADhya zeThane tyAMthI roja bhikSA meLavatA. A baMnenI tIkSNa AcAryabhagavaMta dRDha rahyA. tyAre A vyaMtare prasanna thaI pragaTa thaI dhAraNAzaktino paricaya A zeThane thayo. AgamAM baLI gayelA potAnI tAkAta varNavI kahyuM- "AvA mane harAvanAra koI bauddha, vIza lAkha TakAno hisAba A baMnene moDhe hato te lakhAvI zeThane zeva ke vaiSNava saMta vagere maLyA nahIM, paNa tame mane parAjita khuza karyA. tethI zeThe e baMneno paricaya AcArya vardhamAnasUrine karyo. tamAruM zuM icchita karuM?" tyAre AcAryabhagavaMte thatI karAvyo. AmanI pAse rahevAthI A baMne paMDitone jainadharmanI jIvahiMsA baMdha karavAnuM kahyuM. yakSe kahyuM-"badhe to na karAvI zakuM mahattA samajAI. tethI dIkSA lIdhI. zrIdhara banyA A kema ke mArA parivAranA devone hiMsA game che, paNa pATaNanA jinezvarasUri ane zrIpati banyA AcArya buddhisAgarasUri yuvarAja cAmuMDarAyanI sAkSIe ahIM-A maMdiramAM jIvahiMsA (pAchaLathI). baMdha karAvIza." AcAryabhagavaMta pATaNa padhAryA tyAre A vyaMtaranI vAta rAkhI. cAmuMDarAye enA maMdiramAM jIvahiMsA baMdha te vakhate vanarAja cAvaDAthI paraMparAmAM AvelA zirastA karAvI. AcArya vardhamAnasUrie pATaNamAM Amane AcArya-padavI mujaba pATaNamAM mAtra caityavAsI munione ja praveza hato, saMvegI utsavapUrvaka ApI. munione nahIM, paNa saMvata 1080mAM bhImarAjA vakhate somezvara nAmanA rAjapurohitanA A banne bhANiyA hatA. tethI purohitanI A yakSane enA atyaMta AgrahathI lAbha ApavA bhalAmaNathI ane rAjAnI vinaMtIthI caityavAsI munioe A AcAryavIrasUri emanAM sahAyathI aSTApada parvata para gayA. tyAM sAdhuone pravezavA dIdhA. tyArathI saMvegI sAdhuone chUTathI praveza devonA tejane sahI na zakavAthI thAMbhalAnI ADaza laI covIze maLavA mAMDyo. bhagavAnane juhAryA ane devoe caDhAvelA cokhAmAMthI pAMca-cha dANA zrI jainasaMghanA darzanArthe laI AvyA. A dANA bAra AcArya jinezvarasUri mahA vidvAna hatA. Agama vagerenA Jain Education Intemational
Page #195
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 109 viSayamAM sarvamAnya hatA. suvihitamuni ziromaNi tarIke prasiddha soraThanAM daMDanAyaka banyA. tyAre AcAryabhagavaMtanI preraNAthI hatA. emaNe aneka graMtho racyA che. emAM 'haribhadra aSTakavRtti', ghaNAM dharmaprabhAvaka kAryo karyA. 'paMcaliMgI prakaraNa" ane "lIlAvaI kahA' vizeSa prasiddha thayA che. Aja nAmavALA ane lagabhaga e ja arasAmAM thayelA navAMgI TIkAkAra AcArya abhayadevasUrinA pratibodhaka guru hatA. bIjA AcAryadeva zrI abhayadevasUri paNa mahAvidvAna hatA. AcArya buddhisAgarasUrie vyAkaraNano graMtha banAvyo temaNe 84 vAdIne jItyA hatA. pUrvakALamAM rAjakumAra hatA. tethI hato. A baMne AcAryono purohita, yAjJiko, zaivAcArya jJAnadeva, teo rAjarSi tarIke prakhyAta thayelA. evA mahAna tapasvI hatA rAjasabhAo, caityavAsI munio vagere para viziSTa prabhAva hato. ke emanAM caraNa pakhALIne e pANI chAMTavAthI bhayaMkara rogo dUra A baMne AcArya saMvata 1088mAM AcArya vardhamAnasUrinI pATe thaI jatA hatA. emanA ja paTTadhara ziSya AcArya dhanezvarasUri AvyA. saMsArI avasthAmAM kanojanA rAjakumAra dhana hatA. emano jherI phollAno asAdhya roga A rAjarSi AcAryabhagavaMtanAM caraNa vAda mahArNava TIkAkAra, tarkapaMcAnana pakhALelA pANInA chaMTakAvathI dUra thayo. pachI emanI pAse dIkSA AcAryadeva zrI abhayadevasUri laI AcArya dhanezvarasUri tarIke prasiddha thayA. (saM. 1072 thI saM. 1139) A AcArya abhayadevasUrie zrI siddhasena divAkaradhArAnagarI (mALavA)nA zeTha mahIdhara ane dhanadevInA sUrinA sanmatitarka para 'vAda mahArNava' nAmanI TIkA racI. panotA putra hatA. nAma abhayakumAra hatuM. prAya: saMvata 1077 tyArathI teo tarkapaMcAnana tarIke prasiddha thayA. vAdivetAla zrI ke saM. 1080mAM pUjya AcArya jinezvarasUri mahArAja pAse zAMtisUrijI emanA vidyArthI hatA. dIkSA lIdhI. alpakALamAM ja samastazruta pAragAmI thayA ane AcArya droNAcArya ne AcArya sUrAcArya saMghamAM AgamanA vAcanAdAtA banyA. emane thayelA koDha roganA nivAraNano upAya dharaNendradeve batAvyo. e upAya mujaba nADolanA cauhANa droNasiMhe nivRttigacchamAM dIkSA thAmaNAmAM guptarUpe rahelA prabhu pArzvanAthanI "jayatihuaNa' lIdhelI ane zrI droNAcArya tarIke prasiddha thayA. teo gujarAtanA nAmanA stotrathI stavanA karI. ethI adhiSThAyaka deve prasanna thaI rAjA bhImadeva (saM. 1078 thI saM. 1120)nA mAmA thatA prabhu pArzvanAtha bhagavAnanI pratimA pragaTa karI. e pArzvanAtha hatA. A AcAryabhagavaMtane rAjavaMzIya puruSo sAthe ghaniSTa bhagavAnanA abhiSeka jaLanA chaMTakAvathI AcAryabhagavaMtano koDha saMbaMdha hato. emanA paricayamAM AvIne teoe jIvadayAmaya roga maTyo. pachI e pArzvanAtha bhagavAnanuM bhavya derAsara dharma apanAvyo hato. A AcAryabhagavaMta tapa-tyAga-brahmacarya nirmANa thayuM ne thAmaNA tIrtha hAla staMbhana tIrtha prasiddha thayuM. A ane jJAnanA dariyA hatA. pU.A.zrI abhayadevasUrie racelI AcAryabhagavaMta saLaMga AMbala tapanA bhIkhatapasvI hatA. navAMgaTIkAnuM saMzodhana emaNe karyuM hatuM. A AcAryabhagavaMte saM. 1149mAM oghaniryukti graMthanI vRttiracanA karI hatI. emanA zAsanadevonI sUcanAthI ane sahAyathI A saMsArI saMbaMdhe bhatrIjA ane dIkSA jIvananA ziSya sUrAcArya paNa AcAryabhagavaMte zrI sudharmAsvAmI gaNadhare racelA sthAnAMga vagere mahAvidvAna hatA. bhojarAjAnA dUte zlokamAM karelI rajUAtanI sUtro para TIkAo racI. tyArathI jainazAsanamAM navAMgI TIkAkAra sAme bhIma rAjAnI vatI zrI sUrAcArye zlokamAM ja evo javAba tarIke anerAM mAna ane Adara pAmyA che. mokalyo ke jethI bhImarAjA khuza thayA ane bhoja rAjA duHkhI. prathama be AcArAMga-sUtrakRtAMga para TIkA A pUrve ja A sUrAcArya atyaMta vidvAna ane zAstrapAragAmI hatA. caupana mahApuruSacariyanA racayitA zrI zIlAMkAcArye racI che. utkRSTa vAcanAcArya hatA. emanI icchA potAnI pAse bhaNanArA aMgasUtra para nyAyazailIthI TIkA racanArA zrI zIlAMkAcArya prathama ziSyone paNa utkRSTa jJAnI banAvavAnI hatI. enA kAraNe AcArya hatA. ziSyone na AvaDe tyAre oghAnI dAMDI mAratA. emAM ghaNI zrI abhayadevasUrie ghaNA rAjAo ane zrAvakone dAMDIo tUTI eTale lokhaMDanI dAMDI zrAvako pAse maMgAvI. ahiMsAmaya jaina dharmamAM sthira karyA. dhoLakAnA jINA zAha A droNAcAryane A vAtanI khabara paDI tyAre dAMDI maMgAvavAnuM AcAryabhagavaMtanI kapAthI dharma ane dhana baMne pAmyA. pachI aTakAvI Thapako Apyo ke AvI dAMDI yamarAjAnuM zastra gaNAya. Jain Education Intemational
Page #196
--------------------------------------------------------------------------
________________ 180 ziSyo to kSayopazama mujaba grahaNa kare, tamane tamArI vidvattAnI khumArI hoya, to bhojarAjAnA darabAramAM vijaya meLavIne Avo. sUrAcArya gurumahArAjanA AzIrvAda pAmI dhArA nagarImAM gayA. tyAM AcArya cUDa sarasvatInA upAzrayamAM UtaryA ane dhanapALa kavino sAtha meLavyo. bhoja rAjAnA darabAramAM pa00 paMDito surAcAryasAme vAdamAM TakI zakyA nahIM. bhojarAjAne judA-judA dharmo zA mATe? evI zaMkAnA samAdhAnamAM kahyuM "jema eka nagaramAM judI judI sAmagrI vecatI dukAno hoya che ne prajAmAMthI jene je joItuM hoya, te te dukAnamAMthI grahaNa kare che, tema je vyaktine jevA prakArano dharma gamato hoya, ene evA prakArano dharma karavAnI sugamatA rahe e mATe judA judA dharmo che" ema kahI samAdhAna ApyuM. pachI bhoja rAjAe potAnA nagaranA paMDitone harAvI potAnA rAjyanuM apamAna karyuM e muddAthI krodhita thaI sUrAcAryane marAvavAno trAgaDo racyo, paNa AcAryabhagavaMta dhanapALa kavinI sahAyathI gujarAta hemakhema AvI gayA. te vakhate samasta gujarAte AnaMda manAvyo. emaNe 'zrI neminAtha caritra' ane 'nAbheyanemiddhisaMdhAna'kAvyanI racanA karI. chelle 35 divasanuM anazana karI svarge pahoMcyA. AcArya droNAcAryano kALa saMvata 1060 thI 1145 ane sUrAcAryano kALa 1070 thI saMvata 1150 sudhI manAya che. mahA medhAvI, samartha vyAkhyAtA, rAjapUjita AcAryadeva zrI dharmaghoSasUrIzvarajI ma. bIjA yuganA 18mA yugapradhAna AcArya : yugapradhAnakALa (vIra saMvata 1520 thI 1598) prabhu mahAvIrasvAmInA zAsanamAM 2004 yugapradhAna AcAryabhagavaMto thavAnA che, thayA che, thaze. A yugapradhAna AcAryabhagavaMtono alpAMze tIrthaMkaratulya mahimA hoya che. AcAryadeva zrIdharmaghoSasUri (je dharmasUri" tarIke paNa oLakhAtA hatA) cha ghaDImAM (144 miniTamAM) 500 gAthA gokhI zakavA jevI tIvra medhA-smRtizakti dharAvatA hatA. tethI ja nyAya, vyAkaraNa, Agama, prakaraNa graMthonA prakhara jJAtA ane upadezaka hatA. A AcAryabhagavaMtapara aMbikAdevI prasanna hatI. nAgora, zAkaMbharI, ajamera vagerenA rAjAo AmanA parama upAsaka hatA. AcArya bhagavaMtanI preraNAthI ajameranA rAjA For Private caturvidha saMgha vizaladeve jaina dharma svIkArI potAnA rAjyamAM tithionA divasomAM katala baMdha karAvI amAripravartana karAvyuM hatuM. A ja AcArya bhagavaMtanI preraNAthI vizaladeva rAjAnI mAtA suhavadevIe 105 derAsaro banAvyAM hatAM. jemAM vikramasaMvata 1181 (athavA 1191)mAM pragaTelA zrI lodhi-phaLavRddhi pArzvanAtha bhagavAnanuM derAsara Aje paNa prasiddha che. AcArya bhagavaMte dhammakapadumo (dharmakalpadruma) gRhidharmaparigrahapramANa maMgalastotra, pArzvanAtha-stotra vagere graMtho racyA che. emanA upadezathI nAhara, surANA vagere 105 osavALa ane 35 zrImALI navAM jaina gotronI sthApanA thaI. emaNe AcArya ratnasiMhasUri vagere vIsa ziSyone AcArya banAvyA. sAdhuonA saMyamanI surakSA mATe soLa zrAvakonI zramaNopAsakasamiti paNa banAvelI. zAkaMbharInagaranA mahAmAtya dhanadeva paNa AcAryabhagavaMtanA parama bhakta hatA. emanA nAmathI emano dharmaghoSagaccha prasiddha thayo. mahAna pravacanakAra maladhArI AcArya hemacaMdrasUri mahArAja A AcAryadeva kalikALasarvajJa hemacaMdrasUri mahArAjanA samakAlIna paNa uMmara ane paryAyathI emanA karatAM moTA hatA. A AcAryabhagavaMtanA gurudeva maladhArI AcArya abhayadevasUri tarIke (pUrve varNavelA baMne AcArya abhayadevasUrithI judA) prasiddha hatA. A AcArya abhayadevasUrie ja vikramasaMvata 1142nA mahA mahine ravivAre zirapura (mahArASTraAkolApAse)mAM zrI aMtarikSa pArzvanAtha bhagavAnanI pratiSThA karAvI hatI. AcArya abhayadevasUrinA bhakto tarIke raNathaMbhoranA rAjA pRthvIrAja, gvAliyaranA rAjA bhuvanapALa, caMdravaMzI rAjA elaka, soraThano rAjA kheMgAra vagere gaurava anubhavatA. siddharAja jayasiMhanA mahAmAtya sAMtu paNa emanA bhakta hatA. A AcAryabhagavaMta saMvata 1168mAM pATaNamAM svargavAsI thayA. emanA ziSya zrI maladhArI hemacaMdrAcArya pUrvakALamAM mahAmAtya pradyumna hatA. moTI saMpatti, rUpALI patnIo vagere choDI-maMtrIpada choDI dIkSA lIdhI. uparokta AcAryadevanA ziSya thayA. svabhAvathI ja zAMta, namra, vinayavaMta, satyapriya ane ugra tapasvI hatA. emanA vyAkhyAnamAM mukhyatayA siddharSi gaNikRta Personal Use Only
Page #197
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 181 upamiti bhava prapaMcAkathA' graMtha vaMcAto. siddharAja jayasiMha paNa 'banyA. zobhanamuni kAvyaracanAmAM eTalA lIna thaI jatA ke A AcAryadevane mAna ApatA ane A AcAryadevanI AjJA gocarI mATe jatA koI pAtrAmAM paththara mUkI de to paNa khabara mujaba aisI divasa amAripravartana karAveluM. na paDe. emaNe covIza tIrthakaronI yamakAlaMkAramAM saMskRta bhavya - A AcAryadeve dhaMdhukA, sAcora vagere gAmomAM jainone stutio banAvI che. dhanapALa kavie enApara TIkA racI che. herAna karatA ajainone zAMta pADyA. kanaDagata dUra karAvelI. dhanapALa kavinA RSabhadeva prabandha sAMbhaLI bhojarAjAe jainonI rathayAtrAmAM je vino nakhAtAM hatAM. te dUra karAvyAM. RSabhanI jagyAe ziva ane bhAratanI jagyAe bhoja mUkavAnI rAjyanA amaladAroe derAsaro para kararUpe nAkhelA lAgo A vinaMtI karI. kavie nA pADatAM bhoje gussAthI e grantha AcArya bhagavaMtanI preraNAthI baMdha thayA ane e rUpe bhegI thayelI saLagAvI nAkhyo. dhanapALanI dIkarIne Akho grantha moDhe yAda rakama paNa te te derAsaramAM pAchI apAvI. hato. tethI pharI racanA karI enuM nAma tilakamaMjarI ApyuM. AcArya mahendrasUri ghaNI zAsanaprabhAvanA karI saMvata 1090 A AcAryabhagavaMtanA upadezathI pATaNathI giranAra ane pachI kALadharma pAmyA. zatruMjayanA nIkaLelA cha'rI pAlita saMghane vaMthalImAM rAkheMgAra herAna karavA mAMgato hato ne saMpatti lUMTavA mAMgato hato. e dhanapALa kavie zrI zAMtisUrijIne vAdivetALa"nuM biruda vakhate AcAryabhagavaMte rAjamahelamAM jaI rAkheMgArane upadeza apAvyuM. zrI sUrAcArya para AvelI ApattimAM emane bacAvyA. ApI enI mati sudhArI. custa zrAvaka tarIke bhojarAjA pAse paNa ghaNAM jainadharma yogya A AcAryabhagavaMte vizeSAvazyaka sUtra para aThThAvIza kAryo karAvyAM. potAnI spaSTavAtothI bhojarAjAno kopa paNa vahoryo. chellI avasthAmAM dhArA choDI sAMcora rahI hajAra zloka pramANa TIkA vagere lagabhaga dasa graMtho racyA che. emanI TIkAo ane graMtho sAdhuomAM hajI vAcana mATe priya prabhubhaktimAM lIna banyA, paNa ekavAra dhArA nagaramAM AvelA rahyAM che. lagabhaga lAkha zloka pramANa saMskRta-prAkRta racanA vAdIne harAvavA bhojarAjAe atyaMta AgrahapUrvaka kahevaDAvyuM eTale gayA. paMDitane harAvI, chatAM paMDitane inAma apAvI pachI karI che. AcArya mahendrasUri pAse AvI saMlekhanA karI zubhadhyAnathI chevaTe sAta divasanuM aNazana karI pATaNamAM kALadharma devalokamAM gayA. A dhanapALakavie 'pAIyalacchI-nAma mAlA', pAmyA. zrI siddharAja jayasiMha paNa emanI pAlakhImAM kSaNavAra dhanaMjaya koza', "tilakamaMjarI', usabhapaMcAsiyA (RSabha mATe joDAyelA. vikramanI bAramI zatAbdInA A eka prabhAvaka paMcAzikA) vagere ghaNA graMtho racyA che. kalikALa sarvajJa AcArya gaNAyA. hemacaMdrasUri mahArAje paNa emanI stutio vagere vakhANI che. AcArya mahendrasUri, vAcanAcArya jJAnanA upAsaka ane graMthakAra zobhana muni ane dhanapALa kavi AcArya jinaprabhasUri caMdragacchanA AcArya mahendrasUri parama vidvAna ane janma sthaLa : gohIlavADa gotra-tAMbI pitA-ratnapALa, amogha upadezabhaktivALA hatA. "aMgavijA ane mAtA-khetaladevI, nAma : suhaDapAla, AcArya jinasiMhasUri cUDAmaNizAstranA jANakAra hatA. dhArAnagarInA brAhmaNa pAse suhaDapAle bALavayamAM dIkSA lIdhI. saMvata 1326mAM dIkSA sarvadevane enI vinaMtI para enA ghare kyAM dhana daTAyuM che te thaI ane saMvata 1341mAM to AcAryapade birAjamAna thayA. batAvyuM. badalAmAM sarvadeva brAhmaNe potAnA nAnA putra zobhanane AcArya jinaprabhasUri tarIke prasiddha thayA. emaNe saMvata AcAryabhagavaMtano ziSya banAvyo. moTo dhanapALa tethI gusse thayo ane bhojarAjAno mAnIto kavi hovAthI bhojarAjA dvArA 1349mAM nAgendragacchIya zrImalliSeNasUri pAse abhyAsa karyo hato ane svAvAda maMjarI' graMthanI racanAmAM sahAya karI hatI. ja dhArAnagarImAM jaina sAdhuono praveza aTakAvyo. pachI AcAryabhagavaMta pAse bhaNI sarva zAstra vizArada banelA A AcAryabhagavaMtane kurcAla sarasvatI' ane 'pratyakSa zobhanamunie ja potAnI vidvattA ane jainadharmanI sacoTatA sarasvatI' ema be biruda maLyAM hatAM. svayaM kharataragacchanA batAvI dhanapALane sudhAryo. pachI to dhanapALa kavi custa jaina hovA chatAM tapAgaccha pratye snehabhAva hato. Jain Education Intemational
Page #198
--------------------------------------------------------------------------
________________ 182 caturvidha saMgha A AcAryabhagavaMte maladhAraNagacchIya AcArya koDha maTADavA mATe zrI zaMkhezvara pArzvanAtha bhagavAnanI ArAdhanA rAjazekharasUrine nyAyakaMdalIno abhyAsa karAvyo hato. karavAnuM kahI, e roga maTADavAmAM ane pachI e rAjA dvArA A AcAryabhagavaMte dilahInA bAdazAha mahammada e tIrthanA jIrNoddhAramAM nimitta ane preraka banyA. dAnavIra taghalakha (saM. 1382 thI 1407)ne pratibodha pamADyo hato. jagaDuzAne traNa varSIya dukALanI vAta karI anAja bharI laI AcAryabhagavaMte padmAvatI devInI vizeSa ArAdhanA karI, lokone madada karavAnI preraNA A ja AcAryabhagavaMte karI hatI. padmAvatI devI pAsethI varadAna meLavyuM hatuM. AnA prabhAve AcArya bhagavaMta saMvata 1302mAM svargavAsI thayA. bAdazAhane ghaNA camatkAro batAvyA hatA. tethI bAdazAha parama puNyaprabhAvI, jinAgamanA pAragAmI, mahAna vAdavijetA bhakta hato ane AcAryabhagavaMte bAdazAha dvArA ghaNAM AcArya vAdidevasUri jIvadayAnAM ane dharmaprabhAvanAnAM kAryo karAvyAM hatAM. saMsArI nAma-pUrNacaMdra, pitA-vIranAga poravALa, mAtAghaNA muslima bAdazAha zatruMjaya para pratimAo toDavA jinadevI, gAma-Abu pAse maMDAra, janmasaMvata-mahAvada chaThTha AvyA hatA. A AcAryadevanA prabhAvathI mahaMmada taghalakha 1143. zatruMjaya para jAtrA karavA AvyA hatA. A mahApuruSa mAtAnA garbhamAM AvyA tyAre mAtAe kalyANanagaranA derAsaranI prabhu mahAvIrasvAmInI pratimA pUrNa caMdrane moM vATe peTamAM pravezato joyelo. tethI nAma pUrNacaMdra musalamAnoe uThAvI bAdazAhanA mahelanA pagathiyAMmAM goThavI rAkhyuM. dukALanA kAraNe maMDAra choDI bharuca gayelA vIranAgane dIdhelI. A AcAryanA upadezanI mahamada taghalakhe e pratimA tyAM pU.A. municaMdra su.ma.no vizeSa anugraha maLyo. garIbInA pAchI ApI. e pratimAnI puna:pratiSThA thaI. bAdazAhe pUjA kAraNe ATha varSe pUrNacaMdra masAlAnI pherI karatA eka zeThane ghare mATe be gAma paNa bheTa ApyAM. bahAra ukaraDAmAM paDeluM dhana joI zeThane dhanane ukaraDAmAM - A AcAryabhagavaMte khaMDelavALone paNa jaina banAvyA nAkhavAnuM kAraNa pUchyuM. zeThe to kolasA mArI nAkhyuM hatuM, paNa hatA, ane emano kalAlano dhaMdho baMdha karAvyo hato. AnI vAta sAMbhaLI zeThe Ane bhAgyazALI jANI AnI pAse badhA kolasA dhIme dhIme upaDAvI ghera mukAvyA to e badhA pAchA A AcAryabhagavaMtano niyama hato ke roja ochAmAM mULa svarUpane saunaiyA svarUpane pAmI gayA. zeThe bALakane eka ochI pAMca navI gAthA banAvyA pachI ja AhAra levo. tethI sonAmahora InAmamAM ApI. AcAryabhagavaMte A vRttAMta jANI emaNe racelA ghaNA graMtho ane stotro maLe che. jemAM vividha vIranAgane samajAvI A pUrNacaMdrane dIkSA ApI. Ama saMvata tIrthakalpa', "uvasaggahara vRtti', 'ajita-zAMtivRtti', 1152mAM dIkSA ApI. te vakhate nAma muni rAmacaMdra rAkhyuM. A paMcaparameSThistava' vagere graMtho mukhya che. evI vAta paNa Ave munivare TUMkA gALAmAM ja vyAkaraNa, nyAya, siddhAMta, Agama che ke emane tapAgacchIya AcArya zrI somatilakasUrine pote vagere aMge prakArDa jJAna meLavyuM ne Thera Thera jaina matanA virodhI racelAM navaso stotro samarpaNa karyA. (siddhAMtastavana-paM. paMDitone harAvI vAdI tarIkenI upamA meLavI. Adigupta) svAduvAdanA kAraNe durjaya banelA jaina siddhAMto A emanI pATaparaMparAmAM thayelA AcArya cAritravardhanasUrie pUjyazrIne pAmI ajeya banI gayA. saMvata 1174mAM gurudeve paNa "meghadUta TIkA', "kumArasaMbhava TIkA', "raghuvaMza TIkA', AcAryapada ApyuM. tyArathI teo vAdidevasUri tarIke prasiddha 'sindura prakara TIkA" vagere ghaNA graMtho racyA che. emano kALa thayA. A AcAryabhagavaMtanA parivAramAMthI ya mAtA-pitA-bhAI paMdaramI sadInA uttarArdhathI soLamI sadInA prAraMbhano gaNAya che. vagere ghaNA e dIkSA lIdhI hatI. udayana zeThane zAsanadevIe AcArya paramadevasUri aTTamatapathI prasanna thaI darzana ApyAM ane kahyuM. "A vAdidevasUri yugapradhAna AcArya che mATe emanA hAthe A AcAryadeva parama tapasvI hatA. vardhamAnatapanI so zrI sImaMdharasvAmInI pratiSThA karAvaje." Ama dhoLakAmAM oLI karI hatI. zaMkhezvara tIrthamAM sAta yakSone pratibodha pamADI saM. 1175mAM AcAryabhagavaMte e pratiSThA karI ne te derAsara saMghane anukULa karAvyA hatA. jhIMjhuvADAnA rAjA durjanazalyane udAvasahI tarIke prasiddha thayuM. Jain Education Intemational
Page #199
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA A AcAryabhagavaMtanA caraNakamaLane pakhALIne chAMTelA pANIthI mahetA aMbAprasAdane caDeluM sApanuM jhera UtarI gayuM hatuM. AbumAM aMbikAdevIe pratyakSa thaI A AcAryane pATaNa emanA gurudevazrI municaMdrasUri pAse javA kahyuM, kema ke gurudevanuM AyuSya ATha mahInA ja bAkI hatuM. kharekhara ema karavAthI gurudevanA svargavAsa vakhate te pote hAjara rahI zakyA. A AcAryabhagavaMte siddharAjanI sabhAmAM devabodhi nAmanA brAhmaNa paMDite zloka rUpe mUkelI samasyAnuM samAdhAna ApyuM hatuM. kumudacaMdra nAmanA digaMbarAcArye zvetAmbara sAdhvI sarasvatI zrIjInI kadarthanA karI tyAre e sAdhvInI preraNAthI vAdidevasUrie pATaNanI sabhAmAM A digaMbarAcArya sAthe vAda yojyo. e vakhate bALavayamAM rahelA kalikALasarvajJa hemacaMdrasUri mahArAja vagerenA sAthathI zrIzAMtisUri racita uttarAdhyayana paranI pAIya TIkAnA AdhAre A AcAryabhagavaMte e digaMbara vAdIne harAvyA. tethI zvetAmbarono mata Ubho rahyo ne gujarAtamAMthI digaMbaro nIkaLI gayA. rAjAe AcAryabhagavaMtane eka lAkha dravya vagere tuSTidAnanI jAherAta karI. paNa AcAryabhagavaMte niHspRhatAne zobhAvatAM eno niSedha karyo. pachI e dravyamAM umero karI rAjAe rAjavihAranAmanuM RSabhadevanuM derAsara nirmANa karAvyuM. AcAryabhagavaMte pratiSThA karI. Thera Thera ghaNA zrAvakoe A AcAryabhagavaMtanA hAthe ghaNAM derAsaromAM bhagavAnanI pratiSThA karAvI. A AcAryadevanI preraNAthI zAMtanuM maMtrIe potAnA mATe banAvelo prAsAda upAzraya tarIke saMghane arpaNa karyo. A AcAryabhagavaMtanI preraNAthI sADA traNa lAkha navA jaino thayA. rAjAo, maMtrIo ane dhanADhya zrAvako paNa AmanA bhakta hatA ne AmanI preraNAthI ja jainadharma pAmyA hatA. A AcAryadeve ghaNA graMtho racyA che. emAM pramANanayatattvAlokAlaMkAra' nAmano sUtrAtmaka nyAyagraMtha ane tenApara 'syAdvAda ratnAkara' (84 hajAra zloka pramANa) TIkA atyaMta prasiddha che. emanA pachI thayelA jainAcAryo emanI aneka rIte prazastio gAI potAnI sarasvatIne sArthaka kare che. A AcAryabhagavaMta saMvata 1226mAM zrAvaNa vada sAtame kALadharma pAmI devalokamAM sidhAvyA. emanI pATe AcArya bhadrezvarasUrijI AvyA. A AcAryabhagavaMtanA bhAI vijaye paNa dIkSA lIdhelI. teo AcArya vijayasenasUri tarIke prasiddha thayelA. For Private 183 viziSTa kAvyakAra, prabaMdhaka ane nATyaracanAkAra AcArya rAmacaMdrasUri kalikALasarvajJa hemacaMdrasUri mahArAja jainazAsana ja nahIM, balke gurjaradezarUpI AkAzamAM sUryasamAna hovAthI Aje paNa jagaprasiddha che. emanA viSayamAM jainetara vidvAnoe paNa ghaNo prakAza pAtharyo che. tethI emanI vigata ahIM nahIM letAM emanA paTTadhara AcArya rAmacaMdrasUrinI vAta jaNAvIe chIe. siddhArAja jayasiMhane jyAre kalikALasarvajJa sUrideva dvArA jANavA maLyuM ke mArA pachI rAjagAdIe mAro putra nahIM, paNa kumArapALa Avaze ane potAne putra nahIM thAya, tyAre khUba AghAta lAgelo. emaNe eka vAra A sUridevane pUchyuM-"Apa to sarvajJatulya cho, paNa ApanI pATe koNa evo samartha ziSya Avaze?" tyAre sUrideve kahyuM-"A rAmacaMdrasUri mAro samartha ane guNavAna ziSya che. e mArI pATe Avaze.' siddharAja paNa AcArya rAmacaMdrasUrinI kavitA pratibhAthI prasanna hatA ne tethI emane 'kavikaTAramalla' biruda ApeluM. pAchaLathI AMkhanuM teja gumAvI beThelA AcArya bhagavaMtanI AMtara kalpanAdRSTi khUba ja sateja hatI. A AcAryadeve dravyAlaMkAra' nAmano jIva vagere para prakAza pADato graMtha lakhyo che paNa emanI zaktino kharo camatkAra emaNe racelA 'satyaharizcaMdra' vagere nATakomAM dekhAya che. emaNe 'RSabha dvAtriMzikA' vagere ghaNI prabhubhaktinI stutio paNa racI che. hAla temanI kRtiomAMthI 33 kRtio sAkSAta ke nAmathI maLe che. kumArapALa rAjAnI sabhAmAM paMDito aTapaTI samasyAo banAvIne lAvatA tyAre A AcAryadeva potAnI pratibhAthI sahaja rIte e badhAnAM samAdhAna batAvatA. kalikALasarvajJa hemacaMdrasUrimahArAje AcArya rAmacaMdrasUrine spaSTa AjJA karI hatI ke mArA kuziSya bAlacaMdrane AcAryapadavI ApIza nahIM. sUrideva ane kumArapALanA svargavAsa pachI rAjA banelA ajayapALe A bAlacaMdranI caDhavaNIthI rAmacaMdrasUrine rAjAjJA pharamAvI ke kAM bAlacaMdrane AcAryapada Apo, kAM A atyaMta tapAvalI tAMbAnI pATa para sUI jaI dehatyAga karo, tyAre gurvAzAnA pAna khAtara AcArya rAmacaMdrasUrie 'sUryano paNa asta thAya che' ema kahI saharSa mota svIkArI lIdhuM, paNa gurvAzAno bhaMga karyo nahIM. dhanya che AvA mahAna guru bhagavaMtane vaphAdAra AcAryadevane Personal Use Only
Page #200
--------------------------------------------------------------------------
________________ 184 vaDagaccha paraMparAnA zatArtha' kAvyanA racayitA ane samartha graMthakAra AcArya somaprabhasUri prabhu vIranI pATa-paraMparAmAM 43mI pATe AcArya somaprabhasUri AvyA. teo zrI vijayasiMhasUrinA paTTadhara hatA. teo jinadeva poravALanA putra hatA. svayaM zIghrakavi hatA. emanA 'siMdUra prakara' upadezAtmaka so zlokamaya graMtha jainasaMghamAM vAraMvAra paThanIya-gokhavAlAyaka gaNAyo che. AnA para TIkA vagere paNa ghaNAM racAyAM che. A uparAMta 'sumatinAha cariya' ane 'zRMgAra-vairAgyataraMgiNI' (dviarthI) graMtha paNa racyA che. kumArapALa rAjAnA jIvanacaritra aMge emaNe racelo'kumArapAla paDiboho' graMtha atyaMta pramANabhUta gaNAya che (racanA saMvata 1241) A AcAryadeva saMvata 1284mAM savargavAsI thayA. AcArya bAlacaMdrasUri gAma : moDherA, pitA : dArAdeva. nAmanA moDha vaNika, mAtA : vIjaLI, saMsArI nAma : muMjAla. rAjagaccha-devendrazAkhAmAM AvelA AcArya haribhadrasUrinA upadezathI teo vairAgya pAmI bAlyavaye ja dIkSA lIdhI. A bAlacaMdra muni tIvra medhA-zaktivALA hatA. emanA para sarasvatI devI prasanna thayelI ne varadAna ApyuM hatuM ke "tame kavi kAlidAsa jevI kRtio racI zakazo." AmanI AcAryapadavInA mahotsavamAM maMtrI vastupALe sArA evA rUpiyA vAparyA hatA. vastupALa AmanI pratibhA ane kavitA-zaktithI prasanna hatA. paMDitomAM vastupALa vasaMtapALa tarIke oLakhAtA hatA. tethI A AcAryabhagavaMte vastupALanA ane potAnA jIvanane gUMthI 'vasaMtavilAsa' mahAkAvyanI racanA saMvata 1289mAM karI. emanuM 'karuNA vajrAyudha' nATaka jAheramAM bhajavAtuM. A AcAryabhagavaMte 'vivekamaMjarI' para TIkA racI che. vastupALa tejapALa A AcAryabhagavaMtane bahu mAnatA hatA. AcArya ratnazekharasUri mahArAja janma : saMvata 1372, dIkSA : saM. 1385, AcAryapada : saM. 1400, kALadharma : saM. 1428 pachI. A AcAryabhagavaMta mahAjJAnI hatA. tethI emane For Private caturvidha saMgha 'mithyAMdhakAranabhomaNi' (mithyAtvarUpaaMdhakArano nAza karavA mATe sUrya samAna) evuM biruda maLyuM hatuM. A AcAryabhagavaMte racelA 'guNasthAnakramAroha', 'siri sirivAla kahA' (zrIpALa kathA) 'saMbodhasittarI', 'dinazuddhi dIpikA' ane 'zrAddhavidhi prakaraNa' A graMtho to jaina saMghamAM atyaMta lokapriya thayA che. saMvata 1407mAM phirojazAha taghalakha A AcAryadevanA upadezathI ghaNo bodha pAmyA ane vividha pharamAno lakhI ApyAM. A AcAryadevanA upadezathI 1000 gharo jaina thayAM. AcArya kalyANasAgarasUri janma sthaLa : lolADA, tithi : saMvata 1633 aSADha zuda bIja, gotra : zrImALI, pitA : nAniga, mAtA : nAgilA, potAnuM nAma : koDinakumAra. pAMca varSanI uMmare A bALaka aMcalagacchAdhipati AcAryabhagavaMta zrI dharmamUrtinA khoLAmAM besI emanI muhapattIthI ramato hato. tethI pitAe bALaka AcAryabhagavaMtane soMpyo. emanI dIkSA saMvata 1642nA akSayatRtIyAnA divase dhoLakAmAM thaI. saMvata 1649mAM AcArya thayA ane saMvata 1669mAM yuga pradhAnapada apAyuM. zrI zatruMjaya tIrthapara zrI zreyAMsanAtha ane zrI zAMtinAtha A be derAsaro emanI preraNAthI ane emanI nizrAmAM vardhamAna padamazIe banAvyAM tathA emanI nizrAmAM saMgha paNa kADhyo. emanI preraNAthI jAmanagaramAM paNa derAsara vagere thayAM. AgrAmAM kuMrapALa-sonapAla loDhAe saMvata 1671mAM be derAsaronA pratiSThA ane 450 pratimAonI aMjanazalAkA karAvI tyAre jahAMgIra e toDavA AvyA hatA, paNa AcAryabhagavaMtanA prabhAvathI pratimAomAMthI dharmalAbha vagere zabdo nIkaLavAthI jahAMgIra e kAryathI aTakyA ane prasanna thayA. A AcAryadeve bhUjanA bhAramallano roga maTADyo. tethI A rAjAe mAMsAhAra choDyo ane derAsara banAvyuM ane paryuSaNanA ATha divasa mATe kAyama mATe amAripravartana karAvyuM. A AcAryabhagavaMte 'zrI zAMtinAtha caritra' vagere graMthonI racanA karI che. temanA parivAramAM 11 upAdhyAyo, 113 sAdhuo ane 228 sAdhvIo hatAM. teo saMvata 1718mAM akSayatRtIyAnA divase ja bhUjamAM svargavAsI thayA. (saMdarbhagraMtho : prabhAvaka caritra, prabaMdha ciMtAmaNi, upadezataraMgiNI, jaina paraMparAno itihAsa bhAga 1 ane 2) Personal Use Only
Page #201
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA. 185 tejapuMja lapasvIo 6. upAdhyAyazrI bhuvanacaMdrajI mahArAja jainadharmanI aitihAsika sRSTi tarapha najara nAkhatA ja thayelA tapasvIo, tyAgIo ane tejasvIothI tarabatara bhUtakALa bhAse che. jainadharmamAM je pramANe tapanI vyAkhyAnuM UMDANamAM kheDANa che' tevuM sapanuM vizleSaNa to duniyAnA koI dharmamAM nathI jovA maLatuM. jainazAsananAM tejapuMja tapasvIo uparanI A lekhamALA rajU karanAra zrata ane sAdhanAnA samarpita sAdhaka munirAja zrI bhuvanacaMdrajI mahArAja sAheba jinazAsananA eka pratibhAzALI zramaNabhagavaMta che. janmabhUmi bidaDA-kaccha puNyazALI pitAzrI padamazIbhAI narazI deDhiyA ane kezarabAI mAtAnA kuladIpaka cha bhAIomAM sauthI nAnA nAma dhIrajalAla. janma saM. 2010 jeTha vada 1, tA. 18 jUna 1954. laghuvayamAM mAtA anaMtanI yAtrAe cAlI nIkaLyAM. skUlanuM bhaNatara zakya na banyuM. pitAzrI bALakone laIne muMbaIthI kacchamAM AvyA. pa. pU. maMDalAcArya gaNivara zrI kuzalacaMdrajI ma.sA.nA saMtAnIya pa. pU. zAMtamUrti prIticaMdrajI ma.sA. e samaye kacchamAM vicaratA hatA. dhIrajalAle be-traNa varSa pU. gurumahArAjanI sAthe rahIne abhyAsa karyo ane rAjanagara-amadAvAda zaheramAM saM. 2022mAM mahA suda trIjanA zubhadivase Agama prabhAkara zrI puNyavijayajI ma.sA. jevA mahApuruSanA hAthe dIkSA pradAnavidhi thaI. "bhuvanacaMdrajI' nAma apAyuM. gurumahArAje bAlamuninI tIvrasmaraNazakti ane grahaNazakti joI lIdhI, eTale adhyayana mATe paMDita rAkhI vyAkaraNa Adino abhyAsa zarU karAvyo, paNa traNa varSa pachI gurumahArAje ciravidAya lIdhI. tyAre mahArAja sAhebanI uMmara paMdara varSanI hatI. pUjyazrInA saMsArapakSe moTAbhAI morArajIbhAI vairAgI banI laghubaMdhunA ziSya banyA. "manojJacaMdrajI' nAma rAkhavAmAM AvyuM. baMdhubelaDI saMgha tathA sthavira sAdhvIjI mahArAjonI snehabhAjana banI. pUjyazrIne pa. pU. adhyAtmapremI amarendravijayajI ma.sA.no prathama paricaya bhadrezvara tIrthamAM saM. 2031mAM thayo ane baMnenI vacce UMDo dharmasaMbaMdha racAyo. pU. bhuvanacaMdrajI ma.sA. adhyAtma kSetre pU. amarendravijayajI mahArAjane potAnA guru mAne che. igatapurImAM pU. amarendravijayajI ma.sA. sAthe dhyAnazibiro karI, devalAlImAM comAsAM karyA. vipazyanA e sAkSIbhAva, samabhAva, manogupti-vacanagupti-kAyaguptinI sAdhanA che. pU. mahArAja sAheba A sAdhanA-prakriyAne jaina sAdhako mATe khUba upayogI ane upAdeya mAne che. - prAcIna sAhityanuM saMzodhana e mahArAja sAhebano mukhya rasano viSaya che. atyAra sudhImAM temaNe cAlIsa hajArathI vadhAre pustako-pothIo vAMcyAM che. aneka jJAnabhaMDAro vyavasthita karyA che. vicAramAM vizadatA, maulikatA, adhyAtma ane samanvayeSTi spaSTa taravare che. pUjyazrImAM lekhanazakita, kavitvazakti ane vakatRtvazaktino triveNI saMgama adbhuta che. lekhanamAM bhAvasabhara ciMtana ane adhyAtmarasa vAcakane AkarSe che. Jain Education Intemational
Page #202
--------------------------------------------------------------------------
________________ 186 caturvidha saMgha pUjyazrI gujarAtI, kacchI, hindI, saMskRta, aMgrejI, marAThI, jUnI gujarAtI, ardhamAgadhI Adi bhASAo para sAruM prabhutva dharAve che. pUjyazrInI jJAnArAdhanA asAdhAraNa che. 18 varSanI uMmare zrI haribhadrasUrikRta "anekAMtavAda-praveza' graMtha para gujarAtI vivecana lakheluM tyArathI temanI kalama cAlatI ja rahI che. lokabhogya ane vidrahmogya-baMne prakAranuM sAhitya temanA hAthe sarjAyuM che. temanI kalama vividha viSayomAM gati karI zake che ane temanI medhA koIpaNa viSayamAM tarata UMDI UtarIne marma pakaDI zake che. madhyakAlIna gujarAtI bhASA para temano sAro adhikAra che. e siddhasena divAkarajInI racelI dhAtrizat vArnAizikA' graMthamAMthI cUMTI kADhelA 100 zloko para pUjyazrIe kareluM vivaraNa vidvajagatamAM AvakAra pAmyuM che. "samaNasutta'no gujarAtI anuvAda 2]\L\ teozrIe karyo. tenI be AvRttio chapAI-emAM ja pustakanI upayogitAno nirdeza maLI jAya che. pUjyazrI dvArA sarjAyelA sAhityanI yAdI khAsI lAMbI che. pUjyazrInI preraNAthI ane gulAba deDhiyAnA taMtrI pade "saMkalpa' nAme eka mAsika cha varSa sudhI niyamita pragaTa thayuM hatuM ane jaina-jainetara vicArazIla vargamAM AdarapAtra banyuM hatuM. sAhitya ane sAdhanAmAM savizeSa ve che tema chatAM saMgha-samAja pratyenI javAbadArI parI sajjatAthI nibhAve che. pUjyazrInI nizrAmAM saM. 2060 kA.va. 7nA moTIkhAkhara tIrthathI terA tIrtha sudhIno kacchanI paMcatIrthano 15 divasIya cha'rIpAlita saMgha nIkaLyo. TunDAnA derAsarano jIrNoddhAra, koDAyanA sadAgama TrasTanA jJAnamaMdirano jIrNoddhAra, bhadrezvaranA gurumaMdiranuM nirmANa, nAnI khAkharamAM nUtana jJAnamaMdira, khaMbhAta-vIramagAma-kroDAyanA hastalikhita bhaMDArono uddhAra Adi zAsana saMbaMdhI kAryo mATe teo samaya-zaktino bhoga ApatA rahe che. vasaI (virAra)mAM pArthacaMdra cchano upAzraya sthapAyo. temAM teozrInI preraNA tathA pU. zrI manozacaMdrajI ma.sA.nA puruSArthano mukhya phALo che. pUjyazrInI preraNAthI "kaccha pradeza pArthacaMdragaccha samitinuM nirmANa thayuM che. jethI saMghanuM kArya vyavasthita cA rahe che. vaLI dezalapura gAme pUjyazrInI preraNAthI "dharmAlayam' nAmanI saMsthA AkAra pAmI rahI che. A saMsthAnA upakrame bALako mATe "saMskAra zibiro yojAya che, je uttarottara lokapriya banI rahI che. pUjyazrIe gayA varSe upAdhyAyapada prApta karyuM che. pUjyazrI nirAmaya zatAyu prApta kare, saMgha temaja zAsanamAM mahAnazreSTha kAryo emanA varada haste saMpanna thAya, sva sAthe paranuM zreya sAdhe e ja zubhecchA saha pUjyazrIne koTi koTi vaMdana! - saMpAdaka adhyAtmakSetre AtmazuddhinA eka sAdhana tarIke tapa sarvasvIkRta che. jaina paraMparAe tapane bAhya ane AtyaMtara evA be vibhAgamAM vaheMcIne eka prayogAtmaka vidhi rUpe tapano upayoga karyo che. anazana, urodarI, vRttisaMkSepa, rasaparityAga, kAyakaleza, saMlInatA-evA cha prakAra bAhya tapanA che. prAyazcitta, vinaya, vaiyAvacca, svAdhyAya, dhyAna, kAyotsarga-A AtyaMtara tapanA prakAra che. AtyaMtara tapa mukhya che, paraMtu bAhya tapa temAM sahAyaka bane che. jenI sAdhanAmArgamAM manovijaya mATe zarIravijaya paNa Avazyaka ane upakAraka gaNAya che. zarIranA doSone jItavA mATe bAhya tapanI ane mananA doSane jItavA mATe AtyaMtara tapanI jarUra paDe che. rasAyaNazAstramAM 'tApa" (agni)nuM jevuM sthAna che tevuM ja sthAna adhyAtmakSetramAM tapanuM che. mAnavazarIramAM keTalI zakti che, mAnavI keTalA badhA ochA AhArathI calAvI zake che, zarIranI kriyAone rAsAyaNika rIte keTalI hade badalI zakAya che vagere tathyo mahAna tapasvIonAM jIvanamAMthI jANI zakAya che. jaina muniono tapa koro tapa nathI hoto. tapanI sAthe bhakti, svAdhyAya, sevA vagere. Jain Education Intemational
Page #203
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA dharmo joDAyelA ja hoya. bhikSATana, pAdavihAra, Avazyaka kriyA, pravacana Adi niyamono paNa nirvAha temaNe karavAno hoya che. AthI tapanI kaThinatA vadhI jAya che. zramaNa bhagavAna mahAvIre sADA bAra varSanA sAdhanAkALa daramyAna karelA tapanuM romAMcaka varNana maLe che. bha. mahAvIranA paTTaziSya zrI gautamasvAmI haMmezAM chaTTanA pAraNe chaTTa (be upavAsa) karatA. dhannA, kAkaMdI, prasannacaMdrarAjarSi, avaMtI sukumAla, khaMdhaka muni jevAM aneka tapasvI mahAmunionAM nAma jaina itihAsanAM pAne pAne patharAyelAM che. Ama to pratyeka zramaNa-zramaNInuM jIvana tapomaya hoya che. AyaMbilanI oLIo ane 8-10-16 upavAsa jevI tapazcaryAo jaina saMghamAM eka svAbhAvika vAta gaNAya. ethI ya ugra tapazcaraNa200-300 oLI, chaTTa-aTTamathI varSItapa, saMkhyAbaMdha mAsakhamaNa, saLaMga 10-15-25 varSItapa jevI lAMbI tapasyAonA ArAdhako caturvidha saMghamAM Aje paNa moTI saMkhyAmAM maLe. ahIM to jaina itihAsamAM noMdhAyela keTalAka tapasvIonI tavArIkha TUMkamAM joIe. * cauda pUrvadhara bhadrabAhusvAmI bAra varSanuM dhyAna dharavA mATe nepAlamAM gayA hatA. * A. zrI zIlabhadrasUrie bAra varSanI uMmare dIkSA lIdhI, te divasathI ja temaNe cha vigaI dravyo (ghI, goLa, dUdha, dahIM, tela ane taLeluM)no tyAga karyo hato. temanuM bIjuM nAma phalgumitra hatuM. teo yugapradhAna gaNAyA che. * nava aMgasUtronI saMskRta TIkAo racanArA zrI abhayadevasUri prakhara vidvAna ane pravacanakAra hatA. gurunA Adezane zirodhArya karIne temaNe haMmezAMne mATe cha vigaI dravyono tyAga karyo hato. AhAramAM mAtra juvAranI vastu ja letA. * zrI pradyotanasUrinA ziSya zrI mAnadevasUrie sUripada svIkAryuM te ja divasathI jIvanaparyaMta mATe vigaIono sarvathA tyAga karelo. * tArkika ziromaNi municaMdrasUrie paNa jAvajIva sarva vigaI dravyono tyAga karyo hato. * zrI paramadevasUrie AMbila vardhamAnatapa karelo, jenuM pAraNuM saM. 1302nA mAgasara suda panA karapada (kaDoda) gAme thayeluM. For Private 180 * zrI siddhasena divAkarasUrie nava varSa akhaMDa AMbila, * saMtikarUM stotranA kartA zrI munisuMdarasUrie jIvanaparyaMta AyaMbilano tapa karelo. * vardhamAnasUrie vastupAlanA svargagamana bAda potAnA jIvananA aMta sudhI AyaMbila karelA. * bAdazAha akabarane jagadguru zrI hIravijayasUrijI ma.no paricaya thavAmAM nimitta bananAra caMpAzrAvikA eka mahAna tapasvinI hatA. temaNe cha mahinAnA upavAsa karyA hatA ane tethI ja akabara temane maLyA ane caMpAbAI pAsethI vijaya hIravijayasUrijInuM nAma temaNe sAMbhaLyuM. * zrI prabhasUri cha vigayanA tyAgI hatA, ekAMtare upavAsa karatA. * zrI bhadrezvarasUrie AjIvana cha vigayano tyAga. * zrI vardhamAnasUrie 100 AMbilanI oLInuM pAraNuM zrI zaMkhezvara pArzvanAthanA darzana karIne karavAnI bhAvanAthI vihAra karyo paNa mArgamAM ja kAladharma pAmyA. * zrI dharmaghoSasUrie AcAryapada pachI vigayano sarvathA tyAga karelo ane mAtra juvArano roTalo vAparatA. * zrI vIrAcArye yAvajjIva aThThAInA pAraNe aThThAIo karelI. * zrI kkaDasUrie bAra varSa sudhI chaTTanA pAraNe AMbila karelA. . * A. zrI padmaprabhasUrinI ugra tapazcaryAthI prabhAvita thayelA nAgoranA rANAe temane 'tapA' arthAt tapasvI evuM biruda ApeluM. A ghaTanA vi. saM. 1177mAM banelI. emanI paraMparA nAgorI tapAgaccha tarIke oLakhAI. * caitravAla gacchanA A. zrI jagacaMdrasUrie bAra varSa bAda niraMtara AyaMbilanuM tapa kareluM. AghATapuranA rAjA jetasiMhe prabhAvita thaIne temane 'tapA' biruda pradAna karyuM. temanI paraMparAne tapAgaccha nAma maLyuM. * nAgorI tapAgacchanA-pArzvacaMdragacchanA A. zrI vimalacaMdrasUrinA ziSya zrI pUMjA RRSinA kaThora tapanA aitihAsika ullekho maLe che. 38 varSanA dIkSAparyAyamAM temaNe badhA maLIne 11321 upavAsa karyA hatA. mAsakhamaNa 45 ke tethI vadhu karyAM, eka vAra 40 upavAsa karelA. sittera divasa Personal Use Only
Page #204
--------------------------------------------------------------------------
________________ 188 caturvidha saMgha sudhI chaThThanA pAraNe chaThTha karyAM hatAM, jemAM pAraNAnA divase mAtra mahinA ane ATha divase pUro thayelo. chAza pIdhelI. bAra varSa sudhI cha vigaIono tyAga karelo. 2. siMdhulano hAthI madamAM Avyo hoya ane potAnI sADA pAMca varSa ADA paDIne sUvAno tyAga karelo. 1560 karelA. 1560 sUMDhathI pAMca lADu vahorAve to AhAra karavo. A azakya jeTalAM aTTama karelAM. lAgato abhigraha pAMca mahinA ane aDhAra divase pAra paDelo. tapazcaryAnA eka bhAgarUpe "abhigraha dhAraNa karavAnI 3. sAsunI sAthe jeno kajiyo thayo hoya evI vidhavA eka paraMparA che. abhigraha eTale amuka zarato pUrNa thAya to brAhmaNI be gAmanI vacce pUraNapoLI vahorAve to pAraNuM karavuM. ja bhikSA levI e jAtano saMkalpa. saMkalpa anusAranI bhikSA A abhigraha paNa pAra paDyo hato. maLavAmAM kyAreka divaso to kyAreka mahinAo nIkaLI jAya. tyAM sudhI nirAhAra rahevuM paDe. vikaTa ane vicitra lAge tevA AvA ja eka aitihAsika tapasvI hatA kRSNarSi. eka varSamAM 36 divasathI vadhu divasa AhAra letA nahIM. temanA abhigraho paNa Azcaryajanaka rIte pUrA thayAnAM vRttAMto maLe che. tapathI prabhAvita thaIne aneka rAjAo-zrImaMto-ajainoe dIkSA zrI pUjAgaDhaSi paNa AvA abhigraho rAkhatA hatA. aMgIkAra karelI. temanAM maLamUtra-pasIno-ghUMka vagere paNa koI abhigraha cAra divase, koI soLa divase pUro thayelo. eka tapanA prabhAve auSadhirUpa banI gayelAM. AvA tapomUrtionAM vAra emaNe ghI mATe evo saMkalpa lIdho ke cAra sagI baheno tapanI tavArIkha zarIra-mana-AtmAnA adbhuta sAmarthyanI jinapUjA karIne pAchI vaLI hoya ane tyAre ghI vahorAve to sAkSI pUre che ane dharmabhAvanA mAnavane kevI prabaLa preraNA ApI ghI vAparavuM, anyathA jIvanaparyata ghIno tyAga. A abhigraha jAya che tenuM jvalaMta udAharaNa banI rahe che. akSarazaH e ja pramANe traNa varSa bAda naroDAmAM pUro thayelo. - tejapuMja samA tapasvIonA itihAsane copaDe noMdhAyelAM khemarSi-khImAruSi paNa AvA ugra tapasvI ane A thoDAM nAmo ApaNe joyA. jinazAsana to prAgaitihAsika abhigrahadhArI hatA. avanavA abhigraho svIkArI AnaMdathI tapa ane tethI ya dUra-sudUra kALamAM patharAyeluM che. evA ati dUranA karatA. emanA keTalAka abhigraho itihAsanA aMzo paurANika ane kathAsAhityamAM atra tatra 1. dhArAnagarInA mahArAjA muMjanA nAnA bhAI siMdhulano | vikIrNa che. evAM 'paurANika pAtronAtapanI paNa thoDI jhAMkhI sevaka jo vahorAve to vahoravuM. e vakhate e mANase snAna kareluM hoya, tenA vALa chUTA hoya, pote ciMtAmAM hoya-AvI dhanya e tapasvIo....! sthitimAM puDalA vahorAve to ja vahoravuM. A abhigraha traNa dhanya e ugra tapasvIo A bha. RSabhadeva : 13 mahinA 10 divasanA upavAsa * vajAyuddha cakrI (muni) : 1 varSanA cauvihArA upavAsa ke naMdana rAjaputra (muni) : 11,80,645 mAsakSamaNa * bAhubalIjI : 1 varSanA cauvihArA upavAsa * mahAsatI saMdarI : 2 karoDa 19 lAkha 80 hajAra AyaMbila ke sanata cakravartI (mani) : 700 va viSNukumAra muni : cha hajAra varSa sudhInuM tapa + naMdISeNa muni : 14 hajAra varSa chaThThanA pAraNe chaThTha * balabhadra | muni (zrIkasanA bhAI) 2 1 15 varSa cha mahinA akhaMDa tapa + DhaMDhaNa aNagAra (zrIkRSNanA patra) : cha mahinAnA upavAsa + guru gautamasvAmI : 30 varSa chaThThanA pAraNe chaThTha ka dhannA kAkaMdI (aNagAra) : chaThThanA pAraNe AyaMbila thAvatajIve zAlibhadra-dhannAjI : 12 varSa cha mahinA ugra tapa ke zivakumAra (jaMbUsvAmI pUrvabhava) : 12 varSa cha mahinA chaThThane pAraNe AyaMbila ke harikezI muni : tapanA kAraNe deva sevA kare che. * deDhaprahArI : 4 hatyA karanAra 6 mahinAmAM tapanA prabhAve kevaLI thayA. * arjunamALI : roja 6+1=7 hatyA karanAro paNa 6 mahinA chaThThanA pAraNe chaThTha karI tarI gayA. * dropadI : cha mahinA chaThThanA pAraNe AyaMbila * kurudatta : 6 mahinA aTTamanA - pAraNe AyaMbila ke harikezI : tapanA kAraNe deve sevA karI + damayaMtI : AyaMbila dvArA tIrthakara nAmakarma.
Page #205
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 189 tapanA tejathI jhaLAhaLAM thayelAM tapasvIratno... ke zrI caMdrakevalIe pUrvabhavamAM vardhamAnatapanI ArAdhanA karI ane te ja bhavamAM 100 AyaMbilanI oLI ArAdhanA karIne 800 covIzI sudhI nAma amara banAvI dIdhuM hatuM. pUrvabhavamAM caDhatAM pariNAme karela 500 AyaMbilanI ArAdhanAthI damayaMtIne te ja bhavamAM naLano viyoga thayo to paNa, jaMgalamAM sagAbhAInA jevI madada maLI gaI. * 48 gAunA vistAravALI dvArikA nagarIne 12 varSa sudhI dvipAyana RSi AyaMbilanA prabhAvathI bALI na zakayo. * brahmahatyA, strIhatyA, bALa hatyA, gauhatyA jevI bhayaMkara gaNAtI hatyAnA karanAra deDhaprahArI jevA jIvo paNa tapanA prabhAvathI ghora karmano kSaya karI sadgatinA sukhane pAmyA. * harikezIbalamuninA tapa prabhAvathI devatAo paNa AkarSAyA hatA. * zrI gautamasvAmI ane sanatakumAra cakravartIne tapathI ja labdhi prApta thaI hatI. * cakravartI paNa aThThamatapanA prabhAve mAgadha varadAma vi. tIrthanA adhiSThAyaka devone vaza kare che. * bha. RSabhadevanI putrI suMdarIe 60,000 varSa sudhI akhaMDa AyaMbila karela, jethI dIkSAnI anumati bharata cakrIe turata ja ApI. * pAMca pAMDavoe pUrva bhavamAM vardhamAna tapanI oLI karI hatI. * mahA satI dropadIe pavotara rAjAnI ApattimAMthI mukata thavA cha mahinA paryanta chaThThanA pAraNe AyaMbila karyA hatA. + carama kevalI jebUsvAmIe pUrva bhavamAM 12 varSa sudhI chaThThanA pAraNe AyaMbila karyA hatAM. * dhammilakumAre agaDadattamuninA upadezathI cha mahinA lagAtAra AyaMbila karyA hatAM. * zreNika rAjAnI rANI mahAsena kRSNAe dIkSA laI 14 varSa AyaMbila karyA hatAM. AyaMbila tapanA prabhAve akhaMDa tApasane avadhijJAna, vaikriyalabdhi ane vIrya labdhi utpanna thaI hatI. te dararoja 100 navAM rUpa banAvI 100 ghera jaIne jaina dharma pamADatA hatA. zrIpAla rAjAe navapadanI oLInI akhaMDa, ArAdhanAthI akhaMDa navano AMka prApta karyo hato. 900 varSa rAjya bhogavyuM. nava vakhata rAjya, nava lAkha ghoDA, nava karoDa pAyadaLa, nava rANI, nava putro, nava hajAra, ratha prApta karyA hatA. mRtyu bAda navamA devalokamAM utpanna thayA hatA. hIrAmotInA goLA sahita navapadanuM ujamaNuM karI navamA bhave mokSamAM jaze. kAkA Jain Education Intemational
Page #206
--------------------------------------------------------------------------
________________ // samyagadarzana - jJAna - cAritrANi mokSamArga: //. || namo nANassa || vizvavikhyAta zrI nAkoDA tIrthanI dhanya dharA para deza-videzamAM samyagajJAnano pracAra-prasAra karatI jainajagatanI gauravazALI saMsthA zrI nAnneDA pArzvanAtha jaina jJAnazALA prakAMDapaMDita - vidvAna adhyApaka temaja cAritrasaMpanna vidhikAraka yojanA A saMsthA nIcenA lakSya tarapha agresara che. R jenadarzananA prakAMDa paMDito dvArA pU. sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMto tathA jena vidhArthIone - karmasiddhAMta - jenadana - saMskRta - prAkRta bhASAdinuM vizeSa adhyayana. bhAratavarSamAM aneka sthAnomAM jaina pAThazALAone vidhivat saMcAlita karavA mATe cAra ane pAMca varSano korsa pUrNa karAvI vidvAna dhArmika adhyApaka taiyAra karavA. aMjanazalAkA, pratiSThA, siddhacakra Adi mahApUjananuM prekTikala zikSaNa. * pUsAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtonI anupasthitimAM parva paryuSaNa karAvavA mATe ArAdhakagaNa, dhArmika zibira mATe prazikSaka tathA mahApUjanAdi mATe vidhikArako hAla upalabdha che. * jJAnazALAmAM adhyayana karavAvALA vidhArthIo mATe niHzulka AvAsa-bhojana-cikitsA-vAhanabhADuM Dresa-skolarazIpa Adi atyAdhunika tamAma suvidhAo apAya che. vartamAnamAM gujarAta, rAjasthAna, ma.pra., yu.pI., mahArASTra, pazcima baMgALa Adi rAjyonA 140 vidhArthIo, bhinna-bhinna samudAyanAM 40 - pU. sAdhvIjI bhagavaMto anumodanA karI samyagajJAna prApta karI rahyAM che, jethI pU. AcAryAdi bhagavaMtoe temaja aneka zrI saMghoe zubhAzIrvAda pradAna karela che. ApazrI mAtA-pitAone amArI namra vinaMtI che ke, ApanAM saMtAnonA ujjavala bhAvi nimaNi mATe avazya praveza karAvazo. vizeSa mAhitI mATe nIcenA saranAmA upara saMparka karazo. noMdha: pa.pU. AcAryAdi bhagavaMtone namra nivedana che ke ApazrI dvArA lekhita saMpAdita pustako adhyayana mATe bheTarUpe saMparka sUtra upara mokalAvavA yogya karazo. saMparka: prAcArya zrI narendrabhAI DI. koraDiyA dhArmika prAdhyApaka ane vidhikAraka jenA jJAnazALA mu. posTa-mevAnagara-nAkoDA tIrtha, ji. bADamera | pIna-344 025, phona: 02988-240859 caMpAlAla pArekha adhyakSazrI, zrI jaina zve. nAkoDA pArzvanAtha tIrtha, nAkoDAjI phona naM. 02988-240005, 240096, 240769, pheksa-02988-240062 lagabhaga traNa karoDanA kharce thayela jJAnazALAnuM udghATana pa.pU. adhyAtmayogI A.bha. zrI kalApUrNa sUrIzvarajI ma.sA.nA varad haste tA. 9-1-2002nA thayela che.
Page #207
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA prAcIna jaina kavionI dhavalaujvala paraMpaza (vi.saM.nI 10mIthI 16mI sadInA saMdarbhamAM-) prA. bipinacaMdra ra. trivedI 'prAcIna jaina kavionI dhavalojjvala paraMparA' lekhamAM prA. bipinacaMdra 2. trivedIe prAcIna gujarAtIno AraMbha kyArathI gaNavo? ane apabhraMza pachInI bhASA bhUmikAne-gujarAtIne zuM nAma ApavuM? te aMge vividha vidvAnonA mata ane matabhedanI phUlaguMthaNIthI lekhano prAraMbha karyo che. gujarAtI bhASAnA mULa jemAMthI phUTyAM che te apabhraMza bhASAnuM sAhitya paNa keTaluM mAtabara che tenI noMdha laIne pachI vikrama saMvatanI dazamI sadIthI soLamI sadInA jaina kavio ane temanI kRtione paricayAtmakarUpe AvarI levAno prayatna karyo che, jyAM AvazyakatA lAgI tyAM kAvya paMkitao paNa TAMkI che Ama chatAM gujarAtI bhASAnA badhA ja prAcIna jaina kaviono samAveza lekhanA maryAdita pRSThomAM na thAya te svAbhAvika che paraMtu A rIte jaina sAhityamAM DokiyuM karavAno prayAsa lekhaka ane vAcakane bhItaranA khajAnA pratye jijJAsA prerIne suphala ApanAro banI zake! 191 jaina kavionI ujvala paraMparAmAM dazamI sadImAM 18,000 zlokavALA 'haripurANa'nA raciyatA mahAvi dhavala, bAramI sadImAM kalikAla sarvajJa AcAryazrI hemacaMdrajI--vyAkaraNa graMtha, siddhahema zabdAnuzAsana', 'abhidhAna ciMtAmaNi' (zabdakoza), 'krayAzraya' kAvya va. lakhyAM jethI DaoN. piTarasana temane 'jJAnano mahAsAgara' gaNAve che! teramI sadImAM aDhAra hajAra gAthAno 'chakambuvaeso' (SaTkarmapraveza) graMtha godharAmAM racanAra mahAkavi amarakIrti--A saue potAne tathA jaina sAhityane ujALI amara banAvela che. A uparAMta jinaprabhasUri, prabaMdha ciMtAmaNi' (saM. 1361)nA racayitA 'meruttuMga', 'bharatezvara-bAhubali rAsa'nA racayitA zAlibhadrasUri, gujarAtI kavitAno vikAsa tapAsavA upayogI bane tevI kRti 'revaMtagirirAsa'nA lakhanAra vijayasenasUri, vikramanI paMdaramI sadInA uttama jaina kavi jayazekhara ke jemaNe saM. 1436mAM-12,000 zlokano prAkRtamAM mahAnagraMtha 'upadeza ciMtAmaNi' racyo, tenA bhAvAnuvAdarUpe saM. 1462mAM prabodha ciMtAmaNi' racyo, gujarAtI gadya-padya baMnemAM sAhitya pravRtti karIne somasuMdarasUri (janma saM.1430) vagerene moTI mAtrAmAMthI thoDAMka dRSTAMtarUpa ja gaNIe! prAcIna ane madhyakALanuM gujarAtI sAhitya jaina sAhitya sAthe gADha saMbaMdha dharAve che tyAre hastapratonI sAcavaNI ane prakAzana puNyakarma banI rahe che. A lekhamALA raju karanAra prA. bipinacaMdra 2. trivedInuM vatana galasANA (tA. dhaMdhukA, ji. amadAvAda) che. janma tA. 7-9-1947nA roja mosALanA ziyANI, ji. surendranagaramAM. saurASTra yuni.mAMthI arthazAstra sAthe ema.e. thayA. 1981 thI je. ema. zAha ArTsa komarsa koleja, jaMbusaramAM arthazAstranA adhyApaka che. arthazAstra uparAMta lokasAhitya, sikkAzAstra, purAtattva, itihAsa va.mAM kalama calAve che. hiMdImAM ' vedavANI', ' paropakArI' jevA ucca sAmayikomAM lekha prakAzita thavAthI DaoN. bhavAnIlAla bhAratIya jevA vidvAne Arya lekhaka kozamAM sthAna ApyuM. aMdhazraddhA nirmUlana, bhAratIya saMskRti, zikSaNa vize avAranavAra tathA cha jeTalAM reDiyo pravacano ApyAM che. AkAzavANInA lokasaMgItanA gAyaka kalAkAranI pasaMdagI samitinA vaDodarA reDiyo sTezananA 1990 thI 1993 sudhImAM ane 2004mAM abhilekhAgAra kacerI, vaDodarAmAM, 'bharUca jillAnA sabhya tarIke levAyA che. zikSaNa, samAjasevA ane lekhanapravRttimAM otaprota prA. bI. Ara. trivedI pAse sikkAsaMgraha ane aMgata pustakAlaya che. A graMtha saMAdakanA moTA bhAganAM saMpAdanomAM prA. bipinacaMdra 2. trivedI kRtio ApatA rahyAM che.
Page #208
--------------------------------------------------------------------------
________________ 192 caturvidha saMgha 'vasudevahiMDI'mAM apabhraMzano eka zloka Apyo che. udyotanasUri bhinnamAlamAM rahI vi. saM. 835mAM 'kuvalayamAlA' nAmano ArSamizrita prAkRta bhASAmAM racyo che, jemAM apabhraMza padyo mUkayAM che. Avo ApaNe jenakavionI ujvala paraMparAnuM dasamI sadIthI sattaramI sadI sudhInuM AcheruM avalokana karIe. dazamI sadI guja. sAhityano itihAsa' graMtha-2 mAM zrI ramaNalAla zAhanAM A vAkayo yAda karI zakAya ke I. sa.nA bAramA zatakamAM zarU thayelo prAcIna gujarAtI | jaina sAhityano pravAha I. sa.nA 14pa0thI 1600 sudhInAM doDhaso varSanA gALAmAM vadhAre puSTa ane vegavALo bane che. A doDhaso varSanA gALAmAM ApaNane baso karatAMye vadhu rAsakRtio jovA maLe che ane naSTa thayelI kRtionI vAta bAju para rAkhIe to paNa, bhaMDAromAM ke ! vyaktio pAse sacavAI rahelI ane nahIM noMdhAyelI evI kRtio paNa haju ghaNI haze. je noMdhAyelI kRtio che temAMthI prakAzita thayelI kRtio to jUja che, ghaNI ghaNI | kRtio to hajI aprakAzita ja che ane e badhI prakAzita thatAM (je thatAM alabatta haju saheje eka saikA karatAM paNa | vadhu samaya jaze) e kRtionA savigata abhyAsa sAthe A samayanA sAhityano itihAsa navesarathI lakhavo jarUrI banaze." prAcIna gujarAtI pUrveapabhraMza sAhityamAM jaina kaviono phALo mo. da. desAInA maMtavya pramANe apabhraMza sAhityanA saMkhyA pramANa vize A sadInA prAraMbhamAM vidvAnonI mAnyatA e prakAranI hatI ke apabhraMza sAhitya ghaNuM thoDuM che-hatuM. vAstavamAM samaya jato gayo tema tema A mAnyatA badalavAnI pharaja paDatI gaI. jema ke--kAlidAsanA "vikramovarsIya'nA caturthaaMkamAM, piMgalanA prAkRta piMgalamAM, hemAcAryanA vyAkaraNasUtra 4329thI 446mAM judAM judAM sthaLoe apabhraMza TAMkeluM che. temanA ja 'kumArapAla- caritra', athavA "prAkRddhAzraya kAvyasaMgraha 8', zloko 14thI 82 ke je potAnA vyAkaraNanA niyamonAM udAharaNa tarIke ApyA che. A uparAMta kAlakAcArya kahA' ane 'dvArAvatInA nAzanI kahA." je jainakathAo che. "sarasvatI kaMThAbharaNa" jevA alaMkAra graMtha uparAMta dazarU5 ane dhvanyAlaMkAra e baMne paranI TIkAomAM maLI AvatI chUTI gAthAo A sivAya 'vetAlapaMcaviMzatikA, "siMhAsanaddhAtrizikA' ane prabaMdhaciMtAmaNi'mAM thoDI gAthAo apabhraMzamAM che ema ja mAnavAmAM AvatuM. jo ke upara gaNAvelAM nAmo paikI kAlidAsa ane piMgala sivAya bAkInAM badhAM jaine che. I. sa. 589 pahelAnAM bhadrabAhu svAmIe racyA gaNAtA dhanapAla kavi :-teNe "bhavisayata kahA" (suyapaMcamIkahA) nAmanuM mahAkAvya banAvyuM che, je DaoN. jekobIe amadAvAdamAMthI meLavela. dhanapAla kavi dhakkaDa nAmanA vaNika kuTuMbamAM, pitA mAhezvara ane mAtA dhanazrIthI janmyA hatA. digaMbara jaina hatA. 22 saMdhi--prakaraNovALA A kAvyanI kathAmAM bhaviSyadatta rAjA nAyaka che ane temAM kArtika zukalapaMcamI (jJAnapaMcamI)nA phaLavarNanarUpa viSaya che. svayaMbhUdeva :-apabhraMzamAM "harivaMzapurANa' ane paumacariya' be moTAM kAvyo anukrame aDhAra hajAra ane bAra hajAra zloka dharAve che te (caturmukha) svayaMbhUdeva racita che. teNe baMne graMtho apUrNa mUkayA hatA te tenA putra tribhuvana svayaMbhU pUrNa karyA. mahAkavi dhavala :-te aMbasenano ziSya hato ane sura nAmanA brAhmaNano putra hato. dhavalano samaya dasamI sadIthI agAu khaseDI zakAya tema nathI. 122 saMdhi-adhyAyavALA 18,000 zlokamAM 'harivaMzapurANa' racyo che jemAM "mahAvIra', 'neminAtha' tIrthakaronAM caritravarNana uparAMta mahAbhAratanI kathA paNa che. dhavalanuM nAma A kAvyanI dareka saMdhinI chellI kaDImAM tema ja graMtha prastAvanAmAM Ave che, temAM bIjA graMthakAro ane temanI kRtiono ullekha maLe che. jemake dhIrasena, samatajuna (pramANa paranA eka graMthano kata) jainendra vyAkaraNano kartA-devanaMdi, naya paranA eka graMthano vajasUri, 'sulocanAcaritano' kartA-mahAsena, 'padmacarita'no kartA raviSeNa, 'harivaMza purANa"no kartA jinasena, jaDilamunivarAMgacarita,' dinakarasena-"anaMgacarita," pAsena, sadhasenaamijArAhamA'no kartA, dhanadattanuM "caMdraprabhAcarita,' ghaNAM caritono kartA vidhyasena, siMhanaMdi-anuprekSA'no kartA, Agama gAIne 'bhaviyavinoda' racyuM te siddhasena, rAmanaMdi ke jeNe ghaNI kathAo racI, 'vIracarita'no kartA Asaga, 'sanatakumAra carita'no kartA goviMda, "jIvaudyota'no kartA zAlibhadra, 'paumacaria'no
Page #209
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 193 kartA caumuha ane drauNa vagere kavio ane temanA graMthonI vizeSa devacaMdrajI - AcAryazrI hemacaMdrajInA guru. saM. mAhitI maLatI nathI athavA to teo I. sa. 10 mI sadI ke 1160- mAM "zAMtinAthacaritra' 16 hajAra zlokanuM tathA 17 te pahelAM vidyamAna jaNAyA che. kaDavAnuM nAnuM "sulAsAkhyAna' apabhraMza kAvya lakhyAM. zrIcaMdramuni :-saMbhavataH mULarAja pahelAnA samayamAM dhAhila :-"paumasiricariu' kAvya saM. 1191nI thayA. temanuM kathAkoza' nAmaka kAvya maLe che. hAthapratamAM che. te ja pratamAM "aMjanAsuMdara" ane "janmAbhiSeka dhanapAla :-muLa brAhmaNa, pachI jaina dharma svIkAryo. nAmanAM be apabhraMza kAvyonAM kartA jaNAyA nathI. temanI pAIyalacchImAlA" (saM. 1029) jANItI che. A kavi, jinadattasUri :-pitAnuM nAma vAcchiga, mAtA bAhuDa. mAlavapati muMja, siMdhurAja ane bhojanI vidvatsabhAmAM agraNI janma, dhoLakAmAM saM. 1132mAM. saM. 1141mAM dharmadevopAdhyAya hato. "satyapuramaMDana mahAvIrotsAha' nAmanuM apabhraMza kAvya lakhyuM pAsethI dIkSA meLavI somacaMdra nAma rAkhyuM. jainAcArya che jemAM aiti. vigato sacavAI che. jinavallabhasUrinA dehAvasAna pachI e sthAna para teo nakkI viSNusuta dhanika :-dhanapAlano bhAI hato. baMne thayA. vAgaDa pradezamAM vihAra karatI veLAe, AcAryazrInI bhAIo mAlavapati muMjanA darabAramAM hatA. tenI 'daza3pa- stutirUpe 47 kaDInuM carcarI kAvya racyuM. bIjuM kAvya 70 TIkA'nAM avataraNomAM apabhraMza bhASAnAM svarUpo jovA maLe che. copAImAM "upadezadharma rasAyanarAsa' che, jemAM mukhyatve gurunAM ane zrAvakonAM lakSaNo para bhAra mukAyo che. trIjuM agiyAramI sadI kAlasvarUpakulaka' paNa upadezAtmaka kAvya chesAgaradatta :-saM. 1076mAM "jaMbusvAmIcaritra' "bahuya loya luciyasira dIsahiM para rAga-docihiM 2590 kaDInuM racyuM che. sahuM vilasahita paghakIrti :- uparokta arasAmAM 18 saMdhinuM paDhahiM guNaki satyaI vakhANa hipari paramatyu pArthapurANa' lakhyuM. nityu sujANahi | nayanandI :-12 saMdhinuM "sudarzana caritra' lakhyuM. tiNi vesiNi te cora rihilli muahi bole dhArAnagarImAM bhojadeva 1100mAM rAjya karato hato tyAre lakhyuM umigniNa dhambiu 1 che. uparAMta "ArAdhanA" kAvya be bhAgamAM racela che. tenA aMte tAha pamattale kivaI na chuTTaI jo jagaI sadhdhajima suvaTTaI" eka mAlinImAM prAkRtaMmizra apabhraMzarUpo vAparyA che. palha:-muni jinadattasUrinI stutirUpe koI parlDa kanakAmara :-brAhmaNa. pachIthI digaMbara jaina banyo. paTTAvali lakhI. temAM gaurjara apabhraMza sthira ane niyamabaddha 11 mI sadInA pUrvArdhamAM thayo hovAno saMbhava. teNe thaIne vadhu arvAcIna tarapha jato jaNAya che. 'kara kaMDucarila' nAmanuM 10 saMdhinuM suMdara apabhraMza kAvya lakhyuM. vAdIdevasUri:-AcArya hemacaMdrajInA samakAlIna, zvetAmbarAcArya mahezvarasUri :-"saMjamamaMjarI' jemAM potAnA guru 'municaMdra sUri'nI stutirUpe gurUstavana'. saM. 35 dohA-chaMda che te apabhraMzamAM ja che. 1178nI AsapAsamAM lakhyuM. bAramI sadI lamaNagaNI -saM. 1199mAM kumArapAlanA rAjyaabhayadevasUri -'jayatihuaNa' nAmanuM 33 gAthAnuM kALamAM, prAkRta bhASAmAM "supAsanA caritra' lakhI vacce vacce kAvya khaMbhAtanA pArzvanAthanA stavanarUpe banAvyuM. nidhAna saM. apabhraMzamAM paNa kavitA mUkI. jema ke- 1135nI AjubAju. "jahi upajjaI jalaNa te nizciya tA DahaI sAdhAraNa' (siddhasenasUri) -A kavie pAsaddiuM kuliMgihiM DahaI navA DahaI haribhadranI prAcIna 'samarAIpya-kahA'ne AdhAre apabhraMzamAM jasu puNu kahi su appa jammu Dahila 'vilAsavaI-kahA' saM. 1123mAM racI. hANi kare I parazha jiNavari iha kahiu." Jain Education Intemational
Page #210
--------------------------------------------------------------------------
________________ 194 caturvidha saMgha AcArya hemacaMdrajI --A graMthamAM "kalikAlasarvajJa' paNa pIrasyuM che. zRMgAra, vIrarasa ane bodhapradAna dohAo ApyA AcAryazrI vize anyatra mAhitI ApavAmAM Avaze, tethI ahIM che, to udAharaNomAM chaMdanAma paNa sAcavyAM che. TUMkamAM ja ullekha karela che. hemacaMdrAcAryajInA haimayugathI "gaurjara apabhraMza"nI bIjI AcAryazrI hemacaMdrajInuM mULa nAma cAMgadeva hatuM. emano bhUmikAno AraMbha thAya che. AcAryazrIe evI bhaviSyavANI janma saM. 1145mAM dhaMdhukA mukAme moDhavaNika jJAtimAM thayo karelI ke kumArapAla rAjA thaze. siddharAjane tenA pratye khUba dveSa hato, pitA mAhezvarI ane mAtA jaina hatA. devacaMdrasUrijI pharatAM hato. kumArapAlanI saMkaTAvasthAmAM temaNe khUba madada karI. pharatAM dhaMdhukA AvyA tyAre temanA eka vyAkhyAnane aMte eka kumArapAla rAjA thayo ane pachI jaina dharmano svIkAra karyo. ema bALake saMsAranI asAratA vize je prazno karyA tethI A kahevAya che ke teNe 21 pustaka bhaMDAra-jJAnakoza karAvyAM. 36000 sUrijIe A bALaka aMge "nemI'ne pUchayuM. nemI, cAMgadevanA triSaSThI zalAkApuruSacaritra temanI pAse racAvI, tene sonArUpAthI mAmA thatA hatA. potAnA bhANeja vize mAhitI ApatAM tene lakhAvI sAMbhaLyuM, uparAMta yogazAstro lakhAvyAM. AcAryazrInA dIkSA ApavA devacaMdrasUrijIe mAgI lIdho. pitAnI anicchA graMthonA lakhavAvALA 700 lahiyA-lekhaka hatA. chatAM mAmAnI rajAthI cAMgadeva paNa cAlI nIkaLyo. khaMbhAtamAM AcAryazrInA pradhAna graMthomAM eka ja arthamAM aneka AvIne saM. 1550mAM temanI pAsethI dIkSA lIdhI. have temanuM zabdovALA "abhidhAna ciMtAmaNi' jevo koza, nighaMTu koza, dezI nAma somacaMdra pADavAmAM AvyuM. tenI apratima zakti joIne nAmavALA jevA zabdakoza, anekArthasaMgraha, mammaTanA 'kAvya gurue nAgoramAM saM. 1166 mAM gaNadhara banAvyo, have somacaMdra prakAza' jevo uttama alaMkAragraMtha "kAvyAnuzAsana' potAno hemacaMdrasUri' thayA. pachI teo upadezArthe pharavA lAgyA ane piMgaLagraMtha "chaMdonuzAsana', saMskRta prAkRtamAM 'dvayAzraya" kAvya, aneka prakAranA lokonA saMparkamAM AvyA. , dhAtu-pArAyaNa', aihika ane pAralaukika jIvananI pavitratA AcArya hemacaMdrajIno siddharAja sAthe saM. 1181mAM samajAvato graMtha "yogazAstra,' 'pramANamImAMsA,' 'triSaSThI mulAkAta bAda temano saMbaMdha ghaNo daDha banyo. siddharAje, rAjA zalAkApuruSacaritra', "pariziSTa parva', "zabdAnuzAsana' 'vyAkaraNa' bhojanA graMthabhaMDArane khyAlamAM rAkhIne AcAryajIne ja prathama vagerene gaNAvI zakAya. 'vItarAga stotra' nAme saMgraha paNa racyo. sAruM, svataMtra vyAkaraNa racavA vinaMtI karI. te mATe temanI sUcanA 'kumArapAlacarita'mAM, apabhraMzanAM kAvyasUtra samajAvavA mUkelI pramANe paM. utsAha dvArA kAzmIrathI vyAkaraNo maMgAvAyAM. A. temanI racanAno namUno-- hemacaMdrajIe je vyAkaraNa taiyAra karyuM tenuM nAmAbhidhAna rAjAnAM "kAya kuDullI niru athira, jIviyaDau cala ehu, nAmane paNa yAda rAkhavAnA uddezathI "siddhahaima zabdAnuzAsana' e jANivi bhavadosaDA, asuhale bhAvu aehu." rAkhyuM. temaNe saMskRta bhASAnI pratyeka zAkhAmAM graMtho lakhyAM hatAM. temanA dvayAzrayamAM-pahelAM 20 sarga saMskRtamAM ane ATha prAkatamAM (arthAtu-kAyAnI kuDalI sAce ja asthira (che), jIvita che, temAM-caulukyono silasilAbaMdha itihAsa samAyelo che. cala-caMcala (che) e jANI bhava-saMsAranA doSoazubha bhAva hAlanI aneka bhASAonAM mULa jemAMthI nIkaLe che te apabhraMza tajo.) potAnA agAunA samayanA je dohA va. pracalita hatA bhASAnA mULa svarUpane chaMdonazAsana' ane 'prAkata vyAkaraNa'thI te paNa temaNe apabhraMzanA udAharaNa tarIke mukela che - temaNe sAcavI rAkhyuM. temanI apabhraMza kavitA dvArA emanI DholalA sAmaNa dhaNa cappA-vaSNI, kavitvazaktino paNa paricaya maLe che. temanA samayanA ane NAI suvarNareha kasavaTTaI diSNi. pahelAMnA jainAcAryo koI eka dhArmika-viSaya ke vyaktine dhyAnamAM Dhiolo-nAyaka to zAmaLo che, dhaNa-priyA ke nAyikA rAkhIne lokabhASAmAM lokabhogya kAvyo racatAM hatAM, paraMtu A. caMpakavartI che, jANe ke suvarNanI rekhA kasoTI para lagAvI hoya hemacaMdrajIe navI praNAlI apanAvI saddhara ane sAruM aitihAsika tema.) kAvya to rajU karyuM sAthe sAthe temAM saMskRta kAvyazAstranA niyamo saMpUrNa sAcavI apabhraMza vibhAga paNa Apyo. A kAvyamAM "vAyasa uThThAvattiae, pi u diTTa sahasati, vyAkaraNanAM asala udAharaNo sAcavI rAkhyAM che, temAMnA addhA valayA mahihi gaya, addhA phuTTa taDati." apabhraMza vibhAgamAM te pUrvenAM graMthomAMthI pracalita lokasAhitya (kAgaDo uDAvatI (ratrI) e ekAeka piyu joyo, tenAthI Jain Education Intemational
Page #211
--------------------------------------------------------------------------
________________ saMta, tavArIkhanI tejachAyA 195 baloyAno ardho bhAga mahi para paDyo ne ardho taDa avAja karato lAge che. ratnaprabhe "aMtaraMga saMdhi'mAM bhavya ane abhivyanA phUTyo. saMvAdarUpe tathA mohasenA tathA jinasenAnA yuddhanuM Alekhana karyuM Ama, 'siddhahema'no apabhraMza vibhAga te vakhatanI che. potAnA gurunAM guNagAnanA 37 kula apabhraMzamAM racyA bhASAne samajavA khUba upayogI che. tethI AcAryazrIne * hovAnuM surata gu. sA. pariSahnA ahevAlamAM jaNAvAyuM hatuM. 'apabhraMzanA bhASAnA pANini' kahevAmAM Ave che te yogya ja (jo ke ke. kA. zAstrIjIe "ApaNAM kavio'mAM khaMDa-1, pejache. DaoN. piTarasane Azcaryamugdha banIne temane jJAnano mahAsAgara 95 para baMneno eka sAthe ja samAveza karyo che). e vizeSaNa ApyuM che. kharekhara, gujarAtane bhASA ane jayamaMgalasUri :-vAdIdevasUrinA ziSya rAmacaMdrasUri bhASAzuddhinuM sau paheluM jJAna ApanAra A AcAryazrI AkhAye ziSya jayamaMgalasUri che. temaNe mahAvIra janmAbhiSeka 18 kaDI bhAratanA eka ajoDa sAhityAcArya gaNAya. saM. 1929mAM 84 TUMkamAM lakhyo. chaMda mahaTTAmAM AkarSaka kAvyapaddhati cAraNI varSe anazanathI temaNe prANatyAga karyo. sAhityanI yAda apAve chevikramanI teramI sadI tA raDe raDakiMka, zRMga Dhalakriya, phuTria, tuSkriya Dhola trATaka traTakika raNaNa raNakika, raNaNie jhaNaNia jhola! yogacaMdramuni :-yogasAra ane paramAtmaprakAza. ......tA kAyara kaMpiya, kAmiNi jhUphiya, tuSTie AmaraNAMI !" devasena AcArya -darzanasAra, nayacakra, bhAvasaMgraha, saM. 1319mAM cAcigadevanA lekhanI saMskRta prazasti paNa ArAdhanAsAra, tattvasAra. temaNe racI hatI. devasenasUri :-dazamA zatakamAM thayelA AcArya AcArya somaprabhA-saMskRta-prAkRta-apabhraMzanA A devasenasUrine nAme "zrAvakAcAra' nAmano graMtha caDelo che. kartAnI vidvAna kavi mULa poravADa vaNika hatA. saM. 1241mAM anizcitatA ane bhASAnAM lakSaNone kAraNe ahIM samAveza karelo kumArapAlapratibodha ardhaaitihAsika ane prAkRta kAvya racyuM che, temAMthI ghaNuM apabhraMza prApta thAya che je "prAcIna gujarAtI" mAIlla dhavala :-devasena AcAryanA ziSya. temanA jANavA upayogI bane che. A uparAMta prAkRtamAM 'sumatinAtha dohAne gAthAmAM pheravyA. carita', "sUktimuktAvalI,' ane 'siMdura-prakara,' ('zomazataka'haribhadrasUri :-saMskRta-prAkRtanA vidvAna. AcArya saMskRtamAM) e traNa kAvya graMtho racyAM. hemacaMdrajInA pAchalA samayamAM haiyAta. prAkRtamAM mahAkavi amarakIrti -caulukayakarNa (kAnDa? godharAnA caMdraprabhasvAmIcarita lakhyuM, saM. 1216mAM 'neminAha cariu' karNa solaMkI?) rAjAnA vakhatamAM eTale vi. saMvata 13-14nA 8032 zlokovALuM apabhraMzakAvya kumArapAlanA samayamAM lakhyuM. zatakamAM vidyamAna kavi-vi.saM. 1247-1247. (paraMtu 1274 joIe)mAM "chakamuvaeso' nAmano 14 saMdhimAM, aDhI ratnaprabhasUri :-saM. 1238 mAM siddharAja, hajAra gAthAno, gRhasthonAM SakarmonAM upadeza saMbaMdhI graMtha samakAlIna vAdidevasUrinA ziSya ratnaprabhasUri (ratnAvatArikAnA kartA) e upadezamAlA para doghaTTIvRtti racI che, temAM keTaloka godharAmAM eka mAsanA samayagALAmAM racyo. kavi nAgara brAhmaNa hatA paNa di. jainadharmathI dIkSita thayA. graMthanI chevaTanI prazastimAM apabhraMza bhAga mUkyo che. potAnI ATha kRtionAM nAma ApyAM che. 1. neminAtha caritra, varadatta :--vairasAmi cariu (vajasvAmi carita) nAnuM, 2. mahAvIra caritra, 3. yazodhara caritra (paddhaDiyAbaMdha), 4. be saMdhi-21 kaDavAnuM che. dharmacarita Tippana, 5. subhASita ratnanidhi, 6. cUDAmaNi _ zA zatAM dharmacarinA ziSya (dharmopadeza), 7. dhyAnopadeza (dhyAnazikSA), 8. chakamuvae ratnasUri thayA, jemane ratnasiMhasUri nAme paNa keTalAka oLakhe (SaTkarmapraveza) uparAMta, saMskRta-prAkRta kAvyo. che, paNa sI. DI. dalAle gurunuM nAma dharmaprabha ane ziSyanuM nAma jayadevagaNi :-zivadevasUrinA ziSya. samaya cokkasa ratnaprabha jaNAvyuM. mohanalAla desAInA mata pramANe te ja yogya nathI. 10 kaDavAnA 62 kaDInA 'bhAvanA saMdhiprakaraNa' nAmanA Jain Education Intemational
Page #212
--------------------------------------------------------------------------
________________ 196 caturvidha saMgha temanA kAvyanA saMpAdakazrI madhusUdana modInA jaNAvyA pramANe te (chAyA-navajala bhariyA mAragaDA, gagana dhaDUke meha | kavi 13-14mI sadIno hovAnuM jaNAya che. bhASAnI dRSTie A aMtare jo Avaze to jANIza (huM) neha || mahattvanuM kAvya. anya kavio :-cheka soLamI sadI sudhI sAhityakIya jinaprabhasUri : moTA bhAganI kRtio zatruMjaya upara apabhraMzavALI nAnImoTI aneka kRtio maLe che, jemake 14mA rahIne racanAra, jinaprabhasUrie "madanarekhA' (saM. 1297) zatakamAM jinasUrinI "aMtaraMgasaMdhi,' 15mA zatakamAMuparAMta apabhraMzamAM ghaNI badhI nAnI kRtio racI gayA che, zayazekharasUri ziSya-'zIlasaMdhi," hemasAra-upadezasaMdhi,' jema ke vizALarAjasUri--'tapasaMdhi,' ratnamaMdiramaNinI saMskRti upadeza | 'jJAnaprakAza kulaka," "caturvidha bhAvanA kulaka," "malli taraMgiNImAM apabhraMza 25 padho ApelAM che. caritra' "jIvAnuzAstisaMdhi,' 'neminAtha rAsa," "yugAdijinacarita siMhasena (raIdhu):-"mahesaracariya,' 'dahalakhaNu kulaka,' 'bhaviyacariu,' 'bhaviyakuDaMba cariuM,' 'sarvacaityaparipATI- jayamAla,' 'zrIpALacarita,' 'sammataguNanihANa' ane svAdhyAya,' 'subhASitakulaka,' 'zrAvakavidhi prakaraNa,' 'dhammAdhamma jayamitrahalle "seNiya cariya" racyuM jyAre yazakIrtie saM. vicArakulaka,' saMvata 1316mAM "vaIrasvAmicariuM,' 'neminAtha 1521nI lagabhaga "caMdakhacariya' racyuM. janmAbhiSeka," "munisuvrata svAmi stotra,' 'chappana dizAkumArI A sivAya aneka kRtio hajI aprasiddha rahI che. janmAbhiSeka,' 'jinastuti,' A aDhAra kRtio to jinaprabha prAcIna gujarAtIno prAraMbha : vikramanI sUrinI che ja. uparAMta nIcenI kRtio paNa temanI hovAno saMbhava che. 13mI sadI ane jaina kavio jemAM-'SapaMcAzadikakumArikA stavana,' 'mahAvIracaritra,' 'jaMbu- gujarAtIno jUnAmAM jUno jainadhArmika kathAkAvyono prakAra caritra' (saM. 1299), "moharAja vijayokti,' 'jinakalyANaka," eTale rAsa-rAsa-rAso che, je apabhraMza mahAkAvyanA sukozalacaritra,' ' nistuti,' 'cAcarIstuti,' "gurustuti....' anusaraNa sadeza che. jaina AkhyAna jevA jaina rAsAo dharmakathAmaya hoya che. kavinI kRtio chaMda ane bhASAnI dRSTie upayogI che. gujarAtamAM cAlukayone sthAne vAghelAo sattA para jinaprabhasUri ziSya :-nAma maLatuM nathI. saM. AvyA. I. sa. 1150thI 1200nA gALA daramiyAna 1328mAM 'narmadAsuMdarI kathA' 71 kaDInuM nAnuM kAvya ane saM. lavaNaprasAda, vIradhavala ane vizaLadeva jevA mahArathIo mAtra 1358mAM bIjuM kAvya gautama svAmIcaritra' 'gaurjara apabhraMza'mAM rAjyavyavasthA sAthe ja nahIM paNa sAhitya ane kalAnA chaMdovidhya sAcavIne lakhyAM che. AzrayadAtA tarIke agragaNya hatA. vastupALa-tejapALa e be merUtuMga :-prabaMdhaciMtAmaNi' (saM. 1361) nA jaina amAtyoe paNa gujarAtanA sAhityasaMskArane sAruM poSaNa racayitA merUtuMgane apabhraMza kRtionA saMgrAhaka tarIke laI ApyuM hatuM zakAya. temAM pracalita sAhitya-laukika ane graMthasthamAMthI | hemacaMdrAcAryajInA apabhraMza duhA pachI maLatuM gujarAtI lIdhelA duhAo bhASA ane sAhityanI rIte upayogI che. sAhitya e rAsa-rAsA sAhitya che. gurjara apabhraMzanI prathama jema ke- rAsakRti 11mI sadImAM muslima kavi abdura rahemAna dvArA muMju bhaNai muNAlavaI juvraNa gayauM najhUri | saMdezarAsaka rUpe prApta thAya che-jeno samaya anizcita che. te jaI sakkara sayakhaDa thiya toI samIThI cUri || pachI] I.sa. 1169 vajasenasUri kRta "bharatezvara bAhubalidhora' maLe che je sAva sAmAnya che, rAsa nathI ane ghora che.48 kaDInI (chAyA-muMja bhaNe mRNAlavatIne, jobana gayuM na jhUra. nAnI rAsa-racanAmAM, cAra khaMDamAM vaheMcIne copAI, doharA, jo sAkara zatakhaMDa thaI, toya te mIThI cUra.) roLAno upayoga karIne temAM RSabhadevanA be putro bharatanavala bhariyA magnaDA gaNi dhaDukakaI mehu | bAhubali vaccenA saMgharSanI kathA varNavAyelI che paraMtu gujarAtI ityantari jaI avisiI take jANIsiI neha , bhASAmAM racAyela sAhityamAM prathama nAma Ave che jenakavi Jain Education Intemational
Page #213
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA zAlibhadrasUrinuM, ke jeo rAjagaccha-vajasenasUrinA paTTadhara hatA, temaNe vi. saM. 1241 phAgaNa mAsa-I. sa. 1185mAM 'bharatezvara-bAhubali rAsa' lakhyo. temAM paNa RSabhadevanA putra bharatezvara ane bAhubali vacce yuddhanuM vistRta ane ramyatAbharyuM varNana 15 khaMDa 'ThavaNa'mAM che. pATavI kuMvara bharata cakravartI thavA mAge che. bAkInA 98 bhAIo tenuM Adhipatya svIkAre che. phakta eka bAhubali paDakAra pheMke che, baMne vacce yuddha thatAM bAhubali jIte che, moTA bhAI pratye aviveka AcarIne harAvyAno pazcAttApa thatAM dIkSA le che. bAhubalinA pAtrAlekhana, vIrarasanI jamAvaTamAM kavine saphaLatA varI che, rAsano prAraMbha H-- "risaha jiNesarapaya paNamevI, sarasati sAmiNi ni sama2evI, navi niraMtara gurucaraNa, bharaha nariMdeha, taNauM carito, je jaMga vasuhIMDaI vadIto, bAra varasa bihuM baMdhavaDuM. 1 hauM hiva e maNisu rAsaha chaMdihi, teM jaNamaNahara maNa ANaMdi bhAvi bhavIyaNa sAMbhaLauM, aMte jaMbudIvi uvajhA ura nayaro, dhaNaNa keMcaNa raNihiM pavaro, avara pavarakara amarapuro 2 "rAyaha e gaNigAra vayaraseNa sUri pATadhara guNagaNahaM e taNau bhaMDArU, zAlibhadra suri jANIIe. kIdhau eha tINa ciraMtu, bharaha naresara rAsu chaMdii jo paDhaI e vasaha visohi (vadIta), sonaru nitu navanihi lahaIe. saMvana e bAraekatAli, phAguNa paMcamai eu kIU e...'' zAlibhadrasUrino bIjo rAsa 'buddhirAsa' nAno, kavitAnI dRSTie ghaNo sAmAnya che. pUrvenA jinadattasUrinI apabhraMzakRti 'upadeza rasAyana'ne maLato Ave che. 'buddhirAsa'mAM jaino mATe sAmAnya vyavahAra-zikhAmaNa, AcArabodha vagere che. trIjo rAsa 'hitazikSA prabuddharAsa' lakhyo hovAnuM kahevAya che, je maLato nathI tethI evuM anumAna thAya che ke uparano 'buddhirAsa' ne A A rAsa eka ja haze! Asiga/AsagaH--ajJAta kavi. phakta upadeza ane jaina tIrthonA mahimAthI bharelA saM. 1257nA 'jIvadayArAsa' uparAMta caMdanabAlAnA jIvananA prasaMgonuM varNana karatA nAnakaDA 35 kaDInA 'caMdanabAlArAsa'nI racanA karI hatI. 197 'jIvadayArAsa', kavie potAnA mosALa jhAlora jaIne tyAMnA sahajigapuranA pArzvajinendranA maMdiramAM racyo hato. dharma ke dharmasUri :--temaNe saM. 1266mAM jaMbusvAmI racita ke jaMbusAmirAsa (jaMbusAmicariya) pAMca ThaviNamAM pracalita roLA chaMda dvArA sAdIsIdhI rIte ApyuM che. jaMbusvAmIno pUrvabhava (zivakumAra) ane te vakhatanI tapasiddhino mahimA gAyo che. uparAMta bIjA bhavamAM brahmacarya vratadhArI jaMbusvAmI ne ATha patnIo, mAtApitA tathA gharamAM corI karavA AvelA 500 coro paNa jaMbUsvAmI sAthe dIkSA le che. jo ke mahendrasiMhasUri be thaI gayA che. temAnAM eka aMcalagacchamAM dharmaghoSasUrinA ziSya ane siMhaprabhasUrinA guru thaI gayA che. temaNe saM. 1294mAM 'zatapadikA' nAmano graMtha racyo hato. janma saM. 1228, dIkSA 1237, AcAryapada 1263mAM ane kAladharma 1309mAM.... bIjA mahendrasUri hemAcAryanA ziSya saM. 1214mAM thayA. temaNe hemacaMdrakRta anekArtha saMgraha upara kairavAkara kaumudI nAmanI TIkA racI hatI. I. sa. 1185. caritano AraMbha H-~ "jiNa ja uvIsaI paya namevi guru calaNa namevI, jaMbUsAmihi taNa riya bhaviki nisuNevI...' aMte "mahiMdasUri gurusIsa dhamma bhaNaIho dhAmI graha, ciMta u rAtidivasi je sidhdhihi UmA diyAhI, bAraha barasa saaihiM kavitu nApanuM chAsaThaI, solaha vijjAevi duriya paNAsau sayalasaMgha" pAlhaNa ke pAlhaNapUta :--racita 'AburAsa'mAM Abu paranA neminAthanA sthAnakano itihAsa 55 kaDImAM che. vastupALa-tejapALe temAM bhajavelA bhAganI mAhitI che. vijayasenasUri H--mahAmAtya vastupAlanA dharmAcArya hatA, temaNe Abu para vastupAla-tejapAle karAvelI neminAthanI pratiSThA saM. 1287 phAgaNavadI trIjane ravivAre karI hatI. siddharAja jayasiMhanA daMDanAyaka tarIke soraThamAM mukAyelA sajjana maMtrIe giranAra parvata para lAkaDAnA sthAne paththaranAM maMdiro baMdhAvyAM tenuM Alekhana 'revaMtagirirAsa' (I.sa. 1231)mAM kareluM che. giranAra para vastupAla-tejapAle racelAM jinamaMdironI kathAnuM varNana sArthaka, AlaMkArika che. prakRti, puSpo ane giranAra ArohaNano mahimA camatkRtibharyo che. A rAsane 4 kaDavAM che.
Page #214
--------------------------------------------------------------------------
________________ 198 caturvidha saMgha itihAsane lagatI keTalIka upayogI mAhitI uparAMta kavi vinayacaMdrasUrinI gaNanApAtra kRti hovA uparAMta te prathama giranAramAMnI vanaspatinI vigata Ape che, te varNasagAInI bAramAsI kAvya che, jemAM rAjimati adhikamAsamAM neminAthano dRSTie jovA jevI che. jema ke-- saMyoga pAmIne dIkSA le che. zrAvaNa-bhAdaravAnI virahAvasthAnuM "aguNa aMjaNa aMbilIya aMbADya aMkulluM! citra ApatI paMktio :- uMbaru aMbaru AmalIya agaru asoya ahalu. 15 zrAvaNisaravaNi kayuM mehe gajjaI virahirijhijajaI dehaI. karavaTa karapaTa karuNatara karavaMdI karavIra! vijjhabakaI 2kukhasi jeva nemihi viSNusahi sahiyaI kema? kuDA kaDAha kayaMba kaDa karaba kadali kaMpAra. 16 bhAdravi bhariyA sara piphakhevisakaruNa roaI rAjaladevi, hA ekalaDI maI niradhAra kima uvekhasi karuNAsAra." veyalu vaMjalu baula vaDo veDasa varaNa viMNa! vAsanI vIriNi viraha vaMsiyAli vaNavaMga. 17 A uparAMta vinayacaMdrajIe 'uvaesamAlAkahANaya chappaya" (upadezamAlA-kathAnaka-Sapada)mAM 81 chappAM ApyA sasami siMbali sirasami siMdhuvAri sirakhaMDa! sarala sAra sAhAra sama sAgu sigu siNadaMDa. 18 che, jeno viSaya jainadharma upadeza che. ajJAtakavie, 119 kaDImAM 7 prakAranAM jainadharmakAryonuM pallavakulla phalulasiya rehaI tAti vaNarAI! pUjA va. nuM varNana 'saptakSetrirAsumAM karyuM che. prAcIna samayamAM tahi -ujjalatali dhamiyata ullaTa aMgi na mAI. 19" rAsa kaI rIte ramatA te aMge temAMthI vizeSa mAhitI maLe che. gujarAtI kavitAno vikAsa tapAsavA te upayogI kRti che. rAsomAM dhIme dhIme geyatAne kAraNe DhALo vadhatA jatA hatA tema dohRNa-I. sa. 1169 thI 1434 sudhIno A rAsa parathI jaNAya che. Adi- prAgunarasiMhayuga mukhyatve jaina rAsa yuga che. I. sa. 1244nA "savi arihaMta namevI siddha sUri uvajhAya, arasAmAM dolDaNa dvArA 34 kaDImAM gajasukumAlanuM TUMku caritra panara karmabhUmi sAhU tIha paNamiya pAya.." 'gajasukamAla rAsa' tarIke nirUpAyeluM che. temAM devakInI icchA bhAvikoe saMsAra sarovarane pAra karavA mATe jine kahelAM pramANe prApta kumAra gajasukumAla, neminAtha pAse dIkSA le che sAta kSetromAM dharma vAvavo joIe ema kavi kahe che. ema darzAvyuM che. saMgrAmasiMhanA "zAlibhadracaritra' rAsamAM pUrvajanmano sumatigaNi :-racita neminAtharAsa'mAM 23mA dhanA govALa zAlibhadrarUpe dhanADhya zeThane tyAM avatarI rAjAne tIrthaMkara neminAthanuM caritra varNavAyeluM che. paNa potAnI saMpattithI AMjI de che, batrIsa kanyAone eka sAthe vikramanI caudamI sadI paraNe che paNa aMte virakta bane che. te kALanA lagnarivAja ane munizrI jinavijayajInA mAnavA pramANe ratnasiMhasUri, bhojananuM madhura citra che, maMgaLapherA ane rANInA rusaNAMnA gIta tapagacchamAM thayelA saiddhAMtika zrI manicaMdra sUrinA ziSya hatA ne rucira che. vikramanI teramI sadImAM vidyamAna hatA. temaNe TIkA sahita prajJAtilakasUrie " kalI rAsa' I. sa. 1307 (saM. pudgalaSatrizikA', 'nigodaSatrizikA' racI. temanA ziSya 1363) koraMTAmAM racyo, jemAM Abu taLeTImAM AvelA jainatIrtha vinayacaMdra neminAtha catuSpAdikA' 40 TUMkanuM kAvya racyuM che, jo kachalI gAmano mahimA tathA sUriparaMparA ApI che, jo ke zrI ke racyAnI sAlanI mAhitI nathI. pratamAM lakhyAnI sAla ke. kA. zAstrI to A rAsane koI ajJAta kavino mAne che. 1366nI che eTale te pahelAMnI A racanA hovI joIe. AdibhASAnA sAhityika svarUpane jANavA upayogI A kRtimAM, rAjimati vAgdatta pati neminAthanA virahathI kevI duHkhI banI "gaNavaI jo jima duriu vihaMDaNu, hatI tenuM varNana ApeluM che. A kAvyano prakAra bAramAsI che, zelanivAraNu tihuyaNa maMDANa, kAraNa ke temAM varSanA bAra mAsanA Rtucakra sAthe virahiNI paNamavi sAmIla pAsa jiSNu...... nAyikAnuM dazAvarNana Ave che. jaina bAramAsI kAvyomAM analakuMDa saMbhama paramAra rAja
Page #215
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA karaI hiM che savicAra, Abu girivarU tahiM pavaro.....'' ambadevasUri :--nAcaMdragacchanA pAsaDasUrinA ziSya hatA. temanA I. sa. 1315 (saM. 1371)nA 'samarArAso'- samarasiMha rAsano nAyaka samarasiMha maMtrI osavALa hato ane tenA para alapakhAnanI maherabAnI hatI. teNe saMgha kADhyo hato. A saMghapati samarA-samarasiMhe paNa keTalAMka stavano banAvyAM hatAM. 'samarArAsu'mAM paNa pATaNanA saMghapati vaNika samarasiMhe joDela saMghanI yAtrAnuM varNana karyuM che. teno muslima rAjyamAM mAna-mobho, devAlayono karelo uddhAra, jaina tIrtho vagerenAM varNana uparAMta e vakhatanAM gujarAtanAM itihAsa-bhUgoLa ane jainasamAjano temAMthI paricaya sAMpaDe che. samarasiMhe saM. 1371- mAM zatruMjaya para RSabhadevanI mUrti pratiSThita karAvI. samarArAso paNa te ja varSamAM racAyo hato. temAM ThIka ThIka kavitA, upayogI aiti. mAhitI, bhinna prakAranA dezI DhALa ane thoDI gujarAtanI bhUgoLa maLI Ave che.' "savaMtira ikahattara thApio risaha jiNiMdo, caitravida sAtama pahuta ghare naMdaoe jA vi caMdo......... ......ehu rAsu jo paDhaI guNaI nAriu jiNa hari deI, zravaNi suNaI so bayaThaIe tIrathae tIrathajAtra phaluliI.' maMDalika :--1360nA AsapAsa racAyelA pethaDarAsamAM saMDera-pATaNanA poravADavaMzanA pethaDazAhe karAvelI saMghayAtrA tathA sukRtyonuM varNana che. jinamaMdiramAM paNa rAsa ramAtA teno ullekha maLe che. saMghayAtrAe nIkaLe che te pahelAM gAmamAM thatAM utsavanuM varNana kavi Ape che H-- devAlaI bAlIya, nayaNi visAliya, dvitIya tAlI gi phiratI harisa bhare! ti nAcaI khelA, bayuktavelA bAlA bholA lau DArisa ramaI......... "kAvya karatAM tenI upayogitA itihAsa, bhUgoLa ane kAvyabaMdhanI dRSTie khAsa che." navA chaMdamAM saraiyAno ahIM gujarAtI bhASAmAM sau prathama upayoga thayo che. dharmakuzalajI :--jinacaMdrasUrinA ziSya hatA, temaNe 38 kaDInA 'jina kuzalasUri paTTAbhiSeka rAsa'mAM caMdragacchanA zrI jinakuzalasUrine AcAryapade sthApyA tenA samAraMbha prasaMganuM varNana kareluM che. For Private 199 sarvAnaMdasUri :--paMdaramAM saikAmAM thayA hovAno saMbhava che. temaNe 135 kaDImAM maMgalakalaza nAmanA rAjakumAranI premalagnakathA 'maMgala kalaza carita' (maMgala kalasa copAI)mAM kathela che. A sivAya eka sarvAnaMdasUrie saM. 1302mAM caMdraprabhacaritra raceluM che. bIjA sarvAnaMdasUrie jagaDUcarita rahyuM che. AcArya jinapadmasUri :~~~I. sa. 1326-44 daramyAna thaI gayA. temaNe 'zrI sthUlibhadraphAga' racyo, je temanI alaMkArayukta bhASAthI jANIto che. phAgu paddhatinAM atyAra sudhImAM maLelA kAvyomAM te jUnAmAM jUnuM gaNAya che. somamUrti :--saM. 1331 pachI jinezvarasUri dIkSA vivAha varNanA rAsa' nAmanuM 33 TUMkanuM prAcIna kAvya lakhyuM che te vakhatanI bhASAnuM pratinidhitva temAM joI zakAya che. vivAhanAM aMte-- "eha vIvAhula je paDhahiM je dayahi pelApeliya raMgari, tAha jiNesarasUri supasannu ima bhaNaI bhaviya gaNi." jagaDu :--jinezvarasUrinA ziSya jagaDUe saM0 1331 pachI 64 kaDInI saLaMga 'samyaktvamAM caupaI' lakhI temAM AstikanAM lakSaNa ApelAM che, jeno prAraMbha-- "bhale bhaNauM mAI ri joI, dhammaI mUlujI sakita hoI, samakeitu viSNu jo kriyA kareI, tAtaI lohi nIrU ghAleI." padma :--A kavi kadAca jinapadmasUri paNa hoI zake. caudamA saikAnA A kavie, 'sAlibhadra kakka' ane 57 TUMkanI 'duhAmAtRkA' lakhyAM 'kakka' e naitika bodhakAvya che. mAtRkAne kakka-kakko e varNAkSaro paranAM bodhakAvyo che. mAtRkA eTale bArAkhaDI. mAtRkA 'a' thI zarU karIne, to kakko 'ka'thI zarU karIne moTe bhAge eka varSe eka kaDIno dharma-nIti-bodha ApatuM upadeza kAvya hoya che. solaNuM :--temaNe vikramanA, 14mA saikAnuM lAgatuM geyaprakAranuM kAvya 'carcarikA' lakhyuM. teno prAraMbha-- "jiNa cauvA name viSNu sarasaIpaya paNa mevi, ArAha guru aSpaNau avicaluM bhAvu dharevi, kara joDa u solaNu bhaNaI jIviu saphalu karesu, turmDi avadhAraha miyau cari hauM gAesu....'' ajJAtakavi :--nI saM. 1350nA tADapatramAM 'mAtRkAcaupaI'nI pUrve 61 kaDInA 'saMvegamAtRkA" nAmaka kRti maLe che. Personal Use Only
Page #216
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'aMta 200 caturvidha saMgha vikramanI paMdaramI sadI zAlibhadrasUri -hiMdudharmanA paurANika kathAnaka "rAjala devisauM siddhi gayau sode thaNI jaI, aMgenA jainakavioe je rAsa racyA che emAM prathama che vi.sa. malahArihiM rAyasihara sUri kiu phAga ramI jaI....." 1410no zAlibhadrasUrino 15 ivaNino "paMcapaMDa rAsa'. tenI merunaMdana :-teo uparanA ja samayagALAnA kavi 300 kaDImAM mahAbhAratanI kathA savistAra ApI, temAM hatA. jinodayasUrinA ziSya hatA ane gurunA pATaNamAM avasAna jainadharmanA prasaMgono umero karyo che, jemake pAMDavo nemijinezvaranuM vakhate temanA para "jinodayasUri vivAhalau" saM. 1432, I. nirvANa sAMbhaLI, zatrujya tIrthamAM AvI siddhi pAme che. kavitA, sa. 1776mAM racyuM, je caudamA saikAnI bhASAnA abhyAsa mATe kAvyabaMdha ane bhASAnI dRSTie te upayogI che. tathA kAvyabaMdhanI dRSTie agatyanuM gaNAya che. A uparAMta 32 vinayaprabha [vijayaprabha? udayavanta?] :-temaNe kaDInuM 'ajita zAMti stavana' racyuM. "vivAhala' jenakAvyaprakAra I. sa. 1349mAM saM. 1412mAM khaMbhAtamAM "gauttamasvAmIno che. "vivAhalu' eTale lagna ke vivAha, je A kAvyaprakArano rAsa' banAvyo, jemAM temaNe mahAvIrasvAmInA siddha tejasvI viSaya che paNa te zRMgArika vivAha nahIM, paraMtu vairAgyano. A ziSya gautamasvAmInuM caritra, AkarSaka upamAvali ApIne karyuM kAvya rUpAtmaka hoya che. che somamUrtie I. sa. 1199mAM sau prathama jinezvarasUri bhAsA- "tava caDio ghaNamANa gaje, IdabhaI bhUdeva to, vivAhalu' racyo. vivAhalumAM chaMda, dohA, jhUlaNA vagere huMkArokari saMcarisa, kavaNasu jiNavara deva to. upayogamAM levAya che. yojana bhUmi samo araNa, pekhe prathamAraMbhato; "zrI jinadayasUri vivAhalauM' Adi :- dahadisi dekhe vividha vadhu, AvaMtI sura-raMbhato." "sayalamaNa vaMchiye kAmakuMbhovama pAsAyakamala paNamUvi rAjazekharasUri :-zrI tilakasUrinA ziSya hatA. bhati, sugara jiNaudaya sUri kariju vIvAhalI sahiya temaNe neminAtha phAga' [vi. saM. 1405, Azare I. sa. UmAhalau muzma citti. 1349] racyo. teo saMskRta-prAkRtanA samartha vidvAna hatA. A aMte- ehu siri jiNa udayasUri niya sAmiNo dhArmika phAgumAM neminAthanI pravajyAnuM kathAnaka Ave che. jemanA kahiu maI cariu aI maMdabuddhi, cittamAM vairAgya hato evA neminAthane zrIkRSNanI rANIo akhtaso dikakhaguru deu supaunnI vasaMtalIlA ramADI rAjula-rAjimatI sAthe lagna karavAnI daMsaNa nANa cArita suddhi. samajaNa pADe che. lagna karavA AvelA neminAtha, jAnaiyAonA bhojanakAje vADAmAM bAMdhelA pazuo jotAM ahiMsAnI skUraNA eha gururAya vIvAhalau je paDhaI je guNaI je sugaMti, thatAM vairAgya lIdho, UrjayaMta parvata para tapa karI kevaLajJAna ubhaya lAge vitte lahaI maNavaMchiye merunaMdana gaNi ima bhaNaMti." meLavyuM. ravAnukArI varNaracanA, kathAnI rasikatA ane kavinuM ajita-zAMtistavana, Adi :- karNamaMjula padAvalivALuM bhASAprabhutva vakhANavA lAyaka che. maMgalA kamalA kaMda e, sutra sAgara pUnama caMdae, rAjazekharasUrie neminAtha phAga" uparAMta saMskRtamAM jagaguru ajita jiNaMdae, zAMtisara nayaNAnaMdae. caturvizati prabaMdha' ke 'prabaMdhakoSa' (I. sa. 1349] ane bihuM jinavara praNamevae, bihaMguNagAIsa saMkhevae, zrIdhararacita "nyAyakaMdalI' para paMjikA racelI che. A uparAMta puNyabhaMDAra bhareNu e mAnavabhava saphala kareNue." vinoda kathAsaMgraha' e nAmano TUMkI rasaprada ane bodhaka kathAno aMte- "ima bhagatihi bholima taNI e, saMgraha racyo che. siri aji ya saMti jiNa bhuja bhaNIe, 'neminAtha phAga'no Adi saraNibihuM jiNa pAyae, "siddha jehi saI vaccariya te tisthaya namevI, zrI merUnaMdaNa uvajhAyae." phAgubaMdhi pahu nemi jiNu guNagAe sa6 kevI...." jayazekhara :-kavana I. sa. 1780-1406nI Jain Education Intemational
Page #217
--------------------------------------------------------------------------
________________ 201 tavArIkhanI tejachAyA AjubAju. temanI sadInA uttama kavi. teo mahendraprabhasUrinA ziSya hatA. temaNe saM. 1436mAM 12000 zlokano prAkRtamAM mahAnagraMtha 'upadezaciMtAmaNi' racyo tenA bhAvAnuvAdarUpe saM. 1462mAM khaMbhAtamAM 'prabodha ciMtAmaNi' '(tribhuvanadIpakaprabaMdha' ke 'paramahaMsaprabodha') prabaMdha racyo. saMskRtamAM "dhammila' mahAkAvya lakhyuM, tyArabAda "jainakumAra saMbhava' lakhyuM, uparAMta vi. saM. 1860nI AsapAsa 9 kaDInI racanA AbutIrthanA stavanarUpe 'arbudAcalavInatI" uparAMta nAnA graMtho-- zatruMjaya,' 'giranAra,' "mahAvIravija e traNa para saMskRta batrIza zlokanI kAtrizikA, Atmabodha, kulaka (prAkRta), dharmasarvasva (udhdhata) racela che, jyAre potAnA graMtha 'upadezaciMtAmaNi' para avacUri ane upadezamAlA tathA puSpamAlA para avacUri (nAnI TIkA) kriyAgupta-stotra, 114 doharAnuM 'neminAtha phAgu' racela che, je zreSTha Rtu kAvya gaNI zakAya. narasiMha mahetA, bhAlaNa, mIrAMbAI vagere karatAM temanA uparokta prabaMdhamAM jUnI gujarAtInuM svarUpa vadhu spaSTa mAluma paDe che. temanA samayamAM 'prabodha ciMtAmaNi' sarva zreSTha gaNAya che temAM jUnI gujarAtI che ane duhA, dhUpada, ekatAlI, copAI, vastu, sarasvatI dhaula, chAya, gUjarI vagere aneka chaMdo vaparAyA che. tribhuvanadIpaka prabaMdha (paramahaMsa prabaMdha) rAga dhanyAsI Adi"pahile paramesara namI, avigatu avicala citi; samarisa samarasi jhIlatI, haMsAmaNi sarasatti. mAnasa sari jAM nirmalaI, karaI kutUhalu haMsu; tAM sarasati raMgi rahaI, josI jANaI haMsu. pANi pAhaNi sAmiNI, mana sarasati saMbhAri, dIsaI dUsaNa dUaMgamI, bhIDe bhUaNa dUAri." somasuMdarasUri -gujarAtI sAhityamAM gadya-padya ema ubhaya prakAranI sAhitya pravRtti karanArAomAM agrasthAne gaNAya tevA hatA. tapAgacchanA pacAsamAM paTTadhara hatA. temano janma saM. 1430, dIkSA 1437, vAcakapada 1450, sUripada 1457 tathA kAladharma 1499mAM. temaNe saMskRtamAM "bhANa-trayacUrNi,' 'kalyANakastava,' 'ratnakoza," "navastavI' va. ane gujarAtImAM gadyamAM 'upadezamAlA" "bAlAvabodha' (saM. 1485) tathA yogazAstra'-'paDAvazyaka' - "ArAdhanA' - "patAkA'-'navatatvi'- "SaSThIzataka' e cha bAlAvabodha karyA che. "yogazAstra-caturthaprakAzano bAlAvabodha racanAra munisuMdara sUri temanA ziSya hatA. temanuM caritra "somasaubhAgyakAvya'mAM gUMtheluM che. 'ArAdhanA rAsa' uparAMta gujarAtI-prAkRta-saMskRta mizra neminAtha navasa' phAgu ke jenA maMgalAcaraNamAM be saMskRta zloka pachI rAsaka A rIte che. samara visArada sakala visArada sAra dayA para devI re, gAIsu nemi jiNiMda niraMjana raMjana jagaha namevI re; ravitali varataI sorIe puravAra avayanayara siMgArare, samudravijaya tihAMrAja karati pati ratipatina u avatAra re." jinabhadrasUriziSya -(upadezamAlA saM. 1485 pachI lagabhaga so-savAso varSa bAda) "kharataraguru-guNavarNanachappaya' nAmanuM eka vistRta kAvya ajJAta kavinuM maLe che. emAM jayasiMhadevanA rAjyakALathI thayelA kharataragacchanA AcAryonI sAlavArI ane upayogI hakIkata apAyelI che. jayAnaMdasUri -vi. saM. 1410nI AsapAsa 'kSetra prakAzarAsa' racyo hato paNa te meLavI zakAyo nathI. | vijayabhadra:-rAjakuMvarI kamalAnA zIla-sadAcArano mahimA samajAvIne karmavipAka samajAvatuM kathAnaka ApeluM che. kamalAvatI rAsa' 3 gAthAno ane kalAvatI satIno rAsa', sauthI gujarAtI lokakathA "haMsarAja vaccharAja' saM. 1411mAM, 'zIla viSe sajhAya' saM. 1411mAM, "zIla viSe zikhAmaNa sajhAya' racela. kalAvatI rAsamAM tatkAlIna bhASAnA aMzo ThIka ThIka pramANamAM sacavAI rahyA che. harasevaka -kukaDI gAmamAM comAsuM gALyuM te daramiyAna saM. 1413mAM 'mayaNarehAno rAsa' 188 kaDImAM racyo, jemAM rAjasthAnI-mAravADI ghaNA zabdo-pratyayo Ave che. jo ke tenI bhASA saM. 1413 jeTalI jUnI lAgatI nathI. Adi dohA "juA mAMsa dAru taNI, kare vezyAzuM joSa jIva hiMsA corI kare, paranArIno doSa." DhAla-anAthInI vairAgI dezImAM." "vyasana sAtamuM paranArInuM, pratyakSa pApa dIkhAyuM, rAvaNa padamotara maNiratha rAjA, tInuM rAja gamAyuM." Jain Education Intemational
Page #218
--------------------------------------------------------------------------
________________ 202 jinodayasUri :kharataragacchanA hatA. janma pAlaNapuramAM. rudrapAla-dhAraladevIne tyAM saM. 1375mAM. mULa nAma samara. saM. 1382mAM kuMvArA rahIne jinakuzalasUri pAsethI dIkSA meLavI. somaprabha nAma pADyuM. saM. 1406mAM jesalamIramAM vAcanAcAryanI padavI, saM. 1415mAM taruNaprabhasUrie khaMbhAtamAM temane sUripadavI ApIne jinodayasUri nAma ApIne jinakuzaLasUrinI pATe sthApyA. svargastha saM. 1432mAM. kRti'trivikrama rAsa.' saM. 1415mAM te aMge vizeSa mAhitI maLatI nathI. jJAnakalazaH--saM. 1415mAM khaMbhAtamAM jinodayasUrine sUripada-pradAnakriyA vakhatenuM varNana jJAnakalaze te ja varSe zrI jinodayasUri paTTAbhiSeka rAsa'mAM ApyuM che. Adi-- satikaraNu sirisaMtinAha yakamala namevI, kasamIraha maMDaNIya devi sarasati sumarevI, jaNava2 siri jiNaudayasUri guruguNa gAesU, pATa mahocchavu rAsu raMga tasu hauM pabhaNesU.' vidhdhaNuH--jinodayasUrinA ziSya hatA, pitAnuM nAma Thukkara mAlhe. saM. 1423mAM 548 kaDInI 'jJAnapaMcamI copAI' racI. devasuMdara sUriziSyaH--devasuMdarasUrine, sUripadavI saM. 1420mAM maLI hatI ane teo saM. 1450sudhI hayAta hatA. te gALAmAM 'kAkabaMdhi caupAI'-kakkAnA akSarone anukrame AdyAkSara banAvI 69 TUMkanI racI. jemAM dAna, zIla, tapa ane bhAva e cAra jainadharmanA mukhya siddhAMtono upadeza te kALanI anurUpa bhASAmAM zrI devasuMdarasUrine vaMdanA karI temanA koI ziSya racI che. prAraMbha "arihaMta siddha Ayariya uvajjhAya, sAhu suguru devasuMdarasUri pAya; vaMdiya suya sAmaNi samarevi, dhamma kakkapa bhaNisu saMkhevi. karau dharma mana bhUlA bhamau, mANasa bhava kAMI Arlinigamau? dAna zIla tapa bhAvanasAra, saha gura vayaNu pAlau savicAra....' jinazekharasUri-jinaratnasUrinA ziSya, saM. 1455 Aso suda 10nA roja 'zAlibhadrAsa' racyo. temanI bhASAmAM madhyakAlIna gujarAtInI prathama bhamikAnAM rUpo vyakta thAya che. sAdhuhaMsaH--tapagacchanA For Private caturvidha saMgha vasto (vastiga)H--saM. 1462 pahelAM thaI gayelA A kavinI gaNanA prasiddha jaina kaviomAM thAya che. temaNe manuSya, tirthaMka, naraka, deva e 4 (cihaMgati) saMbaMdhI 94 TuMkanI copAImAM vividhaprakAranI yonimAM bhaTakatA jIvane bhogavavA paDatA du:khanuM varNana 'cihaMgati copAI'mAM Apela che. temanA gurunuM nAma prabharatna ke ratnaprabha hovAno saMbhava che. 'ciDuMgati copAI'nA aMte lakhyuM che-- murakhamAhi mUpahilI lIha, jiNa dharmamAhi vasau savidIha, kAlauM gahilauM boli ThAuM, te upuNu sahaguru taNa upasAu, atinI chaI mU ghaNI Teva, guruyA saMghanI nitu karU seva, ajJAna paNaI AsAtana, thAI, vastigalAgaI zrI saMgha pAya. hIrAnaMdasUriH--pIMpala gaccha vIradevasUri-- vIraprabhasUrinA ziSya. 'vidyAvilAsa pavADo' saM. 1485mAM lakhyo. jaMbUsvAmIno vivAhalo' saM. 1495mAM, 'kalikALa' uparAMta 'vastupALa-tejapAla rAsa' ane 'dazArNabhadra rAsa' lakhyo teno prAraMbha-- "vIra jiNesara paya namIe, samarIya samarIya sarasati daivi ki, dasanabhadra guNa gAIsyuMe, hIyaDalaI hIraDalaI haraSa dharevi ki vIra jiNesara paya namIe.' 'vidyAvilAsa pavADo' bhASA ane sAmAjika dRSTie vizeSa gaNAya. dayAsAgarasUri -saM. 1486mAM 'dharmadattacaritra' lakhyuM. jayasAgaraH--saM. 1489mAM 'vayarasvAmIguru rAsa' jUnAgaDhamAM lakhyo ane 'kalyANamaMdira bhASA' copAI racI. megho (meho):--zrI 'tIrthamALA stavana' uparAMta saM. 1499nA kArtikamAsamAM 'rANakapura stavana' racyuM. devaratnasUri ziSyaH--devaratnasUrinA koI ziSye 65 TUMkamAM, judA judA prAcIna chaMdamAM saM. 1499mAM 'devaratnasUri phAga' nAmanuM suMdara kAvya ApyuM, jemAM zarUAtamAM maMgalAcaraNanA zloka bAda rAsano prAraMbha "tribhuvana gagana vibhAsana diNayara, nayara jIrAuli vAMsare, namiya niraMjana bhavabhaya bhaMjana, sajjana raMjana pAsare, kavijana mAnasa saravaraha sIya, sarisIa avicala bhatire, dhyAIsu bhAvi+ devI sArada, zArada ziza karaMkita re....... Personal Use Only
Page #219
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 203 dhanadevagaNI -saM. 1502mAM suraMgAbhidhAna prationA saMgrahamAMthI "zrI jabUsvAmI sadbhavastunI prata maLI 'nemiphAga' racela che. AvI che, jeno samaya 14mI zatAbdI pachIno to nathI ja. guNaratnasUri:-nAyela gacchIya guNasamudrasUri pariziSTaH. guNadevasUrinA ziSya guNaratnasUrie "RSabharAsa' tathA | jaina kavio vikramanI 16mI sadI bharatabAhubalI prabaMdha' vi.nA paMdaramAM saikAmAM lakhyo. sAhityano koI tabakko saMpUrNa vilIna thaIne tarata ja bhAvasuMdara:-tapagaccha somasuMdarasUrinA ziSya | navo tabakko zarU thato nathI. paMdaramI sadIthI prAcIna gujarAtIno mahAvIrastavana' lakhyuM. tabakko pUro thAya che ne madhyakAlano tabakko zarU thAya che, chatAM somasuMdaraH-paMdaramAM zatakanA uttarArdhamAM jaina kaviomAM prAcIna gujarAtI lAkSaNikatAo 19mA saikAmAM kharataragaccha paTTAvalI' racI. paNa dekhAya che. tethI anusaMdhAnarUpe A pariziSTa ApyuM chedevaprabhagaNi -somatilakasUrinA ziSya hatA. depAlaH--saM. 1500thI 1522 sudhImAM vidyamAna vikramanA paMdaramA saikAnA pUrvArdhamAM "kumArapALano rAsa" 41 kavi. dilhInA prasiddha desalaharA zAha amarA ane sAraMgano te kaDI (jinavijayajInA mata pramANe 42-43)no racyo, je roLA Azrita hato. depAla bhojaka hato. gujarAtamAM rahIne ghaNAM ane vastu chaMdamAM che. temAM kumArapALe dharmaghoSaNA, amAri kAvyo racyAM hatAM. zrI RSabhadAsa kavi jevAe paNa potAnAM ghoSaNA karAvI, tenAthI prajAne thayelA sukhanuM varNana che. kAvyamAM temano ullekha karyo che. depAlanAM jAvaDabhAvaDa rAsa, zikArazokha, duta ane mAMsa-bhojananA pratibaMdhanI kumArapALe rohiNIyA corano rAsa, ArdrakumAranuM sUDa, vajasvAmI copAI, karelI vyavasthAno khyAla Apyo che. caMdanabAlA caritra copAI, hariyALI, sthUlibhadranI kakkAvALI, sAdhakIrti-vaDatapagaccha-jinadattasUrinA ziSya hatA. sthUlabhadra phAga, AdrakumAra dhavala, snAtrapUjA thAvasyA kumAra temaNe "masyodarakumAra rAsa' vastu chaMda ane mukhyabhAge copAI bhAsa, jaMbUsavAmI, paMcabhavavarNana copAI jANItAM che. chaMdanI madadathI lakhyo. saM. 1499mAM 'vikrama caritra kumArarAsa' sthUlibhadranI kakkAvALImAMthI paMktio- lakhyo. kAvyanAM namUnAo kavitAmAM upayogI tattva jaNAya che. "e bhale bhalerI akhiraha bAvanaha dhari ehi, 'neminAtha' viSayaka kAvya tathA "tribhuvana caitya pravADI' kAvyo AgalI maDaI dasagaNaI aMkaNI parieha. lakhyAM che. gaNa garUA doI lIhaDI gaNapastAra vizAla, tejavardhanaHvikramanA 15mA saikAmAM thaI gayA. bhUlabhadra munivara carIya, kahisaI kavi depAla. 'bharatabAhubalI rAsa" lakhyo. kamaNavayaNa naravara rayaNa rUpi mayaNae." sarvAnaMdasUri -teo paNa A ja saikAmAM thaI gayA ratnAkarasUri -uparokta kavinA samakAlIna temanA (jo ke A ja nAmanA eka sarvAnaMdasUri saM. 1302mAM "AdinAtha janmAbhiSeka'no aMta bhAgacaMdraprabhacaritra racI gayA che, bIjA sarvAnaMdasUrie jagaDUcarita risaha majjaNa risaha majjaNa kariya surarAya, racyuM che) hoya tema lAge che. temaNe "maMgalakalasa copAI racI, upADiya jaya jaya kariya, jananI pAsi mihevijatA; temAMnA maMgalAcaraNa pachInA duhA naMdIzvara aTTa divasa, kariya deva devI niyaThANa pattA, "raliA rasAla nisuNatAM maMgalakalasa carita, INipari sayala jinezvarahi, karahu nAvaNa bahu bhati; bhavio bhAviI saMbhalu karIu sunicala citui. muni rayaNAyara pAvaDara, jima tu diyaI varamuni." nizcalacita pasAulaI vighana vilIjaI dUri, saMghavimala-tapogacchanA munisuMdaranA ziSya. saM. sulalita vANI ima bhaNaI zrI sarvAnaMdasUri." 1501 jeTha suda 4 gurunA roja sudarzana zreSThino rAsa prabaMdha' -A uparAMta zrI agaracaMda nAhaTAe ApelI prastAvanA lakhyo. keTalIka pratamAM azuddhatAne kAraNe temanuM nAma "melo pramANe jesalameranA bhaMDAramAM saMvata 1437mAM lakhAyelI saMghavI' vaMcAya che. Jain Education Intemational
Page #220
--------------------------------------------------------------------------
________________ lakhyo. 204 caturvidha saMgha dhanadevagaNi -saM. 1502mAM "suraMgAbhidhAna nemiphAga" "lobhavAhiM jIvagamAra, mithyA dharama thApyo apAra, racyo. temAM saMskRta, prAkRta ane gujarAtIno upayoga thayo che. zAstra lokhAM bahu jinavarataNAM, kumata thApyA tINe ApaNA. huMDA sarpiNI kAla vizAla, paMca mithyAna Upaje guNamAla, AnaMdamuni -dharmalakSmI mahArA-bhAsa' saM. 1500 jima pUnima thakI caMdrakalA hANi, tima paMcamakAliM jinavaravANi." mAM lakhyo. A uparAMta brahmajinadAse, "yazodhara rAsa', 'AdinAtha AsAyataH- haMsavatsa kathA copaI saM. 1513 rAsa', "zreNika rAsa' lakhela che. pahelAM lakhI. teo jaina kavi hatA ke kema? te vivAdAspada jJAnasAgarasUri ziSya -vaDatapagacchanA hatA. saM. gaNAya. 1520mAM 'jIvabhavasthiti rAsa' lakhyo. ratnazakharaH-saM. 1510nI AsapAsa 'ratvacUDa rAsa' bhaktivijaya - saM. 15ramAM 'citrasena padmAvatI rAsa' racyo. kalyANasAgara:-"vIzI' lakhI. (20 viharamAna pethoH--jAMbUgrAmavAsI zrImAla jJAtino zrAvaka-guru jinastutimAMthI 14nI jinastuti lakhI che, te pachInAM 6 jinanAM AMcalagacchIya jayakezarasUri, -AcArya saM. 1494, gIta saubhAgyaratna pUrAM karyA.) saM. 1510nI AsapAsa gacchanAyaka pada 1501-svargavAsa 1542mAM. saM. 1494thI agaDadattarAsa' racyo. 1542nA koI gALAmAM "pArzvanAtha dezabhava vivAhalo" racyo. | RSivardhanasUri -AMcalika gacchanAyaka jayakIrtisUri lakSmIratnasUri:-jayakalyANamUri-vimalasomasUriziSya. saM. 1512 citrakoTagiri-citoDamAM 'nalarAja caupAI' ziSya-'sUrapriya kumArarAsa' racyo. (naLadamayaMti rAsa) lakhela che. jJAnasAgara:-guNadevasUri ziSya-saM. 1523mAM matizekharaH-upAdhyAya devaguptisUri siddhisUri-kakka- jinabhavasthiti rAsa," saM. 1531mAM 'siddhacakrarAsa-zrIpAla sari-zIlasuMdara ziSya. saM. 1514mAM "dhanA rAsa' racyo. rAsa' uparAMta "mahAvIra stavana,' pada, chUTaka prabhAtI racyAM. neminAtha vasaMta phUlaDAM' saM. 1576mAM, "kuragaDu (kUraghaTa) maharSi | maMgaladharma -ratnAkara gaccha jayatilakasUri- rAsa' saM. 1537mAM ane te ja varSamAM "mayaNarehA satI rAsa' ratnasiMhasUri-udayavallabhasUri-jJAnasAgarasUri-udayadharma ziSya lakhyo. hatA. temaNe saM. 152pamAM "maMgalakalaza rAsa' racyo, jenA jinavarjhana -saM. 1515nA AsapAsa thayA. prAraMbhamAM- dhanArAsa' lakhyo. "Adi jiNavara jiNavara sukhadAtAra nyAyasuMdara upAdhyAya -kharatara jinavardhanasUri saMti jiNesara saMtikara neminAha sobhAgasuMdara ziSya. saM. 1516mAM "vidyAvilAsa nareMdra caupaI' racI. pAsa niNaMda vighanahara vardhamAna kalyANa maMdira paca tirthaMkara suguru namI sarasati aMbikAdevi ratnasiMha ziSya -tapAgacchanA hatA. jemaNe saM. samaravi maMgala kalazahu caritra bhANasu saMkhevi..." 1516mAM 'jaMbUsvAmI rAsa' racyo. devakIrtisaM. 1531mAM "dhanAzAlibhadra rAsa" rAjatilaka gaNiH-35 TUMkano "zAlibhadra muni rAsa' racyo. racyo. (pUrNimA gacchamAM eka rAjatilakasUri thayela che, kadAca puNyanaMdaH-(kharataragaccha jinasamudrasUrite ja A kavi hoya?!) sAgaracaMdasUri-ra-kIrti-samayabhakta rUpakamAlA" lakhI, jenA brahmajinadAsa - digaMbara sakalakIrti - bhuvanakIrti para ratnaraMga upAdhyAye saM. 1582mAM "bAlAbodha' lakhyo. ziSya) saM. 1528mAM "harivaMza rAsa' racyo. aMtabhAgamAMthI devaprabhagaNiH--vIrasiMhaziSya. saM. 1540 pahelAM paMktio- 'kumArapAlarAsa" lakhyo. temAMthI paMktio- Jain Education Intemational
Page #221
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA "merI bhUMgala Dhola ghaNA dhamadhama nIsANA khelA nAcai raMgabhare navanavA sujANA, dhAmiNi diI rAsa kara saMgraha AvI, madhurI vANihi bhaNaI bhAsA kavikaMna suhAvI.' udayadharmaH-Agama-ga. muni siMhasUri-vijayasiMha u.-muni (ti) sAgaraziSya-dharmakalpadruma' tathA saM. 1543mAM 'malayasuMdara rAsa,' saM. 1550mAM 'kathAbatrIsI' lakhI. vacchaH--saM. 1544 pahelAM 'mRgAMkalekhA rAsa' 401 kaDIno lakhyo. hanumAnanI mAtA aMjanAsuMdarInI kathA ane mRgAMkalekhAnI ciratrakathA vacce ghaNuM sAmya che. vacchabhaMDArIH--navapallava pArzvanAtha kalaza' lakhyo. depAla kavinA samakAlIna jaNAya che. vaccha ane vacchabhaMDArA kadAca baMne eka ja hovAno saMbhava. sarvAMgasuMdaraH-(vaDatapagaccha--jayazekharasUri jinasuMdara-sUri-jinaratnasUri-jayasuMdara. ziSya) saM. 1548mAM 'sAra zikhAmaNa rAsa' lakhyo. temAM jIvahiMsAtyAga, rAtribhojananiSedha, gALeluM pANI pIvuM, abhakSyatyAga Adi zikhAmaNanI vAto che. temanA eka ziSya hemasuMdaragaNi hatA. hemavimalasUriH-(tapogaccha, 55mA paTTadhara) saM. 1548 pachI ne 1568 pahelAM 'mRgaputra sajhAya' racI. temano janma vaDagAmamAM saM. 1522mAM, pitA gaMgArAja, mAtA gaMgArANI. mULanAma hAdakumAra saM. 1538mAM dIkSA. AcAryapada prApti saM. 1548. 4 lAvaNyasamayaH--(tapogaccha somasuMdarasUri, lakSmIsAgarasUri samayaratna ziSya) mULanAma laghurAja. soLamAM saikAnA madhyamAM thaI gayela samartha kavi. janma saM. 1521mAM, lakSmIsAgarasUrie dIkSA ApI. samayaratnagurue vidyA ApI. temanI kAvyasAmagrI--'siddhAMta copaI'-laMkA vadana capeTA saM. 1543nI, jemAM mUrtiniSedhaka loMkAzAnuM khaMDana che. saM. 1553mAM 'sthUlibhadra ekavIso,'saM. 1554mAM 'gautamapRcchA caupaI', saM. 1562mAM 'AloyaNa vinaMti,' te ja varSe neminAtha hamacaDI' ane 'serIsA pArzvanAtha stava' uparAMta rAvaNamaMdodarI saMvAda' tathA vairAgyavinati' saM. 1567mA khaMbhAta mukAme 'surapriya kevalI rAsa', saM. 1568mAM pATaNa pAsenA koI (mAlasuMda?) gAmaDAmAM 'vimalaprabaMdha' rAsa, saM. 1575mAM 'karasaMvAda', saM. 1585 'aMtarIkapArzvajinachaMda'; For Private 205 'khimaRRSi (bohA) rAsa' amadAvAda mukAme racyo. 'balibhadra yazobhadrAdirAsa,' saM. 1589. 'balibhadrarAsa,' 'yazobhadrasUri rAsa,' 'devarAja vaccharAja copAI,' 'sumati sAdhu sUri vivAhalo,' 'raMgaratnAkara neminAtha prabaMdha', 'deDhaprahArI sajhAya' 37 TUMkanuM kAvya 'pArzvajina stavana prabhAtI', 'caturvizati jinastavana' racyAM. 'sumatisAdhusUri vivAhalo' 82 kaDInI TUMkI racanA che, jemAM kavie racanA samaya jaNAvyo nathI. temAM sumatisAdhunA jIvana ane dIkSA prasaMga. paMDitapada paranI temanI pratiSThA vakhatanA saMgha-utsava va.nAM varNano che. rAvaNamaMdodarI saMvAda' AdirAga zrI rAga "sUtelo siMha jagAvIu, naDIo vAsaga nAga re, sIta harI hiMsyuM karyuM, rUThA rAmanA pAga 2-1 sAMbhali rAvaNa rAjIyA, jAse mahiyala mAmare, satI sItA tai kAM harI, virI vaMkaDo rAma re 2. sAMbhali.' narapatiH-saM. 1545mAM 'naMdabatrIsI' racI. ajJAtakaviH-dvArA 'munipati rAjaRSi caritra' lakhela che. saM. 1550mAM. paraMtu pATaNanI TIpamAM 1585 saMvata TAMkayo che je vadhu vizvasanIya gaNAya. zAMtisUriH--sAMDeragaccha sumatisUriziSya. saM. 1550nI AsapAsa 'sAgaradattarAsa' (dAna mAhAtmya upara) lakhyo. teo saM. 1597 sudhI vidyamAna hatA. temanA ziSya IzvarasUri hatA. ci. DA. dalAlanA maMtavya pramANe A........ 137 gAthAno rAsa kharekhara rasamaya hoI temAM gAthA, rAsau, kuMDalio, dhAta-dhattA, aDayalla, mAlinIrUpaka, chappaya, pAghaDI (paDikA) rAsAbaMdha vagere vividha chaMdo vAparelA che. kAvya ucca pratinuM che......' kIrtiharSa:-kakkasUri ziSya? temaNe 'sanatakumAra copaI' saM. 1551mAM racI. uparAMta 'kuladhvaja kumArarAsa' lakhyo. kSamAkalaza-(Agamagaccha. amararatnasUri- somaratnasUri-kalyANarAja ziSya) saM. 1551mAM 'suMdararAjA rAsa' saM. 1553mAM udayapuramAM 'lalitAMga kumAra rAsa' racela. mUlaprabhasAdhuH--saM. 1553mAM 'gajasukumAla saMdhi DhAlabaddha' lakhela. Personal Use Only
Page #222
--------------------------------------------------------------------------
________________ 206 caturvidha saMgha jayarAja:-pau. municaMdasUri ziSya, saM. 1553mAM (rAsakacUDAmaNI) 3, "zrIpAlacopAI' 4. "saTIka SabhASAstrotra macchodararAsa' lakhyo. 5. "naMdiSeNa muninA cha gItavALo rAsa' 6. "yazobhadra prabaMdha' suMdararAja-saM. 1553 gajasiMha kumAra copaI (phAlga ciMtAmaNi) 7. "medapATa stavana saTIka." lakhI. ANaMdaH--(tapogaccha-hemavimalasUri-sAdhuvijayanannasUri -koraMTa gaccha sarvadeva sUriziSya, saM. kamalasAdhuziSya.) saM. 1562mAM '24 jina stavana' lakhela. 1544 khaMbhAtamAM 'vicAra sogaThI," tyAM ja saM. 1548mAM dharmadevaH-(pI. gaNadhIrasUri-saubhAgyaratnasUriziSya) gajasukumAra rAjarSi sajhAya,' saM. 1553 cittoDamAM daza zrAvaka saM. 1554mAM 'haricaMdrarAjAno rAsa,' saM. 1561 "ajAputrabatrIzI, paMcatIrtha stavana, lakhyAM. rAsa,' saM. 1563mAM 'vaja (vayara) svAmIno rAsa" lakhyAM. haMsadhIraH-(tapAgaccha, hemavimalasUri-dAnavardhana kaDuA (kaDuvo):-saM. 1562 (?), "lIlAvatI rAsa' ziSya) saM. 1554mAM 57 TUMkanuM suMdara jhaDajhamakavALuM kAvya "zrI lakhela. hemavimalasUri phAga" lakhela che. pAsAgara:-(mammAhaDagaccha-munisuMdarasUri ziSya) jinahara(?):-kharataragaccha saM. 1556 "vikrama saM. 1563 kayavanA copAI' ane te ja varSe "lIlAvatI caritra-paMcadaMDa' lakhela che. pratamAM kartAnuM nAma barobara maLata sumativilAsa" lakhyAM. nathI. ajJAtakavi -e saM. 1561mAM "maMdodarI saMvAda' nemikuMjara (rAjasuMdara?) - saM. 1556mAM lakhela che. 'gajasiMharAya caritra rAsa' lakhela che. ekAda pratamAM rAjasuMdara hIrANaMda-vidyAvilAsa pavADo,' saM. 1565. nAma che. haMsasoma:-[tapAgaccha, hemavilAsasUri-kamaladharma labdhisAgaraH-saM. 1557mAM 'zrIpAlarAsa, dhvaja- ziSya] saM. 1565mAM 'pUrvadezacatya paripATI rAsa' lakhyo. bhujaMga kumAra copAI rAsa lakhela. udayabhAnuH-[pau. rAjatilaka sUri-vinayatilakasUri harSakalaza -tapogaccha, hemavimalasUri-kulacaraNa ziSya, ziSya] maNibhAI bakorabhAI vyAsanA maMtavya pramANe saM. 1557mAM 'vasudeva copAI lakhI. udayabhAnuno saM. 1565no 'vikramasena rAsa" cupaI, ...zAmaLabhaTTanI vAto sAthe harIphAI kare tevo che' A pa56 siMhakuzala -tapAgaccha, hemavimalasUri-jJAnazIla TUMkano prabaMdha che. ziSya, saM. 1560mAM 'naMdabatrIzI copAI lakhI lakSmaNa [lakhamaNa] pahelo - saM. 1568 pahelAM harSamUrti -saM. 1560mAM "caMdulekhA copAI racI. "zAlibhadra vIvAhaluM lakhyuM teno aMtaIzvarasari-sAMDera gaccha-sumatisUri-zAMtisUri "karajoDI lakhamaNa bhaNaI eha kaliyuga Dire. ziSya, saM. 1591, dazapura (maMdasora) lalitAga caritra' racela. kaDu niM rUDuM jaga raLIyAmaNuesva. cimanalAla DAhyAbhAI dalAlanA maMtavya pramANe- jagagurUhuM aNajANatuM, guNa navi lahu pAra re, "sAgaradatta'nI peThe A prAkRta apabhraMza tathA gujarAtImAM che. A pAra niI sAra karau sevaka taNIesAgaradatta rAsanI peThe ucca pratinuM kAvya che. ane te saMskRta tathA 1568 varSe likhita." prAkRta kAvyonI sAthe sarakhAmaNImAM sArI rIte UbhuM rahI zake dharmasamudragaNi -kharatara. jinasAgarasUrinI tevuM che.' temanuM bIjuM nAma devasuMdara hatuM. saM. 1581mAM paTTaparaMparAe jinaharSasUri-jinacaMdrasUri-vivekasiMha ziSya. saM. dIpAvalInA divase nADalAImAM ja racelAM saMskRtamAM 1566 jAlInagaramAM "sumitra kumAra rAsa' saM. 1584mAM sumitracaritramAM potAnA keTalAka graMthonA nAma ApyAM che-1. kuladhvaja kumAra rAsa.' "avaMtisukamAla sajhAya." "rAtribhojana 'jIvavicAra prakaraNa vivaraNa 2. "lalitAga caritra' rAsa-jayasena copAI' lakhI. Jain Education Intemational
Page #223
--------------------------------------------------------------------------
________________ 207 . tavArIkhanI tejachAyA devakalaza -[upakeza gacchIya upAdhyAya devakumAra ziSya 1578mAM damaNamAM "caMpakamAlA rAsa' lakhela che. u. karmasAgara ziSya u. devakallola ziSya.] bhuvanakIrti-pahelA -[koraMTagaccha kakkasUri ziSya) saM. 1569mAM 'RSidarA caupAI racI. kalAvaticaritra' saM. 1580 khaMbhAtamAM racyuM. anaMtahaMsaH-saM. 1570 pahelAM thayA. iDara saMbaMdhI lAbhamaMDanaH-AMcalika, bhAvasAgara sUri ziSya, saM. "ilA prAkAra caitya paripATI' stavana uparAMta bAra vrata sajhAya' 1583mAM "dhanasAra paMcazALirAsa' lakhyo. lakhI. jayanidhAna:-kharataragaccha, rAjacaMdra gaNiziSyasahajasuMdara:-upakeza gaccha, ratnasamudra u. ziSya, saM. "dharmadatta dhanapatirAsa,' "surapriya caritarAsa' saM. 1585mAM 1570mAM "ilAtIputra sajhAya,' saM. 1572mAM judA judA mulatAnamAM racyo. chaMdamAM sthUlibhadra caritra varNanavALo "guNaratnAkara chaMda' lakhyo bhIma pahelo:-saM. 1584mAM naDiyAdamAM "agaDadattaje kavinI bhASAprabhutvanuM dhotaka che. te ja varSe 'RSidanA rAsa' rAsa.' tathA saM. 1581mAM 'vyAkaraNe prathama pAdaH' nAmanI saMskRtagraMtha, saM. 1582mAM "ratnasAra kumAra caupAI" "AtmarAja rAsa" baMne sAdhuratnasUri - kayavanA rAsa' Akho copAI chaMdamAM lakhyAM. "paradezIrAjAno rAsa', 'zukrarAja sAhelI', 'jaMbuaMtaraMga racyo. rAsa" ane 25 TUMkanuM nAnuM rasabharyuM zabdacAturyavALuM, | municaMdrasUriH-(pI.) "rasAulo ane "rAtribhojana bhojarAjAne anulakSIne "yauvana jarAsaMvAda' lakhela che. kAyA, sajhAya" je pUrNimAgacchanA bhImapallIya pakSamAM thayA che te kadAca kAyApura pATaNa ane niMdA para 3 sajhAyo lakhela che. baMne eka ja hoya. kuzaLasaMyama:-ta. hemavimalasUri kulavIra ane kuladhara - pArthacaMdrasUri:-hamIrapuranA prAdhvaMzanA velDagazAha ziSya, "haribaLano rAsa.' pitA, mAtA vimaloda, janma saM. 1537, dIkSA 1546, u. pada lAvaNyaratna -ta. hemavimalasUri paMDita dhanadeva 1554, AcAryapada 1565, yugapradhAnapada saM. 1599, surahaMsa ziSya hatA. saM. 1575 devagirimAM "vatsarAja : svargavAsa saM. 1912 jodhapura mukAme. mAravADanA rAjavI devarAjarAsa' saM. 1573mAM "yazodhara caritra' saM. 1573 rAyagAMvajI tathA yuvarAja mAladevajIne prabodhyA. khuNotagotranA (74) matsyodara rAsa, je kavinA guru sUrahaMsane nAme paNa kSatriya rAjapUtonAM 2200 kuTuMbone pratibodhI ozavAla zrAvaka noMdhAyo che, "kalAvatirAsa, kamalAvati rAsa' lakhyAM che. karyA, gujarAtanA unAvA gAmanA vaiSNava sonI vANiyAne camatkAra dekhADI zrAvako karyA. bIjA ghaNAM gAmomAM zrAvako sUrahaMsaH-ta. hemavimalasUri-dhanadeva zilpa-masyodara mahezvarI thayelA temane pratibodhI pharI zrAvako banAvyA. narendra copAI' (A rAsa temanA ziSya lAvaNyarananA nAme noMdhAyelo che. kRtio-1. "sAdhuvaMdanA 2. pAkSika (pANI) chatrIza." 3. "aticAra copaI4. "caritra manoratha mAlA' pa. "zrAvaka sAdhu merUgaNiH-hemaratnasUri ziSya saM. 1571mAM manoratha mAlA.' 6. "vastupALa tejapALa rAsa' saM. 1597. 7. puNyasAra kumAra rAsa.' AtmazikSA." prAraMbha-"re abhimAnI jIvaDA, tuM kima pAmisi ratnasiMhasUriH-2nacUDAmaNicUDa rAsa...saM. 1571mAM. pAra, laghu chala nirakhe pArakA, tuM tihano bhaMDAra." 8. "Agama chatrIzI' 9, 'uttarAdhyayana chatrIza." 10. saM. 1931mAM gurU ratnasiMhasUri ziSyaH-jaMbUsvAmI' rAsa. chatrIzI' 11. "muhapati chatrIzI' 12. "vivekazataka' 13. bhAvasAgara:-saM. 1575mAM "navatattvarAsa' 1590mAM dUhAzataka." 14. "eSaNA zataka' 15. "saMgharaMga prabaMdha' 16. icchA pariNAma copAI" lakhela. jinapratimA sthApanA vijJapti' 17. "amaraddhA saptatikA' 18. saubhAgyasAgarasUri -ziSya - vaDatapagaccha, labdhi- "niyatA-niyata praznottara pradIpikA' 19. "brahmacarya daza sAgara-sUri-dhanaratnasUri-saubhAgyasAgarasUri) ziSya dvArA samAdhisthAna.' kula 20. 'citrakUTa caitya paripATI stavana' 21. Jain Education Intemational
Page #224
--------------------------------------------------------------------------
________________ 208 satarabhedIpUjA vidhigarbhita' 22. 'agiyAra bola sajhAya' 23. "kAusagnanA' 19 doSa sajhAya' 24. "vaMdanadoSa' 25. upadeza rahasyagIta' 26. covIsa daMDaka garbhita pArzvanAtha stavana' 27. saM. 1592mAM "ArAdhanA moTI' 28. "ArAdhanA nAnI' 29. saM. 1600 mAM "baMdhaka caritra sajhAya" 30. AdIzvara stavana vijJaptikA' 31. "vidhizataka' 32. vidhivicAra' 33. 'vIkAneramAM nizcaya vyavahAra stavana' 34. vItarAga stavana-DhAla' 35. "gItArtha padAvabodha' kula 36. rAsa-zratano pakSa mama malho ' 37. "cotrIsa atizaya stavana' 38. "vIsa virahamAna jinastuti' 39. "zAMtijina' 40. saM. 1586, rANakapuramAM "rUpakamAlA', 41. "sajhAya" jeno AraMbha "devagurU saMgha kAraNa munivara, cakravarti dasacUramAMthI thAya che. 22. 'ekAdazavacana dvAtrizikA.'...A nAnI nAnI TUMka kRtio che. tenA racanAra parathI pAyacaMdIya gaccha nIkaLyo che. mULa te nAgapurIya tapagaccha kahevarAve che. | vijayadevasUri:-"zIlarAsa' lakhyo, je neminAtha rAsa," 'zIlarakSA rAsa," "zIlarakSA prakAzaka rAsa' prakAzaka rAsa' Adi nAmathI paNa oLakhAya che, uparAMta "upadezagIta' lakhyuM. samaracaMdra:-pArjacaMdra gacchanA sthApaka pArjacaMdrajInA ziSya. siddhapurapATaNanA zrImAlI bhImAzAhanA vAloda strInA saMtAna. janma saM. 1560, svargavAsa khaMbhAtamAM saM. 1626mAM. samaracaMdrajIe "zreNikarAsa' uparAMta bIjI nAnI kRtio lakhI, jemAM-'pArdhacaMdrasUri stuti ne sajhAyo,' "mahAvIrastavana," 'pratyAkhyAna catuH saptatikA," "paMcaviMzati kriyA sajhAya. Avazyaka akSara pramANa' sa. zatrujyamaMDana AdinAtha stavana, zAMtijina stavana," "caturvizati jina namaskAra,' 94 kaDI ane 115 zlokanuM "brahmacArI" kAvya, upadezasAra nikoza 11 bola sajhAya lakhyAM. brahmamuni:-vinayadevasUri, pArthacaMdrasUri gacchAya. janma saM. 1568 mAlavAmAM AjaNoTha gAmamAM. mULanAma brahmakaMvara, te ane moTAbhAI dhanarAja dvArakAnI yAtrAe saM. 1576mAM gayA, tyAMthI giranAra thayA, ahIM AMyalika raMgamaMDaNa RSie baMnene dIkSA ApI. vijayadeve brahmaRSine sUripada ApI vinayadevasUri nAma ApyuM. temanA ziSya vinayakIrtisUri hatA. saM. 1646mAM manajIRSie "vinayadevasUri rAsa' racyo, temAM A hakIkata ApelI che. kRti saM. 1297mAM "cAra pratyeka buddhi copAI', sudharmagacchaparIkSA" "sudarzanazeTha caritra copAI', caturvidha saMgha aDhAra pApasthAna parihAra bhASA,' 'jina neminAtha' 44 DhAlanuM vIvAhaluM,' 'uttarAdhyananA sarva [36] adhyayana, sa. "jina pratimA sthApana prabaMdha,' "sumati,' 'nAgilarAsa,' 'ajAputra rAsa,' uparAMta bIjI kRtio "pArzvanAtha stavana,' 'AdIzvara sta.' pArzvanAthagIta,' 'baMbhaNAdhIza pArthastava,' 'aMtakAla ArAdhanA,' ahaMnnaka sAdhugIta," "mRgAputra caritra prabaMdha,' "aSTakarmavicAra, "caMdraprabha svAmi dhavala', "saMbhavanAtha stavana,' 24 'jina stavana,' . "saiddhAnika vicAra,' 'cauparvI vyAkhyA,' taduparAMta stavano, sajhAyo, kulako ane prAsaMgika kAvyo jyAre saMskRtamAM "jaMbudvIpa patnatisUtra" para TIkA, pAkhIsUtravRti' racela che. kaviyaNaH-hIravijayasUrinA vakhatamAM saM. 165ra pahelAM thayA jemaNe 23 jinastavananI "covIzI', "pAMca pAMDava sajhAya,' 'teTalIputra rAsa,' 'amarakumAra rAsa racela che. kalyANa:-[ta. hemavimalasUri-saubhAgyaharSa suri ziSya.] saM. 1594mAM katakarma rAjAdhikAra rAsa" lakhyo. khImo:-"zatruMjaya cetya pravADI' piripATI] lakhI. soLamA saikAnA suprasiddha jainakavi RSabhadAse paNa temane vakhANyAM che, jemake - "AgiM je moTA kavirAya, tAsa caraNaraja RSabhAya; lAvaNya lIMbo khImo kharo, sakala kavinI karati karo." lIMbo-pArzvanAtha nAmanA "saMvegarAsa caMdrAulA." vijayagaNi:-saM. 1592mAM "ArAdhanA rAsa." lAvaNyadeva -ta. dhanaratnasUri ane saubhAgyasAgarasUri-udayadharma-jayadeva ziSya. "karmavivaraNano rAsa." kuzalaharSa:-ta. vijayadAnasUri-harSasaMyamaziSya. nAgapuramaMDana zAMtijina stavana.' svargastha thayA 1922mAM. dharmasiMha gaNiH-ta. AnaMdavimalasUri ziSya, "divALI rAsa' ane 'vikramarAsa.' sva. 1596 dolatavijaya-ta. sumatisAdhu vaMze padmavijaya-jayavijaya-zAMtivijaya ziSya. khumANarAsa,' rAjasthAnI-mAravADI bhASAnA zabdothI bharapUra che. temAM citoDanA rANA khumANa tenA vaMzajo va.no cAraNazAhI itihAsa mUkelo che. vAsaNaH-ta. vijayadAnasUri ziSya, saM. 1pa97mAM 'AnaMdavimala sUri rAsa" lakhyo che. mAMgarola bhaMDAranI pratamAM tenuM nAma "sAdhuguNaratnamAlarAsa" lakhyuM che. Jain Education Intemational
Page #225
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 209 vinayasamudra:-upakezagaccha siddhasUri-harSasamudraziSya. caMdanabALA rAsa,' saM. 1599mAM 'aMbaDa caupaI,' rAmacaMdra ane sItAjInAM caritravALuM 'padmacaritra' lakhyAM che. jinamANikayaH- "kamaputra rAsa" lakhyo. kharatara 60mAM paTTadhara, janma saM. 1549, dIkSA 1560, padasthApanA 1582, maraNa 1652. kanaka kaviH-jinamANijya ziSya. "meghakumAra gAthA 50no TUMko rAsa. gajarAja paMDitaH-saM. 1pa96mAM 'hIravijayasarinA bAramAsa." AbhAradarzana ane RNasvIkAra- 1. jaina gUrjara kavio-prathama bhAga, i. sa. 1926, saMgrAhaka ane saMprayojaka-mohanalAla da, desAI, prakAzaka-zrI jaina zvetAmbara konpharansa ophisa, 20, pAyadhunI, muMbaI. 2. "gujarAtI sAhityano itihAsa,' graMtha-1, pra. A. 1973; graMtha-2, pra. A. 1976. prakAzaka-gujarAtI sAhitya pariSada, amadAvAda. 3. "ApaNA kavio'--ke. kA. zAstrI, A. 1-I. sa. 1942, gujarAta varnAkayulara sosAyaTI, amadAvAda. 4. "madhyakAlIna rAsasAhitya,' prA. A. 1966. DaoN. bhAratI vaidya. vorA enDa kaMpanI, 3-rAunDa bilDiMga, muMbaI 5. "ApaNuM sAhitya' (1-madhyakAla) pra. A. 1954, pro. bi. jI. jhaverI, bAlagoviMda kuberadAsanI kaMpanI-a'vAda. 6. 'madhyakAlIna gujarAtI sAhitya', pra. A. 1975, DaoN. bahecarabhAI 2. paTela, azeSa prakAzana, borasada. 7. gujarAtanuM saMskRti-darzana, pra. A. 1964, prA. mahetA ane zukala, dhI popyulara pabliziMga hAusa, sUrata. [noMdha :-A saMkalanamAM gujarAtI bhASAnA badhA ja prAcIna jaina kavione samAvavAnuM zakaya banyuM nathI, to AzA che ke A kSati-doSane jijJAsu vAcako kSamya gaNaze.] lekhaka guNamANijya ziSya:-brahmANagaccha-buddhasAgarasUrivimalaguNamANikaya. 'harizcaMdra rAsa.simaya ane kRtinI anizcitatA]. nayasiMhagaNi-vaDatapagaccha-dhanaratnasUri-dhanaratnasUrimunisiMhaziSya, "caturvizati jinastuti' lakhI. jJAnAcArya-' bihaNa paMcAzikA' saM. 1826 pahelAM 16mA zatakamAM lakhI hovAno saMbhava. uparAMta "zazikalA paMcAzikA' racI. maMgalamANikaya:- zrI aMbA vidyAdhara rAsa' lakhyo. maMdira svayaM eka mahAzALA che. jayAM adhyAtmatA ane premanA pATha zikhavAya che. sahAnubhUti ane saMvAditAnuM zikSaNa apAya che. maMdira svayaM eka mepiTala che, jyAM matatA mAtA rogonuM nivAraNa thAya che. -muni varasAgarajI ma.
Page #226
--------------------------------------------------------------------------
________________ dasa mahAna tIrtho jenI ghaNAMone jANa nthii|| (1) navA kesariyAjI : (kesariyAjI tIrthamAM) jUnA moTA kesariyAjI derAsarathI 1 phalA~ga dUra pagalyAjI mArga Upara zvetAmbara vidhithI pUjA-snAtrapUjA karavAnI sgvdd| caDhAvAnA ane bhaMDAranA paisA devadravyamAM jAya che. olI-upadhAna karAvavAnI badhI sagavaDo cha / (2) AyaDa bhavya tIrtha : (udayapuramAM hAthI polathI 1 ki.mI.) tapAgacchanI utpatti bhUmi / pAMca bhavya derAsara/bhojanazAlA banaze / upAzraya dharmazAlA che / (3) IsavAla tIrtha : (udayApurathI 20 ki.mI.) rANakapura - udayapura roDa Upara che| zrI ciMtAmaNi AdinAtha mUlanAyaka saMpratikAlIna ati bhavya pratimA ch| bhojanazAlA - dharmazAlAnI suMdara vyavasthA / (4) nAgezvara tIrtha : bhadraMkara bhagara (jillA - pAlI / lUNAvA gAmathI 1 ki.mI.) 99 IMcanI bhavya zyAma UbhI pratimA / dharmazAlA - bhojanazAlA badhI suMdara sevA phrI / moTI gozAlA paNa che|| (5) AnaMdadhAma tIrtha : gAma ramaNiyA / rANI muMDArAnI vacce / bhavya jinAlaya / bhojanazAlA - dharmazAlA badhI sgvdd| (6) aSTApada bhavya tIrtha : (rANI - jillA pAlI) rANI sTezanathI 0.5 ki.mI. bhavya jinAlaya (rahevA-jamavAnI badhI sgvdd)| (7) dayAlazA kilA tIrtha : mevADa zatrujaya (jilA - rAjasamanda, rAjasthAna) TekarI Upara bhavya caumukha derAsara / taleTI, zAMtinAtha, puMDarIkasvAmI, rAyaNapagalA, gurumaMdira vagere / bhojanazAlA, dharmazAlA, vizAla jJAnabhaMDAra / navA TrasTamaMDalanI suMdara dekha-rekha ane yAtrIonI sevaa| (8) mAMDalagaDha tIrtha : jilA bhIlavADA / zrI kezarIyAjI ane mahAvIrasvAmI ke bhavya derAsara / nAnI pahADI Upara che. sAgara-sAgarI, jUnuM topakhAnuM vagere ghaNuM jovAnuM paNa / bhojanazALA dharmazAlA banI rahyAM che| (9) rAjapura prAcIna tIrtha : (jilA udayapura, vAyA : kAnoDa) : AdinAtha prabhunI ati vizAla pratimA / bhojanazAlA bnshe| (10) lUNadA : (jilA - udayapura / kAnoDathI 6 ki.mI.) kezariyAjInI zyAmavarNa bhavya pratimA / nadInA kAMThe prAkRtika sauMdaryapUrNa / rAvata-rAjapUta samAjanI vyavasthA cha / vaizAkha mahine moTo melo bharAya cha / hajAro rajapUto melAmAM Ave che / Jain Education Intemational
Page #227
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA madhyakAlIna samayanA saMvegI zAkhAnI paraMparAnA samartha saMyama yAtrIo zuddha saMyamanA pAlanamAM AvelI azuddhione dUra karI pharIthI mULa mArganI ArAdhanA--sAdhanA zarU karavI tene ApaNe kriyodvAra kahIzuM. samaye samaye zramaNasaMsthAne suSuptimAMthI bahAra ANavAno bhavya puruSArtha karanArA zakavarti mahApuruSo pAkyA che. A lekhamALA saMvegI zAkhAnA samartha saMyamayAtrIonI ati alpa sUci rajU Bla thAya che. A zAkhAmAM aneka mahAtmAoe puSparUpe pamarATa phelAvyo che. AdhAra sthAnarUpe ahIM mAtra jaina paraMparAno itihAsa" graMtha ja mukhyatve grahaNa karAyo che. paNa A saMyamayAtrIonA jIvananuM svarUpa svayaM eka graMtha saMdeza kada dhAraNa karavA samartha che. jemAM paMDitazrI vIravIjayajI ma.nI sAhitya racanA, gupta ArAdhanA, jIvana saMgharSa Adi. pU. karpUravajayajI ma.nA jIvananA anekavidha pAsAomAM A lekhamALA prastuta saMyamayAtrIonA mahelanA pravezadvAra samI banI raheze. vikramanI navamI dazamI zatAbdImAM caityavAsa zarU thaI gayo hato paraMtu zuddha saMyamano mULa mArga paNa tenA samAMtare cAlato hato. zuddha sAdhumArganA pAlanamAM mAnatA zramaNone 'saMvegI' zabdathI oLakhavAnuM lagabhaga ahIMthI zarU thayuM. kriyoddhAranuM bIju moju soLamI sadImAM AvyuM. zrI pArzvacaMdrasUri (saM. 1564) zrI AnaMdavimalasUri (saM. 1582) zrI dharmamUrtisUri (saM. 1602) zrI jinacaMdrasUri (saM. 1614) vikramanI aDhAramI sadImAM zrI satyavijayajI gaNi vageree hatA. A badhA krAMtikArI dharmavIra mahApuruSo jinazAsananA jAgRta praharIo hatA. AvA keTalAMka paricayo A vibhAgamAM joIe. saMvegI mArganA mahAna praNetA, adbhuta tyAgI ane dhyAnI tathA UMDA abhyAsI pUjya paMnyAsajI zrI satyavijayajI gaNi parama zAMta, saMvegI, saMyamI, vidvAna, tapasvI, dhyAnI tathA zAsananI prabhAvanA karavAmAM sadA tatpara evA pU. paMnyAsajI zrI satyavijayajI gaNino janma saM. 1656mAM lADalu (rAjasthAna)mAM dugaDa gotranA zA. vIracaMda ozavAla jainanA dharmapatnI vIramadevanI kukSie thayo hato. temanuM janmanAma zivarAja hatuM. mAtA vIramadevInI saMmatithI zivarAjane zrI vijayasenasUrinI AjJAthI AcAryazrI vijayadevasUrie saM. 1671mAM 14 varSanI vaye dIkSA ApI, AcArya vijayasiMhasUrinA ziSya banAvyA ane temane muni satyavijaya nAma ApyuM. temanA janmasaMvata ke dIkSAsaMvata maLatA nathI. dIkSAgrahaNa karIne muni satyavijaya saM. 1710 sudhI zrI vijayadevasUri ane zrI vijayasiMhasUri sAthe vicaratA hatA. A 211 daramiyAna teozrIe siddhAMtono UMDo abhyAsa karyo. dAdAguru ane gurudeva pAsethI maLelA upadezane rageragamAM pacAvIne teo gurudeva zrI vijayasiMhasUri sAthe kriyoddhAra karI saMvegI muni banavA taiyAra thayA. cAritradharmanuM savizuddha ane utkaTa bhAvanApUrvaka pAlana karavuM eTale sAdhujIvanamAM saMvegIpaNAno svIkAra karavo. zrI vijayadevasUrinI tIvra abhilASA hatI ke, tapAgacchamAM kriyoddhAra karI, pharI zuddha saMvegI mArga pravartAvavo. AthI temaNe potAnI sAthenA munio ane yatione vairAgyano upadeza ApI, kriyoddhAra mATe taiyAra karyA. pariNAme, AcArya vijayasiMhasUri, paM. satyavijaya gaNi, paM. vIravijayagaNi, paM. Rddhivijaya gaNi vagere saMvegI muni banavAne utsuka banyA hatA. saM. 1706mAM mahA suda 13 ne guruvAre pATaNamAM, saMvegI sAdhusAdhvIone pALavAnA niyamono 45 bolano paTTaka AcArya vijayasiMhasUrie banAvyo, temAM paM. satyavijaya gaNinA paNa hastAkSara che.
Page #228
--------------------------------------------------------------------------
________________ 212 caturvidha saMgha devayoge AcArya vijayasiMhasUrinuM saM. 1708nA mahA tarIke muni zrI kapUravijaya nAma ApyuM. suda bIjane divase amadAvAdamAM svargagamana thayuM, tyAre dAdAguru munizrI kapUravijaya saMyama sAdhanAmAM tatpara banI, UMDA zrI vijayadevasUrie navA gacchanAyaka tarIke paM. satyavijaya gaNi zAstrAbhyAsamAM lIna banI gayA. guru sAthe vihAra karatA rahyA. ane paM. vIravijayagaNi-baMnemAMthI sarvaprathama paM. satyavijaya temaNe Avazyaka sUtronuM paThana karyuM. AcArya zrI vijayaprabhasUrie gaNine bhaTTAraka gacchanAyaka thavA samajAvyA, paNa teo to munizrI kapUravijayane yogya jANI AnaMdapuramAM paMnyAsapada AtmaraMgI hatI. adbhuta tyAgI ane dhyAnI mahAtmA hatA. ApyuM. saM. 1756nA poSa suda 12nA divase pU. gurudeva paMnyAsa temaNe saMvegIpaNuM svIkAravAnI utkaTa bhAvanAthI gacchanAyaka zrI satyavijayajI gaNi kALadharma pAmatAM temanA paTTadhara tarIke banavAnI anicchA batAvI ane paM. vIravijaya gaNi gacchanAyaka temane sthApavAmAM AvyA. teozrIe saurASTra, vaDhiyAra, gujarAta, bane temAM saMmati ApI. paM. vIravijaya gaNine saM. 1710mAM mAravADa vagere pradezomAM, amadAvAda, sAdarA, rAdhanapura, AcAryapada ApI, temanuM vijayaprabhasUri nAma ApavAmAM AvyuM sojItrA, vaDanagara, sAMcora vagere sthaLoe cAturmAsa karyA chelle ane saM. 171ramAM amadAvAdamAM AcArya vijayadevasUrie pATaNamAM vRddhAvasthAne lIdhe cAturmAsa rahyA tyAre upadhAna, temane bhaTTArakapada ApI, potAnI pATe sthApana karyA ane mAlaropaNa ane jinabiMba-pratiSThAdi dharmakatyo karAvyAM. ekaMdare gacchanAyaka tarIke jAhera karyA. paM. satyavijaya gaNie saM. teo sattvazALI ane kIrtivAna hatA. saM. 1755nA zrAvaNa vada 1711nA mahA suda 13 ne guruvAre puSya nakSatramAM pATaNamAM 14ne somavAre teozrI samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA. temane AcArya vijayadevasUrinI AjJA meLavI, AcArya vijayasiMha vRddhivijaya ane kSamAvijaya nAme be prasiddha ziSyo hatA. sUrie nakkI karelI yojanA mujaba, AcArya vijayadevasUrinI (saMkalana : "jaina paraMparAno itihAsa bhAga-4mAMthI, karamazI nizrAnI pradhAnatA rAkhI, kriyoddhApUrvaka saMvegIpaNuM svIkAryuM. khetazI khonA.) temanI sAthe 18 munivaro ane aneka sAdhvIjIoe paNa saMvegIpaNuM svIkAryuM hatuM. paM. satyavijaya gaNie kriyoddhAra karyo kSamAnA vizALa sAgara; vairAgyanA akhUTa bhaMDAra tyAre zrI vijayaprabhasUri uMmaramAM, dIkSAparyAyamAM ane anubhavamAM pU. paMnyAsa zrI kSamAvijayajI gaNi nAnA hatA. temaNe 11 varSanA anubhava pachI gacchanAyakanI jainomAM tIrtha tarIke prasiddhi pAmeluM AbunI ramaNIya lagAma hAthamAM lIdhI hatI. gacchamaryAdA evI hatI ke, nAnAmoTA parvatamALA pAse potaMdrA nAme gAma che, jyAM zrI pArzvanAtha prabhunuM sau yAtivaro-munivaro gacchanAyakanI AjJA mAne gacchanAyakazrI manohara caitya zobhI rahyuM che, tyAM ozavAla vaMzanA cAmuMDA vijayaprabhasUri moTA bhAge paM. satyavijaya gaNivaranI salAha gotranA zAha kalA nAme zreSThI vasatA hatA. temanI patnI vanAnI laIne nirNaya karatA. (saMkalana : tripuTI mahArAja racita "jaina kukSie eka putraratnano janma thayo. bALakanuM nAma khemacaMda paraMparAno itihAsa' bhAga-3mAMthI sAbhAra.) rAkhavAmAM AvyuM. sattvazALI saMtapuruSa khemacaMdane bALapaNathI ja dhArmika saMskAro maLatA rahyA pUjya paMnyAsa zrI kapUravijayajI gaNi hatA. temAM tene lagabhaga saM. 1722mAM koI kAraNasara gujarAtanA pATaNa pAsenA vAgaroDa gAmanA vatanI zA. amadAvAda AvavAnuM thayuM. tyAM premApuramAM e samaye paM. bhImajI poravADanI patnI vIrAe saM. 1704mAM eka putrane kapUravijayajI gaNinA ziSya paMvRddhivijayajI gaNi cAturmAsa janma Apyo. mAtApitAe putranuM nAma kAnajI pADyuM. birAjamAna hatA. A munivaranI dezanA sAMbhaLavA khemacaMda gayA bALapaNamAM mAtApitAnAM avasAna thavAthI kAnajI pATaNamAM phaIne ane temanI vairAgyamaya vANIthI raMgAI gayA. teNe paMnyAsajIne tyAM AvIne rahyA. eka vAra paM. satyavijayajI gaNi vihAra karatAM dIkSA ApavA vinaMtI karI. saM. 1744nA jeTha suda 13ne divase pATaNa padhAryA. temanI vANI sAMbhaLIne kAnajIne vairAgyabhAva zrI vRddhivijayajI gaNie khemacaMdane dIkSA ApI ane muni jAgRta thayo. temaNe phaI-kUvAnI saMmati meLavI guru pAse dIkSAnI kSamAvijayajI nAme ghoSita karyA. yAcanA karI. paM. satyavijayajI gaNie temane saM. 1720nA zrI kSamAvijayajI dIkSA grahaNa karIne eka bAju mAgazara sudamAM 14 varSanI vaye dIkSA ApIne potAnA ziSya siddhAMtazAstranA abhyAsamAM rata rahevA lAgyA ane bIjI bAju Jain Education Intemational
Page #229
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 213 vividha yAtrAdhAmomAM vihAra karatA rahyA. Abu, acalagaDha, mAtApitAnI rajA laIne saM. 1770nA kArtika vada 8 ne budhavAre sirohI vagee sthaLoe vihAra karyo tyAMnAM badhAM ja caityonAM khuzAle dIkSA aMgIkAra karI. temanuM nAma muni jinavijaya darzana karyA. tyAMthI vasaMtapura, sAdaDI, rANakapura, ghANerAva, rAkhavAmAM AvyuM. loDhANA, vara kANA vagere tIrthomAM darzana-vaMdana karyA. tyAthI pU. zrI jinavijayajIe aneka sthaLoe vihAra karyo. nADola, nADalAI Adi tIrthonAM darzana karyA. tyAthI udayapura, amadAvAdathI vihAra karatAM bhAvanagara thaI ghoghA padhAryA. tyAM DuMgarapura, sAgavADI, dhUlevA (kezariyAjI), IDara, vaDanagara, cAturmAsa rahyA. tyAMthI zatruMjayanI yAtrA karI. tyAMthI zaMkhezvaranI visanagara vagerenI kSetrasparzanA karI. yAtrA karI pATaNa padhAryA. temanI nizrAmAM pATaNathI AbunI 'daramiyAna guru karavijayajI amadAvAda hatA. tyAM yAtrAno saMdha nIkaLyo. sarasapuramAM zrI kSamAvijayajIne potAnI pATe sthApIne gurue chelle pAdarAmAM ATha divasa bImAra rahyA. saM. 1799nA pATaNa tarapha vihAra karyo. pachI zrI kSamAvijayajI paNa pATaNa zrAvaNa suda 10 ne maMgaLavAre 47 varSanI vaye svargastha thayA. padhAryA. te samaye temane paMnyAsapadavI ApavAmAM AvI. ahIM kisana nAmanA zrAvake teozrInA agnisaMskAranA sthaLe 5. kSamAvijayajI gaNie zaMkhezvaranI yAtrA karI. tyAMthI pAchA zUbha banAvyo. teozrI paM. kSamAvijayanA ziSya hatA ane moTA pATaNa AvIne zreSThI RSabhazAhanI vinaMtIthI jinabiMbonI kavi hatA. temaNe saM. 1719mAM vaDanagaramAM "kapUravijayagaNi pratiSThA karI. saM. 1744mAM lagabhaga 700 jinabiMbonI rAsa', saM. 1786mAM "paM. kSamAvijaya rAsa', saM. 1789mAM pratiSThA thaI hatI. amadAvAdamAM 'nistavanacovIsI" tathA "jinastavanabAvIsI', suratathI amadAvAda AvyA. dozIvADAnI poLamAM saM. 198 mAM pATaNamAM "jJAnapaMcamIstavana', "mahAvratanI 25 cAturmAsa sthita hatA tyAre potAnA vidvAna ziSya zrI jina- bhAvanAnI sajhAya', tathA "meM to ANAM vahoryA jI' ane vijayajIne bolAvIne potAnI pATe sthApyA. saM. 1786nA paryuSaNa parvanI stuti Adi racyAM hatAM. teo mahAsamartha Aso mAsanI agiyArase kALadharma pAmyA. zrI saMghe jJAnI puruSa hatA. temaNe potAnAM sAhityamAM jyotirdharonI saMskRta sAbaramatInA kinAre pUjyazrInA pArthiva dehanA agnisaMskAra vANIne gujarAtI kavitAmAM pragaTa karI hatI. (saMkalana : tripuTI karyA. (saMkalana : tripuTI mahArAja racita "jainaparaMparAno | mahArAja racita "jaina paraMparAno itihAsa bhAga-4mAMthI itihAsa" bhAga-4 mAMthI sAbhAra.), sAbhAra.) saMyamajIvanamAM divyatA pragaTAvanAra; mahAjJAnI puruSa jaina sAhityanA marmajJa; tIrthayAtrA saMghonA mahAna praNetA pU. paMnyAsa zrI jinavijayajI gaNi - pUjaya paMnyAsa zrI uttamavijayajI gaNi amadAvAdamAM vasatA zrImALI zA. dharmadAsanI patnI saM. 1760mAM amadAvAda mukAme zAmaLAnI poLamAM lADakuMvaranI kukSie saM. 175 ramAM eka putraratna janmyo, jenuM rahetA zeTha bAlAcaMdane tyAM eka putraratnano yoga thayo. bALakanuM nAma pADavAmAM AvyuM khuzAla. bALake prAthamika zALAnuM nAma pUMjAzAha rAkhavAmAM AvyuM. pUMjAzAhe vyavahArajJAna meLavI vyAvahArika zikSaNa lIdhuM. A arasAmAM paM. kSamAvijayajI gaNi pitAnI AjJAthI saM. 1778mAM 18 varSanI uMmare vihAra karatAM karatAM amadAvAda padhAryA. rAyacaMda nAmanA zreSThI kharataragacchanA paM. devacaMdragaNi pAse jaina vidhividhAnanuM UMDuM jJAna temanA bhakta hatA, je zAmaLAnI poLamAM rahetA hatA. eo prApta karyuM. pitAnI icchAthI vadhu bhaNavA mATe paM. devacaMdra sAthe deza-videzano vepAra kheDatA, paNa pagamAM pagarakhuM paheratAM nahIM. surata gayA. suratanA zeTha kacarA kalA zrImALI paTaNIe paM. haMmezAM garama pANI pItA. A rAyacaMdabhAInI preraNAthI khuzAla devacaMdra gaNinA upadezathI saM. 1784mAM sametazikhara tIrthano temanI sAthe paM. kSamAvijayajI gaNino upadeza sAMbhaLavA gayo. jaLaraste, vAhana raste ane relve raste yAtrA saMgha kADhyo. paM. gurunA upadezathI khuzAlanuM mana vairAgyavAsita thayuM. teNe gurune devacaMdra gaNinI sUcanAthI temaNe vidhividhAna mATe pUMjAzAhane dIkSA ApavA vinaMtI karI. gurue saMyamanI kaThoratA samajAvI. yAtrAmAM sAthe lIdhA hatA. paMjAzAhane sametazikhara-madhuvanamAM cAritranA kaThora mArga para vicaravAnI khuzAleM taiyArI batAvI. gurudeve rAtre naMdIzvara dvIpa, sImaMdharasvAmInuM samavasaraNa vagerenAM Jain Education Intemational
Page #230
--------------------------------------------------------------------------
________________ 214 caturvidha saMgha darzana karAvyAM. zrI saMgha sametazikhara tIrthanI yAtrA karIne surata pAnasara gAme saM. 1848nA kArtika vadamAM guru mahArAja zrI pAcho pharyo. pUMjAzAhe mAtApitAnI AjJA laI saM. 1786mAM zubhavijayajIe temane dIkSA ApI ane potAnA ziSya vaizAkha suda 6-nA roja amadAvAdamAM paM. jinavijayajI, gaNi - vIravijayajI tarIke ghoSita karyA. dIkSA grahaNa karyA pachI temaNe pAse dIkSA lIdhI. gurudeve temanuM nAma muni uttamavijaya rAkhyuM. paMcapratikramaNa, karmagraMtha, saMskRta, cha darzana ane pAMca kAvyano paM. jinavijaya gaNie ane paM. uttamavijaya gaNie abhyAsa karyo. amadAvAda ane suratamAM paM. devacaMdrajI gaNi pAse rahI saM. 1865mAM teozrInA upadezathI zrAvaka tAlabhAI jainadharmanAM zAstro tathA dravyAnuyogano mukhya abhyAsa karyo. saM. kIku, bhagavAnacaMda gamAnacaMda, harakhacaMda karamacaMda tathA gulAbacaMda 1805thI saM. 1810 daramiyAna yativarya suvidhivijaya pAse jecaMde amadAvAdamAM bhaTTInI bArImAM eka upAzraya baMdhAvyo. suratamAM adhyayana karyuM. suratanA saMghavI tArAcaMda kacarA kIkAe tyAra pachI paM. vIravijayajI jyAre jyAre amadAvAda AvatA, 5. uttamavijaya ane paM. paghavijayane bhaNAvavAno saghaLo kharca tyAre tyAre e upAzraye nivAsa karatA. Aje paNa e upAzraya karyo hato. temaNe saM. 1813-14mAM suratamAM paM. uttamavijaya zrI vIravijayajInA upAzraya tarIke prasiddha che. gaNi pAse upadhAna vahana karyA ane mAlAropaNa mahotsava karyo. saM. 1878mAM sANaMdanA koI sthAnakavAsIe saM. 1821mAM suratathI goDI pArzvanAthano cha'rI pALato saMgha amadAvAdanI vizA zrImALI jJAti upara kesa mAMDela, te kesamAM nIkaLyo hato, temAM uttamavijaya gaNi paNa hatA. paM. uttama- dharmacarcA karavA kavizrI vIravijayajIe bhAga lIdho hato ane vijayajI vidvAna ane kavi hatA. vijaya meLavyo hato. saM. 1908mAM bhAdaravA vada 3-nA divase suratanA saMghavI tArAcaMde zatruMjaya tIrthano cha'rI pALato teozrI svargavAsa pAmyA. amadAvAdamAM emanI puNyatithi saMgha kADhyo. temAM anya munivaro sAthe paM. uttamavijaya gaNi paNa nimitte Aje paNa pAMkhI paLAya che. saM. 1909nA mahA suda hatA. temaNe saM. 1827nA poSa suda 14nA roja zatruMjaya tIrthamAM 9-ne divase teozrInI pAdukAnI bhaTTInI bArInA upAzraya zatruMjaya tIrthanuM stavana' racIne temAM AyAtrAsaMghanuM aitihAsika sthApanA karavAmAM AvI hatI. ('paMDita zrI vIravijayajI mahArAja jIvanacaritra'nI pustikAmAMthI saMkalana : karamazI varNana karyuM hatuM. te ja varSe mahA suda 8 ne ravivAre teo kALadhame pAmyA hatA (saMkalana : tripuTI mahArAja racita "jaina paraMparAno khetazI khonA.) itihAsa" bhAga-4-mAMthI sAbhAra.). jinazAsananA staMbharUpa 'ziyaLavela' kAvyaracanA vaDe jeo jaina-jainetaromAM pUjya paMnyAsa zrI kIrtivijayajI gaNi parama prasiddhine pAmyA e paMnyAsa kIrtivijayajInA gRhasthajIvana vize vizeSa kavivara paMDita zrI vIravijayajI mahArAja mAhitI maLatI nathI. teo khaMbhAtanA vatanI hatA. vIzA zrImALI jJAtinA hatA. temano janma saM. 1816mAM thayo hato. amadAvAda zaheranA dhIkAMTA najIkanA zAMtidAsanA temanuM nAma kapUracaMda hatuM. temaNe 45 varSanI uMmare pAlitANAmAM pADAmAM eka jijJezvara nAmanA audicya brAhmaNa rahetA hatA. pU. paM. zrI rUpavijayajI pAse dIkSA lIdhI hatI, eTalI mAhitI temanI patnInuM nAma vIjakorabahena hatuM. teone gaMgA nAme putrI prApta thAya che. ane kezavarAma nAme putra hatA. kezavarAmano janma saM. 1829nA Aso suda 10nA roja thayo hato. kezavarAmanAM lagna teozrI rUpavAna, tejasvI, tyAgI, dhyAnI, tapasvI puruSa raLiyAtabena sAthe thayAM hatAM. hatA. teo amadAvAdamAM DahelAnA upAzrayathI nIkaLI luhAranI kezavarAma rocakA gAme gayA. tyAMthI bhImanAtha jaI zrI poLanA upAzraye jaIne vasyA hatA, tyArathI luhAranI poLano zubhavijayajI mahArAjane maLyA. temanI pAsethI teNe jainadharmanuM upAzraya vadhu prasiddhi pAmyo hato. saM. 1880mAM luhAranI jJAna meLavyuM. temanI sAthe pAdavihAra karatAM te pAlitANA poLanA upAzraye comAsuM rahyA tyAre temanI sAthe bIjA 11 AvyA. zatruMjaya tIrthanI yAtrA karI. AthI tene jainadharma pratye munivaro hatA, jemAM muni kastUravijaya, muni udyotavijaya, atyaMta lAgaNI thaI. ane pAlitANAthI khaMbhAta jatAM, mArgamAM mArgamAM ne maNivijayadAdA, muni buddhivijaya Adi mukhya hatA.
Page #231
--------------------------------------------------------------------------
________________ 215 pAlanapuramAM jaDAvabahena rAyacaMda mahetA dvArA upadhAnatapa; pATaNa ane gaDhamAM upadhAnatapa ane mALAropaNa, pATaNathI zrI zatruMjaya tIrthano zeTha AlamazA dvArA yAtrA saMgha; tathA aneka sthaLoe vratoccAra Adi dharmakAryo thayAM hatAM. pU. paMnyAsajInA upadezathI gaDha (banAsakAMThA)mAM ane amadAvAda-kasuMbAvADamAM saMghamAM pravartatA kleza dUra thayA hatA. paM. zrI ratnavijayajI dvArA zAsana-udyotanAM aneka kAryo thayAM, temAM amadAvAda-DahelAnA upAzrayanA vizALa graMthabhaMDAranA tema ja tharAdanA jJAnabhaMDAranA uddhAranuM kArya yazasvI ane cirasmaraNIya hatuM. DahelAnA upAzrayanA hastalikhita bhaMDAranI samagra goThavaNa ane pratimAonI yAdI temanA ja hAthe taiyAra thaI hatI, je temanI UMDI sUjha ane athAga parizramanuM pariNAma hovAnI sAkSI pUre che. paM. zrI ratnavijayajI gaNi vi. saM. 1944nA vaizAkha vada 13nA roja amadAvAdamAM svargavAsa pAmyA hatA. Tatlyartha Sutra | 2 jozI 1 mm tavArIkhanI tejachAyA - pUjyazrI gujarAta, mAravADa, mevADamAM vicaryA hatA ane tyAMnI jaina prajA para upadeza dvArA moTo upakAra karyo hato. paM. zrI kIrtivijayajI gaNine 15 ziSyo hatA; jemAM tapasvI kastUravijayajI, udyotavijayajI, buddhivijayajI, jIvavijayajI, mANekavijayajI Adi mukhya hatA. zrI jIvavijayajIe 'sakala tIrtha vaMduM karajoDa', "avadhu sadA maganameM rahanuM', 'suNa dayAnidhi tuja padapaMkaja muja manamadhukara lIno" vagere suMdara racanAo karI hatI ane zrI mANekavijayajIe "mAtA marudevInAnaMda'-"zrI AdIzvara aMtarajAmI' vagere racanAo karI hatI. (saMkalana : tripuTI mahArAja racita "jaina paraMparAno itihAsa' bhAga-4- mAMthI sAbhAra.) amadAvAda-DahelAnA upAzrayanA graMthabhaMDAranA uddhAraka pUjya paM. zrI ratnavijayajI gaNivarya pUjaya paMnyAsazrI ratnavijayajI gaNino janma vi. saM. 1893mAM, rAdhanapuramAM thayo hato. temanA pitAnuM nAma hakamacaMda ane mAtAnuM nAma laherIbAI hatuM. temanuM saMsArI nAma rAvajI hatuM. rAvajIne cha varSanI bALavaye mAtAno viyoga thayo ane temanI dasa varSanI vaye pitAe dIkSA aMgIkAra karI. AthI temano uchera pitAnI mAtA-dAdI amaratabAInI chatrachAyAmAM thayo. teo vyAvahArika zikSaNa meLavyA bAda vyavasAyamAM joDAyA, paraMtu temanuM citta vyavasAyamAM lAgatuM na hatuM. pitA gayA te mArge javAnI bhAvanA satata rahyA karatI hatI. temAM eka vakhata DAmarazI sujANanA saMghamAM kaccha gayA ane tyAM paM. saubhAgyavijaya gaNino samAgama thatAM temanI vairAgyabhAvanA sAkAra banI ane zrI saubhAgyavijayajI pAse dIkSA grahaNa karI ni ratnavijayajI nAme temanA ziSya banyA. vihAra karatAM karatAM teo gurujI sAthe bhAvanagara padhAryA, jyAM temanI vaDI dIkSA thaI. vi. saM. 1929nA kArtika vada 11nA roja paM. maNivijayajI gaNivare temane paMnyAsapadathI alaMkRta karyA. . zrI ratnavijayajIe aneka sAdhu-sAdhvIjIone yogoddahana karAvyAM hatAM, anekane padavIo ApI hatI, anekane dIkSA ApI hatI. zrI bhAvavijayajI, zrI sujJAnavijayajI, zrI kAMtivijayajI, zrI mohanavijayajInI dIkSAo temanA haste susampanna thaI hatI. kuvAlAmAM dIkSA prasaMge 45 gAmonA saMghoe ekatra thaI bhavyAtibhavya mahotsava Ujavyo hato. teozrInA sAMnidhye amadAvAdamAM naMdIzvara dvIpanA derAsaranI pratiSThA, (bADyA ) tti kyAga arcitara tapa
Page #232
--------------------------------------------------------------------------
________________ AcAryazrI klAsasAgarasUri jJAnamaMdira zrI mahAvIra jaina ArAghanA kendra - kobA, gAMdhInagara - 382 009 AcAryazrI kailAsasAgarasUri jJAnamaMdira jaina ArAdhanA kendra, kobA tIrtha amadAvAda- gAMdhInagara rAjamArga para AveluM che. yugadeSTA, rASTrasaMta AcAryapravara zrIma padmasAgarasUrIzvarajI ma.sA.nA zubhAziSathI jinAgamonI jJAnalakSI upAsanA ane adhyayana mATenuM sAhitya upalabdha karAvavAnA hetuthI A jJAnamaMdiranuM nirmANa thayuM che. jaina jJAna vijJAnano pracAra-prasAra karavo ane caritra vikAsalakSI abhyAsa, pravacana, kAryakramo, zibiro, goSTi, vAtasatro vagerenuM Ayojana karavuM e paNa A jJAnamaMdirano udezya che. A prakAranuM sarvaprathama ane ananya jevuM A anupama jJAnamaMdira Aje aneka Adhunika suvidhAo sAthe susajja che. temAM nIce lakhyA mujabanA vibhAgo che. * AryarakSitasUri zodhasAgara: A vibhAganuM dhyeya jaina sAhityanA adhyayana, saMzodhanasAmagrI tathA sagavaDone upalabdha banAvavAnuM lakSya che. eka DeTAbejha taiyAra karavAmAM AvI rahyo che, jemAM koIpaNa jenarjanetara prAcIna arvAcIna kRti, vidvAna, hastaprata, prakAzana AdinI vistRta sUcanAo kayUTara upara prApta thaI zake che. A sUcanAonA AdhAre advitIya zodhasAgaranA jJAnane prajA samakSa rajU karavAno che. phapyuTara vibhAga : eka kamyuTara vibhAga sthApita karavAmAM Avyo che, jemAM adyatana savalato maLI zake che. A vibhAgamAM ATalI sUkSmatA temaja vistRtatA eka sAthe turata ja jovA maLe e potAnA kSetramAM eka apratima che ane anokhI siddhi che. devaddhigaNi kSamAzramaNa hastaprata bhAMDAgAra : A vibhAgamAM Agama, nyAyadarzana, yoga, sAhitya, vyAkaraNa, Ayurveda, itihAsa, jyotiSa, Adi viSayothI saMbaMdhita lagabhaga aDhI lAkha jeTalA kAgaLa para lakhavAmAM AvelAM prAcIna hastalikhita graMtho ane lagabhaga paMdaraso jeTalAM prAcIna tADapatro para lakhAyela graMthono vizALa sAgara saMgharavAmAM Avyo che. suyogya vidvAnone AmAMthI phoTosTeTa kopIo maLe tevI vyavasthA che. Arya sudharmAsvAmI zrutAgAra: A vibhAga mudrita pustakonI, vyavasthA saMbhALe che. A vibhAgamAM jainolojI tathA inDolojIne lagatAM lagabhaga 1,00,000 mudrita pustako tathA pratono saMgraha prApya che. A jaina sAhityano saMgraha koIpaNa jijJAsuone paritRta kare eTalo vizALa che. A vibhAga jaina adhyayana tathA adhyApananI sagavaDa zramaNo ane zrAvakone pUrI pADe che. durlabha graMthonI phoTosTeTa nakalo paNa saraLatAthI meLavI zake tevI vyavasthA che. amadAvAdamAM paNa vAcakone A graMthAlayamAM saMgrahita pustako vAMcavAnI sagavaDa maLI zake enA mATe zaheranA pAlaDI vistAramAM AcAryazrI kailAsasAgarasUri jJAnamaMdiranI zAkhA kAryarata che. samrATa sammati saMgrahAlaya : A saMgrahAlayamAM prAcIna tathA kalAtmaka ratno, pASANo, dhAtu, kAra, caMdana tathA hAthIdAMtamAMthI banAvelI kalAkRtio vipula pramANamAM ekatrita karI che. A uparAMta tADapatro ane kAgaLa upara racAyelI hastaprato, prAcIna laghucitro ane citrapaTTIo vagereno saMgraha karavAmAM Avyo che. ahIM brAhmIthI devanAgarI sudhInI lipiono vikAsa, Alekhana mAdhyamo ane Tekaniko tathA Alekhana saMrakSaNanA namUnAo eka anokhI Dhabe prastuta karavAmAM AvyA che. * zruta saritA (bukasTola) : jaina dharmanA sarvajanone upayogI pustako loko khUba ja saraLatAthI vasAvI zake te mATe zrutasaritA bUka sTolanI vyavasthA paNa karavAmAM Avela che. , zrI mahAvIra jaina ArAdhanA kendra : mokSa mArganA be AdhArastaMbho (1) jinabimba ane (2) jinAgama. A baMneno samanvaya teja zrI mahAvIra jaina ArAdhanA kendra, kobA. A kendra jinazAsananI pratinidhi saMsthAomAM agresara che. dharma, sAhitya, kalA, zikSaNa, sAdhanA ane saMskRtino mahAsaMgama ja jANe thayo che. zrI mahAvIrAlaya : zrI mahAvIra svAmIno ati bhavya prAsAda eTale zrI mahAvIrAlaya. tenA prathama mALa para mULanAyaka zrI mahAvIra svAmI sahita 11 pratimAonAM darzana karI zakAya che. bhUmitala para prathama tIrthakara Adizvara bhagavAnanI bhavya pratimA, zrI mANibhadravIra ane bhagavatI padmAvatI sahita pAMca pratimAonAM darzana thaI zake che. A jinamaMdiranI eka viziSTatA e che ke AcAryazrI kailAsasAgarasUrijI ma.sA.nA aMtima saMskAranA samaye prati varSa 22 menA divase bapore 12 kalAkane 07 miniTe derAsaranA zikharamAMthI thaIne AvatA sUryakiraNo zrI mahAvIra svAmInA tilakane dedIpyamAna kare evI advitIya ane anupama sthApatyaracanA karavAmAM AvI che. pU. AcArya zrIma kailAsasAgarasUrijI ma.nA aMtima saMskArasthaLe kalAtmaka maMdiramAM sphaTikamAM kotarelI advitIya caraNapAdukA temaja sphaTikamAM gautamasvAmInI manohara pratimAnAM darzana thAya che. prAkRtika havA ane prakAzathI bharapUra jaina ArAdhanA bhavanamAM sAdhu bhagavaMto sthiratA karavA sAthe viziSTa jJAnopAsanA, dhyAna, svAdhyAya, Adino paNa yoga prApta karI zake che. deza videzathI jijJAsuo Ave che, mATe daza mumukSa kuTirAnuM nirmANa karavAmAM AvyuM che. yAtrIo mATe bhojanazALA tathA alpAhAragRhanI sagavaDa paNa upalabdha che. A kendra pote ja jANe eka jIvaMta aitihAsika smAraka banI gayuM che. asaMkhya darzakoe atrenI vyavasthAnI prazaMsA karI che. A kendramAM haju paNa vistRta sagavaDo mATenI saMbhAvanAo ane yojanAo paNa che. tana mana dhanathI sahayogI banavA A saranAme saMparka karavA vinaMtI che. zrI mahAvIra jaina ArAdhanA kendra, kobA, gAMdhInagara - 382 009 phona : (079) 3206204, 3206205, 3206252, pheksa : 91-79-3276249, e_mail :
[email protected] Trust Reg. No. A/2659- (AHMEDABAD) Jain Education Intemational
Page #233
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA H zAsanaprabhAvaka bhaThThArako : zrIpUyo : yativaze jaina zramaNonuM jIvana temanI aparigraha, karuNA ane aMtarmukha sAdhanAnI guNa samRddhithI vizvanA saMta samudAyamAM AgavuM ane AdarabharyuM sthAna dharAve che. chatAMya mAnava sahaja durbaLatA ane pramAdanA pariNAme jaina zramaNomAM paNa kyAreka AcAra zaithilye dekhA dIdhI. zithilAcArano Avo prathama samaya 800-1000 varSe Avyo. sAdhuo saMyamanI maryAdAnA pAlanamAM zithila banyA, maMdira, upAzrayomAM kAyamI nivAsa karatA rahyAM. tapAgacchanI 61mI pATe Aja vijasiMhasUri thayA. teoe evI vyavasthA goThavI hatI ke ApaNe sau ghara choDI nIkaLyA chIe to have te kharekhara badhu ja choDavuM, tyAga ane saMyamanA AcaraNa dvArA Adarza jIvana banAvavuM, jene jene Avo mana- vacana-kAyAno ullAsa hoya teNe kriyoddhAra karIne saMvegI muni banavuM, ane bIjAoe ciMta rahevuM. muni ane yati saue gacchanAyakanI AjJA pALavI. saue Apasa ApasamAM haLImaLIne rahevuM, ane dharmanI prabhAvanAnAM kAmomAM saue pUraka banI rahevuM. AcArya vijayasiMhasUrine ghaNA ziSyo hatA. temAMthI koI koI saMvegI muni banyA ane keTalAka yati banI rahyA. A yati ziSyaparaMparAmAM eka vijayabhaTTAraka paraMparA arthAt patiparaMparA kSetre bhAratanA sAMskRtika itihAsamAM A tiparaMparAno paNa ghaNo moTo phALo che. ahIM 'bhaTTAraka'no sAmAnya artha je saMvegI muni na banyA paNa ti rahyAM ane e tiomAM, te te samudAyomAM sauthI moTA e bhaTTAraka samajavA. 1. bhaTTAraka zrI vijayaprabhasUrijI mahArAja kaccha pradezanA varAhI gAmanA ozavAla jJAtinA zAha zivagaNanA dharmapatnI bhANIbAInI kukSie saM. 1677mAM emano janma thayo hato. saM. 1686mAM mAgha suda 11-nA divase zrI vijayadevasUrijI pAse dIkSA laI, zrI siMhasUrijInA ziSya tarIke vIravijaya nAme ghoSita thayA. zAstrAbhyAsa bAda saM. 1701mAM temane paMnyAsapada ApavAmAM AvyuM. zrI vijayasiMhasUrinA svargavAsa bAda gacchanAyaka banAvavAno prazna upasthita thatAM, paM. zrI satyavijayajIe saMvegIpaNuM svIkAravAnI bhAvanAthI gacchanAyakapadano asvIkAra karatAM, paM. vIravijayajI paNa saMvegIpaNuM svIkAravAnI bhAvanAvALA hovA chatAM, ane 210 kriyoddhAranA paTTakamAM paNa pote sahI karI hovA chatAM, zrI vijayadevasUrinI AjJAthI sarva gItArtho ane saMghanA AgevAnonI saMmatithI temane saM. 1710nA vaizAkha suda 10-nA zubha dine gaMdhAramAM, amadAvAdanivAsI akhecaMda devacaMdanA patnI sAhibadee karelA mahotsavapUrvaka AcAryapade sthApavAmAM AvyA. saM. 1711nA mAgazara mAsamAM, amadAvAdamAM, AcArya vijayaprabhasUrine bhaTTArakapada ApavAmAM AvyuM ane zrI vijayadevasUrie temane potAnI pATe sthApanA karIne gacchanAyakapade sthApana karyA. A prasaMge surAnA putra zA. dhanajIe ATha hajAra kharcIne gaNAnujJAno naMdimahotsava karyo hato. zrI vijayaprabhasUri uMmaramAM, dIkSAparyAyamAM nAnA hovA chatAM zrI vijayadevasUrie temanAM svabhAva ane vyaktitva joIne For Private Personal Use Only
Page #234
--------------------------------------------------------------------------
________________ 218 caturvidha saMgha temane gacchanAyaka banAvyA hatA. temanI UMDI sUjha ane 4. bhaTTAraka zrI vijayadayAsUrijI mahArAja udAratAne lIdhe tapAgacchanuM ekama majabUta banyuM hatuM. badhA teozrI vijayakSamAsUrinA paTTadhara hatA. teozrI saM. gItArtho, badhA yatio ane munio temanI AjJA zirodhArya 1785mAM dIva baMdare sUripada pAmyA hatA. mAMgaroLamAM temane gaNatA hatA. teo saM. 1749mAM jeTha suda 12nA unAmAM tapAgacchanA nAyakapade sthApavApUrvaka paTTa-mahotsava ujavAyo samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA hatA. unAnA zAhabAgamAM teonI hato. teozrIe suratamAM cauda cAturmAsa karyA hatAM. saM. caraNapAdukA Aje paNa che. 1809nA vaizAkha vada 7ne divase dhorAjImAM samAdhipUrvaka 2. bhaTTAraka zrI vijayaratnasUrijI mahArAja kALadharma pAmyA hatA. tyAM sUpa karavAmAM Avyo hato. pAlanapuranivAsI ozavALa jJAtIya hIrA zAhanI patnI 5. bhaTTAraka zrI vijayadharmasUrijI mahArAja hIrAdevInI kukSie saM. 1711mAM emano janma thayo hato. mULa teozrIno janma mevADanA rUpanagaramAM ozavAla premacaMda nAma jeTho (jayasI) hatuM. giranAra yAtrAe jaIne mAtA sahita surANAnI patnI pATamanI kukSie thayo hato. vi. saM. 1803nA saM. 1717mAM jItavijayajInA nAmathI dIkSA lIdhI. saM. mAgazara suda pAMcame udayapuramAM vijayadayAsUrie temane 1728mAM mAtra 15 varSanI uMmare paMnyAsapadathI alaMkRta thayA AcAryapada pradAna karI vijayadharmasUri nAmathI jAhera karyA hatA. ane saM. 1732mAM mAgha vada 6 ne ravivAre nAgoramAM muNota saM. 1809mAM mAravADanA kacholI gAmamAM tapAgacchanA mohanadAse bAra hajAra kharcIne karelA utsavapUrvaka zrI vijaya nAyakapade sthApavAmAM AvyA. saM. 1826mAM suratavAsI prabhasUrie temane AcAryapada pradAna karI, zrI vijayaratnasUri kacarAbhAI tArAcaMde zrI zatruMjayagiri para emanA hastaka ghaNAM nAma ApI, potAnI pATa para sthApyA. saM. 1733mAM jinabikhkhonI pratiSThA karAvI. temaNe bhujanA adhipatinA nADalAImAM zrAvaka zA rAyakaraNe gaNAnujJAno ane meDatAmAM anyAya maTADIne, tene madha-mAMsano tyAga karAvI, jinamArgano vAMdaNAno mahotsava karelo. saM. 1733nA bhAdaravA vada bIjane anuyAyI banAvyo hato. zrI vijayadharmasUrinI nizrAmAM modI divase udayapuramAM 63 varSanI vaye samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA premacaMda lavajIe vi. saM. 1837nA poSa sudI bIjane divase hatA. tyAM stUpa karavAmAM Avyo hato. suratathI zrI zatruMjaya tIrthano jala-sthala mArgano nAno saMgha kADhyo 3. bhaTTAraka zrI vijaya+mAsUrijI mahArAja hato ane teozrInA upadezathI zatruMjaya tIrthe eka moTuM jinAlaya baMdhAvavAno nirNaya karyo hato. pUjyazrI saM. 1841nA mAgazara teozrIno janma mAravADanA pAlI zaheramAM caturajInI vada 10nA divase mAravADanA balaMdI nagare samAdhipUrvaka kALadharma bhAryA caturaMgadenI kukSie saM. 1732mAM thayo hato. mULa nAma pAmyA hatA. meDatA madhye saM. 1841mAM bhaMDArI bhavAnadAse be khImazI hatuM. saM. 1739mAM pAlImAM zrI vijaya ratnasUrinA haste hajAranA kharce nirvANamahotsava karyo hato. temanA ziSya tarIke dIkSA lIdhI. saM. 1756mAM paMnyAsapadathI alaMkata karavAmAM AvyA. udayapuramAM mahArAja saMgrAmasiMhanI 6. bhaTTAraka zrI vijaya jinendrasarijI ma. upasthitimAM saM. 1773nA bhAdaravA suda 8ne maMgaLavAre temane mAravADamAM zuddhadaMti (sojala)mAM mahetA harakhacaMdanI pU. zrI vijayaratnasUri mahArAje AcAryapada pradAna karyuM. te samaye dharmapatnI gamanAbAInI kukSie 1801mAM emano janma thayo devavijaya, labdhivijaya ane hitavijayane upAdhyAyapade sthApyA. hato. saM. 1817mAM dIkSA thaI. sa. 1841nA mAgazara suda A mahotsavamAM udayapuranA zrI saMghe vIza hajArano kharca karyo. pAMcamane divase AcAryapade ane saM. 1841nA mahA suda 10ne saM. 1774nA mahA suda 6nA divase tapAgacchanA nAyakapade divase tapAgacchanA nAyakapade sthApavAmAM AvyA. suratanA saMghavI sthApavApurvaka paTTa-mahotsava UjavAyo. mahotsavano lAbha premacaMda modIe temanA upadezathI zrI zaajaya giri para udayapuranA zrI saMghe lIdho. te samaye 300 sAdhuone paMnyAsapada baMdhAvelAM bAvana jinAlayamAM saM. 1843nA mAgha suda 11nA ApavAmAM AvyA. teozrI saM. 1785mAM dIvamAM samAdhipUrvaka divase aneka jinabiMbonI pratiSThA karAvI. pATaNamAM sahastrakUTa kALadharma pAmyA hatA. Adi be hajAra jinabiMbonI saM. 1857nA mahA suda 7 dine pratiSThA karAvI. saM. 1860nA vaizAkha suda pAMcame suratamAM zA. Jain Education Intemational
Page #235
--------------------------------------------------------------------------
________________ 219 tavArIkhanI tejachAyA premacaMda ozavAla ane anya aneka zreSThIvaryo dvArA nirmita jinapratimAonI pratiSThA zrI vijaya jinendrasUrinA varad haste thaI hatI. saM. 1852mAM teozrInI adhyakSatAmAM 1. modI premacaMda lavajI suratI, 2. zA. goviMdajI masAliyA rAdhanapurI ane 3. lIMbaDInA divAna zeTha udayarAmajIe traNee maLIne gujarAtanA moravADAno goDI pArzvanAthano cha'rI pALato yAtrAsaMgha kADhyo hato. teozrI saM. 1884nA poSa vadI 11nA zirohImAM samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA hatA. bhaTTAraka zrI vijayadevendrasUrijI mahArAja mAravADAnA zetrAvanagaramAM janma. zrI zatruMjaya mahAtIrthanI chAyAmAM pAlitANAmAM dIkSA. saM. 1877mAM zrI vijayajinendrasUrie zirohImAM sUripade sthApyA. vi. saM. 1884nA mAgha sudi 1-nA bhaTTArapade sthApana thatAM udayapuranA mahArANA bhImasiMghajI yuvAnasiMghajIe aMgIra, cAmara, chaDI, duzAlA ane pAlakhI mokalI. mahArAjA zivasiMghajIe paNa duzAlA Adi mokalyAM. pratiSThAlekho saM. 1924 sudhInA maLe che, temanA paTTadhara zrI vijayadharaNendrasUri thayA. (saMkalanakartA : karamazI khetazI khonA) bhaTTAraka zrI harSacaMdrasUrijI mahArAja yupradhAna dAdAsAheba zrI pArzvacaMdrasUrinA diyodvAra pachI temanI paraMparAmAM zithilAcAre dhIme dhIme pharI praveza karyo. pharI thationuM sAmrAjya vyApI vaLyuM. A krama bIjA dareka gacchonI paraMparAmAM samAna rUpe jovA maLe che. soeka varSa pahelAM eka saMkrAntikALa Avyo ane "saMvegI' zramaNaparaMparAe pharI vega pakaDyo. zrI pArthacaMdragacchanI paTTAvalImAM ekoteramI pATe AvelA zrI harSacaMdrasUrijI mati' ane 'saMvegI"--baMne paraMparAone joDatI kaDI jevA hatA. teo "zrI pUjya' eTale ke gacchAdhipati bhaTTAraka' yati-AcArya hatA, paraMtu temanuM aMtaHkaraNa saMvegamArga tarapha DhaLeluM hatuM. yati varga tenI zithilatAmAMthI mukta thaI, zuddha saMyamajIvanamAM sthira thAya evI temanI hArdika bhAvanA hatI. yatio ghaNI chUTachATo bhogavatA hatA. zrI pUjyono ADaMbara to tethI ye vadhu raheto. zrI harSacaMdrasUrijIe emAM sudhAro karyo. zrI kuzalacaMdrajI tathA zrI agaracaMdrajI nAmanA potAnA be ziSyone saMvegamArge viharavAnI AjJA ApIne pArthacaMdragacchamAM 'kriyoddhAra'no mArga mokaLo karI Apyo. teozrI vizALa yatisamudAyanA netA hatA. samartha vidvAna ane uttama kavi hovA uparAMta, udArahadathI ane jainazAsanamAM eka agraNI AcArya tarIke samasta jainasaMghamAM ati AdarabharyuM sthAna dharAvatA hatA. tapAgacchIya zrI mULacaMdajI mahArAja vagere agraNI saMgI' munio temanI pAse adhyayana karatA. zrI akSayacaMdrajI nAme temanA eka ziSya atyaMta vidvAna hatA. zrI mULacaMdajI mahArAjanI vinaMtIthI eka comAsAmAM akSayacaMdrajIne amadAvAda rAkhyA hatA, jethI zrI mULacaMdajI mahArAjanuM adhyayana vinA vikSepe cAlu rahyuM. adhyAtmajagatanA eka mahApuruSa zrI kapUravijayajI 'cidAnaMdajI mahArAja zrI harSacaMdrasUrinA aMtaraMga mitra hatA. baMgALanA vikhyAta jagatazeThono parivAra temane potAnA 'guru' lakhato. baMgALanA evA ja eka jAjaramAna zreSThI bAbu pratApasiMha ane navalakhA jasarUpa maheracaMda sUrijInA parama bhakta hatA. teozrInI janmabhUmi sAdhAsara, dIkSA vi. saM. 1881. AcAryapada ane bhaTTArakapada saM. 1883, saM. 1913nA phAgaNa vada 14nA divase zaMkhezvara mukAme temano svargavAsa thayo. temanA aMtima saMskArasthaLe zaMkhezvara peDhI hastakanA bagIcAmAM eka suMdara chatrImAM temanAM pagalAM sthApana karavAmAM AvyAM hatAM, je Aje paNa vidyamAna che. (saMkalana : munizrI bhuvanacaMdrajI ma.) jIvadayAnA jyotirdhara zrI pUjya zrI hemacaMdrasUrijI le--pU. upAdhyAyazrI bhuvanacaMdrajI ma0 zrI nAgapurIya bRhattapAgaccha-vartamAna zrI pArthacaMdragacchanI paTTAvalImAM 71mA sthAne AvatA AcArya zrI hemacaMdrasUrinA nAma sAthe eka dharmazauryabharI ghaTanA joDAyelI che. AjathI so varSa pahelAM jyAre hiMda briTiza rAjyanuM saMsthAna mAtra hatuM ne hiMdI prajA gulAmI mAnasano bhoga banI aMgrejonI johukamI mUMgA moDhe sahI letI hatI, svAtaMtryanI jhaMkhanA ye hajI jAgI na hatI tevA samaye jIvadayAnA prazna aMgreja amaladAranI sAthe mukAbalo karavAnA kAraNe zrI hemacaMdrasUrijIne AkarI satAmaNImAM mukAvuM paDyuM. e kasoTImAMthI gauravabhera bahAra AvatAM samasta hiMdanA prema ane prazaMsA temaNe prApta karyA. jaina zAsananI prabhAvanAno e prasaMga, zrI kAlakasUrinA dharmayuddhanI smRti karAve evo che. zrI hemacaMdrasUrijI "zrI pUjya' eTale ke yati AcArya hatA. temanI janmabhUmi kacchamAM Avela koDAya gAma hatuM. vi. Jain Education Intemational
Page #236
--------------------------------------------------------------------------
________________ 220 saM. 1914mAM temaNe dIkSA lIdhI. thoDAka ja divasamAM temane 'zrI pUjya' nI padavI maLI. zrI pUjyono ThATha-mATha te vakhatamAM koI rAjavI jevo raheto. zrI hemacaMdrasUrijInI sAthe temanI padavInA mAna rUpe chaDIdAra ane baMdUkadhArI sipAI rahetA. A mATe rAjavIo taraphathI ane vAisaroya taraphathI rItasara paravAnA maLatA. alabatta, A saraMjAma zobhA ane sammAnanA pratikarUpe ja hato. vIramagAmamAM gaMgAsara ane munasara nAmanAM be vizALa aitihAsika taLAva hatAM, Aje paNa che. emAM mAchalAM ane jaLacara pakSIo puSkaLa pramANamAM rahetAM. vIramagAma rAjya taraphathI A taLAva para mAchalAM pakaDavAno ane zikAra karavAno manAI hukama hato. (A taLAvamAM mAchalAM pakaDavAnI manAI pharamAvato aMgrejI ane gujarAtImAM lakhelo vIramagAma myunisipAliTIno zilAlekha Aje paNa che.) gulAma dezanA AvA niyamo aMgreja bahAduro zA mATe pALe? evA ja koIka khyAlathI harbarTa lI ivijhArDa nAmano mIThAkhAtAno eka aMgreja inspekTara gaMgAsara taLAva para sareAma pakSIono zikAra karato ane mAchalAM pakaDato. aMgrejonI johukamIthI bhayabhIta rahetA loko na to ene kaMI kahI zakatA ke na phariyAda karI zakatA. zrI hemacaMdrasUri vIramagAma AvyA ane aMgreja amaladAranI A harakatanI emane khabara paDI tyAre temaNe eno ilAja karavAno nizcaya karyo. i. sa. 1882 (saM. 1938)nA jUnanI 27mI e ivijhArDa pakSIono zikAra karavA ane mAchalAM pakaDavA mATe potAnA mANasone laIne gaMgAsarane kAMThe gayo tyAre agAuthI tyAM hAjara rahelA zrI pUjyajIe potAnI sAthenA mANasa dvArA baMdUkano khAlI bhaDako karAvI badhA pakSIone uDADI dIdhAM. potAne phAve tema vartavAnA aMgrejonA vaNalakhyA hakka para tarApa mAravAnI eka sAdhunI A hiMmata joI pelo amaladAra ciDAyo. teNe zrI pUjyajIne damadATI devA mAMDI : "baMdUka rAkhavAno paravAno batAvo". tene zrI hemacaMdrasUrie parakhAvyuM : "paravAno jonAra tame koNa cho? tame tamAre raste cAlyA jAo". ivijhArDe kahyuM : "huM sarakArI nokara chuM ne mane badhI sattA che." zrI pUjyajIe kahyuM : "mArI pAse lATa (lorDa) sAhebano paravAno che." ivijhArDe dhamakI ApI : "tame paravAno nahIM batADo to mAre baMdUka AMcakI levI paDaze'. te pachI baMdUka jhUMTavavAno eNe prayAsa karyo paNa zrI pUjyajIe eka jhaTakA sAthe baMdUka pAchI laI lIdhI. tenA mANaso caturvidha saMgha pAsethI mAchalAM pakaDavAnI jALa paNa jhUMTavAI gaI. ivijhArDa DAkabaMgalAmAMthI potAnA mitra enDarasanane ane kasTamanA sipAIone laI Avyo. badhA maLIne 8 jaNanA A lazkarathI paNa zrI pUjyajI DaryA nahIM. sipAIone baMdUka levA dIdhI nahIM. zrI pUjyajInA chaDIdAra ane bIjA eka sevakane paNa A jhapAjhapImAM IjA thaI tyAM sudhI lokonuM moTuM ToLuM bheguM thaI gayuM. daramiyAna ivijhArDa polIsane teDI Avyo ane pachI AkhuM saraghasa mAmalatadAranI kacerIe gayuM. polIsa-inspekTara ane mAmalatadAra hiMdustAnI hovA chatAM aMgreja viruddha pagaluM bharavAnI hiMmata temanAthI na thaI. zrIpUjyajIne moDhA para lAgyuM hovA chatAM temaNe AMkha ADA kAna karyA. zrI pUjyajIe potAne mAra mAryA aMgenI phariyAda karI paNa tenA para dhyAna na ApyuM. baMdUka kabje karI lIdhI, paNa lohI vahetuM hovA chatAM dAktarI tapAsa na karAvI. zrI pUjyajI potAnI sAme mAra mAravA saMbaMdhe kesa karavAnA che tenI khabara paDatAM ivijhArDa gabharAyo ane potAnuM khUna karavAnI koziza karavA mATe ane sarakArI nokarone temanA kAmamAM dakhala karavA mATenA khoTA Aropa UbhA karI zrI pUjyajI sAme teNe dAvo mAMDI dIdho. phariyAdI aMgreja ane jillA mejisTreTa paNa aMgreja. kAyadAne visarI jaIne jillA mejisTreTe kesa dAkhala karyo ane khUnanA prayAsano kesa TharAvI sezansa korTamAM A kesa calAvavA hukama karyo. jainonA eka mAnanIya AcAryane khUnanA prayAsanA kahevAtA Aropasara beDI- dasakalAM nAkhI, lokonI hakaDeThaTha medanI vacce Trena dvArA amadAvAda laI javAmAM AvyA. amadAvAdanI sezansa korTamAM nyAyAdhIza mi. philapoTsa samakSa A kesa Avyo. lokalAgaNIne pichANIne beDI-dasakalAM tarata kADhI nAkhavAmAM AvyAM. jaina samAjamAM A kesa aMge bhAre halacala macI gaI. mAMDala, vIramagAma ane amadAvAdanA jainoe A kesa laDavA mATe kamara kasI. A kesa laDavA mATe muMbaInA e vakhatanA zreSTha vakIla mi. brAnsanane rokavAmAM AvyA. ivijhArDa ane enDarasana-jemaNe A kamaThANa racyuM hatuM temanI UlaTI-sulaTI jubAnIe pahele ja divase kesane pAMgaLo karI nAkhyo. mi. brAnsananI UlaTatapAsamAM dekhAI AvyuM ke A kesanI badhI vigato kalpita che. khUnanA prayAsano Aropa UDI gayo tyAre jillA mejisTreTa, jeNe A kesa sezansa kamiTa karyo hato teNe khUnano Aropa sAbita na thato hoya to mAra mAryAno
Page #237
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 221 Aropa mUkavA sezansa korTane sUcanA karI, paNa nyA. philapoTase varataNuMka zarUAtathI ja khulI rIte dekhAtI hatI. sarAvaka loka te nakArI kADhI. brAnsana bacAvapakSanI dalIlo zarU kare te pahelAM prANahatayA karavAthI eTalA to dUra rahenArA che ke dAMta paranA ja, 12 ogaSTa 1882nA divase "guno sAbita thato nathI, melamAM thatAM anadITha jIvaDAM maraNa na pAme mATe teomAMnA baMdUka phUTavAno purAvo nathI ane sAkSIonI jubAnImAM tathya keTalAko varasamAM cokkasa vakhata para dAtaNa vaTIka karatA nathI. nathI' vagere kAraNo darzAvI nyAyAdhIze zrI pUjyajIne nirdoSa choDI mAMkaDa, cAMcaDa ane macchara sarakhAM pIDAkArI jaMtuo temane game mUkyA. eTalo kaMTALo Ape ane joIe teTalA temane karaDI khAya to Ama, eka dharmayuddhanA aMte sUrijI vijetA banIne bahAra paNa temane vaTIka mAravAne teo hAtha uMcakatA nathI." AvyA. temane bhAre parezAnI ane apamAna veThavAM paDyAM. paNa amRtabajAra patrikAmAM jaNAvAyuM che ke, eka uttama dhyeya khAtara veThelA kaSTamAM paNa majA hoya che. tapAsa karanAra mejisTreTa aMgareja, phariyAdI Igareja, amadAvAdanA jainoe vijayano AnaMda manAvyo. sUrijIne zAheda aMgareja che. tethI saMpUrNa traNe deva eka thayA. gorajI para vAjate-gAjate mAnAmAM besADIne upAzraye laI javAmAM AvyA. tahomata mUkyuM ane kesa sezansa kamiTa karyo. sezanajaDaje A prasaMganA khabara tA. 15 ogaSTa 1882nA mahArAjane choDI mUkyA, paNa ema na TharAvyuM ke A kesa bilakula amadAvAda samAcAra patramAM A rIte ApavAmAM AvyA hatA. jUTho che. ema TharAvyuM hota to ivijhArDane zikSA thAta..... "lakhavAne khuzI upaje che ke gayA zanivAra tA. 12mIne mahArAja upara A gerIyata gujarI teno badalo vaLavAno nathI... roja vIramagAmavALA zrIpujyajI mahArAjane jaDaja mu. phIlapArTsa mahArAja uMcI paMktinA che ane IglAMDanA eka amIra upara sAhebe bilakula niradoza TharAvI choDI mukyA che. A choDI tenA mANaso bhAva rAkhe tenA karatAM temanA para loko vizeSa bhAva makavAno dekhAva temane polIse pakaDyA te vakhate zrAvaka komane to rAkhe che. AvA mANasa para haMgAmo karavAmAM Avyo che ane dIlagIrI bharelo hoya paNa badhI jAtanA lokone bhAre dIlagIrI temane bhAre nukazAna karavAmAM AvyuM che. enDarasana tenI bharelo hato, tevo ja A vakhate bhAre khuzI bharelo dekhAto hato. jubAnImAM kahe che ke "mahArAja kedamAM rahevAthI ghaNA levAI gayA A mahArAjane choDyA te khuzIno khabara temane jyAM jyAM olakhANa ane temanI bInAthI bhAre aphasosa temane tyAM eTale mahApuruSonA hRdaya puSpathIye komaLa hoya che ne vajathI vIramagAma, muMbaI, kalakattA ane murazIdAbAda e ThekANAMoe ye kaThora. zrI pUjya zrI hemacaMdrasUrijInA AcaraNamAM A paMkti tAra mukIne khabara karavAmAM AvI hatI ane tyAra bAda caritArtha thatI jovAya che. jIvarakSAnI puSpakomaLa bhAvanAthI mahArAjazrIne menAmAM besArI vAjAMgAjAMnI badhI dhAmadhumathI prerAyelA zrI pUjyajI apamAna ane kaSTa sahana karavAmAM vaja lAvI temanA gacanA (gacchanA) apAzare utArelA hatA." zA kaThora banI gayA. lIMbaDInA kavi bhavAnIzaMkara narasiMharAme A prasaMganI anekaM pratibhAvaMta munio ane AcAryoe judA judA garabI' racI hatI ane te amadAvAdanA zeTha kezavalAla samaye abhayadAnanA Adezo sattAdhIzo pAsethI meLavyA che. choTAlAle "zrI puja hemacaMdasUrIno mukadamo' nAmanI pustikAmAM abhayadAna arthe jAte jaMgamAM UtarI, vidharmI, videzIsattAne paNa chapAvI hatI. majabUra karavAnI javAMmardI dAkhavanAra zrI hemacaMdrasUrijInI A A kesa tarapha AkhA bhAratanuM dhyAna kheMcAyuM hatuM. bobe ghaTanA eka anokhI ghaTanA che. gejeTa, TAimsa opha inDiyA, muMbaI samAcAra, kesarI, zrI kuzalacaMdrajI mahArAjanI janmabhUmi koDAya e ja gujarAtamitra, amRta bajAra patrikA vagere mukhya akhabAroe A temanI janmabhUmi hatI. zrI kuzalacaMdrajI mahArAjanA dIkSAkesanI chaNAvaTa karI hatI. '15 ogaSTa, 1882nA muMbaI prasaMgamAMthI ja temane paNa preraNA maLI hoya ane pArjacaMdragacchamAM samAcAramAM lakhe che ke, patidIkSA temaNe lIdhI hoya evI saMbhAvanA karI zakAya che. vi. vIramagAmanA gorajI mahArAjavALo mukadamo uDI gayo saM. 1967 bIkAnera mukAme temano svargavAsa thayo. jovAthI hamone kazI ajAyabI lAgatI nathI. te parathamathI je zaka bharelo lAgato hato ane vAdI taraphathI kAyada viruddha
Page #238
--------------------------------------------------------------------------
________________ zaMkhezvara nemIzvara tIrtha - DoLIyA nezanala hAIve 8-e, Taca roDa, rAjakoTa - sUrendranagara vacce bhavya zyAma 51 IMcanA zaMkhezvara nemIzvara jinendra bhavya paMcadhAtunA 51 IMcanA zaMkhezvara pArzvanAtha jinendra - babbe vizAla raMgamaMDapo / 16,000 phUTamAM phelAyela * bhavya upAzrayo, ArAdhatA|I derAsara bhavya dharmazALA, bhavya svAdhyAya holo. bhojanazALA gIranAra tIrtha - utaravA mATe dharmazALA jatA vacce Ave che. darzana, pUjA karo, lAbha lo. bhojanazALAmAM traNe TAIma jamavAnuM che jeta hitavardhaka maMDaLa - DoLIyA * phona : (02051) 235444 (saMparka : rAmajI lakhamaNa mArU) taraNetara roDa, thAnagaDha (surendranagara) phona : (o) 220314 (29) 220828 (hAlAranA prAcIna tIrtha moDapara tIrthanI yAtrA kro jAmanagarathI 43 ki.mI. moDapara sTezanathI 1 ki.mI. mULanAyaka zrI supArzvanAthajI ) pAchaLa raMgamaMDapamAM zyAmavarNA 99 IMcanA zrI zatruMjaya kezarIyA AdinAthajI etihAsika aMkevALIyA tIrthanI yAtrA karo lIMbaDI vaDhavANa vacce, saMghapati zrI vastupALa maMtrIzvaranI svargabhUmi, paMcakalyANaka zrI vAsupUjya svAmI maMdira vacce bhavya maMdira, cAra bAju cAra kalyANaka maMdira zrI zaMkhezvara tIrthamAM hAlArI tIrthanA avazya darzana karo. hAlArI dharmazALA, paMcAsara roDa, zaMkhezvara-384246 phona : (02033) 203310 bhavya traNa mALanuM amRtezvara pArzvanAtha jinendra prAsAda) 51-51 IMcanA traNa mULanAyakajI Adi | jarmana silvaranA sAta jinabiMbo temaja paMcadhAtunA advitIya apUrva 333 IMca (20 phUTa 9 iMca)nA (zrI purUSAdAnIya pArzvanAtha jinendro hAlArI tIrtha gujarAtI kathA pustako amArA hiMdI prakAzano j, prabhu mahAvIra deva 1. nArako citrAvalI ,, mahAsanI sulasa. 8-4, 19, 1R tALuM sana 6 4'' - ' che 3, ke patRtIyA | ('ITT - 2! che, kanma sAme 2,-4, 3, 4-'1'11 JItIna pa. beTA maMtra e 've | TET 1 gItane '= * * da, lAtavihAra 4. zatrujaya bhAvayAtrA 5. jaya mAhAtmaya 8, 9 mI sa2svatI saMvAda, , - TI ga, kr== * 'TTTT - 23 - 1e ka, sunA jainane 'mena : ", , 6 ka. THIS rIte amArA aMgrejI prakAzano |11, paropakArI eka vArtA paf f, 1. Devshi Ral Prabkraman Sutio 1 , '' sAI nAnI tha F *" ,", 1 2 Maharna Mayskola US LI 1 3, yukevI lAla jAnI katha' 11 -Ci', 3 Tarki Chitial 5 LXX Pears Help and there n(h (4) | , na meM to kathAnuM. ', , , 15 Satkalma Chitavali 85(0.08 12 ka. 45 hI kAza ! 1,-',', 16 Sarnavik Suradh) 0. ja majA ja Sant Englang Sud { }, {, ladhi su ke, (Ramchandica Sun Ma 32.00 19 Shatunay Ehavala te 60 1, , 14 ane 12 15-f%C, T10 Showrnima, Mahatiri ya 23.00 11 Swetamberlith Darshan Part 1.2 11M 31 I', divAlI parva 6. ',', '. 117 108 Parsarathi Djharshan 4, 20 mUlyavAna gujarAtI prakAzano vi6i+ pa = 5 " . 5. phiSivanI * mA - mAnaka " - . Tdada kanu vi. nAvalI * * * 5 + 4 muna ', 1'j , che e drA = - 1 | na || * ke 1, phaE"- khAsa mu- " '' '' , 'anu na vA nuM ke "": { li[ nApA, kaf%3-+ + ' mAM 1 '",",", 15". C.. d, | g* * una naM: ma ma che .e 174 . jaina zAsanaprasAra ane rakSA mATe sAmayiko zrI mahAvIra zAsana (mAsika) vArSika lavAjama rUA. 100 * AjIvana rU. 1000 paradezamAM vArSika rUA. 300 * AjIvana rUA. 5,000 zrI jaina zAsana (aThavADika) vArSika lavAjama rUA. 100 + AjIvana rUA. 1000 , paradezamAM vArSika rUA. 500 * AjIvana rU. 6000 | gujarAtI hindI - aMgrejImAM zrI jena bAla zAsana (mAsika). paMca varSa rU. 250 * AjIvana rUA. 750 paradezamAM paMcavarSa rUA. 15(O) * AjIvana rUA. 1000 zrI mahAvIra zAsana prakAzana maMdira TrasTa zrutajJAna bhavana, 45 digvijaya ploTa, jAmanagara (gujarAta) 364 005. phona : 2ooo963 * makake nadhimAM * ne me ka ne prema nA | nuM che 1 [ ma ma ma mane zrI harSapukhAmRta jaina graMthamAlA lAkhAbAvaLa c , muta;Ana bhavana, 45 digvijaya ploTa, jAmanagara (gujarAta) 364001 phona rAkac o863
Page #239
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA zAsananA samartha ane zIlabha sArasvata puruSo - nizcala evA siddhipadanI prApti arthe puruSAkAra parAkramane phoravatA zramaNo jIvana-sArthakya pAmavA darzanajJAna-cAritranI ArAdhanAmAM kALa nirgamana karatA hoya che. temAM zraddhA saha jJAna upAsanA karatA sArasvato, paNa bhagavaMta mahAvIranA zAsananI kaMDArAyelI keDIo para avirata musApharI karatA "pathika-gaNa"nI mAphaka zrata yAtrArthe satata pravAsa karI ja rahyA che. AvA samartha sArasvato gadya ke padya sAhitya racanA thakI potAnI suvAsa sva musApharInA paMthamAM satata prasarAvatA mArgamAM Daga mAMDe che. AvA sArasvatonA jIvana ane kavanane vAcA ApavAmAM Ave to eka daLadAra graMtha ja nahIM paNa graMtha-zreNinuM sarjana Avazyaka banI rahe. prastuta lekhamALAmAM 'sArasvata' zirSakane hUbahU caritArtha karela che. sArasvata pAtrasaMkhyA cokkasa alpa ja che. to paNa je pAtronI pasaMdagI karAI che te sacoTapaNe sArasvatapada sAthe sAyujya sAdhe che. sArthakapaNe lokasvIkRti prApta A sArasvatanI yAdImAM pU. jJAnavimalasUrajI, pU. yazovijayajI, pU. vIravijayajI, ItyAdi sArasvato paNa smaraNIya che te jarUra noMdhavuM joIe ja. A lekha dvArA AvA sArasvata zramaNonI kiMcita mAtra yAdI thakI AcherI jhalaka kalamamAM utArIne ati alpa nidarzana karIne paNa samaSTInA svarUpane dRSTipathe lAvavAno saphaLa puruSArtha thayo che. stuti- stavana-caityavaMdana-sajajhAya-rAsa vagere ' vipula sAhityanA sarjaka AcAryazrI jJAnavimalasUri mahArAja AcAryazrI jJAnavimalasUrino janma vi.saM. 1994mAM mAravADa dezanA bhinnamAlanagaramAM thayo hato. teo vIzA ozavAla jJAtinA hatA. temanA pitAnuM nAma vAsava zeTha, mAtAnuM nAma kanakAvatI ane temanuM potAnuM nAma nAthumala hatuM. temaNe ATha varSanI vaye munizrI dhIravimala gaNi pAse saMyama svIkAryuM hatuM. te vakhate temanuM nAma muni navimala rAkhavAmAM AvyuM hatuM. saMyama svIkAryA pachI temaNe zrI amRtavimala gaNi tema ja zrI meruvimala gaNi pAse zAstrAdhyayana karyuM. temane suyogya jANI vi.saM. 1727mAM gurue temane paMnyAsapadathI vibhUSita karyA. temanA guru vi.saM. 1739mAM svargavAsa pAmyA. te samayanA sarva gItArthoe vicAryuM ke, "hAlamAM saMvigna, jJAna, kriyA ane vairAgyavAdI guNothI saMpUrNa ane AcAryapada mATe yogya paMnyAsa navimala gaNi che." tethI teoe AcAryazrI vijayaprabhasUrine paM. navimala gaNine sUripadathI alaMkRta karavA vinaMtI karI. AcAryazrI vijayaprabhasUrie e vinaMtIne yogya jANI vi.saM. 1748mAM phAgaNa suda pAMcamane divase saMkera gAmamAM temane AcAryapadavIthI vibhUSita karyA ane temanuM nAma jJAnavimalasUri rAkhavAmAM AvyuM. A nAma pAchaLa temano vizALa jJAna anubhava AcAryazrI vijayaprabhasUrie anubhavyo hato te che. A samaye nAgajI pArekhe AcAryapadano mahotsava karyo ane sAruM dravya khacyuM. temanA samayamAM jainasaMghanA sAdhavargamAM zithilAcAra sArA pramANamAM pravezyo hato ane tethI temaNe kriyoddhAra karI tapasvI jIvone mokSano mArga sAcI rIte ane zuddha rIte AcarI batAvyo hato. nyAyavizArada nyAyAcArya mahopAdhyAya zrI yazovijayajI mahArAja, upAdhyAya zrI vinayavijayajI, zrI devacaMdrajI, zrI AnaMdaghanajI vagere temanA samakAlIna hatA. te sau saMvigna gItArtho hatA ane paraspara pratye AdarabhAva rAkhatA hatA. mahAmahopAdhyAya zrI yazovijayajI mahArAja pratye, temanI zuddha prarUpaNA pratye AcArya zrI jJAnavimalasUrine adbhuta Adara hato. tethI teo temane 'vAcakarAja' nAmathI saMbodhatA. pUjya upAdhyAyajInAM banAvelAM ghaNAM stavano upara AcArya zrI jJAnavimalasUrie TIkAo racI che. uparAMta upAdhyAyajInA svargavAsa pachI teoe ane zrI devacaMdrajIe saMyuktapaNe (zrI zrIpAlarAsano DhALa laI) zrI navapadajInI pUjAnI racanA karI. te kRtine mahopAdhyAya zrI yazovijayanI kRti tarIke rajU karI che. Jain Education Intemational
Page #240
--------------------------------------------------------------------------
________________ 224 temaNe aneka vakhata zrI siddhAcalajI tIrthanI yAtrAo karI hatI. 17 aMjanazalAkA karI hatI tema ja bIjAM paNa aneka pratiSThAdi kAryo karAvyAM hatAM. ghaNA munione paMDita ane vAcakapadanAM dAna karyA hatA. vi.saM. 1770mAM suratanA zrI premajI pArekhe zrI siddhAcalajIno saMgha temanA upadezathI kADhyo hato. temanuM vihArakSetra moTe bhAge gujarAta, saurASTra tema ja mAravADa hatuM. surata zaheramAM temaNe anekavAra sthiratA karyAno ullekho sAMpaDe che. vi.saM. 1775mAM temaNe suratamAM tIrthamAlA racI vi.saM. 1733mAM sakalArvatastotra para suratamAM dabo racyo. vi.saM. 1780mAM suratamAM prabhupratiSThA karAvI. temanI kAvyazakti abhuta hatI. saMskRta sAhityamAM jevuM sthAna kalikAsarvajJa zrI hemacaMdrAcAryanuM hatuM, tevuM ja sthAna lokabhASAnI kavitAmAM te yugamAM AcAryazrI jJAnavimalasUrinuM hatuM. temaNe saMskRta, gujarAtImAM aneka graMtho racyA che, je paikI nIcenA graMtho mukhya che : navabhavadia tovanayamAlA, praznavyAkaraNasUtravRtti, saMsAradAvAnala stutivRtti, zrIpAlacaritra, saMyamataraMga, navatattva bAlAvabodha, AnaMdaghana covIzI bAlAvabodha, 350 gAthAnA stavanano bAlAvabodha, dIvAlIkalpa bAlAvabodha, AdhAtmakakalpadruma bAlAvabodha, pAkSikasUtra bAlAvabodha, dhyAnamAlA upara Tabo, praznadvArvizikAstotra, jinapUjAvidhi, vizasthAnakatapavidhi, jJAnavilAsa, tIrthamAlA, sUryAbhanATaka, sAdhuvaMdanArAsa, jaMbusvAmIrAsa, zrI caMdrakevalIrAsa, be covIzIo, dazadRSTAMtanI sajjhAya, yogaSTinI sajjhAya. uparAMta siddhAcalanAM saMkhyAbaMdha stavano, rAso, stutio vagerenI racanA karI che. temanuM AyuSya 88 varSanuM hatuM, jemAM 80 varSano sudIrdha cAritraparyAya hato. temano svargavAsa vi.saM. 1782mAM khaMbhAta mukAme Aso vada 4 ne divase prabhAtakALe anazanapUrvakasamAdhipUrvaka thayo hato. teozrI bhavyasamUhamAM atyaMta prItipAtra hatA. tethI jyAre temano svargavAsa thayo tyAre khaMbhAtamAM 40 divasa paryata amAripravartana karAvavAmAM AvyuM hatuM. khaMbhAtanA dariyAmAM mAchImAroe paNa dhaMdho baMdha rAkhyo hato. suratanA saiyadaparAmAM naMdIzvaradvIpanA jinAlayanA cokamAM temanAM pagalAMnI derI che, je temanA svargavAsanA varSamAM ja tyAM sthApita karAI che. suratamAM temanI vizeSa asthiratAne kAraNe ane saMbhavataH saiyadaparAmAM sthiratAnA kAraNe tyAM derI sthApAI caturvidha saMgha hovAnI kalpanA karI zakAya. tyAM kalAtmaka naMdIzvaradvIpanuM derAsara che, je temanI preraNAthI, temanI dekharekha nIce taiyAra thayuM hatuM. A rIte, aDhAramI zatAbdIne temaNe potAnA tapaHpUta jIvanathI, saMvignapaNAthI, jJAnanA prakAzathI tathA aneka guNothI ajavALI che. alagArI. niHsapahI. yogI ane aneka siddhinA sarjaka, kavivara zrI AnaMdaghanajI mahArAja | munipravara zrI AnaMdaghanajI mahAna yogI ane kavivara hatA. temane yogasAdhanA dvArA aneka siddhi sahajapaNe prApta thaI hatI. temanI AtmasAdhanA ane tyAgabhAvanA apUrva ane alaukika hatI. teo niHspRhI, alagArI tema ja adhyAtmanA ucca sAdhaka-yogIrAja-avadhUta hatA. zrI AnaMdaghanajIno samaya Azare vi. saM. 1690 thI 1730 sudhIno manAya che. temano janma prAyaH buMdelakhaMDanA koI gAmamAM thayo hato. temanuM dIkSAvasthAnuM nAma "lAbhAnaMda' hatuM ane "AnaMdaghana' e temanuM upanAma hatuM. zrI AnaMdaghanajI mahArAjanA saMparkamAM mahoI yazovijayajI ane paMnyAsa zrI satyavijayajI AvyA hatA. temAM mahoba yazovijayajI to tyAM sudhI kahe che ke -"pArasamaNi samA AnaMdaghanajInA samAgamathI loha jevo huM yazovijaya suvarNa banyo!" jyAre paM. satyavijayajI temanI sAthe keTaloka samaya vanamAM rahyA hatA. paM. satyavijayajI dvArA kriyoddhAra, zrI AnaMdaghanajI dvArA adhyAtmayoga ane mahoi yazovijayajI dvArA jJAna-ema AtmajJAnanAM traNa aMgano triveNIsaMgama e samayamAM sadhAyo hato. paMcAsajI dvArA kriyoddhAra karavAmAM Avyo tyArete samayamAM je zithilAcAra vagere pradUSaNa pravartI rahyAM hatAM teno citAra zrI AnaMdaghanajI ane mahoba yazovijayajInAM pado, stavano, sakjhAyo vageremAM jovA maLe che. Ama, A samaya pAnakharano ane vasaMtano-ema baMne rIte pravartita hato ema kahI zakAya. zrI AnaMdaghanajIe kayA gacchamAM dIkSA lIdhI te aMge matamatAMtara pravarte che. tema chatAM, temano samAgama vagere jotAM teo "tapAgaccha'nA hoya ema vadhu banavAjoga che. jo ke, temanuM moTA bhAge ekAMtamAM ke jaMgalamAM adhyAtma-yogasAdhanArthe rahevAnuM je alagArIpaNuM hatuM, tethI gaccha ke saMpradAyathI to teo para ja hatA, eTaluM ja nahIM, temanuM jIvana ane kavana koIpaNane potAnA mAnavA prere evuM sarvavyApaka paNa hatuM. AjathI lagabhaga 275 varSa pahelAM thaI gayelA yogIvarya zrI AnaMdaghanajInAM stavanomAM bhaktiyoga che, jJAnayoga che, Jain Education Intemational
Page #241
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA samarpaNayoga che; temaja zrI jinAgamonAM saghaLAM rahasyo che. A stavano eka evA mahApuruSanuM sarjana che ke jemanI sAte dhAtumAM, daza prANomAM, pAMca indriyomAM ane chaThThA manamAM tema ja sADAtraNa karoDa rUMvADAmAM paramAtmabhakti pratiSThita hatI, jemanAmAM asthimajjAvat paramAtmabhaktinI pAvanakArI gaMgA aharniza vahetI hatI, AnaMdaghana-covIzI : vartamAna avasarpiNI kALanA 24 tIrthaMkaradevonAM A 24 stavanomAM kramazaH adhyAtma-ravino vadhato jato udyota vartAya che. AnaMdadhana e aMtaratama AtmA che. aNuaNumAM vyApta aMtaryAmI che. sarva nikaTavartI padArthothI vadhu nikaTa AtmAnA svabhAvane sva-bhAva-bhUta banAvIne jIvavA mATe yogIvarya zrI AnaMdaghanajInAM A covIse stavano eka ajoDa ilAja che. badhAM stavanomAM AnaMdaghana AtmAnI vANI che, AnaMdaghana AtmAno ujAsa che, AnaMdaghana AtmAnI pratiSThA che. pratyeka stavanamAM sAdhakanI AgavI chaTA che, Atmika khuvArInI havA che, yoga ane adhyAtmanI sparzanAnuM saMgIta che, karmabaLa ane dharmabaLanuM nirmaLa pratipAdana ane SagdarzananI mukhyatA che, avaMcaka Adi traNa yogonuM nirUpaNa che, samyaktva guNanuM pratipAdana che, aDhAra mukhya doSothI sarvathA rahita zrI jinezvaradevanA aciMtya sAmarthyanuM virATa svarUpe nirUpaNa che. A stavano e utkRSTa bhaktivaranI utkRSTa jinabhaktinA utkRSTa aMtarodgAra che. mahAmahimAzALI Atmadravyano Avo AbehUba nakazo anyatra bhAgye ja nIrakhavA maLe che. jema jarmana mahAkavi geTe mahAkavi kAlidAsanA 'zAkuMtala'ne mAthe mUkIne nAcyo hato, tema A manamohaka stavanone paNa mAthe caDAvIne nAcavAnuM mana thAya eTalAM e suMdara, sarasa ane ciMtanamaya che. bhavabhramaNAno bhAMgIne bhukko karavAnI kalpanAzakti jagADavAnI A stavanomAM adbhuta zakti che. 'AnaMdaghana-covIsInAM stavanomAM to aneka evI paMktio maLI Ave che ke je teozrInI UMDA tattvajJAnanI paricAyaka banI rahe che. AvA niHspRhI ane nirlepa mahAtmAne koTi koTi vaMdana hajo! jemanI vANI akSara rahIne yugo sudhI amRtanuM pAna karAvyA karaze! [A sivAya AnaMdaghanajI racita pado tathA keTalIka sajjhAyo paNa maLe che. e vAta ullekhanIya che.] For Private 225 jinAgamonA pAragAmI, samartha vidvAna ane kavi upAdhyAya zrI sakalacaMdra gaNivara kavi gaNadAsa upAdhyAya sakalacaMdra ane caMdranI sarakhAmaNI karatAM lakhe che ke, "caMdra atri RSino putra che; je AkAzamAM virAje che ane upA0 sakalacaMdrajI zeTha goviMdAno putra che, je tapAgacchamAM virAje che. caMdra soLa kaLAvALo che, jyAre sakalacaMdra botera kaLAvALo che. caMdranI kaLA vadhe-ghaTe che, jyAre sakalacaMdranI kaLA pratidina vRddhi ja pAmatI rahe che. caMdra bhAmaMDaLa rUpa oraDAmAM bhame che, jyAre sakalacaMdra sarva sthAne bhame che. caMdra koIne amI deto nathI, jyAre sakalacaMdra saumAM amI varasAve che. evA poravADa jJAtimAM caMdra samAna upA sakalacaMdrane sau vaMdana kare che.'' zrI sakalacaMdra gaNi zrI vijayadAnasUrinA ziSya hatA. teo jinAgamonA jANakAra, samartha vidvAna ane uttama kavi hatA. teo ghaNA sarala ane udAra hatA. zrI vijaya-dAnasUrie vi. saM. 1621mAM, teravADAmAM, temanA AgrahathI upA0 dharmasAgarane gacchamAM lIdhA hatA. graMthasarjana : zrI sakalacaMdra gaNie ghaNA graMtho racyA che, te A pramANe che--1. haribala rAjarSi rAsa (vi.saM. 1942mAM), 2. mRgAvatI AkhyAna (vi. saM. 1943), 3. vAsupUjya jinapuNyaprakAza, 4. vIravardhamAnajina-guNavelIsuravelI (kaDI : 66), 5. gaNadharavAda stavana, 6. mahAvIra stavana, 7. RSabhasamatAsaralatA stavana, 8. divAlI-vIra stavana, 9. kumatidoSa vijJapti sImaMdharasvAmI stavana, 10. pratiSThAkalpa, 11. ekavIzaprakArI pUjA, 12. sattarabhedI pUjA, 13. bArabhAvanA sajjhAya, 14. gautamapRcchA vagere 20 sajjhAyo, 15. devAnaMdA sajjhAya, 16. sAdhukalpatA, 17. dhyAnadIpikA zloka : 204 zrI sakalacaMdra gaNivarane ghaNA ziSyo hatA; temAM 1, upA0 zAMticaMdra ane 2. upA0 suracaMdra prasiddha' che. ('jaina paraMparAno itihAsa' bhAga-3mAMthI sAbhAra uddhRta) cirasmaraNIya zAsanaprabhAvaka upAdhyAya zrI kalyANavijayajI mahArAja gujarAtanA palakhaDI nAmanA gAmamAM prAvaMzI saMghavI AjaDanA pautra nAme rAjasInA putra thirapAlane gujarAtanA sulatAna mehamUdazAha (pahelo; 'mahamada begaDo')e lAlapura gAma bheTa ApyuM. te thirapAlanA pautra harakhAzAnI puMjI nAmanI Personal Use Only
Page #242
--------------------------------------------------------------------------
________________ 226 patnInI kukSie saM. 1601nA azvina vada pAMcame somavAre eka putra janamyo. tenuM nAma ThAkarazI rAkhavAmAM AvyuM. te ThAkarazIne saM. 1616mAM vaizAkha vada bIjane divase zrI vijaya hIrasUrijIe mahesANAmAM dIkSA ApI. temanA ziSya kalyANavijaya nAme jAhera karyA. dIkSA grahaNa karyA pachI teo dhArmika abhyAsa ane zAstrAbhyAsa karI mahAna vidvAna thayA. saM. 1624nA phAgaNa vada 7nA divase pATaNamAM temane upAdhyAyapada ApavAmAM AvyuM. teozrInI vyAkhyAnakaLA ghaNI sarasa hatI. uttama cAritra pALatA hovAthI temanI chApa lokomAM uttama paDatI. temaNe rAjapIpaLAmAM rAjA vacchatrivADInI sabhAmAM brAhmaNa paMDitone jItyA hatA. temaNe gujarAta, mAlava, mevADa, mAravADa vagere pradezomAM vihAra karI aneka tIrthonI yAtrA karavA uparAMta pratimAonI pratiSThA karI hatI. jayapura rAjyanA vairATanagaramAM akabaranA adhikArI indrarAje karAvelA indravihAra nAme bhavya prAsAdamAM saM. 1644mAM pArzvanAthAdi biMbonI pratiSThA karI hatI. A prAsAdanI prazasti temanA pramukha vidvAna ziSya lAbhavijayajI gaNie racI hatI. zrI vijayahIrasUrijI kALadharma pAmyA pachI saM. 1652mAM mAgazara vada bIjane somavAre temanA bhakta, khaMbhAtanA saMghavI udayakaraNe zrI vijayasenasUrinA hAthe mahopAdhyAya kalyANavijayajI tathA paMDita dhanavijayajInI vidyamAnatAmAM zrI vijayahIrasUrijInAM pagalAMnI zrI zatruMjaya giritIrthe sthApanA karI pratiSThA karI hatI. mahAmahopAdhyAya vyAkaraNazAstramAM pAraMgata hatA. temaNe saM. 1658mAM 'jinasahasranAma'stotra racyuM hatuM. temaNe pATaNamAM zrI dharmasAgarajIno jhaghaDo miTAvavAmAM sAro bhAga lIdho hato. paM. lAbhavijaya, dharmavijaya, saMghavijaya, jayavijaya, somakuzaLa, sAdhuvijaya, zubhavijaya Adi aneka temanA ziSyo-praziSyo thayA. (jaina gurjara kavio' bhAga-2, pR. 20) (saMkalana : karamazI khetazI khonA) parama tapasvI : samartha sAhityakAra kavivara zrI samayasuMdarajI mahArAja madhyakAlIna gujarAtI sAhityane samRddha karanAra jaina kaviomAM kavivara zrI samayasuMdarajInuM nAma ane sthAna anokhuM che. IsvIsananA soLamAM zatakanA uttarArdhamAM aneM sattaramA zatakanA pUrvArdhamAM thaI gayelA A jaina sAdhue gujarAtI sAhityamAM vivadha prakAranAM sarjanono phALo Apyo che. teozrIe eka pratibhAsaMpanna kavi ane tapasvI sAdhu tarIke caturvidha saMgha ucca prakAranI pratiSThA prApta karI hatI. kAvyakRtiomAMnA nirdezo pramANe teozrIno janma mAravADamAM sAcoranI prAgdhATa (poravADa) vaNika jJAtimAM thayo hato. temanA pitAnuM nAma rUpasiMha ane mAtAnuM nAma lIlAdevI hatuM. pUjyazrIno prathama graMtha 'bhAvazata' saMskRta bhASAmAM racelo maLI Ave che, tenI racanA sAla saM. 1641 che. temAM vi potAno ullekha 'gaNi samayasuMdara' tarIke kare che. e AdhAre kalpanA karI zakAya ke, dIkSA grahaNa karyA pachI satata ATha-dasa varSanI ArAdhanA ane avirata adhyayananI sAdhanAne aMte gaNipadanA adhikArI banI zakyA. te pramANe teozrI saM. 1930 AsapAsa yugapradhAna AcArya zrI jinacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanA haste dIkSA grahaNa karI, zrI sakalacaMdrajI gaNinA ziSya tarIke muni samayasuMdarajI mahArAja tarIke jAhera thayA. teAzrI saMskRta, prAkRta, apabhraMza, gujarAtI, mAravADI, hindI, sindhI ane paMjAbI bhASAo para asAdhAraNa prabhutva prApta karI zakyA. pariNAme, asAdhAraNa pratibhA, tIkSNabuddhi, agAdha abhyAsa ane tapasvI sAdhujIvanathI prabhAvita thaIne paM. pU. AcAryazrI jinacaMdrasUrijI mahArAje temane saM. 1640nA mahA suda pAMcamane divase 'gaNi' padathI vibhUSita karyA hatA. tyAra pachI samrATa akabaranA AmaMtraNane mAna ApI, A. zrI jinacaMdrasUrijI saM. 1648mAM lAhora gayA tyAre temanI sAthenA 31 sAdhuomAM samayasuMdarajI paNa hatA. A prasaMge kavi samayasuMdarajIe rAnAno vavarte sautham-ATha akSaranA A vAkyanA ATha lAkha artha karI batAvI, A 'aSTalakSI' kRti vaDe akabara bAdazAhane atyaMta prabhAvita karyA hatA. A prasaMge saM. 1649nA phAgaNa suda bIjane divase AcArya zrI jinacaMdrasUrijI mahArAje pUjyazrIne 'vAcanAcArya'nI padavI ApI hatI. te samaya pachI racAyelI kRtiomAM kavi samayasuMdare potAno ullekha 'vAcaka' tarIke karyo che. saM. 1680 pachI, AcArya zrI jinasiMhasUrijI kALadharma pAmyA pachI, kharataragacchamAM vayovRddha, jJAnavRddha, dIrgha dIkSAparyAyavALA munivara teozrI ja hatA, tethI tamane 'mahopAdhyAya'nuM pada ApavAmAM AvyuM haze ema svAbhAvika kalpanA thAya che. A samaya daramiyAna kavizrI samayasuMdarajIe gujarAtI bhASAmAM rAsa, prabaMdha, gIto, stavano, chatrIsI vagere prakAranAM kAvyo racavAM zarU karI dIdhAM hatAM. teone 42 ziSyo ane praziSyo hatA. chelle
Page #243
--------------------------------------------------------------------------
________________ 227, tavArIkhanI tejachAyA. amadAvAdamAM sthiratA karI saM. 1703 nA caitra zudI-13ne divase amadAvAdamAM ja kALadharma pAmyA. nevuM varSa karatAM vadhu AyuSya bhogavI jinazAsananI prabhAvanA karI hatI. sahodarane saMyamamArge preranAra upAdhyAya zrI kIrtivijyajI mahArAja vIramagAmamAM vIrajI malika nAmano eka vajIra raheto hato. te jAte poravAla hato. potAnI sAthe kAyama pAMcaso ghoDesavAro rAkhato hato. vIrajIno putra sahastrakiraNa malika thayo, te paNa prasiddha hato; ane te mahammadazAha (rAjyakAla : I. sa. 153thI 1554) bAdazAhano maMtrI hato. sahastrakiraNane gopALajI ane kalyANajI nAmanA be putro ane eka putrI hatI. temAMthI gopALajIe brahmacarya sevI, sAdhusamAgamamAM rahI, dIkSA levAnI icchA karI. tenI sAthe potAnA bhAI kalyANajI tathA bahene paNa dIkSA levAnI tatparatA darzAvatAM, saM. 1931mAM amadAvAda jaIne zrI vijayahIrasUrijI pAse gopALajIe somavijayanA nAme, kalyANajIe kIrtivijayajInA nAme ane bahene vimalazrIjInA nAme dIkSA lIdhI hatI. A samaye temanI sAthe dhanajI tathA temanI patnI tathA traNa putro-gaNajI, kamala ane vimale dhanavijaya, guNavijaya, kuMvaravijaya ane vimalavijaya nAme tathA padmavijaya, vijayaharSa, sadayavaccha, bhaNazALI pramukha 18 jaNanI sAthe dIkSA thayela. zrI kIrtivijayajI dIkSita thayA pachI zAstrAbhyAsamAM joDAyA ane vidvAna thayA. gurue yogya jANI temane upAdhyAyapade sthApyA. teozrIe zrI vijayahIrasUrijIne puchAyelA jainazAstro saMbaMdhI zaMkAnA prazno ane apAyelA uttaro ekatrita karI 'praznottara samuccaya' aparanAma "hIrapra' tathA saM. 1690mAM 'vicAraratnAkara' graMtha saMkalita karyo. (saMkalana : karamazI khetazI khonA) aneka graMthonA racanAkAra, bahukRta vidvAna ane kavi upAdhyAya zrI vinayavijayajI mahArAja upAdhyAya zrI vinayavijayajI janme vaNika hatA. temanI mAtAnuM nAma rAjazrI rAjabAI ane pitAnuM nAma tejapAla hatuM. teo muni tarIke zrI vijayahIrasUrinA ziSya upAdhyAya zrI kIrtivijayajInA ziSya hatA. temaNe potAnI jananInA zreya mATe cinhozamAM mUkelI kathAsaMgraha, jJAtAsUtra vagere graMthonI prato pATaNanA jaina graMthabhaMDAramAM jovAmAM Ave che. A kavie potAnA jIvanamAM aneka tapAgaccha adhipationA samayamAM graMthonuM lekhana, saMzodhana, avagAhana ane racanAkArya karyuM jaNAya che. temanA gurubaMdhu kAMtivijaye "saMgarasAyaNa bAvanI'mAM karela sUcana pramANe temaNe be lAkha zlokapramANa racanA karI, samAjane upayogI sAhitya pUruM pADyuM hatuM. A racanAothI saMskRta, prAkRta, gujarAtI, hiMdI Adi bhASA paranuM temanuM pAMDitya pragaTa thAya che. uparAMta, teo vyAkaraNa, nyAya, sAhitya, dharma, darzana ane Agamika sAhityanA sarjaka paNa hatA. teonI prakhara vidvattAne kAraNe mahopAdhyAya zrI yazovijayajI paNa temano Adara karatA. temanI mukhya racanAo asaMkhya jaNAya che. teozrI vikramanI sattaramI sadInA uttarArdhamAM ane aDhAramI sadInA pUrvArdhamAM vidvattAbharI racanAothI vikhyAta thayelA. A bahuzruta vizvAsabhAjana upAdhyAya eka pratibhAzALI nAmAMkita vidvAna hatA. vi. saM. 1710nA jeTha suda 6nA vijaya siMhasUrinA upadezathI zatruMjayanA zikhara para thayelA ugrasena (AgrA zahera)vAsI AzavAlajJAtIya, vRddhazAkhIya ane kuhADagotrIya sA. vardhamAna (strI vAlhAde)nA putra sA. mAnasiMha, rAyasiMha, kanakasena, ugrasena, RSabhadAsa Adie sA. jagatasiMha ane jIvaNadAsa pramukha putrAdi parivAra sahita potAnA pitA vardhamAnanA vacanathI temanA puNya mATe A sahastrakUTa tIrtha karAvyuM ane vijayadevasUri ane vijayaprabhasUrinI AjJAthI vijayahIrasUri ziSya maho. kIrtivijayajI gaNinA ziSya upAdhyAya vinayavijayajIe tenI pratiSThA karI. (saMkalana : karamazI khetazI khonA) jemanAM stavana-stutio ane aSTaprakArI pUjAo Aje paNa adyApi temanI racela kalpasUtravRtti, lokaprakAza, hemaladhuprakriyA, zrIpALarAjAno vagere lokaprasiddha che.) jainamaMdiromAM rasapUrvaka gavAya che te vItarAganA sAdhaka pU. paMnyAsa zrI padmavijayajI gaNi jainonI nagarI tarIke khyAti pAmelA amadAvAda zaheramAM zAmaLAnI poLamAM gaNeza nAme zrImALI zrAvaka rahetA hatA. temanAM dharmapatnI jhamakubAIe saM. 1862nA bhAdaravA suda bIjane divase eka putrane janma Apyo. putranuM nAma pAnAcaMda rAkhavAmAM AvyuM. pAnAcaMda sAta varSe bhaNavA beTho. agiyAra varSanI vaye bhaNI-gaNIne vyavahArakuzaLa banyo. saM. 1875mAM mahAsuda-5-ne divase, mAtApitAnI AjJA Jain Education Intemational
Page #244
--------------------------------------------------------------------------
________________ 228 meLavI, pAnAcaMde 14 varSanI vaye dIkSA lIdhI. gurue temanuM nAma muni padmavijayajI rAkhyuM. zrI padmavijayajIe munijIvananA AcAra pALavA sAthe zAstrAbhyAsa zarU karyo. aneka dharmagraMthono abhyAsa karyo. vyAkaraNAdimAM niSNAta muni zrI suvidhivijaye zrI padmavijayajIne zabdazAstra, paMcakAvya, chaMda, alaMkAra Adi zAstrono abhyAsa karAvyo. gItArtha muni pAse aMgopAMga, AgamagraMtho, pAMca karmagraMtho, kammapayaDI vagere zAstro bhaNIne pravINatA prApta karI. tapAgacchanA paTTadhara AcAryazrI vijayadharma- sUrijIe saM. 1810mAM rAdhanapuramAM zrI padmavijayajIne paMnyAsa padavI ApI. tyAra bAda teo rAdhanapurathI saMgha laI giranAra gayA. pachI navAnagaranI yAtrA karI, tyAMthI zatruMjaya thaI bhAvanagara AvyA. tyAM cAturmAsa karyuM. ahIM temanA gurue temane bRhad kalpasUtranI TIkAnI vAcanA ApI. saM. 1813 ane saM. 1814nAM comAsAM suratamAM karyA. ahIM suratanA zeTha tArAcaMde upadhAna vahevarAvyAM. saM. 1815 ane saM. 1816nAM cAturmAsa baherAnapuramAM gALyAM. tyAM AcArAMgasUtranI dezanA ApI. tyAMthI pAlitANA AvIne zeTha rUpacaMda saM. 1821nuM cAturmAsa siddhapuramAM karIne amadAvAda thaI surata padhAryA. tyAM zeTha zrI tArAcaMdane 295 jinabiMbonI siddhAcalamAM pratiSThA karavAnI bhAvanA thaI tethI teo zatruMjaya AvyA. . padavijayajI gaNie sANaMda, amadAvAda, visanagara, pATaNa, lIMbaDI, rAdhanapura Adi aneka sthaLoe cAturmAsa karIne upadhAna vaherAvyAM, mAsakSamaNanI tapasyAo karAvI, saMgho kADhyA, pratiSThA-mahotsavo ujavyA, dezanAo ApI, vyAkhyAno yojyAM, vAdavivAdomAM jaya prApta karyo. A zAsanaprabhAvanAmAM saM. 1854nA mahA vada pAMcama ne somavAre zrImALI jJAtIya zeTha lakSmIcaMde sahastraphaNA pArzvanAthanI pratiSThA karAvI. saM. 1857mAM sametazikharano jIrNoddhAra mATe upadeza ApI khemA bAlAnI madadathI jIrNoddhAra karAvyo. A badhI teozrInI mukhya pravRttio hatI. saM. 1859mAM pUjyazrI cAturmAsa mATe amadAvAda padhAryA. tyAM temanA mastakanA ardha bhAgamAM vyAdhi caturvidha saMgha "padmadraha' tarIke khyAti pAmyA hatA. temaNe 'jayAnaMda kevalIcarita'ne saMskRta gadyamAM avatAryuM. vIrajinastutigarbhita-covIsa daMDakastavana, "siddhadaMDikA-stavana', 'covIsa jina-kalyANakastavana', 'samarAditya kevalIrAsa', "neminAtha rAsa', 'uttamavijaya nirvANa rAsa' Adi kAvyonI racanA karI hatI. A uparAMta, aneka stavano, sajajhAyo, stutio, pUjAo ane devavaMdanamAlAnI racanAo karI hatI. (saMkalana : tripuTI mahArAja racita "jaina paraMparAno itihAsa' bhAga-4mAMthI sAbhAra.) pighavijayajI racita comAsI devavaMdana Aje paNa varSamAM traNa vakhata gAmagAma karavAmAM Ave che.] ogaNIsamI sadInA uttama kavi ane mahAna sAkSara; tapaguNabhAvadhAraka pUjya paMnyAsa zrI rUpavijayajI gaNi teo 19mI sadImAM vidyamAna hatA. tenA purAvAo maLe che. teo paM. satyavijaya-khimAvijaya-jinavijaya-uttamavijayanA ziSya ane rasasiddha kavi tema ja aneka graMthanA nirmAtA zrI paghavijayanA ziSya hatA. teo samartha vidvAna ane vaidakazAstramAM nipuNa hovAne lIdhe khUba kIrtivAna banyA hatA. teozrIe saM. 1880mAM vikrama rAjAnA samayanA gaNAtA aMbaDa vize "aMbarDarasa' (jemAM vikramanAM parAkramonIpaMcadaMDanI adbhuta vAto che te) racelo maLI Ave che. temaNe racelI saM. 1880mAM "pRthvIcaMdracAritra', saM. 1862mAM 'padravijayanirvANarAsa" ane saM. 1900 mAM 'vimalamaMtrI rAsa" vagere kRtio maLI Ave che. A uparAMta, temanI racanAomAM 1. snAtrapUjA, 2. paMcakalyANaka pUjA, 3. paMcajJAna pUjA, 4. vIzasthAnaka pUjA, 5. pistAlIsa Agama pUjA, 6. Atmabodha sajhAya, 7. manaHsthirIkaraNa sajajhAya, 8. naMdIzvara dvIpa pUjA vagere mukhya che. | (saMkalana : tripuTI mahArAja racita "jaina paraMparAno itihAsa bhAga-4mAMthI sAbhAra.) zAMta, saraLa, saumya ane bhadrapariNAmI pUjya paMnyAsa zrI mohanavijayajI gaNivara paMnyAsa zrI mohanavijayajI gaNino janma vi. saM. 1918mAM pATaNamAM thayo hato. temanA pitAnuM nAma nathacaMda, mAtAnuM nAma cunIbAI, vaDIlabaMdhunuM nAma lallubhAI ane temanuM 'uttarAdhyayana-sUtra'nI ArAdhanA karI. saM. 1862nA caitra suda 4 ne budhavAre anazana svIkArI dehatyAga karyo. paM. pAvijayajI gaNino dIkSA paryAya 57 varSano hato. teo samartha vidvAna, catura vyAkhyAtA ane kuzaLa kavi hatA. temaNe 5500 navA zlokonI racanA karI. teo samakAlInomAM Jain Education Intemational
Page #245
--------------------------------------------------------------------------
________________ 229 tavArIkhanI tejachAyA potAnuM janma-nAma maganalAla hatuM. pAda laI, tenI sAthe upajAvelA traNa pAdo suMdara rIte saMghaTita maganalAla bALapaNathI ja saraLa, zAMta ane dharma- karIne temAM sAta sargamAM vijayasenasUrinA paTTadhara vijayadevasUrinuM bhAvanAthI paripuSTa hatA. pitA nathucaMdanuM avasAna thatAM temanI bhinna bhinna samayanuM itivRtta eka itihAsa rUpe kavitAmAM bhAvanA vairAgyabhAvamAM pariNamI. vaDIlabaMdhue vyavasAyArthe AlekhyuM che. meghadUta samasyAlekha : "meghadUta' kAvyanA dareka mohamayI muMbaI mokalyA, tyAre muMbaI javAne badale sIdhA zlokanuM chello pAda AbAda rAkhI tenA traNa pAda pote racI amadAvAda jaI, DahelAnA upAzraye birAjamAna paM. zrI 13) zlokanA kAvya banAvyuM, ane vijayadevasUri upara temanA ratnavijayajI pAse dIkSA levAnI potAnI utkaTa bhAvanA pradarzita paTTadhara vijayaprabhasUri devapattanamAM cAturmAsa hatA tyAre tyAMthI karIne, mohajanya saMsArano tyAga karIne, tyAgamArgano svIkAra vijJapti rUpe A kAvya mokalela hatuM. digvijaya mahAkAvya : zrI karyo. vi. saM. 1944mAM haThIbhAInI vADImAM paM. ratnavijayajI vijayaprabhasUrinA jIvanavRtAMta tarIke tera sargamAM svopajJa TIkA gaNie temane dIkSA ApI ane potAnA ziSya banAvI muni sahita A kAvya racyuM che. temAM te te sUrionA TUMkA itihAsa mohanavijayajI nAma rAkhyuM. dIkSA bAda muni mohanavijayajIe sAthe vijayaprabhasUrinAM satkAryo, vihAro, comAsAMo, prabhAvanA potAnA vaDIla bhAI ane mAtAne A vAtanI jANa patrathI karI. Adi ghaNA viSayo varNavyA che. tapAgaccha paTTAvalI paNa racI che, aMte teoe paNa emanI varSonI tyAgabhAvanAne caritArtha thayelI jenA uparathI aitihAsika vigato maLI Ave che. zAMtinAtha joI AnaMda vyakta karyo. caritrane naiSadhIya samasyA evuM nAma paNa ApyuM che. temAM mahAkavi harSaviracita auSadhIya mahAkAvyanuM pratizlokano eka pAda laIne, | muni mohanavijayajIe thoDA ja samayamAM sAro evo potAnA traNa navA pAda sAthe meLavI cha sargamAM racyuM che. dharmAbhyAsa karI yogohana zarU karyA. gurudeva svargavAsa pAmyA saptasaMdhAna mahAkAvya saM. 1760mAM racela che. te nava sargamAM tyAre teo paM. pratApavijayajI sAthe visanagara hatA. gurudevanA vibhakta che. temAM pratyeka zloka RSabhadeva, zAMtinAtha, neminAtha, virahathI temaNe UMDo AghAta anubhavyo. A pachI vi. saM. 1946mAM teozrIne paMnyAsapadathI vibhUSita karavAmAM AvyA. pArzvanAtha ane mahAvIra e pAMca tIrthakaro tathA rAmacaMdra ke kRSNa vAsudeva-ema sAta mahAcaritrone lAgu paDe che. paMcatIrthastuti teozrInI nizrAmAM upadhAnatapa, udyApana mahotsava, potAnA ziSya meruvijaya mATe banAvI che, jemAM eka ekanA pAMca kezariyAjIno yAtrAsaMdha vagere zAsanaprabhAvanAnAM kAryo saMpanna artha thAya che; ane te RSabhanAtha, zAMtinAtha, saMbhavanAtha, thayAM hatAM. temanA haste zrI haMsavijayajI, zrI dharmavijayajI, zrI neminAtha ane pArzvanAthane lAgu paDe che. A sAthe vRtti paNa zAMtivijayajI tema ja praziSyo zrI cimanavijayajI, siddhi ApI che. vijayajI--ema aneka puNyAtmAonI dIkSA thaI hatI. teozrI vi. saM. 1956nA aSADha suda-4-nA roja amadAvAdamAM A uparAMta, temaNe bhaktAmara stotra para TIkA racI che. samAdhipUrvaka svargavAsa pAmyA hatA. paMcAkhyAna (paMcataMtra) lokasAhitya potAnI bhASAmAM racyuM che. laghutriSaSThicaritra 5000 zlokapramANa che, te hemAcAryanA vipula viziSTa ane vaividhyapUrNa sAhityanA sarjaka vistRta caritragraMthamAMthI saMkSepamAM 63 puNyazloka puruSonAM TUMkA upAdhyAya zrI meghavijayajI gaNita caritro rUpe che. eka paMcamIkathA paNa racI che. caMdraprabhA-haimI upAdhyAya zrI meghavijayajI gaNi zrI vijayasUrijI- kaumudI nAmanuM vyAkaraNa saM. 1757mAM AgrAmAM racI pote kanakavijayajI-zIlavijayajI ziSya kamalavijayajI, ziSya kRpA- zAbdika paNa hatA te pUravAra karyuM che. vijayadevamAhAbhya para vijayajInA ziSya hatA. teo vyAkaraNa, nyAya sAhitya uparAMta vivaraNa lakhyuM che, temAM keTalAka prayogono parisphoTa karyo che. jyotiSa vidyAmAM paNa pravINa hatA. teozrI potAnA dareka graMthano udayadIpikA nAmano jyotiSazAstrano graMtha saM. 1752mAM racyo, AraMbha "OM hrIM zrIM klIM ahai ai nama:' e maMtrathI karatA. je madanasiMha zrAvakanA praznottara rUpe che. temAM prazna kADhavAnI temaNe vi. saM. 1727mAM devAnaMdAbyudaya mahAkAvya vidhi paNa che. varSaprabodha athavA meghamahodaya nAmanA graMthamAM 13 sAdaDI (rAjaO)mAM racI pUrNa karyuM. emAM pratizloke mahAkavi adhikAramAM ne 3500 zlokamAM utpAtaprakaraNa, kapUracakra, pAnI mAgharacita mahAkAvya "zizupAlavadha'nA pratyeka zlokano chello cakra, maMDalaprakaraNa, sUrya ane caMdranAM grahaNanuM phaLa, pratyeka mAsamAM vAyuno vicAra, varasAda lAvavAnA ane baMdha karavAnA maMtrayaMtra,
Page #246
--------------------------------------------------------------------------
________________ 230 caturvidha saMgha sATha saMvatsaronAM phaLa, grahonI rAzio para udaya-asta yA temaNe racelI "brahmacaryanI nava vADanI sajhAya e vAtanI zAkha vakrInuM phaLa, ayana-mAsa-pakSa ane dinano vicAra, saMkrAMtiphala, pUre che. kahevAya che ke, tyArathI temane samudAyamAM punaH praveza varSanA rAjA-maMtrI Adino, varasAdanA garbhano, vizvAno, maLyo hato. upAdhyAya udayaratna gaNie vikramanI aDhAramI Ayano ne vyayano vicAra, sarvatobhadra cakra ane varasAda sadInA uttarArdhamAM gujarAtI bhASAmAM vipula pramANamAM sAhitya jANavAnA zukana Adi viSayono samAveza karavAmAM Avyo che. racyuM, A uparAMta, temaNe zatruMjaya tIrthanAM aneka stavano, Ama, uparokta sarva 2canAo dvArA zrI meghavijayajI prabhAtiyAM, chaMdo ane chUTaka rAso, stavano, sajajhAyo-ema gaNinI vidvattAno ane sarjakatAno paricaya thAya che. ("jaina vividha prakAranuM sAhitya racyuM. teozrInI kAvyakRtio suMdara, sAhityano itihAsa'mAMthI saMkalita.). bodhaka, bhAvavAhI ane lokapriya banI che. ("jaina paraMparAno itihAsa' bhAga : 4-mAMthI sAbhAra.) gujarAtI bhASAmAM vizALa, bodhaka, bhAvavAhI ane lokapriya padyasAhityanA sarjaka mahA tyAgI-verAgI ane vidvarya upAdhyAya zrI udayaratna gaNivara upAdhyAya zrI dhanavijayajI mahArAja upAdhyAya zrI dhanavijayanuM saMsArI nAma dhanajI hatuM. kavivara upAdhyAya zrI udayaratna gaNi tapAra-zAkhAnA zrI hIraratnasUrinA ziSya upA) labdhiratnanA praziSya upA) temaNe potAnA traNe putro-gaNajI, kamala ane vimala tathA zivaratna gaNinA ziSya hatA. temano janma vikramanI aDhAramI svapatnI sahita zrI vijayahIrasUrinA ziSya zrI kalyANasadImAM kheDAmAM thayo hato. temanA pitAnuM nAma vardhamAna ane vijayajInA ziSya banIne dhanavijaya tarIke tathA traNa putrone guNavijaya, kuMvaravijaya ane vimalavijayanA nAme potAnA ziSyo mAtAnuM nAma mAnabAI hatuM. temanuM potAnuM janmanAma uttamacaMda banAvavApUrvaka vi. saM. 1931mAM dIkSA grahaNa karI hatI. hatuM. temanA moTA baMdhu harakhacaMde paNa dIkSA lIdhI hatI. temanuM dIkSita nAma upA, harSaratna hatuM. teo mahAna tyAgI, tapasvI temaNe vi. saM. 1954nA vaizAkha vada 13nA dine potAnA ane saMyamI hatA. muni udayaratnane mahopAdhyAya siddhiratna ziSya guNavijayanA vAcana mATe amadAvAdamAM "hemavyAkaraNagaNie bhaNAvyA hatA ane potAnI pATe mahopAdhyAya banAvyA bRhadvRttidIpikA' lakhI hatI. saM. 1950mAM 'hariNa-zrISaNa hatA. upA) udayaratna siddha kavi hatA. temaNe aneka rAso, rAsa' racyo hato. zrI vijayasenasUrinA ziSya zrI saMghavijaya stavano, sajhAyo, salokA, chaMdo, prabhAtiyAM vagere racyAM hatAM. gaNie saM. 1974mAM kalpasUtra para dIpikA racI. te teoe saM. temanA jIvanamAM keTalIka camatkArI ghaTanA paNa banI hatI. eka 1981mAM zodhI hatI. saM. 1981mAM lokanAlikAsUtra para bhASyavAra zaMkhezvara pArzvanAthanAM darzana pachI ja anna-jaLa levAnA vRtti racI. muni suMdarasUrinA "adhyAtma kalpadrumanI adhirohiNI niyamapUrvaka teo jyAre zaMkhezvara padhAryA tyAre jinAlayanA baMdha TIkA racI. saM. 1699nA poSa mAsamAM rAjanagaranI samIpamAM dvAra pUjArIe nahIM kholatAM, temaNe ghaNA Artasvare stutigAna karyuM AvelA usmAnapurAmAM AtmaNamAlikAAbhArazataka aparanAma ane kAra ApoApa khUlI gayAM. bIjA eka prasaMgamAM, kheDA dharmopadezalezanI 108 zlokapramANa racanA karI hatI. saM. pAsenI mezavo, vAtraka ane khArI-e traNa nadIonAM saMgamasthAne 1700mAM saptatikA nAmanA karmagraMtha para bAlAvabodha racela hato. temaNe cAra mahinA dhyAna dharyuM hatuM. tenA pariNAme e sthAne beTa zrI vijayahIrasarine akabara bAdazAhe "jagataguru'. jevuM banI gayuM hatuM. A camatkAra joI kheDAnA bhAvasAro, birada ApyuM. (saM. 1940), te vakhate baMdIvAnone choDI mUkyA vaiSNavo vagere 500 gharoe "jainadharma apanAvyo hato. ane surisahita dhanavijayane sAthe laI DAmara taLAve jaI tyAMnA vi. saM. 1759mAM, unAmAM zrI udayaratna gaNie pAMjarAmAM pUrelAM pakSIone mukta karyA. A dhanavijaye sUri sAthe sthUlibhadra-navaraso' nAme kAvya racyuM, temAM zRMgArarasa hato, je rahIne meDatAmAM jainavihArone svecchakarathI mukta karAvyA ane temanA gurune ucita na lAgyuM ane tevAM kAvyo na racavA gurue vAjAM vagADavAM baMdhI thaI hatI te cAlu karAvI. zrI dhanavijayajI temane samajAvyuM athavA ema paNa kahevAya che ke temane e kAraNe upAdhyAya mahA tyAgI-vairAgI ane vidvaddavarya hatA. (jaina samudAya bahAra mUkavAmAM AvyA. tyArapachIthI temaNe lokopakAra sAhityano itihAsa'ne AdhAre; saMkalanakartA : karamazI kAvyo racavAno nirNaya karyo, je vi. saM. 1763mAM khaMbhAtamAM, khetazI khonA.) Jain Education Interational
Page #247
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 231 mahAyogI. mahAkavi. avadhUta adhyAtmayogI. uttama koTinA saMta-mahAtmA kharataragacchIya gaganamaNi, paMDitapravara, kaviratna, mahAna tapasvI ane samartha sAhityakAra munirAja zrI cidAnaMdajI mahArAja zrImad devacaMdrajI mahArAja che. temano janma mAravADamAM bIkAnera zrI karacaMdrajI aparanAma zrI cidAnaMdajI mahArAja pAse caMga gAmamAM, osavAla jJAtinA luNiyA gotramAM thayo hato. vIsamI sadImAM vidyamAna hatA tema temanI kRtio parathI jANavA dharmapremI pitA tulasIdAsane tyAM zIlavatI zrImatI dhanabAInI maLe che. zrI AnaMdaghanajI mahArAjanI peThe teozrI paNa ratnakukSie saM. 1746mAM eka putre janma lIdho. A bALaka adhyAtmajJAnamAM rasika ane kavitvazaktimAM nipuNa hatA. teo garbhAvasthAmAM hato tyAre mAtA dhanabAI upAdhyAya zrI tIrthapradezomAM vadhu vasyA hoya ema lAge che, kAraNa ke zatruMjaya rAjasAgarajI mahArAjanAM darzane gayAM hatAM ane pU. upAdhyAyazrIne ane giranAra para Avela koI guphA ke sthAna temanAM nAme Aje kahyuM hatuM ke, jo mane putra avataraze, to tene Apane vahorAvIza. paNa oLakhAya che. sametazikharajI upara temano dehAMta thayo evI putra avataryo. deve dIdhelA A putranuM nAma devacaMdra rAkhavAmAM daMtakathA che. AvyuM. mAtA-pitAnA dharmasaMskArono bhavya vAraso ane pavitra teozrI svabhAve ekAkI ane niHspRhI hatA. eka vAtAvaraNamAM UcharatAM bALake pUrva bhavathI puNyasaMcaya karyo haze avadhUtanI jema alipta rahevAmAM ja mAnatA, ema temanA ke zaizavakALamAM ja bALakane dharma pratye apratima prIti hatI. saMsargamAM AvelA mahAnubhAvoe varNavelA anubhavo parathI bAlyAvasthAmAM ja pATha bhaNavAnI apUrva bhAvanA jAgI. putra ATha jANavA maLe che, eTaluM ja nahIM, pote jJAnI ane siddhisaMpanna varSano thatAM mAtA dhanabAIe tene gurumahArAjane vahorAvyo. che e vAtanI lokone jANa na thAya tevuM saraLa jIvana jIvatA pUjya gurudevazrI rAjasAgarajI mahArAje saM. 1756mAM mAtra dasa ane anAyAsa lokone temanI siddhino paricaya thAya to teo varSanI kumaLI vaye laghu dIkSA ApI ane navadIkSita ziSyane e sthAna tyajI detA. vi. saM. 1904mAM teozrI bhAvanagaramAM sarasvatImaMtra Apyo. bAlamuni zrI rAjavimalajIe yAne zrI birAjamAna hatA ema temanA racelA zrI goDI pArzvanAthajInA devacaMdrajIe bilADA gAmamAM veNA taTe bhoMyarAmAM maMtranuM ArAdhana stavanamAM ApelA saMvata uparathI jaNAya che. bhAvanagarathI eka karI zAradA mAtAnI kRpAdRSTi meLavI. sAthosAtha potAnA gurunI gRhastha zrI giranArajIno saMgha kADhyo hato temAM teo hatA. ane ananya bhaktipUrvaka sevA karavA mAMDI. gurudeva paNa ziSyanA giranAra pahoMcyA pachI kyAM sidhAvyA teno patto maLI zakyo vinaya, viveka ane sevAthI prasanna thayA ane bAlamunine zAstro, nahoto evA nirdezo sAMpaDe che. vyAkaraNa, jyotiSa, piMgaLa, nATaka, svarodaya, rAjyazAstra Adi teozrInI 72 padonI 'cidAnaMda bahoterI" ati vividha zAstronA pArAyaNa dvArA prakAMDa paMDita banAvyA. sarva pracalita che. A padomAM 12 stavano; 1 paryuSaNa parvanI stuti zAstrapAraMgata evA e munirAje saM. 1766mAM 20 varSanI vaye ane 1 guru pAse gAvAnI gahuMlI che, te khUba ja bhAvavAhI ane 10 varSanA adhyayanane aMte, dhyAnanuM saMpUrNa svarUpa Alekhato che. stavanomAM mukhyatve zrI RSabhadeva, ajitanAtha, caMdraprabhu, "dhyAnadIpikA' graMtha ane dravyAnuyoga viSaya para vraja bhASAmAM neminAtha ane pArzvanAtha paramAtmAnAM che. temAM traNa to teo 'dravyaprakAza' nAmano kAvyagraMtha racyo. daramiyAna pU. A. zrI bhAvanagaramAM cAturmAsa hatA tyAre traNa mULa nAyakajIne uddezIne jinacaMdrasUrijI mahArAje temane vaDI dIkSA ApI hatI. pUjayazrI banAvelAM che. bIjAM stavano giranArajI, tAraMgAjI, zaMkhezvarajI saM. 1776 sudhI mAravADamAM ja jude jude sthaLe vicaratA rahyA vagere tIrthomAM padhArela haze tyAre banAvelAM haze evuM anumAna ane tyAra bAda gujarAtamAM padhAryA. thAya che. A mahAtmAe potAnI yogazakti ane kavitvazaktithI - pUjyazrI saM. 1812nA bhAdaravA mAsanI amAvasyAe mahAna zAsanaprabhAvanA karI che. amadAvAda dozIvADAnA upAzraye devagatine pAmyA. dariyApuranA kharataragacchIya gaganamaNi ane samartha vidvaddavarya derAsara sAme temanI pAdukA sthApavAmAM AvI che. zrImad devacaMdrajI mahArAja devacaMdrajI racita snAtrapUjA paNa maLe che. temanI racita jJAna, kriyA ane dharmasiddhAMtono punaroddhAra karanAra stavana-covIzI paNa che. jenI racanApaddhati AnaMdaghanajInI yAda mahAtmAo A bhUminA bhUSaNarUpa manAyA che. evA ja eka apAve che tevI vidvatApUrNa racanAo che.] .
Page #248
--------------------------------------------------------------------------
________________ tIrtha nimaNinA ra1 varSa parama tAraka devAdhideva sImaMdharasvAmijI paramAtmAnuM sakala tIrtha vaMdU kara jor3a jinavara nAmeM maMgala kor3a zrI sImandara svAmi jinamaMdira zaryAlaya osiyAjInagara, sTezana-bhIlADa, posTa naMdigAma, ji. valasADa (da.gU.) pIna : 396105, phona : 0260-2784089 | mahesANA jevuM bIjuM mahAtIrtha dakSiNa gujarAtamAM netrAdi pAMce IndriyonA ajoDa saMyamI sAgara samudAyanA zaNagAra gacchAdhipati pa.pU. A.pra. zrI kailAsasAgarasUrIzvarajI ma.sA.nA prApta zubha AzIrvAdathI rASTrIya dhorI mArga kramAMka 8 upara dakSiNa gujarAtanA dakSiNa sImADe bhIlADa sTezanathI 4 ki.mI.nA aMtare naMdigAme zrI osiyAjInagara mahAtIrtha sAkAra thaI rahyuM che. ukta mahAtIrtha nirmANa parama pUjya AcArya zrI kalyANasAgarasUrIzvarajI ma.sA. tathA paMnyAsa zrI zivasAgarajI ma.sA.nA zrI jina AjJA sApekSa mArgadarzana anusAra thaI rahyuM che. tIrthanA mULanAyakarUpe zrI sImaMdharasvAmijI paramAtmAnA ArasanA 81 IcanA bhavya pratimAjI tathA jesalamera ArasanuM aSTaprAtihAryavALuM parikara pratiSThita karela che. vi.saM. 2054nA vaizAkha suda 6nI rAtre aMjanazalAkA tathA vaizAkha suda 7nA zubha dine saMpanna thayela che. Atmika sukhanI prApti mATe, jIvananI pavitratA vadhAravA mATe, puNyAnuMbaMdhi puca pAmavA mATe, bhavanAzinI bhaktidhArAmAM bhIMjAvA mATe, pUjA tapa-japa dvArA mananI prasannatA prApta karavA, ArAdhanAnA ujjavaLa zikhare pahoMcavA mATe aMtaramAM ajavALuM pAtharavA mATe, tIrthayAtrA avazya karavI joIe. osiyAjI mahAtIrthanI sthApanA dinA zrI vIra saMvata - 2509 phAgaNa suda - 3, tA. 13-3-83, gurUvAra savAre 9-11 zubha muhUrta TrasTa rajIsTara dina 30-11-83 naMbara : e-663 - valasADa (da.gU.) zrI bhIDabhaMjana pArzvanAthajInI pratiSThA zrI sImaMdhara vAmijInI pratiSThA zrI sahastraphaNA pArzvanAthajInI pratiSThA, vaizAkha suda-6, gurUpuSya amRta sidhdhiyoga tA. 11-5-89, gurUvAra 2054 vaizAkha suda-7, tA. 2-5-1998 zanivAra 2050 vaizAkha suda 6 tA. 18-5-2002 zanivAra pa.pU. yoganiSTha A.zrI budhdhisAgarasUrijI ma.sA. premagItAmAM lakhe che ke "samatAbhAve dhyAna karatA, japamAlA gaNatA paramAtmAnA darzana kaLiyugamAM paNa thAya che.' olavAla kalA saMsthAnamAM 10nA kuTax 9 phuTanI sAIjha suvizALa paTTa Avaze. Adeza levAnI bhAvanA hoya teNe saMparka karavo. jemAM osavAla jJAtino ItihAsa kaMDAravAmAM Avaze. Jain Education Intemational
Page #249
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 233 sAgaramAMthI motI yazavaMtA jaina sAdhuo -pU. muni vAtsalyadIpa ma. vidyamAna samayakALamAM vistarelA ane jainazAsananI prabhAvanAmAM yazojjavala sahabhAgI banI rahelA sAgara gacchanA mULiyAM jagaguru zrI hIravijayasUrijInA samayakALamAM-zAsanakALamAM ropAyAM jaNAya che. suprasiddha jainAcArya zrI hIravijayasUrijInA samakAlIna zrI sahajasAgarajI upAdhyAya thayA. saccAritraveta, jJAnI ane pratibhAzALI zrI sahajasAgarajInAM samrATa akabaranA darabAramAM pratiSThAvaMta sthAna-mAna hatAM. samrATa akabara tathA anyoe karelAM dAnapatromAM upAdhyAya sahajasAgarajIno khAsa ullekha jovA maLe che. A lekhamALAmAM aMte jemanA zubha nAmano ullekha che te pa. pU. yoganiSTha AcArya zrImad buddhisAgarasUrIzvarajI ma.sA.nA ziSya pa.pU. prazAMtamUrti A.zrI kIrtisAgarasUrijI ma.sA. hatA. temanA ziSya anuyogAcArya paMnyAsapravarazrI mahodayasAgarajI ma.sA., temanA ziSya pa.pU. zAMtamUrti A.zrI durlabhasAgarasUrijI ma.sA., temanA ziSya te A lekhamALAnA lekha pU. munizrI premaprabhasAgarajI ma.-muni vAtsalyadIpa potAnI vaDIla guru paraMparAnuM gaurava eka siddhahasta sAhityakAranI samarthatA sAthe pragaTAve che tyAre saune cAritryanI sugaMdhathI sammohita kare che. saMpAdaka upAdhyAya sahajasAgarajI ma. Adi. upAdhyAya sahajasAgarajI maMtravettA hatA. akabaranA nA darabAramAM AvI gayelo eka amadAvAdI juvAna, zAMtidAsa, temano sevaka ane ziSya banI gayo. upA. sahajasAgarajIe tene ciMtAmaNi' nAmanA maMtranI sAdhanA karAvI ne enA pratApe jaina saMghane sAMpaDyA nagarazeTha zAMtidAsa. e bAhoza, dIrdha dRSTisaMpana ane zrAvakazreSThI zAMtidAse potAnA guru upAdhyAya sahajasAgarajInI chAyAmAM aneka dharmakAryo karyA. upAdhyAya sahajasAgarajI dilhI uparAMta, mevADa ane mAravADa thaIne amadAvAda sudhI vicaryA. emanA cAritranI suvAsathI sarvatra dharmabhAvanA vadhI. upA. sahajasAgarajInI pATe AvyA upAdhyAya jayasAgarajI, gaNivarya zrI matisAgarajI ane munizrI jItasAgarajI mahArAja. teo mukhyatve udayapura ane tenI AjubAjunA pradezomAM vicaryA. temanA samayamAM adhikAMza jainasamAjavALA pradezomAM zrIpUjyo tathA yationuM varcasva vadhyuM. dhana, derAsara, upAzraya ane dhArmikavidhi-vidhAno temane AdhIna thayAM ane teTale sudhI e vyApa vadhyo ke custa kriyAvAdI tathA saMyamI sAdhuoe paNa temane adhIna rahevuM paDe. jhanUnI mogalAI jamAnAmAM jainadharma ane prabhAvanuM saMrakSaNa bezaka zrIpUjayo ane yatioe karyuM, paraMtu nirmaLa vratadhArI sAdhuoe paNa temane adhIna rahevuM paDe te ati hatuM. e pachI, zrI vIraprabhunI 63mI pATe, SaDradarzanazAtA zrI mayagalasAgarajI ane temanI pATe zrI paramasAgarajI thayA. temanI pATe zrI sujJAnasAgarajI thayA. A vidvAna sAdhupuruSe udayapuranA graMthabhaMDArano khUba vikAsa karyo tathA saM. 1817mAM zrI ajitanAthajInI aMjanazalAkA tathA tenAM be varSa pachI padmanAtha prabhunI pratiSThA karI. emanuM nirmaLa jIvana ane kriyA sAdhanA ja yatio sAme paDakArarUpa hatAM. zrI sujJAnasAgarajIe udayapuramAM eka zrAvikAne dIkSA ApIne tenuM nAma rAkhyuM mayaNazrIjI. sAdhutvanA mahattvamAM vRddhi thaI paNa zrI sujJAnasAgarajInI potAnI paraMparA ahIM pUrNa thaI. temanI pATe temanA gurubaMdhu zrI svarUpasAgarajI ApyA. temanI pATe zrI nANasAgarajI AvyA. teo ugravihArI ane pratibhAzALI dharmapuruSa hatA. temaNe jodhapuranA eka yatine zrI viraprabhuno dharma, paraMparA ane kriyAnI zuddha prarUpaNA karIne potAnA ziSya banAvyA. emanuM nAma mayAsAgarajI. A mayAsAgarajI vi. saM. 1883mAM amadAvAda vihAra karatAM padhAryA. Jain Education Intemational
Page #250
--------------------------------------------------------------------------
________________ 234 zrI mayAsAgarajI saccAritryanA pAlaka, ochuM bolanArA ane kriyAzIla sAdhuratna hatA. zrI nemisAgarajI mahArAja vi. saM. 1903nA mahA vadi 5 nA roja aMjanazalAkA tathA vadi 11nA roja zeTha haThIsiMhanA derAsaranI bhavya pratiSThA amadAvAdamAM thaI. e samaye mAravADa pAlIthI khAsa AmaMtrita nagarAjajI aMjanazalAkA vagerenI vidhi karAvavA AvyA. UMco deha, pratApI mukhamudrA, aNizuddha vratadhArI jIvana ane nItimaya kAryazelI. nagarAjajInA vahevAra-vartanathI sau prabhAvita thayA. emanuM nyAyathI ja meLavelA dhanane rAkhavAnuM vrata evuM daDha che ke ekavAra emanA rasoIyAe zeTha haThIsiMhanA rasoDethI dAma cUkavyA vinA lAkaDAM lAvIne rasoI banAvI ne temaNe jANyuM tyAre duHkhano pAra nahIM. pAlIthI amadAvAda pratiSThA nimitte AvyA tyAre sAthe eka baTavo (Pocket) lAvelA. emaNe manamAM niyama karelo ke jyAM sudhI baTavAmAM paisA che tyAM sudhI saMsAramAM rahIza ne khUTaze te divase dIkSA laIza! A bhAvanA to kharI ja ane baTavAmAMthI rUpiyA jaldI khUTe te mATe dharmakAryamAM chUTathI vAparatA paNa hatA! haThIsiMhanA dezanI pratiSThA daramiyAna UbharAto akhUTa mAnavamaherAmaNa, vipula sAdhu-sAdhvI samudAya joIne nagarAjajIne jaladI dIkSA levAnI icchA thaI. temanI najara sAme gurupade hatA avadhUta jevA phakkaDa ane pavitratAnA avatAra evA zrI mayAsAgarajI mahArAja, zubhamuhUrte emanI pAse dIkSA lIdhI. nAma paDyuM zrI nemasAgarajI. zrI mayAsAgarajInA jIvananAM e chellAM cAra varSo temaNe abhuta sevAbhakti karI. sittera varSanI vaye vi. saM. 1907 mAM amadAvAdamAM kALadharma pAmyA tyAre namasAgarajIne kahyuM ke, "utkRSTa sAdhutAnuM pAlana karaje ane saMvegI sAdhuono mahimA prasAraje. huM to vRddha thayo paNa tuM ghaNuM karI zakIza. karaje." zrI nemisAgarajI sAcA sAdhu banI gayA hatA. pratikramaNa karatAM temane pUrA traNa kalAka thatAM, sAbaramatI nadI upayogapUrvaka oLaMgatA ne temAM eka kalAka thato; tapa ane kriyA ane zuddha samAcArInuM pAlana teo daDhatAthI karatA. bane tyAM sudhI sAdhuo mATe nirmANa pAmela upAzrayamAM paNa na Utare, kapaDAM ane AhAra paNa atyaMta parimita svIkAre. zrI rUkSmaNI zeThANIe pAMjarApoLano baMdhAvelo upAzraya ke vijApura-pethApuramAM baMdhAvelI dharmazALAmAM paNa na Utare, amadAvAda padhAre tyAre zeTha caturvidha saMgha sUrajamalanA DahelAmAM Utare. pachI te AMbalIpoLano upAzraya banyo. zrI rukSamaNI zeThANI, zeTha sUrajamala, zeTha dalapatabhAI bhagubhAI Adi temanAmAM khUba zraddhA rAkhe. je jIte te pUjAya te nyAye zrI nemisAgarajI pratye zrAvakomAM jayakAra vadhyo. zrI nemisAgarajI e sarvapratye nirIha hatA. e dUra sudhI gocarI vahoravA jatA. potAno sAmAna khuda UMcakatA. eka ja vakhata AhAra grahaNa karatA. saMthArAmAM ozikAnI jagyAe ITa mUkatA ane comAsAmAM pATanI jarUra paDe to khuda UMcakI lAvatA. AMbelanuM tapa, muhapattino upayoga vagere barAbara rAkhatA. zAsanamAtA padmAvatI devImAM temane zraddhA hatI. naroDA darzanArthe jatA. ekadA zeTha dalapatabhAI tathA temanA mAtuzrI tyAM Avyo tyAre A sAdhuvara bolI gayA ke, "mAI ! terA laDakA bIsa lAkha kA AsAmI hogA aura siddhAcala kA saMgha nikalegA." sAdhunI vANI sAcI TharI. zeTha dalapatabhAIe pAchaLathI saMgha kADhyo hato. zrI nemisAgarajI mahArAjano prabhAva gujarAtamAM gAmaDe gAmaDe prasaryo. ANaMda, godhAvI, vIramagAma, rAmapurA, mAMDala, mahesANA, cANasmA, pAlanapura, pATaNa, vIjApura, mANasA, prAMtija, IDara ityAdi gAmo temanA bhaktasamUha banI gayA. Thera Thera temaNe vyavahArazuddhi tathA saccAritranI zikhAmaNa ApI ane tyAgano mahimA vadhAryo. thoDAMka ja varSanA cAritraparyAyamAM nemisAgarajIne asIma lokapriyatA sAMpaDI. ekadA, haMmezAM toLI toLIne bolanArA e sAdhujanathI pethApuramAM vyAkhyAnamAM bolAI gayuM ke, "aba yaha zarIra jaladI chUTa jAyegA!" ane evuM ja banyuM. zaMkhezvara tIrthanAM darzana karIne pAchAM vaLatAM muMjapura gAmamAM teo kALadharma pAmyA. javAnA samaye temaNe potAnI pATe zrI ravisAgarajIne nImyA. ravisAgarajI sivAyanA sAdhuono thoDoka ja paricaya maLe che : zrI dharmasAgarajI mULa amadAvAdanA rahIza hatA ane temaNe vi.saM. 1908mAM dIkSA lIdhI. zrI ravisAgarajI sAthe temaNe khabhekhabhA meLavIne sAgaragaccha mATe athAga mahenata karI ane A banne gurabhAIo vi.saM. 1954mAM kALadharma pAmyA. zrI kapUrasAgarajInI gurubhaktinI badhe ja prazaMsA thatI. teo kharA bapore sUryanI AtApanA letA, ekAsaNuM ka. tA. zrI vivekasAgarajI mULa amadAvAdanA ane lagna karyA pachI moTI vaye dIkSA lIdhI. vRddhAvasthAmAM pAMjarApoLanA upAzrayamAM temaNe 15 thI 20 comAsAM karyA. kahe che ke zrI AtmArAmajI mahArAja amadAvAda padhAryA tyAre rAjendrasUrijI sAthenA vivAdamAM temaNe Jain Education Intemational Jain Education Intermational
Page #251
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA sAro parizrama karyo hato. zrI gautamasAgarajIne ziSya thayA te zrI jhaverasAgarajI ane temanA ziSya te prasiddha AgamoddhAraka zrI sAgarAnaMdasUrIzvarajI mahArAja, zrI ravisAgarajI mahArAja zrI nemisAgarajI mahArAjanA ziSya zrI ravisAgarajI mahArAja puNyazALI sAdhupuruSa hatA. temanA samayamAM kahevAtuM ke cAritrya ane kriyA to zrI ravisAgarajInA ja.' zAMta, nirabhimAnI, mauna pALe ane vairAgyathI samRddha zrI ravisAgarajIe gurunI jema ja suvizuddha saMyamanuM pAlana karIne kIrti meLavI. gujarAtamAM temano bahoLo bhaktavarga Ubho thayo. zeTha dalapatabhAI bhagubhAI ane temanAM dharmapatnI gaMgAbahena (vijApuravALA) temanA ananya sevaka hatA. zrI nemisAgarajI mahArAjanA bhaviSyakathana mujaba zeTha dalapatabhAIe zrI zatruMjaya tIrthanA be saMgha kADhyA. gaMgAbahene temanI nizrAmAM upadhAna tapa karyuM. temanA upadezathI zeTha hemAbhAInAM putrI ane zeTha haThIsiMhanAM prathama patnI zrI rukamaNI zeThANIe pAMjarApoLamAM zrI vAsupUjyasvAmInI pratiSThA karAvI. zrI ravisAgarajI ma.ne prabhAvazALI ziSyo maLyA. zrI ratnasAgarajI, zrI zAMtisAgarajI, zrI vivekasAgarajI, kalyANasAgarajI, maNisAgarajI, hIrasAgarajI, guNasAgarajI, bhAvasAgarajI, sukhasAgarajI Adi ziSyagaNa che. A ziSyomAM zrI ratnasAgarajI mULa pATaNanA. vi.saM. 1917mAM temaNe dIkSA lIdhI. saMsArI nAma rAmacaMdra zAha, dIkSA pachI ratnasAgarajI. zrI ratnasAgarajI zAsronA pAragAmI ane AgamanA marmajJa hatA. zrI siddhisUrijI, zrI RddhisUrijI temanI pAse bhaNelA. zrI mohanalAlajI mahArAjanA aneka ziSyo paNa temanI pAse bhaNyA. surata, navasArI, gaNadevI tarapha lagabhaga teo 30 varSa sudhI vicaryA. temanA nAmanI 'zrI ratnasAgarajI skUla' Ajeya suratamAM che. temaNe bAravratadhArI zrAvaka kalyANabhAI tathA phUlacaMdabhAIne AgamanA artha samajAvyA tathA zA. cUnIlAla chaganalAlane prakaraNagraMtho bhaNAvyA tevo eka ullekha sAMpaDe che. zrI guNasAgarajI nAnI uMmaramAM kALadharma pAmyA. zrI bhAvasAgarajI zrI ratnasAgarajI ma. pAse pratibodha pAmyA. teo kavi hatA ane saMgItanA jANakAra paNa hatA. mULa nAma phUlacaMdabhAI. temanI sAthe ja sAMkaLacaMda nAmanA yuvAne paNa For Private 235 ravisAgarajI mahArAja pAse dIkSA lIdhI, te zrI sukhasAgarajI mahArAja. mahesANAmAM temaNe yazasvI pAThazALAnI sthApanA karI- zrI yazovijayajI jaina pAThazALA. A pAThazALA Aje paNa cAlu che. zrI ravisAgarajI mahArAjano bhaktavarga jema moTo hato tema emanA vizALa cAhaka vargamAM sAdhujano paNa hatA. jIvananAM aMtima varSomAM mahesANAmAM rahyA tyAre zrI vijayAnaMdasUrijI khAsa mahesANA AvIne temanA utkRSTa cAritryanI anumodanA karI gayA. zrI mohanalAlajI mahArAja bhoyaNIthI darzana-vaMdana mATe mahesANA AvyA. paM. siddhivijayajI paNa mahesANA padhAryA. paMjAbI munizrI dAnavijayajI tathA sanmitra zrI kapUravijayajI temanA pratye ahobhAva sevatA hatA. mahesANAmAM teo kALadharma pAmyA. e samaye temanI nizrAmAM aneka zrAvako tathA zrI sukhasAgarajI mahArAja tathA sAdhvIgaNa upasthita hato. zrI buddhisAgarasUrijI ma. tyAre saMsArI avasthAmAM, bahecaradAsarUpe hAjara hatA. temaNe noMdhyuM che ke, 'ravi asta thayo.' zrI sukhasAgarajI mahArAja zrI sAMkaLacaMdabhAI mULa pATaNanA. saM. 1907nA zrAvaNa sudi 14nA temano janma. vIsA poravADa jJAtinA zrAvaka AlamacaMdabhAI temanA pitAnuM nAma ane mAtAnuM nAma jaDAvabAI. sAMkaLacaMdabhAI zrI ravisAgarajI ma.nA khUba saMparkamAM rahelA ane dharmanA saMskAra prApta karelA. juvAnImAM sAMkaLacaMdabhAI bharUca arthopArjana mATe gayA. bharUcamAM anupacaMda malukacaMda nAme zrAvaka rahe. temaNe sAMkaLacaMdabhAInA hRdayamAM paDelI vairAgyaprItine poSI. sAMkaLacaMdabhAI tyAMthI surata gayA. suratamAM zrI ratnasAgarajI ma.e temanA vairAgyane dRDha banAvyo. sAMkaLacaMdabhAI dIkSA mATe makkama thaI gayA. temaNe mAtA-pitAnI saMmati meLavIne visAgarajI ma. pAse dIkSA lIdhI ne nAma TharyuM sukhasAgarajI mahArAja. zrI sukhasAgarajI mahArAja bhadrikapariNAmI, ane saccAritryavaMta sAdhu tarIke paMkAyA. temaNe akhaMDa gurusevA karI. zrI ravisAgarajI mahArAje jIvananA aMtima samaye temane potAnI pATe nImyA. zrI sukhasAgarajI mahArajane eka supAtra ziSya sAMpaDyA te prasiddha yoganiSTha AcArya zrImad buddhisAgarasUrIzvara mahArAja. Personal Use Only
Page #252
--------------------------------------------------------------------------
________________ jeozrIe... tasmai zrI gurave namaH * zrI jaina tattvajJAna vidhApITha - pUnA dvArA diamonds 'tattvabodha parIkSA' muMbaI dvArA 7 samaya goyama mA pamAye' bhA- dvArA 7 sacitra sAhitya prakAzana dvArA * pAThazALopayogI pAThyapustako dvArA * bhAratanI sAta bhASAnA pustaka prakAzana dvArA zrutajJAnano gAmaDe gAmaDe pracAra karyo che samayajJAnanA sahAre saMskAra ApyA che. dhArmika zikSaka - zikSIkAo mATe preraNA ApI che te... sAhityobhUSaNa pU. munirAjazrI jitendra vijayajI mahArAjane sAhityopAsaka, parvartaka pU. muni zrI harIzabhadra vijayajI mahArAjane koTIza: vaMdana zrI jaina tattvajJAna vidhApITha pUnA * zreSTha bAMdhaDAmanA nirmAtA vardhamAna grupa ane nirmANa grupa 40-41 vizAla zopIMga senTara sara ema.vI. roDa, aMdherI - IsTa muMbaI 400069, phona : 26839910/3625/2005 onarsa zrI caturvidha saMgha : graMtha Ayojanane hArddhi zubhecchAo hasamukharAya vanamALIdAsa mahetA muMbaI - ghATakopara bipina anaMtarAya mahetA muMbaI - ghATakopara diamonds nikuMja hasamukharAya mahetA muMbaI - ghATakopara * zrI navajIvana graMthamALA muMbaI * praphula anaMtarAya mahetA rAjakoTa - 2450808 dhimaMta anaMtarAya mahetA rAjakoTa - 24ota680/600
Page #253
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 230 thaI zadInA zAsananI mahAna jayotidhaze : saMgha-nAyako A 2500 varSano jainazAsanano itihAsa ema kahe che ke siddhAMta ane zAsana rakSA khAtara zuddha prarUpaka guNavALA A zramaNasaMsthAnA saMghanAyako ane jyotirdharone prasaMge prasaMge aneka tANAvANAmAMthI pasAra thavuM paDyuM che. kALabaLanI sAme paDakAra pheMkIne paNa zAsananI Ana-zAna vadhArI che. so TacanA sonA jevo zAsanano mUlyavAna vAraso jALavavAmAM A pratibhAsaMpana saMghanAyakonI romAMcaka vAto itihAsanA pAne jovA maLe che. pUrve thaI gayelA jainAcAryomAM ghaNA ajaina hatA. ane vartamAnamAM paNa keTalAka jainAcAryo jainetara che. nazvara vaibhavanA AtmaghAtaka raMgarAgane zAstravacano dvArA oLakhI saMsArI mAyAne phagAvI daI jinadharmanuM amRtapAna karAvanArA vikramanI vIsamI sadInA tIrthoddhArako, AgamagraMthonA saMzodhako, ahiMsA dharmanA prasArako evA keTakeTalA dhanya nAma thayAM che. jaina zAsananI A mahAna vibhUtiomAM pU. vRddhicaMdrajI mahArAja, zAsanasamrATa pU. nemisUrijI mahArAja, siddhAMta mahodadhi pU. premasUrijI mahArAja, jyotirdhara yugapuruSa pU. rAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAja, titikSAnI mUrti pU. bhuvanabhAnusUrijI ma., mahuDI tIrthanA sthApaka pU. buddhisAgarasUrijI mahArAja, AgamoddhAraka pU. AnaMdasAgarasUrijI mahArAja, ArAdhaka tapasvI pU. siddhisUrijI mahArAja, revatagirinA uddhAraka pU. nItisUrijI mahArAja, vyAkhyAna vAcaspati pU. mohanasUrijI mahArAja, mahAna jyotirdhara pU. labdhisUrijI mahArAja, paMjAba kesarI pU. vallabhasUrijI mahArAja, saMskRti zaNagAra pU. kesarasUrijI ma., kacchavAgaDanA dezoddhArako, aneka dhuraMdharo, padastho, A badhA parama AdaraNIya saMtone kAraNe bhAratabharamAM jainadharmano vijayanAda gAjato rahyo che. - saMpAdaka ziSyo-praziSyonA pitAmaha samA; vizALa paM. zrI maNivijayajI dAdA zrI sudharmAsvAmInI 71mI pATe thayA. munigaNanA ziratAja samA; sARtakAlIna zramaNa saMghanA gujarAtanI dharatI para aneka pavitra tIrtho che, temAM mahAna sUtradhAra; prathama pIyUSapayanidhi; parama tapasvI bhoyaNIjI eka prabhAvaka ane pavitra tIrtha che. bhoyaNIjInI pUjya paMnyAsa zrI maNivijayajI dAdA bAjumAM aghAra nAme gAma che. tyAM vizA zrImALI jJAtinA carama tIrthapati zrI mahAvIra prabhue paccIsaso varSa pUrve jIvaNadAsa zeTha vasatA hatA. temanA dharmapatnInuM nAma gulAbadevI caturvidha zrI saMghanI sthApanA karI. prabhujI 72 varSanuM AyuSya hatuM. saM. 1852nA bhAdaravA sudamAM gulAbadevInI kukSie eka pALI, aghAti karmano nAza karI nirvANa pAmyA. prabhujInI pATe putraratnano janma thayo. bALakanuM nAma motIcaMda pADyuM. zALAnuM zrI sudharmAsvAmIjI AvyA. tyAra bAda carama kevalI zrI sAmAnya zikSaNa prApta karIne motIcaMda pitAnA dhaMdhAmAM joDAyA jaMbusvAmIjI AvyA. A pATaparaMparAmAM jagadaguru zrI ane dhaMdhArthe kheDA jillAnA peTalI gAmamAM AvI vasyA. A vijayahIrasUrIzvarajI 58mI pATe thayA. 69mI pATe paM. zrI arasAmAM temane sAdhu-ziromaNi paM. zrI kIrtivijayajI kIrtivijayajI gaNi thayA. temano janma khaMbhAtamAM saM. 1816mAM mahArAjano mAtara tIrthe samAgama thayo ane temanA upadezathI thayo hato. temaNe saM. 1861mAM dIkSAgrahaNa karI hatI. temanA vairAgyavAsita banyA. AgaLa jatAM dIkSA levA tatpara banyA. saM. ziSya paM. kastUravijayajI gaNi thayA. temano janma saM. 1837mAM 1877mAM pAlI mukAme pU. paM. zrI kItivijayajI mahArAje pAlanapuramAM thayo hato. temaNe saM. 1870mAM pU. paM. temane 25 varSanI bharayuvAna vaye dIkSA ApI zrI maNivijayajI kIrtivijayajI mahArAja pAse dIkSA grahaNa karI hatI. temanA ziSya nAme jAhera karyA. Jain Education Intemational
Page #254
--------------------------------------------------------------------------
________________ 238 caturvidha saMgha zrI maNivijayajI gurusevA sAthe abhyAsamAM paNa pragati mukhAkRti, gaMbhIratA, zAMti ane asAdhAraNa niHspRhatA jevA karavA lAgyA. tapasyA to temano zvAsocchavAsa banI rahI. guNone lIdhe AkarSAIne prAyaH sarva koI emanAM darzana ane mahino-mahinA upavAsa kare. ekAsaNAM to cAlu ja hoya. vaMdanano lAbha levA AvatA. anubhavIo kahe che ke, ekAsaNAthI ochuM to prAya: paccakakhANa na maLe ane te paNa AhArapANI ke kriyAkAMDa sivAyanA anya koI paNa avasare ThAmacovihAra. Ama, pUjyazrIe bAhya ane atyaMtara jIvana temanA hAthamAM pustaka ke navakAravALI hoya ja. temane pavitra ane nirmaLa banAvI dIdhuM. teozrI mahAtapasvI ane ugra navakAravALI gaNavAno vizeSa abhyAsa hato. jJAnadazAmAM vihArI hatA. enAthI prabhAvita thaIne aneka puNyazALI jAgrata, pramAdanA parihArI, haThAgrahathI vegaLA rahI, jJAnAdi AtmAo temanA ziSyo banyA. saM. 1912mAM zrI buTerAyajI, AcAranuM sevana karatAM jyAM sudhI zArIrika sthiti nabhI zakI zrI mUlacaMdajI ane zrI vRddhicaMdajIne dIkSA ApI. tyAM sudhI apratibaddha vihAra karI, tapasyAo karI, samAcArInuM zrI maNivijayajI dAdAnA apratIma guNo : zuddha yathArtha ArAdhana karI, akiMcana nirlepa evA A bAlyAvasthAthI ja saguNI ane dhArmika vRttivALA mAbApanA bALabrahmacArI mahAtmAe lagabhaga 50 varSa paryata vizuddha usaMgamAM UcharelA A mahAtmAnA guNonuM zuM varNana karavuM! cAritra pALI bhavya jIvone dharmaparAyaNa karyA. jiMdagIbhara mAtApitAe emanA jIvanamAM evI to akSaya suvAsa mUkI ke ArAdhanApUrvaka kharekharuM kArya karyuM. aNAhArI padanA A sAcA je temanA jIvanaparyata akhUTa rahI. A vinIta munivare potAnI abhilASIe jIvanamAM ghaNI vAra cAre AhArano tyAga karI, zArIrika zakti pahoMcI tyAM sudhI nAnAmoTAM sarvanI gocarI aNAhArIpada mATe satata prayatna sevI, chevaTe AThamane divase pANI vagere vaiyAvaccamAM satata udyama karyo. prasana mukha kadI paNa cAre AhArano tyAga karyo ane pUjyazrI saM. 1935mAM plAna karyuM nahIM. sAnakaLa-pratikaLa prasaMgomAM. vihAramAM, Aso suda 8ne divase kALadharma pAmyA. teozrIe saM. tapasyAmAM, kadI paNa vacana ke vadana vikArI kyAM nahIM. emanA 1877mAM dIkSA grahaNa karI; saM. 1922nA jeTha suda 13ne vyaktitvamAM maLatAvaDApaNAno mahAna guNa hato. tethI game te divase paMnyAsapada arpavAmAM AvyuM. saM. 1923mAM temane haste samudAyanA munivaryo sAthe temane hRdayano saMbaMdha baMdhAto. te pachI dAyanA anila sAthe temane hadayano saMbaMdha baMdhAyo te pachI zrI muktivijayajIne gaNipada ApavAmAM AvyuM. vartamAnamAM DahelAvA hoya ke vIranA, luhAranI poLanA hoya ke sAgara lagabhaga 1000thI vadhu sAdhuo pU. maNivijayajIdAdAnA samudAyanA ke vimala samudAyanA. teozrI koIpaNa muni sAthe parivAramAM vicare che. vicaratA ke comAsuM karatA. kharataragacchIya muni sAthe paNa (pU.A. zrI jinendrasUrijI ma.nA eka lekhamAMthI sAbhAra) sametazikharajI parvatano vihAra karyo hato ane teonI prIti satyadharmanI mazAla prajvalita karanAra saMpAdana karI hatI. anyanuM kArya karavAnI, sevA karavAnI sadA saMvegI ziratAja- mahA yogIrAja tatparatA rAkhatA. 86 varSanI vRddhAvasthAe potAnuM zarIra sAva azakta hovA chatAM, potAnI jarUriyAtonI upekSA karI rAMderamAM 5% zrI buddhivijayajI (baTerAya) ma. ratnasAgarajInI tabiyata mATe muni zrI siddhavijayajIne dIkSA paMjAba, rAjasthAna ane gujarAtamAM jainazAsanano DaMko ApI ke tarata ja mokalI ApyA. sAthe zrI zubhavijayajIne paNa vagADanAra paMjAbI sAdhuomAM zrI buTerAyajI mahArAja prathama mokalyA. guruvaryanI AvI avasthAmAM temane choDI javA, e paMktimAM birAje che. teo dharmagraMthonA UMDA abhyAsI ane ziSyone gamyuM nahIM paNa guvaMjJAno anAdara paNa karI zakyA kriyAkAMDamAM nipuNa sAdhuvarya hatA. nahIM ane aMte pariNAma e AvyuM ke guru-ziSyono pharI - zrI buTerAyajI mahArAja janme zIkha hatA. temano janma meLApa thaI zakyo nahIM. vi. saM. 1863mAM ludhiyANA najIka dulavA gAmamAM thayo hato. keTalIka vAra tapasvIomAM sahanazIlatAnI nyUnatA temanuM janmanAma busiMha hatuM. mAtAnuM nAma karyA ane pitAnuM hovAthI kaSAya pravRtti vizeSa jovAmAM Ave che, paraMtu A prazAMta nAma TekasiMha hatuM. mAtA karmAdane susvapnathI sUcita eka putra mahAtmAe to tene prathamathI ja dezavaTo dIdho hato. rAjanagaramAM janmyo. eTale mAtAne manomana evI pratIti to hatI ja ke putra upAzrayono kaMIka pakSapAta hovAthI gRhasthonuM anya upAzraye asAdhAraNa haze. emAM bALaka buTTAsiMhane dhArmika vAcana ane javAmAM kaMIka zithilatA thatI, paraMtu A mahAtmAnI prasana kriyAkAMDamAM vizeSa ruci hatI. te joIne mAtAne potAnI zraddhA Jain Education Interational
Page #255
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 239 daDha thatI dekhAtI hatI. eTale mAtAe putramAM dharmanA saMskAro mUlacaMdane dIkSA ApI ane saM. 1908mAM rAmanagaramAM siMcavAmAM khUba ja kALajI lIdhI hatI. eka vakhata buTTAsiMhe vRddhicaMdane dIkSA ApI. A tripuTIe satyadharmanI mazAla mAtA samakSa potAnI icchA vyakta karI ke, "mAre sAdhu thavuM che." prajvalita karI jainazAsananA pracAra-prasAra mATe vihAra Adaryo. prathama dRSTie mAtAne e gamyuM nahIM, paraMtu svapna yAda AvatAM saM. 1911mAM siddhAcalajInI yAtrAe AvyA. bhAvanagara saharSa saMmati ApI ane AziSa ApatAM kahyuM ke, "jA putra, cAturmAsa karyuM. ahIM pUjyapAda upAdhyAyajI zrI yazovijayajI sAdhu thaje, paNa sAdhu thayA pachI saMsAranI mamatAmAM paDIza nahIM. mahArAjanA sAhityanuM avagAhana karyuM. e comAsuM vitAvIne saM. tuM sAco sAdhu thaje." 1912mAM amadAvAda mukAme pU. maNivijayajI dAdA pAse buTTAsiMhanuM mana tatkAlIna zIkha dharmanA sAdhuo karatAM saMvegI dIkSA lIdhI. zeTha premAbhAI, hemAbhAI, dalapatabhAI jaina yatio ane sthAnakavAsI sAdhuo pratye vadhu AkarSAyuM hatuM. Adi temanA zrAvako thayA. A tripuTIe gujarAtamAM rahIne mAtAnA AzIrvAda laI, ghara choDI nIkaLelA buTTAsiMha aneka yatio sAme jehAda jagAvI. saMvegI dharmanI vijayapatAkA sAdhuono samAgama karyo. vi. saM. 1888mAM dilhImAM eka pharakAvI. sAdhuone sammAnanIya sthiti ApI. cha varSa jeTalA sthAnakavAsI sAdhu pAse dIkSA laI zrI buTerAyajI mahArAja nAme lAMbA samaya sudhI paMjAbamAM vicarI dharma pratyenA vAdavivAda ane jAhera thayA. matabhedo zamAvyA. saM. 1929mAM punaH gujarAtamAM padhAryA tyAre zrI buTerAyajInuM prathama lakSya saMskRta ane ardhamAgadhI temanA ziSya AtmArAmajI mahArAja sAthe 17 sAdhuoe saMvegI dIkSA grahaNa karI, e eka aitihAsika ghaTanA hatI. bhASAnuM jJAna saMpAdana karIne zAstronuM UMDuM adhyayana karavAnuM hatuM. A parizIlananAM suphaLa prApta thayAM. tenAthI samagra jainazAsanamAM zrI buTerAyajI mahArAjanI paDachaMda kAyA joIne thatuM ke eka mahAna krAMti AvI. temaNe sthAnakavAsI saMpradAyane mAnya te samaye temanA jevA prabhAvI saMvegI sAdhu sthAnakavAsImAM ke evA batrIsa AgamonuM jhINavaTapUrvaka vAraMvAra adhyayana karyuM. yatiomAM paNa koI na hatA. teo pratApI hatA ane satya tathA A krama pAMceka varSa cAlyo. pariNAmasvarUpa, temanA manamAMthI saMyamanI mUrti hatA. teozrIe mUlacaMdajI mahArAjane gujarAta, mUrtipUjAno virodha nIkaLI gayo. jema jema zAstranA mULa pAThonuM vRddhicaMdajI mahArAjane kAThiyAvADa, AtmArAmajI mahArAjane vadhu ne vadhu ciMtavana karatA gayA, tema tema mUrtipUjAmAM temanI paMjAba ane nItivijayajI mahArAjane surata taraphanA pradeza zraddhA daDha thatI cAlI ane eka divasa potAnA be ziSyo-zrI bhaLAvyA hatA. pariNAme teozrI ziSya-praziSya Adino mUlacaMdajI mahArAja ane zrI vRddhicaMdajI mahArAja sAthe vizALa samudAya Ubho karI zakyA hatA. e satyavIra mahAyogI amadAvAda AvIne zrI maNivijayajI dAdA pAse saMvegI dIkSA saM. 1939mAM amadAvAdamAM kALadharma pAmyA. e zIkhasaMtAnane dhAraNa karI. pachI teozrInuM nAma zrI buddhivijayajI rAkhavAmAM dhanya che, je zrI mahAvIra prabhunA zAsanamAM saMghanAyaka banyA.! AvyuM. tema chatAM, teozrI buTerAyajI mahArAja tarIke vizeSa | (saMkalana : pU. A. zrI jinendrasUrijI mahArAja) oLakhAtA rahyA. prakhara cAritrapAlaka : mahAna zAsanastaMbha : janme zIkhasaMtAna hovAthI temanuM manobaLa khUba deDha hatuM. vIsamI sadInA, jainazAsananA rAjA potAne yogya lAge te mata vyakta karatAM teo kadI acakAtA pU. gaNivarya zrI muktivijayajI nahIM. pariNAme aneka vAranA zAstrAdhyayanane AdhAre mUrtipUjA ane muhapattinA praznone temaNe hiMmatapUrvaka jAhera karyA ane te (mUlacaMdajI) mahArAja pramANe anusaravAno anurodha karyo. gujarAnavAlAnA cAturmAsa spaSTa vaktA, nIDara pracAraka ane sAhasavIra sAdhuvaryane vakhate temaNe potAnA A matane saMgha samakSa vaheto mUkyo, AbAlavRddha sau gacchAdhirAja tarIke tathA vIsamI sadInA jenazAstrIya rIte siddha karI batAvyo. pariNAme, ziyAlakoTa, zAsananA rAjA tarIke oLakhatA te pU. gaNivarya zrI muktipatiyAlA, papanAkhA, amRtasara, pasarUra, rAmanagara, aMbAlA vijayajI (mULacaMdajI) mahArAja jainazAsananA gaganamAM eka Adi aneka sthaLoethI temane anusaranArA saMgho thayA. emAM tejasvI tAralA hatAM. be prakhara ziSyono umero thayo. saM. 1902mAM ziyAlakoTamAM pU. mULacaMdajI mahArAjano janma paMjAbamAM ziyAlakoTamAM Jain Education Intemational
Page #256
--------------------------------------------------------------------------
________________ 240 vi. saM. 1886mAM bhAvaDA jaina jJAtimAM upakeza vaMzamAM baraDa gotramAM thayo hato. temanA pitAnuM nAma sukhA zAha ane mAtAnuM nAma bakorAbAI (mahatAbadevI) hatuM. bALaka mULacaMda nAnapaNathI ja bahu tejasvI hatA. dekhAve zaktizALI ane pratibhAzALI lAgatA. nAnapaNathI ja vyAvahArika zikSaNa sAthe sthAnakamAM javAnI Teva paDI. sAmAyika kare, pratikramaNa kare ane 'thokaDA'no mukhapATha kare. AgaLa jatAM, sAdhuono paricaya pragADha thatAM niyama levAnI icchAo jAgI ane eka samaya evo Avyo ke temane dIkSA levAnI bhAvanA thaI. mAtApitAe prastAvane saharSa anumodana ApyuM. soLa varSanI uMmare saM. 1902mAM RSi buTerAyajI mahArAjanA varad haste dIkSA grahaNa karI. zrI buTerAyajI mahArAja ane mULacaMdajI mahArAja-baMne guruziSya-ghaNI krAMtikArI vicArasaraNI dharAvatA hatA. ene lIdhe zAsanamAM pesI gayelI maryAdAo ane kurItio nAbUda thaI zakI. jinapratimAnI pUjA karavI ke nahIM tathA muhapatti bAMdhavI ke nahIM, te vize samAdhAna na thatAM saM. 1903mAM paMjAbamAM rAmanagaramAM muhapattino doro toDI nAkhyo. ethI saMghamAM ghaNo uhApoha thayo, paraMtu potAnI zaMkAnA samAdhAna mATe buTerAyajI mahArAja potAnA be ziSyo zrI mULacaMdajI ane zrI vRddhicaMdajI sAthe eka hajAra mAila karatAM paNa vadhu aMtarano kaThina ane ugra vihAra karIne pU. maNivijayajI dAdA pAse amadAvAda AvyA. teozrInA satsaMgathI atyaMta prabhAvita thaIne, traNee pU. dAdA pAsethI pharI saMvegI dIkSA levAno nirNaya karyo. zatruMjaya mahAtIrthanI yAtrA karIne saM. 1912mAM amadAvAdamAM AvIne traNee saMvegI dIkSA lIdhI. zrI buTerAyajInuM nAma buddhivijayajI, zrI mULacaMdajInuM nAma muktivijayajI ane zrI vRddhicaMdajInuM nAma vRddhivijayajI rAkhavAmAM AvyuM. gujarAtamAM e samaye sAcA tyAgI-saMvegI sAdhuonI saMkhyA ghaNI ja ochI thaI gaI hatI. kaThina sAdhanAmArga ane pratikULa saMjogone kAraNe samagra gujarAta, saurASTra, kaccha ane rAjasthAna tema ja paMjAbamAM-kula maLIne pacIsathI trIza jeTalA ja saMvegI sAdhuo chUTAchavAyA vicaratA hatA. ti ane zrIpUjyanI saMkhyA uttarottara vadhatI jatI hatI. moTAM nagaromAM teonuM baLa paNa ghaNuM vadhyuM hatuM. paMjAbathI AvelA A traNa sAdhumahArAjoe jaina sAdhusamAjamAM eka krAMtikArI pagaluM bharyuM ane ene lIdhe zrI buTerAyajI mahArAja saMvegI dIkSA dhAraNa karI jyAre paMjAbamAM pAchA pharyA tyAre tyAM ghaNo khaLabhaLATa For Private caturvidha saMgha macI gayo, paraMtu teozrInA prabhAvathI paMjAbanA vatanI ane janme brahmakSatriya evA AtmArAmajI mahArAja ane emanI sAthe 18 sAdhuo paNa paMjAbamAMthI vihAra karIne gujarAtamAM AvyA ane saMvegI dIkSA dhAraNa karI, Ama, paMjAbI sAdhuono gujarAta para moTo upakAra thayo. zrI buTerAyajI, mULacaMdajI ane vRddhicaMdajI mahArAjane lIdhe Aje saMvegI sAdhuonI saMkhyA aDhI hajAra karatAM vadhu thaI gaI che. eTale ke eka saikAmAM so gaNI vadhI gaI che! ane te mATe gujarAta paMjAbI sAdhuonuM haMmezAM RNI raheze. zrI mULacaMdajI mahArAja anuzAsananA AgrahI hatA. uparAMta, zAsananI satata khevanA rAkhanArA hatA. teozrIe joyuM ke sAdhu vagara zAsanano uddhAra nathI. e mATe jema bane tema vadhu dIkSAo thavI joIe, paraMtu svajanonI saMmati nahIM maLavAthI dIkSA levAno mArga atyaMta duSkara banI raheto. e mATe pU. mULacaMdajI mahArAje nagarazeTha premAbhAI sAthe maLIne yojanA karI ke evA dIkSArthIone gujarAtamAMthI paMjAbamAM pU. AtmArAmajI pAse mokalavA ane paMjAbanA AvA dIkSArthIo gujarAtamAM pU. mULacaMdajI pAse AvIne dIkSA grahaNa kare. A yojanAmAMthI thoDAM ja varSomAM sAdhuonI saMkhyAmAM khUba vadhAro thayo. A kAryamAM khUba rasa hovA chatAM pU. mULacaMdajI mahArAja navadIkSitone potAnA ziSya tarIke sthApavAmAM sAva nirmohI hatA. navadIkSitone zrI buTerAyajI athavA zrI vRddhicaMdajInA ja ziSya sthApatA. tema chatAM, zrI vRddhicaMdajI mahArAjanA Agrahane vaza thaIne temaNe keTalAka ziSyo banAvyA, jemAM zrI haMsavijayajI, zrI gulAbavijayajI, zrI kamalavijayajI, zrI thobhaNavijayajI, zrI dAnavijayajI Adi mukhya che. pUjyazrIe saMghanI vAraMvAra vinaMtI hovA chatAM AcAryanI padavI levAnI nA pADI hatI. jIvanabhara gaNi ja rahyA. tema chatAM, teozrInI tapazcaryA ugra ja rahI; zAsanaprabhAvanA atyaMta prabhAvazALI ja rahI. dararoja ochAmAM ochA traNa kalAka dhyAna karatA. zistanA AgrahI hovAne lIdhe ziSyomAM paNa niyamapAlana, kAryazakti ane saMghavyavasthAnA guNono vikAsa thato. ziSyo pratye apAra vAtsalyabhAva hovA chatAM, emanA doSa ke maryAdAnA samaye emane daMDa ApavAmAM acakAtA nahIM. emanA ziSyo-uttamavijayajI, bhaktivijayajI, motIvijayajI mahArAjane pUjyazrInI kaDaka AcArasaMhitAno paricaya thayo hato. teozrI spaSTa vaktA ane nIDara vyavasthApaka hatA. Personal Use Only
Page #257
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA pU. zrI mULacaMdajI mahArAje amadAvAda, pAlitANA Adi sthaLomAM yatio-zrIpUchyonuM jora hatuM te toDI nAkhyuM. temane vaMdana karavAnuM, temanA sAmaiyAmAM javAnuM, temanI pAsethI padavI levAnuM baMdha karyuM. temanA sthApanAcArya upara chevaTe rUmAla oDhADavAnuM paNa na svIkAryuM. pAlitANAmAM to yationuM eTaluM badhuM jora hatuM ke sAdhuo pAlitANAmAM AvI, chAnAmAnA yAtrA karIne cAlyA jatA. eve samaye zrI mULacaMdajI mahArAje darzanavijayajI mahArAjane cAturmAsa mATe pAlitANA mokalyA. zrI darzanavijayajI mahArAja vAdamAM ane pravacanamAM eTalA pAraMgata hatA ke yuvAnavarga yatio pAse javAne badale emanI pAse javA mAMDyo. yationuM jora ochuM thayuM. te pachI khuda mULacaMdajI mahArAje ja pAlitANAmAM padhArIne bhaktisaMgIta tema ja vividha rAgarAgiNImAM pUjA bhaNAvavAno pracAra karIne lokonAM dila jItI lIdhAM. emane potAnA anuyAyIo mATe 'saMgha' zabda vAparavo anukULa na lAgyo, eTale emane mATe 'moTI ToLI' evo zabda prayojyo. e varSe zrI siddhakSetra jaina moTI ToLI'nI sthApanA thaI, je Aje paNa cAlu che. prakhara cAritrapAlaka sAdhubhagavaMta mULacaMdajI mahArAja saM. 1944nuM comAsuM pAlitANAmAM, girirAja zatruMjayanI chAyAmAM, vitAvatA hatA tyAre teozrInI tabiyata bagaDI. ziSyaparivAra sAthe bhAvanagara padhAryA. vRddhicaMdajI mahArAja khaDe page vaiyAvacca karavA lAgyA. saM. 1945nA mAgazara suda 6ne divase bapore 3-20 kalAke 59 varSanI vaye pUjyazrIe deha choDyo. bhAvanagaranA saMghe dAdAsAhebanA prAMgaNamAM temanA pArthiva dehano agnisaMskAra karyo ane tyAM ja A mahAna prabhAvakanuM samAdhimaMdira baMdhAvyuM. zAMtipriya, nirAbhimAnI, sadguNothI zobhatA samartha zAsanaratna pU. munirAjazrI vRddhivijayajI (vRddhicaMdajI) mahArAja gaI kAlanA tema ja AjanA keTalAya prakhara AcAryo tema ja munivaronuM gurupada zobhAvanAra parama pratApI zrI vRddhicaMdajI mahArAja temanI kriyA-tatparatA, zAMtipriyatA ane nirAbhimAnIpaNAne lIdhe jainazAsanamAM jANItA che. teozrIno janma paMjAbamAM lAhora jillAmAM rAmanagara zaheramAM vi. saM. 1890nA poSa suda 11ne divase thayo hato. For Private 241 pitAnuM nAma dharmajaza ane mAtAnuM nAma kRSNAdevI hatuM. temanuM potAnuM saMsArInAma kRpArAma hatuM. jJAtie osavAla hatA. kRpArAma gAmaThI nizALe abhyAsa karI cauda varSanI uMmare dukAne beThA. e samaye paMjAbamAM DhuMDhaka matanuM prAbalya hatuM. dharmavRttivALA kRpArAma paNa te matanI kriyAo karavA lAgyA. daramiyAna kRpArAmanuM vevizALa karavAmAM AvyuM hatuM paNa koI kAraNasara te tUTyuM. bIje ThekANe vAta cAlatI hatI, paNa te mulatavI rahI. A vakhate saM. 1903mAM pU. buTerAyajI mahArAje muni mULacaMdajI tathA zrI premacaMdajI sAthe DhuMDhaka matano tyAga karyo. kRpArAmamAM vairAgyabhAvanA jAgI. saM. 1905mAM dIkSA levAno vicAra karyo, paNa te pAra paDyo nahIM, paraMtu buTerAyajI, mahArAje saM. 1908mAM aSADha suda 13ne divase dilhImAM dIkSA ApI temane zrI vRddhicaMdajI nAme ghoSita karyA. zrI vRddhicaMdajI mahArAje dIkSA grahaNa karIne abhyAsa ane bhaktimAM khUba dhyAna ApyuM. pachI teo gujarAtamAM AvyA. ahIM teozrInI puNyapratibhA khUba vistarI. saM. 1912mAM amadAvAdamAM zrI buTerAyajI mahArAja, zrI mULacaMdajI mahArAja ane zrI vRddhicaMdajI mahArAjanI vaDIdIkSA paM. zrI maNivijayajI dAdA pAse thaI. zrI vRddhicaMdajInuM nAma munizrI vRddhivijayajI rAkhavAmAM AvyuM. A pachI teozrIe grAmAnugrAma vihAra karIne dharmopadeza ApavA mAMDyo, tema ja zAsanahita mATe aneka kAryo karavA mAMDyA. temanI vANI atIva madhura ane prabhAvI hatI. vaLI teozrI eTalA namra hatA ke Personal Use Only
Page #258
--------------------------------------------------------------------------
________________ 242 caturvidha saMgha koInI sAme saheja paNa kaDaka valaNa dAkhavatA nahIM. zrI jAtinA hatA. teozrIno janma vi. saM. 1892nA caitra suda 1 buTerAyajI mahArAjanA svargavAsa pachI zrI mULacaMdajI mahArAja, ne maMgaLavAre paMjAbamAM jIrAnagara najIka laherA gAmamAM thayo ke jeo temanA gurubhAI hatA temane vaDIla mAnyA ane temanA hato. temanuM janmanAma dittArAma hatuM. mAtAnuM nAma rUpAdevI ane bhaktivinayamAM potAnI mahattA samajI. zatruMjaya aMgenI laDatamAM pitAnuM nAma gaNezacaMdra hatuM. pitA gaNezacaMdra mahArAjA teozrIe AgavuM kArya karyuM. bhAvanagaramAM saMgha vacce cAlatA raNajItasiMhanA sainika hatA. laherAnA jAgIradAra attarasiMha jhagaDA miTAvyA. "jainadharma prasAraka sabhA" tathA "jaina dharmaprakAza' zIkha dharmaguru hatA. emanI icchA dittAne zIkha dharmaguru mAsika paNa teozrInI sabhAvanAnuM phaLa che. banAvavAnI hatI, paraMtu gaNezacaMdra ekanA eka putrane sAdhu pUjyazrI dIkSA lIdhA pachI paMjAbamAM traNa varSa rahyA. saM. banAvavAnI icchA dharAvatA na hatA. tethI attarasihe temane 1911mAM gujarAtamAM AvyA. pachI paMjAba gayA ja nahIM. jelamAM pUryA. jelamAMthI bhAgIne te attarasiMha sAme bahAravaTe gujarAtamAM 38 comAsAmAM aDadhoaDadha to bhAvanagaramAM ja caDyA ane eka vakhata uparIonI sAthe jhapAjhapImAM goLI karyA. bAkInAM vallabhIpura, pAlitANA, amadAvAda vagere sthAne vAgavAthI mRtyu pAmyA, paraMtu dittArAmanA lalATe saMsAratyAganI karyA. jIvananI chellI ghaDI sudhI jaina vidyAzALA tema ja rekhA lakhAyelI hatI te teo bhUMsI zakyA nahIM. pitAnA mitra pAThazALA mATe ciMtA sevyA karI. jodhamala osavAlane tyAM UcharatA dittAne jaina sAdhuono saMparka thato rahyo. sAmAyika-pratikramaNa Adi dhArmika kriyAomAM rasa saM. 1949mAM vyAdhie jora karyuM. 'arihaMta siddha paDavA mAMDyo. AgaLa jatAM, laherAmAM AvelA be sthAnakavAsI sAhunA dhyAnamAM vaizAkha suda 7nI rAtanA 9-30 kalAke jaina sAdhuo gaMgArAmajI mahArAja ane jIvaNarAmajI bhAvanagaramAM dehotsarga karyo. temanAthI dIkSita thayelA paM. zrI mahArAjanI chApa dittAnA mana upara amITa paDI. emaNe dIkSA gaMbhIravijayajI, zrI dharmasUrijI (kAzIvALA), zrI vijayanemi levAno saMkalpa karyo. jodhamala osavAlanI nAmarajI chatAM dittAne sUrijI Adi 10 sAdhuo hatA, jemAM keTalAka prakhara pratApI dIkSA mATe saMmati ApavI paDI. vi. saM. 1910mAM 18 varSanI munivaro ane sUrivarono samAveza thAya che. Aje paNa vaye mAlerakoTamAM jIvaNalAlajI mahArAjanA haste dIkSA lIdhI teozrInA nAma pAchaLa sekaDo sAdhuonI paraMparA che. ane AtmArAmajI nAma rAkhavAmAM AvyuM. | (saMkalana : "zrI tapAgaccha zramaNavaTavRkSamAMthI sAbhAra.) pU. AtmArAmajI mahArAja atyaMta prabhAvazALI yuvAna jemanA prabhAvathI jainazAsana soLe kaLAe khIlelA sUryanI sAdhu hatA. adhyayana-adhyApana pratye temane apAra lAgaNI hatI. jema jhaLahaLatuM, jemanI vyAkhyAnavANI sAMbhaLavI e paNa temanI grahaNazakti ane smaraNazakti ajoDa hatI. rojanI 300 jIvanano lahAvo gaNAto, uDadarzananA talasparzI jJAtA, gAthAo kaMThastha karI zakatA. ardhamAgadhI ane saMskRta bhASAnuM nyAyAbhonidhi, kuvAditimirataraNI zAstrIya jJAna saMpAdana karIne AgamonA keTalAka pAThonA khoTA pUjya AcAryadiva zrI artho sudhAravAnuM bhagIratha kArya temanA hAthe thayuM. AgamanA graMtho vijayAnaMdasUrIzvarajI uparAMta vedo, upaniSado, purANo, bhagavad gItA, rAmAyaNa, mahAbhArata, zAMkarabhASya Adi hindu dharmanA, tema ja kurAna ane (zrI AtmArAmajI) mahArAja bAibala jevA anya dharmagraMthonuM temaNe UMDuM parizIlana karyuM hatuM. prakAMDa paMDita pU. AtmArAmajI mahArAja paMjAba ane A UMDA adhyayanane lIdhe, mAtra gujarAta ane paMjAbamAM ja nahi, gujarAtanI dharatI para bhavya ane vizALa zAsanaprabhAvanA paraMtu rAjasthAna ane uttara bhAratamAM jayapura, pAlI, jIrA, prasarAvanAra mahAna sAdhu hatA. chellA be saikAmAM thayelA bahuzruta ludhiyANA, dilhI, AgrA vagere sthaLe jyAM jyAM vihAra karyo tyAM prabhAvaka jainAcAryomAM AtmArAmajI mahArAjanuM sthAna mukhya che. tyAM temanI vidvattAnI chApa paDatI rahI. eTaluM ja nahi, mahAna buTerAyajI mahArAjanA prathama be prakhara ziSyo mULacaMdajI . dezavidezamAM paNa teozrI eka mahAna dharmavettA tarIke pratiSThita mahArAja ane vRddhicaMdajI mahArAja jevA ja prakhara ziSya tarIke thayA. I. sa. 1983mAM zikAgomAM bharAyelI vikhyAta sarvadharma teozrInuM sthAna advitIya che. pariSadamAM bhAga levA mATe jaina dharmanA pratinidhi tarIke pUjya pU. AtmArAmajI mahArAja janme kapUra brahmakSatriya AcAryapravarane AmaMtraNa maLyuM hatuM, paraMtu jaina sAdhu samudra pAra Jain Education Intemational
Page #259
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA jatA na hAvAthI e piraSada mATe mahuvAnA yuvAna berisTara zrI vIracaMda rAghavajI gAMdhIne taiyAra karIne mokalavAmAM AvyA hatA. A mATe teozrIe taiyAra karelo 'zikAgo praznottara' nAmano graMtha jainadharmanA pAyAnA siddhAMto para ghaNo prakAza pADe che. A pariSadamAM pU. AtmArAmajI mahArAja gayA hota to svAmI vivekAnaMda sAthe meLApa thAta! pU. AtmArAmajI mahArAja ane zrI vijayAnaMdasUrino saMyukta prabhAva paMjAba, rAjasthAna, gujarAta Adi prAntomAM eTalo asarakAraka rahyo ke baMne saMyukta nAme 'AtmAnaMda' nAmanI aneka zALAo, kolejo, pAThazALAo, pustakAlayo, davAkhAnAMo, dharmazALAo AdinI sthApanA thaI. paMjAbamAM to jyAM jaIe tyAM 'AtmAnaMda'nuM ja nAma guMjatuM hoya ! saM. 1910mAM dIkSA grahaNa karyA pachI teozrI 17 sAdhuo sAthe gujarAtamAM AvyA. 22 varSanA dIkSAparyAya pachI saM. 1932mAM buTerAyajI mahArAja pAse saMvegI dIkSA lIdhI. e jamAnAmAM A eka aitihAsika ghaTanA hatI. saM. 1932nuM cAturmAsa bhAvanagara karIne teozrI rAjasthAnamAM thaI paMjAbamAM pAMca varSa vicaryA. tyAra bAda pAchA gujarAtamAM, amadAvAda, surata, rAdhanapura, mahesANA, pAlitANA Adi sthaLoe cAturmAsa karyAM. samagra jainasamAja para pUjyazrIno khUba ja prabhAva hato. teozrI paMjAbI, gujarAtI, hindI, ardhamAgadhI, saMskRta Adi bhASA upara khUba ja prabhutva dharAvatA hatA. tethI aneka graMthonA adhyayana uparAMta dharmazAstronI carcA karatA. mahAna graMthonI racanA e paNa temanA sAdhujIvananuM bhagIratha kArya hatuM. teozrIe lakhelA graMthomAM 'jaina tattvAdarza', 'ajJAnatimirabhAskara', tattvanirNayaprasAda', 'samyaktvazalyodvAra', 'zrI dharmaviSayaka praznottara', 'navatattva tathA upadezabAvanI', 'jaina matavRkSa', 'zikAgo praznottara', 'jaina mata kA svarUpa', 'IsAI mata-samIkSA', 'caturtha stutinirNaya' bhAga 1-2; A uparAMta, teozrIe snAtrapUjA, aSTaprakArI pUjA, vIzasthAnakapada pUjA, sattarabhedI pUjA, navapada pUjA, saMkhyAbaMdha stavano, pado ane sajjhAyonI paNa racanA karI che. A badhA graMthomAM temaNe jainadharma ane tattvadarzananAM vividha pAsAMonI ghaNI vigate chaNAvaTa karI che. A badhA graMthomAM, teozrIe jainadharma viSe lakhelA graMthomAM 'jaina tattvAdarza' nAmano eka mAtra daLadAra graMtha vAMcIe to paNa jainadharmano samagra sAra emAM AvI gayelo jaNAze. teozrIe emAM jainadharmanI anya dharmo sAthe taTastha ane tulanAtmaka samIkSA karIne jainadharmanI vizeSatA zI che te darzAvyuM che. 'samyaktva zalyodvAra' nAmanA graMthamAM jainadharma mUrtipUjAmAM zA mATe mAne che For Private 243 te AgamagraMtho ane itihAsamAMthI purAvAo ApIne siddha karI batAvyuM che. hindI bhASA para prabhutva hovAthI ghaNI kAvyaracanAo hindImAM paNa karI che. A prakAranuM pUjAsAhitya hindImAM ApanAra teozrI sarva prathama hatA. pU. AtmArAmajI mahArAja vidvAna hatA te sAthe vinayazIla paNa hatA. jeTalA lokapriya ane sammAnanIya hatA teTalA lokacAhaka ane lokAdara dharAvanAra paNa hatA. A guNo vize temanI AsapAsa aneka prasaMgo noMdhAyA che, jenI suvAsa ghaNA lAMbA samaya sudhI jaina zAsanamAM phelAtI raheze. paMjAbamAM jaina, hindu, musalamAna, zIkha dharmo vacce cAlatI visaMvAditAne miTAvI zakyA; cAre dharmIo vacce sumeLa ane sahakAranI bhAvanA sthApI zakyA ane pariNAme emanA bhaktajanomAM mAtra jaino ja nahotA, paraMtu zIkha ane musalamAno paNa temanA custa anuyAyIo banyA hatA. te jamAnAnA dharmajhanUnI mAnasa dharAvatA lokomAM Avo ekhalAsa sthapAya e nAnIsUnI siddhi nathI. sATha varSanA AyuSyamAM teozrIe aneka bhagIratha kAryo karyAM. lokomAM dharma pratyenI adbhuta jAgRtI ANI. zikSaNa ane saMskAranA kSetre aneka samAjopayogI kAryonI-pravRttionI racanA karI. jyAM jyAM vicaryA tyAM tyAM vyakti, kuTuMba, saMsthA ke saMghanA vyaktigata ke sAmUhika praznonAM nirAkaraNa karyAM. e mahAmanA sAdhuzreSTha saM. 1953nA cAturmAsa mATe gujarAnavAlA (hAla pAkistAnamAM) tarapha vihAra karatA hatA tyAM temanI tabiyata bagaDI. ugna vihAra thaI zakyo nahIM. hAMpha caDavA lAgyo. gujarAnavAlA pahoMcyA. jeTha suda 7ne divase sAMje pratikramaNa karyA pachI rAtre ekadama zvAsa caDyo. teozrI UThIne Asana upara beThA. ziSyamaMDaLa doDI AvyuM. temaNe Asana upara besIne traNa vAra 'arjun, arjun, arha' ema maMtroccAra karyo ane bolyA, "lo bhAI, aba hama calate hai saba ko khamAte haiM." ane teozrInA bhavyAtmAe nazvaradeha choDI dIdho. pUjyazrInA kALadharma pAmyAnA samAcAra jotajotAMmAM samagra bhAratavarSamAM phelAI gayA. aneka sthaLe teozrInI pratimAnI ane pAdukAnI sthApanAo thaI. zatruMjaya tIrtha ane giranAra tIrtha para paNa pUjyazrInI pratimAo sthApavAno nirNaya thayo che barAbara e temanI akSarakIrtinuM ujjavaLa dRSTAMta che. teozrI potAnA samudAyanI dhurA priya ziSya zrI vallabhasUrine soMpatA gayA. saMkalana : prA. ramaNalAla cI. zAha, saujanya : zrI saMyama suvarNotsava samiti pAvApurI-samavasaraNamaMdira tIrtha. Personal Use Only
Page #260
--------------------------------------------------------------------------
________________ 244 caturvidha saMgha vacanasiddha vibhUti : hRdayasparzI pravacanakAra : navakArasI vAparavA rokAyA. teozrIe pachI ATha vAge vihAra camatkArika cAritradhara karyo. pU. dAnavijayajI mahArAja dasa mAila cAlIne koLiyAka pahoMcyA, to pU. vIravijayajI upAzrayamAM beThA hatA! zrAvakoe pU. upAdhyAya zrI vIravijayajI gaNivarya kahyuM ke, "pUjyazrI to ATha vAgyAnA ahIM AvI gayA che! tame janma : saM. 1908 : paDavA gAma (bhAvanagara). kema moDA paDyA?" A sAMbhaLI badhA Azcaryacakita thaI gayA! dIkSA : saM. 1935 aMbAlA (paMjAba). upAdhyAyapada : zihoramAM mUMgo nAme popaTa upAzrayamAM kAma kare. eka saM. 1957 (pATaNa). svargavAsa : saM. 1975 (khaMbhAta). vakhata pUjya upAdhyAyajI mahArAja padhAryA. popaTa upAdhyAyajI pUjya upAdhyAya zrI vIravijayajI gaNivara zAMtinI mUrti mahArAjanA paga dAbe. pUjyazrIe pUchyuM ke, "koNa che?" popaTa samAM hatA. preraNAnuM kendrasthAna hatA. suyogyane yogya sthAne mUMgo hovAthI zI rIte javAba Ape? tyAM to upAdhyAyajI sthApavA potAne upAdhyakSapade ArUDha thavuM paDyuM hatuM. mahArAja bolyA ke, "are bola, bolato kema nathI?..." ane teozrI bhAvanagara pAsenA bADI-paDavAnA vatanI hatA. popaTa bolato thaI gayo! eka vakhata teozrI khaMbhAtamAM vyAkhyAna bhAvasAra jJAtimAM janmyA hatA. pU. munivara zrI thobhaNavijayajI ApI rahyA hatA. tyAM acAnaka pU. upAdhyAyajI mahArAja potAnA mahArAjanA paricayathI vairAgyavAsita banyA hatA. lagna thayAne hAthamAM rahelI muhapatti masaLavA lAgyA. A joIne zrAvakoe thoDo samaya thayo hato, chatAM saMyamanA rAge paMjAbamAM dIkSA levA pUchyuM, to kahe, "bhAvanagara-vaDavAnA upAzrayamAM pATa saLagatI mATe gayA, paraMtu saMbaMdhIone khabara paDatAM paMjAbamAMthI pAchA hatI te olavI nAkhI." zrAvako Azcarya pAmyA ane bhAvanagara laI AvyA. temanA mAtuzrIe kahyuM ke, "tuM mAre ekano eka putra tapAsa karAvI to khabara maLyA ke te samaye pATa saLagI hatI ane che. mArI saMbhALa koNa le? tAre putra thAya pachI dIkSA levI hoya ApoApa bujhAI paNa gaI hatI! to khuzIthI leje." vIrajIbhAIe mAtAnI A vAta kabUla rAkhI. dIkSA pachInA prathama varSe ja zrI rAmavijayajI mahArAjane eka vakhata vIrajIbhAI ATha AnA ane tapelI laIne temaNe vyAkhyAna karavAno Adeza Apyo ane vyAkhyAna ghI levA mATe jatA hatA, tyAM rastAmAM eka brAhmaNe samAcAra sAMbhaLIne pITha thAbaDatAM kahyuM ke, "tU acchA vyAkhyAtA hogA." ApyA ke, "vIrajI! tArI vahue dIkarAne janma Apyo che." A bhaviSyavANI eTalI badhI sacoTa pUravAra thaI ke emanA basa, A sAMbhaLI hAthamAMnI tapelI ane ATha AnA pelA mUrtimaMta udAharaNa rUpe AcAryadeva zrImad vijayarAmacaMdrabrAhmaNane ApI dIdho ane kahyuM ke, "mArI mAtAne kahejo ke sUrIzvarajI mahArAjanuM cAritra sAkSIbhUta che. vIrajI dIkSA levA gayo." A samAcAra maLatAM mAtAne paNa AvA camatkAro pachI tAbaDatoba tyAMthI vihAra karI jatA! khAtarI thaI ke have vIrajI pAcho nahIM Ave. (saMkalana : 'zrI dAna-prema vaMzavATikA'mAMthI sAbhAra.) - vIrajIbhAI sIdhA paMjAba pahoMcyA. aMbAlAmAM pU. saujanya : zrI saMyama suvarNotsava samiti pAvApurI-samavasaraNamaMdira tIrtha. AtmArAmajI mahArAje temane dIkSA ApI ane potAnA ziSya siddhAMta ane samAcArInI rakSA mATe jeo jAhera karyA. dIkSA grahaNa karIne munizrI vIravijayajI jJAnadhyAnamAM lAgI gayA. teozrI vyAkhyAna sarasa ApatA. uparAMta jussApUrvaka jhajhUmyA ane tethI ja zrI jainazAsanamAM acchA kavi, gAyaka ane samartha munivarya paNa hatA. zuddha jeo 'saddharmasaMrakSaka" tarIke prasiddhi pAmyA evA cAritrapAlananA prabhAve teozrInA jIvanamAM camatkAra jevA pU. A.zrI vijayakamalasUrIzvarajI mahArAja aneka-prasaMgo banelA. teozrI vacanasiddha paNa hatA. te vizenA vartamAnamAM vicaratA moTA bhAganA sAdhusamudAyanA eka eka--be prasaMgo noMdhapAtra che : prabhAvaka nAyaka tarIke pU. AtmArAmajI mahArAjanuM nAma teozrI guruvaryo Adi sAthe saurASTramAM padhArelA tyAre avismaraNIya rahe tevuM che. teozrInI pATa para paNa evA ja bhAvanagara pAse sANodara gAme pUjya munizrI dAnavijayajI prabhAvazALI puruSa thaI gayA. temanuM nAma hatuM saddharmasaMrakSaka mahArAja (paMjAbI) Adie savAre vihAra karyo ane pote pUjya AcAryadeva zrImad vijayakamalasUrIzvarajI mahArAja. pU. Jain Education Intemational
Page #261
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA munivara zrI lakSmIvijayajI mahArAjanA ziSya, pU. AtmArAmajI mahArAjanA prabhAvaka paTTadhara ane zrI sudharmAsvAmIjInI 74mI pATane potAnA pracaMDa cAritraprabhAvathI ane nIDara paDakArathI zobhAvI janArA A mahApuruSa aneka rIte pU. AtmArAmajI mahArAjanA uttarAdhikArI hatA. koInI ye zehamAM nahIM taNAvAnI, satyanA nirUpaNamAM siMha jevo nAda jagAvavAnI ane niHspRhatAnI parAkASTAnI kaLA temaNe pU. AtmArAmajI mahArAja pAsethI meLavI hatI. bAra varSanI uMmare temaNe yatidIkSA meLavI hatI, paNa tapa-tyAganI sAdhanA karavA nIkaLanArane e pAlave kharI? tethI teo sthAnakavAsI dIkSita banyA. A saMpradAyamAM tyAga hato, paNa satya nahotuM. tethI aMte pU. AtmArAmajI mahArAja sAthe temaNe paNa saMpradAyatyAga karyo ane saMvegI dIkSA svIkArIne munizrI kamalavijayajI banyA. pU. kamalavijayajI mahArAjanA lalATe brahmanuM teja jhagArA mAratuM hatuM. teozrI moTe bhAge hindImAM ja bolatA ane bolatA thoDuM, paNa nAbhinA UMDANamAMthI zabdo evA nIkaLatA ke mumukSuo mATe to e bola mArgadarzaka mazAla banI jatA. bhalabhalA rAjA-mahArAjane zaramAve rUpanA dhAraka A mahApuruSa hiMsAnA himAyatI rAjavIo samakSa ahiMsAno evo sacoTa ane sajjaDa upadeza ApatA ke sahavartIone ya tyAre ema thaI jatuM ke, mahArAja A keTaluM badhuM kaDaka saMbhaLAvI rahyA che! paraMtu teozrInAM vacanonI dhArI asara thatI. pU. AtmArAmajI mahArAjanI pATa pUjyazrIe vaphAdArI ane vIratAthI dIpAvI. jIvanamAM evA prasaMgo AvyA ke jyAre kaDavA thaIne ya satyanI rakSA karavAno prasaMga Ubho thayo tyAre gharanA ke paranAno bheda rAkhyA vinA teozrIe je zAstracustatA dAkhavI teno itihAsa khUba gauravabharyo che. khumArI, satyaprIti ane pavitratA to teozrInI ja. jIvananAM chellAM varSomAM zaheramAM rahevAnuM thatAM, tyAM thaI rahelo maryAdAno sArvatrika lopa joIne teozrI bolI UThyA ke, "zaherI loga caMdana kI citA se jalAyeMge, to lakaDI se jalAnevAle gAmaDe maujUda hai. mRtyu bigADanA nahIM hai." ane pUjyazrI zahera choDIne, gAmaDAmAM jaIne sAdhanAmAM magna banyA. aMte eka moTA zaheranI pAse AvelA gAmaDAmAM ja temanuM jIvana samAdhipUrvaka pUrNa thayuM. teozrIe zAsananI rakSA kAje potAnI jAtano vicAra karyA vinA je nyochAvarI dAkhavI te virala kahI zakrAya tevI hatI. pUjyazrInI TUMkI vigato nIce pramANe che : For Private 245 janma : saM. 1908 sarasA (paMjAba), yati dIkSA : saM. 1920 (paMjAba), sthAnakavAsI dIkSA : saM. 1929 jIrA (paMjAba), saMvegI dIkSA : saM. 1932 amadAvAda, AcAryapada : saM. 1957 pATaNa ane svargavAsa : 1983 jalAlapura (navasArI). polIsa paTelamAMthI palaTAyelA, prakhara vyaktitvanA dhAraka evA zAsananA samartha senAnI, sakalAgama rahasyavedI, jyotiSamArtaMDa mahApuruSa pU. AcArya zrI vijayadAnasUrIzvarajI ma. pU. AtmArAmajI mahArAjanA samudAye ekatrita thaIne zrI kamalavijayajI mahArAjane AcAryapadArUDha karavAno nirNaya lIdho ane pATaNamAM e prasaMga UjavAyo tyAre zrI vIravijayajI mahArAje saunI icchAne mAna ApIne upAdhyAyapadano svIkAra karyo hato. pU. AcAryazrI kamalasUrIzvarajI mahArAjanI pATane zobhAvatA pU. upAdhyAya zrI vIravijayajI mahArAja samartha munivarya hatA, paraMtu saM. 1975mAM teozrI svargavAsI banatAM A pATa-paraMparA para zrI kamalasUrIzvarajI mahArAje zrI dAnasUrIzvarajI mahArAja ane zrI labdhisUrIzvarajI mahArAjane samarpita karyA. zrImad vijayapremasUrIzvarajI mahArAjA ane zrImad vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjA jevAM be aNamola ratnanA ghaDavaiyA tarIke zrI dAnasUrIzvarajI mahArAjAe jainazAsanane je pradAna karyuM che tenuM to mUla ja thAya tema nathI! jhIMjhuvADAnA vatanI A mahApuruSe 22 varSanI vaye pU. upAdhyAya vIravijayajI mahArAjanA ziSya banIne, saMyama svIkArIne, jJAna-dhyAna ane japa-tapanI evI to bhISmasAdhanA karI ane karAvI ke A yugamAM eka prakhara vidvAna, eka custa cAritrapAlaka ane bhImakAnta guNanA anerA dhAraka tarIke zrImad vijayadAnasUrIzvarajI mahArAjAnAM nAma ane kAma ekI avAje vakhaNAI gayAM! teozrI jyotiSa viSayanA ajoDa abhyAsI hatA. sakala AgamonA rahasyanA vettA hatA. tethI 'sakalAgama rahasyavedI' tarIke suprasiddha banelA. A puNyapuruSano prabhAva koI ora ja hato! sAdhusaMsthA jyAre oTamAM hatI tyAre temaNe 60-70 ziSyonuM sarjana karyuM, te e vAtanI sAkSI pUre che ke kaThora cAritraparyAyanA sAdhaka-ArAdhakane evo ja ziSyasamudAya moTI saMkhyAmAM maLI rahe che. Personal Use Only
Page #262
--------------------------------------------------------------------------
________________ 246 koIpaNanI bhUla thAya to enI sAme puNyaprakopa ThAlavavAnI javAbadArI adA karanArA ane pachI pAchuM eTaluM ja vAtsalya vahAvanArA e mahApuruSe jJAna ane cAritranAM evAM bIja vAvyAM ke, ene vikasAvanArA be mahApuruSo-zrImad vijayapremasUrIzvarajI mahArAjA ane zrImad vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjAnA rUpamAM ApaNane maLI AvyA! te samaye koI paNa carcAspada bAbatamAM pU. dAnasUrIzvarajI mahArAjano bola pramANa gaNAto. ATalI hada sudhI teozrInI pratiSThA hatI tenA mULamAM temanuM agAdha jJAna ane UMDI cAritraniSThA hatAM. pATaDI jevA nAnA gAmane potAnI svargArohaNabhUmi dvArA aitihAsika banAvI janArA A mahAtmAnI tavArIkho nIce pramANe che : janma : saM. 1924 jhIMjhuvADA, dIkSA : saM. 1946 ghoghA, AcAryapada : saM. 1981 chANI ane svargavAsa : saM. 1992 pATaDI. saujanya : zrI saMyama suvarNotsava samiti pAvApurI-samavasaraNamaMdira tIrtha, suvizALa munigaNasarjaka, vAtsalyamUrti, jainazAsanano staMbha, siddhAMtamahodadhi, pU. AcAryadeva zrImad vijaya premasUrIzvarajI mahArAja --muni zrI mahAbodhi vijayajI jemanuM nAma ane jemanA kAmanI noMdha lIdhA vinA vIsamI sadIno itihAsa adhUro gaNAya te AcArya bhagavaMta eTale sAdagI-saraLatA ane sAdhanAno triveNI saMgama pU. AcAryadeva zrImad vijaya premasUrIzvarajI mahArAjA. pUjyazrInuM saMpUrNa jIvana AlekhavA mATe eka vizALa kadano vaoNlyuma paNa ocho paDe tema che. agaNita guNonA teo svAmI hatA. A lekhamAM eka guNa upara vicAraNA karIe. e guNa che paMcendriyasaMvara. paMciMdiyasUtramAM AcArya bhagavaMtanA 36 guNo batAvyA che. temAM pahelo ja zabda che paMciMdiyasaMvaraNo. AcArya bhagavaMtanI pAMce indriyo saMvRta hoya. pUjyazrIno potAnI pAMce indriyo upara gajabano kaMTrola hato. pratyeka indriyo upara adbhuta kAbU hato. ApaNe ekeka indriyo upara kramazaH vicArIe. (1) sparzanendriya : anaMtakALathI ApaNI sAthe koI For Private caturvidha saMgha eka indriya rahI hoya to te che sparzanendriya. sparzanendriyano asaMyama jIvane pharI pAcho anaMta kALa mATe nigodAdI gatimAM dhakelI de che. pUjyazrI pote A viSayamAM atyaMta jAgRta hatA.....tethI bane tyAM sudhI potAnuM zarIra paNa bIjA mahAtmAo pAse dabAvatA nahIM. game tevo thAka hoya to tene sahI letA. jevA pote jAgRta hatA. evA ja potAnA ziSyo mATe paNa A viSayamAM khUba kALajI rAkhatA. be sAdhuone paNa paraspara besatI vakhate aMtara rakhAvatA, rAtre sUtI vakhate be yuvAna sAdhunA saMthArA vacce eka vRddha sAdhuno saMthAro karAvatA. anaMtakALanA kusaMskAro nAnakaDuM nimitta maLatAM punaH jAgRta na thaI jAya te mATe teozrInI kevI adbhuta kALajI hatI! (2) rasanendriya : pAMca indriyomAM khataranAka indriya hoya to te jIbha che. jIbhanA mukhya be kAma. bolavuM ane khAvuM. baMne prakAra upara pUjyazrIno apUrva saMyama hato. kAma paDe to ja bolavuM, bane teTaluM parimita bolavuM ane jeTaluM bolavuM paDe te paNa priya bolavuM. A pUjyazrIno siddhAMta hato. sAthe AhAranI bAbatamAM paNa pUjyazrI eTalA ja sAvadha hatA. 68 varSanA dIkSA paryAyamAM moTAbhAge pUjyazrIe ekAsaNAM karyAM. A ekAsaNAM paNa bilakula sAdA rahetAM. mevo, mIThAI ane phUTano AjIvana teozrIne tyAga hato. ghaNIvAra to comAsAmAM abhigraha sAthe ekAsaNAM karatA. dALa ane roTalI, dUdha ane roTalI. Ama be dravyathI ekAsaNuM karIne 7 miniTamAM UbhA thaI jatA. sAva sAdo khorAka levA chatAM temAM Asakti na thaI jAya enI paNa jAgRti hatI. AcArAMgasUtranuM eka vAkya che. No vAmAo haNuyAo dAhiNaM kujjA, No dAhiNAo haNuyAo vAmAJo bhuyaM muggA / sAdhu vAparatI vakhate koLiyo jamaNethI DAbe na laI jAya, DAbethI jamaNe na laI jAya. sApa jema daramAM jAya evI rIte emanA mukhamAMthI koLIyo baMne bAju na pharatAM eka ja bAjuthI sIdho nIce UtarI jato. (3) ghrANendriya : sAdhupaNAmAM lagabhaga A viSayanI Asakti nahivat jevI hoya che, kAraNa ke A viSayanI Asakti thAya tevAM sAdhanono upayoga ja nathI karavAno. sugaMdhI bAma ke sugaMdhI sAbu pote vAparatA nahIM, vAparavA detA nahIM. (4) cakSurindriya : manamAM pApane pravezavAnuM dvAra eTale AMkha, pUjyazrIno potAnI AMkha upara jabarajasta kamAMDa hato. emanAM vizALa netro jotAM spaSTa jaNAI Ave ke teo karuNAnA bhaMDAra che. jemanI AMkho karuNAthI bharapUra hoya emanuM mana Personal Use Only
Page #263
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA karuNAthI tarabatara hoya emAM kyAM savAla che? 68 varSanA dIkSAparyAyamAM pUjyazrIe koI strI ke sAdhvInI sAme AMkha UMcI karIne vAta nathI karI. vAta karavAno prasaMga Ave tyAre emanAM nayano nIcAM DhaLelAM rahetAM. eka jyotirvide pUjyazrInI kuMDalI joIne kahyuM hatuM. "A mahApuruSane potAnI jiMdagImAM kyAreya lezamAtra vikAra sparzo nathI." pUjyazrInI sUkSma dRSTi to juo! potAnI dRSTi kyAMya phasAI na jAya e mATe vartamAnapatro, sacitra pustako ke phoTAonA Alabama tarapha paNa teo najara na karatA. sahavartI sAdhuone paNa A viSayamAM sAvadha rahevA mATe vAraMvAra preraNA karatA. (5) zrotrendriya : aMtima indriya che kAna. kAna dvArA vikathAnuM zravaNa to te kadI na karatA, sAthe vikAra utpanna thAya tevA zabdothI paNa dUra rahetA. AjubAjumAM strIono vasavATa hoya to tevI vasatImAM vAsa na karatA. emanI nizrAmAM baheno gIto-gahuMlI gAI na zakatA. mIThA-madhurA zabdo kAna dvArA aMdara pravezI jaIne kyAMka potAnI sAdhanAne khaLabhaLAvI na nAkhe e gaNatarIthI. Ama pAMce indriyonA Azravo cittamAM pravezIne cittanI prasannatA corI na jAya te mATe paLepaLa-kSaNekSaNa pUjyazrI elarTa rahetA. koTikoTi vaMdana pUjyazrInA caraNakamaLamAM. vaDodarA munisaMmelananA mobhI, zAsahitaiSI pU. AcAryazrI vijayakamalasUrIzvarajI ma. saMvegI sAdhutAnA pAlaka pitA, vaDodarAnA munisaMmelananA Adya preraka ane pramukha zrI vijayakamalasUrIzvarajI mahArAja jainasaMghamAM aneka rIte vikhyAta che. temano zAstrAbhyAsa, sAdhuo parano advitIya prabhAva ane zAsanahi Aja sudhI cirasmaraNIya rahyAM che. mULe rAdhanapuranA vatanI, paNa varSothI pAlitANA AvIne vaselA koriDayA kuTuMbamAM temano janma thayo hato. temanA pitAnuM nAma devacaMda nemacaMda ane mAtAnuM nAma meghabAI hatuM. A khAnadAna, AbarUdAra, rAjyamAnya ane garbhazrImaMta mAtApitAne ghera saM. 1913mAM caitra suda 3 ne somavAre cothA putra tarIke temano janma thayo. temanuM saMsArI nAma kalyANacaMdra hatuM. kalyANacaMdrano abhyAsa bhAvanagaramAM thayo. bhaNavAmAM teo khUba ja hoziyAra hatA. temanI vidyArthI avasthAmAM ja saM. 1927nA jeTha vada pAMcamane divase pitAnuM avasAna thayuM. tyAra pachI 240 bhAInI preraNAthI dharmano raMga lAgyo. divase divase dharmanA raMge raMgAvA lAgyA. thoDo samaya vItyo tyAM temanA bhAI-bhAbhI mRtyu pAmyAM. A duHkhada banAvathI temano AtmA pUrNapaNe vairAgya tarapha DhaLI gayo. A vairAgya rUpI vela zrI vRddhicaMdajI mahArAjanA samAgama rUpI amRta maLatAM pAMgaratI cAlI ane vi. saM. 1936nA vaizAkha vada 8ne divase amadAvAda pAsenA gAme dIkSA grahaNa karI ane tapAgacchAdhipati zrI mULacaMdajI mahArAjanA ziSya zrI kamalavijayajI tarIke jAhera thayA. teozrIne saM. 1937nA kArataka vada 12ne divase vaDIdIkSA amadAvAda mukAme ApavAmAM AvI. munizrI kamalavijayajIe samartha guruvarya sAthe rahIne zAstrono abhyAsa zarU karyo ane eka yA bIjA sAdhuvarya pAse rahI nyAya, vyAkaraNa, koSa, kAvya Adino abhyAsa pUro karyo. 'sUtrasiddhAMta'nA jANakAra zrI jhaverasAgarajI mahArAja pAsethI Agamo prApta karI lIdhA. vi. saM. 1946mAM zrI mULacaMdajI mahArAja kALadharma pAmatAM samudAyanI sagavaDa sAcavavA yogoddahana karIne teozrI saM. 1947nA jeTha suda 13nA dine paMnyAsapadathI alaMkRta thayA, paraMtu pUjyazrInI kriyAzIlatA ane vidvattAthI Akho jainasamAna mugdha banI gayo hato. tethI teozrIne amadAvAdamAM 10-12 hajAranI mAnavamedanI vacce saM. 1973nA mahA suda 6 ne ravivAre AcAryapadavIthI vibhUSita karavAmAM AvyA. tyAra bAda, Thera Thera vihAra karatAM karatAM pUjyazrI upadeza ApatAM ke, mAnavasamAjanAM duHkha dUra karavA mATe jainono ahiMsA dharma ja vadhAre anukULa che. teozrIe ghaNI jagyAe jhagaDAo miTAvyA hatA. vaDodarAmAM zvetAMbara zramaNasaMghanuM saMgaThana temanAthI thayuM hatuM. prakhara vidyAbhyAsI hovA chatAM samAjamAM zAMti mATe hRdayapUrvaka prayatno karavAmAM zithilatA dAkhavatA nahIM. tethI pUjyazrI jyAM jyAM jatA tyAM tyAM zAMtino paricaya thato. A kArya mATe teozrI satata parizrama karatA. UTho, jAgo ane maMjhile pahoMco nahIM tyAM sudhI vaNaaTakI kUca cAlu rAkho.' e dhyeyamaMtra temanA cAritramAM caritArtha thayo hato. pUjyazrIe pa cAturmAsa amadAvAdamAM, 6 pAlitANAmAM, 5 suratamAM, 3 vaDodarAmAM, 2 pATaNamAM, 2 kapaDavaMjamAM ane dhorAjI, mahesANA, cANasmA, UMjhA, lIMbaDI, vaDhavANa, pAdarA, muMbaI, pUnA, yevalA, burAnapura, DabhoI, bIjApura, kheDA Adi zaheromA eka eka cAturmAsa karyA hatA. vaDodarA mukAme
Page #264
--------------------------------------------------------------------------
________________ 248 caturvidha saMgha bharAyelA munisaMmelananA pramukhapade rahIne sAdhusamudAyanI zuddhi samAjamAM dIrghadRSTi dharAvatA digdarAja paMDito taiyAra karavAne mATe abhUtapUrva TharAvo karyA hatA. eka mahAna dIrghadarzI irAde, atyaMta parizrama veThIne, keTalAka vidyArthIo ane mahAtmAomAM Aje paNa teozrInI gaNanA thAya che. munirAjone sAthe laI jaIne banArasa (kAzI)mAM puNyapavitra "zrI saM. 1978mAM vaizAkha suda 10nA teozrIe suratamAM yazovijayajI mahArAjanA nAme saMskRta pAThazALA sthApI. A pAThazALAmAM sarva prakArano vyavasthita abhyAsa AraMbhAyo. svahaste paM. AnaMdasAgarajIne AcAryapada ApyuM. tyAMthI vihAra karI bAraDolI padhAryA. Aso suda 8ne divase ilyuenjA taduparAMta, pUjyazrInA athAka prayatnothI vyAkaraNa, kAvya, nyAya, thavAthI tabiyata kathaLI ane Aso suda 10nA divase pratikramaNa koSa Adi graMtho ane vizeSAvazyaka jevA Agamika graMthonuM karatAM svargagamana karyuM. prakAzana thayuM. A graMtho vinA mUlya bhAratamAM ane pAzcAtya dezomAM mokalavAmAM AvyA. Ama, teozrInA varad haste brahmacaryanI niSThA ane tapodharmanI tejasvitA dhAraNa jainazAsananI abhUtapUrva sevA thaI eTaluM ja nahIM, paNa karanArA navayuga-pravartaka, zAstravizAradA pUjyazrIe pragaTa karelAM A graMthonAM vivaraNoe paNa sAhityakSetre pU. AcAryazrI vijayadharmasUrIzvarajI addabhUta prabhAva pAtharyo. dA. ta. nyAyanA graMtho zAMkarabhASyanA bhaktoe joyA tyAre khabara paDI ke mahAvIrasvAmIno syAdvAda (kAzIvALA) mahArAja saMzayavAdAtmaka nathI, paNa nirNayAtmaka satya che. pArasparika prAkRtika dRzyothI nayanaramya mahuvA nagarImAM kulezo ane mithyA vAyuddho samAvavA mATe sarvathA sakSama che. zyAmavaccha' jevA pavitra khAnadAna kuLamAM rAmacaMdra zeTha ane te ja pramANe, Agamika graMthone joyA pachI paMDitone dharmAstikAya kamaLA zeThANI udAra, saraLa, ziyaLasaMpanna ane jainadharmanA raMge ane adharmAstikAyanI maryAdAno khyAla Avyo. raMgAyelAM rahetA. satyacarita kuTuMbomAM cAritrazIla saMtAno janma - pUjyazrI zAstronI carcA-vicAraNA, vAda-vivAda ane che ane sva-paranAM kalyANamaya kAryo karIne jagatane UrdhvagAmI nUtana arthaghaTana karavAmAM pAraMgata hatA. pariNAme, teozrI sAme banAve che. AvA eka puNyazALI daMpatIne tyAM pUjyazrIno janma koI virodha TakI zakato nahIM. aMgreja rAjyamAM gorAo thayo hato. janmanAma mULacaMda hatuM. bALapaNathI dharma pratye vizeSa cAmaDAnA bUTa paherIne AbunA jaina maMdiromAM jatA. e bAbata ruci dharAvatA mULacaMdane zALAnA zikSaNamAM bahu rasa paDyo Do. thomasanA mAdhyamathI laMDananI pArlAmenTa sAthe patravyavahAra nahIM, eTale pitAe dukAne besADI dIdhA. vepAra-dhaMdho karatAM karIne pUjyazrIe A durvartana baMdha karAvyuM hatuM. A prasaMgo karatAM maLacaMda saTTAne ravADe caDI gayA. emAM eka vAra moTI temanI tejasvI pratibhAnA sAkSI banI rahyA che. khoTa khAdhI. pitAe Thapako Apyo. A AghAtathI mULacaMdanI vyaktitva so TacanuM sonuM banyA vagara vastRtvamAM vairAgyavRtti jAgI UThI. te bhAvanagara AvyA. tyAM pU. zrI prabhAvakatA, himakAmikA ane madhuratA AvatA nathI. pU. zrI vRddhivijayajI mahArAjanA vyAkhyAna zravaNano avasara prApta vijayadharmasUrIzvarajInA vyaktitvamAM paNa gurudevanA AzIrvAda thayo. mULacaMda munivaryazrInI vANIthI atyaMta prabhAvita thayA. teNe hatA, brahmacaryadharmanI niSThA hatI, ughADA pustaka jevuM sarvathA dIkSA levAno aTala nirdhAra karyo. pU. zrI vRddhivijayajI mahArAja nirdabha jIvana hatuM. jagaDu zAhanA annabhaMDAronI jema pAse dIkSA laI muni dharmavijayajI banyA. pUjyazrInAM jIvana-kavana paNa anya jIvo mATe khullAM hatAM. saMsArI jIvananI taDakI-chAMyaDImAMthI mukta thayelA AMkhomAM samatArasa hato. kAna anyanAM duHkhadarda sAMbhaLavA pUjyazrIe saMyamajIvana svIkArAne nizcaya karyo ke gurudevanA tatpara hatA. caraNa game te sthaLe ane samaye dharmopadeza karavA caraNonI sevA karyA vinA sUvuM nahIM, paThanapAThana ane mATe sadA taiyAra rahetA. veda-vedAMta-upaniSad bhagavadgItAdIkSApAlanamAM nirudyamI ane nirutsAhI thavuM nahIM, asaMyamanAM mahAbhArata Adi graMthomAMthI zloko TAMkatA jaI vyAkhyAna sthAno upasthita karavAM nahIM, TUMkI dRSTine sthAne jainazAsanane ApatA. AcAryazrInI dalIlo zrotAvargane bahu saraLatAthI vizALa pariprekSyamAM jovAnI pravRttio calAvavI. AvA samajAI jatI. AvA vaktavya-kauzalyane lIdhe teozrI niSThAvAna nirNayothI teo bahu ja TUMkA gALAmAM nyAya, vyAkaraNa, mAMsAhAra-virodhI caLavaLane saphaLa banAvI zakyA hatA. sAhitya, koSa uparAMta AgamanA aThaMga abhyAsI banI rahyA. kIDAonA saMhArathI banatAM rezamanAM vastrono tyAga karI, zuddha Jain Education Intemational
Page #265
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 249 khAdI paridhAna karavAno pracAra karyo. pUjyazrInA A Adarza saMskArone jIvanamAM sthApita karyA. emanAM saMyama, zIla, abhiyAnoe jainazAsanamAM navI havAno saMcAra karyo. cAritra, tyAga, tapa ane dharmapravRttionA prabhAve puNyavAna dIkSAparyAya daramiyAna sImita pradezomAM ja vihAra karIne AtmAonuM AkarSaNa kendra banI rahyA. gujarAtanAM nAnAMmoTAM pUjyazrI aTakyA nahotA, paraMtu baMgALa, bihAra, AsAma, gAmomAM vicaravA daramiyAna potAnI pratibhAzALI pravacanazailIthI orissA, uttarapradeza, madhyapradeza, mAravADa, khAnadeza, vidarbha, aneka puNyAtmAnAM hRdayamAM preraNAo upajAvI zakyA. ema saurASTra, gujarAta, mahArASTra Adi prAntomAM vihAra karIne kahevAtuM ke pUjyazrI upara mULacaMdajI mahArAjanA cAra hAtha hatA." jainadharma pratyenA vidharmIonA ajJAna-gerasamajane dUra karyA hatAM. saM. 1928mAM pATaNamAM zrI ratnasAgarajI mahArAjane dIkSA ApI evA e ahiMsA, saMyama ane tapodharmanA AcAraka ane pracAraka sarvaprathama ziSya banAvyA. te ja varase pU. gacchAdhipatinI pUjyazrIe saM. 2033nA bhAdaravA suda 14 ne divase zivapurI AjJAthI mALavA tarapha vihAra karI dharma-prabhAvanAnAM ghoDApUra mukAme deha choDyo, tyAre gAmegAmanA zrAvako zokamagna banI vahAvyAM. saM. 1929mAM ratalAmamAM cAturmAsa vakhate AcArazuddhi gayA hatA. pUjyazrI pAchaLa agaNita guNAnuvAda sabhAo thaI para vyAkhyAnamALA ApI. saM. 1930mAM paNa tyAM ja cAturmAsa hatI. Aje paNa teozrInA ziSya-praziSya samudAya dvArA karI lokomAM dharmabhAvanAnI vRddhi karI. mahidapuramAM bhavya zAsananA nUtana abhigamono pracAra-prasAra thato rahe che. aSTAnikA mahotsava karyo. e ja samaye sanAtana dharma para ATha saujanya : zrI lablinidhAna cerI. TrasTa, amadAvAda divasanI jAhera vyAkhyAnamALA yojI. saM. 1931mAM samAliyA jaina saMgha sAthe ane makSIjI jemaNe Thera Thera dharmaprabhAvanAnAM ghoDApUra vahAvyAM, tIrtha saMgha sAthe makSIjI tIrthamAM, maMgaLapraveza karyo. makSIjImAM oLI-upadhAna jevAM mAMgalika kAryonI preraNA ApI, aTTamanI ArAdhanA pUrNa karIne urjana tarapha vihAra karyo. AgamoddhArakazrIne dIkSA ApanAra Agamajyotirdhara ujjainamAM sthAnakavAsI sAdhuo sAthe prabhupUjAnI AvazyakatA pUjya munipravara zrI jhaverasAgarajI ma. para carcA karI. phAgaNa comAsI baMdoramAM, caitrI oLI IdoramAM ane tyAMthI saM. 1932mAM ratalAmathI karamadI tIrthe dharmaprabhAvanA zrI tapAgacchanI tejasvI ane prANavAna zramaNaparaMparAmAM karI badanAvaramAM praveza karyo. saM. 1933mAM mahIdapuramAM pUjyazrI jhaverasAgarajI mahArAjanuM nAma sAdara smaraNIya raheze. vidhipUrvaka pAMca AgamonI vAcanAnuM maMgaLAcaraNa karyuM. te ja zuddha cAritra ane pragADha zAsanaprIti sAthe zAsananAM sAte kSetromAM varSamAM mahA suda pAMcamathI zrI AcArAMgasUtrathI 11 aMganI nakkara ane kAyamI arpaNane mahApuruSonA mApadaMDa tarIke vAcanA zarU karI. caitra mAsamAM bhagavatIsUtranI paNa zarUAta karI. svIkArIe to tapAgacchanI sAgarazAkhAnA pUjyapAda munipravara saM. 1934mAM udayapuramAM praveza karyo. tyAMthI kezariyAjImAM zrI jhaverasAgarajI mahArAja paNa niHzaMka eka zreSTha zruta-sthavira jaina-jainetaranA meLAnI sthApanA karI. cAturmAsa pachI bhIlavADA zramaNaratna hatA. tarapha vihAra karyo. saM. 1935mAM kAnoDamAM jAhera vyAkhyAno A caritranAyakano janma uttara gujarAtanA mahesANAmAM ApyAM ane "amAripravartana mATe athAga prayatno karI saphaLatAne saM. 1899mAM thayo. saM. 1912mAM pU. zrI gautamasAgarajI varyA. saM. 1936mAM jinendrabhakti mahotsava mATe udayapuramAM mahArAjanA mahesANAnA cAturmAsa vakhate teo temanA saMparkamAM padhAryA. tyAMnA jJAnabhaMDAro vyavasthita karyA. tyAM cAturmAsa karI AvyA ane e samAgame saMyama tarapha vaLyA. amadAvAdamAM saM. paryuSaNa parvanI apUra ArAdhanA ane nava choDanuM ujamaNuM Adi 1913mAM mAgazara suda 11ne divase bhAgavatI dIkSA lIdhI. saM. dvArA jaina dharmano jayajayakAra vartAvyo. saM. 1937mAM goDIjI 1927mAM prathama cAturmAsa svataMtrapaNe pATaNamAM karyuM. mahArAja derAsarano jIrNoddhAra thayo. caitra-AsonI AyaMbIlanI pUrvajanmanI viziSTha ArAdhanAne baLe, dIkSA thaI tyArathI oLI mATe zrI vardhamAna tapa kAyamI khAtuM pUjyazrInI preraNAthI pUjyazrIe pU. gurudevanI nizrAmAM Avazyaka adhyayana ane sthApavAmAM AvyuM. saM. 1938mAM AhaDa, mevADa, citoDa vagere kriyAo sAthe saMyamanI jhINavaTabharI jayaNAnI bAbatamAM UMDI sthaLe vihAra karatAM karatAM udayapuramAM cAturmAsa mATe praveza karyo. samajaNa sAthe nipuNatA meLavI. anya gurubaMo sAthe saumanasya saM. 1940mAM rANakapura tarapha vihAra karI paMcatIrthanI yAtrA karI. bhAve yathocita vinaya maryAdAthI vartIne sAmudAyika jIvananA saM. 1940mAM udayapuramAM cAtumAsa karyuM. saM. 1941mAM Jain Education Intemational
Page #266
--------------------------------------------------------------------------
________________ 250 caturvidha saMgha kesariyAjI, luNAvADA, kapaDavaMja, bAlAsinora vagere sthaLoe zAMti ane snehanA vizALa vaDalA jinendrabhakti-mahotsavo yojyA. Thera Thera jAhera vyAkhyAnomAM samA zramaNaratna : saMyamamUrti saMsAramAM dharma ane tenI bhedarekhA jaNAvIne, badhAM bhAratIya darzano tattvadarzananI bhUmikAe eka che e vAta sacoTatAthI pUjya zrI jItavijayajI dAdA pUravAra karI. sanAtanIonI mAnyatAnA AdhAra rUpa vedo- kacchanI khamIravaMtI dharatI saMto ane satIone janma upaniSadonA AdhAre mUrtipUjA yathArtha che e vAda pratipAdita ApIne potAnuM gaurava vadhAratI rahI che. e pradezamAM bhacAu karyo. saM. 1942mAM udayapuramAM cAturmAsa vakhate zrI siddhAcala tAlukAmAM manapharA gAma che. manapharAmAM ukA zeTha ane emanA mahAtIrthanA rakhopA phaMDa mATe moTI rakama ekatra karAvI. dharmapatnI avalabAI rahe. e dharmapremI daMpatIne tyAM vi. saM. udayapuramAM samasta jinAlayonI caityaparipATInI zarUAta 1896nA caitra suda bIjane divase eka putraratnano janma thayo. karAvI. upadhAna tapano lahAvo levA suMdara bhAvollAsa Ubho koI gauravapUrNa bhAvino saMketa hoya tema te putranuM nAma jayamalla karyo. navapadanI oLInI sAmUhika ArAdhanA Adi aneka rAkhyuM. dharmamaMgaLa kAryo thayAM. saM. 1943mAM pUjyazrInI vairAgyajharatI samayanA vahevA sAthe jayamallanuM yauvana pAMgaratuM jatuM hatuM. vANIthI pAMca bahenonAM hRdayamAM saMyamanI bhAvanA jAgI. saM. tenI kAyA vikasatI jatI hatI, buddhi tejasvI banatI jatI hatI. 1945mAM bhAvanagaramAM praveza karyo. tyAMthI pAlitANA, boTAda, eTale svAbhAvika ja mAtApitAe lagnanA lahAvA levAno lImaDI Adi sthaLoe jaina dharmano jayajayakAra pravartAvyo. vicAra karyo, paraMtu teone kyAM khabara hatI ke jayamallanuM hRdaya prAtaHsmaraNIya svanAmadhanya zrI jhaverasAgarajI mahArAje to kyAranuM tyAgano mArga laIne beThuM hatuM! jayamallane A vAtanI niraMtara jinazAsananI rakSA prabhAvanA karIne sva-para AtmAnuM jANa thaI tyAre aMtarathI vairAgI vyaktine zobhe evI zAMti ane kalyANa karavApUrvaka nija jIvanane dhanya banAvyuM. zuddha cAritra ane svasthatAthI teNe mAtApitAne dIkSA levAnI pratijJAnI vAta karI. pragADha zAsanaprIti sAthe gItArthatA ane zAsananA sAteya kSetromAM lAgaNImaya zabdothI karelI vAtane laI, mAtApitAe paNa nakkara ane kAyamI arpaNane mahApuruSone oLakhavAno mApadaMDa - jayamallanI icchAmAM potAnA mananA lahAvAone vilIna karI mAnIe to tapAgacchanI sAgarazAkhAnA jhaverasAgarajI ma... paNa dIdhA ane potAnA kuLatAraka putranI dharmabhAvanAno dhvaja UMco niHzaMka eka zreSTha zruta-sthavira zramaNaratna hatA. laherAto rahe temAM sahayoga ApavAnuM nakkI karyuM. jayamallane saMyamajIvana svIkAryA bAda kaThora tapa-tyAga ane dIkSA levAnI adhIrAI vadhatI jatI hatI. tene haMmezAM ema ja asidhAra saMyamapAlana vaDe mana zarIrane khaDatala banAvyA hatA. thayA karatuM hatuM ke sarvasaMga ane sarvasaMgrahano sarvathA parityAga mALavA mevADamAM to ghaNA kaSTo sahana karane zAsananI zAnadAra karavAnI e maMgaLa ghaDI kyAre Avaze? ema karatAM, 24 varSanI rakSA-prabhAvanA karI che. pUjyazrInI dhAraNAzakita ane smRti uMmare teNe mAtApitA sAthe zatruMjaya mahAtIrthanI yAtrAe javAno zakita ajoDa hatA. sAgarazAkhAnA advitIya tejasvI tAraka, nirdhAra karyo. AjIvana brahmacaryapAlananAM duSkara vratano svIkAra vAda-kalA-kuzala Agamika rahasyonA apUrva jJAtA hatA. karyo. saMsAramAM rahevA chatAM jaLakamaLavat nirlepa rahevAno AraMbha pUjyazrI vAdI gajakesarI tarIke khyAtanAma hatA. karyo. paraMtu, saMsAratyAga ane saMyama svIkAravAnI dhanya ghaDI AvatAM bIjAM pAMca varSa pasAra thaI gayAM. ogaNIzamI sadImAM zramaNone adhyayana mATenI paraba samA pU. dAnasUri ma.nA guru pU. munizrI vIravijayajI, pU. munizrI evAmAM eka suvihita saMta pU. munipravara zrI kamaLavijayajI, pU.munizrI labdhivijayajI ma., pU. munizrI padmavijayajI mahArAja munivaro sAthe kacchanA ADIsara gAmamAM hemavijayajI ma. vagere zAstro bhaNavA pUjyazrI pAse jatA hatA. saM. padhAryA. temanAM darzana ane satsaMgathI jayamallanA manano moralo 1948nA mAgazara suda mauna ekAdazIe lImaDImAM pUjyazrI nAcI UThyo! teNe gurudevane caraNe jIvana samarpita karavAnI kALadharma pAmyA. zAsananAM anekavidha maMgaLa kAryo karanArA e bhAvanA dezovI ane temaNe saM. 1925nA akSayatRtIyAnA mahA gurudevazrIne koTi koTi vaMdanA! saujanya : zrI lImaDI jaina saMgha parvanA divase potAnA ziSya tarIke dIkSA ApI ane munizrI A.ka. peDhI-lImaDI, (ji. surendranagara) jItavijayajI nAma ApyuM. A dIkSA mahotsava vakhate be camatkAro thayA : je kUvAnA pANIthI jayamalle chelluM snAna karyuM hatuM te Jain Education Intemational
Page #267
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA kUvAnuM pANI mIThuM thaI gayuM! ane je jIrNa rAyaNanA vRkSa nIce dIkSAkriyA thaI tene pharI phaLa AvyAM! A joIne jayamallano AtmA potAnA manoratho phaLyAno apUrva AnaMda anubhavI rahyo. saMyamayAtrAmAM apramattabhAve vicaravAnA nirNayavALA munizrI jItavijayajI mahArAja tyAga-vairAgyanI mUrti samA gurudevanI preraka chatrachAyAmAM darzana-jJAna-cAritra rUpI ratnatrayInI utkaTa ArAdhanAmAM mana-vacana-kAyAthI parovAI gayA. pU. gurudevanI sevA-suzruSAmAM ane saMyama sAdhanAmAM saheje UNapa na Ave tenI satata kALajI rAkhatA. munirAja adhyayanatapamAM AgaLa vadhatA rahyA. gurunizrAno lAbha niraMtara pAmavA mATe teozrIe vi. saM. 1925 thI 1937 sudhInAM tera comAsAM pU. gurudeva sAthe kaccha, gujarAta ane saurASTranAM judAM judAM zaheromAM karyAM. saM. 1938nA vaizAkha suda 11nA tIrthapravartananA zubha divase kacchanA palAMsavA gAme gurumahArAjano svargavAsa thatAM muni jItavijayajI keTaloka vakhata gherI zUnyatA ane tIvra ekalatA anubhavI rahyA, paraMtu saMsArI bhAvo ane karmanI gatione oLakhanArA A saMyamazIla munie thoDA ja samayamAM svasthatA prApta karI ane pachI 42 varSa satata-avirAma zAsanasevAmAM vitAvyAM. Atmazuddhi mATe aneka prakAranI nAnImoTI tapasyAo karatA rahI teozrIe aneka sthaLoe cAturmAsa karIne ane aneka tIrthabhUminI yAtrA karIne samAjamAM dharmajAgRti lAvavAno prazasya prayatna karyo. mAbApane potAnAM nabaLAM saMtAno para vizeSa prIti hoya tema pU. jItavijayajI dAdAne kacchanA ane khAsa karIne vAgaDanA pachAta ke ochA dharmasaMskAro dharAvatA pradeza pratye vizeSa lAgaNI hatI. tethI, potAnA paMcAvana varSanA lAMbA dIkSAparyAyanA aDadhAthI paNa vadhu, 30 jeTalAM comAsAM kaccha-vAgaDamAM ja karIne tenA utthAna mATe prayatnazIla rahyA hatA. teozrI sAcA arthamAM vAgaDanA uddhAraka hatA. tethI temanA AjJAvartI sAdhu-sAdhvIonI paraMparA Aje paNa 'vAgaDavALA' tarIke oLakhAya che. A gurutIrthanA adhinAyaka pUjya zramaNaratna zrI jItavijayajI dAdAne ApaNI bhAvabharI vaMdanA ho! (saMkalana : munizrI municaMdravijayajI mahArAja.) 251 pUjya zrI mULacaMdajI mahArAjanA laghu gurubaMdha ane pUjya zrI AtmArAmajI mahArAjanA jyeSTha gurubaMdhu pUjya paM. zrI ANaMdavijayajI gaNivara paMnyAsa ANaMdavijayajI mahArAja pUjyapAda zrI buTerAyajI (buddhivijayajI) mahArAjanA ziSyaratna ane zrI mULacaMdajI mahArAjanA laghu gurubaMdhu tathA zrI AtmArAmajI mahArAjanA jayeSTha gurubaMdhu hatA. teozrI saMsArIpaNAmAM rAdhanapuranA vatanI hatA. vorAvADamAM emanuM raheThANa hatuM. saMsArI nAma IzvaralAla hatuM. pU. buTerAyajI mahArAjanA zrI nityavijayajI mahArAje saM. 1922mAM DIsAmAM pAMca zrAvakone dIkSA ApI temAM pUjya ANaMdavijayajI mahArAjano samAveza hoya evI saMbhAvanA che, jyAre munirAja zrI harSavijayajI mahArAjanI yAdImAM temanuM saMsArI nAma harakhacaMda hatuM ane gujarAtanA kherAlu tAlukAnA luNavA maMDaLInA teo vatanI hatA. saM. 1944mAM amadAvAdathI pAlitANA jatA saMghamAM teo joDAyA hatA ane pU. mULacaMdajI mahArAjanA varad haste siddhagirinI chAyAmAM saM. 1944nA bIjA caitra vada 7ne divase dIkSA grahaNa karI hatI. temanA ziSya pU. A. zrI vijayakarpUrasUrijI mahArAja ane temanA ziSya pU. A. zrI vijayaamRtasUrijI mahArAja thayA. pU. ANaMdavijayajI mahArAjane saM. 1947mAM mahA suda pAMcamanA zubha dine pU. munirAja zrI jhaverasAgarajI mahArAjanI nizrAmAM pU. paM. zrI hetavijayajI gaNivarazrIe lIMbaDImAM bhagavatI jogamAM praveza karAvyo. pU. paM. zrI hetavijayajI mahArAjanA haste baMne munirAjone lIMbaDImAM bhavya mahotsavapUrvaka saM. 1947nA jeTha suda 11ne divase gaNi ane paMnyAsapada ApavAmAM AvyA. te sAthe munizrI AnaMdasAgarajI (pU. sAgarAnaMdasUrijI)ne dIkSA ApavAmAM AvI hatI. A prasaMge amadAvAdathI zeTha maNibhAI, premAbhAI, jesiMgabhAI vagere zreSThIo padhAryA hatA. utsava tathA tamAma dhArmika kriyAono lAbha bAI purabAIe lIdho hato, ke je purabAInA nAme dharmazALA paNa che. saM. 1948mAM jAmanagara jillAnA jAma-khaMbhALiyA gAmejinamaMdiranI pratiSThA pU. paM. zrI ANaMdavijayajI gaNivaranA haste thayAno zilAlekha che. saM. 1954mAM prAyaH pUjyazrIno svargavAsa thayo hovAnuM manAya che. (saMkalana : pU. A. zrI vijayajinendrasUrijI mahArAja).
Page #268
--------------------------------------------------------------------------
________________ 52 jaina zramaNa saMghanI prabuddha pratibhAo bhAratIya saMskRtinI viziSTa paraMparAmAM jaina zramaNa saMskRtie je mahAna yogadAna ApyuM che tenAthI samasta mAnavajAta niraMtara bAhya ane atyaMtara dRSTie samRddha thatI rahI che. jaina zAsananA manohara udyAnamAM aneka zramaNa-puSpo khIlyAM, pAMgaryAM ane jagatane vItarAganA rUDA mArgarUpI sugaMdhathI maghamaghIta karI gayA. pUrve pU. hemacaMdrAcAryajIe ke pU. upA. yazovijayajIe aneka graMtharatnonI jema racanA karI tema bhakti, sAdhanA ane stotra-stavanAdi sAhityamAM pU. zrI labdhisUrIzvarajI mahArAjazrIe ane pU. darzanavijayajI tripuTI mahArAje karelI aitihAsika saMzodhanAtmaka kRtionI racanA karI je Aje paNa khyAtidharAve che. sAMpratakAlIna zramaNasaMdhanA mahAna sUtradhAra pU. maNivijayajI dAdA, satyadharmanI mazAla prajvalita karanAra pU. buTerAyajI mahArAja, vIsamI sadInA jaina zAsananA rAjA gaNAtA pU. mUlacaMdajI mahArAja, gaI kAlanA ane AjanA keTalAya prakhara AcAryonuM gurupada zobhAvanAraM pU. vRddhicaMdrajI mahArAja, vIsamI sadInA mahAna jyotirdhara ane siddhAMta mahodadhi pU. premasUrIzvarajI mahArAja, jyotirdhara puruSa pU. rAmacaMdrasUrijI ma., taponidhi pU. bhUvanabhAnusUrijI mahArAja A sau zAsananAM sAcAM ghareNAM che. vartamAnamAM pU. sAgarAnaMdasUrIzvarajIe Agama sahita zrutajJAnanA dIvaDA pragaTAvyA, pU. nemisUrijI mahArAja dvArA aneka jinamaMdiro ane mUrtipratiSThAo saMpanna thaI, pU. rAmacaMdrasUrijI mahArAje aneka dIkSArthIone UbhA karyA, mahuDI tIrthasthApaka yoganiSTha AcArya zrI buddhisAgarasUrijIe 108 graMthonuM nirmANa karyuM. prAcIna graMthonA saMzodhako pU. puNyavijayajI mahArAja tathA jaMbUvijayajI ma. A saunA prabaLa puruSArthe jaina zAsanano jayajayakAra Aje paNa pravartato rahyo che. muni dIparatnasAgarajIe Agama saMbaMdhI kAryonI eka zreNi sarjIne vizvamAM punaH pIstAlIza Agamone vividharUpe lokasamukha lAvI dIdhA. eka kaDA zramaNa paraMparAmAM vimalagaccha, acalagaccha, pArzvacaMdragaccha ane tristutika samudAyanI aneka saMtapratibhAoe paNa prakAzapuMja relAvyo che e saune lAkha lAkha vaMdanA. saMpAdaka surendranagara zrI saMghanA parama upakArI ane siddhavacanI pUjya munirAjazrI thobhaNavijayajI ma. siddhavacanI mahApuruSa muni zrI thobhaNavijayajI mahArAja carama tIrthapati mahAvIrasvAmI bhagavAnanI 73mI pATe thayelA gacchAdhipati zrI muktivijayajI (mUlacaMdajI) mahArAja, jeozrIe kriyAzuddhi karI ane munizAkhA vadhArI teozrInA ziSya hatA. munivara zrI thobhaNavijayajI mahArAja evA siddhavacanI puruSa hatA ke jUnA vaDhavANa kempa (surendranagara)mAM jinamaMdira nirmANa mATe khanana-muhUrta levA janAra zrAvakone kaheluM ke khAtividha karatAM jaladhArA UbharAya to jinamaMdira pahoLuM karAvajo. saM. 1942mAM, teozrInA Adeza anusAra jinamaMdira caturvidha saMgha For Private pahoLuM banAvavAnuM kArya zarU thayuM. teozrInI nizrAmAM saM. 1946nA zrAvaNa vada 1 ne zukravAre tA. 1-8-1890nA roja dasa-bAra hajAranI mAnavamedanI vacce, 12mA tIrthapati zrI vAsupUjyasvAmI mULanAyaka tarIke, teozrInA varad haste gAdInazIn thayA. tyArathI saMgha ane zahera AbAdI anubhavI rahyA che. pUjya zrI thobhaNavijayajI mahArAje potAnA guruvarya zrI muktivijayajI mahArAjanA nAmathI saM. 1955mAM pAThazALAnI sthApanA karI che, je 'zrI gaNi muktivijayajI jaina pAThazALA'nA nAmathI adyApiparyaMta cAlu che. hajAro bhAIbaheno emAM samyaktva pAmI rahyAM che ane zatAdhika bhAIbaheno dIkSA aMgIkAra karI AtmakalyANa sAdhI rahyAM che. vaDhavANa pAse surendranagara zaheranA zrI saMghe ane zahe2e derAsara roDane muni Personal Use Only
Page #269
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 253 thobhaNa mArga" ane "amIjharA coka' nAma ApI RNa adA karela zahIdInuM gauravaprada jIvana jIvI gayAnI aneka sAkSaroe mukta che. evA e parama upakArI pUjya munivaryane koTi koTi vaMdanA! kaMThe prazaMsA karI che ane itihAse paNa ananya sAdhAraNa noMdha sanmitra : saguNAnurAgI lIdhI che. jIvanabhara dharmaprabhAvanAno jaMga khelyo, jyAM anyAya joyo tyAM sAme thayA, jyAM zAsanahelanA joI tyAM tana-mana pU. munirAja zrI karparavijayajI mahArAja visAre mUkyuM. potAnI kadAvara kAyA zAsanasevA pAchaLa gALI pUjyazrI kapUravijayajI mahArAjano janma prAcIna nAkhI. deha para damakatA tAruNyanuM teja e sevA pAchaLa ja kharcA vidyApITha valabhInA nagara vaLAmAM saM. 1925mAM thayo hato. nAkhyuM. teozrIno chellI ghaDI sudhIno jApa hato ke, jena bacco kuTuMbanI sthiti sAmAnya hovA chatAM temaNe te samaye muMbaI anAtha na hoya, jaina saMtAna ajJAna na hoya, jainadharmI roTI mATe yunivarsiTInI meTrikanI parIkSA pasAra karI hatI. bALapaNathI talasato na hoya. potAnA A jIvanamaMtrane siddha karavA UMDI dharmazraddhA ane saMsAratyAganI vairAgyabhAvanA dharAvatA hatA. jIvanabhara jhajhUmatA rahyA. aneka apavAdo vezyA, aneka bAvIsa varSanI vaye zAMtamUrti parama pratApI munirAja zrI sAthIo khoyA sukhAsano ane padavIzobhAo choDI, dehanAM vRddhicaMdajI mahArAja pAse dIkSA aMgIkAra karI. 46 varSa sudhI duHkhone gaNakAryA nahIM. niyama-upaniyamanI jALa temanA ekasarakhuM niSkalaMka cAritra pALI, 68 varSanI uMmare saM. cAritrane koI kALe jhAMkhI zakI nahIM. 1993nA Aso vada 7ne divase kALadharma pAmyA. kacchanI dhIMgI dharA sapUtonI jananI che. saMto-mahaMtoteozrI potAnI jAtane "sanmitra' tarIke oLakhAvatA tyAgIo ane zUrAonI dharatI che. A pradezanA patrI gAmamAM hatA ane temanuM samagra jIvana e padane zobhAve tema ja pasAra vIsA osavAlanA dharmiSTha kuTuMbamAM, pitA ghelAzA ane mAtA thayuM hatuM. loko sanmArge vaLe, dharmaparAyaNa bane, jIvanamAM rAga- sugabhAbAIne tyAM janmyA. nAma dhArazI rakhAyuM. te zAsananI dveSa ghaTe ane pavitratA vadhe e ja temanI jhaMkhanA hatI. pUjyazrInuM dharmadhurAnA dhAraka banyA. lADakoDathI ucharatA dhArazIbhAIne cAritra pavitra hatuM, sAdhutA ajoDa hatI ane dharmakriyAo pratye bhUtapreta ane aMdhazraddhA pratye pahelethI ja aNagamo hato ane apUrva prIti hatI. haMmezAM aDhItraNa kalAka pratikramaNa thatuM ane dharmaprIti, hiMmata, nIDaratA prathamathI ja vikaselAM hatAM. pakukhI-comAsA pratikramaNa pAMca kalAka cAlatuM. pUrvakALanA aMtarAtmAnA dharmane anusaranArA, syAdvAdanA sAcA marmane sAdhusaMtonAM caritro vAMcIe chIe tevA ja koI virala mahAtmA samajanArA ane kAyA-mAyAne visAranArA A vizvapremI hatA. teozrIe savizeSa lokopayogI sAhityanuM sarjana karyuM che. munirAje bALapaNathI ja saMgharSo sAme jaMga mAMDyo. pazuo ane je samajaNa potAne maLI te loko sudhI pahoMce te mATe mahA- musApharo mATe AzrayasthAna samo vAvelo vaDalo, dorIloTo laI puruSonAM vacanAmRtono tathA zrAvakonA dharma aMgenA lekhono khUba muMbaI pahoMcI nokarIdhaMdhAnI karelI jamAvaTa, marakInA sapATAmAM pracAra karyo. temanAM sarva lakhANonA saMgraha rUpe "zrI kapUravijaya AvI gayelA kuTuMbane ApeluM AzvAsana-e prasaMgomAM temanI lekhasaMgraha'nA 9 bhAga prakAzita thayA che, je ati durlabha ane nIDaratA, sAhasikatA ane zUravIratAnAM darzana thAya che. pote atyaMta upayogI che. teozrInA uccatama sacAritrane suvAsita ilyuenjhAmAM sapaDAtAM mitranI salAha mAnI sAcI zraddhAthI karatAM 4 sAdhu mahArAja ane 13 sAdhvIjI mahArAjo vicarI dharmane zaraNe javAnI bhAvanA sevI dIkSA levAnI pratijJA karI. rahyAM che. pUjyazrI sAmAnya mAnavanA "sanmitra' tarIke tathA mohamayI muMbaI ane saMsArano moha choDIne dIkSA levAno dharmapathanA vyavahAru pathadarzaka tarIke amara raheze. saMkalpa karyo. dIkSA laI sthAnakavAsI saMpradAyamAM dharmasiMhasvAmI | (saMkalana : "jaina" patramAMthI sAbhAra). banyA, paNa tyAM saMvegI saMpradAyamAM samajaNapUrvaka ane svecchApUrvaka dIkSAparivartana karI sacoTa dAkhalo besADyo. kacchanA zUrA sapUta, satyadharmanA bhekhadhArI, saMyamanA pUjyazrInA jIvanano satyazodhanano e uttama purAvo che. saM. pUjArI, gurukuLa sthApaka, vIsamI sadInuM gauravazALI ratna 1960nA mAgazara suda 10ne budhavAre dharmasiMha munine saMvegI pUjya munirAja zrI cAritravijayajI ma. dIkSA maLI ane cAritranA vijaya mATe daDhapratijJa thaIne nIkaLelA jainazAsananA sAcA subhaTa, rASTrIyatAnA prakhara A yuvAna munine cAritravijaya" nAma maLyuM. ' himAyatI, muni zrI cAritravijayajI TUMkI vayamAM amaratAnuM ane pUjyazrInI adbhuta siddhi ane amara smAraka to che Jain Education Intemational Jain Education Interational
Page #270
--------------------------------------------------------------------------
________________ 254 caturvidha saMgha, pAlitANAmAM "zrI yazovijayajI jaina gurukuLa'nI sthApanA, enuM bhAvathI amara banI gayA. zAsana ane samAjane caraNe darzana, saMvardhana ane enuM saMcAlana. pUjyazrIe A gurukuLanI sthApanA jJAna ane nyAyanI tripuTI-mahArAjanI bheTa dharatA gayA. samagra mATe aneka jhaMjhAvAto ane virodhono aDaga rahIne sAmano jaina samAja pUjyazrInAM A pavitra saMsmaraNo yugo sudhI yAda karyo. vagara phaMDe, zukananuM zrIphaLa paNa udhAra lAvIne, mAtra pAMca karaze emAM koI zaMkAne sthAna nathI. evA e apratima ja vidyArthIonI hAjarIthI A saMsthAnI sthApanA karI ane zAsanaprabhAvakane koTi koTi vaMdana! pUjyazrInA athAga ane avirAma prayatnothI A saMsthA (saMkalana : munizrI bhadrasenavijayajI, hAla AcArya mahArAja. jotajotAmAM vizALa vaTavRkSa banI gaI! A saMsthAmAM zikSaNa saMdarbhagraMtho : zrI bAlAbhAI desAI saMpAdita "zrI cAritravijaya graMtha' meLavI aneka jaina bALako samAjane ane zAsanane upayogI tathA zrI mahuvAkara likhita 'gurukuLanI gauravagAthA.') banyAM. saM. 1968mAM zubhAraMbha pAmelI A saMsthA atyAre to saujanya : zrI yazovijayajI ArAdhanA TrasTa, pAlItANA Adarza gurukuLa tarIke prakhyAta che. cAyatIrtha. nyAyavizArada teozrInI bhAvanA to kAzI jevA vidyAdhAmamAM jaIne pU. munirAja zrI nyAyavijayajI mahArAja zAstromAM pAraMgata thavAnI hatI. potAnA gurudevanA AzIrvAda paMDitarAja azvaghoSa ane kavirAja kAlidAsa samI laIne kAzI pahoMcyA tyAM aneka jJAnI-tapasvIonA saMparkamAM prazasti pAmanArA A saraLatA ane samAnatAnA sAdhaka AvyA. aneka dharmonuM, saMskRta Adi bhASAnuM, vividha zAstronuM sAdhuvarano janma saM. 1946nA kArataka suda 3 ne zubha dine vipula ane gahana jJAna saMpAdana karyuM. pU. A. zrI mAMDalamAM thayo hato. pitA chaganalAla ane mAtA divALIbenanuM vijayadharmasUrijI mahArAjanA prItipAtra banyA. pachI to teozrI jyAM jyAM cAturmAsa sthita thayA tyAM tyAM zatasahasu jaino ane eka mAtra lADakavAyuM saMtAna narasiMha nAnapaNathI ja saraLa svabhAvI, saMskArI ane dharmapremI hatuM. narasiMha gAmaThI zALAmAM jenetaro temanAM vacanAmRta sAMbhaLI dhanya dhanya banatA hatA. cAra dhoraNano abhyAsa pUro karIne prasiddha jainAcArya zrI zAsana ane samAjanI sevAnI utkaTatA munizrImAM pahelethI ja vijayadharmasUrIzvarajI mahArAjanI preraNAthI mAMDalamAM sthapAyelI hatI. lagna ane kAraja prasaMge thatA kharcAo baMdha karAvyA. aneka pAThazALAo kholAvI dhArmika zikSaNanI parabo mAMDI. vyasanI zrI yazovijaya jaina pAThazALAmAM vadhu abhyAsArthe dAkhala thayA. bIje varSe A pAThazALA banArasa khaseDavAmAM AvI. tyAM be varSa mANasone vyasanamukta karAvyA. aneka sthAnoe kajiyA-kaMkAsa miTAvI manameLa karAvyA. aneka sthaLoe aThThAI mahotsavo ane asa karIne vatana pAchA AvyA. daramiyAna mAtA ane svAmIvAtsalyo thayAM. temanAM vyAkhyAno paNa pazupaMkhIo pratye pitAnuM avasAna thatAM khUba AghAta anubhavyo. tyAra bAda, dayAbhAva, dInaduHkhIo pratye dilAso, ane dharmabhAvanAnAM suMdara kAkAnI rajA lIdhA vagara, pAlitANA javAnuM bahAnuM kADhI dRSTAMtothI zobhI UThatAM. taduparAMta, jainasAhityane samRddha karavuM, banArasa pahoMcyA. tyAMthI gurudeva 30 vidyArthIo sAthe kalakattA tarapha vihAra karatA hatA temAM joDAI gayA. aneka musIbato sAkSaro taiyAra karavA, sAhityamaMdiro sthApavAM, jainadharmanAM vacce kalakattA pahoMcIne, anya cAra mitro sAthe narasihe paNa nAnAMmoTAM pustako prakAzita karavAM vagere kAryo moTA pAyA para dIkSA grahaNa karI. pahelethI ja teo "nyAyamAM vizeSa ruci karavAnI temanI nema hatI. tripuTI ratnonI madadathI ghaNuM vizALa kArya thayuM. temanAM saMsmaraNo anekavidha raMgothI raMgAyelAM che. dharAvatA hatA tethI pU. gurudeve nAma ApyuM muni zrI tIrtharakSAne jIvanadhyeya tarIke svIkAranArA ane jJAnadAnane nyAyavijayajI. jIvanamaMtra tarIke ArAdhanArA A munivara zAsanaprabhAvanAnAM - pUjyazrIe paNa yathAnAma nyAyazAstronuM gahana adhyayana ghaNAM moTAM kAryo karI gayA. karI, temAM UMcI UMcI parIkSAo pasAra karI 'nyAyatIrtha' ane saM. 2029nA Aso suda 9nA jainazAsanano e nyAyavizArada'nI padavI prApta karI. UgatI juvAnImAM dharmajyoti mahAjyotimAM vilIna thaI gayo! emanA aMtima zAstromAM parama pAragAmitA prApta karI "adhyAtmatattAloka' ane saMskAra samaye badhI ja komanAM agaNita loko upasthita hatA. 'nyAyakusumAMjali' jevA zreSTha zAstragraMtho lakhyA. saMskRta ane zabdamAM saMjIvanI ane kAryamAM abhuta rti dharAvatA A prAkRta bhASA para prabhutva meLavI kAvyaracanAo karI. yuvAna munirAja koI abhUtapUrva buddhimattA, nyAyapriyatA ane bhakti sAdhunI AvI UMcI pratibhA ane jJAnavaibhava joIne nAgapura Jain Education Intemational
Page #271
--------------------------------------------------------------------------
________________ 55 ane . tavArIkhanI tejachAyA. ane ujjayinInA brAhmaNoe temane "ki mazvAghoSa: ki mu. kAlidAsaH' evAM prazastivacano sAthe mAna paNa arpaNa karyuM. UMDA ciMtanano parAmarza pAmelo pUjyazrIno "jainadarzana" nAmano mahAgraMtha ajoDa ane avismaraNIya dharmagraMtha che. samagra bhAratavarSamAM, jaina-jainetara samAjamAM adbhuta lokAdara pAmelA A graMthanI 10-10 AvRttio thaI che. hiMdI ane aMgrejImAM tenA anuvAdo thayA che. A uparAMta, teozrIe nAnAmoTA pacAseka graMtho lakhyA che. pU. vinobAjI jevA saMtoe temanI dharmaprIti ane zAstraciMtananI muktakaMThe prazaMsA karI hatI. vaLI, teozrIno svadezaprema paNa viziSTa hato. muMbaImAM saradAra vallabhabhAI paTelanA adhyakSapaNA nIce TAunaholamAM vyAkhyAna ApI, muMbaI koMgresa hAusamAM rASTradhvaja laherAvI, khAdInAM taiyAra kapaDAMnI lahANI karAvI, teozrIe jaina zramaNo mATe 1. pU. munirAjazrI darzanavijayajI ma.sA. 2. pU. munirAjazrI rASTrabhAvanAnAM navAM dvAra kholyAM hatAM. pUjyazrIe jIvananAM | jJAnavijayajI ma.sA. 3. pU. munirAjazrI nyAyavijayajI ma.sA. chellAM 15-20 varSo zAMta-ekAMtavAsamAM gALyAM hatAM. saikAo sudhI nAma na visarAya evuM dharmamaya ane sevAmaya dharmazAstronAM vAcana ane ciMtanamAM ja samaya vitAvatA hatA. jIvana jIvI potAnA nAmanI AyumaryAdA anaMta karatA jAya che. evA e prakhara vidvadrana munivarane hRdayapUrvaka vaMdanA: tripuTImahArAja AvA ucca koTinA munivaro hatA. emAMye zrI (zrI ratibhAI maphabhAI zAhanA 'rjana' patranA darzanavijayajI mahArAja to tripuTImAM ziramora hatA. tA. 7-3-7 nA aMkanA lekhanA AdhAre.) - pU. darzanavijayajI mahArAjanuM saMsArI nAma maganalAla prakAMDa dArzanika, prakhara zAsanaprabhAvaka, hatuM. temanI janmabhUmi rAMdalanA daDavA gAma hatI. pitAnuM nAma jaina paraMparAno ItihAsa' graMthanA sarjaka pAnAcaMda ane mAtAnuM nAma kasturabena hatuM. vaDI dIkSA saM. pUjya munirAjazrI darzanavijayajI 1973nA phAgaNa suda cothane divase zatruMjayanI chAyAmAM AcArya zrI kamaLasUrijI mahArAja haste lIdhI ane munivara | (tripuTI) mahArAja zrI cAritravijayajI mahArAja (kacchI)nA ziSya ghoSita thayA. zrI darzanavijayajI, jJAnavijayajI ane nyAyavijayajI-- chappana varSa dIkSA bhogavI, zatruMjayanI chAyAmAM kALadharma pAmyA. A traNa jaina munivaronAM nAma ane kAmathI bhAgye ja koI A chappana varSanA dIkSAparyAyamAM teozrIe jainadharmanI, jaina sAdhu, koI zrAvaka ke koI saMgha aNajANa haze! tripuTI- sAhityanI ane samagra mAnavajAtanI eTalI badhI sevA karI ke mahArAjanA nAmathI teo bhAratabharamAM jANItA che. AvI A jaina dharmanA itihAsamAM teo amara sthAnanA adhikArI banI munivara tripuTIne vidhie ApaNI vaccethI kheMcI lIdhI tyAre gayA. munirAja zrI cAritravijayajI mahArAje pAlitANAmAM "zrI, sakala saMghe gherA zokanI lAgaNI anubhavI hatI. A tripuTI paikI yazovijayajI jaina gurukuLa'nI sthApanA karI. A gurukuLamAM zrI nyAyavijayajI mahArAja ane zrI jJAnavijayajI mahArAja eka daDavAno, eka gaDhulAno ane eka gujarAtanA koI nAnA agAu kALadharmane pAmyA hatA. zrI darzanavijayajI mahArAja saM. gAmaDAno-ema traNa vidyArthIo abhyAsa arthe AvyA. A 2029nA mahA vada amAvasyAne divase pAlitANAmAM, traNe atyaMta tejasvI hatA ane dharmamAM apUrva prItivALA hatA. zatruMjayanI chAyAmAM, ANaMdajI kalyANajInI peDhInA vADAmAM, A traNee AgaLa jatAM dIkSA lIdhI ane traNe 'tripuTI zatruMjaya sAmuM mukha rAkhIne bhagavAna AdinAthanuM smaraNa karatAM mahArAja' tarIke vikhyAta thayA. te samayamAM pAlitANA rAjya karatAM kALadharmane pAmyA. jagatamAM janme che te mRtyuvaza thAya che jaina yAtriko para be rUpiyAno mUMDakAvero nAkhyo hato, tyAre pU. e aTala niyama che, paraMtu mRtyu mRtyumAM phera hoya che. koI A. zrI nemisUrIzvarajI mahArAja sAthe rahI tripuTI mahArAje jIvatejIvata marelAM jevuM jIvana jIve che, to koI mRtyu pachI rAjya sAme jhuMbeza uThAvI hatI. amadAvAdamAM jaina sAdhu Jain Education Intemational
Page #272
--------------------------------------------------------------------------
________________ 256 saMmelana maLyuM. A saMmelanane saphaLa banAvavAmAM tripuTI mahArAjano noMdhapAtra phALo hato. jaina sAdhusaMsthA gaurava laI zake evAM ghaNAM kAryo A tripuTI dvArA thayAM. A tripuTIe uttara pradeza, mAravADa-mevADathI mAMDIne baMgALa sudhInA pradezomAM vicarI, cAturmAsa sthiratA karI, pachAta prajAmAM saMskArasiMcana karyuM hatuM. teone dArU-mAMsAhAra Adino tyAga karAvI vyasanamukta karyA hatA. pUjya darzanavijayajI mahArAja mahAna ciMtaka hatA, kavi ane sAhityakAra hatA, saMzodhaka ane itihAsa lekhaka paNa hatA. teozrInA saMkhyAbaMdha graMtho pragaTa thayA che. jaina paraMparAno itihAsa'nA traNa bhAga e teozrInAM amUlya sarjana che. A graMtho jaina-jainetaromAM ghaNo Adara pAmyA che. te pachI jaina paraMparAno itihAsa'no cotho bhAga pU. A. zrI bhadrasenasUrijI mahArAja dvArA pragaTa thayela che. e batAve che ke tripuTI mahArAjanAM kAryo keTalAM jIvaMta, keTalAM lokopayogI ane keTalAM ciraMjIva che! dhanya che e tripuTI mahArAjane! vaMdana hajo e munivarone! (saMkalana : 'jaina' sAptAhika patramAMthI sAbhAra.) zIlaprajJAvaMta zramaNazreSTha paM. zrI kalyANavijayajI paMnyAsapravara zrI kalyANavijayajI mahArAja, 89 varSanI paripakva vaye, rAjasthAnamAM jAlora mukAme gata aSADa sudi 13 nA roja kALadharma pAmatAM zrIsaMghane najIkanAM bhaviSyamAM sahelAIthI pUrI na zakAya evI moTI khoTa paDI che. teo rAjasthAnamAM brAhmaNa-jJAtimAM janmelA. jaina sAdhu-saMtonA saMparkane kAraNe kaho ke pUrvajanmanA saMskArane kAraNe kaho, athavA subhaga bhavitavyatAnA yoge kaho, emanA aMtaramAM jainadharma pratye zraddhA ane ruci jAgI uThI. e priyavaryanA aMtaramAM tyAga ane saMyamanI bhAvanA, e bhAvanAne saphaLa banAvavAmAM je kaMI kaSTa ke muzkelI AvI paDe ene sahana karavAnI zakti ane potAnA nizcita vicArano amala karavAnuM dRDha manobaLa evAM ke chevaTe emaNe vi.saM. 1964 nI sAlamAM, rAjasthAnamAM AcArya mahArAjazrI vijayasiddhisUrIzvarajI mahArAjanA ziSya munirAja zrI kesaravijayajInA ziSya tarIke dIkSA lIdhI ane teo munizrI kalyANavijayajInA nAme oLakhAvA lAgyA. bhUkhyA mAnavIne mIThAM-mIThAM bhojana maLe ema, teo jJAnanI upAsanAmAM ane dharmakriyAnI ArAdhanAmAM ekacitta banI gayA. For Private caturvidha saMgha emanI A niSThAbharI jJAnasAdhanAnuM teja cheka vRddha vaye paNa, jijJAsu vRttithI emanI pAse janArane dekhAyA vagara nahotuM rahetuM. teo jaina dharmazAstronA tema ja anya AnuSaMgika vidyAonA paNa marmajJa vidvAna hatA. dharmazAstro uparAMta itihAsa, zilpazAstra tathA gaNita-jyotiSazAstranuM paNa teo viziSTa jJAna dharAvatA hatA. emaNe AjathI 44 varSa pahelAM, vi.saM. 1987 nI sAlamAM vIranirvANasaMvat aura jauna kAla-gaNanA' nAme eka aitihAsika ane saMzodhanAtmaka moTo nibaMdha lakhyo hato. A lekha banArasathI pragaTa thatI 'nAgarI-jhAcAriNI pez2AkA' nAme khUba pratiSThita patrikAmAM pragaTa thayo hato. A lekhane jainajainettara vidvAno taraphathI ghaNo AvakAra maLyo hato; eTaluM ja nahIM, emAMnAM saMzodhananI nakkaratAne kAraNe atyAra sudhI paNa enI upayogitA TakI rahI che, ane te saMzodhananA eka uttama namUnA rUpa gaNAya che. A nibaMdhamAM paMnyAsa zrI kalyANavijayajInI eka itihAsakAra tarIkenI satyazodhaka ane svaccha dRSTinAM AhlAdakArI darzana thAya che. A nibaMdhanA upasaMhAramAM teozrInA A zabdo saMzodhana pAchaLanI dRSTi kevI hovI joIe eno khyAla Ape che : "chevaTe eka nivedana karavuM ucita lAge che; te e che ke je mahAnubhAvo A viSaya upara lakhavA icche che, teo potAnI icchA mujaba bhale lakhe, paNa emanI e lekhanapravRtti jijJAsAthI prerAyelI athavA zodhaka- buddhithIyukta hovI joIe; kAraNa ke jyAM-tyAM navuM zodhI kADhavAnI vRttithI athavA kevaLa potAno zokha pUro karavAnI dRSTithI lakhavAthI na to lekhanI sArthakatA thAya che ke na to parizramanI saphaLatA.' emaNe hiMdI bhASAmAM 'TTAmaNa bhagavAna mahAvIra' nAme eka AdhArabhUta mahAvIra-cAritra lakhyuM che. emAM paNa mahArAjazrInI vidvattA, bahuzrutatA ane satyamUlaka saMzodhanadRSTi jovA maLe che. A pustaka vi.saM. 1998mAM bahAra paDyuM hatuM. temAM kevaLajJAna pachInAM bhagavAna mahAvIranAMtrIsa comAsAnAM sthaLonI je rUparekhA nakkI karI ApI che, te A viSayanA jijJAsuo ane vidvAnone mATe sArA pramANamAM anukaraNIya ane upakAraka banI che. A rUparekhAne prItitikara banAvavA mATe mahArAjazrIe je sAdhaka-bAdhaka pramANonI paryAlocanA karI che, te emanA pratyenA AdaramAM vadhAro kare evI che. mahArAjazrInuM sAhityasarjana ghaNuM vipula che, ane enI Personal Use Only
Page #273
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 250 vigate rajUAta karavAnuM lAbhakAraka hovA chatAM ahIM e karavuM AcAryazrInuM vyaktitva jAjaramAna banI zakyuM hatuM. temAM ya zakya nathI. vaLI, emanA pragaTa thayela sAhitya uparAMta apragaTa jainettara vidvatsamAjane potAnA tarapha AkarSavAnI ane emanI sAhitya paNa hajI ThIka-ThIka pramANamAM che; ene prakAzita sAthe kAma karavAnI emane vizeSa phAvaTa hatI. Ane lIdhe A karavAmAM Ave evI amArI vinaMti che. dezanA tathA bahAranA saMkhyAbaMdha dezonA vidvAno sAthe emane potAnI pAsenA hastalikhita bhaMDArano enA khapI khUba gADha ane sneha-maitrIbharyo saMbaMdha hato. vidvAno sahelAIthI ane chUTathI upayoga karI zake e mATe, sadgata AcAryazrI navI vicArasaraNI ane sudhAraka mahArAjazrIe amadAvAdanA lAlabhAI dalapatabhAI bhAratIya pravRttinA puraskartA svargastha zAstravizArada AcAryazrI saMskRti vidyAmaMdirane, thoDAMka varSa pahelAM ja, e bheTa ApI vijayadharmasUrijInA paTTadhara hatA. jaina zAstro ane sAhityanA dIdho hato. mahArAjazrInI A dIrdhadaSTi ane udAratA teo acchA abhyAsI hatA, ane itihAsa emano vizeSa priya dAkhalArUpa banI rahe evI che. viSaya hato; emAM temaNe nipuNatA meLavI hatI. jaina jJAnopAsanAmAM ane saMghanA hitanI rakSAnI bAbatamAM itihAsanA keTalAya prasaMgone anulakSIne emaNe nAnAM-moTAM teo jeTalA jAgrata hatA enA karatAM paNa vizeSa jAgata potAnI pustako paNa lakhyAM hatAM; hindImAM lakhela 'tIrthakara mahAvIra' saMyamasAdhanAmAM hatA. vRddha uMmare ane nabaLA zarIre paNa temanuM chelluM sarjana che. saMyamanA pAlanamAM leza paNa virAdhanA na thaI jAya e mATenI itihAsa pratyenI vizeSa abhiruci tenA abhyAsIne emanI akhaMDa jAgRti ane apramattatA to bhUtakALanA svAbhAvika rIte ja pustakonA saMgraha pratye dorI jAya che. svargastha AtmasAdhakonI smRtine jagADe evI hatI. AcAryazrIne, e rIte, uttama koTInAM pustakono ghaNo zokha hato; (pustaka : amRta samIpe', lekhaka : zrI ratilAla dIpacaMda ane evAM ucca koTInAM pustako pasaMda karavAnI emanI koThAsUjha desAI, saMpAdaka : zrI nItInabhAI ra. desAI, pRSTha : 229 to ethI ya AgaLa vadhI jAya evI hatI. teo jyAM rahetA tyAM thI 233- mAMthI dUkAvIna sAbhAra udadhRta) acUka rIte pustakono sAro evo saMgraha thaI jato. svataMtra rIte cAlavA-pharavAnI zakti jArI rahI tyAM sudhI vidvAnonI itihAsatattvamahodadhi avarajavara paNa emanI pAse cAlu ja rahI hatI. AcArya vijayendrasUrijI AcAryazrInuM mULa vatana paMjAbamAM sanakhatarA gAma. itihAsatattvamahodadhi' birudathI yogya rIte jANItA emano janma vi.saM. 1937mAM thayelo. vIsa varSanI yuvAna vaye, AcArya mahArAja zrI vijayendrasUrijI tA. 9-5-1966 nA vi.saM. 1957mAM, cANasmAmAM emaNe sva. zAstravizArada roja, zivapurImAM, 85 varSanI pAkaTa vaye kALadharma pAmatAM AcAryazrI vijayadharmasUrijI (te vakhate munizrI dharmavijayajI) bhAratIya itihAsanA saMdarbhamAM jaina dharmanA itihAsanuM parizIlana pAse dIkSA lIdhI hatI, ane uttarottara abhyAsa karIne aneka tathA mUlyAMkana karI jANanAra eka viziSTa itihAsavettA vidvAna viSayonuM jJAna meLavyuM hatuM. emanA thoDA paNa paricayamAM AcAryanI jainasaMghane khoTa paDI che. sagata AcAryazrI je vyApaka AvanArane emanAmAM rahela paMjAbanA teja ane khamIrano khyAla dRSTie itihAsanuM Akalana karatA hatA ane eka nipuNa AvyA vinA bhAgya ja rahe. Ane lIdhe teo aneka rAjadvArI itihAsavettA tarIke deza-videzanA jainetara vidvAnomAM emanI je AgevAno sAthe sahelAIthI saMbaMdha bAMdhI zakatA. pratiSThA hatI, te dRSTie A khoTa jainasaMgha uparAMta jainetara chelluM vi.saM. 2021nuM comAsuM zivapurImAM karyuM. te vidvatsamAjamAM paNa keTaleka aMze varatAyA vagara nahIM rahevAnI. agAu ATheka varSa teo muMbaImAM (aMdherImAM zeThazrI bhogIlAla AcAryazrIno gaura ane prabhAvazALI cahero, pratApI laheracaMdanA "mAunTa plejhanTa' baMgalAnA eka bhAgamAM) rahIne vyaktitva, bulaMda avAja, sacoTa ane spaSTa vaknatva, game tenI saMzodhananuM kAma karatA rahyA. te agAu teo dilhImAM hatA tyAre pAse pahoMcI jaIne potAnI vAta rajU karavAnI nIDaratA, game deza-videzanA jainetara vidvAno ane jijJAsuone jaina dharma ane tene potAnA banAvI devAnI AvaData, bIjAo pAse pote dhAreluM saMskRti pratye AkarSavAmAM, tema ja emanI jijJAsAnI pUrti kAma karAvavAnI kaneha : AvI-AvI aneka vizeSatAone lIdhe Jain Education Intemational
Page #274
--------------------------------------------------------------------------
________________ 258 caturvidha saMgha karIne emane jarUrI sAdhana-sAmagrI pUrI pADavAmAM jainasaMghanA navalohiyA sAdhuvAro medAne paDyA. evA bhAgyavidhAyakomAMnA eka jAjaramAna pratinidhi ke elacInI garaja sAravAnuM mahattvanuM eka ajoDa vyAkhyAtA pUjyapAda AcAryadeva zrImad vijaya kAma karatA hatA. emaNe dilhI choDyuM tyArathI e sthAna ane rAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjA (tyAre munizrI rAmavijayajI) paNa kAma khAlI ja paDyuM che. A dizAmAM dilhImAM atyAre je kAma hatA. teozrIno dIkSAduMdubhinAda jobanamAM UMghatA kAMtilAlane thatuM dekhAya che, temAM moTe bhAge sAMpradAyika saMkucitatA ja bharelI paNa jagADI gayo, paraMtu yauvana, vaibhava ane paraNita jIvanamAMthI dekhAya che; itihAsanA abhyAsInI taTastha ane nirmaLa dRSTi kAMtilAla sahelAIthI saMyamamArge saMcare evA saMjogo nahotA. nahi. AcAryazrInI bhAratanA pATanagaramAMnI A sevAo mATe, eka vAra mAmA popaTalAla sAthe pa. pU. AcAryadeva zrImad tema ja bahAranA dezonA vidvAnone jaina saMskRti pratye AkarSavA vijayaprema-sUrIzvarajI mahArAjA (tyAre pU. paM. zrI premavijaya mATe ApaNe emanA oziMgaNa rahIzuM. sva. AcAryazrInA gaNivarya)nI vairAgyasabhara vANI sAMbhaLavA gayA ane pUrvabhavanA guruvarya dIrdhadarza AcArya sva. vijayadharmasUrijIe samayane saMskAra jAgRta thaI gayA. patnI lIlAvatI pAse brahmacaryavrata oLakhIne paradezanA vidvAnone jaina sAhitya, saMskRti ane dharma- svIkAravAnI bhAvanA vyakta karI, paraMtu patnI ane sarva darzana tarapha AkarSavA mATe bhagIratha kAma karyuM hatuM. emanI A kuTuMbIjanono virodha UThyo. kAMtilAlane najarakeda rAkhavA viSayanI kAmagIrI nAnA-sarakhA rAjyanA saMcAlana jevI mAMDyA. kAMtilAle saMsAranI mAyAmAM rasa hovAno dekhAva karyo. vizALa ane satatapravAhI hatI. zrI vijayesarijIne ene jArI kuTuMbIjano samajyA ke kAMtilAla pharI pAchA saMsAranA raMge raMgAI rAkhavAno ghaNo prayatna karyo hato. AcAryazrInI potAnA guru gayA che. eTale temanA uparanI dekharekha ochI karI. kAMtilAle pratyenI bhakti ananya ane Adarza hatI. sva. vijayadharmasUrijI to aMdarakhAne dIkSA levAnA sthaLa-samaya nakkI karI lIdhAM hatAM. pratye emanI sAtheno samasta ziSya-samudAya AvI ja bhakti mitranA lagnamAM javAnuM bahAnuM kADhI khaMbhAta-gurudeva pAse dharAvato hato e bInA A. ma. vijayadharmasUrijInI kAryazakti, pahoMcI gayA. sakalAgama rahasyavedI gurudeva zrImad vijayadAnakuneha ane ziSyavatsalatAnI sAkSIrUpa banI rahe evI che. sUrIzvarajI mahArAjA potAnA parivAra sAthe khaMbhAta birAjamAna hatA. zeThazrI kasturabhAI amaracaMda A vyavasthAmAM agresara hatA. gurubhaktinI AvI utkaTa ane adamya lAgaNIthI saM. 1983nA vaizAkha vada 6ne divase kAMtilAlane dIkSA prerAIne ja zrI vijayendrasUrijInI icchA potAnuM aMtima jIvana ApavAmAM AvI ane teozrI munizrI rAmavijayajI mahArAjanA potAnA gurudevanA samAdhimaMdiranI pavitra chAyAmAM, zivapurImAM ziSya tarIke muni zrI kAMtivijayajI tarIke ghoSita thayA. pUrva vitAvavAnI hatI. tethI teo vi.saM. 2021 nA cAturmAsa pahelAM yojanA pramANe temanI dIkSAnI ujavaNI rUpe patrikAono varasAda zivapurI pahoMcyA, ane tyAM zeSa jIvana sAhityasevA ane varasAvyA. bIjI bAju sagAsabaMdhIo taraphathI vidananAM vAdaLa gurubhaktimAM vitAvatAM ja svarganA paMthe sidhAvI gayA! gherAyAM. korTakacerI thaI. mArgamAMthI upADI javAnI yojanA ghaDAI, (pustaka 'amRta-samIpe' lekhaka zrI ratilAla dIpacaMda desAI paraMtu munirAja kAMtivijayajI parvata samA aDaga rahyA. A saMpAdaka : zrI nItInabhAI desAI, pRSTha 131-133mAMthI sAbhAra uddadhRta) virodhamAM pUjyazrInA kuTuMbIo mukhya hatA. AgaLa jatAM, A parama tyAgIvairAgI ane samatArasa sAdhaka pApanA prAyazcitta rUpe mAtA kevaLIbAIe saMyama svIkAravAno pU. paM.pravara zrI kAntivijayajI gaNivarya nirdhAra karyo ane saM. 1988mAM sAdhvIzrI kaMcanazrIjI tarIke dIkSita banyAM. pati ane mAtAnA pagale pagale lIlAvatIbenanuM vibhUti banavuM saheluM nathI, tyAM 'virala vibhUti'nI to hRdaya paNa pIgaLI gayuM. dhIme dhIme pUjyazrInA pagale A vAta ja zI karavI! evA virala vibhUtionI AkAzagaMgAmAM parivAramAMthI nava vyaktioe saMyamanA mArge prayANa karyuM. camakatA sitArAo vacce eka mUrti najara sAme tarata AvI jAya. e mUrti eTale pUjya paMnyAsapravara zrI kAMtivijayajI | munivara zrI kAMtivijayajI mahArAjane gurudeva zrI gaNivarya. teozrInuM jIvana eTale krAMtinI kathA. AjathI 40 vijayadAnasUrIzvarajI mahArAjanI saMyama-tAlIma, gurudeva zrI 50 varasa pahelAM "dIkSA' sAme karaDI najare jovAtuM hatuM. vijayapremasUrIzvarajI mahArAjanI jJAna-preraNA ane gurudeva zrI bAladIkSA to Azcarya lekhAtI hatI. sAdhusaMkhyAmAM bhAre oTa vijayarAmacaMdrasUrijI mahArAjanAM panotAM pravacanono lAbha maLyo AvI gaI hatI. eve samaye zAsana kAje zira dharI denArA hato. teozrIe gurubhagavaMtono jyotiSaviSayaka vAraso paNa Jain Education Intemational
Page #275
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 59 pacAvyo hato. e bhakti, sAdhanA ane vidvattAthI kramazaH teozrI graMtharatnamALAnuM saMzodhana-saMpAdana paNa temanuM mahAna kArya che. A gaNipada ane paMnyAsapada pAmyA hatA, paraMtu pUjyazrIne kSaya graMthamALAmAM vividha viSayanA nAnA-moTA 91 graMtho prakAzita thayA roganA humalA thatA ja hatA; temAM annanaLInuM kensara lAgu paDyuM. che, jemAMnA ghaNA teozrIe ja saMpAdita karyA che. A graMthamALAmAM dhIme dhIme kensaranA jIvANuo zarIramAM phelAtA gayA. tema chatAM, aitihAsika ane upadezAtmaka saMskRta-prAkRta kathAsAhitya, kAvyo, temanI kAMti ochI thaI na hatI. pUjyazrI mAnatA ke, "sAdhu mATe nATako, Agamo, prakaraNo Adino vipula jJAnarAzi prApta thAya roga e AtmakalyANano-karmanirjarAno mahotsava che.' aMta che ja, temAMnAM keTalAMka alabhya prakaraNo zramaNa-zramaNIone samaye gurubhagavaMta zrImad vijayapremasUrIzvarajI mahArAjanI prathamavAra prApta thayAM che, e lAbha jevo tevo nathI. chellAmAM nizrAmAM hatA. gurudevane paNa A virala vibhUtimAM akhUTa zraddhA chellI paddhatie graMthonuM saMzodhana, saMpAdana ane prakAzana karatAM hatI. teozrI kAyAthI karamAyA, paNa kIrtithI ajara-amara banI karatAM teozrI jIvananA aMta sudhI athAga parizrama uThAvIne vi. gayA. saMyamagrahaNanA sAhasiko mATe uttama Adarza banI gayA. saM. 1996nA kArtika vada pAMcama ne zukravAre tA. 1-12alpAyuSyamAM paNa sAdhujanonA ane zrAvakonA mArgadarzaka banI 1939nI pAchalI rAtre samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA. gayA! vaMdana hajo evA puNyaprabhAvI paMnyAsapravarane! pUjyazrInA jIvanaprasaMgo sAthe chagaDAno khUba meLa hato. (saMkalana : pU. AcArya vijayapUrNacaMdrasUrijI mahArAja). e aMkathI aMkita varSomAM temaNe viziSTa kAryo sAdhyAM. temano jaina jJAnabhaMDAronA uddhAraka, prAcIna jainagraMthonA janma saM. 1926mAM, dIkSA saM. 1946mAM, pATaNanA bhaMDAronI saMzodhaka ane saMpAdaka, samartha vidvAna vyavasthAnuM kArya saM. 1956mAM, zrI AtmAnaMda jaina graMtharatna mALAnA prakAzanano AraMbha saM. 1966mAM ane svargavAsa saM. pU. munipravara zrI caturavijayajI ma. 1996mAM. temanAM baMdhubhaMginIonI saMkhyA paNa 6 hatI. satata jaina jJAnabhaMDAronA uddhAraka, prAcIna jaina graMthonA mahAna kartavya-parAyaNa, apramatta, AdarzabhUta saMyamI mahApuruSanA saMpAdaka ane saMzodhaka tema ja samartha vidvAna zrI caturavijayajI AgamaprabhAvaka pUjya munirAja zrI puNyavijayajI jevA prakhara mahArAjano janma vaDodarA pAse AvelA chANI gAmamAM vIzA vidvAna ziSya hatA. te uparAMta zrI durlabhavijayajI, zrI poravADa jJAtIya zrI malakacaMdabhAInI bhAryA jamanAbAInI meghavijayajI Adi ziSyo hatA. pATaNa, vaDodarA, chANI, kakSie saM. 1926nA caitra suda 1nA divase thayo hato. temanuM lIMbaDI, bhAvanagara vagerenA zrI saMgho ane bhAratabharanA jaino janmanAma cUnIlAla hatuM. temane traNa bhAI ane traNa bahena hatAM. teozrInI A mahAna zAsanaprabhAvanAne kadI ya bhUlI zakaze temanuM kuTuMba ghaNuM khAnadAna hatuM. gRhasthapaNAno temano abhyAsa nahIM. evA e samartha vidvatvaryane zatasahastra vaMdanA! te jamAnA pramANe sAta copaDIno hato. vyApArAdi hisAba apramatta yAtrAvAMchu mahAtmA kitAbamAM teozrI hoMziyAra hatA. chANI gAma svAbhAvika rIte - zrI maNivinyajI mahArAja ja dhArmika saMskArovALuM hoI temanAmAM pahelethI dhArmika saMskAro hatA ja. temaNe pratikramaNa sUtrAdino yogya abhyAsa prathamathI ja parama pUjya zrI mULacaMdajI mahArAjanA ziSyaratna zrI karyo hato. chANInI jainajanatA abhibhAvika hoI tyAM sAdhu- gulAbavijayajI mahArAjanA bAlabrahmacArI ziSyaratna zrI sAdhvIonuM Agamana thatuM rahetuM ane teonA upadezathI lokonA maNivijayajI mahArAja zihoranA vatanI hatA. temano janma vi. dhArmika saMskAro poSAtA rahetA. e rIte bhAI cUnIlAlamAM paNa saM. 1939nA kArataka suda pAMcame thayo hato. teozrIe saM. dharmanA saMskAro dRDha thayA. pariNAme, pUjyapAda prAtaHsmaraNIya 1956mAM phAgaNa suda 7ne divase luNAvADAmAM kumAravaye dIkSA pravartakajI mahArAja zrI kAMtivijayajIno saMyoga thatAM, teozrInI aMgIkAra karI hatI. gurudeva pAse rahI ghaNuM vizALa jJAna prApta prabhAvasaMpanna vANIthI vairAgyavaMta thaIne, temaNe DabhoI mukAme saM. karyuM hatuM. vividha viSayanA vicAramALAnA 7 bhAgo prakAzita 1946nA jeTha vada 10ne divase, pUjyazrInA ziSya tarIke dIkSA karIne pUjyazrIe zrI saMgha para moTo upakAra karyo che. teozrIne grahaNa karI, munizrI caturavijayajI tarIke ghoSita thayA. zrI siddha girirAja para atyaMta bhaktibhAva hato, te eTale sudhI - pU. zrI caturavijayajI mahArAjanuM mahattvanuM kArya jena ke pote pAlitANAmAM hoya tyAM sudhI dAdAnA darzana karyA sivAya jJAnabhaMDArone vyavasthita karavAnuM hatuM. vaLI, zrI AtmAnaMda jaina paccakakhANa pAratA nahotA. temaNe 99 yAtrA karIne anekone Jain Education Intemational
Page #276
--------------------------------------------------------------------------
________________ 20 preraNA ApI hatI. aMtakALe pUjyazrI girirAja upara devAdhideva sammukha pU. sAdhvIjI mahArAjonA mukhe namaskAra mahAmaMtra zravaNa karatAM karatAM saM. 2029nA phAgaNa suda pAMcame kALadharma pAmyA. teozrIno agni-saMskAra gheTI gAme karavAmAM Avyo hato. aneka puNyazALI jIvone yAtrAnuM mAhAtmya darzAvanAra e munirAjane koTi koTi vaMdanA! (saMkalana : zAMtilAla suMdarajI parivAra, zihora (muMbaI) ). AkRtithI anokhA, prakRtithI prabhAvazALI, kRtithI kAmaNagArA, eka ekathI adhikI ajoDatAnA avatAra, A yuganA yogI, pU. paM. zrI bhadraMkaravijayajI gaNivara A mahApuruSano janma kalikAla sarvajJa hemacaMdrAcAryajInAM pavitra caraNakamaLothI pAvana banelI pATaNa nagarImAM vi. saM. 1959nA mAgasara sudI 3 nA maMgala prabhAte zeThazrI hAlAbhAI maganabhAInA dharmapatnI cUnIbahenanI kukSie thayo hato. kone khabara haze ke A Aje janmelo bAlazizu jaina zAsanano eka tejasvI ratna banI jaze. bAlakanuM nAma bhagavAnadAsa rAkhavAmAM AvyuM hatuM. pitAzrI hAlAbhAIno vyApAra muMbaI hovAne kAraNe emano bAlyakALa muMbaI ane pATaNamAM vyatIta thayo. koI pUrvajanmanA uttama saMskArone kAraNe nAnapaNathI ja bhagavAnadAsabhAI prabhupUjA, mAtA-pitAne praNAma, dhArmika abhyAsa, rAtri bhojana tyAga, kaMdamUlAdinA tyAganuM pAlana karatA hatA. 16 varSanI vayamAM meTrika sudhIno abhyAsa karyA pachI dhaMdhAmAM joDAyA. dhaMdhAnI sAthe sAthe ja goDIjI pAThazALA AdimAM paMcapratikramaNa, mahopAdhyAya zrImad yazovijayajI ma.nA gurjara sAhityano sArA pramANamAM abhyAsa karelo. uparAMta prakaraNo tathA saMskRta vagereno paNa abhyAsa karyo hato. mAtApitAdi vaDIlonA dabANathI lagnagraMthimAM paNa joDAvuM paDyuM hatuM. saMvata 1982 mAM sakalAgamarahasyavedI AcAryadeva zrImad vijayadAnasUrIzvarajI mahArAjazrI potAnA ziSya-praziSya parivArAdi sAthe muMbaI padhAryA ane tyAM pU.pAda munirAja zrI rAmavijayajI mahArAjanA vairAgya bharelAM pravacano sAMbhaLyA pachI A saMsAranAM baMdhanomAMthI vahelI take chUTI javA mATe avasaranI zodhamAM hatA. bhagavAnadAsabhAInI atyaMta vairAgya bhAvanA ane For Private caturvidha saMgha makkamatA joI svajanoe paNa khuzIthI dIkSAnI rajA ApI ane khUba ja dhAmadhUmapUrvaka pa. pU. AcAryadeva zrImadvijaya dAnasUrIzvarajI mahArAjazrInAM varada haste muMbaImAM bhAyakhalA mukAme bIjA cAra mumukSuonI dIkSAonI sAthe saMvata 1987nA kArtika vada 3 nA divase bhagavAnadAsabhAIe dIkSA aMgIkAra karI ane eja prasaMgamAM pa.pU. mu. zrI premavijayajI ma. sA.ne upAdhyAyapadavI ane pa. pU. zrI rAmavijayajI ma.ne paNa paMnyAsa padavIthI alaMkRta karavAmAM Avela hatA. navadIkSita munizrInuM nAma 'munizrI bhadraMkaravijayajI mahArAja' rAkhavAmAM AvyuM ane pa. pU. paMnyAsajI ma. zrI rAmavijayajI gaNivaryanA ziSya tarIke jAhera thayA. bhogI maTI yogI banyA, agArI maTI aNagAra banyA. dIkSA grahaNa karyA pachI vizuddhapaNe cAritra-pAlana pUrvaka jJAnadhyAnanI sAdhanAmAM teozrI tallIna banI gayA ane thoDAM ja varSomAM pUrvAcAryo racita mahAna zAstronA gUDha ane gaMbhIra rahasyone samajI tadanurUpa jIvana jIvavA lAgyA. kharekhara jJAnane pacAvavuM ghaNuM ja agharuM kAma che, paraMtu A mahApuruSa zAstronA padArthonA bodhane potAnA jIvanamAM pacAvI khUba ja gaMbhIra banyA hatA. sau pratye vAtsalyabhAvane kAraNe e sva-para badhA samudAyomAM priyapAtra banI gayA. e mahApuruSamAM bIjAne saMyamamAM sthira karavAnI adbhuta kalA hatI. karmanA udayathI asthira banelA aneka AtmAone emaNe sthira banAvyA che. gaMbhIratAnA to dariyA hatA ane e kAraNe ja emanI pAse aneka ArAdhaka AtmAo AvIne nikhAlasapaNe prAyazcitta grahaNa karatA hatA. vAtsalya ane prazamabhAvanAnA to sAgara hatA. eka nAnAmAM nAnI vyakti sAthe vAtacIta karavAmAM emane saMkoca na hato. kaSAyo to eozrInA jIvanamAM bhAgye ja jovA maLe. emaNe potAnA jIvanamAM namaskAramahAmaMtranI apUrva ArAdhanA karI ane bIjAne karAvI che. aneka gAmo ane tIrthabhUmiomAM vidhipUrvaka lAkha navakAra jApanA anuSThAna karAvI sakala saMghamAM mahAmaMtranA jApa ane dhyAnano phelAvo karyo che. jApa ane dhyAnanI sAthe AdhyAtmika bhUmikAmAM paNa e mahApuruSa khUba ja AgaLa vadhelA hatA. namaskAramahAmaMtra ane navapada upara khUba ja ciMtana ane anuprekSA karI zAstronA rahasyane prakaTa karanArA anekavidha graMtharatnonI teozrIe zAsanane bheTa dharI che. Personal Use Only
Page #277
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 21 AyaMbIla tapanA teozrI khUba ja premI hatA. roja mumukSu zrI velajIbhAInI dIkSA hatI. te nimitte gRhAvasthAmAM paNa emane lAgaTa cha mahinA sudhI AyaMbIla karyA velajIbhAI upara vAsakSepa nAkhI AzIrvAda paNa ApyA hatA. hatAM ane dIkSA pachI paNa potAnI nAdurasta tabiyatamAM paNa vaizAkha suda 14nI bapore azakti hovA chatAM paNa moDhethI vardhamAnatapanI bAvana oLIo pUrNa karI che. navakAra paNa bolyA hatA. yogya upacAra cAlu ja hatA. samaya muMbaI, mahArASTra, jAmanagara, hAlAra pradezanA vahevA mAMDyo.......! ane sAMje cha vAge pU. zrI kuMdakuMda vi. ma., gAmaDAmAM, gujarAta, saurASTra, amadAvAda ane rAjasthAnanA pU. munizrI vajasena vi. ma., pU. mu. zrI jinasena vi. ma., pU. aneka gAmomAM vicarIne zAsana prabhAvanAnAM aneka anuSThAno mu. zrI cAritrabhUSaNa vi. ma. ane pU. mu. zrI ratnasena vi. ma. karAvyAM che. Adi munirAjo tathA caMdrakAMta (hAla munizrI divyasenavijaya) tathA azoka (hAla munizrI hemaprabhavijayajI)e pUjyazrI sAthe teo niHspRhaziromaNi hatA. bhayaMkara mAMdagI ane pakhI pratikramaNa cAlu karyuM. zArIrika rogomAM paNa emanI samatA ane samAdhi A pratikramaNanI badhI kriyAo karI, badhA kAusaggo karyA. paMcamakAlamAM eka mahAna AdarzabhUta hatI. saMyama jIvananI khUba pachI mAtrAnI zaMkA thaI hovAthI pATa uparathI be munivaryoe kALajI rAkhatA hatA. kriyA-pAlanamAM paNa zuddhi jALavavA khUba nIce utArI mAtru karAvyuM. mAtru karyA pachI pATa upara sUtI vakhate ja sajAga rahetA. "have A chello samaya che." eTaluM bolI pUjyapAdazI khUba jIvamAtranI hitaciMtArUpa maitrI Adi bhAvo to emanA ja sajAga ane sAvadhAna banI gayA. badhAnI sAthe kSamApanA jIvananA prANa hatA. e kAraNe ja to sva-para samudAyanA aneka karI. ane pakukhI pratikramaNa pUrNa thayA pachI zvAsanI gatimAM mahAtmAo kahetA hatA ke A mahApuruSa to maitrAdibhAvonI maMdatA jaNAtAM ja saue navakAra mahAmaMtranI dhUna cAlu karI sAkSAt mUrti che. dIdhI. pUjyapAdazrInI baMne AMkho khullI gaI ane khUba ja agaNita guNothI otaprota teozrI jaina zAsananA eka jAgRti ane samatApUrvaka namaskAra mahAmaMtranuM raTaNa ane zravaNa mahAna tejasvI ratna hatA. karatAM karatAM vaizAkha suda 14nI rAtre ATha kalAka ane dasa chellA 15 varSothI e mahApuruSa mAravADanI bhUmine miniTe khUba ja samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA. pAvana karI rahyA hatA. chellAM traNa varSothI teozrInI tabiyata teozrInuM samagra jIvana koI alaukika ane divya jIvana asvastha rahetI chatAM pote khUba ja sajAga ane samAdhimAM hatuM. asAdhAraNasaumyatA, apUrvavAtsalya, atulasAttvikatA, tallIna hatA. 203pamAM pUjyapAda gacchAdhipati abhuta sahiSNutA ane hRdayanI apUrvanikhAlasatA Adi AcAryadevazrInI AjJAthI potAnI nAdurasta tabiyata hovA chatAM saNo teozrInA jIvanamAM jhaLahaLatA hatA. teozrInI paNa pATaNa mukAme cAturmAsArthe padhAryA hatA ane cAturmAsa paMcAcAranI pravRttie aneka bhavyAtmAonuM bhavaFpamAMthI uddharaNa daramiyAna potAnA gurudevazrI AcAryadevazrInI zubha nizrAmAM khUba ja suMdara ArAdhanA karI hatI. pUjyapAdazrInA kALadharmathI jaina zAsanamAM ratnamaNimukuTa vaizAkha suda 12thI tabiyatamAM vadhAre vaLAMka Avyo. samAna mahAna sAdhaka ane mahAupakAraka puruSanI na purAya evI kaphanI sAthe heDakInI paNa takalIpha cAlu thaI. muMbaInA Do. mahAna khoTa paDI che. zaradabhAI ane ahIMnA DaoN. jIvaNabhAI Adi khUba ja kALajI pUjyapAda gurudevazrI skUladehe to cAlyA gayA, paraMtu ane bhaktipUrvaka yogya upacAra karatA hatA. emano guNadeha to sadA vidyamAna ja che. emanA guNone najara pUjyapAdazrInI samAdhi mATe pa. pU. zrI pradyotana vi. ma., samakSa rAkhI ApaNe ArAdhanAmAM AgaLa vadhIe e ja pU. mu. zrI kuMdakuMda vi. ma., pU. mu. zrI vajasena vi. ma., pU. teozrInI sAcI sevA che. mu. zrI jinasena vi. ma. Adi badhA mahAtmAo kramazaH saujanya : zrI ratilAla devazI guDhakA namaskAra mahAmaMtrAdi saMbhaLAvatA ja hatA. evI tabiyatamAM paNa lakhiyA-hAlAra), mATuMgA-muMbaI pote khUba ja sajAga ane samAdhimAM hatA. vaizAkha suda 13nA Jain Education Intemational
Page #278
--------------------------------------------------------------------------
________________ 262 jJAnavAridhi guruvarya, tapomUrti dharmAtmA, AgamaprabhAkara pUjya munipravara zrI puNyavijayajI ma. ahiMsAlakSI jIvanasAdhanA ane satyalakSI jJAnopAsanA e ja jIvanane satu-citurAnaMdamaya banAvavAno upAya che. je sAdhanA ahiMsA ane karuNAnuM mArgadarzana na kare te sAcI jIvanasAdhanA nahIM ane je upAsanA jIvananA satyo pArakhavAnIpAmavAnI zakti na Ape te jJAnopAsanA nahIM. prAtaHsmaraNIya AgamaprabhAkara munivarya zrI puNyavijayajI mahArAja AvA ja eka mahAna jIvanasAdhaka dharmapuruSa hatA. teozrInuM jIvana dharmanI sarva maMgalakArI bhAvanAothI surabhita ane jJAnanI jyotithI prakAzita hatuM. pUjyazrInA paricayamAM AvanAra eka kSaNa to vimAsI rahetA ke, A mahApuruSanI sAdhanA vadhe ke vidvatA vadhe? ane bIjI ja kSaNe teozrI sAdhutA ane vidvatAnI samanvayamUrti samA mahApuruSa rUpe chavAI jatA. zrI AgamaprabhAkarajI mahArAjanA yazojya vyaktitvano vicAra karIe to temanAmAM duvRttinA tyAga ane guNagrahaNanI tatparatAnAM darzana thAya che. temaNe jIvanamAMthI vaira, hiMsA, niMdA, IrSA, ahaMkAra, moha, pramAda, daMbha Adi durguNone tilAMjali ApI hatI ane vinaya, viveka, vinamratA, maitrI, karuNA, paramArtha, tapa, sAdhanA, jJAnopAsanA, saccAritra, vatsalatA, saraLatA, saMyama, titikSA caturvidha saMgha Adi guNonI svIkRti karI hatI. evA e guNagaravA sAdhuvara tapa, jJAna ane kaLAnA triveNI saMgama samA hatA ane darzana mAtrathI prasannatAnA preraka hatA. pU. zrI puNyavijayajIno janma saM. 1952nA kArataka suda pAMcama (eTale ke jJAnapAMcama-lAbhapAMcama)ne divase thayo hato. pitAnuM nAma DAhyAbhAI ane mAtAnuM nAma mANekabahena hatuM. mANekabahenane pAMca saMtAna thayelAM; temAMthI A eka putra ja Ucharyo hato. temanuM saMsArI nAma maNilAla hatuM. maNilAla cAra-cha mahinAnA hatA tyAre mahollAmAM lAgelI AgamAM AbAda rIte UgarI gayA hatA, paraMtu temanuM jIvana koI apUrva ghaTanA mATe ja UgaryuM hoya tema, ra7 varSanI vaye mANekabahena vidhavA thayAM. jIvanapAyana mATe vairAgya ja sAco mArga che ema mAnatAM-svIkAratAM mANekabahenane 14 varSanA maNilAlanI ciMtA vaLagelI hatI, paraMtu koI dhanya paLe emanAmAM vicAra jhabakyA ke, putrane paNa dharmamaya saMyamapaMthe sAthe zA mATe na levo? chevaTe baMnee dIkSA levAnuM nakkI karyuM. saM. 1965nA mahA vada pAMcamane zubha divase chANI mukAme pU. munivaryazrI kAMtivijayajI mahArAjanA ziSya muni zrI caturavijayajI mahArAjanA ziSya tarIke dIkSA lIdhI. mANekalAla muni zrI puNyavijayajI banyA. be divasa pachI dharmaparAyaNa mAtAe paNa pAlitANA mukAme dIkSA lIdhI ane sAdhvIzrI ratnazrIjI mahArAja tarIke pa7-58 varSano sudIrgha saMyamaparyAya pALI I. sa. 1966mAM amadAvAda mukAme svargavAsa pAmyAM. dIkSA grahaNa karIne muni zrI puNyavijayajI mahArAja abhyAsanimagna banI gayA. emAM dAdAguru ane guruvaryazrInI vidyAniSThAnuM teja bhaLyuM. pUjyazrIno zAstragraMthono uddhAra karavAno rasa vadhu ne vadhu keLavAto gayo. anya pAsethI mArgadarzana meLavavAmAM kaMI nAnapa nahIM. paMDitavarya zrI sukhalAlajIne potAnA vidyAguru kahevAmAM gaurava anubhavatA. AgaLa jatAM, prAcIna lipio ane pratone ukelavAmAM pAraMgata thayA. pAThAMtaro noMdhavAM, pAMThAtaronA nirNaya karavA, presakopI taiyAra karavI, samagra graMthanuM suyogya saMkalana-saMpAdana karavuM, prakAzano karavAM-e pravRttimAM racyApacyA rahevA lAgyA. jaina dharmanA siddhAMtonI spaSTatA mATe anya dharmagraMthono paNa UMDo abhyAsa karyo. bauddha dharma ane hiMdu dharmanA mukhya graMthonuM gahana adhyayana karyuM. pariNAme, pUjayazrI bhAratavarSanI saMskRti, vidyA, kaLA, sAhitya AdinA prakAMDa paMDita banI rahyA. taduparAMta, teo jaina AgamonA ajoDa ane samartha jJAtA banyA. koi * * * * * * ST DESI Jain Education Intemational
Page #279
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 263 jaina sAhityanA vividha viSayanA prAcIna saMkhyAbaMdha AMtararASTrIya stare kAryarata che. evI ja rIte, pUjyazrInI graMthonuM Adhunika vaijJAnika saMzodhana paddhati pramANe namUnedAra preraNAthI pATaNamAM saM. 1995mAM 'zrI hemacaMdrAcArya jaina saMzodhana-saMpAdana karyuM. pUjyazrInA A agAdha jJAna ane athAga jJAnamaMdiranI sthApanA thaI. AvI asAdhAraNa jJAnopAsanAnA puruSArthane aMjali rUpe vaDodarAnA zrI saMghe temane pariNAma svarUpa I. sa. 1959mAM amadAvAdamAM yojAyelI 'AgamaprabhAkara'nuM sArthaka biruda AvyuM hatuM. zrI mahAvIra jaina gujarAtI sAhitya pariSadanA vIsamA adhivezanamAM itihAsavidyAlaye hAtha dharelI mULa Agamone prakAzita karavAnI moTI purAtattva vibhAganA adhyakSasthAne varAyA hatA. I. sa. 1961mAM yojanA teozrInA ane paMDita dalasukhabhAI mAlavaNiyAnA kAzmIramAM maLelI ola inDiyA orienTala konpharansamAM jaina saMpAdana nIce AgaLa vadhI. te uparAMta, pUjyazrInI pratiSThA ane prAkRta sAhitya vibhAganA pramukha nimAyA hatA. prAcIna prAcIna jJAnabhaMDAronA uddhAraka tarIke paNa che. teozrIe zAstronA viSayamAM pI.eca.DI.nA parIkSaka tarIke paNa teozrInI avirata puruSArtha karIne lIMbaDI, pATaNa, khaMbhAta, chANI, nimaNUka thayelI hatI. Ama, pUjyazrI vidyAsAdhanAnA bahumukhI vaDodarA, amadAvAda, jesalamera, bIkAnera, jodhapura vagere kendra samA banI rahyA hatA. potAnI A jJAnarAzino sau koIne sthaLonA jJAnabhaMDArone vyavasthita karIne jIvatadAna ApyuM. A saraLatAthI ane samabhAvathI lAbha maLI rahe tenI teozrI khevanA graMthabhaMDArono upayoga sahelAIthI thaI zake tevI vyavasthA karI. karatA. A kAryamAM paNatA ke dInatA rAkhatA nahIM. UlaTuM, jIrNazIrNa thayelAM A virala graMthonI sAcavaNInI bAbatamAM kIrtinI kAmanA karyA vagara anyane upayogI thavAmAM sArthakatA teozrI siddhahasta kalAvizArada hatA, tema kahevAmAM atizayokti samajatA. nathI. jema jJAnopAsanA karatAM karatAM anya dharmazAstromAM pAraMgata (saMkalana : sane 1971nA 'rjana' sAptAhika patranA aMkomAMthI sAbhAra.) banyA hatA, tema jJAnabhaMDAronI vyavasthA karatAM karatAM prAcIna citrakaLA, lipizAstra, zilpa, sthApatya, sikkA, mUrtio Adi viSayaka purAtattvazAstranuM paNa vizada jJAna prApta karyuM hatuM ane prAcIna graMtha, citra, zilpa, sthApatyanI mUlavaNI karavAmAM nipuNa banyA hatA. pUjyazrInA samagra jIvananA sArarUpe kahI zakAya ke prAcIna graMthonA uddhAra mATe ja teozrIe avatAra dhAraNa karyo hato. saM. 1995mAM saMgharaNIno ugra vyAdhi thaI Avyo tyAre paNa teozrI to aDaga nizcalatAthI saMzodhanakAryamAM vyasta rahetA. paMcotera varSanI vRddhAvasthAe "kathAnakoSa' jevA mahAgraMthanuM ane "nizIthacUrNi" jevA kaThina graMthanuM adhyayana karatA hatA. A sarva teozrInI vidyopAsanA ane dharmasAdhanAnAM uttama udAharaNo che. jesalameranA jJAnabhaMDAronA uddhAra mATe pUjyazrIe veThelI vipattio ane soLa mahinAnA agAdha puruSArthane vIsarAya tema nathI. te samaye amadAvAdathI jesalamera jatAM vahelI paroDhe 1517 phUTa nIce paTakAI paDyA hatA. jesalameranI kAmagIrIthI prabhAvita thaI rASTrapati DaoN. rAjendraprasAdajIe 'prAkRta TekaTsa sosAyaTI'nI sthApanA karavAmAM rasa lIdho hato. daramiyAna zeTha zrI kasturabhAI lAlabhAI tyAM gayA hatA. teo paNa mahArAjazrInI A pravRttithI atyaMta prabhAvita thayA ane sane 1957mAM amadAvAdamAM temaNe "lAlabhAI dalapatabhAI bhAratIya saMskRti vidyAmaMdiranI sthApanA karI, je saMsthA Aje
Page #280
--------------------------------------------------------------------------
________________ 264 tapatyAga, tejasvitA, titikSAnI mUrti, kuzaLa ane sacoTa vyAkhyAtA, agaNita ziSyasamudAyanA prera-protsAhaka, samartha sAhityasarjaka nyAyavizArada, vardhamAna taponidhi pUjyapAda AcAryadeva zrImad vijaya bhuvanabhAnusUri mahArAja muni mahAbodhi vijaya jo AcArya vijaya bhuvanabhAnusUri na thayA hota to Aje derAsara ane upAzrayomAM yuvAno dekhAtA na hota.'--eka samartha jainAcAryae kareluM pUjyazrI mATenuM A vidhAna akSarazaH sAcuM che. pUjyazrI kharekhara vaijJAnika hatA. jema jema emanA jIvanane, emanA graMthone, emanA ciMtanone najIkathI jovAnuM thAya che tema tema teozrInI vaijJAnikatA chatI thAya che. jinazAsananA dvitIya pade birAjamAna hovA chatAM nAnAmAM nAnA sAdhune pALavA yogya AcArane pALavAmAM teozrI atyaMta custa hatA. 'paMciMdiyasUtra'mAM batAvelA AcAryanA 36 guNomAMthI kayo guNa emanAmAM na hato te prazna che. ApaNe emAMthI paMcavihAyA. pAlaNa samatyo' nAmanA guNane nihALIe. pUjyazrI pALe paLAve paMcAcAra' e nyAye pote to pAMca AcAranuM pAlana karavAmAM mAhira hatA, sAthe ziSyo--Azrito pAse paNa pAMce AcAranuM pAlana karAvavAnA AgrahI hatA. ApaNe kramazaH ekeka AcArane vicArIe. (1) jJAnAcAra : jJAnanA kayA kSetramAM teozrIe praveza na'to karyo e savAla che. dIkSA lIdhA pachI adhyayanakALamAM navyanyAyanA abhyAsArthe kAzI-banArasathI AvelA paMDita pAse divasanA nava-nava kalAka pATha letA ane bIjA nava kalAka enI taiyArImAM gALatA. Ama divasamAM 18-18 kalAkano svAdhyAya cAlato. svAdhyAyamAM vikSepa na paDe e mATe chaThane pAraNe chaTha karatA. pA2Ne ekAsaNuM karatA. pUjyazrInAM pravacano ane vAcanAo vairAgya-bharapUra rahetAM. 2007-2008-2009mAM muMbaImAM bhAnuvijayajI eTalI hade chavAI gayA hatA ke lokomAM ema kahevAtuM je bhAnuvijayajInI jhapaTamAM AvI gayo e sAdhu banI gayA vagara na rahe. yuvAno vekezanano sadupayoga kare e gaNatarIthI pUjyazrIe 21 divasIya yuvAzibirano prAraMbha karyo. For Private caturvidha saMgha varSo sudhI cAlelI A zibiramAM hajAro yuvAno dharmAbhimukha banyA to aneka cAritranA mArge joDAyA. pUjyazrI bhale Aje hayAta nathI, paraMtu pUjyazrIe cAlu karelI zibirano yajJa vividha samudAyamAM vividha nAme Aje paNa cAlu che. divyadarzananA mAdhyamathI lakhAyelAM aneka ciMtano pUjyazrInI gItArthanAAgamajJatA ane vidvatAne chatAM kare che. 'lalitavistarAM', paMcasUtra' ane 'dhyAnazataka' jevAM zAstro upara lakhAyelA vivecano Aje paNa vidvadargamAM hoMzehoMze vaMcAya che. A sivAya paNa aneka pustako pUjyazrInI gerahAjarImAM pUjyazrInI smRti tAjI karAvatAM Aje paNa jovA maLe che. (2) darzanAcAra : paramAtmabhakti e pUjyazrIno prANa hato. prabhAtanA samaye jinAlayamAM paramAtmA samakSa vividha rAgomAM bhAvathI stavano gAtAM pUjyazrIne jovA e paNa jIvanano eka lahAvo hato. pUjyazrIne aneka covIzIo kaMThastha hatI. maho. zrI yazovijayajI mahArAja Adi aneka mahAtmAo racita stavano upara ApelI vAcanAone vAMcatAM khyAla Ave ke pUjyazrIe ekeka paMktionAM rahasyone kevI khUbIthI bahAra kADhyAM che. derAsaramAM gayA pachI pUjArI jo paramAtmAnI vALAkUMcI vagerethI azAtanA karato dekhAya to emanuM haiyuM cIsa pADI UThatuM. teo jAte pUjArIne samajAvatA ane chatAM ya na samaje to kyAreka garama paNa thaI jatA. A sivAya paNa aneka AtmAone prabhuvacano pratye zraddhAvAna banAvavA, guNavAnanI upabRhaNA karavI, maMdazraddhAvALAne sthira karavA, zrI saMgha pratyenA vAtsalyabhAvarUpa darzanAcAro pUjyazrInA jIvanamAM gaganamAM sUrya jhaLahaLe tema jhaLakatAM rahyA hatA. (3) cAritrAcAra : cAritrapAlanamAM pUjyazrI atyaMta custa hatA. aSTapravacanamAtAnuM teozrIe jiMdagInA aMtima divasa sudhI jatana karyuM hatuM. kalakattA, sammetazikharajI ane pAchalI uMmaramAM sAuthanA lAMbA vihAronI vacce paNa nirdoSa gocarIno ja pUjyazrIno Agraha raheto. dahIM, keLAM, sAthavo ane jADA roTalAthI ekAsaNAM ane AyaMbila karavAno prasaMga emanI jiMdagImAM anekazaH Avyo hato. pUjavA-pramArjavAmAM temano satata upayoga raheto. sAdhuo jarAka paNa A bAbatamAM gAphela rahe to Takora karatA. cAlatI vakhate pUjyazrInAM nayano sadA nIcAM rahetAM. prAyaH karIne eka paNa phoTo pUjyazrIno evo jovA nahIM maLe, jemAM cAlatI vakhate emanAM nayano nIcAM na hoya. lakhavA Personal Use Only
Page #281
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA mATenI zAhI traNa divasa pachI sacitta na thaI jAya mATe dara traNa divase penamAMthI zAhI kADhI nAkhatA, saMpUrNa pena korI karI pachI ja navI zAhI bharIne lakhatA. savAre cazmAM kholatAM pahelAM dAMDInA joinTsane paNa muhapattIthI pUjI letA, rakhene rAtrinA samaye koI jIva emAM bharAI gayo hoya to! rAtre cUnAnA pANInI ToksI bhInI na rahevI joIe evo mahArAjajIno Agraha raheto. bhInI ToksImAM koI kaMthavA jevA jIva coMTI jAya to ene mota sivAya bIjuM kAMI na maLe-AvI to jhINI jhINI aneka vAtomAM mahArAjajIno upayoga raheto. ahIM to ATalethI ja saMtoSa mAnIe. (4) tapAcAra : jinazAsananA tRtIyapade birAjamAna thavA chatAM, zAsananA aneka kAryothI satata gherAyelA rahevA chatAM paNa tapanA kSetre paNa pragati karanArA AcArya bhagavaMto bahu virala saMkhyAmAM hoya che. lAMbA vihAro hoya ke zibira daramiyAna sAta-sAta kalAkanAM pravacano hoya, unALAnI bhayaMkara garamI hoya ke be DigrIno tAva hoya vardhamAnatapanI oLI karavAmAM A mahApuruSe pAchuM vALIne joyuM nathI. kula 108 jeTalI vardhamAnatapanI oLI potAnA jIvana daramyAna pUjyazrIe karI hatI. e sivAya paNa aMjanazalAkApratiSThAnA vizeSa prasaMgomAM pAMca-sAta AyaMbila to avAranavAra karyA hatA. e sivAya paNa bAhya ane atyaMtara tapanAM tamAma aMgo pUjyazrIne AtmasAt hatA. (5) vIryAcAra : jJAnAcArAdi tamAma AcAromAM potAnuM vIrya sphoravavuM enuM nAma vIryAcAra. mahArAjajInA pratyeka yogo atyaMta utsAhapUrvaka ane sphUrtipUrvaka thatA. 80 varSanI pAkaTa vaye paNa baMne TeMka pratikramaNa UbhAM UbhAM ja karatA. vihAra lagabhaga cAlIne ja karyo che. cheka chellI uMmaramAM paNa cAlatI vakhate evI sphUrti rahetI ke sAthe cAlavAvALAne rItasara doDavuM paDatuM. pAMce AcAranA pAlanathI suzobhita pUjyazrInuM jIvana hatuM. evA pUjyazrInAM caraNomAM koTi koTi vaMdanA. 265 vizuddha cAritrapAlaka, yogavidyAnA ArAdhaka, bhUgoLa-khagoLanA zAstravettA, samartha sAhityakAra, Agama-vAcanAkAra, namaskAra mahAmaMtranA pracAraka, mAlavoddhAraka : jaMbudrIpa yojanAnA nirmAtA pU. paMnyAsapravara zrI abhayasAgarajI ma. vijJAna jyAre vizvanA sImADA oLaMgI vijJAnanA mate caMdraloka para pahoMcyuM tyAre samagra jagatamAM khaLabhaLATa macI gayo. loko kahevA lAgyA ke, zuM Agamo! zuM vedo ane zuM purANo! badhuM ja gapa che. puNya ane pApane bahAne, deva ane narkane nAme, dharmaguruo dhUte che. vijJAnIoe vizva para upakAra karyo, eNe janatAne dharmAcAryonI judI jhaMjhALamAMthI bacAvI. bhaluM thajo e vijJAnIonuM!-AvuM AvuM sAMbhaLI eka mahAtmAnuM dila dravI UThyuM, hRdaya pokArI UThyuM : "are, je sakaLa jIvana lokakalyANlR arthe kharce te mahAtmAo para AvuM ALa! jagaduddhAraka dharma para AvuM kalaMka! peTa mATe pasIno pADatA e vijJAnIo sAcA nathI, e vAta mAre jagatane jaNAvavI paDaze'' ane e mahAtmAe paradezanA lekhako-ciMtakonA vicAronuM maMthana karyuM ane kalama upADI. vijJAna sAme moraco mAMDyo. eka-be nahIM, pAMca-sAta nahIM, judI judI bhASAmAM judI judI dalIlothI pacIsa-pacIsa pustako bahAra pADyAM. "o vijJAnIo! tame sAcA nathI. tamArI mAnyatAmAM kaMIka maNA che. dharmAcAryone jUThA bolavAnI koI jarUra nathI. vizvanA dharmo ane tattvajJAnamAM bhAratIya dharmo ane tattvajJAna zreSTha koTinA che. e pratipAdita satya sAthe bhAratanAM zAstro, bhUgoLa ane khagoLa vijJAnamAM paNa ucca koTinI mAhitI dharAve che ane tethI bhArata avakAzakSetre tema ja bhaugolika kSetre vijJAnamAM paNa mokhare che'-evI evI dalIlo dvArA bhAratIya tattvajJAnanI siddhi ane sArthakatA sAbita karI, vizvabharanA vijJAnIone AzcaryamAM mUkI dIdhA. pU. paMnyAsa zrI abhayasAgarajI gaNivara jainazAsananA gaurava rUpa hatA. gujarAtanA mahesANA jillAmAM khAbociyA jevaDuM unAvA (mIrAdAtAra) gAma te pUjyazrInuM janmasthAna. pitA mUlacaMdabhAI (upAdhyAya zrI dharmasAgarajI mahArAja), mAtA maNibahena (sAdhvIzrI sadguNAzrIjI mahArAja)nA e lADIlA saMtAna. janmanAma amRtakumAra. bhAI mAMtIlAla (munizrI mahodayasAgarajI mahArAja) ane bahena savitA (sAdhvIzrI sulasAzrIjI mahArAja) sAthe lADakoDathI UcharatA hatA. saM. 1981nA jeTha vada 11nA punita prabhAte janmelA A panotA putranA Agamana
Page #282
--------------------------------------------------------------------------
________________ 266 pachI mAtApitAnI dharmabhAvanA uttarottara vadhatI cAlI. sadgurunAM caraNomAM jIvana vitAvavAnI tAlAvelI jAgI. mAtApitAnA A saMskAro nAnakaDA amRtalAlane vArasAmAM maLyA. temanI dharmabhAvanA vikasI ane AgaLa jatAM, dIkSAnI bhAvanA dRDha thaI. temaNe mAtApitA pAse pravajyAnA punita paMthe prayANa karavAnI anujJA mAMgI. te jamAnAmAM bALadIkSAno prabaLa virodha hato. amRtalAlanA mArgamAM aNakalpyA aMtarAyo UbhA thayA paraMtu aMte aMtaranI icchAno vijaya thayo. pUjyapAda AgamoddhAraka zrI sAgarAnaMdasUrijI rAhabara banyA. sADA cha varSanI uMmare saM. 1988nA mAgazara vada 11ne puNya dine zrI zaMkhezvara mahAtIrthanI chAyAmAM bAladIkSAno mahotsava UjavAyo. siddhacakrArAdhaka tIrthoddhAraka pUjya AcAryadeva zrI caMdrasAgarasUrijI mahArAjanA ziSyaratna pU. upAdhyAyazrI dharmasAgarajI mahArAjanA ziSya munizrI aruNodayasAgarajI banyA. mAtA ane bahena tathA bhAI paNa dIkSita banyAM hatAM. Ama, pitAputra guru-ziSya banyA. munizrI dharmasAgarajIe bAlamunimAM saMskAro sAthe jJAnavRddhi thAya tevA prayatno AdaryA. nyAya, vyAkaraNa, sAhitya, AdinA adhyayana sAthe jainadharmanuM agAdha jJAna prApta karAvyuM. pariNAme, teozrI jainadharmanA gaNanApAtra zAstravettA tarIke siddhaprasiddha thayA. 'jJAna vimyAM mokSaH' e jainadharmanA sUtra pramANe jJAna ane kriyA eka ja rathanAM be cakro che. munizrIe baMne cakrone susAdhya banAvI dIdhAM. saM. 2022mAM jeTha vada 11ne divase kapaDavaMja mukAme gacchAdhipati pUjyapAda zrI mANikyasAgarasUrIzvarajI mahArAjanA varad haste gaNipadathI alaMkRta karavAmAM AvyA ane saM. 2029nA mahA suda 3ne divase sakala saMghanI vinaMtIthI naroDA tIrtha-amadAvAdamAM pU. upAdhyAyajI zrI dharmasAgarajI mahArAjanI nizrAmAM paMnyAsapade ArUDha karavAmAM AvyA. te samaye pUjyazrInA nAmamAM paNa pheraphAra karavAmAM Avyo. pU. gurudevane 'aruNodayasAgara'no uccAra phAvato na hato, tethI paMnyAsa zrI abhayasAgarajI' nAmakaraNa thayuM. 'vAra: paramo dharma:' sUtrane sAkSAt AcaraNamAM utArI teozrI vidyA, jJAna ane tapamAM khUba ja AgaLa vadhyA. nAnA bALaka jevI nikhAlasatA, sAcA sAdhunuM nirAbhimAnIpaNuM, sadAya svastha cahero, dhIragaMbhIra mukhabhAva, apramatta jIvana, zAstrAnusArI sAdhanA pUjyazrInA ucca sAdhujIvananAM sAkSIbhUta aMgo che. zramaNajIvananI maryAdAmAM rahIne, TAMcAM sAdhano dvArA vijJAna sAme jehAda jagAvavAnI bulaMdI teozrInA jIvanadarzananA suvarNakaLaza rUpe zobhe che. temanA haiyAmAM prathamathI ja A bhAvanA For Private caturvidha saMgha jAgRta thayelI ke vijJAnavAde sarjelI visaMvAditAne dUra karavA sUrya-caMdranI gati Adi vize spaSTa jJAna maLe, dharmAcAryoe lokone bharamAvyA nathI, zAstronuM jJAna khoTuM nathI tenI khAtarI thAya. pRthvI pharatI nathI, paNa sthira che ane caMdra para Utarelo mAnavI kharekhara caMdra para Utaryo haze ke nahIM vagere bhUgoLakhagoLanA praznone pUjyazrIe vItarAgI vANInI sacoTatAthI ane nirNAyakatAthI vyakta karyA. bhU-bhramaNa zodha saMsthAna' nAmanI saMsthAnI sthApanA karI. A saMsthA saM. 2024thI mahesANAmAM kAryarata che. pUjyazrIe A aMge dezavidezanA vijJAnIo sAthe patravyavahAra karyo. pariNAme, teozrIne vizvanI aneka saMsthAoe sabhyapada enAyata karyAM. AvI saMsthAomAM-- amerikAnI nezanala jyogrophikala sosAyaTI, muMbaInI eziyATika sosAyaTI, dilhInI ola inDiyA sAyansa TIcarsa esosiyezana ane haidrAbAdanI Dekkana insTiTyuTa opha objhaveTarI jevI jANItI aneka saMsthAoe pUjyazrIne sabhyapada ApIne sammAnyA hatA. teozrIe ghaNAM varSo jaMbUdvIpa, jaina khagoLa ane Adhunika zodhakhoLo vacce zuM taphAvata che te darzAvavAmAM gALyAM hatAM. aMgrejI, hindI, saMskRta, gujarAtI vagere bhASAomAM pustako pragaTa karIne potAnI mAnyatAono bahoLo pracAra karAvyo. yunivarsiTIo, kolejo, hAiskUlo AdimAM pravacano ApI, vijJAne ApelA AdhAtone dharmazraddhAnI bhUmikA para sunizcita karyA. AvI avirata cAlatI vizvavyApI vizALa pravRttio vacce paNa temanI tapasAdhanA ane dharma-ArAdhanA akhaMDa cAlyA karatI. dharmazAstronA avirAma adhyananamAM teozrI ekkA hatA. zAstrAdhyayana mATe gujarAtI, hindI, prAkRta, ardhamAgadhI, saMskRta, urdU, aMgrejI, marAThI Adi bhASAo para temanuM prabhutva hatuM. pUjyazrIe racelA graMthomAM paNa AgavI dRSTi jovA maLe che. teozrIe ciMtana-mananane aMte je graMtho lakhyA temAM 'zramaNa jIvanacaryA darzana', 'Agamarahasya', 'bhUgoLa-khagoLa saMbaMdhI svaciMtana', 'paramAtmabhakti', 'bhaTevA pArzvanAtha smAraka graMtha', 'Agamajyotirdhara' (bhAga 1-2), 'tattvajJAnasmArikA' Adi mukhya che. e uparAMta, pUjyazrIe madhyakAlIna gurjara jainasAhityamAMthI 'bhaktirasa jharaNAM' nAme be bhAgamAM daLadAra graMthonuM saMpAdana karIne, jaina dharmanI stavana-covIzInI adhikRta vAcanA ApI. aneka sthaLoe ApelA sadupayogathI saMkhyAbaMdha bhAviko sadmArge vaLyA. pariNAme, 33 ziSyo-praziSyono vizALa parivAra khaDo karI zakyA. pUjyazrIe vejalapuramAM Personal Use Only
Page #283
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 20. AgamasUtronuM mahattvanuM vivecana karyuM hatuM ane tyAra pachI bIjI sammAna, upAdhio, sabhyapado teozrI pAchaLa doDatAM. judI vAra saM. 2029mAM UjamaphaInA upAzraye cAturmAsa vakhate judI sosAyaTIe temane sabhyapada mokalyAM hatAM, A sabhyapado hajAro bhAgyazALI puNyAtmAone 'Agama-vivecanA' ApI che--padavIo nathI. hatI. Ama, zAstrajJAna, sAhityasarjana, vyAkhyAna, kauzalya, AvI mahAna vibhUtimattAne jIvananI ardhI yAtrA vaTAvI zAsanaprabhAvanA, tapasiddhi, pravajyA-pracAra AdimAM paNa tyAM lakavo grasI gayo. vizALa ziSyasamudAya ane hajAro pUjyazrInuM pradAna nAnuMsUnuM nathI. bhAviko khaDe page sevAsuzruSA karatAM hatAM tenI vacce pUjyazrIe evuM ja trIjuM mahattvanuM pAsuM mAlavoddhAraka tarIke lIdhelA saM. 2043nA kArataka vada 9ne divase UMjhA mukAme potAnI jIvanalIlA saMkelI lIdhI. 62 varSanA alpAyumAM ane ardhI mALavA-mevADanAM gAmegAma pharI vaLyA hatA. pUjaya gurudevazrI sadIthI paNa adhika dIkSAparyAyamAM teozrIe je anekavidha sAthe kaThina vihAra karI preraNAnI parabo mAMDI. dharmavihoNAM thaI zAsanaprabhAvanA karI te mahAgraMtha vagara darzAvI na zakAya teTalI gayelAM lokomAM jAgRti ANI teone darzana-pUjA karatAM, tapa- vizALa che. pUjyazrInI mahAnatA to e che ke temanA svargavAsa kriyA karatAM zIkhavyuM. indoramAM sthApelI peDhIne AdhAre doDhaso- pachI paNa temanA nAmasmaraNathI aneka sukhada camatkAro thayAnA doDhaso maMdirono jIrNoddhAra karAvyo. Aje mALavAmAM prasiddha sarva dAkhalA noMdhAyA che. pU. paMnyAsajInA svargavAsa bAda teozrIe tIrtho-zrI amIjharA, zrI bhopAvara, zrI mAMDavagaDha, zrI makSIjI, AraMbhelAM tamAma dharmakAryonI dhUrA temanA ziSyaratna pU. paM. zrI zrI parAsalI, zrI vaI pArzvanAtha, zrI maMDorA tIrtha ane Aje azokasAgarajI mahArAje saMbhALI che. evA e anekamukhI jenI ronaka samagra bhAratane AkarSI rahI che te zrI nAgezvara pratibhA dharAvanAra apUrva ane ajoDa mahApuruSane koTi tIrthane camakAvanAra A pitAputra-guruziSyanI mahAna jugalajoDI koTi vaMdanA! hatI. Ama, pUjyazrI mAlavoddhAraka tarIke paNa ananya (saMkalana : A. zrI hemacaMdrasAgarasUrijInA lekhamAMthI TUMkAvIne, asAdhAraNa kAmagIrI bajAvI gayA. saujanya : jaina Arya tIrtha zrI ayodhyApurama (vallabhIpura pAse, evuM ja mahAna kArya jaMbudvIpa-nirmANanuM che. bhAratIya zAsanadIpaka : vyAkhyAtA cUDAmaNi : saMskRti pratye agAdha prema ane Adhunika jagata pratyenA pUjya munirAja zrI vidhAvijayajI ma. karuNAbhAvane lIdhe pote prApta karelI zaktisaMpannatAno sadupayoga karIne A kArya saphaLatAthI pAra pADyuM. pUjyazrInI mAnyatAnA AcAryazrI vijayadharmasUrIzvarajI mahArAja (kAzIvALA) prabhAvazALI pracArane pratApe jainasamAjamAM jaMbUdvIpa maMdira nA ziSyarata zAsanaprabhAvaka, zAsanadIpaka, vyAkhyAtA cUDAmaNi racavAnI vinaMtIo thaI ane vizALa jinAlayanuM nirmANa thayuM. zrI vidyAvijayajI mahArAja ajoDa zaktinA dhAraka hatA. dIkSita A maMdiranA pratiSThA-mahotsava prasaMge ghaNo moTo sAgara- thayA pahelAM paNa temanA manamAM dharmanA siddhAMto jANavAnI, teno samudAya ekatrita thayo hato. lagabhaga 90 sAdhuo ane 450 pracAra karavAnI bhAvanA UbharAtI hatI; jenAgamomAM rahelA sAdhvIjIo tathA hajAro zrAvaka-zrAvikAono maherAmaNa siddhAMtone jANavA mATe saMskRta-prAkRta bhASAnuM jJAna hovuM jarUrI UmaTyo hato. e sarvanI vacce pUjyazrInI mahAna prabhAvakatA hatuM. te mATe teo banArasa pAThazALAmAM bhaNavA gayA. siddhahema, prakAzatI hatI. AvA amUlA avasare teozrIne AcAryapada mATe aSTAdhyAyI, nyAya, kAvya Adi vidhAono abhyAsa karyo. aneka vinaMtIo thaI hatI, paNa sadAye nAmanAnI kAmanAthI puruSArthazaktine keLavyA vagara suSupta pratibhAzaktino vikAsa aLagA rahetA A munivare haMmezanI jema inkAra karI dIdho. 90 azakya che evuM mAnanArA becaradAse pU. zrI vijayadharmasUrijInA thANAno eka ja avAja hato ke AcAryapada svIkAro, paraMtu sAMnidhyamAM vidyAbhyAsa ane vakatRtvakaLAnI zakti vikasAvI. prAMte kalakattA zaheramAM dIkSA grahaNa karIne munizrI vidyAvijayajI mAna-pratiSThAnA nirlepI A mahAtmA ekanA be thayA nahotA. uparAMta, teozrInI apratima pratibhAe temane puSkaLa mAna nAme ghoSita thayA. sammAna ApavA tatpara chatAM teozrI e mAna-sammAnathI sudIrgha AMkho, prabhAvazALI, kAna, lAMbI bhujAo, niHspRhI rahevA mATe sabhA-samAraMbhomAM paNa jatA nahIM, paNa AThamanA caMdra jevo bhAlapradeza, manamohaka mukhAraviMda ane madhura Jain Education Intemational
Page #284
--------------------------------------------------------------------------
________________ 268 vANI--A sarva mahApuruSanAM lakSaNo pUjyazrImAM jovA maLatAM hatAM. emAM pU. gurudevazrInA sarva sadguNono umero thayo. prabhAvazALI vaktRtva, cAritravaMta vyaktitva, dedIpyamAna prabhAvakatA ane sAdhutAnAM AcaraNonI ojasvitAnA guNothI opatA munivara hajAro-lAkho bhAvikajanonAM haiyAMmAM vasI janArA virala vyakti hatA. siMdha jevA adhArmika pradezamAM lAMbo samaya vihAra karIne tyAMnA prajAjIvanamAM dharmasaMskAronuM siMcana karIne jainazAsanano jaya jayakAra pravartAvyo. temanuM vyaktitva prabhAva pAtharatuM tema, temanuM vaktRtva lAkho zrotAjanone maMtramugdha karatuM. anekone e vANIpravAha anokho utsAha prerato ane saMyamamArge padArpaNa karavA prerato. pUjyazrInI vairAgyavANIthI prabhAvita thaI aneka bhavyAtmAo pravrajyAne paMthe paLyA hatA. baMgALathI mAMDIne siMdha sudhI ane siMdhathI mAMDIne kaccha, saurASTra ane gujarAtanA pradezomAM vicarIne teozrIe anupama zAsanaprabhAvanA karI hatI. evA e ajoDa vyAkhyAnavizArada mahAtmAne zatazaH vaMdana! (saMkalana : 'pratiSThA' sAmayikamAMthI sAbhAra). purANakAlIna RSionI ugra tapasyAne yAda apAve tevuM 'guNaratna saMvatsara' nAmanuM vizvavikrama tapa karanArA bhISmatapasvI pU. munirAja zrI somatilakavijayajI ma. kalikAlamAM kaThora tapa durlabha che ane temAM ye mahAtapa tapanArA ati durlabha che. evA eka mahAna tapasvI zrI somatikalavijayajI mahArAja thaI gayA. temaNe karelA 'guNaratna saMvatsara' tapanI ArAdhanA chellAM seMkaDo varSomAM bIjA koIe karI hoya tema jaNAtuM nathI. A tapasvI munivaryane saMyamI prabhAvaka bhavya guruparaMparAno vAraso maLyo hato. jainasaMghamAM vizALa munigaNanA sarjaka, siddhAMtamahodadhi AcAryadeva zrImad vijayapremasUrIzvarajI mahArAjA eka ajoDa saMyamamUrti hatA. teozrInA samudAyamAM aneka saMyamI, tapasvI, vidvAna munivaryo thayA. teozrInA paTTAlaMkAra, vardhamAna taponidhi AcAryadeva zrImad vijayabhuvanabhAnusUrIzvarajI mahArAje vardhamAna tapanI 108 oLIo pUrNa karI che. temanA ziSyaratna pU. AcArya zrImad vijayadharmajitasUrijIe vardhamAna tapanI 89 oLInuM tapa karyuM. temanI nizrAmAM munizrI somatilakavijayajI mahArAje A bhISma tapanI ArAdhanA karI hatI. caturvidha saMgha pUjyazrInuM saMsArI nAma hIrAlAla DAhyAlAla gAMdhI hatuM. temano janma tA. 14-12-1912nA roja amadAvAdamAM eka sukhI jaina kuTuMbamAM thayo hato. kuTuMbanA ucca saMskAro ane pUrvabhavanA puNyane lIdhe hIrAlAlamAM bALapaNathI ja dharmabhAvanA prabaLa hatI. janasevA, rASTrabhAvanA ane dharmasevAnI pravRttimAM nAnI vaye ja rasa levA mAMDyA hatA. sattara varSanI kizoravaye svAtaMtryacaLavaLamAM bhAga laI cAra mahinAnI jela bhogavI hatI. pahelethI dharmasaMsthAomAM paNa sevA karavA javAnI vRtti rahetI hatI. temAM aneka AcAryadevo-munivaryonA saMparkamAM AvavAnuM banatuM gayuM ane hIrAlAlabhAInuM jIvana vairAgyanA raMge raMgAtuM gayuM. gRhasthajIvanamAM paNa tapa-japa-sevA-sAdhanA zarU thaI gayAM. tIrthayAtrAomAM atyaMta rasa hovAthI bhAratabharamAM jaina tIrthonI anekavAra yAtrA karI. uparAMta judA judA gurudevonI nizrAmAM 10 cha'rIpAlita saMghomAM yAtrA karI. zrI siddhagirimAM 99 yAtrA, cha varSa sudhI dara pUname yAtrA, ane saM. 2006 ane 2035mAM cAturmAsa karyAM. traNa upadhAna tapa karyAM. be vAra svadravyathI aSTottarIsnAtrasaha aThThAI mahotsava karyo. kadaMbagiri, nagInApoLa, comukhajInI khaDakI, AkolAvImAM prabhujInI pratimAo padharAvI. AvAM anekavidha sadkAryo dvArA vairAgya-bhAvanA tIvra banI paraMtu saMsAranI javAbadArIone lIdhe dIkSA laI zakatA na hatA. tema chatAM, temane vizvAsa hato ke temanuM mRtyu sAdhuveSamAM ja thaze. Akhare saM. 2036nA aSADha suda pAMcame, zrIpAlanagara-muMbaImAM 68 varSanI uMmare dIkSA grahaNa karI. Aso vada 13ne divase lAlabAgamAM vaDI dIkSA thaI ane hIrAbhAI AcAryadeva zrI dharmajitasUrijInA ziSyaratna zrI somatilakavijayajI banyA. teozrIe nava varSa sudhI japa-tapanI adbhuta sAdhanA karI enI yAdI paNa Azcarya pamADe tevI che. temaNe 4 varasItapa, 1 siddhitapa, 1 zreNitapa, 1 samavasaraNa tapa, 1 siMhAsana tapa, 1 mAsakSamaNa tapa, 1 jinakalyANa tapa, 20 sthAnaka tapa, 1 laghu dharmacakra tapa, 1 bRhad dharmacakra tapa, 500 ekAMtarA AyaMbila, vardhamAna tapanI 53 oLI, navapadanI oLIo, indriyavijaya tapa, kaSAyajanya tapa, yogazuddhi tapa, mauna ekAdazI tapa, jJAnapaMcamI tapa, poSa dazamI tapa, 14 varSanuM tapa, akSayanidhi ta5, 45 Agama tapa, zatruMjaya tapa, paMcaraMgI tapa, yugapradhAna tapa, ratnapAvaDI ta5, 24 bhagavAnanAM ekAsaNAM, 2 aThThAI tapa, 11 upavAsa Adi aneka tapa karyAM.
Page #285
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA evI ja rIte, navakAramaMtranAM doDha karoDa, 'namo arihaMtANaM' padanA pacAsa lAkha, 'siddhAsiddhi' mama disaMtu'nA eka karoDa, oM hrIM zrI arjunamaH'nA nava lAkha, 'namo loe savvasAhUNaM'nA pAMca lAkha ane sarasvatImaMtranA savA lAkha jApa karyA hatA. evA e mahAtapasvI munivare 68 varSanI vaye dIkSA aMgIkAra karIne eka camatkAra sarjyo hato, paraMtu 76 varSanI uMmare mahAna 'guNaratna saMvatsara tapa'no prAraMbha karIne bIjo camatkAra sarjyo. saLaMga soLa mAsamAM eke eka, be e be, traNa pAraNe traNa-ema upavAsa-pAraNAM karatAM karatAM 480 divasomAM 407 upavAsa ane 73 pAraNAMnA A mahAtapa mATe pUjyazrI kolhApura mukAme saM. 2044nA phAgaNa vada sAtame Asanastha thayA tyAre temanuM vajana 48 kilo hatuM. pUjyazrIe avicala zraddhA sAthe, svasthatAthI mahA tapa AraMbhyuM ane AgaLa vadhAryuM. 370 divasamAM 306 upavAsa ane 64 pAraNAM karyAM. saM. 2045nA phAgaNa suda 8ne maMgaLavAre tA. 14-3-89nA rAtre be vAge namaskAra mahAmaMtranuM smaraNa karatAM karatAM atyaMta samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA. sarAka jAtinA samuddhAraka pUjya munirAja zrI maMgaLavijayajI ma. 'zrAvaka' zabda khUba ja jANIto che, paNa 'sarAka' zabda bahu ochA jANe che. A 'sarAka' zabdano sarva prathama paricaya pUjya upAdhyAyazrI maMgaLavijayajI mahArAje karAvyo. kAzIvALA nAme vizvavikhyAta 5. pU. zAstravizArada AcArya zrI vijayadharmasUrIzvarajI mahArAjanA A ziSye potAnA bihAra pradezanA bihAramAM AgamagraMthomAM ullekhita jaina nagarIo ane zrAvaka kuLonI vyApaka zodhakhoLa calAvI. emAMthI teozrIne jANavA maLyuM ke bihAra ane baMgALamAM 'sarAka' jAtinI je prajA che te kuLadharmathI 'zrAvaka' che. 'sarAka' e 'zrAvaka' zabdanuM apabhraMza rUpa che. sarAka jAtinA kuLadevatA pArasadeva che. vIsa vIsa tIrthaMkaronAM pAvana caraNasparzathI pavitra banelI bihAranI bhUmi para lAkhonI saMkhyAmAM sarAka prajA vase che. A pradezomAM munivaronA vihAra ochA thatA, A prajA vakhata jatAM jainadharmanAM zikSaNa ane saMskAra vIsarAI gayAM. munizrI maMgaLavijayajI mahArAje A paristhiti para prakAza pADyo ane sarAka prajAnA mULabhUta saMskAronA navotthAnano yajJa AraMbhyo. pUjyazrInI A ajoDa zAsanaprabhAvanA jainadharmanA itihAsamAM eka navuM prakaraNa umerI jAya che. For Private 269 pU. muni zrI maMgaLavijayajI mahArAjanA pagalepagale muni zrI prabhAkaravijayajI ane muni zrI padmavijayajInI zramaNabelaDIe A kArya upADI lIdhuM. baMgALa ane bihAramAM vidyAlayo ane chAtrAlayo zarU karAvyAM. I. sa. 1972mAM zrI sametazikharajI tIrthamAM 'zrI dharmamaMgala jaina vidyApITha'nI sthApanA karI. samagra sarAka jAtine punaH jainadharmamAM surdaDha karavA mAMDI. teone vratadhArI zrAvako banAvyA. 'zrI vijayabhaktipremasUrijI zvetAMbara jaina ucca vidyAlaya'nI sthApanA karI. sarAka prajAnAM bALakone vyAvahArika zikSaNa sAthe devadarzana, pUjA, guruvaMdana, sAmAyika, pratikramaNa, vrata, japa, tapa AdinI tAlIma ApavAnI zarU karI. A saMsthAe dasa varSamAM 300 sarAka vidyArthIo punaH jaina dharmamAM susthira karyA. vidyApIThanA vidhAtA munirAja zrI padmavijayajI mahArAja Aje A kAryane bhAre puruSArtha karI AgaLa vadhArI rahyA che. A pravRttinA praNetA pU. muni zrI maMgaLavijayajI mahArAja jainadharmanA itihAsanuM yazasvI prakaraNa che. AgamazAstro AdinA saMpAda-saMzodhaka ane parama tyAgamUrti pU. munirAja zrI jaMbUvijayajI mahArAja jainazAsananuM e sadbhAgya rahyuM che ke yuge yuge jainasaMghanI zrutabhaktimAM ane zruta-upAsanAmAM sadA smaraNIya banI rahe tevA dArzanika, sUrivaryo, sAkSaro ane prabhAvaka sAdhubhagavaMto sAMpaDyA che ane teoe sarvatra saMyamajIvananI suvAsa prasarAvI che. keTalAka samaya pahelAM pUjya munivaryazrI jaMbUvijayajI mahArAje saMpAdita karelA 'dvAdazAra nayacakra' nAme AkAragraMthanuM yazasvI prakAzana thayuM. A graMthamAM bhAratIya darzanonAM bAra prakAranAM dArzanika maMtavyonI khUbI ane khAmIonI vivecanA karavAmAM AvI che. uparAMta, jainadarzananA anekAMtavAdanI spaSTatA karavAmAM AvI che, tenI pratiSThA karavAmAM AvI che. A graMtharatnanA samartha uddhAraka sva. munivarya zrI bhuvanavijayajI mahArAjanA aMtevAsI (ziSya-putra) pU. muni pravara zrI jaMbUvijayajInA saphaLa hAthe A zakavartI kAryanuM nirmANa thayuM. teozrIe A kAryane sarvAMga suMdara rIte paripUrNa karavA mATe be dAyakA jeTalA lAMbA samaya sudhI ekAgrabhAve ugra tapa karyuM. pariNAme, bhAratIya tattvajJAnanA abhyAsIone eka apUrva ane aprApya graMtha suMdara, sughaDa ane suvAcya svarUpe sulabha banyo. tanathI durbaLa, paNa manathI majabUta evA A munivare pracaMDa Personal Use Only
Page #286
--------------------------------------------------------------------------
________________ 200. caturvidha saMgha jJAnazaktithI, samartha AtmabaLathI ane adamya icchAzaktithI abhiSekanA divase ja kudarate anarAdhAra varasAda varasAvIne A variSTha graMthanuM saMzodhana-saMpAdana prakAzana karyuM. e mATe emanI aMtaranI e ArajhUne caritArtha banAvI. pUjyazrIno pUjyazrIe tibeTa, cIna, jApAna, IMglenDa, amerikA vagere prabhujI ane jJAna pratyeno avihaDa raMga ane rasa koI anokho dezomAMthI prAcIna graMthonI judIjudI paddhatithI levAmAM AvelI ja che. teozrInI A upAsanAe mAtra jaino ja nahIM, mAtra pratikRtio, mAikrophilma, prato Adi sAmagrI ekatra karI. A dezavAsIo ja nahIM, dareka dharmIo ane videzIo paNa graMthathI mAhitagAra hatA te dezavidezanA sAkSaro sAthe paricaya AkarSAyA che ane temanA samAgamamAM AvI kRtakRtya banyA che keLavyo, patravyavahAra karyo ane teonA matamatAMtara jANyA. evA e apUrva jina-zrutabhakta munivarane bhAvapUrvaka vaMdanA! pratyeka nAnAM-moTAM pratipAdanonA mULa sudhI pahoMcIne tenAM pUjyapAda AcAryadevazrI vijayasiddhasUrIzvarajI (bApajI) tAratamyo pAmavAnI satyazodhaka daSTino paricaya Apyo. mahArAjanA paTTAlaMkAra pajyapAda AcAryadevazrI vijayameghajainazAsana ane vizvano vidravarga munizrInA A kAryathI sUrIzvarajI mahArAjanA ziSya pUjya munirAjazrI bhuvanavijayajI cirakALa temano RNI raheze. mahArAja jaMbU vi. ma.nA pitAzrI tathA gurUdeva thAya che. vikrama pUjya munipravarazrI vartamAnamAM jainadharma-darzana-zAstronA saM. 201pamAM mahAsudI AThame zrI zaMkhezvarajItIrthamAM temano jANakAra viddharvamAM ghaNuM ja AgaLa paDatuM sthAna dharAve che. pU. bhuvanavijayajI ma.no) svargavAsa thayo hato. temanA sarakArI zrI mahAvIra jaina vidyAlaya dvArA AgamazAstronA prakAzananuM upAzrayavALAM sAdhvIjI lAbhazrIjI mahArAjanAM bahena tathA vizALa kArya hAtha dharavAmAM AvyuM che. tenuM saMpAdana ziSyA sAdhvIjI manoharazrIjI mahArAja jaMbU vi. ma.nAM saMsArI AgamaprabhAkara pU. munirAjazrI puNyavijayajI mahArAjanA mAtuzrI thAya che. svargavAsa pachI pU. munirAjazrI jaMbUvijayajI mahArAja dvArA temaNe vikrama saM. 1995mAM mahA sudI bArase thaI rahyuM che. pUjyazrI dvArA anya prAcIna jaina graMthonuM saMzodhana amadAvAdamAM dIkSA lIdhI hatI ane zrI siddhakSetra pAlitANAmAM ane saMpAdanakArya paNa kramazaH cAlI rahyuM che. pUjyazrInI visAjImAnI dharmazALAmAM saM. 2051 poSa sudI dazame 101 jJAnopAsanA jema addabhuta che tema tIrthopAsanA-jinopAsanA varSanI uMmare temano svargavAsa thayo hato. ane dharmopAsanA paNa adbhuta ane alaukika che. pUjyazrInA A mAtA-pitAe ja jaMbU vi. ma.nA samagra jIvananuM cAturmAsa prAya: nAnAM nAnAM gAmomAM hoya che ane e nAnAM ghaDatara karyuM che. tethI teo khAsa dhanyavAdane pAtra che. kSetromAM je tapazcaryA thAya che te rekorDa rUpa hoya che. zrI zaMkhezvara darzanazAstrano viSaya eTale atyaMta zuSka. buddhitarkathI ja tIrtha pratyeno pUjyazrIno bhaktibhAva ananya che. evo ja ananya samajI zakAya tevA viSayamAM atyaMta niSNAMta hovA chatAM bhaktibhAva zrI zatruMjayagiri-AdIzvaradAdA para paNa che. paramAtmAnI bhaktimAM ATalI otaprotatA e A duniyAnI teozrInA A ananya bhaktibhAve jyAre gujarAtamAM eka pachI ajAyabI samajavIne? pUjyazrI paramatArkika hovA chatAM evA eka ema 3-3 duSkALa paDyA tyAre teoe zrI AdIzvara ja mAtRbhakta ane pitRbhakta paNa che. dAdAnuM zaraNa svIkAravApUrvaka abhiSekano nirNaya lIdho ane e Jain Education Intemational
Page #287
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA vIsamI sadInA zAsana zaNagAra samA tapasvI rahyo gaNi zrI mahadayasAgarajI ma. tapa e sAdhujIvanano prANa che. tapa ane sAdhujIvana e eka sikkAnI be bAjuo che. tapa eTale upavAsa AyaMbila Adi e vyAkhyA sAcI hovAM chatAM pUratI nathI. jainadarzane tapane bAra prakAramAM varNavela che. enI vigato rasaprada ane preraka che. sAdhujIvanamAM e bArebAra ke bAramAMnA koI paNa ekanI bahulatA jovA maLatI hoya che. tethI jainazAsanamAM tapa ane tapasvIonI ujjvaLa paraMparAno vizALa pravAha askhalitapaNe vaheto ja rahyo che. paryuSaNa jevAM parvomAM to A tapasyAo soLe kaLAe khIlI UThe che. 20mI sadInA ugratapasvIonI tejasvI tavArIkha upara najara karIe to jANavA maLaze ke 201 pU.A.bha. zrI vijaya vallabhasUrIzvarajI ma.sA.nA samudAyanA tapasvIsamrATa pU. A.zrI hrIMkArasUrIzvarajI mahArAjAe 126 aThThAI, 550 akrama, 550 chaThTha tema ja hajAro utkRSTa prakAranAM AyaMbila karela. 5. pU. A.bha. zrI rAjatilakasUrIzvarajI mahArAjAe 100+100+89 vardhamAna tapanI oLI karela. pU. zrI bhakitasUrIzvarajI ma.sA.nA samudAyanA pU.A.bha. zrI zAMticaMdrasUrIzvarajI ma.sA.e jAmanagaramAM siddhitapa biyAsaNAMnA badale AyaMbilathI karyuM. pAraNuM paNa atyaMta sAdAIthI karyuM. pAlitANAmAM 31 upavAsa karyA. dararoja girirAjanI jAtrA karatA hatA. pAraNAnA divase paNa jAtrA karIne pachI pAraNuM karyuM. sANaMdamAM bApajI ma.nA samudAyanA sAdhvIjI ma. e 66 varSanI vaya ane 47 varSa saMyama paryAya daramyAna vardhamAna tapanI 100 oLI be vAra pUrI karI ane temAMya bIjIvAranI 100- mI oLI ama-AyaMbila akramathI karI ane temane trIjIvAranI 45 oLI saM. 2055nI sAlamAM thaI cUkI che. nAnAmoTA AvA ghaNA tapasvIo viSe atre ullekhanIya noMdha ApI che. A lekhamALA rajU karanAra acalagacchanA gaNivaryazrI mahodayasAgarajI mahArAjazrIe 'bahuratnA vasuMdharA'nA prayAsa vakhate ghaNI mahenata lIdhI hatI. temAMthI thoDA paricayo rajU karyA che. pUjyazrIno paricaya joIe. kaccha-cAMgaDAI emanI janmabhUmi, janma divasa vi.saM. 2008, aSADha sudi 7, ravivAra, tA. 29-6-52, saMsArI avasthAnuM nAma manaharalAla. bAlyAvasthAthI ja dharmaniSTha mAtA pAnabAInA dharmasaMskAro ApavAnA pUrA prayatno hatA. vIDha, muMbaImATuMgA borDiMgamAM tathA muMbaI-mahAvIra jaina vidyAlayamAM rahI elphinsTana kolejamAM inTara sAyansa (Int. Sc.) sudhI abhyAsa karyo. Work while you work and play while you play". A siddhAMta emanA jIvanamAM sahajapaNe vaNAyela hovAthI prAyaH dareka dhoraNamAM prathama kramAMke uttIrNa thatAM. suda statal tyArabAda koleja choDI, pAMca varSa sudhI kacchamAM paMDita ziromaNi zrI harinArAyaNa mizra pAse siddhahema saMskRta-prAkRta zabdAnuzAsana, chaMda-kAvya-alaMkAra-koSa, SaTkarzananA vividhagraMtho, prAcIna tathA navya nyAyanA graMtho Adino talasparzI abhyAsa karyo. 'saMpUrNa triSaSThI', 'upamiti', 'samarAIyya kahA' Adi saMskRta-prAkRta daLadAra graMthonuM svayaM vAcana karyuM. yoganiSThA, tattvajJA pU. sA. zrI guNodayAzrIjI ma.sA.e paNa dharmamAtA tarIke
Page #288
--------------------------------------------------------------------------
________________ 202 caturvidha saMgha prakaraNa, bhASya-karmagraMthAdino" arthAbhyAsa karAvavA dvArA abhuta preraNAnuM pIyUSa pAyuM. saMghavI saMgharana zrI zAmajIbhAI jakhubhAI gAlAe paNa adhyayanAdi mATe anumodanIya vyavasthA karI ApI. pAMca pAMca varSanA aneka prayatno chatAM paNa pitAzrI rAyazIbhAI dvArA dIkSA mATe saMmati na maLatAM chevaTe saMyamapremI mAtuzrInA tathA upakArI nAnImA devakAMbAInA zubhAzIrvAda laI saM. 2031mAM mahA sudi-3nAM, kaccha-devapura gAmamAM potAnA vaDIla bahena vimaLAbAI (hAla pU. sA. zrI vIraguNAzrIjI ma.) sAthe pravajyAnA punita paMthe prasthAna karyuM ane manaharamAMthI munizrI mahodayasAgarajI banI acalagacchAdhipati, bhAratadivAkara, tIrthaprabhAvaka, pa. pU. AcArya bhagavaMta zrI guNasAgarasUrIzvarajI ma.sA.nuM ziSyatva svIkAryuM. vaDI dIkSA paNa devapuramAM ja thaI. vinaya-vaiyAvacca dvA gurukRpA prApta karI, jenI phalazruti svarUpe nIce mujabanI vizeSatAonA teozrI sAkSI banI zakyA che. | * pAMca varSa sudhI AtmasAdhanArthe vyAkhyAnAdi pravRttiothI alipta rahevAnI prabaLa jhaMkhanA hovA chatAM gurUAzAne ziromAnya karIne kaccha-bidaDAmAM dIkSA pachInA prathama cAturmAsamAM ja 4 mahinA sudhI suMdara pravacano ApyAM. * pAMca varSanA dIkSA paryAyamAM 1 hajAra yAtrikonI 100 divasa sudhI 99 yAtrA daramyAna guru AjJAthI mAtra 'namo arihaMtANaM' pada para mananIya pravacano ApyAM. * kula 4 vakhata siddhAcalajInI 99 yAtrA daramyAna tathA 1 vAra giranAra 99 yAtrA daramyAna pravacano ApyAM. * 45 AgamonuM vAMcana na thAya tyAM sudhI miSTAnnapharasANa tyAga tathA kApamAM sAbu Adino upayoga na karavAnI pratijJA pUrvaka 13 mahinAmAM gurukRpAthI 45 AgamonuM sAMgopAMga vAMcana karyuM. * dIkSA-pratiSThA AdinAM dhArmika muhUrto kADhavA mATe paNa guru AjJAthI jyotiSamAM sArI pragati sAdhI. * svAnubhUtinA lakSya sAthe, tapasvIratna, pa.pU. A.bha. zrI guNodayasAgarasUrIzvarajI ma.sA.nI pAvana, nizrAmAM saM. 2037mAM kaccha-koTaDAmAM saLaMga pAMca mahinAnA maunapUrvaka navakAra mahAmaMtranI viziSTa sAdhanA karI. ke nAlAsopArA-DoMbIvalI-jAmanagara tathA mAMDavInA cAturmAso daramyAna 4 mahinA sudhI covIse kalAka akhaMDa karoDo navakAra mahAmaMtranA jApa karAvyA. * "bahuratnA vasuMdharA" tathA "jenA haiye zrI navakAra, tene karaze zuM saMsAra,' vagere 25thI vadhu lokapriya pustakonuM lekhana-saMpAdana karyuM. * cha'rI pAlaka saMghomAM tathA zikharajImAM cAturmAsa daramyAna guru AjJAthI 67 sAdhusAdhvIjIone "cha karmagraMtha', bRhatsaMgrahaNI', 'kSetra samAsa' AdinI vAcanAo ApI tathA lekhita parIkSAo lIdhI. * vardhamAna tapanI 36 oLI, ekAMtarA 375 AyaMbila, maunapUrvaka aThThAI tathA navAI tapa Adi dvArA jJAnanI sAthe bAhyatapano paNa suMdara samanvaya sAdhyo. * "cha'rI saMdha anumodanA zataka', vagere saMskRta zlokabaddha aneka racanAo paNa vividha chaMdomAM karI che. * tejasvI vaktA pU. muni zrI devaratnasAgarajI ma. svAdhyAya premI pU. munizrI dharmaratnasAgarajI ma, tapasvI pU. muni zrI kaMcanasAgarajI ma. tathA tapasvI pU. muni zrI abhyadayasAgarajI ma. Adi 4 suvinIta ziSyo pUjyazrIne sAdhanA tathA zAsana prabhAvanAmAM suMdara sahayoga ApI rahyA che. * saM. 204panA jAmanagara cAturmAsa bAda eka ja varSamAM saurASTramAM 4-4 cha'rI pAlaka saMgho pUjyazrInI nizrAmAM suMdara rIte nIkaLela. * bahumukhI pratibhA dharAvatA pUjyazrI "bhagavatI sUtra'nAM yogoddahanapUrvaka saM. 2047mAM munivaramAMthI gaNivara banI saMgha-samAja mATe savizeSa upakAraka banI zAsananI zAna baDhAvI rahyA che. gaye varSe kaccha 72 jinAlaya madhye 50thI adhika sAdhu sAdhvIjI temaja mumukSuo samakSa saLaMga 4 mahinA sudhI roja sADA traNa kalAka upamitibhavaprapaMcA. jJAnasAra, paMcasatra graMtho para mananIya vAcanAo ApI. pajyazrInI preraNAthI nAlAsopArA tathA amadAvAdamAM upAzraya nirmANa tathA udayapura (mevADa)mAM acalagaccha jaina bhavana tema ja zikharabaMdhI jinAlayanuM navanirmANa tathA pratiSThA thayela che. A saMpAdaka Jain Education Intemational
Page #289
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 203 (1) 100 + 100 + 89 oLInA nirALA rahelA A saumya svabhAvI AcArya bhagavaMta jaina zAsananuM gaurava che. koIpaNa rAjAno rAjyAbhiSeka thAya tyAre 'tapasvI samrATa' sUrirAja karavAmAM AvatI eka viziSTa vidhi teozrInA nAmane sUcita kare pa.pU. A. zrI rAjAtalaka jI ma.sA. che! vaLI teozrInA nAmano uttarArdha jinazAsananA eka evA samasta vizvamAM hajAro varSamAM vikrama rUpa kahI zakAya viziSTa pratIkane sUcave che ke jenI rakSA, kumArapALa mahArAjA tevI utkRSTa tapazcaryA-vardhamAna AyaMbila tapanI pachI rAjagAdIe Avela AtatAyI rAjA ajayapALanA samayamAM 100+100+89 oLInA ArAdhaka parama tapasvI AcArya 21 jeTalAM navapariNita yugaloe dhagadhagatA telanA kaDAyAmAM bhagavaMta saM. 1990mAM 18 varSanI vaye dIkSA lIdhA bAda vaDI - potAnI jAtane saharSa homI daIne karI hatI!!! dIkSAnA 1 mahinAnA yoga paNa mahA muzkelIthI karI zakyA hatA! "tapasvI samrATa' AcArya bhagavaMtanA gurudevazrI eTale AyaMbilano lukhkho AhAra jotAM ja ulaTIo thavA mAMDe! paraMtu "karmasAhitya niSNAMta', "suvizuddha saccAritracUDAmaNi', guru samarpaNabhAvanA kAraNe prApta thayela amogha gurukRpAnA "akhaMDabrahmatejomUrti' tarIke jinazAsanamAM suprasiddha thaI gayela aciMtya prabhAvathI Aje teo na kalpI zakAya tevI ajoDa suvizAla munigaNa netA AcArya bhagavaMtazrI! vijayaprematapa:siddhine varelA che! sUrizvarajI ma.sA. 21 varSanI uMmare temane dAMtanA peDhAnI tIvra pIDA upaDI. tapasvI samrATa sUrIzvaranA caraNAraviMdamAM anaMtazaH bhAva AyuSyanI prabaLatAnA prabhAve navajIvana pAmelA A munizrIe vaMdanA. thoDA varSo pUrve teozrI samAdhipUrvaka svargavAsI banyA che. jIvananI kSaNabhaMguratAnuM divyajJAna prApta karI tapanI tamannA sevI. lohInA kaNakaNamAM tapanI ugra sAdhanAno saMkalpa karI kalikAlanA dhanA aNagAra vardhamAna tapano prAraMbha karyo. emAM paNa 40mI oLIthI 100mI pa. pU. A.zrI vijayahimAMzusUrijI ma.sA. oLI sudhI ThAma covihAra AyaMbila karyA! ! ! bhara unALAmAM cAritra lIdhA bAda jiMdagIbhara mATe chaThThanA pAraNe vihAromAM paNa teo ThAma covihAra AyaMbila karatA! AyaMbila karavAno ghora abhigraha lenAra ane kaThora saMyamanI prathamavAra 100mI oLInuM pAraNuM saM. 2013mAM thayA sAdhanA karanAra dhanA aNagAranA jIvana caritrane sAMbhaLI bAda TUMka samayamAM punaH pAyo nAkhI avirata tapanI yAtrA ApaNA hAtha joDAI jAya che, mAthuM namI jAya che ane hRdayamAM cAlu rAkhI. vayathI vRddha banatAM paNa saMkalpamAM sadA taruNa temanA upara bhArobhAra bahumAna UbhuM thaI jAya che. te ja rIte rahenArA munivarane haiye hoMza hatI, tethI 1 thI 72 oLI ThAma vartamAnamAM paNa dhannAjInA jIvananI jhAMkhI karAvanArAM, jemanAM covihArI karI! vividha taponI yAdI vAMcIne ApaNAM rUMvADA khaDAM thaI jAya ane zarIranI aneka pratikULatAne veThI A mahApuruSe deva mukhamAMthI AzcaryanA uddagAro nIkaLI jAya tevuM ghora tapa karanArA gurunI kapA-baLe aneka vinonAM vAdaLa vikherI tapayAtrA cAlu AcArya bhagavaMtazrI najIkanA bhUtakALamAM thaI gayA. e ApaNA rAkhI. saM. 2022mAM paMnyAsa pade tathA saM. 2019mAM AcAryapada mATe AnaMda ane ahobhAvapreraka bInA che. ArUDha karAyA. A mahApuruSe 27 varSanI bharayuvAnImAM haryAbharyA - saM. 2034, phA. va. 10nA roja bIjI vAra 100mI saMsArano tyAga karI saMyamanA mArge saMcaraNa karyuM. nAnapaNathI oLInuM pAraNuM amadAvAdamAM thayuM. lokhaMDI hRdaya ane majabUta mana dharAvavAnA kAraNe cAritra lIdhA mohanA sainyano vidhvaMsa karavA mATe raNasaMgrAma khelatA bAda ghora sAdhanAno yajJa mAMDyo. vihAra hoya to AyaMbilanuM AcAryazrIe trIjI vAra pAyo nAkhyo ane eka pachI eka oLI tapa ane sthiratA hoya to upavAsa! te sAthe saMyamanA yogonuM pUrNa karatAM trIjI vAra 100 oLInI maMjhila tarapha AgaLa vadhatA suvizuddha pAlana, nirdoSa gocarIno Agraha temaja svAdhyAyaprema 89 oLI pUrNa karI cUkyA che!!! vizvamAM rekorDa rUpa temanA A badhAno sumeLa e ja pUjyazrInuM jIvana banI gayuM. vaDIlono 14 hajAra jeTalAM AyaMbila thayela che. vinaya, vaiyAvacca, bhakita ane AjJApAlana Adi dvArA ATalI tapazcaryA chatAM paNa prasiddhi ane ADaMbarathI sadA gurudevonA parama kRpApAtra banI gayA. Jain Education Intemational
Page #290
--------------------------------------------------------------------------
________________ 204 caturvidha saMgha 94 varSanI vaye paNa chellA saLaMga 17 varSathI (vacce komaLa ane caMdrathI paNa zItala saumya ane vAtsalyasabhara 92 divasanAM ekAsaNAM sivAya) AyaMbilanuM tapa karI rahyA svabhAvane dhAraNa karanArA pUjyazrI amadAvAdamAM koIpaNa ThekANe hatA. temAM paNa divase prAya: karIne sUvAnuM nahIM. Akho divasa birAjamAna hoya to keTalAka zrAvako acUka emanAM darzana-vaMdana jApa ane svAdhyAya. 20 ane 22 ki.mI.nA lAMbA vihAromAM karyA vinA mukhamAM pANI paNa nAkhatA nahIM. AvA tapasvIsamrATa paNa DolIno upayoga karavo nahIM! cAra varSa pahelAM ja samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA. jUnAgaDha-giranAramAM 61mI oLImAM sAta cha ane be pa. pU. A. zrI jitamRgAMkasUrijI ma.sA. aThThama temaja vacce pAraNAMmA 9 AyaMbila sahita 29 divasamAM pa.pU.A.zrI himAMzusUrijI ma.nA vaDIla baMdhue temanAthI ja giranAranI 99 yAtrA karI!!! ane chelle aThThAI sAthe pahelAM dIkSA lIdhela. teo paNa AcArya pada upara ArUDha thayela. jAmakaMDoraNAthI jUnAgaDha sudhI cha'rI pAlaka saMghamAM vihAra karyo! pAMca akSaranA temanA nAmano artha "caMdrane jItI lenAra' evo ATalA lAMbA vihAramAM eka ja divasa pANIno upayoga karyo! thAya che. temano jIvanabAga paNa tapa, tyAga, titikSA, AvI ja rIte bIjI vakhata vihAramAM 9 upavAsa karyA! gurusamarpaNa, vAtsalya, gaMbhIratA, niHspRhatA, svAdhyAyaprema, 99mI oLI bAda saMgha hitArthe 100mI oLIthI vagara AzritonI anokhI saMyama kALajI, kriyAruci, nirabhimAnItA, pAraNe saM. 2039 jeTha vadi 7thI saLaMga AyaMbilano prAraMbha samatA, saujanya Adi anekAneka guNo rUpI gulAbathI maghamaghato karyo. DaoNkaTaranI cetavaNIo ke bhaktonI kAkalUdIo pUjyazrIne hato. temanA abhigrahathI jarApaNa vicalita karI na zakI. 100, vaLI tapasvI samrATa pUjyazrIe potAnA suputrane mAtra 7 101, 102, 103, 104, 105, 106, 107, 108 varSa, 4 mahinA ane 18 divasanI bAlyAvayamAM saMyamanA paMthe oLIonA maMgala AMkane vaTAvI pragaTa prabhAvI zrI zaMkhezvara vALela. temaNe paNa (1) eka mahinAmAM AyaMbila sahita tIrthamAM 1008 AyaMbila pUrNa karyo. tenA upara aTTama karIne siddhagirinI 99 yAtrA, (2) ekAsaNAM sahita 99 yAtrA (3) pAraNuM karyA vinA niraMtara 1749 AyaMbila thayAM tyAre zrI traNathI cAra vakhata giranAranI 99 yAtrA (4) covihAra chaThTha saMghanA agraNIonA AdezathI 1751 AyaMbila upara eka sAthe siddhagirinI 2 vAra 7 yAtrA vagere viziSTa ArAdhanA upavAsa karIne saM. 2044nI vaizAkha sudi 3nA anicchAe karela. aneka guNaratnonI khANa hovAthI "manuSyomAM ratna samAna' zeraDInA rasathI ThAma covihAra pUrvaka pAraNuM karyuM. 6 vigaInA athavA to 'uttamamanuSya' evA temanA nAmanA arthane caritArtha tyAgapUrvaka 92 divasa ekAsaNAM karyA bAda punaH saM. 2044nA karanArA AcArya bhagavaMta hatA. (pa. pU. A. bha. zrI aSADha sudi dathI AyaMbila cAlu karyA 94 varSanI bujharga vaye vijayanararatnasUrIzvarajI ma.sA.) 2 varSa pahelAM ja teo paNa teozrI potAnA saMkalpathI jarApaNa vicalita thayA nahIM! ! ! samAdhipUrvaka kAladharma pAmyA che. uparokata traNeya sUrivaro 'karma teozrIe 72 varSanI vaya sudhI dara varSe 2 vAra sAhitya nipuNamati', "saccAritra cUDAmaNi 'ajoDa brahmamUrti' navapadajInI AyaMbila oLInI vidhipUrvaka ArAdhanA karI che. tarIke suprasiddha AcArya bhagavaMta zrImad vijayapremasUrIzvarajI Ama 1 hajArathI adhika AyaMbila tathA 3 hajArathI adhika ma.sA.nA samudAyanA che. upavAsa karanAra pUjyazrIe dIkSA bAda ekAsaNAMthI ochuM adhyAtmayogI AcArya bhagavaMtazrI paccakhANa kadI karyuM nathI! pU. A. zrI kalApUrNasUrijI ma.sA. 85 varSanI vaye siddhagiri ane giranAranI yAtrA tathA akhaMDa 1100 uparAMta AyaMbilamAM vaizAkha mAsanI dhIkhatI e AcArya bhagavaMta Aje adhyAtmayogI tarIke jaina dharA para mAtra 12 divasamAM rAjakoTathI amadAvAda sudhI 225 zAsanamAM suprasiddha che. ki.mI.no ugra vihAra karyo! emanI dhyAnayoganI pravRtti jotAM ema ja lAge che ke AvI ugra ghora ane bhIkha tapazcaryA karanArA jaina-sAdhanAmAM ThIka ThIka pramANamAM vIsarAI gayelA dhyAna pUjyazrInA 3 akSaranA nAmano artha 'caMdra' evo thAya che. potAnI sAdhanAnA mArgane punaH cAlu karavA teo, jAtaanubhava ane jAta mATe vajathI paNa kaThora ane bIjA jIvo mATe phUlathI paNa svayaMprayoga dvArA bahu ja AvakArapAtra prayatna karI rahyA che. Jain Education Intemational
Page #291
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA jyAre teo tIrthaMkara paramAtmAnI pratimA sAme IzvarapraNidhAnamAM UtarI jAya che tyAre to ArAma, AhAra ane sthaLa-kALanA bhedane vIsarI gayA hoya tevuM bhavya ane preraka dRzya jovA maLe che! AhAra levAnI vRtti upara tathA svAda upara emaNe je kAbU meLavyo che te herata pamADe tevo ane dAkhalArUpa banI rahe tevo che. potAnAM dharmapatnI ane baMne saMtAno sAthe temaNe saMyama aMgIkAra karela che. darzana-jJAna ane cAritrarUpI ratnatrayInI ArAdhanA tarapha to gRhasthajIvana daramyAna ja vaLyA hatA ane dIkSA lIdhA pachI to e ArAdhanA khUba ja aMtarasparzI, marmagAhI ane vyApaka banI. ajAtazatru ane adhyAtmayogI tarIke suprasiddha thaI gayelA paMnyAsajI bhagavaMta zrI bhadraMkaravijayajI ma.sA.nA sAMnidhyamAM ghaNo samaya rahIne temanA mArgadarzana mujaba teozrIe dhyAnasAdhanAmAM savizeSa pragati sAdhI che. te vakhate jyAre vyAkhyAnAdi prasaMge pUjyapAda paMnyAsajI bhagavaMtanI sAthe pATa upara besavAnuM thatuM tyAre teo ratnAdhika evA paMnyAsajI bhagavaMtane vacce besADatA ane pote temanI bAjumAM sAiDamAM besatA! kevo adbhuta vinaya-namratA-laghutA!!! bALakanA jevI nirdoSatA, dhyAnayoganI sAdhanA ane samarpitabhAvathI zobhatI . paramAtmakita Adi anekavidha vizeSatAonA prabhAve temanA jIvanamAM evI aneka ghaTanAo banatI rahe che jene joIne loko Azcaryacakita thaI jAya che. dA. ta. emanI nizrAmAM thatI prabhupratiSThA daramyAna jinAlayamAM kalAko sudhI spaSTa amIjharaNAM...teozrI pasAra thayA hoya tyAM kvacita jamIna upara kesaranAM pada cihno...vagere lagabhaga sADAcAraso jeTalAM sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMto temanI AjJAmAM hatA. anekavidha zAsana prabhAvanAnAM kAryo temanI nizrAmAM sahajapaNe cAlu ja hoya che, chatAM paNa teozrI potAnI AtmasAdhanAne jarApaNa gauNa banavA detA nathI. vyavahAra ane nizcayano adbhuta samanvaya temanA jIvanamAM jovA maLato. 24 kalAkamAM mAMDa 2-3 kalAka ja teo ArAma karatA temanA baMne putra munivaro temanI sAdhanA ane zAsananA kAryomAM suMdara sahayoga ApI rahyA che. adhyAtmayogI apramatta AcArya bhagavaMtazrInI AtmasAdhanAnI hArdika anumodanA saha bhAvabhInI vaMdanA. teozrI gata varSe samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA che. For Private 205 siddhagiri AdinA pratyeka jinAlayamAM pratyeka prabhujIne 3 khamAsamaNa dvArA vaMdanA pa.pU. A.zrI vijaya rAmacaMdrasUrIzvarajI ma. chaeka varSa pahelAM kALadharma pAmelA eka gacchAdhipati AcArya bhagavaMtazrIe zrI siddhagirijI mahAtIrthamAM birAjamAna lagabhaga 22000 jinabiMbone traNa-traNa khamAsamaNa ApIne vaMdanA karI hatI!... evI ja rIte amadAvAdanAM tamAma jinAlayomAM birAjamAna pASANanAM sarva jinabiMbone paNa teozrIe 3-3 khamAsamaNa ApIne vaMdanA karI hatI. gujarAta, mAravADa, mevADa, mahArASTra, bihAra, baMgALa, kaccha vageremAM teozrI jyAM paNa vicaryA tyAMnA baMdhA jinAlayonAM pASANanAM sarva jinabiMbone 3-3 khamAsamaNa ApIne vaMdanA karI!... be vAra vidhipUrvaka siddhagirijInI 99 yAtrA karI tyAre paNa girirAja upara kadI paNa AhAra ke sthaMDila mAtru karyuM nahotuM. pANI paNa bane tyAM sudhI girirAja upara vAparatA nahIM. chelle 95 varSanI bujharga vaye yAtrA karI tyAre paNa ajavALuM thayA bAda ja yAtrAno prAraMbha karI navaTUMkonAM darzana tema ja mukhya jinAlayomAM caityavaMdanA karatAM 12 vAgye dAdAnA darabAramAM pahoMcyA. tyAM paNa stavana-stutimAM lIna banI cheka savA be vAgye bahAra AvyA ane gheTI pagale gayA. tyAM dareka maMdiramAM darzana-caityavaMdana karI nIce UtaryA ane cheka gA vAgye paccakkhANa pAryuM. vyAkhyAna vAcaspati ityAdi aneka birudAvalithI alaMkRta thayelA teozrIe anekavidha zAsanaprabhAvaka kAryo karyAM che. ATheka varSa pahelA teo kALadharma pAmyA che. teozrInuM zubha nAma vartamAne avasarpiNIkALamAM bharatakSetramAM thayela 9 balabhadro paikI eka suprasiddha balabhadranuM nAma che! (pa. pU. A. bha. zrImadvijaya rAmacaMdrasUrIzvarajI ma.sA.) pUjyazrInI jinabhakita-tIrthabhakitanI hArdika anumodanA, teozrInA paTTadhara, AjIvana gurucaraNasevI AcArya bhagavaMta gacchAdhipatipade hatA. teozrIe paNa potAnA gurudevazrInI sAthe dareka prabhujIne 3-3 khamAsamaNa Apela che. 5. pU. A. bha. zrI mahodayasUrIzvarajI ma.sA. Personal Use Only
Page #292
--------------------------------------------------------------------------
________________ ra06 caturvidha saMgha siddhagiri tathA amadAvAdanA nAkhI ane yogya upacAro cAlu rahetAM cha mahinAnI gaMbhIra mAMdagInA aMte svAsthanI prApti thatAM vairAgyano raMga lAgyo. tamAma prabhujI samakSa caityavaMdanA tapa-tyAga, sAmAyika, pratikramaNa, pauSadha AdinI ArAdhanA pU. munirAjazrI sudharmasAgarajI ma.sA. karavA-karAvavA dvArA vairAgyane puSTa banAvyo. chevaTe dIkSA mATe eka munivare zrIsiddhagirijI mahAtIrtha upara temaja rajA na maLe tyAM sudhI ekAsaNAno prAraMbha karI dIdho. pAlitANAnAM tamAma jinAlayomAM rahelAM ArasanAM nAnAM-moTAM sahanazIlatAH ekavAra mAtuzrIne rasoImAM madada tamAma hajAro jinabiMbo samakSa vidhipUrvaka caityavaMdana karela che!! karAvatAM dhagadhagatuM tela zarIra upara paDyuM. asahya vedanA thaI tevI ja rIte e mahAtmAe amadAvAdanAM 348 paNa chatAM ekAsaNAM choDayAM nahIM! jinAlayomAM rahela ArasanAM tamAma jinabiMbo samakSa paNa vidhi tapazcaya: Akhare 3 varSa sudhI ekAsaNA karyA bAda pUrvaka caityavaMdana karIne vyavahAra samakitane nirmaLa banAvyuM che! dIkSA mATe rajA maLI. dIkSA bAda ekAsaNA choDavA mATe temanI preraNAthI amadAvAdamAM pAMca bALakoe 200thI Agraha karavAmAM Avyo tyAre temaNe makkamatApUrvaka javAba vadhu derAsaronA tamAma prabhujInI pUjA karI che. bhaviSyamAM A Apyo ke, "gRhastha jIvanamAM ekAsaNAM karyA hoya to bALako amadAvAdanAM bAkInAM tamAma derAsaronA prabhujInI pUjA sAdhujIvanamAM ekAsaNA kema choDAya..." ane temaNe dIkSA pachI karavAno saMkalpa pUrNa karavAnI dizAmAM AgaLa vadhI rahyAM che! 43 varSa sudhI ekAsaNAM cAlu rAkhyAM. ATalethI saMtoSa na vaLI temaNe 'OM hrIM namo cArittasya' padanA karoDa vAra mAnatAM pAchalI vayamAM lAgaTa 8 varSItapa karyA!...ziSyo tathA jApa karela che tathA anya aneka AtmAone A rIte bhakto vinaMti karatA ke-"sAhebajI! Apane zAsananAM ghaNAM cAritrapadano karoDa vAra jApa karavAno abhigraha Apela che. kAryo karavAnA bAkI che ane have ApanI uMmara paNa moTI thaI che mATe have Apa varSItapa na karo to sAruM." tyAre pUjyazrI A mahAtmAne giranAra maMDana AbAlabrahmacArI zrI kahetA ke "huM lAMbA samaya sudhI jIvuM ema tame icchatA ho neminAtha bhagavAna upara ananya zraddhA-bhakita che. to tapazcaryA choDavAnI vAta mArI pAse pharI vAra karazo nahIM. hAla teo potAnI dIkSAthI pahelAMnAM 20 varSanA tapazcaryAthI ja dravya-bhAva Arogya sAruM rahe che!..." hisAbe, dara pakhInA 1 upavAsa athavA 2000 gAthAnA gacchAdhipatizrInI AvI preraNAthI temanA sAdhu-sAdhvI svAdhyAya mujaba 12 lAkha gAthAno svAdhyAya karI rahyA che. samudAyamAM aneka viziSTa tapasvI mahAtmAo pAkyA che. sAgara samudAyanA A mahAtmAnuM nAma bhagavAna zrI pUjyazrInA eka varSItapanuM pAraNuM rASTrapati zrI jJAnI jhelasiMghe mahAvIra svAmInA 11 gaNadharo paikI eka gaNadhara bhagavaMtanA ikSarasa vahorAvIne karAvyuM hatuM! nAma jevuM ja che. pU. munirAja zrI sudharmasAgarajI ma.sA. teo svayaM cA pItA nahIM ane koIpaNa mumukSu dIkSA | munivaranI prabhubhakita Adi ratnatrayInI ArAdhanAnI levA mATe temanI pAse Ave tyAre cA khAsa choDAvI detA! hArdika anumodanA. jJAnopAsanAH tIvra jJAnapipAsAne kAraNe paMDitanI bahu yathArthanAmI gacchAdhipatizrInI gaNagarimA alpa samaya mATe sagavaDa maLavA chatAM saMskRta vyAkaraNa Adino pa. pU. A.zrI guNasAgarasUrijI ma.sA. khUba suMdara abhyAsa karI lIdho eTaluM ja nahIM paraMtu saMskRtamAM gadya-padya racanAo paNa karatA thaI gayA, chatAM jJAnano jarA 13 varSanI nAnI vayamAM zItaLAnA rogathI mUrzita paNa mada na hato. vinaya-vaiyAvacca dvArA gurunA hRdayamAM evA (mRta:prAya) thaI gayela bALakane tenAM mAtA-pitA vagere vasI gayA ke mAtra pAMca varSanA dIkSA paryAyamAM gurudevazrIe * kaTaMbIjanoe mRtyu pAmelo mAnIne bhAre haiye smazAnayAtrAnI - temane upAdhyAya pade ArUDha karyA! taiyArI karavA mAMDI hatI, paraMtu e bALakanA hAthe AgaLa jatAM temaNe saMskRtamAM 'laghu triSaSTi zalAkA puruSa caritra' jainazAsananI anekavidha prabhAvanA thavAnI hatI eTale thoDIvAra pachI saheja aMgaphuraNa thatAM tene jIvato jANIne ThAThaDI choDI 'samarAditya kevalI caritra,' 'zrIpALa caritra,' 'dvAdaza parvakathA
Page #293
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 2oo saMgraha' vagere suMdara racanAo karI che. evI ja rIte 'bhAvavAhI virodha ke pratIkAra na karatAM 'sAmo thAya Aga to tame thajo stavana covIzI' sahita aneka stavano, stutio, caityavaMdano pANI; A che prabhu vIranI vANI' ityAdi suvAkyone jIvanamAM tathA pUjAo vagerenI paNa racanA anekavidha zAsanaprabhAvanAnI AtmasAt karIne samatA ja rAkhatA. pariNAme AkhI sabhA pravRttionI vaccethI paNa samaya kADhIne karI che. eka ja pUjyazrInI adbhuta kSamA ane samatA joIne Azcarya ane cAturmAsamAM be TAima vyAkhyAna, vayovRddha gurudevanI sevA ahobhAva sAthe pUjyazrI para ovArI jatI! karavA uparAMta temaNe 11 aMgasUtronuM vAMcana gurukRpAthI karakasara : anekavidha racanAo tathA patravyavahAra karavA svayameva karyuM hatuM! mATe paNa temaNe potAnA nAmano leTarapeDa chapAvavA mATe kadIpaNa | darzanazuddhi : tIrthaMkara paramAtmA ane temanA zAsana pratye ziSyone saMmati ApI na hatI, eTaluM ja nahIM paraMtu TapAlamAM temanA hRdayamAM addabhuta bhakita ane samarpaNabhAva hato. tethI AvelA kavarane AkhuM kholI nAkhIne tenI aMdaranA bhAgano ja jinazAsananI vartamAna paristhiti joIne temane khUba ja duHkha upayoga teo navIna racanA karavA mATe ke patranA javAba lakhavA thatuM. badhA gacchomAM saMpa ane maitrIbhAva vadhe tathA ekatA yA mATe karatA. ekasaMpa thAya te mATe teo aneka AcArya bhagavaMtone maLIne mAMdagInA prasaMgomAM paNa teozrI prAyaH elopathI davAne vicAravinimaya karatA. jarUra paDye potAnI AcArya padavIno TALatA ane moTe bhAge mATI, pANI, loTa, ghUMka, zivAmbu ke tyAga karavAnI paNa taiyArI hovAnI vAta anekavAra jAhera cokhA jevA taddana sAdA ane nirdoSa upacAra karatA. pravacanomAM paNa karI hatI! eka vAra rAtre mAgu karavA mATe UThyA tyAre aMdhArAmAM apramattatA : 24 kalAkamAM mAMDa traNeka kalAka teo Thesa lAgatAM paganA aMgUThAmAMthI lohInI dhAra vachUTI gaI, chatAM ArAma karatA. rAtre 12 vAgye UThI jaIne jApa vagere koIpaNa ziSyane UMghamAMthI na uThADatAM pANIthI bhIMjAvela pATo ArAdhanA-sAdhanAmAM lAgI jatA. bhIMta vagereno Teko kacAreya bAMdhI dIdho ane potAnA nityakramamAM parovAI gayA. savAre paNa letA nahIM. chellA thoDA mahinAne bAda karatAM varSo sudhI ajavALuM thayA bAda upAzrayamAM lohInA DAgha joIne ziSyoe temaNe dararoja paMca parameSThI bhagavaMtone 108 khamAsamaNA pUchatAM khulAso karyo. ziSyoe kahyuM ke-"gurudeva! amane kema ApIne vaMdanA karI! ! ! uThADyA nahI?" pUjayazrIe sahajatAthI kahyuM ke-"potAnA svArtha sAdagI : kyAreka ziSyo bhakitathI temane navA kapaDA khAtara tamArA ArAmamAM aMtarAya zA mATe nAkhavo? evI paheravAno Agraha kare tyAre teo AnAkAnI karatA ane kahetA vicAraNAthI tamane uThADyA nahIM!" gurudevanI AvI sahanake sAdagI e ja sAdhunuM sAcuM AbhUSaNa che. sAdhu tapa-saMyama zIlatA ane parahitaciMtA joIne ziSyo pUjyazrInAM caraNomAM ane sAdagInA AbhUSaNothI zobhe che. dUdha jevAM sapheda navAM namI paDyA nakora kapaDAM paheravA sAdhune hitAvaha nathI. tema chatAM jIrNa thayela zAsanaprabhAvanA pUjyazrIe rAta-divasa apramattapaNe vastrane badale nUtana vastra paheravAno prasaMga Ave tyAre teo jANI puruSArtha karIne jANe biMdumAMthI siMdhunuM navasarjana karatA hoya tema joIne te vastrane jema tema gUMcaDuM vALIne pachI ja paheratA!!! samyakajJAna mATe babbe vidyApIThonI sthApanA, muMbaIthI nirabhimAnItA H kyAreka koI nAnA sAdhune paNa tenI sametazikharajI ane zikharajIthI pAlitANAnA be virATa bhUlanA kAraNe Thapako Apavo paDyo hoya to sAMje pratikramaNanI aitihAsika yAtrA saMgho, aneka jinAlayo, tIrtho, upAzrayo, mAMDalI vakhate badhA sAdhuonI hAjarImAM te nAnA sAdhune dharmazALAo, jJAnasatro, adhivezano, dIkSAo, pratiSThAo, khamAvatAM jarApaNa acakAtA nahIM! ! ! aMjanazalAkAo vagere dvArA abhuta zAsanaprabhAvanA karI. pariNAme zrI saMghe ane samAje temane prasaMga-prasaMge anekavidha samatA-kSamA : kyAreka temanA koI virodhI ke birudothI navAjyA chatAM paNa teno jarApaNa mada temanA jIvanamAM vinasaMtoSI jAhera sabhAmAM temanI hAjarImAM ja teozrInI daSTigocara thato na hato! viruddhamAM kAMIpaNa bole ke virodhanI patrikA chapAve to paNa teno cha'rI pALatA saMgho daramyAna babbe vAra maraNAMta Jain Education Intemational Education International
Page #294
--------------------------------------------------------------------------
________________ 208 akasmAtanI zakyatAmAMthI paNa pUjyazrI daivI prabhAve adbhuta rIte ugarI gayA hatA. paraMtu karmasattAne lAgyuM ke have A alagArI AtmAe potAnI anAdikAlanI saMsAranI peDhI sameTavAnI pUrI taiyArI karela che eTale potAnuM bAkI raheluM leNuM jaldI vasUla karavA mATe pUjyazrInA zarIre kamaramAM koIthI na kaLI zakAya tevo asAdhya ane asahya rogapariSaha utpanna karI dIdho! tyAre bhayaMkara vedanAnI vacce paNa teozrI paramAtmAne vaMdanA karavAnuM cUkatA nahIM. kyAreka rAtre UMgha uDI jAya tyAre paNa, "mane pratikramaNa karAvo...paDilehaNa karAvo'' ityAdi bolatA! ziSyo kahetAM ke "gurudeva! pratikramaNa-paDilehaNa karAvI dIdhuM che." tyAre pUjyazrI kahetA ke mAro upayoga barAbara na hato mATe pharIthI karAvo!!! jaipha vaye teozrI baMne TAima ubhAM ubhAM ja pratikramaNa ziSyonI sAthe mAMDalImAM karatA!!! AvA AvA anekavidha guNonA bhaMDAra yathArthanAmI pUjyazrInA guNonuM varNana eka nAnakaDA lekha dvArA keTaluM karI zakAya? teozrInI vidAya (saM. 2044 bhA.va. 30) pUjyazrInAM caraNomAM anaMtazaH vaMdanA. gacchAdhipatizrInI anumodanIya ane anukaraNIya kriyAniSThatA... niyamitatA tathA vAtsalya! 5.pU. A. bha.zrI subodhasAgarasUrijI ma. eka mahAna zAsanaprabhAvaka, gacchAdhipati AcArya bhagavaMtazrInA jIvanamAM rahelI kriyAniSThA ane samayanI niyamitatA kharekhara khUba ja anumodanIya tathA anukaraNIya che. dararoja seMkaDo bhakto temanAM darzana-vaMdanArthe AvatA hoya, keTalAya saMghonA AgevAna zrAvako paNa zAsananAM vividha kAryo mATe temanuM mArgadarzana temaja AzIrvAda meLavavA mATe AvatA hoya chatAM paNa pratikramaNAdi dainika kriyAomAM temanI samaya AdinI cokkasAI khUba ja anumodanIya che. sAMje sUryAsta thAya tyAre pratikramaNanI ArAdhanAmAM temanuM 'zramaNa sUtra' acUka cAlu hoya ja! gametevAM agatyanAM kAmo hoya to paNa A bAbatamAM teo kadI bAMdhachoDa karatA nathI!!! rAtre paNa 12 vAgye UThIne traNeka kalAka sudhI saLaMga jApa-dhyAna Adi sAdhanA paNa niyamitapaNe varSothI teozrI karI rahyA che. pariNAme daivI tattvonI kRpA paNa temaNe sArI saMpAdana karI che. aneka sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtone pratikULa caturvidha saMgha saMyogomAM teozrInI kRpAthI ghaNI rAhata thaI che. gocarInI mAMDalImAM paNa badhA ziSya-praziSyAdine vAtsalyabhAve gocarI potAnA hAthe vaheMcIne pachI ja teo vApare che. temanI preraNAthI aneka zAsanaprabhAvanAnAM kAryo thAya che. eka viziSTa tIrthanI sthApanA paNa teozrInI preraNAnuM pariNAma che. teozrInA nAmano artha samyajJAnano dariyo' evo thAya che! vaMdanIya kriyApAtratA : pa. pU. A. bha. zrI rucakacaMdrasUrijI ma.sA. sukRtanuM abhimAna mAre che. sukRtanI anumodanA tAre che. sukRta koInuM paNa hoya, pote kareluM hoya toya ane anyanuM hoya toya, tenI anumodanA ja hoya ane e anumodanAthI AtmA saumya, guNapakSapAtI ane pachI guNiyala bane. anyanA thoDA evA paNa sadguNa ke sukRtathI jo haiye harSa na thAya to jANavuM ke hajI ApaNe avaguNI ane guNadveSI ane tethI bhArekarmI chIe. ApaNI dRSTi jo khullI rAkhIe to ApaNI AjubAjumAM ja evA keTalAka viziSTa guNa dharAvatA loko vartatA ja hoya che ke je dekhAvamAM nAnA ke ajJAta hovAM chatAM jenI karaNI athavA vicArasaraNI anokhI ja hoya. A sthaLe AvA ja eka prasaMgavizeSanI vAta karavI che. eka AcArya bhagavaMtano prasaMga che. teozrInA hAthe eka kumArikAnI dIkSA thaI hatI. te pachI temane joga karAvIne vaDI dIkSA pradAna karavAnI hatI. have munijIvananI eka viziSTa maryAdA evI che ke caitra mahinAmAM traNa divasa 'acittarajauDDAvaNI'no khAsa kAyotsarga karelo hoya to ja joga vagere viziSTa kriyAo karI-karAvI zakAya. bhUlamAM paNa te kAyotsarga rahI gayo hoya to te A badhuM karIkarAvI na zake. yogAnuyoga, anAbhogAdivaza pU. AcAryazrIthI te varSe kAyotsarga nahIM thayelo. have jo teo A vAta koIne kare nahIM, to AcAryazrIne koI pUchavAnuM ke TokavAnuM nahotuM, balke kadAca AvI vAta koIne
Page #295
--------------------------------------------------------------------------
________________ 209 saLaMga 36mA varSItapanA ArAdhaka sUrivara acalagacchAdhipati pa. pU. A. bha. zrI guNasAgarasUrijI ma.sA.nA paTTadhara tapasvIratna acalagacchAdhipati pa. pU. A. bha. zrI guNodayasAgarasUrijI ma. sA. eka mahAtmA chellAM 36 varSothI saLaMga varSItapanI ArAdhanA karI rahyA che. pariNAme "tapasvIratna' tarIke suprasiddha tavArIkhanI tejachAyA kahe to koI emane ema paNa kahI zake ke "evI to bhUla thaI jAya, emAM vAMdho nahIM." paraMtu AmAM koIne nahIM, paNa khuda emanA kriyApAtra AtmAne vAMdho hato ane khapI AtmA kyAreya potAnI jAtane chetare nahIM. AcAryazrIe pote ja sAmethI jAhera karyuM ke mAre kAyotsarga karavAno rahI gayo che mATe huM nUtana dIkSitane yogoddavahana ane vaDIdIkSA nahIM karAvuM, paNa thoDA ja divasamAM bIjA AcArya mahArAja padhAravAnA che, temanA haste badhuM thaze. kriyAnI AvI abhiruci, bhUla paratve ATalI sajAgatA ane AvI niSThA anumodanIya ja nahIM, vaMdanIya gaNAya. A AcArya bhagavaMtanA nAmano pUrvArdha eTale ApaNA 8 Atmapradezo ke jeo kadIpaNa karmathI DhaMkAtA nathI temanA mATe vaparAto zabda ane uttarArdha eTale jyotiSI devonA eka indra! (pa. pU. A. bha. zrI rucakacaMdrasUrIzvarajI ma.sA.). saLaMga covihArA 30 varSItapanA tapasvI pU. A.zrI vijayavasaMtasUrIzvarajI ma.sA. eka mahA tapasvI mahAtmA chellAM 37 varSathI saLaMga, covihArA upavAsathI varSI tapo karI rahyA che. temAM paNa 10 varSItapa covihAra chaThTha dvArA karyA. eka varSItapa covihAra chaThThanA pAraNe AyaMbilathI karyuM ane eka varSItapa covihAra aTTamanA pAraNe aTTamathI karyuM! ( 9 varSanI bAlyavayamAM dIkSita thayelA A mahAtmAe 28 varSanI uMmarathI saLaMga varSItapono prAraMbha karyo che! teo avAranavAra hastinApuramAM dhyAnazibiro calAve che. tA. 13-4-94nA caitra sudi 3nA pAlitANAmAM temanAM darzana thayAM hatAM! tyAre teo upAdhyAya pade birAjamAna hatA. hAla teo AcAryapade ArUDha thayA che. temanA guru eka suprasiddha AcArya bhagavaMta hatA ke jemanA nAmano artha paNa "priya" evo thAya che. have to A guru-ziSyanI joDIne oLakhI ja gayA hazo ne? hAla teo 40 jeTalA sAdhu bhagavaMto tathA lagabhaga 210 jeTalAM sAdhvIjI bhagavaMto dharAvatA gacchanuM netRtva saMbhALatA gacchAdhipati AcArya bhagavaMta che. 8 varSa pahelAM temanA varada haste kacchamAM 72 jinAlaya tIrthanI aMjanazalAkA pratiSThA thayela tathA gata varSe 1000 yAtrikonI 90 divasIya bhavyAtibhavya 99 yAtrA paNa teozrInI nizrAmAM yojAyela. teozrInA nAmamAM uparokta tIrthanA preraka temanA guradevazrInuM nAma paNa samAI jAya che! vaLI teozrInA nAma dvArA sUcita bAbata jemanA paNa jIvanamAM hoya teo A jagatamAM sarvatra sammAnanIya bane che. kaho jouM-koNa haze A guru-ziSyanI joDI? (acalagacchAdhipati pa. pU. A. bha. zrI guNasAgarasUrIzvarajI ma.sA.nA paTTadhara tapasvIratva acalagacchAdhipati pa. pU. A. bha. zrI guNodayasAgarasUrIzvarajI ma.sA.). prathama rAkha vahorAvAya to ja pAraNuM karavAno gupta abhigraha!!! pa.pU. A. zrI navaratnasAgarasUrijI ma. gata varSe vardhamAna AyaMbila tapanI 100 oLI paripUrNa karanAra eka mahAtmA prAyaH dareka oLInAM pAraNA vakhate vividha prakAranA abhigraha dhAraNa karatA. eka vakhata aTTamanA pAraNA prasaMge temaNe evo abhigraha manamAM dhArela ke koI prathama rAkha vahorAve to ja pAraNuM karavuM nahIMtara upavAsa cAlu rAkhavA! ghaNA ghare gocarI mATe gayA paraMtu rAkha koNa
Page #296
--------------------------------------------------------------------------
________________ 280 vahorAve!!! tethI maunapUrvaka pAchA pharyA. Akhare temanA saMsArI mAsInA ghare gayA. temaNe paNa . vahorAvavA lAyaka anekavidha vastuonAM nAma lIdhAM, paraMtu mahAtmAe mastaka dhuNAvI inkAra ja karyo tyAre mAsIthI rahevAyuM nahIM ane bolI javAyuM ke-"ATalI badhI vastuo hovA chatAM tame kazuM vahoratA nathI tyAre zuM have tamane rAkha vahorAvIe?!" mahAtmAe mastaka halAvI 'hA' pADI ane rAkha vahoravA mATe pAtaruM bahAra kADhyuM. mAsInA AnaMdano ane Azcaryano pAra na rahyo. Akhare temaNe prathama rAkha vahorAvI ane tyArabAda bIjI vastuo vahorAvI. dhanya che AvA ugra abhigrahadhArI tapasvI mahA munivarone! Aja mahAtmAe 95mI oLInA pAraNA prasaMge bhopAvaramAM tA. 21-1-94nA manamAM abhigraha dhArela ke pU. gacchAdhipati AcArya bhagavaMtazrInI upasthiti hoya, 100 oLInA ArAdhaka pAMca tapasvI hAjara hoya temaja eka ja divasanA nUtana dIkSita 3 ThANA (2 sAdhu tathA 1 sAdhvIjI) upasthita hoya tathA caturvidha zrI saMgha pAraNA mATe vinaMti karato hoya to ja pAraNuM karavuM! emanA utkRSTa puNya yoge Avo viziSTa abhigraha paNa eka ja divasamAM bapore 4 vAgye pUrNa thayela! pAMca varSamAM 108 aThThama teozrIe pUrNa karyA. temAM pUnAmAM eka vakhata aTTamanA pAraNA prasaMge manamAM dhArela abhigraha pUrNa na thatAM upavAsa cAlu rAkhyA. Akhare 11 upavAsa bAda abhigraha pUrNa thatAM pAraNuM karyuM? 89mI oLI ThAma covihAra avaDha AyaMbila dvArA phakta alUNA magathI pUrNa karI!... oLI sivAyanA divasomAM paNa dara mahine ochAmAM ochA 2 upavAsa, 4 AyaMbila tathA bAkInA divasomAM ekAsaNA hoya ja. 100 oLI pUrNa thayA bAda bIjIvAra pAyo nAkhIne 25 oLI pUrNa karI che. A mahAtmA dararoja savAre navakAra-sUrimaMtra Adino jApa kalAko sudhI kare che. purimaDha sudhI jApa pUrNa karyA pachI caturvidha saMgha ja paccakakhANa pAre. unALAnA vihAromAM paNa jApa pUrA na thAya tyAM sudhI pANI paNa vApare nahIM. vaLI sAMje paNa kAyama sUryAstathI 2 ghaDI pahelAM ja covihAranuM paccakakhANa svIkArI le! roja trikALa devavaMdana kare che. game tevI mAMdagImAM paNa baMne TAima UbhAM UbhAM apramattapaNe pratikramaNAdi kriyAo kare che. svabhAve atyaMta nikhAlasa che. 11 varSanI uMmare dIkSA grahaNa karanAra A mahAtmA 11 varSa pahelAM munivaramAMthI sUrivara banyA che. eka vAra to acUka temanAM darzana-vaMdana karavA yogya che. A mahAtmAnuM zubha nAma-akabara bAdazAhanA darabAramAM birabala vagere keTalIka viziSTa vyaktio mATe vaparAto zabda che! saLaga 108 upavAsa tathA 500 aThThAInA tapasvIull pU. paM.zrI nityAnaMdavijayajI ma.sA. tA. 21-1-94nA roja ghoghA baMdara pAse taNasA gAmamAM eka tapasvI mahAtmAnA darzana thayA hatA. bhAvanagara jillAnA methalA gAmamAM janma pAmela A mahAtmAe saM. 2008mAM 19 varSanI vaye pa. pU. AcArya bhagavaMta zrI vijaya pratApasUrIzvarajI ma. sA. pAse dIkSA aMgIkAra karI hatI. saM. 2032mAM teo paMnyAsa padavI pAmyA hatA. A mahAtmAe dIkSAthI agAu saM. 2002thI (13 varSanI uMmarathI) prAyaH dara mahine eka aThThAI tapa karavAno prAraMbha karela. uparokata divase amane maLyA tyAre temanI 496, aThThAI pUrNa thaI hatI. kula 500 aThThAI karavAnI temanI bhAvanA hatI je kyAranI paripUrNa thaI cUkI haze! A uparAMta paNa A mahAtmAe potAnA jIvanamAM nIce mujaba tapa-tapanI ArAdhanA karela che. upavAsa saMvata 108 2025 muMbaI-goDIjI 2012 surata 68 2007 mahuvA 2009 vAlakezvara sthaLa 81 51 Jain Education Intemational
Page #297
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 281 45 2010 bhAvanagara 21 2013 muMbaI-pAyadhunI mAsakhamaNa 2003 mahuvA mA khamaNa 2004 mahuvA mA khamaNa 2045 bhAvanagara saM. 2002thI dara varSe navapadajInI baMne oLImAM 9- AyaMbila sahita ArAdhanA kare che. 2051thI roja 11 bAdhI navakAravALIno jApa tathA 1 kalAka dhyAna kare che. gheTIpAgamAM jemanI mUrtinI pratiSThA karavAmAM AvI che te dhyAnI zrI maNivijayajI dAdAnI preraNAthI zarUAtamAM 10 miniTathI prAraMbha karIne pachIthI roja 1 kalAka dhyAna kare che. tapa-japa tathA dhyAnanA prabhAve avAranavAra svapnamAM lagabhaga 21 IcanA nIlavarNA pArzvanAtha bhagavaMtanAM darzana thAya che. temaja sapheda nAgarAjanAM darzana paNa svapnamAM temaja pratyakSa rUpe paNa avAranavAra thAya che. haMmezAM AnaMdamAM rahenArA' A yathArthanAmI mahAtmAe ghoghAmAM 15 cAturmAsa karela che. 77 varSanI jaipha vaye guNaratna saMvatsara tapanA bhIkha tapasvI munivarazrI somatilakavijayajI mae amadAvAdamAM janmela suzrAvaka zrI hIrAlAla DAhyAlAla gAMdhIe 68 varSanI vRddha vaye muMbaImAM saMyamano svIkAra karyo. ATalI moTI uMmare dIkSA levA chatAM 9 varSanA dIkSA paryAyamAM temaNe je tapa-tapanI addabhuta ane ajoDa ArAdhanA karI che te kharekhara herata pamADe tevI che. A rahI temaNe potAnA jIvanamAM karela ajoDa tapazcaryAnI yAdI. hAtha joDIne ahobhAvapUrvaka vAMcavA vinaMti. (1) aThThamanA pAraNe aThThamathI eka varSItapa. (2) chaThThanA pAraNe chaThThathI eka varSItapa. (3) ekAMtara upavAsa-besaNAthI be varSItapa. (4) siddhi tapa. (43 divasamAM 36 upavAsa.) (5) zreNitapa. (110 divasamAM 83 upavAsa.) (6) siMhAsana tapa (30 divasamAM 25 upavAsa) (7) samavasaraNa tapa (80 divasamAM 64 upavAsa) (8) mA khamaNa tapa (saLaMga 30 upavAsa) (9) jina kalyANaka tapa (474 divasamAM 263 upavAsa) (10) vIza sthAnaka tapa (eka oLI 20 chaThThathI bAkI 19 oLI chUTA 20 upavAsathI.) (11) laghudharmacakratapa (82 divasamAM 43 upavAsa + 39 besaNA) (12) bRhat dharmacakratapa (132 divasamAM 69 upavAsa + 63 besaNAM) (13) ekAMtarA 500 AyaMbila. (14) vardhamAna tapanI pa3 oLI. (15) A uparAMta navapadajInI oLIo, indriyajaya tapa, kaSAyajaya tapa, yogazuddhi tapa, mauna ekAdazI tapa, jJAnapaMcamI tapa, poSadazamI tapa, 14 pUrvanuM tapa, akSayanidhi tapa, 45 Agama tapa, zatruMjaya tapa, paMcaraMgI tapa, yugapradhAna tapa, ratnapAvaDI tapa, covIza bhagavAnanAM ekAsaNA, be aThThAI tapa, 11 upavAsa Adi aneka tapa karyA. gRhasthapaNAmAM paNa traNa upadhAna, siddhagirinI 99 yAtrA, 10 jeTalA cha'rI saMghomAM joDAIne vividha tIrthonI yAtrAo, 4 ThekANe jinabiMbo bharAvyAM, 6 varSa sudhI dara pUname siddhagirinI yAtrA, siddhagirimAM be cAturmAsa, be vAra svadravyathI aSTottarIsnAtra saha aThThAI mahotsava vagere anekavidha ArAdhanAo temaNe karI hatI. jApa tapanI sAthe japa bhaLe to sonAmAM sugaMdha jevuM thAya ane adbhuta cittazuddhino anubhava thAya. mahAtapasvI munirAjazrIe potAnA jIvanamAM nIce mujaba jApa karyA hatA. , (1) navakAra mahAmaMtranA jApa.... 1 karoDa. (2) "namo arihaMtANaM' padanA jApa.......... 50 lAkha. (3) "siddhA siddhi mama disaMtu...... 1 karoDa. (4) "OM hrIM zrIM ahaM nama:' ..... 9 lAkha. (5) "namo loe savva sAhUNaM'....... 9 lAkha, Jain Education Interational
Page #298
--------------------------------------------------------------------------
________________ 282 caturvidha saMgha (6) sarasvatI maMtra .... 1 lAkha. (dAdAguru : 5.pU. A.bha. zrI vijayabhuvanabhAnusUrIzvarajI ma. anya pavitra maMtronA paNa lAkhonI saMkhyAmAM jApa karela sA.) guru : pa. pU. A. bha. zrI dharmajitasUrIzvarajI ma.sA.). che. AvI rIte anekavidha tapa-japathI tana-manane keLavyA pachI kariyAtAmAM bhIjAvelI roTalInA AyaMbilathI tA. 10-3-88thI temaNe guNasaMvatsara nAmanI sudIrgha bhIkha "mahAnizItha sUtra'nA yogohana karatA munizrI tapazcaryAno prAraMbha karyo. soLa mahinAnA A ugra tapamAM kula 407 upavAsa tathA 73 pAraNAM Ave che. bhagavAna zrI * munazrI udayaratnasAgarajI ma.sA. mahAvIra svAmInA ziSya baMdhaka aNagAre tathA meghamuni vageree lagabhaga 17 varSanI uMmare "mahAnizItha sUtra'nA A tapa karyAno ullekha zAstromAM Ave che. tyArabAda chellAM yogodvahana karI rahelA eka munivare 52 divasa sudhI phakta seMkaDo varSanA itihAsamAM A tapa karyAno koI ullekha kyAMya kariyAtuM ane roTalI dvArA AyaMbila karyA hatAM. jaNAto nathI. kariyAtAmAM roTalIone bhIMjavIne ardho kalAka sudhI dara mahine eka eka upavAsanI vRddhi karatAM 12 rahevA detA ane tyArabAda prasanna citte vAparatA. mahinAmAM 12 upavAsanA pAraNe 12 upavAsanI sAdhanA pUrNa emanI anumodanArthe aneka sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtoe karI. 13mA mahine paNa 13 upavAsa pUrNa karI, besaNuM karI, ekAda divasa kariyAtA ane roTalIthI AyaMbila karyA hatAM. punaH thoDI asvasthatA chatAM makkamatAthI 13 upavAsanuM dhanya che rasanA vijetA munivarane! paccakhANa karyuM. temAM bIjA upavAsanA (tA.14-3-89) A munivara keTalAka varSa ThAma covihAra ekAsaNAM sAthe divase thoDI asvasthatA vadhI. bI.pI. lo thaI gayuM ane veDhA adhyayana-adhyApanamAM lIna rahe che. upara navakAra mahAmaMtranuM raTaNa karatAM karatAM tema ja nizrAdAtA AcArya bhagavaMtAdinA mukhethI navakAra sAMbhaLatAM dehapiMjaramAMthI temanA vaDIla baMdhue temanAthI agAu dIkSA lIdhela che mukta thaI paraloka tarapha prayANa karI dIdhuM. samAdhimaraNane sAdhI tathA pitAzrIe paNa pAchaLathI dIkSA lIdhI che. sADA pAMca akSaranA A munivaranA nAmanA eka suprasiddha upAdhyAya lIdhuM. bhagavaMte racelAM aneka stavano tathA sakjhAyo jaina saMghamAM Aje AvA bhISma tapa daramyAna munizrI pAraNAnA divasa khUba gavAya che. tathA prathama upavAsanA divasa sivAya kyAreya divase sUtA nahIM. A munivara samudAya (gaccha)nA che tenAM traNa nAma rAtre paNa mAtra 4-5 kalAkathI vadhu nidrA letA nahIM. badho ja samaya maunapUrvaka svAdhyAya ane jApa vageremAM vItAvatA. tapa japanA prabhAve anekavAra temane viziSTa AdhyAtmika anubhava kaho jouM koNa haze A munivara! ane teo kayA thatA ane avarNanIya AnaMda anubhavatA. 480 divasanA cAlu samudAyanA haze?! (pU. munirAjazrI udayaratnasAgarajI ma.sA. bhISma tapamAM munizrI 370mA divase kALadharma pAmyA. 370 vidhipakSagaccha-acalagaccha-aMcalagaccha) divasamAM 306 upavAsa ane 64 pAraNAM karyo. bAra varSamAM 4rapa saMskRta-prAkRta graMthono abhyAsa! ! ! AvA bhISma tapasvI munivaranAM caraNomAM koTiza pa. pU. munizrI mokSaratnavijayajI ma.sA. vaMdanA. temanA nAmanA be akSaranA pUrvArdhano artha "caMdra' thAya che eka munivare mAtra 12 varSanA dIkSA paryAyamAM saMskRtatathA uttarArdha jinAjJApAlananA pratIkane sUcave che. (pa. pU. prAkRta bhASAmAM vyAkaraNa-nyAya-SaDradarzana-jaina Agama vagerenA munirAja zrI somatilakavijayajI ma.sA.) 425 jeTalA kaThina graMthono abhyAsa karyo hato tathA aMgrejI temanA gacchAdhipatinA nAmano artha jagatamAM sUrya bhASAmAM 38 jeTalAM pustakonuM vAcana karyuM hatuM! kevI adbhuta samAna' evo thAya che tathA gurudevanA nAmano artha "dharma vaDe haze emanI jJAnapipAsA, tIkSNa medhA ane apramattatA! ! ! jItanAra' evA AcArya bhagavaMta thAya che. teo baMne paNa Avo ajoDa jJAnAvaraNIya karmano kSayopazama hovAM chatAM kAladharma pAmyA che. niHspRhatA ane aMtarmukhatA evI anupama hatI ke AjIvana Jain Education Intemational
Page #299
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA ziSya na karavAno tathA vyAkhyAna na vAMcavAno temano dRDha saMkalpa hato!!! be mumukSuoe emanI pAse ja dIkSA levAno potAno nirNaya jAhera karyo chatAM paNa teo potAnA saMkalpathI jarApaNa vicalita na thayA. Akhare mumukSuone premathI samajAvIne bIjAnA ziSya banAvarAvyA! tamAma miSTAnna, phUTa, mevo vagere aneka vastuono temaNe kAyama mATe tyAga karyo hato. gRhasthapaNAmAM grejyueTa thatI vakhate roja isrITAiTa apaTuDeTa kapaDAM paheravAnA zokhIna hovAM chatAM paNa dIkSAbAda 'odhaniyukti' AdinA zAsravacana mujaba varSamAM phakta eka ja vAra vatra prakSAlana karatA. dhIre dhIre emanA grupamAM emanA gurudeva sahita lagabhaga tamAma munivaro ane aneka sAdhvIjI bhagavaMto paNa temanuM anusaraNa karIne Aje paNa varSamAM phakta eka ja vAra vasraprakSAlana kare che!!! aneka munivarone temaNe khUba ja udAratApUrvaka jJAnadAna karyuM che. aneka saMghomAM jJAnabhaMDAro vyavasthita karAvyA che. ajoDa vidvattA hovA chatAM paNa temanAmAM gurusamarpaNabhAva ane gurudeva tathA glAna-vRddha Adi munivaronI sevA karavAnI vRtti paNa atyaMta anumodanIya koTinI hatI! jinazAsananA aNamola jhaverAta samAna AvA muniratna mAtra 29 varSanI nAnI vayamAM tA. 2-5-87nA roja vihAra daramyAna pAchaLathI ghasamasatI AvatI TrakanI aDapheTamAM AvI jatAM kAladharma pAmyA che!...... karmanI gati kevI vicitra che!!! temanA jIvanacaritrane varNavatuM eka pustaka prakAzita thayuM che, jenuM nAma che barasa rahI akhiyAM'. pratyeka sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtoe A pustaka acUka vAMcavA jevuM che. temaNe vAMcelA 425 saMskRta-prAkRta graMthonI nAmAvali paNa e pustakamAM che. A munivaranA nAmano aDhI akSarano pUrvArdha eTale sahu dharmI jIvonuM mukhya dhyeya ane aDhI akSarano uttarArdha sahu saMsArI jIvone khUba ja game che. have to samajI gayA ne koNa haze A mahAmunivara?! zAbAsa! emanA gurudevazrI eTale vartamAnamAM zibironA mAdhyamathI hajAro yuvAnonA jIvanamAM 'TarniMga poinTa' lAvanArA, yuvA jAgRtipreraka, zAsanaprabhAvaka, uttama ArAdhaka, AcArya bhagavaMtazrI! For Private 283 koTi koTi vaMdana hojo AvA AcArya bhagavaMtone tathA mahA munivarone ! ! ! (pa. pU. munirAja zrI mokSaratnavijayajI ma.sA.). guru : pa. pU. A. bha. zrI guNaratnasUrIzvarajI ma.sA.) saMskRta bhaNavA mATe roja 12 mAIla chANIthI vaDodarA vacce Ava-jAva!!! saMghasthavira 5. pU. A.zrI siddhisUrIzvarajI ma.sA. lagabhaga so varSa pUrvenI A vAta che. jJAnAbhyAsa rasika eka munivara saMyogavazAta potAnA vaDIlo sAthe chANImAM keTalAka mahinAo sudhI rokAyA hatA. te samaye vaDodarA rAjyanA rAjArAma zAstrI saMskRtanA moTA vidvAna lekhAtA. munivarane thayuM ke-'AvA vidvAna pAse saMskRta kAvya ane nyAyazAstrono abhyAsa karavAnuM maLe to kevuM sAruM!'.....Akhare vinayapUrvaka vaDIlonI anumati meLavIne teo roja savAre chANIthI cha mAilano vihAra karIne vaDodarA jatA. tyAM paMDitajInI sagavaDa mujaba adhyayana karIne pAchA cha mAila page cAlIne chANI AvI jatA! A krama mahinAo sudhI cAlyo! kevI tIvra adhyayanaruci haze e mahAtmAnI! AgaLa jatAM e mahApuruSa AcArya padavI pAmyA. mahAna zAsanaprabhAvaka banyA. 105 varSanA dIrghAyuSI thayA. temAM chellAM 33 varSa saLaMga varSItapa karyAM!!! tenAthI agAu 26 cAturmAsa daramyAna dara comAsAmAM ekAMtarA upavAsa karatA, jApa, dhyAna ane haThayoganA paNa teozrI sArA abhyAsI hatA. 85 varSanI jaipha vaye temaNe siddhagiri tathA giranAranI yAtrA page cAlIne karI hatI. nAnapaNathI ja vairAgyavaMta evA temane vaDIlonA ati AgrahathI na chUTake lagna karavAM paDela, paraMtu 3 varSanA anAsakta lagnajIvana bAda 23 varSanI uMmare temaNe svayaM mastakanuM muMDana karAvIne sAdhuveSa paherI lIdho hato! kuTuMbIo sAme thayA, to traNa divasa sudhI bhUkhyA-tarasyA eka oraDAmAM bharAI rahevAnuM maMjUra rAkhyuM paraMtu potAnA nirNayamAM aDaga rahyA. Akhare kuTuMbIoe saMmati ApI hatI. temanI dIkSA pachI pAMca varSe temanAM dharmapatnI, sAsu tathA sALAe paNa dIkSA lIdhela! aDhI akSaranA temanA nAmane sahu mumukSu AtmAo avazyameva jhaMkhe che! Personal Use Only
Page #300
--------------------------------------------------------------------------
________________ 284 vihAramAM 84mI oLI sAthe roja cAra vakhata vAcanA tathA vyAkhyAna ApatA munivara pU. gaNivaryazrI kalyANabodhivijayajI ma.sA. dazeka varSa pUrve vihAra daramyAna be mahinAnA samayagALAmAM judA judA cha gAmomAM thoDA thoDA divasonA AMtare dazeka ThANAnA eka grupa sAthe maLavAnuM thayuM. vairAgyadezanAdakSa tarIke suprasiddha e AcArya bhagavaMte gRhasthapaNAmAM premasagAI thayA pachI jinavANI zravaNanA prabhAve vairAgya pAmI lagna karyA vinA ja dIkSA laI lIdhI! (5. pU. A. bha. zrI hemacaMdrasUrIzvarajI ma.sA.). emanI sAthe emanA eka prabhAvaka ziSyaratna che ke jeo temanAM dareka kAryomAM jamaNA hAtha tarIke sAro evo sahayoga ApI rahyA che. e mahAtmAe 84mI oLInuM pAraNuM caitra mahinAmAM-garamInA divasomAM karyuM. rojanA cAlu vihAromAM paNa e mahAtmA 84mI vardhamAna AyaMbila tapanI oLI karatA ane sAthe vyAkhyAna vAMcatA tathA sahavartI mahAtmAone 'dazavaikAlika sUtra' vagere judA judA, cAra viSayonI vAcanA ApatA. vihAra, saLaMga AyaMbila, vyAkhyAna, cAra vakhata vAcanA A badhuM hovAM chatAM e mahAtmAnA mukha upara je prasannatA ane sAhajikatA hatI te kharekhara anumodanIya hatI. navA AMgatukane khyAla paNa na Ave ke A mahAtmAnI ATalI moTI oLI cAlatI haze ! 2 varSa pahelAM temaNe 100 oLI pUrNa karI lIdhI che. A uparAMta lekhana-jApa temaja yuvA zibira, navapadajInI sAmUhika oLI, prAcIna sAhityano uddhAra, vividha mahotsavo vagerenuM Ayojana paNa mukhyatve A mahAtmA saMbhALatA. AcArya bhagavaMtanuM svAsthya nAdurasta rahetuM hovA chatAM A mahAtmAnA AvA sAtha sahakArathI khUba ja rAhata rahe che. pariNAme AvA vinIta ziSya upara temanI pUrepUrI kRpA Utare e sahaja che. dhana dhana zAsana maMDana munivara !!! A mahAtmAnAM darzana to kalyANakArI che ja paraMtu temanA nAmano pUrvArdha paNa kalyANarUpa che ane uttarArdha eTale 'jaya vIyarAya' prArthanA sUtra dvArA vItarAga paramAtmA pAse je lokottara evI 13 bAbatonI mAMgaNI karavAmAM Ave che temAM sauthI chellI bAbatane sUcavato be akSarano zabda ! (pa.pU. gaNivaryazrI kalyANabodhivijayajI ma.sA.) For Private caturvidha saMgha roja be-traNa kalAka prabhujI samakSa ubhA ubhA vaMdanA.....anumodanA.... garbhAnA adbhuta ArAdhaka pravartaka pade birAjamAna eka mahAtmAno ghaNA varSothI eka adbhuta nityakrama cAlI rahyo che. teozrI roja jinAlayamAM prabhujI samakSa 2 thI 3 kalAka sudhI satata ubhA ubhA paramAtma vaMdanA, mahA puruSone vaMdanA, satpuruSonAM sukRtonI anumodanA, tathA svaduSkRtonI garha khUba ja gadgad haiye bhAvibhora banIne maMdasvare uccArapUrvaka kare che tyAre temanI AMkhomAMthI ahobhAva tathA pazcAttApabhAvajanya azruonI dhArA vahetI hoya che. A azrudhArAmAM agaNita karmono kATamALa dhovAIne sApha thaI jato hoya che. A ArAdhanA dvArA adbhuta citta prasannatAnI anubhUti teozrI karI rahyA che. teozrInA eka ziSya paNa e ja rIte ArAdhanA karI rahyA che. keTalAka saMghomAM paNa temaNe A ArAdhanA karAvatAM badhAMne khUba ja AnaMda thayela che. A mahAtmAe bALabhogya zailImAM 'saMskAradhana' nAmanI pustikAono seTa taiyAra karela che, je bALakomAM jainatattvanA saMskAronuM siMcana karavA mATe khUba ja upayogI puravAra thayela che. bIjAM paNa keTalAMka suMdara pustakonuM Alekhana teozrIe karela che. teozrInA laghubaMdhue paNa saMyama svIkArela che. teo Aje AcArya pade birAjamAna che. Agamo tathA karmasAhityanA sArA abhyAsI teozrIe lokabhogya zailImAM saMkhyAbaMdha pustakonuM Alekhana karela che. temAMnAM keTalAMka pustako to khUba ja lokapriya thayela che. vaLI temanAM sumadhura pravacano paNa ghaNAnAM jIvanamAM 'TarniMga poinTa' lAvavAmAM nimittabhUta banyAM che. uparokta pravartaka mahAtmAnA nAmano pUrvArdha tAraka tattvatrayInA eka tattvano sUcavanAro che, jyAre uttarArdhano artha 'chupAyela' evo thAya che. teozrInA laghubaMdhu AcArya bhagavaMtanA nAmanA pUrvArdhano artha 'kalyANa' evo thAya che. uttarArdha upara mujaba jANavo. vaMdana ho e baMdhuyugala mahAtmAone. Personal Use Only (pa. pU. pravartaka zrI dharmaguptavijayajI ma.sA., pa. pU. A. bha. zrI bhadraguptasUrIzvarajI ma.sA.).
Page #301
--------------------------------------------------------------------------
________________ 285 tavArIkhanI tejachAyA ziromaNi tapasva cAritradhara pa.pU.A.zrI kumudacaMdrasUrijI ma.sA. pUjyapAda zAsana samrATazrI samudAyanA mugaTamaNi tapasvIratna suvizuddha cAritradhara pUjyapAda AcAryazrI vijayakumudacaMdrasUrIzvarajI ma.no janma saM. 1954nA mAgazara vada-1ne divase thayo hato. paraMtu saMyamamArge saMcaravAno suyoga sAMpaDyo moTI uMmare eTale ke saM. 1997nA mAgazara suda-2ne maMgala dine zrI zAsanadevanA sAmrAjyamAM eka ugra tapasvIrUpe amara thavA avatAra lIdho hoya tema pUjyazrI vayovRddha avasthAmAM paNa ekadhArI tapasyA karatA rahyAM. A tapasAdhanA daramiyAna teozrIne 2013nA mAgazara sudi 10ne divase gaNipada, saM. 2014nA aSADha sudi 10ne divase paMnyAsapada. saM. 2024nA poSa vadi ne divase upAdhyAyapada tathA saM. 2029nA mAgazara suda-2ne divase AcArya padavIthI vibhUSita karavAmAM AvyA. tapasyA ja pUjyazrInA jIvanano paryAya che. pUjyazrIe vardhamAna tapanI 174 oLI, namaskAra mahAmaMtranA satata (saMlagna) apramattabhAve 68 upavAsa, paMca maMgala mahAkRta skaMdhanA padavAra 68 upavAsa siddhitApUrvaka 45 upavAsa, 19 siddhitapa, 2 mAsakSamaNa, 1 zreNItapa (68 upavAsa + 28 pAraNA=112 divasa) 127 navapadajI bhagavaMtanI oLI, varSItapa 2, 48 varSathI prAyaH ekAsaNA, 500 AyaMbila satata be vAra, zrI siddhAcala girirAjanI 1800 upara yAtrA, zrI girinArajInI 108 yAtrA, cattArI-aTTa-daza-doya, bIjI porasInuM pANI, ane bIjI porasIno AhAra grahaNa karavAno saMkalpa varSothI, tapanI sAthe namaskAra mahAmaMtrano karoDono jApa-vardhamAna vidyA, sUrimaMtra Adino lAkhonI saMkhyAmAM vidhipUrvaka jApa zrI vIzasthAnakanA 400 upavAsanI satata ekAMtara ArAdhanA, jesalamera, mAravADa, coravADa, kaccha vagerenI paMcatIrthI tathA sametazikhara, zaMkhezvara, bhoMyaNI, pAnasara, zerisA Adi aneka tIrthonI yAtrA, dharmacakra tapa ekAMtara, 92 varSanI vaye 98 jinanI ArAdhanA temaja teozrInI nizrAmAM surata zrI vAsupUjya svAmI Adi 102 jinabiMbonI pratiSThA, pAlItANAmAM upadhAno, yAtrA saMgho, aneka dharmakAryo saMpanna thayA. pUjyazrIno svargavAsa 2048mAM pAlanapuramAM thayo. A mahAtapasvI gurubhagavaMtane punaH punaH vaMdana! - saMpAdaka lamahAsuyaka (namaka) " namo arihatANa namo siddhArtha namo AyariyANa namo ubajjhAyANa namo loe sanya sAhUNa eso paMcanamukAroM savya pAyappaNAsaNo maMgalANa ca sabcesi paTama havA megalaM ' UN Jain Education Intemational
Page #302
--------------------------------------------------------------------------
________________ 286 | caturvidha saMgha zamI zAzanaprabhAvaka gacchanAyako jaina zvetAmbara mUrtipUjaka saMpradAyamAM paNa pUrvakALathI aneka gaccho astitva dharAve che. saiddhAMtika bAbatomAM samAna mAnyatA hovA chatAM bhinnabhinna gaccho vacce samAcArInI bAbatamAM nAnI-moTI bhinnatA hoI zake. vartamAnamAM tapAgaccha, kharataragaccha, aMcalagaccha, pAyacaMdagaccha, vimalagaccha AdinI zramaNaparaMparA maujuda che. tapAgacchamAM paNa vividha samudAyo che. A dareka samudAyanA nAyaka pade samartha suvihita gItArtha pUjya AcArya bhagavaMtanI varaNI thAya che. A pUjya gacchanAyaka AcArya bhagavaMtonA saphaLa netRtva heThaLa vizALa zramaNa-zramaNI samudAyanuM sucAru yogakSema thAya che. A gacchanAyakonA AjJAtaMtra heThaLa zramaNadharmanI garimAnuM suMdara jatana thaI rahyuM che. ja A virala vibhUtionAM jIvana evAM guNagarvIlAM jovA maLyAM, jemAM jAjalyamAna tapobaLa, saniSTha AtmabaLa, naisargika buddhipratibhA ane sAttvika prabhAvazIlatAnA abhuta guNonI sAkSAta mUrtionuM darzana thayuM. mahAna vyaktimattA ane anekavidha zAsanaprabhAvanA lIdhe A badhA mahApuruSo bhAre moTuM mAnapAna pAmyA ane zrI caturvidha saMghanA parama hitaciMtako gaNAyA. vizvakalyANanA vratadhArI, samartha samayadeTA, zAsanaprabhAvanAnA parama prabhAvaka, suvAhaka, dharmamaMdiro- sarasvatI maMdiro- satkarmamaMdiro sthApavAnI ughoSaNA karanAra yugapuruSa : pU. AcAryadiveza zrI vijayavallabhasUrIzvarajI mahArAja sAheba pUjyapAda AcArya zrI vijayavallabhasUrIzvarajI mahArAja gujarAtanI sAMskRtika ane zaikSaNika nagarI vaDodarAmAM janmyA hatA. teozrIno janma saM. 1927nA kArataka suda bIja (bhAI bIja) ne divase thayo hato. pitAnuM nAma dIpacaMdabhAI ane mAtAnuM nAma icchAbahena hatuM. pUjyazrInuM saMsArI nAma chaganabhAI hatuM. temane bIjA traNa bhAIo ane traNa baheno hatAM. jainadharma pratye vizeSa ruci to vaMzaparaMparAgata hatI. saM. 1942nA varSamAM jJAna-saMyamanI sAkSAt mUrti samA parama pUjya yugapradhAna AcArya zrI vijayAnaMdasUrIzvarajI mahArAja (AtmArAmajI mahArAja)nuM vaDodarAmAM Agamana thayuM. teozrInuM vairAgyamaya pravacana sAMbhaLatAM ja nAnA, paNa vairAgya-vAsita chaganalAlanA mana rUpI haraNe jANe ke moralIno nAda sAMbhaLyo! 1943mAM pU. zrI AtmArAmajI mahArAja, rAdhanapuramAM cAturmAsa sthita hatA, tyAre chaganalAla kuTuMbIjanonI saMmati maLatAM rAdhanapura AvyA. vaizAkha suda 13ne zubha dine munizrI harSavijayajI mahArAjanA hAthe dIkSA ApavAmAM AvI. dAdA gurue nAma ApyuM munizrI vallabhavijayajI. saMyamapaMthanA pravAsInA lalATe kharekhara vallabha banavAnuM ja lakhAyuM hatuM. pUjyazrIe paMjAbamAM A pramANe pravRttio AdaravAno saMkalpa karyo : (1) AtmAnaMda jaina sabhAnI paMjAbanAM aneka nagaromAM sthApanA. (2) gujarAnavAlAmAM Jain Education Intemational
Page #303
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 280 samAdhimaMdira. (3) Thera-Thera pAThazALAnI sthApanA. (4) amadAvAdamAM yojAyelAM munisaMmelanomAM viziSTa yogadAna AtmAnaMda' (vijayAnaMda) patrikAnuM prakAzana. pUjyazrIe potAnA ApyuM. pUjyazrI jyAM jyAM jatA, tyAM tyAM snehasaMmelana goThavI, jIvanakALa daramiyAna vahelAmoDA badhA saMkalpo pUrA karyA. lokonA parasparanA matabhedo miTAvI, saMpa-sahakAranuM vAtAvaraNa teozrInI preraNAthI saM. 1993mAM zreSThI zrI kastUrabhAI racatA. prabhu, mahAvIranA sau anuyAyIoe mahAvIranA nAme lAlabhAInA haste zrI AtmAnaMda jaina kolejanI sthApanA eka thavuM joIe evI mAnyatA hatI. bhale sau potapotAnI rIte karavAmAM AvI. pU. dAdAgurunA svargavAsa pachI satata tera varSa sAdhanA-ArAdhanA kare, paraMtu saunuM lakSya to eka ja che ane sudhI paMjAbanA vividha pradezomAM vihAra karIne teozrIe aneka te Atmazuddhi ane Atmazuddhino prathama pAyo che premabhAva, zaikSaNika, sAMskRtika ane saMgha-aikyanAM samartha kAryo karyA. Ama nispRhI ane nirahaMkArI vRtti. tethI jaina samAjamAM sneha, saMpa pUjyazrIe eka mahAna mAnavatAvAdI sAdhu tarIke paMjAbanA ane sahakAra atyaMta Avazyaka che ema manAvatA. sarvadharmapremIono prema saMpAdana karyo ane gurue ApelI samAjasudhAraNA : AcAryazrI eka karmaniSTha yogI hatA. 'paMjAbane sAcavavAnI AjJAnuM pUrNa zakti lagAvIne pAlana karyuM. - teozrIne "sudhAraka' ane "samayajJa' evAM vizeSaNothI paMjAbane karmabhUmi banAvI chatAM teozrIne "saba bhUmi gopAla navAjavAmAM Ave che. teozrI dharma, darzana ane samAjane kI' pramANe badhA ja pradezo pratye premabhAva hato. rAjasthAna, joDanArA eka viziSTa ane samayadarzI puruSa hatA. A traNe gujarAta ane mahArASTrane paNa potAnI zaktino lAbha Apyo. kSetronA vikAsamAM pUjyazrIe avirata puruSArtho karyA. samAjane gujarAtamAM pAlanapura, pATaNa, amadAvAda, surata, vaDodarA, nirvyasanI, prabuddha, vivekI ane sadguNasaMpanna banAvavAmAM rAdhanapura, DabhoI, miyAgAma, khaMbhAta, pAlitANA Adi sAdhuoe yogya yogadAna ApavuM joIe. sthaLoe, rAjasthAnamAM sAdaDI, phAlanA, bIkAnera vagere sthaLoe upasaMhAra : mahApuruSonAM caritro pAmavAM sahelAM nathI. tathA mahArASTramAM muMbaI, pUnA, belApura vagere sthaLoe cAturmAsa pU. A. zrI vijayavallabhasUrIzvarajI mahArAja sAgara samAna karyA. jIvananAM aMtima varSo mahAnagarI muMbaImAM vitAvIne 84 dRSTi dharAvatA hatA. teozrI mAtra jainAcArya ja na hatA, paNa varSanI pAkaTa vaye saM. 2010nA bhAdaravA suda 10 ne maMgaLavAre bhAratanA mahAna saMtapuruSomAMnA eka hatA. pUjyazrI bapore 2-30 vAgye zAMtipUrvaka-samAdhipUrvaka mahAprayANa karyuM. sarvadharmabhAvanI dRSTi dharAvatA hatA. rUDhigata kriyAkAMDa ane jinazAsananuM eka mahAna prakaraNa pUrNa thayuM. gatAnugatika anuSThAnomAM rAcatA samAjane pUjyazrIe nUtana jo adhyAtmika keLavaNI haze to Adhunika bhaNatara yugadRSTi ApI. zikSaNa ane samAjanA utkarSa mATe sahune nAstikatA ane svacchaMdatA tarapha ghasaDI nahIM jaI zake ane sajAga karyA. teozrI mAnatA ke, "dharma eTale mAtra derAsaraAdhunika keLavaNI haze to samAjamAM sammAnanIya sthAna pAmaze. upAzraya nahIM, paraMtu jIvananuM vyApaka darzana ane jIvananI sarva vyApAra, udyoga, nokarI AdinAM kSetramAM uttama sthAna prApta thaze. pravRttiomAMthI abhivyakta thatA saMskAro." pUjyazrI sAcA Ama, pUjyazrInuM A vizALa ane uddAtta darzana hatuM ane te arthamAM yugadeSTA ane samayadarza AcArya hatA. vartamAna pramANe teozrI samAjotkarSa ane dharmaprabhAvanA mATe samagra samayamAM jinazAsanamAM nUtana samRddhi ane saddharatAnAM darzana thAya jIvana daramiyAna aneka pravRttio karatA rahyA. che te AvA samartha AcAryadevone AbhArI che. evA divya, saMgha-ekatA : pUjyazrI khUba vizALa dRSTi dharAvatA bhavya jIvanathI sva-parikalyANanAM sarvocca zikharo sara karanArA hatA. jaina-jainetaromAM bheda jotA nahIM. jainadharma aMtargata gaccha, AcArya bhagavaMtane koTi koTi vaMdanA! mata, vADA Adi teozrInA lakSamAM AvatA nahIM. A kArya mATe pa. pU. A.zrI ratnAkarasUrijI ma.sA.nI preraNAthI Atmavallabha teozrIe saM. 1968mAM vaDodarAmAM ane saM. 1990mAM ' ratnatrayI ArAdhanA TrasTanA saujanyathI ha. manubhAI javerI Jain Education Intemational
Page #304
--------------------------------------------------------------------------
________________ mANe 288 caturvidha saMgha parama pUjya zAsanasamrATa sUricakravata, prauDhapratApI, mahArAjAdhirAja, jemanI zItaLa chatrachAyAmAM aneka bhavyAtmAo saMyamI thayA, aneka vidvAno AcAryo banyA, samakita vadhAre prajvalita banyuM, mahuvAnI dharatI para janmyA ane vidhinA akaLa vidhAna pramANe mahuvAmAM ja kALadharma pAmyA, zanivAre vizAkhA nakSatramAM 20 ghaDI ane 15 paLe janma, zanivAre e ja samaye dehavilaya vItarAgazAsananI mahAna vibhUti e mArI pa.pU. A.zrI vijayanemisUrijI ma.sA. dharatI 42 anekavidha zAsanaprabhAvanAne lIdhe vIsamI sadInA sauthI vidivALI sakata moTA sUricakra-cakravartInuM mAnabharyuM sthAna pAmanAra pUjyazrIno janma saurASTranI sAhasazrI dharatI ane prakRtithI pallavita mahuvA dhArA, (madhumatI) nagarImAM thayo hato. bhAvanagara rAjyanA e temanI zItaLa gauravavaMtA baMdare zeTha padmA tArAnA nAmano AMkaDo cAlato. e OANImAM aneka vaMzanA dharmapremI lakSmIcaMda devacaMda ane divALIbAnA gRhe saM. mAmAno 1929nA kArataka suda 1ne divase pRnotA putra "nemacaMda'no janma emI varaNa. thayo. custa dharmapAlananA AgrahI, sadAcArI tema ja sAdAI ane bhAgavatI dIkSA aMgIkAra karI ane nemacaMdamAMthI munizrI saMtoSanA jIvanavratane varelAM saMskArI mA-bApanI zItaLa chAyA nemavijayajI banyA ane te sAthe ja gurusevA, saMyamasAdhanA ane tathA traNa baheno ane eka bhAInA hetabharyA sahavAsa vacce jJAnopArjanamAM ekaniSTha banI gayA. nemacaMdano uchera thato hato. khapajoguM vyAvahArika zikSaNa laIne saM. 1949mAM vAtsalyamUrti gurudevanI zILI chAyA cauda varSanI vaye dhaMdhe vaLagyA, paraMtu temano AtmA koIpaNa gumAvI. AthI pUjyazrInA hRdayane ghaNo AghAta lAgyo, paraMtu sAMsArika pravRttimAM rAjI thato na hato. mULabhUta jijJAsAvRtti, jJAna-tapanI sahAye alpa samayamAM svasthatA prApta karI lIdhI. dharmaci ane jJAna-tapa mATe preratI hatI. pariNAme, dhaMdho choDIne tyAra bAda, sUkSma ane tIkSNa buddhinA baLe alpa samayamAM aneka vaLI abhyAsa tarapha vaLyA. emAM dhArmika abhyAsa pratye vizeSa zAstronuM UMDuM avagAhana karyuM eTaluM ja nahIM, jainadarzananI sAthe ruci keLavAtI cAlI. potAnI adbhuta smaraNazakti ane tIvra anya darzano-sAMkhya, yoga, mImAMsA, vedAMta vagerenuM paNa jJAna dhAraNAzakti dvArA vadhu protsAhita thayA. pitAzrInI anujJA saMpAdana karyuM. temanI A jJAnalabdhi ane tenAthI samRddha meLavI vadhu abhyAsArthe bhAvanagara AvyA. ahIM gurudevazrI vidvattApUrNa vyAkhyAnazelI, kaDaka saMyamaruci Adi yogyatA joI vRddhicaMdrajI mahArAjanA paricayamAM AvyA. gurujInI nirmaLa ane temanA vaDIla gurubaMdhu udAramanA gItArtha pravara pU. paMnyAsa zrI madhura vANInI tema ja saumya ane vAtsalyapUrNa vyaktitvanI gaMbhIravijayajI mahArAje bhAvanagaramAM 'zrI bhagavatIsUtra'nA emanA mana para gADhI asara thaI. eka varSanA abhyAsa pachI yogodrahanamAM praveza karAvI, valabhIpura mukAme saM. 1960nA to nemacaMda saMyamamArge viharavA dRDhanizcayI banI cUkyA hatA, kArataka vada 7nA gaNi padathI, mAgazara suda 3nA paMnyAsa padathI paraMtu e mATe mAtApitAnI saMmati maLI nahIM. eka divasa koIne vibhUSita karyA ane AgaLa jatAM, teozrImAM uttarottara thatI kahyA vagara ghara choDI bhAvanagara pahoMcyA. saM. 194panA jeTha guNajJAnanI vRddhine joIne tema ja zAsanadhurAne vahana karavAnI suda 7 nA pU. vRddhicaMdrajI mahArAja pAse 16 varSanI yuvAvaye yogyatAne jANI, pU. vaDIla baMdhue saM. 1964mAM bhAvanagaramAM Jain Education Intemational www jainelibrary.org
Page #305
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA mahAmahotsavapUrvaka AcArya padavIthI alaMkRta karyA. lagabhaga chellAM 300 varSa pachI yogodvahana, paMcaprasthAnanI ArAdhanA vagere zAstrIya vidhipUrvaka karIne AcArya padavI prApta karanArA teo sarva prathama AcArya hatA. tethI teozrI AcAryonA cakramAM cakravartI ane jainazAsanamAM samrATa kahevAyA. AcArya padavI prApta thatAM teo AcAryazrI vijayanemisUrIzvarajI tarIke jAhera thayA ane AgaLa jatAM vizALa ziSya-praziSya samudAyathI zobhAyamAna pUjyapAdazrI 'zAsanasamrATa'thI vizeSa khyAta thayA. saM. 2005nuM cAturmAsa janmabhUmi-mahuvAmAM vitAvatA hatA tyAre tabiyata lathaDI. dina-pratidina azakti vadhatI cAlI. divALInuM parva AvyuM. Aso vada amAsanI savAra UgI. bAhya upacAro mUkIne niryAmaNAno AvyaMtara upacAra zarU thayo. barobara 7 vAgye pUjyazrIno AtmA svargaloka bhaNI saMcaryo. eka bhavya jIvananuM 77 varSanuM cakra pUrNa thayuM. pUjyazrInA dehavilaya-sthaLathI 50 DagalAM dUra temanuM janmasthaLa hatuM, jyAM kArataka suda 1ne divase emano janma thayo hato ! ! jIvanasiddhi : pUjyapAda zAsanasamrATazrInuM jIvana eka vizALa vaTavRkSa samAna hatuM. jema vaTavRkSane aneka zAkhA-prazAkhA hoya tema gurubhagavaMtane paNa vizALa ziSya-praziSya samudAya thayo. jema vaTavRkSa agaNita jaTAjUthaghaTAothI sohI rahe tema pUjyapAda paNa anekAneka saghana zAsanaprabhAvaka pravRttiothI zobhAyamAna hatA. eka ja vyakti ATaluM vizALa kAryakSetra dharAve e paNa A samayanuM eka Azcarya ja manAyuM! saMyamajIvananA AraMbhe ja pUjyazrIe cAra jIvanadhyeyo nakkI karyAM hatAM ane ene pAra pADavA satata ane sakhata puruSArtha karatA rahyA hatA. e dhyeya te A hatAM : 1. jJAnavRddhi ane jJAnodvAra : tyAgamArga grahaNa karyo ane dharmazAstronA adhyananamAM magna rahyA eTale svakalyANa to nizcita thayuM ja, paraMtu sAcA sUrinuM kArya to parakalyANanuM paNa che ema pote dRDhatAthI mAnatA hatA, dharmakAryo ke dhArmika kriyAo samajaNa vagara na thavI joIe ema paNa teozrI mAnatA hatA, e mATe nAnA bALakathI mAMDIne moTA vidvAno sudhInA mATe dhArmika pAThazALAo hovI jarUrI che ema svIkAratA hatA. pariNAme amadAvAda, khaMbhAta, mahuvA, vaDhavANa, jAvAla Adi aneka sthaLe pAThazALAo, jaMgama zALAo, kanyAzALAo sthApI-sthapAvI. pUjyazrInI preraNAthI khaMbhAta, amadAvAda, kadaMbigira ane mahuvAnA vizALa jJAnabhaMDAro enA sAkSIrUpe 209 Aje paNa UbhA che. A bhaMDAromAM jaina-jainetara dharma saMbaMdhI hastalikhita-mudrita evI hajAro prato jaLavAI rahI che. 2. ziSyaparaMparA : pUjyapAdazrInuM bIjuM dhyeya hatuM jJAna ane guNasaMpanna tejasvI ziSyaparaMparA racavAnuM. A kAryathI jainazAsanano vistAra ane vikAsa zakya che ema teozrI mAnatA ane e dhyeyane lakSamAM rAkhIne pratyeka ziSyane AdarzabhUta kaDaka anuzAsanathI taiyAra karatA. gahana adhyayana ane kaThora cAritrapAlana mATe sadA jAgRta rahetA. pariNAme ATha bahuzruta AcAryo ane aneka vidvAna munivaronI bhavya paraMparA zAsanane samarpI zakyA. svayaM advitIya kakSAnA vidvAna ane teozrInI vidvAna vizALa ziSya-praziSyanI paraMparA jaina dharmanA itihAsanuM gauravazALI prakaraNa banI rahyuM che. 3. jIvadayA A ahiMsApradhAna jainazAsananA adhinAyaka tarIke jIvadayA e pUjyazrInuM viziSTa dhyeya hatuM. saurASTranA sAgarakAMThAnA kaMThALa ane vaLAMka jevA paMthakomAM tyAMno mukhya vyavasAya mAchImArIno hato, te uparAMta devadevIone pazuonA bhoga dharAvavAnI prathA paNa phUlIphAlI hatI. pUjyazrIe gAmaDe gAmaDe pharIne, hajAro mAilono vihAra karIne, jAnanA jokhame hiMsaka mAnasa dharAvatI jAtione upadeza ApIne AvI ghAtakI prathAo baMdha karAvI. 4. tIrthoddhAra : AcAryazrInuM tIrthoddhAra pratyenuM valaNa umadA ane virATa hatuM. emanAM romeromamAM tIrtho pratye apAra bhaktibhAva ane eTalI ja ciMtA hatI. kAparaDAjI tIrthanA uddhAra samaye prANAMta pariSaha sahyo hato. kadaMbaMra tIrthanA uddhAramAM emaNe prANa reDyA hatA. AvAM kAryomAM pUjyazrI jAnanI paravA karatA nahIM. zerIsAnA tIrthano uddhAra e AcAryazrInI zraddhApUrNa doravaNI ane zeTha sArAbhAI DAhyAbhAInI athAga jahematano saravALo che. mAtara, rANakapura, staMbhatIrtha Adi tIrtho ane aneka gAmomAM jIrNa jinAlayonAM karAvelAM dharamULa uddhAro Aje paNa teozrInI jIvaMta yazagAthA saMbhaLAvI rahyA che. A uparAMta, tIrthonA hako ane tenI rakSA mATe paNa pUjyazrI satata kALajI rAkhatA. girirAja giranAranA tIrtha mATe jUnAgaDhanA navAba sAthe cAlelA kesamAM pUjyazrIe lIdhelI jahemata gajabanI hatI. evI ja rIte, sametazikhara, tAraMgA, aMtarikSajI, makSIjI ane zatruMjaya girirAjanA gUMcavADA bharelA kesonA vijaya pAchaLa teozrInI vilakSaNa buddhi kAma karI gaI hatI. ethI ja, samasta saMgha vatI bhAratabharanAM jaina
Page #306
--------------------------------------------------------------------------
________________ 290 tIrthono vahIvaTa karatI zeTha ANaMdajI kalyANajInI peDhI pUjyazrIne pUchyA vinA DagaluM bharatI nahIM. Ama, A cAre mahAna dhyeyanI siddhi mATe AcAryazrI aDaga AtmavizvAsa sAthe satata prayatnazIla rahyA ane vijaya paNa prApta karatA rahyA. pratApI vyaktimattA UMDuM zAstrajJAna, prabhAvaka vAkcAturI, satata dharmajAgRti, kaThora dharmacaryA tema ja vizALa ane dIrgha dRSTithI samagra zAsananI khevanA karatA pUjya AcAryazrI jaina-jainetara--saumAM khUba ja AdaraNIya hatA. teozrInA A jAjvalyamAna vyaktitvathI rAjA-mahArAjAo ane zrImaMto paNa emanI sabhAmAM upasthita rahevAmAM gaurava samajatA. satyapriyatA, niSpakSatA, niHspRhatA ane samatAnA guNone lIdhe pUjyazrI sakaLa saMghamAM parama AdaraNIya banyA hatA. saM. 1990nA amadAvAdanA aitihAsika munisaMmelanamAM teozrInI sUjha-samajhaNathI aneka vAda-vivAdo zamI gayA ane e siddhithI emano kIrtikaLaza sarvocca Toce jhaLakyo hato. ATa-ATalI kIrti, pratiSThA, mAna-sanmAna hovA chatAM pUjyazrI aMtarathI sAva niHspRhI hatA. samayesamaye rAjA- mahArAjAo taraphathI ke zreSThIo taraphathI vinamrabhAve dharAtI bheTa, sAdhujIvanane zobhe tema, svIkAratA nahIM. saM. 1966mAM kadaMbigiramAM aneka darabArone hiMsA, corI, vyasano AdithI mukta karyA tenA upakAra rUpe darabAro taraphathI teozrInA nAme jamIna ApavAnI darakhAsta thaI, paNa teozrIe teno svIkAra karyo nahIM! pUjyazrI mAtra dharmazAsana mATe jyAM jyAM, jyAre jyAre, je je karavuM jarUrI lAgatuM te badhuM ja karavA tatpara rahetA ane te kArya sAMgopAMga pAra utAratA. Ama, jainazAsananI rakSA, prabhAvanA ane vyavasthA karavAnI bahumUlI javAbadArI svIkAranAra ane tene kuzaLatApUrvaka ane saphaLatApUrvaka pAra utAranAra A mahAna vibhUti jainazAsananA itihAsamAM 'zAsanasamrATa' tarIke amara thaI gayA. pratApI vyaktimattA UMDuM zAstrajJAna, prabhAvaka vAkcAturI, satata dharmajAgRti, kaThora dharmacarcA tema ja vizALa ane dIrgha dRSTithI samagra zAsananI khevanA karatA pUjya khUba ja ja (saMkalana : pU.A.zrI zIlacaMdrasUrijI ma.) pUjyapAda A.bhagavaMta zrImadvijayadevasUrIzvarajI ma.zrInA divya AzIrvAdathI pU.A. zrImadvijaya hemacaMdrasUrijI ma. tathA pU.A. zrImad vijaya padyumnasUrijI ma.nI preraNAthI guNaguNAnurAgI suzrAvako taraphathI caturvidha saMgha 'sevA samAja'nI sthApanA dvArA jaina yuvakonI kAryazaktine vega ApanArA, raivari tIrthanA jIrNoddhAranuM bhagIratha kArya sAkAra banAvanArA pU. AcAryapravara zrImad vijayanItisUrijI mahArAja saMto ane zUravIrone janma ApanArI dhanya dharA saurASTramAM Avela vAMkAnera nagare saM. 1903nA poSa suda 11ne divase pU.A. zrI vijayanItisUrIzvarajI mahArAjano, sva parane dharmamArge naunihAla karavA udaya-janma thayo hato. nAma paNa evuM ja hatuM-nihAlacaMda. pitA phUlacaMda neNasI pArekha, jJAtie dazAzrImALI, dhaMdho zarAphIno, jJAtimAM agraNI ane rAjadarabAre mAnabharyuM sthAna hatuM. mAtA cothIbahena paNa evAM ja AdaraNIya ane snehALa, suzIla ane dharmaparAyaNAM sannArI hatAM. teone 4 putro ane 2 putrIo hatAM. temAM sauthI nAnA putra nihAlacaMda hatA. nAnA eTale lADakoDamAM UcharyA. A sukhI saMpanna parivAramAM dharmasaMskAra paNa ajavALAM pAtharI rahyA hatA. temAMye nihAlacaMdane pUrvabhavanA puNyayoge dharma pratye vadhune vadhu jAgRta ane pravRtta banAvatA rahyA. pUjA, sAmAyika, pratikramaNa ane vyAkhyAnazravaNa e temanA jIvanakrama banI gayAM. saMsAramAMthI ja ruci UThI gaI. UMDe UMDe dIkSAnI bhAvanA jAgI hatI. 1949nA aSADha suda 15ne divase, 19 varSanI yuvAna vaye, maheravADAnA mArgamAM eka vRkSa nIce svayaM saMsArI kapaDAMno tyAga karI, sAdhu veza dhAraNa karI lIdho. pU. pratApavijayajI mahArAjanA varada haste dhAmadhUmathI vaDI dIkSA grahaNa karI, temanA ziSya banI, munizrI nItivijayajI nAme ghoSita thayA. te divase AkhA gAmane jamADavAmAM AvyuM hatuM. dIkSA pachI prathamavAra saM. 1962mAM janmabhUmi vAMkAnera padhAryA. gAmanA A navaratnanuM samasta zahere sAmaiyuM karyuM. pUjyazrInI prabhAvaka vANI sAMbhaLI gAma dhanya dhanya banI gayuM. saM. 1963thI 1967 daramiyAna be cha'rIpAlita saMgho, upadhAna tapa ane zaMkhezvaratIrthe bhamatImAM prabhupratiSThAdi dharmakAryo pravartAvyAM. saM. 1969mAM vIramagAmamAM pUjyazrInA upadezathI sAdhu-sAdhvIjI mATe, saMskRta-prAkRtanA dharmAbhyAsa mATe, pAThazAlA sthapAI, saM. 1972mAM pATaNa padhAratA zrI hemacaMdrAcArya sabhAnA saMcAlakone jJAnamaMdira sthApavA ane graMthAvali zarU karavA upadeza Apyo. e varSe cANasmA
Page #307
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 291 cAturmAsamAM zrI saMghano vahIvaTa ekasaMpI ane vyavasthita divasa mokalI suMdara upAzraya karAvyo. karAvyo. saM. 1974mAM UMjhAmAM padhAryA. juvAnonI jAgRti, 'saM. 1997nuM sAdaDInuM comAsuM pUrNa karIne e tarapha rUDhio pratye jehAda, kAryo karavAnI hoMza, paNa bina anubhavI vihAra karyo. chellAM eka be varSathI svAcya narama-garama rahetuM ane utAvaLanI nabaLI kaDI-A sarva sthiti jANI, yuvAnone hatuM. vAyuprakopane lIdhe sojA caDI jatA. temAM udayapura pahoMcatAM saMghanA hoddA mATe dUra rahevA "sevAsamAja' nAmanI saMsthAnI tabiyata lathaDI, chatAM cittoDagaDha pahoMcavAnA, tenA uddhArakAryane sthApanA karAvI. tenI kAryazaktine vega Apyo. saM. 1976nA jAte nIrakhavAnA vicAranI sAme tabiyatanI kaMI khevanA karI mAgazara suda 11ne divase amadAvAda-luvAranI poLanA nahIM. saM. 1998nA poSa suda 7ne divase ekaliMgajI padhAryA. upAzraye pUjya anuyogAcArya zrI bhAvavijayajI mahArAjanA tabiyate gaMbhIra rUpa dhAraNa lIdhuM ane bIje divase UgatI varada haste AcAryapade ArUDha thayA. saM. 1977nA pAlitANA savAre samAdhipUrvaka svargagamana karyuM. udayapuramAM agnisaMskAra cAturmAsa daramiyAna "sevAsamAja' nI sthApanA karAvI jaina karavAmAM AvyA. mevADanA rivAja pramANe agnisaMskAranI yuvakone samAjasevAno maMtra samajAvyo. rAkhane pAlitANA mokalI, pavitra zetruMjI nadImAM rAkha - pUjyazrI dvArA je mahattvapUrNa ane cirasmaraNIya kAryo padharAvavAmAM AvI. e mahAna vibhUtine pagale anekAneka thayAM, temAMnuM eka raivatagiri (giranAra) tIrthano jIrNoddhAra. saM. bhavyajIvo dhanya ane pAvana banI gayA, tema e mahAna 1978mAM verAvaLa padhAratAM A kAryanuM maMDANa thayuM hatuM. vibhUtinI bhabhUtinA sparza zetruMjI nadInAM nirmaLa nIra paNa dhanya bhAratabharanA jainasaMghone jIrNoddhAranI vigatothI mAhitagAra banI gayAM. koTi koTi vaMdana hajo e mahAna sUrivarane! banAvavA, tenI jarUriyAta samajAvavI, videzanA eDana AdinA saujanya : A.zrI nItisUrijI jaina pustakAlaya TrasTa-amadAvAda zrIsaMghoe paNa sAro phALo noMdhAvyo. sAta varSanI lagAtAra ha. cArUcaMdra bhogIlAla jahematanA aMte jIrNoddhAranuM kArya saMpanna banatAM saM. 198panA pU. A. zrImad vijayakezarasUrIzvarajI ma. mAgazara vada pAMcame khUba zAnadAra rIte pratiSThA-mahotsava jaina samAjanA zramaNodyAnamAM aneka, parama saurabhabharyA UjavAyo. vAMkAneramAM upAzrayano jIrNoddhAra, kaDImAM kusaMpanuM phUlaDAM khIlyAM che ane e phUlonA maghamaghATe vizva surabhita banyuM nivAraNa, amadAvAda vIra vijayajI upAzrayanA jIrNoddhAra mATe che. AvAM aneka phUlaDAMonuM anerI phorama phoratuM eka puSpa te phaMDa, rAdhanapuramAM pAThazALA mATe phaMDa, borDiMganI zarUAta vagere zrImad vijayakezarasUrijI! omakArajApanA pUrepUrI rasiyA, zAsananAM, samAjanA vidhavidha kAryo susaMpanna banAvyAM. yogavidyAnA abhyAsI tema ja gaIkAlanA ane AjanA yuganI raivatagiri tIrthoddhAranI jevuM pUjyazrInuM bIjuM ciraMjIva mArgadarzaka thaI paDe tevI sAhityazreNInA sarjaka e sUrijI gaI kArya amadAvAdamAM zrI mahAvIrasvAmI jinAlaya pAse, gAMdhIroDa kAle jIvaMta hatA. Aje akSaradehe jAgRta che ne AvatI kAle para Avela "zrI vijayanItisUrIzvarajI jJAnamaMdira ane phI teo ciraMjIva che. vAcanAlaya" che. e samaye amadAvAdamAM sthiti evI hatI ke AvA ciraMjIva sAdhupuruSano janma saM. 1933nA poSa je upAzrayamAM graMthabhaMDAro hoya teno upayoga tyAMnI poLavALA sadI 15nA divase tIrthAdhirAjanI chatrachAyAmAM pAlitANA khAte ja kare. badhA graMthabhaMDAromAM A sthiti hatI. jAhera upayoga thayo hato. teonuM vatana kAThiyAvADamAM boTAda pAsenuM pALiyAda zakya na hato. pUjayazrIe A sthitimAM sudhAro karyo ane sau gAma hatuM. temanA pitAnuM nAma mAdhavajIbhAI nAgajIbhAI hatuM koI badhA graMthabhaMDArono upayoga karI zake evI sthiti nirmANa ne mAtAnuM nAma pAnabAI hatuM. jemanAM pagalAMthI bhAgyodaya karI. saM. 1990mAM amadAvAdamAM maLelA munisaMmelanamAM thavAthI, te lakSmIrUpamAM palaTAI gayuM hatuM. teo jJAtie pUjyazrIe AgaLa paDato bhAga lIdho hato. 1993mAM vizAzrImALI ane dhaMdhe vepArI hatA. mAtApitA dharmanA pUrA amadAvAda-luhAranI poLanA upAzraye cAturmAsa karyuM. zAmaLAnI | premI hatA. evA mAtApitAne tyAM bALaka kezavajIno janma thayo. poLamAM traNa-traNa derAsara ane poLa paNa moTI, chatAM tyAM temanuM mosALa pAlitANA hatuM. teNe traNa copaDI sudhI ahIM tapAgacchano koI upAzraya nahIM. A vAtanI jANa thatAM potAnA abhyAsa karyo. saM. 1940mAM badhuM kuTuMba vaDhavANa kempamAM rahevA vidvAna ziSya paM. zrI udayavijayajIne zAmaLAjInI poLe ATha AvyuM. ahIM kezavajIno cha copaDI sudhIno abhyAsa thayo, paNa Jain Education Intemational
Page #308
--------------------------------------------------------------------------
________________ 292 tasmai zrI gurave namaH afImaNi mukti kamaLa hera vATikA zrI maNivijayajI dAdA caturvidha saMghA zaraNuM svIkAryuM hatuM. temanI pAse vaDodarA ane suratamAM rahIne temaNe khUba abhyAsa karyo. jJAna vizALa thatuM gayuM. tevAmAM temanuM mana yoga tarapha dorAyuM ane jIvanabhara yogaprApti mATe game tevAM saMkaTo sahevAmAM temaNe majhA mANI che. aneka camatkAro te dvArA temane prApta thayelA kahevAya che. omakArano jApa to pote karoDovAra karelo ne je maLe tene te karavA upadeza Apelo. A saM. 1963mAM suratamAM temane gaNi padavI apAI ane saM. 1964mAM paMnyAsa padavIno utsava thayo. A pachI acAnaka gurudevano svargavAsa thatAM, tema ja gurudevanI icchA mujaba pAchaLano badho bhAra temane soMpAtAM kAryabhAra vadhyo. rAjayoga jANavAnI icchA ahIM dabAI gaI. potAnA samudAyanuM baMdhAraNa karavA temaNe vaDhavANa kempamAM sAdhusaMmelana bharyuM. A pachI ghaNI dIkSAo temane haste thaI. temanI vidvatA ane yogIpaNAnI khyAti badhe prasarI vaLI hatI. dharamapura sTeTa tathA bIjA rAjAo temanA bhakto banyA hatA. pArasI, musalamAna, ghAMcI, mocI to temane potAnA ja hitaiSI gaNatA. temanA puNothI AkarSAI tathA svargastha sUrijInI icchAne mAna ApI saM. 1983nA kArataka vadI 6nA roja temane AcArya padavI bhAvanagaramAM apAI. A prasaMge khUba mahotsava, mAnapatro tema ja lakhANo thayAM hatAM. A vakhate temanI sAhitya lekhana-pravRtti cAlu hatI ne temanA graMtho jaina jainetara samAjamAM sAro Adara pAmyA hatA. temaNe lagabhaga 20 uparAMta pustako nIti, dharma, sthAnaka ne yogane aMge lakhyAM che. vi. saM. 1985nuM vaDAlInuM cAturmAsa pUrNa karI teo tAraMgAjI gayA. ahIM guphAmAM dhyAna avasthAmAM besatAM zaradIe bhayaMkara humalo karyo, hRdayamAM darda pedA thayuM ne A darda chevaTe prANa lIdhA. upacAra karavA amadAvAda UjamaphaInI dharmazALAmAM te cAturmAsamAM zrAvaNa vadI pAMcame to sUrijIe tamAma tyAga karI omakArano jApa zarU karyo ane jIvananI chellI kSaNe paNa omakAra. zokanI amAvasyA chavAI gaI, chatAM temanI pavitratAnI pUrNimA to Aje paNa sadodita che. pU. zrI maNivijayajI dAdA, pa.pU. AcArya vijaya zrI kamalA sUrIzvarajI ma. sA., pa.pU. AcArya zrI vijayacandra sUrIzvarajI ma.sA., pa.pU budhdhivijayajI ma.sA. (buTerAyajI ma. sA.), tapAgacchAdhirAja pa.pU. zrI muktivijayajI (gaNi.), mUlacaMdajI ma.sA., pa.pU. yoganiSTha AcArya zrI vijaya kezarasUrIzvarajI ma. sA., pa.pU. AcArya zrI vijaya prabhavacandra sUrIzvarajI ma. sA., pa.pU. AcArya zrI vijaya hemaprabhasUrIzvarajI ma.sA. teTalAmAM kALanuM cakra AvyuM ane mAtApitAno traNa-traNa divasanA aMtare svargavAsa thayo. kezavajInuM hRdaya saMsArathI ghavAyuM ne vairAgya bhAvanA prabaLa banI. A vakhate temane vaDodarA khAte zrI vijayakamalasUrIzvarajIno meLApa thayo ane saM. 1950nA mAgazara suda 10nA divase temanI pAse ja dIkSA lIdhI. gurujIe temanuM nAma zrI kezaravijayajI rAkhyuM. zrI kezaravijayajIe eka samartha gurunuM
Page #309
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 293 jainazAsananA jyotirdhara, yugapuruSa, parama gItArtha, siddhAMtaniSTha, suvizALa gacchAdhipati, samartha vyAkhyAnavAcaspati parama pUjya AcAryapravara zrImad vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAja janma : vi.saM. 1952, phAgaNa vada 4, dahevANa. vatana : pAdarA (ji. vaDodarA). dIkSA : saM. 1969, poSa vada 13, gaMdhAratIrtha. gaNi-paMnyAsa pada : saM. 1987, kArataka vada 3, (muMbaI). upAdhyAya pada : saM. 1991, caitra suda 14, rAdhanapura. AcArya pada : saM. 1992, vaizAkha suda 6, muMbaI. A svargavAsa : saM. 2047, aSADha vada 14, amadAvAda. dIkSAparyAya : 77 varSa ane 6 maeNhinA.pA jika suvizALa gacchAdhipati, jaina zAsananA mahAna jyotirdhara, yugapuruSa, parama gItArtha pUjyapAda AcAryadevazrI vijaya rAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAja, 78 varSano dIkSAparyAya pALI 96 varSanI uMmare, amadAvAdamAM saM. 2047nA aSADha vada 14 (tA. 9-8-1991)nA roja arihaMta paramAtmAnA dhyAnamAM magna banIne samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA. pa.pU.A.zrImad vijayarAmacandrasUrIzvarajI mahArAja pUjyApada AcAryazrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI dIkaro hato. tribhuvananA pitAnA eka kAkAe to tribhuvana jo mahArAjanuM 78 varSanuM sudIrgha dIkSAjIvana saMkhyAbaMdha mahattvanI dIkSA na le to potAnI dukAna tribhuvananA nAma upara karI ghaTanAothI sabhara hatuM. pUjyazrInuM jIvana eTale itihAsa. ApavAnuM pralobhana paNa batAvyuM hatuM, paraMtu ethI tribhuvana jarA chellA saikAmAM thaI gayelA mahAna jainAcAryonaTa itihAsa. paNa AkarSita thayo na hato. kizora tribhuvane dIkSA levAno pUjyazrIno janma emanA mosALanA gAma dahevANamAM vi.saM. aDaga nizcaya karyo hato, paraMtu konI pAse levI te nirNaya haju 1952nA phAgaNa vada 4nA zubha dine thayo hato. emanuM nAma thaI zakyo na hato. bIjI bAju tribhuvananI dIkSA aMge tribhuvana rAkhavAmAM AvyuM hatuM. emanA pitAnuM nAma choTAlAla kAyadesaranI cetavaNI pachI dIkSA ApavAnI bAbatamAM sAdhu ane mAtAnuM nAma samarathabahena hatuM. bALaka tribhuvananA janma bhagavaMto paNa visamANa anubhavatA. tribhuvanane pU. dAnavijayajI pachI mAtA piyarathI pAdarA Ave te pahelAM to pitAzrI mahArAjanuM cAturmAsa pAdarA pAse derAparAmAM thayuM te vakhate choTAlAlanuM avasAna thayuM. choTAlAlane bIjA be bhAIo hatA. UjamazI mAstara sAthe vAraMvAra darAparA javAne lIdhe pa thI choTAlAlanI mAtAnuM nAma (tribhuvananI dAdImAnuM nAma) ratanabA dAnavijayajI mahArAja tathA teozrInA ziSya pU. premavijayajI hatuM. tribhuvane pAdarAnI sarakArI zALAmAM abhyAsa cAlu karyo. mahArAja sAthe gADha saMparka thayo. potAnI dAdImAnI hayAtI sudhI kizora tribhuvane dharma-abhyAsamAM ghaNo tejasvI hato. dIkSA na levAno vicAra eNe pU. zrI premavijayajI mahArAja sAdhu bhagavaMtanA saMparkane lIdhe dIkSA levAnA koDa enA manamAM pAse vyakta karyo tyAre mahArAjazrIe eTaluM ja kahyuM, janmyA, paraMtu enAM dAdImA, enA kAkAo ene dIkSA letA "tribhuvana! kALanI kone khabara che? ke tuM pahelAM jaIza ke aTakAvatAM hatAM, kAraNa ke traNa bhAIo vacce A eka ja dAdImAM pahelAM jaze !" pU. premavijayajI mahArAjanuM A vAkya
Page #310
--------------------------------------------------------------------------
________________ T - - - Tii .|| T ET | 294 - caturvidha saMgha jaIne teNe moTA mahArAjane jaIne badhI vAta jaNAvI. bIje divase AmodamAM dIkSA ApavAnuM vicArAyuM hatuM, paraMtu tyAM paNa upAzrayamAM tribhuvananA dUranA eka kAkI tribhuvanane joI gayAM, eTale AmodamAM dIkSA ApavAnuM mAMDI vALavAmAM AvyuM ane jainonI vastI vagaranA tIrthadhAma gaMdhAramAM dIkSA ApavAnuM nakkI thayuM. muni maMgaLavijayajIe e kArya mATe hiMmata darzAvI. teo tathA muni nayavijayajI tathA muni prakAzavijayajI kizora tribhuvananI sAthe 19 mAilono vihAra karI gaMdhAra pahoMcyA. gaMdhAramAM dIkSA muhUrtano samaya thaI gayo hato ane muMDana mATe gAmamAMthI hajAmane AvatAM vAra lAgI to tyAM sudhImAM muni maMgaLavijayajIe pote kezaloca cAlu karI dIdho hato. hajAma AvI pahoMcatAM muMDana thayuM. A rIte pAMca-sAta jaNa vacce tribhuvanano dIkSAvidhi gupta rIte thaI gayo ane nAma munizrI rAmavijayajI rAkhavAmAM AvyuM. dIkSA pachI zrI rAmavijayajI mahArAje saM. 1969nuM prathama cAturmAsa sinora gAmamAM karyuM. e vakhate vyAkhyAnanI javAbadArI zrI dAnavijayajI mahArAjanI hatI, paraMtu eka divasa pU. zrI dAnavijayajInI tabiyata sArI na hatI tyAre [ pa ma tAraka, trilekhakanAtha, pamadhura zrI mahAvIre deve sADA aMdara emanA gurudeva vaDIla paMjAbI mahArAja upAdhyAya zrI varSa sudhI pAra tapazcaryA karI, kevaLa rAta uSA samavasaraNumAM bikA, saMsAra mAM baTakatA jevAne zAzvata sukhanA ane zailakula vIravijayajI mahArAje nUtana sAdhu zrI rAmavijayajIne vyAkhyAna anupama mArga kApI ke motiMka mukhanA rAga ane du:khane, 3, sADAbAra bhaye ja mIna para beThA nathI. ApavA mATe pharamAvyuM, kAraNa ke zrI rAmavijayajImAM e zakti pAvApurI samavasaraNamaMdiranA AdyapraNetA emaNe nihALI hatI. pATa upara birAjI vyAkhyAna ApavAno zrI rAmavijayajI mATe A pahelo ja prasaMga hato. pote nA pADI 1 A. bha.zrI vijaya rAmacaMdrasUrIzvarajI ma.sA. chatAM pU. gurubhagavaMtanI AjJA thatAM e javAbadArI svIkAravI tribhuvananA hRdayamAM soMsaravuM UtarI gayuM ane vahelI take dIkSA ja paDI. kyA viSaya para vyAkhyAna ApavuM eno vicAra karI levAnuM nakkI karyuM. eNe thoDA vakhata pachI vaDodarAmAM pU. lIdho. samakitanA saDasaTha bolanI sajhAya potAne kaMThastha hatI premavijayajI mahArAja pAse jaI potAnI dIkSAnuM muhUrta kaDhAvyuM, tenA vivecanarUpe pUjyazrIe sarasa vyAkhyAna ApyuM. te vyAkhyAna paraMtu e mATe samaya ocho hato. (ocho hoya e jarUrI paNa sAMbhaLIne pU.upA. zrI vIravijayajIe AgAhI karelI ke hatuM.) dIkSA cupacApa levI hatI. dIkSA vaDodarA rAjyanI bahAra rAmavijayajI bhaviSyamAM samartha vyAkhyAtA thaze. pUjyazrI jyAM ApavAmAM Ave to tAtkAlika kAyadAno prazna Ubho na thAya, jyAM vicaryA tyAM temanAM pagale pagale aMjanazalAkA, pratiSThA, eTale pU. premavijayajI mahArAje tribhuvanane dIkSA mATe briTiza dIkSA, ityAdi prakAranA utsavo satata yojAtA rahyA. sarahadamAM AvelA jaMbUsara pahoMcavAnuM kahyuM. mAsara roDa pahoMcI, khaMbhAtamAM ekI sAthe 24 ane amalaneramAM ekI sAthe tyAMthI page cAlI jaMbUsara javAnuM hatuM. tribhuvana vizvAmitrIthI - 26 vyaktioe emanI pAse dIkSA lIdhI. temanA hAthe ra50TrenamAM beThA. rastAmAM pAdarA sTezana AvatuM hatuM. musApharonI caDa thI vadhu munioe ane 500 thI vadhu sAdhvIjIoe dIkSA UtaramAM potAnA gAmano koI mANasa tene joI na le te mATe grahaNa karI che. e sUrivarane koTi koTi vaMdanAo. pAdarA sTezana AvatAM pahelAM tribhuvana pATiyA nIce sUI ne saujanya : zrI saMyama suvarNotsava samiti pAvApurI samavasaraNamaMdira tIrtha saMtAI gayo. sAMjanA mAsara roDa UtarIne, pagapALA cAlIne te jaMbusara rAtanA sADA-agiyAra vAge pahoMcyo. upAzrayamAM dhArI
Page #311
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA ddhi pUjyapAda yugadivAkara, mahAnazAsananAyaka, 2. prauDha prabhAvazAlI, zatAdhika jinAlaya praNetA A.bha. zrI dharmasUrIzvarajI ma.sA. 0115 pUjyapAda samarthanrutadhara, sarasvatInarAvatAra, smAritazrutakevalI, nyAyavizArada, nyAyAcArya, mahopAdhyAya zrImad yazovijayajI gaNivare tAraka tIrthaMkara prabhuzrI munisuvrata bhagavAnanI stavanAmAM anubhavasiddha satya rajU karyuM che ke "akSara thoDA, guNa ghaNAM, sajjananA te na lakhAya re; vAcaka yaza kahe premathI, paNa manamAMhe parakhAya re.......' saMtapuruSo-virala vibhUtionA jIvana evAM guNagariSTha hoya che ke jenI abhivyakti karavAmAM akSaro ya azakta banI jAya!! zabdamAM samAya nahIM ne kalamamAM kaMDArAya nahIM evI viralatA emane varI hoya che. AvI eka virala vibhUti eTale vi.saM. 2060mAM jemanI janmazatAbdInI Thera Thera zAsanaprabhAvanAopUrvaka ujavaNI thaI che te pUjyapAda paramakRpALu mahAna zAsanajyotirdhara samartha saMghanAyaka dravyAnuyoganA virala vyAkhyAtA zatAdhika jinAlayopAzrayAdipraNetA yugadivAkara AcAryabhagavaMta zrI vijayadharmasUrIzvarajI mahArAja!! zramaNajIvananA zaizavamAM jemanA zItala sAnidhyano pArAvAra premALatAno ne vimala vAtsalyano mane kSaNe-kSaNe sAkSAtkAra thayo hato te paramopakArI pUjyazrI mane, 'guNasAgara' pratIta thayA che. B15 Thi (1) jJAna-sAdhanA gaMgAnA nirmala srota samI saMyamayAtrAnA 62 varSa daramyAna teozrIe niraMtara jJAnanI apUrva ane askhalita ArAdhanA karI hatI. prAraMbhamAM adhyayanarUpe, pachI adhyApanarUpe, te pachI dainika babbe traNatraNa samayanAM pravacano-vAcanAorUpe, nUtana sarjanarUpe ane zikSaNa saMsthAonI sthApanA-protsAhanarUpe teozrInuM samagra jIvana jJAna-sAdhanAmAM tatpara hatuM. ati ucca kakSAnI adhyayanaruci ane kuzAgrabuddhinA baLe, dIkSAnA prAraMbhanA varSomAM ja teozrIe vyAkaraNa-sAhitya-nyAya-prakaraNo-Agamo ane karmazAstro para adbhuta prabhutva prApta karI lIdhuM hatuM. teozrInI adhyayana-ruci darzAvavA mATe eka ja prasaMga noMdhavo paryApta thaI paDaze. vikrama saMvata 1990nI sAlamAM teozrI potAnA gurudevo sAthe amadAvAda-maracanTa sosAyaTImAM virAjamAna hatA. e ja arasAmAM amadAvAda-pAMjarApoLanA upAzrayamAM pU. 20) tasmai zrI gurave namaH kalAmarmajJa ane parasevA nA puila sAhitya kRtionA sarjaka (1) 5.pU.A. zrI mohanasUrIzvarajI ma. sA. (2) 5.pU. A.zrI pratApasUrIzvarajI ma.sA. (3) 5.pU. A.zrI dharmasUrIzvarajI ma.sA. (4) pa.pU. A.zrI yazodevasUrIzvarajI ma.sA. (5) pa.pU.A. zrI jyAnaMdasUrIzvarajI ma.sA. 295 AgamoddhAraka A. zrI sAgarAnaMdasUrIzvarajI mahArAja virAjamAna hatA. e samaye teozrI dararoja traNa mAilano vihAra karIne pU. sAgarajI mahArAja pAse abhyAsa karavA AvatA ane abhyAsa karyA bAda punaH traNa mAilano vihAra karIne svasthAne jatA. Ama abhyAsanI utkaTa tamannAnA yoge teozrI pratidina javA-AvavAno cha mAilano vihAra karatA hatA....AvI adbhuta sAdhanAne kaI siddhi na vare? e utkaTa tamannAnA baLe teozrInuM zAstrIya jJAna eTaluM vizada banyuM ke mAtra cauda varSanA ati alpa saMyama-paryAyamAM teozrIe navatattvaprakaraNa para cha hajAra zloka pramANa 'sumaMgalA' nAmanI saMskRta-TIkAnuM sarjana karyuM. 'laghukSetra samAsa', 'paMcamakarmagraMtha', 'SatriMzitakAyatuSkaprakaraNa', 'samyagdarzana', 'bhagavatI sUtranAM pravacano', 'prabhu mahAvIranA 1 thI 26 pUrvabhavo' vagere aneka graMthonA vidvattApUrNa prakAzano ane
Page #312
--------------------------------------------------------------------------
________________ 296 caturvidha saMgha anekAneka prauDha lekho dvArA teozrIe, jJAnanI anupama bhakti abhyAsathI saMprApta A ekAgratA jinadarzanamAM pUjyazrIne evA karavA sAthe zrutarasika janatA para mahAna upakAra karyo che. ekAkAra banAvI detI ke enAthI sahaja AnaMdanI sAthe kAMIka teozrI jyAM jyAM cAturmAsa karatA hatA tyAM tyAM zAsananI viziSTa divyAnubhUti paNa thAya. A saMdarbhamAM pUjyazrIe svayaM anekavidha javAbadArI vacce paNa guNasthAnakramAroha : lakhela eka prasaMga TAMkavA jevo che. AcArAMga-karmaprakRti-saTIkakarmagraMtho jevAM ucca kakSAnA aneka - goDIjI pArthaprabhunI pratiSThAnA sArdhazatAbdI utsava graMtho para pU. sAdhu-sAdhvIjIne tema ja jijJAsu zrAvaka prasaMge prakAzita sArdhazatAbdI granthamAM "zrI goDIjI mahArAjanI zrAvikAvargane niraMtara vAcanA ApatA hatA, to dIkSAnA bIjA gauravagAthA" nAmanA lekhamAM eka sthaLe ApaNA pUjyazrI lakhe dazakamAM ja teo bhAvanagaranA bahuzruta suzrAvaka zrI kuMvarajI che ke "amuka bAbato evI hoya che ke jemAM zraddhAbaLanuM prAdhAnya ANaMdajI vagere abhyAsI zrAvakonA gahana praznonA gaNavAmAM Ave che. jyAre jyAre huM goDIjI upAzrayamAM zAstrAdhArita sacoTa uttaro ApatA hatA. A sarvanA kAraNe cAturmAsa tema ja zeSakALamAM rahyo chuM tyAre savAra-sAMja darzana teozrInI khyAti evI vadhatI gaI ke dravyAnuyoganA viSayamAM ane caityavaMdana sivAya nathI rahyo ane temAM paNa sAMjanA samaye vizada jJAtA ane samartha vyAkhyAtArUpe teozrI mazahUra banI darzana-cetyavaMdana tathA jApanA prasaMge zrI goDIjI pArzvanAtha gayA. zrAvakavargamAM paNa samyagujJAnano savizeSa pracAra-prasAra bhagavaMtanI pratimAjInA bhavya tejano tema ja jANe sAkSAta thAya te mATe, teozrIe muMbaI-goDIjImAM bRhat staranI "zrI bhAvanikSepe samavasaraNamAM bhagavAna birAjamAna hoya evo je hIrasUrIzvarajI saMskRta pAThazALA'nI tema ja sthaLe sthaLe ghaNIvAra AbhAsa thayo che tenuM varNana zabdomAM lakhI zakavAnI saMghastaranI pAThazALAonI sthApanA karAvI hatI, je Aje ya mArI zakti nathI." pUjyazrIe ja svayaM lakhela A zabdo zuM aneka jJAna-pipAsu AtmAonI jJAna-tRSAne saMtoSI rahI che. che? praNidhAnayukta bhaktinA divyAnubhavano bolato purAvo che. teozrIe jIvanabhara jJAnanI sAdhanA ane jJAnano A anubhava ekAgrabhAva mAne AbhArI hovAno nirdeza karatAM pracAra satata cAlu rAkhyo hato. saM. 2038mAM muMbaI pUjyazrI AgaLa upara lakhe che ke "saMdhyAnA samaye jyAre A majagAmamAM teozrI kAladharma pAmyA tenA eka divasa pUrve, jinamaMdiramAM lokonI avara-javara alpa pramANamAM hoya tyAre potAnA tamAma bAlasAdhuone ekatrita karIne hitazikSA ApatAM prabhu samakSa sthira dRSTi rAkhIne jo dasa miniTa paNa zAMta citte teozrIe pharamAvyuM hatuM ke "sAdhujIvanane saphaLa banAvavA mATe besavAmAM Ave to upara lakhela mArA svAnubhavanI bAbatamAM niraMtara svAdhyAyamAM tatpara rahejo. pramAda sevyA vinA jarAya atizayokti nahIM lAge.........." jJAnopAsanAmAM AgaLa vadhajo." jIvananA aMtima divase jevuM praNidhAna pUjyazrI bhaktinA kSetre dharAvatA hatA, abhivyakta thayela A bhAvanA e ja darzAve che ke pUjyazrI evuM ja praNidhAna pratikramaNAdi anuSThAnomAM ya dharAvatA hatA. samyagujJAnanA kevA adbhuta ane apramatta ArAdhaka hatA!!! A saMbaMdhI eka hRdayasparzI AzcaryakArI prasaMga vi.saM. (2) ArAdhanAyogomAM praNidhAna koI paNa 2034nA temanA pAlitANAnA cAturmAsamAM banyo che. ArAdhanA-anuSThAna jyAre mana-vacana-kAyAnuM praNidhAna arthAtu (3) nAmanAmata zAsanaprabhAvanAH pUjyazrInI tallInatA Ave che tyAre e ArAdhanA ApaNA mATe bane che zAsanaprabhAvanA nAmanAmukta ne abhimAnamukta hatI, je kAMI yoga. paNa....AvI tallInatA kAMI darekane hAthavagI nathI hotI. thayuM che e gurukRpAthI ja thayuM che evuM daDhapaNe mAnatA ane e to pUjyazrI samA virala AtmAone hAthavagI hoya che. zuM jAheramAM kahetAM. emanA jIvananA yAdagAra sAdharmika bhaktinA darzanAdi ke zuM pratikramaNAdi : manane vyartha vyApAromAM na javA kAryarUpe, emanI preraNA puruSArthathI muMbaI-bhUlezvaradaIne dattacittatA keLavI rAkhavAmAM teo mAhera hatA. kadAca A lAlabAgamAM taiyAra thayela paMcamaMjalI jaina dharmazALAno uddaghATana dattacittatA emanA abhyAsakAlanI nIpaja hatI. dazavaikAlika samAroha yojAyo tyAre pravacanamAM pUjyazrIe karela rajUAta sUtra abhyAsanA cAra paikI eka hetu e jaNAve che ke vito A saMdarbhamAM TAMkavA jevI che. "sevA ane samAja' sAmayike mavidhi tti sarva bhava' arthAt ekAgracitta banIza enA tA. 13-6-65nA aMkamAM pragaTa karela pUjyazrInA A hetuthI ya bhaNavuM joIe. "prAyaH dIrdhakaulIna dainika pravacanamAMno eka aMza akSarazaH A mujaba che ke :- * Jain Education Intemational
Page #313
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 290 "jaina dharmazALAnA A kAryanI saphaLatAno saMpUrNa yaza pUjyazrI pAse gayA. Adara-satkAra paNa maLyo ane cAra-cha zeTha kAMtilAla IzvaralAla vagere vyaktioe mane Apela che e, divasamAM teo moTI rakama laIne AvyA, eTaluM ja nahIM sau koInI bhakti ane lAgaNInuM pratibiMba che. bAkI sAdharmika pUjyazrInI mahAnubhAvatA-udAratA-varcasva vagerethI prabhAvita bhaktinA aMga tarIke A dharmazALAnA kAryamAM mane je kAMI thaIne AvyA. ame vicAryuM-zAsana kAryo karavAnI je apUrva saphaLatA maLI che tenuM pradhAna kAraNa mArA parama upakArI dhagazanI prazaMsA loko karatA hatA tenA karatAM paNa emanI dAdA gurudeva pU. pravacanaprabhAvaka sva. AcAryadeva zrI vizeSatA jANavA maLI. bIje je kaDavA anubhavo thayA tenI noMdha vijayamohanasUrIzvarajI mahArAja tathA pU. gurudeva paramakRpALu paNa maLI ane vinA zarate sahajabhAve dareka saMgho ApaNA che AcArya zrI vijayapratApasUrIzvarajI mahArAjanI asIma kRpA evA mamatvathI temaNe je kArya karI ApyuM tenI preraNA amane uparAMta pratyeka kAryamAM sahakAra ApatA mArA nAnA-moTA maLI." sAdhuono saMpUrNa sAtha che." A ja AcAryazrI pUjyazrI mATe eka pustakamAM lakhe che 4) saMghahitaciMtA-siMdUra prakara grantha jenI ke: Aje A kAlamAM paNa saMgha prati dayAdeSTivALA bhaktinA phalarUpe zrI tIrthaMkarapadanI prApti thayAnuM jaNAve che e vijayadharmasUrIzvarajI smRtipaTamAM Ave che. temano muMbaI para zrI saMghanI hitaciMtA karavAmAM pUjayazrI kharekhara agresara hatA. to parama upakAra che. koI sthAna evuM nathI ke jemAM temanA saMghane vyApaka arthamAM nihALIe to vartamAna zAsananAM ekeeka upadezathI derAsara-upAzrayamAM lokoe dravyanI saritA vahAvI aMgone temaNe paripuSTa banAvyAM hatAM ne saMghane te te gAma- na hoya. temanA prabala puruSArthathI sthaLe sthaLe-maMdiro-upAzrayo nagaromAM virAjatA caturvidha saMgharUpe vicArIe to tenI muMbaImAM thayAM. vaLI sAdharmiko mATe temanI dRSTi vijaya bhaktimAM pUjyazrI jAgarUka hatA. Ama, beya rIte saMghanA vallabhasUrIzvarajI jevI udAra hatI. dharmazALA vagere karAvI ane hitaciMtaka banIne teo kharA arthamAM "samartha saMghanAyaka' banyA muMbaImAM to temanAM kAryothI temanI amara nAmanA banI. temanAM hatA. jarUriyAtavALA saMghonI jarUriyAta pUrNa karavAnI hoya ke kAryo jainazAsananA copaDe suvarNAkSare raheze. AmAM kevuM vikhavAdavALA saMghomAM sumeLa sthApavAno hoya; dareka rIte pratibiMbita thAya che pUjyazrInuM saMgha hitaciMtakanuM rU5-svarUpa! pUjyazrI sakriya bhUmikA bhajavIne saMghahitaciMtaka banatA. emanA (5) sAdharmikonuM apAra vAtsalya : zAstro kahe jIvanamAM AvA aDhaLaka prasaMgo maLe che. ahIM ApaNe eka che ke eka tarapha dharmArAdhanA ane bIjI tarapha sAdharmikonI sarva prasaMga A saMdarbhanA nihALIe : rItanI ucita bhakti. A baMne buddhirUpI trAjavAnAM be pallAmAM - saurASTranuM dholerAbaMdara : eka kALanuM jAhojalAlIbharyu mUkIe to banne palAM samAna ja rahevAnAM!! jemanI bhaktino sthAna hovAnA kAraNe tyAM jinAlaya-upAzraya khUba vizALa hatA, mahimA Avo adbhuta darzAvAyo che e sAdharmiko mATe paNa samayAMtare vastInuM pramANa alpa thaI gayuM ane jinAlayAdi - pUjyazrInI lAgaNI-vAtsalya apAra hatuM. vi.saM. 2007mAM jIrNa-zIrNa thaI gayA. eno jIrNoddhAra atyAvazyaka hato, paraMtu 50 hajAranI jaMgI medanI vacce AcAryapadArpaNa thayA bAdanA bhAre kharcane pahoMcavuM zI rIte e sthAnika saMghano yakSa prazna prathama pravacanamAM emaNe je zabdo uccAryA hatA temAM temanI A hato. tyAM te varSe pU. A. zrI saguNasUrijI ma. (tyAre muni) lAgaNIvAtsalyanAM pratibiba jhilAya che. teozrIe kahyuM hatuM virAjatA hatA. emaNe saMghane hiMmata ApI ke "muMbaImAM pU. tyAre ke "AcArya pada mATenI pUrNa anicchA chatAM muMbaInA dharmasUrIzvarajI ma. pAse jAva. mAre emano paricaya nathI, paNa sakala saMgha, aneka saMsthAo ane vyaktionA AgrahathI jyAre emanI khyAti khUba moTI sAMbhaLI che. huM emanA para meM A javAbadArIno svIkAra karyo che tyAre muMbaInA samasta bhalAmaNapatra lakhI ApIza. badhuM sAruM thaI jaze." kAryakartAo saMgha ane tenA movaDIone mAro prathama anurodha e che ke taiyAra thayA ane pachI je banyuM te pU. zrI saguNasUrijI A bhAratanA gauravasamA A vizAla nagaramAM bahArathI devadarzanarIte lakhIne darzAve che ke : yAtrA-auSadhopacAra vagere kAraNe harahaMmeza seMkaDonI saMkhyAmAM "teo muMbaI gayA. prathama eka-be moTAM sthAne AvatA ApaNA sAdharmika bhAIone utArA mATe muMbaInA vipakSamAM gayA, paNa tyAM meLa paDyo nahIM. chevaTe teo vAlakezvara jana saMghane anurUpa dharmazALA ane dharmAnukUla bhojana mATe Jain Education Intemational
Page #314
--------------------------------------------------------------------------
________________ 298 caturvidha saMgha bhojanAlayanI A bhUmimAM je uNapa che te satvara dUra kare. dharma na bolIza. manuSyo para karuNA jAgavAthI meM ene vastupAlarUpe ane tenI ArAdhanA kalyANano mArga che, paraMtu jyAM sudhI pRthvItalane zobhAvavA mokalyuM che." A kalpanAne anusarIe to ApaNA sAdharmiko anna vinA bhUkhyAM rahetAM hoya pUratAM vastro pUjyazrI mATe ya evuM mAnI zakAya ke teonI pravRtti kalpavRkSane vinAnAM rahetAM hoya, rahevAnI sagavaDa vinAnAM hoya, anusaratI hatI. nA...nA...bhUlyo. kalpavRkSo to yAcanA bAda jIvananirvAha mATe phAMphA mAratAM hoya ane temanAM bALako yogya Ape che. jyAre pUjyazrInA jIvanamAM to karuNAnA kAraNe evuM zikSaNathI vaMcita rahetAM hoya; tyAM sudhI ene dharmasAdhanAnI ya nihALavA maLe che ke jemAM yAcanA vinA ja apAtuM hoya! sagavaDa ane nizcitatA kaI rIte hoya?" * meM najara nihALela AvI-vAcanA vinA ja apAvavAnI A tIvra lAgaNInA pariNAme, vi.saM. 2016mAM punaH pUjyazrInI karuNAvRttinuM uttama udAharaNa eTale vi.saM. 2033 muMbaI padhAryA tyAre teozrIe satata sAta varSa bhagIratha ane 34 nA be virATa cha'rIpAlaka padayAtrA saMghomAMnuM pratidina puruSArtha-upadeza ApIne pa6 vizALa khaMDo, traNa virATa hola sAMjanuM anukaMpAdAna. pUjyazrInI preraNAthI ja apAtAM A yukta pAMca majalAnI AlizAna imArata sAdharmiko mATe taiyAra anukaMpAdAnamAM meM najare nihALyuM hatuM ke roje roja padayAtrA karAvI ane temAM (1) dharmazALA, (2) bhojanazALA, (3) jaina saMghanA paDAvanI bahAranA bhAge sAMje 4.00 thI 5.00 darAna vADI, (4) jaina klinika, (5) jaina jJAnabhaMDAranI sarvAMgasuMdara AsapAsanAM gAmo-nagaro ane jaMgalamAMthI ekatra thayela suvidhA karAvI. samayanA takAjAne anurUpa sAdharmika baMdhuo garIbaduHkhI janone zistabaddha besADavAmAM AvatAM ane pachI mATe A eka virATa kArya pUjyazrIe evuM karAvyuM ke tyArathI emane vagara mAMgye kakSA anusAra dhAbaLA-vastro-thALI-vATakAja sAdharmika kSetre teozrInI gaNanA pU.A. zrI vallabha- jIvanopayogI gharavakharI-anAja vagere cIjo arpaNa thatI! sUrIzvarajI ma.sA. sAthe thavA mAMDI.....A uparAMta vi.saM. ekAda divasa mATe nahIM, satata 72-72 divaso paryata muMbaIthI 2018mAM goDIjImAM pUjyazrIe sAdharmika sevA saMghanI sthApanA zrI zaMtrujaya tIrthanA padayAtrAsaMghamAM A pravRtti asmalita cAlI karAvI hatI. A saMsthAe te kALe dasa varSamAM rUA. 6 lAkhathI hatI. hajAro dhAbaLA ane hajAro thALI-vATakAonA seTa tyAre vadhu rakama sAdharmikonI anna-vastra-auSadhAdi jarUriyAtamAM dAtAo taraphathI khaDakAye jatA hatA. AvuM ja zrI giranAratIrtha vahAvI hatI. vi.saM. 2016mAM vAlakezvara pUjyazrIe jaina padayAtrA saMghamAM ya hatuM. jonArAM ya pAvana thaI jAya evAM e udyogagRhanI sthApanA karAvIne madhyamavargIya sAdharmikone anupama dazyo hatAM. anukaMpAdAna laI janAra jano jaina dharmanI jIvananirvAhanuM sAdhana karI ApyuM hatuM, je Aje paNa anavarata je rIte mukta kaMThe prazaMsA karatAM hatAM te jotAM evuM lAge ke AmAM cAlu ja che. A kAyamI Ayojano uparAMta cAturmAsa- kadAca ko'ka jIva samyakatva pAmI jAya to Azcarya nahIM. A aMjanazalAkA-pratiSThA mahotsavamAM te te samaya pUratI pUjyazrI anukaMpAdAnanI kevI tIvra asaro jainetaromAM sarjAI hatI teno hastaka thatI sAdharmikabhaktino vyApa paNa khUba vizALa hato, khyAla ApaNane emanA kAladharma bAdanI eka ghaTanAmAM sarasa jemAM goDIjI pArzvanAtha sArdha zatAbdI mahotsava prasaMge thayela nihALavA maLe che ke : pUjyazrInA kAladharmanA samAcAra amArA 250 sAdharmika kuTuMbanI thayela anna-vastra-auSadhAdi bhakti sAMsArika vatana DabhoImAM pahoMcyA tyAre bajAramAM jainonI dukAno vagere ullekhanIya che. baMdha thavA mAMDI. e joIne muslima tema ja anya arjanoe zrI saMghanA amuka aMze upekSita A aMga paratvenI pUchyuM ke "tamArA kyA bApajI deva thayA?" javAba maLyo : pUjyazrInI viziSTa lAgaNI ane pravRtti, emanA saMghanAyakapadane "muMbaIthI bhakto (cha'rIpAlaka saMgha) laIne DabhoI pratiSThA kharA arthamAM caritArtha karatI hatI. karAvavA AvyA hatA e bApajI deva thayA (kAladharma pAmyA)" pelAM garIbone anAja-kapaDAM apAvyAM hatAM e ja bApajIne? (6) karuNA karuNAnA saMdarbhamAM yAda karIe emanA mAnamAM to ame ya dukAno baMdha rAkhIzuM" ane kharekhara girirAja zrI zatruMjayatIrtha paranA vastupAla maMtrIzvaranA prazasti lekhano bIjo zloka. emAM masta kalpanA karAI che ke : ajeno muslimoe paNa dukAno baMdha rAkhI !! devalokezvara! upAdhi thaI che" indra : "zI ? rakSaka : padayAtrA saMghonA anukaMpAdAnanI AvI jabarajasta "ApaNA naMdana vanamAMthI kalpavRkSa corAyuM che." indra : "ema. asaro aMkita thaI hatI. Jain Education Intemational
Page #315
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA (7) jainazAsananI prabhAvanA : teozrInI amogha upadezalabdhinA baLe vividha sthaLoe jainazAsananA mahattvanAM aMgorUpa jinamaMdiro upAzrayo AyaMbila bhavano- jJAnamaMdiro-pAThazALA-dharmazALA-bhojanazALA vagerenAM adbhuta nirmANa thayAM che. emAMya jIvananAM chellAM mukhya varSo daramyAna muMbaImAM vicarIne sthaLesthaLe jinamaMdiraupAzrayAdinA nirmANa kAje emaNe je bhagIratha puruSArtha Adaryo hato enA ja kAraNe mohamayI muMbaInagarI maMdirothI maMDita thaI gaI che. cembara-ghATakopara-kAMdivalI caturvizati jinAlaya bhAyaMdara bAvana jinAlaya vagere devavimAna jevAM nayanaramya maMdiro teozrInI ja punIta preraNAnAM pariNAmo che. pUjyazrInI preraNAthI nirmita thayelAM jinamaMdironI saMkhyA lagabhaga zatAdhika che. e ja rIte muMbaI goDIjI jaina upAzraya, zAMtAkrujha jaina upAzraya-borIvalI jAmalIgalI jaina upAzraya jevAM lagabhaga 65 bhavya ane AlizAna ArAdhanA-sthaLo teozrInI amogha upadezalabdhi ane prakhara preraNAzaktinA paricAyaka banI rahe tevAM che. = chelle chelle teozrInI preraNAthI saMvata 2033 ane 2034mAM yojAyela aitihAsika ane ajoDa padayAtrA mahAsaMgho zrI zetruMjaya tIrtha padayAtrA saMgha ane zrI giranAra tIrthayAtrAsaMgha-e to eka yazasvI, yAdagAra ane cirasmaraNIya itihAsarUpe sthAna-mAna prApta karyuM che. e mahAsaMghomAM je udAratAthI saMgha-zAsananA ne anukaMpAdinAM Ayojano thatAM hatAM tenA kAraNe to mAtra jaina samAjamAM nahIM paraMtu jainetara samAjamAM ya e mahAsaMgho paratve Adara ane sadbhAvanuM eka alaukika vAtAvaraNa jAmyuM hatuM. A sarva kAryonI sAthe sAthe keLavaNIsahAya, hospiTalanirmANa sahAya vagere sArvajanika kAryomAM ya teozrInuM yogadAna adbhuta rahyuM che. teozrInI preraNAthI pAlitANAmAM thayela zrI zetruMjaya hospiTalanuM nirmANa aneka yAtriko ane sAdhusAdhvIjInA mATe AzIrvAda banI cUkyuM che. AvA paramapuNyazAlI ane guNagaNanidhAna pUjyazrInA pAvana caraNakamalamAM ApaNe bhAvapUrNa vaMdana karIe ane teozrInA divya guNo ApaNAM jIvanamAM alpAMze paNa thAya tevI paramakRpALu paramAtmAne prArthanA karIe. pUjyazrInA jIvanano mitAkSarI paricaya. RCC janma saM. 1960, zrAvaNa zudi 11, tA. 21-81904 ravivAra, vaDhavANa zahera. pitA : zrI hIrAcaMdabhAI, mAtA : zrI chabalabahena, sAMsArika nAma : zrI bhAIcaMdabhAI. dIkSA : saM. 1976, mahA sudi-11, sAMgaNapura, pragurudeva : pUjyapAda AcArya zrI vijayamohanasUrIzvarajI ma.sA., gurudeva : vijaya pratApasUrIzvarajI ma.sA., dIkSita avasthAnuM nAma : pUjya muni zrI dharmavijayajI ma.sA., pravartakapada : saM. 1987, pAlitANA. gaNi-paMnyAsa pada : saM. 1992, kArtika sudi 14, pAlitANA, upAdhyAya pada : saM. 2002, kArtika vadi bIja, amadAvAda. AcArya pada : saM. 2007, poSa vada-5, muMbaI-bhAyakhalA. yugadivAkara pada saM. 2020 mahA sudi trIja, muMbaI vAlakezvara. svargArohaNa : saM. 2038, phAgaNa sudi-13, muMbaI-majhagAma. pU. yugadivAkarazrInAM kAryonI saMkSipta jhalaka (1) mAtra 9 varSanI bALavaye svataMtrapaNe zrI saMghane paryuSaNAnI ArAdhanA (2) mAtra 14 varSanA dIkSAparyAyamAM saMskRta bhASAmAM cha hajAra zlokapramANa 'sumaMgalA' TIkAnuM sarjana. A uparAMta paMcamakarmagrantha-kSetrasamAsa, zrAddhapratikramaNa vaMdittasUtranAM vivecano, SatriMzikA catuSka prakaraNa-praznottara mohanamALA Adi granthonAM saMpAdano tathA bhagavatIsUtranAM pravacano--zramaNa bhagavAna mahAvIra Adi granthonAM Alekhano (3) karmasAhityanA padArtho samajAvatI viziSTa vAcanAo tathA pravacano (4) bhAyaMdara-bAvana jinAlaya, kAMdivalI-covIza jinAlaya, cembUratIrtha Adi ekasothI vadhu jinAlayonAM anupama nirmANa (5) goDIjI-pAyadhunI, borIvalI-jAmalIgalI Adi aneka AlizAna upAzrayonAM nirmANa (6) sAdharmiko mATe bhUlezvara lAlabAgamAM 56 khaMDa ane traNa holayukta paMcamajalI dharmazALA nirmANa tathA 'sAdharmika sevA saMgha' AdinI sthApanA (7) 32 vAra upadhAna tapa, 108 choDa Adi aneka udyApano (8) eka sAthe 200-200, 300-300 prabhujIonI aMjanazalAkAonI hAramALA tathA prabhAvaka pratiSThAmahotsavonI paraMparAo (9) jagadguru zrI hIrasUrIzvarajI saMskRta-prAkRta pAThazALA vagere saMkhyAbaMdha dhArmika pAThazALAonI sthApanA (10) zrI kesariyAjI tIrtha-zrI zatruMjaya tIrtha-zrI giranAra tIrtha AdinA aitihAsika virATa cha'rIpAlaka saMgho (11) zrI zatruMjaya hospiTala nirmANa, morabI pUrahonArata phaMDa, bihAra
Page #316
--------------------------------------------------------------------------
________________ 300 relarAhata phaMDa, padayAtrA saMghomAM dasa hajArathI vadhu dIna- du:khIone jIvanopayogI sAmagrI arpaNa Adi virATa anukaMpA kAryo (12) prabhu mahAvIranI 25mI nirvANazatAbdI-vizva zAMti ArAdhanA satra-goDIjI pArzvanAtha sArdhazatAbdI mahotsava Adi zakavartI mahAna zAsanaprabhAvanAo. -pU. A.zrI rAjaratnasUrijI ma.sA. - saujanya : zrI kAMdIvalI jaina che. mU. saMdha, bhulAbhAI desAI roDa, kAMdIvalI (vesTa), muMbaI-67 zAsanahitaciMtaka, marmajJa, samayajJa ane parama zAsanaprabhAvaka gacchAdhipati pU. AcAryapravara zrI vijayarAmasUrIzvarajI mahArAja garavI gujarAtanA mahAnagara amadAvAda najIka eka ghaNuM raLiyAmaNuM gAma che. nAma che kubaDathala. prakRtine khoLe ramatAM A kubaDathala gAme eka saMskArI ane zIlasaMpana zrAvakadaMpatI rahe. zrAvakanuM nAma bhalAbhAI ane emanAM patnInuM nAma gaMgAbAI. bhalAbhAI yathAnAma bhalamanasAIthI bharelA ane gaMgAbAI yathAnAma dharmamaya pravRttithI pavitra jIvana vitAvatAM sukhapUrvaka divaso pasAra kare. A daMpatIne saMsAranA uttama phaLarUpe be putro prApta thayA : 1. vADIbhAI ane 2. ramaNabhAI. baMne bhAIoe durbhAgyavazAtu bALapaNathI ja pitRchAyA gumAvI. dAdAjI pUMjAbhAI ane mAtA gaMgAbAnI chAyAmAM baMne bhAIoe saMskAranA pATha zIkhyA ane dharma pratye abhiruci keLavI. evAmAM pUMjAbhAIne dhaMdhArthe amadAvAda AvI vasavuM paDyuM. mAtA gaMgAbAI ane baMne bhAIo paNa amadAvAda AvIne rahyA, paraMtu tyAM paNa vidhinI krUratAe dAdAjI pUMjAbhAIne A duniyAmAMthI uThAvI lIdhA. A AghAtothI dharmamaya vRttivALA ramaNabhAImAM vairAgyabhAvanA tIvra thaI UThI. temane saMsAranI asAratA samajAI gaI ane cAritra levAnI bhAvanA thaI. evAmAM amadAvAda birAjamAna parama pUjya AcArya bhagavaMta zrI vijayasurendrasUrIzvajI mahArAjanI vairAgyasabhara vANI sAMbhaLI ramaNabhAI saMyamajIvana mATe tatpara thayA. temaNe mAtA samakSa dIkSAgrahaNa karavAnI anumati mAgI. parIkSA lIdhA bAda mAtA temanI vAtamAM saMmata thayAM, paNa vADIbhAIne A vAtanI khabara paDI eTale te akaLAI UThyA. te potAnA nAnA ane lADakavAyA bhAIne sAdhu banavA de tema caturvidha saMgha nahotA. A virodhamAM keTaloka samaya vyatIta thayo. aMte ramaNabhAInA daDha nirNaya sAme kuTuMbIjanoe jhUkI javuM paDyuM. mAtAnI icchA paNa dIkSA levAnI thatAM A kAryamAM vadhu utsAha Avyo. aMte saM. 1973nA mahA suda pAMcame janmelA A bhAgyazALI bALaka ramaNe, 13 varSanI nAnI ane kumaLI vaye saM. 1986nA vaizAkha vada 10nA zubha divase gurudeva AcAryazrI vijayasurendrasUrIzvarajI mahArAjanA varad haste dIkSA grahaNa karI. pU. gurudeve temanuM nAma "rAmavijayajI" rAkhyuM. gurudevanI AjJAne anuvartIne muni zrI rAmavijayajIe AgamagraMthono gahana abhyAsa karyo ane nyAya, vyAkaraNa, sAhitya Adi viSayomAM pAraMgata banyA. yogoddhahana karIne Agamano adhikAra meLavI lIdho. apramattabhAve ane zuddha bhAvanAothI custa saMyamajIvana jIvatA munizrImAM pU. gurudeve saMpUrNa yogyatA joI saM. 1999nA Aso vada 3nA zubha dine gaNi padathI vibhUSita karyA. 89 varSanI jaipha vaya, 75 varSano saMyamI paryApta, 55 varSano AcArya paryApta, tapAgacchAdhipati...jJAna upAsaka zrI vijayarAmasUrIzvarajI mahArAja eTale jJAnanI gaMgA ane kriyAnI yamunAno subhaga saMgama, mahAna ArAdhakanuM virala vyaktitva. gaNivara zrI rAmavijayajI mahArAja to prathamathI ja jaina zAsananI prabhAvanAmAM rata hatA. teozrInI vyAkhyAnazailI atyaMta mohaka hatI, tethI temano bhAvika samudAya paNa uttarottara vizALa banato rahyo. evAmAM saM. 2006nA kArataka suda pAMcamanA gojhArA divase pU. gurudevanuM svargagamana thayuM. pU. zrI rAmavijayajI mahArAja mATe A AghAta sahana karavo duSkara hato, paraMtu teozrI jJAnadRSTinA prabaLa prabhAve samAdhAna sAdhIne akhaMDapaNe zAsananAM kAryo karatA rahyA. teozrInI A viziSTa ane niraMtara cAlatI dharmapravRttiothI prerAIne aneka zrIsaMghoe temane AcArya pada grahaNa karavA mATe vinaMtI karI. chevaTe, aMtarathI to AvI padavIothI alipta rahevAvALA A munirAjane, vaDIla gurubhrAtA pU. paMnyAsajI zrI rAmavijayajI mahArAje saM. 2007nA vaizAkha suda 3 nA zubha divase pATaNamAM khetaravasInA pADAmAM paMnyAsa pada tathA vaizAkha suda panA zubha divase AcArya pada arpaNa karyuM. gaNivara zrI rAmavijayajI sakala samudAyanA adhipati AcAryadeva zrI vijayarAmasUrIzvarajI mahArAja banI gayA. pU. AcAryadeva hAlamAM ghaNA puNyazALI Jain Education Intemational
Page #317
--------------------------------------------------------------------------
________________ ja tavArIkhanI tejachAyA 301 AtmAone sanmArge vALI rahyA che. gujarAta, rAjasthAna Adi teozrInAM mukhya vihArakSetro che. A uparAMta, bihAra, baMgALa, uttara pradeza, mahArASTra Adi pradezomAM paNa temaNe cAturmAsa karyA che. vi.saM. 2044mAM bharAyelA munisaMmelananA teozrI saphaLa sUtradhAra hatA. samagra zrIsaMghonI ekatAnuM saMvardhana-poSaNa karavAmAM teozrIno ananya phALo che. evA e pUjya AcAryadeva vartamAnamAM paNa cAritranA kaDaka pAlananA AgrahI hatA. ATalI uMmare paNa jarA paNa zithilatAne sthAna nahotuM. makkama manobaLa dharAvatA pUjyazrIjInuM jIvanakavana anokhuM hatuM. evA e mahAna sUrivara saM. 2061nA phAgaNa vada 9nA dine tA. 3-4-05nI DhaLatI saMdhyAe pa kalAka ane 05 mInITe kALadharma pAmyA. koTi koTi vaMdanA!! - saujanya : pa. pU. gacchAdhipati AcAryazrI vijaya rAmasUrIzvarajI ma.sA.nA saMvata 2060nA A.zrI 3OMkArasUri A.bhavana gopIpurA, surata cAturmAsa smRti nimitte rIbubena ThAkarasIbhAI savANI parivAra (moravADA) tathA zAMtAbena caMdulAla jhoTA parivAra (vArAhi)ne maLela cAturmAsika lAbhanI smRti prasaMge (1) pa.pU. A. zrI sUrendrasUrIzvarajI ma.sA. (2) pa.pU.A. zrI rAmasUrIzvarajI ma. sA. (3) pa.pU.A.zrI abhayadevasUrIzvarajI ma.sA. pa.pU. AcArya bhagavaMta zrI vijayarAmasUrIzvarajI mahArAja (DahelAvALA)nA ziSya-praziSyo caMdasa mInasa . |... | | aApI | *bhuvacaMdrasU. | | | | | | | bhadrasenasU. abhayadevasU. rohita | vinoda haribhadra vijayacaMdra | jagatacaMdrasU. | harSacaMdravi.| vizvacaMdravi./ cidAnaMdavi. vijaya | vijaya vijaya vijaya rAjacaMdra zubhaMkaravi. vinItacaMdravi. prasannacaMdravi. suvratacaMdra mahAnaMdasU. muni vijaya vijaya jayazekhara jinacaMdravi. vijaya vijayajI . muni muni kalpajJa pUrNacaMdra zIlacaMdravi. caMdrayaza virAgacaMdra prakAzacaMdra naracaMdra karuNAnaMda hemavijaya jayakIrti vijayajI vijayajI vijaya vijaya vijaya ati vijaya vijaya vijaya amRta kusumacaMdra vijaya dhana vika jIvAMta vadhaza vAgaDa dhaga. | mA.. *muni A. mokSaratnavijaya raviratnavijaya prazamaratna hemara yogaratna jinaratna sudarzanavijaya ratnacaMdrasUri.. vijaya vijaya vijaya vijaya ' vairAgyaratna priyaratnavijaya | vijaya Agamaratnavijaya udayaratnavi. hitaratnavijaya rAjadarzana jinAMganAdarzana vijaya vijaya caMdradarzanavijaya razmiratnavijaya * A nizAnI svargasthanI che. Jain Education Intemational
Page #318
--------------------------------------------------------------------------
________________ 302 5 ja caturvidha saMgha , parama pUjya gacchAdhipati jainAcArya premasUrIzvarajI mahArAja sAheba tasmai zrI gurave namaH eka anokhuM vyaktitva taraNatAraNahAra sarvajJa zAsana zrI jinazAsanamAM vartamAnamAM vidyamAna AcAryagaNamAM paramapUjya prazAntamUrti gacchAdhipati AcAryadeva zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAja sAheba agragaNya dharmadhuraMdhara AcAryomAMthI eka che. pUjyazrI to anubhUtisampanna AtmajJAnI, viziSTa vyavahArakuzaLa, samayajJa mahApuruSa, pratibhAsampanna prAjJa, vikhyAta vacanasiddha, prakhyAta prabhAvI, premapratimA, snehamUrti, smitanA jAdugara, prazAntamUrti, samatAsAgara, dharmadhruvatAraka, saMgha-ekatAzilpI, premALa, vAtsalyamUrti, zAsanaprabhAvaka, sadAye hasamukhA svabhAvavALA che. mUla rAjasthAnanA majaladunArA nivAsI lukaDa gotrIya saMpratti mahArAjAnA vaMzaja evA pUjyazrInA pitAzrI pratApacaMdajI ane mAtAzrI ratanabahena varaso pahelAM gujarAtamAM jayotiSa mArtaDa - as a nA dila che mahesANAmAM AvIne vasyA. A rIte bALauchera mahesANAmAM saMghavI poLamAM thayo. pUjyazrIno janma ajamera blAvara pAse rAjanagara (vijayanagara)mAM vi.saM. 1976, phAgaNa suda pUnama [(1) pa.pU. A. zrI dharmasUrIzvarajI ma. sA. (kAzIvALA) (2) pa.pU. A. zrI dhULeTI, tA. pa-3-1920nI madhyarAtrie jyAre AkAzamAM | bhaktisUrIzvarajI ma.sA. (3) pa.pU. A.zrI premasUrIzvarajI ma.sA. (4) pa.pU. uccanA karkanA gurunA saMyoganA samaye thayo hato. dIkSA paNa A.zrI subodhasUrIzvarajI ma.sA. (5) pa.pU. A. zrI labdhisUrIzvarajI ma.sA. uccanA karkanA gurumAM thaI hatI, je ema batAve che ke A bALaka gayA. 34 varasanI uMmaramAM temano amadAvAdamAM paMnyAsa padano uccapada evuM gurupada pAmaze ane e sAce ja siddha thayuM. bhavya prasaMga UjavavAmAM Avyo. pUjyazrIno potAnA guru pratye ApaNA AjanA A samAjamAM eka virala vibhUti tarIke bhaktibhAva paNa anupama ane anokho hato. 84 varSanI vRddha dhArmika AcAryapadathI teo vibhUSita che ane badhAne yogya uMmaramAM poSa mahinAnI kaDakaDatI ThaMDImAM paNa teonA gurudeve mArgadarzana ApI rahyA che. caudazano upavAsa ane pArzvanAtha bhagavAnanI ArAdhanA choDI pUjyazrI nAnA hatA tyAre emanA gurudeva pUjyapAda na hatI. roja savAre panyAsa premavijaya zaMkhezvara dAdAnA vairAgyavAridhi, vardhamAna AyaMbila taponidhi, kAMkareja dezoddhAraka darabAramAM laI jatA. rAtre gurudeva pAse ja sUtA ane thoDo AcAryadevazrImad vijayabhaktisUrIzvarajI mahArAja bALakonI avAja thAya to jAgIne sevAmAM hAjara thaI jAya. AthI ja dhArmika parIkSA levA mahesANA pAThazALAmAM padhAryA tyAre e guru mahArAjane bahu ja zAtA maLatI hatI. guru mahArAjano jhaverIe A "hIrA' ne pArakhI lIdho. prathama aSADha vadi 6, kALadharma samAdhipUrvaka thayo tyAre temanI smRtimAM zrI zaMkhezvara tA. 4-8-1931nA divase amadAvAdamAM 11 varSanI kumaLI mahAtIrthamAM zrI 108 pArzvanAtha bhaktivihAra mahAprAsAdanuM vayamAM pUjyazrInI dIkSA thaI hatI. saMsArI nAma 'pannAlAla' bhavyAtibhavya vizvamAM sauthI moTA jinAlayanuM nirmANa karAvyuM. uparathI saMyamI nAma "muni premavijaya' rAkhavAmAM AvyuM. "yathA pUjyazrInA saMsArI moTA bhAI pa.pU. A. subodhasUrIzvarajI nAma tathA guNAH' A ukti pramANe vinaya, vaiyAvacca, sevA ma.sA. bahu ja kriyAcusta ane saMyama-eka-lakSI hatA. A sadbhAvanA, miSTa bhASAthI jotAM jotAM badhAne pyArA banI bAMdhavabelaDIe jinazAsanamAM jabaradasta zAsanaprabhAvanA karI.
Page #319
--------------------------------------------------------------------------
________________ 303 tavArIkhanI tejachAyA che. tA. 14-5-1959nA roja pATaNamAM pUjayazrI AcArya pada upara birAjamAna thayA. vartamAnamAM teozrI pU. bhaktisUri (samIvALA) samudAyanA tapAgacchAdhipati AcArya pravara pada para birAjamAna che. pUjyazrInA jIvana daramyAna 72 comAsAM thayAM che. pUjyazrInA dAdAgurudeva pa.pU. zAstravizArada AcAryapravarazrI vijayadharmasUrIzvarajI ma.sA. (kAzIvALA) prakAMDa medhAvI vidvAna hatA. 380 jeTalA paradezI skolara emanI pAse bhaNavA AvatA. pUjyazrInA AjJAvartI sAdhu-sAdhvIo 350 che. | gujarAta rAjya ahiMsA ane amAripravartananI bAbatamAM samagra bhArata varSanuM pratinidhitva dharAve che. gujarAtanA kaMkara kaMkaramAM ahiMsAnuM amRta-Acamana thayuM che. A to kumArapAla mahArAjA, hemacaMdrAcArya, pethaDa zAha ane aneka maharSionI bhUmi che. Aje vikaTa samayamAM rAjyastara para vyApaka rUpathI ahiMsAno paigAma phelAvavAnuM AMdolana pUjyazrI karAvI rahyA che. saM. 2045 AMbAvADI cAturmAsamAM paryuSaNa mahAparvanA eka divasa mATe tatkAlIna mukhyamaMtrI zrI amarasiMha caudharI dvArA katalakhAnAM baMdha rakhAvIne kumArapAla mahArAjAnI smRti karAvI dIdhI hatI. pachI sAbaramatI cAturmAsamAM paNa mukhyamaMtrI zrI cimanabhAI paTela dvArA pahelAM 3 divasa ane pachI 8 divasa katalakhAnA baMdha rakhAvavAmAM AvyAM hatAM. mahArASTramAM tatkAlIna mukhyamaMtrI zrI gopInAtha muMDe dvArA ane rAjasthAnamAM tatkAlIna mukhyamaMtrI zrI bhairosiMha zekhAvata dvArA rAjyabharamAM gauvaMza hatyAbaMdI pUjyazrInA upadeza dvArA karavAmAM AvI hatI. tapasyA mATe to emanA vAsakSepa mATe paDApaDI thAya che. 250 gharanI jaina vastIvALA tharA gAmamAM 350 siddhitapa, kAMkareja samAjamAM 342 jeTalAM varasItapa, hADecAnagaramAM eka ja kuTuMbamAM 12-12 mAsakSamaNa, 8 thI 15 varasanI uMmaranAM 108 bALakonI eka sAthe upadhAna tapa nI mALa A emanI tapa-siddhinAM anokhAM darzana che. jaina-ajaina badhAM ja tapamAM joDAI jAya che ane hemakhema tapa karIne pAra UtarI jAya che. pUjyazrI jyAM paNa cAturmAsa mATe padhAre te saMghamAM sAMkaLI mA khamaNa, sAMkaLI soLabhag, sAMkaLI aTTAI, sAMkaLI aThThama ane sAMkaLI AyaMbila tapa avazya ja thAya che. pahelAM pUjyazrI cAturmAsArthe mahesANAnA upanagara jaina zrI saMghanA prAMgaNe padhAryA tyAre AbAlavRddha sahu janajananAM uramAM umaMganI Urmiono mahAsAgara hilloLe caDhyo hato. pUjyazrInA Agamana sAthe ja sAMkaLI mAsakSamaNa, sAMkaLI 16 upavAsa, sAMkaLI 8 upavAsa, sAMkaLI aTTama, sAMkaLI AyaMbila tapa ane sAmUhika tapamAM 24 tIrthakara bhagavAna tapa (logassa tapa) Adi aneka tapa ArAdhanAothI bhAre dharmamaya vAtAvaraNamAM cAlI rahyAM hatAM. preraka pravacanomAM 'prazamarati graMtha, vikramacaritra upara ane mahilAzibira ane bAlazibira cAlI rahyAM che. bhaktAmara pUjana, padmAvatI pUjana, mahAlakSmI pUjana, sarasvatI pUjana Adi bhavyAtibhavya sAmUhika pUjana thaI rahyAM hatAM. "zrI kalpasUtra' upara opana pepara parIkSA levAmAM AvI rahI che. pravacanamALAno lAbha levA mATe jaina tema ja jainetara samudAya moTI saMkhyAmAM upasthita rahe che. pUjyazrInI pAvana nizrAmAM aneka pratiSThAo, pAThazALAo, AyaMbilakhAtAo, dIkSAo, cha'rIpAlita saMgho, upadhAno, aMdhajana garIba mATe meDikala kempo, hospiTalo, dharmazALA, annakSetra, jIvadayAnAM kAryo, gauvaMza hatyAbaMdInAM kAryo, sametazikhara tIrtha rakSAnAM kAryo Adi mAnavatAnAM kAryo karIne pUjyazrIe samAjamAM dhArmika tathA AdhyAtmika krAMti karI che. saMkalana : pU. paM. zrI ratnazekharavijayajI ma. saujanya : zrI 108 pArzvanAtha bhaktivihAra jaina TrasTa, bhaktinagara, zaMkhezvara pa. pU. zAsanasamrATa samudAya ke vaDIla-gacchAdhipati parama pUSya sAvArtha bhAvaMta. zrImad vijayasuzIlasUrIzvarajI ma. sA. janma : vi. saM. 173 mAravA suda 12, 26, sitavara, 1617 vANasmA (uttara gujharAta) | mAtA : zrImatI caMcalabahena mehtaa| pitA : zrI caturabhAI mehtaa| nAma : mAruM parivAragotra : cauhANa gotra vizA shriimaalii| saMyamI parivAra : pitAjI va do bhAi evaM eka bahana ne jaina bhAgavatI dIkSA aMgIkAra kii| dIkSA : vi.saM. 1688 kArtika (mArgazIrSa) kRSNA 2, dinAMka 27 navambara 1631, zrI padmanAbha svAmI jaina tIrtha, udayapura (rAga.) ' : tIkSA nAma : pU. muni zrI sunivinayanI ma. sA. bar3I dIkSA : vi.saM. 1688 mahA sudi 5, serisA tIrtha (gujharAta) Jain Education Intemational
Page #320
--------------------------------------------------------------------------
________________ 304 (marudhara dezodAkha caturvidha saMgha rAnI (raajsthaan)| alaMkaraNa : sAhityaratna, zAstravizArada evaM kavibhUSaNamuMDArA (raajsthaan)| jainadharmadivAkara : vi.saM. 2027, jaisalamera (raajsthaan)| marudhara dezoddhAraka : vi.saM. 2028, rAnI sTezana (raajsthaan)| rAjasthAnadIpaka : vi.saM. 2031, pAlI-mAravAr3a (raajsthaan)| zAsanaratna : vi.saM. 2031, jodhapura (raajsthaan)| zrI jaina zAsanazaNagAra : vi.saM. 2046, mer3atA siTI (raajsthaan)| pratiSThAziromaNi : vi.saM. 2050, zrI nAkor3A jaina tIrtha, mevAnagara (raajsthaan)| jaina zAsanaziromaNi : vi.saM. 2055, pAlI zahara meN| paTaparamparA : zramaNa bhagavAna zrI mahAvIra svAmI paramAtmA ke vartamAna jaina zAsana meM inhIM ke paMcama gaNadhara zrI sudharmAsvAmI jI mahArAja kI suvihita paramparA ke 77veM pATa para suzobhita tpaagcchaacaary| marudharadezoddhAraka, rAjasthAnadIpaka, jaina dharmadivAkara, tIthaprabhAvaka, zAstravizArada, sAhityaratna, kavikulabhUSaNa, gacchAdhipati pU. A. zrI vijayasuzIlasUrIzvarajI ma. ja gujarAtanA mahesANA jillAmAM dAdA bhaTevAjInI gheghUra chAyAmAM vaselA cANasmA gAmamAM saM. 1973nA bhAdrapada zukladvAdazInA suvarNa prabhAte eka tejapuMjanuM avataraNa thayuM. pitA caturabhAI ane mAtA caMcaLabahenanA A lADalA putraratnanuM dhArmika saMskArothI lAlanapAlana thatuM rahyuM. "putranAM lakSaNa pAraNAmAMthI' e nyAye bALapaNathI ja tejasvitA--saumyatA lalATe camakatAM hatAM. emAM mAtApitAnA susaMskAronA phaLasvarUpa mAtra 10 varSanI kumaLI vaye ja cAritranA pAvana paMthe prayANa karavAnI bhAvanA jAgI. aMtaranI A bhAvanAne yogAnuyoga vega maLato gayo. saM. 1988mAM 15 varSanI kumaLI vayamAM AgArano tyAga karI, mevADanI rAjadhAnI udayapuranI pAvana dharatI para aNagAra jIvanane svIkAryuM. pU. zAsanasamrATazrInA pAvanatama nAmathI yuDIya! toshriin| (1) zAsanasamrATa pa.pU.mA.zrImada vizayanebhisUrIzvara ma.sA.. (2) 5.pU.A.zrI lApaNyasUrIzva27 ma.sA. (3) pa.pU.mA.zrI EkSasUrIzvara ma.sA. (4) pa.pU.A.zrI suzIlasUrIzvara ma.sA. (5) pa.pU.mA. zrI vinorAmasUrIzvara ma.sA. gaNi padavI : vi.saM. 2007 kArtika (mArgazIrSa) kRSNA 6, dinAMka 1 disambara, 1950 verAvala (gujraat)| paMnyAsa padavI : vi.saM. 2007 vaizAkha zuklA 3, dinAMka 6 maI 1651 ahamadAbAda (gujraat)| upAdhyAya pada : vi.saM. 2021 mAgha zuklA 3, dinAMka 6 maI 1665 muMDArA (raajsthaan)| AcArya pada : vi.saM. 2021 mAgha zuklA 5, dinAMka 6 pharavarI 1665 muMDArA (raajsthaan)| sAhityasarjana karIba 150 graMtha, pustakoM kA lekhana, pustakoM kA anuvAda, granthoM kA sampAdana / pratiSThAe~ : 151 se adhika jaina maMdiroM kI pratiSThAe~ va aMjanazalAkAe~ (vi.saM. 2017 se vi.saM. 2057 tk)| jaina tIrthanirmAtA : zrI aSTApada jaina tIrtha-suzIla vihAra,
Page #321
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 305 sAhityasamrATa ziSya pU. pravartaka zrI lAvaNyavijayajI mahArAjanA cheDA ane mAtuzrInuM nAma dhanabAI hatuM. temanuM potAnuM saMsArI caraNe jIvana samarpita karyuM. saMsArI godaDabhAI zrI nAma gAMgajI hatuM. pitA lAlajIbhAIe vyavasAyArthe muMbaI suzIlavijayajI banyA. pUjya zAsanasamrATazrInA varad haste vaDI AvI zivarImAM dukAna karI hatI. 12 varSanA gAMgajIbhAI dIkSA apAI. samaya jatAM jJAna ane anubhavamAM vRddhi thaI pitAzrI sAthe dukAnamAM joDAtAM teo zALAmAM vyAvahArika kriyAnI zreSThatA vadhI. yogoddhahana bAda saM. 2007mAM verAvaLamAM zikSaNa cAra dhoraNa sudhInuM ja laI zakyA. tera varSanI uMmare pUjyazrIne gaNi padathI vibhUSita karavAmAM AvyA. e ja varSe gAMgajIbhAIne zItaLAno roga thayo ane evI gaMbhIra sthitimAM vaizAkha suda-trIja akSayatRtIyAne divase amadAvAda- mukAyA hatA ke pitAzrIe mAneluM ke teo avasAna pAmyA che, rAjanagaramAM paMnyAsa padavIthI vibhUSita karavAmAM AvyA. eTale smazAne laI javAnI taiyArI karavA mAMDelI, tyAM zarIramAM pUjyazrI prakhara vidvAna, suMdara vaktA, samartha kavi ane halanacalana thai ane cha mahinAnI gaMbhIramAMdagI pachI zAMtamUrti tarIke prasiddhi pAmyA che. vyAkaraNa, nyAya, sAhitya gAMgajIbhAI svastha thavA mAMDyA. e ghaTanA pachI potAnAM tema ja AgamAdinA tattvavettA che. saMyamanuM suMdara ArAdhana, mAtuzrIne pratikramaNa vagere vidhi pustaka vAMcIne karAvatAM karAvatAM samudAyanuM saMcAlana tema ja graMtharacanA ane graMthasaMpAdananAM ane mAtuzrInI sAthe tapazcaryA karatAM karatAM yuvAna vaya thatAM kAryomAM teozrInI pratibhA jhaLakI rahI che. 45 AgamonA temaNe kacchanAM tIrthonI yAtrA karI ane tyAra pachI sametazikhara yogohana savidhi-sAvadhAnIpUrvaka ane kriyAraktatAe karyA. ane tenI AsapAsanAM tIrthonI yAtrA karI. teo dhArmika jJAna ane sAdhanAnA yaza sAthe pU. guruvaryanI 33 varSa sudhI utsavomAM AgaLa paDato bhAga levA lAgyA ane muMbaImAM akhaMDa apramattabhAve sevA karI. rAjasthAnanI dharatI para vicarI kacchI mahAjanavADImAM sAmAyika-pauSadha vagere paNa niyamitapaNe rahela A virala vibhUtine kavidivAkara pU. A. zrI karavA lAgyA. vijayadakSasUrIzvarajI mahArAjanI nizrAmAM saM. 2021nA mahA evAmAM teo jAmanagaramAM te samayanA acalasada trIjanA divase muMDArA gAme upAdhyAya padathI alaMkRta gacchAdhipati pU. zrI gautamasAgarasUri ane temanA ziSya pU. karavAmAM AvyA ane saM. 2021nA mahA suda pAMcamane divase gaNivarya zrI nItisAgarajI mahArAjanA saMparkamAM AvyA. dIkSA te ja pAvana dharatI para zAsanadhurAne vahana karanAra tRtIya pada- levAnI potAnI bhAvanA vyakta karI ane te pramANe saM. AcArya pada para ArUDha karavAmAM AvyA. 1993mAM temaNe potAnA gAma deDhiyA (kaccha)mAM caitra vada 8ne nityasUrimaMtra ArAdhaka : saM. 2021nA mahA suda divase dIkSA grahaNa karI pU. zrI nItisAgarajI mahArAjanA pAMcamanA divase AcArya pade ArUDha thayA tyArathI sUrimaMtranI ziSyarUpe munizrI guNasAgarajI nAma dhAraNa karyuM. kacchaekacitte akhaMDa ArAdhanA cAlI rahI che, jeno AMka mAMDavImAM, jAmanagaramAM, bhUjamAM, kaccha-godharAmAM, moTA 10,10,880 (dasa lAkha, dasa hajAra, AThaso eMzI) thayo AsaMbiyAmAM ema eka pachI eka emanAM cAturmAsa thatAM rahyAM. che, je hajI cAlu ja che. pUjyazrI khare ja zAsana zaNagAra che. emanI asAdhAraNa tejasvitA pArakhIne gurumahArAje paMDito saujanya : zrI jaina zAsana sevA TrasTa-pAlI (rAjasthAna) rAkhIne emane saMskRta ane prAkRta bhASAno UMDo abhyAsa bhAratabharamAM gaccha ane jainazAsananI prabhAvanAne karAvyo. samaya jatAM temane upAdhyAyanI padavI ApavAmAM AvI ane saM. 2003mAM pU. A. zrI gautamasAgarasUrijIe temane vyApaka rUpe pravartAvanArA ekavIsamI sadInA ajoDa gacchanI javAbadArI paNa soMpI. saM. 2012mAM muMbaImAM temane zAsana-prabhAvaka sUrisamrATa-acalagacchAdhipati zrIsaMgha taraphathI AcArya padavI ApavAmAM AvI ane teo saM. pU. AcAryapravara zrI 2030mAM bhadrezvara tIrthamAM acalagacchAdhipati pU. AcAryazrI guNasAgarasUrIzvarajI mahArAja guNasAgarasUrijI mahArAja thayA. gacchAdhipati AcArya bhagavaMte pU.A. zrI guNasAgarasUrijI mahArAjano janma saM. tyAra pachI kaccha, rAjasthAna, bRhad muMbaImAM aneka sthaLe vihAra karI aneka zreSThIone pratibodha ApIne aneka mahattvanAM 1969nA mahA suda 2 ne zukravAre kacchamAM deDhiyA gAme thayo dharmakAryo karAvyAM. temaNe zrI AryarakSita jaina tattvajJAna hato. emanA pitAzrInuM nAma ka.vI.o. jJAtinA lAlajI devazI Jain Education Intemational
Page #322
--------------------------------------------------------------------------
________________ 306 caturvidha saMgha vidyApIThanI sthApanA kaccha-merAumAM karAvI. bhUjapurathI zlokapramANa jeTaluM sAhitya saMskRta ane gujarAtImAM, gadyamAM bhadrezvara tIrthano saMgha kADhyo. merAumAM zrAvikA-vidyApIThanI ane padyamAM, emanA hAthe racAyuM che, je teozrInI mahAna siddhi sthApanA karAvI. kacchanI zatruMjayanI tIrthayAtrAno cha'rIpAlita che. emanAM keTalAMye stavano rojanI dhArmika vidhimAM aneka saMgha kaDhAvyo. uparAMta jinamaMdiro, upAzrayo, jJAnamaMdiro, bhAvikone mukhe gavAtAM saMbhaLAya che. pU.A. zrI dharmazALAo, graMthAlayo, aMjanazalAkA-pratiSThAo, jIrNoddhAra, guNasAgarasUrijI mahArAja atyaMta saraLa hadayanA ane vatsala dIkSA-padavIpradAno vagere vividha prakAranAM ghaNAM kAryo varSovarSa svabhAvanA hatA. potAnA ziSyone pitAtulya rahIne saMbhALatA, mahotsavapUrvaka karAvyAM. potAnAM mAtuzrIne dIkSA ApI sAdhvI teonI dareka rIte pragati thAya tenI ta kALajI rAkhatA. dharmazrIjI nAma ApyuM. chellA dAyakAmAM emaNe muMbaIthI vikramanI ekavIsamI sadIno itihAsa lakhAze tyAre sametazikharajIno saMgha ane sametazikharathI zatruMjayano ardhazatAbdIthI vadhu dIkSAparyAyanAM varSomAM jainazAsananI cha'rIpAlita saMgha kaDhAvyo e emanI virala siddhi lekhAya. anekavidha sevA bajAvI janAra mahAna gacchAdhipatizrInuM nAma emaNe sametazikharamAM 20 jinAlayanuM nirmANa dharmazALA sahita suvarNAkSare lakhAze. pUjyazrI 77 varSanI vaye, saM. 2044nA karAvyuM ane kacchamAM 72 jinAlayanAM nirmANanuM kArya upAzrayo, bhAdaravA vada 38 ne somavAre muMbaImAM samAdhipUrvaka kALadharma dharmazALA vagere sahita cAlu karAvyuM. pAmyA. pUjyazrInA bhavyAtmAne koTi koTi vaMdanA! jaina-ekatA mATe teozrIe prazaMsanIya pravRttio ane saujanya : zrI agAsI acalagaccha jaina saMgha-agAsI (mahArASTra) pracAra karyo. emanI preraNAthI vividha prakAranAM adhivezano ane jinazAsanaprabhAvaka gacchAdhipati AcAryadeveza. saMmelano yojAyAM hatAM. emane jude jude samaye vividha padavIthI saMgha ane samAje alaMkRta karyA. teozrInI nizrAnAM be pU. zrI subodhasAgarasUrIzvarajI ma.sA. adhivezanamAM bhAratanA rASTrapati jJAnI jhelasiMgha padhAryA hatA. pAlanapura pAsenuM jUnA DIsA zahera. A zaherane aDIne 72 jinAlaya tIrthanI bhUmi upara saM. 2043mAM akSayatRtIyAnA | vahe che zubhra salilA banAsa nadI ane ethI ja nagaranI prAkRtika divase rASTrapatie temane sAtamA varasItapanuM pAraNuM karAvavA samRddhi anekagaNI vadhI jAya che. Ameya DIsA nagara babbe Izkarasa vahorAvyo. emanI preraNA ane sadupadezathI jude jude vizALa ane suramya, bhavya ane uttega, divya ane dedIpyamAna sthaLe ane jude jude samaye keTalAka yuvakoe ane yuvatIoe jinAlayo, aneka pauSadhazALAo, upAzrayo, AyaMbila dIkSA lIdhI. e rIte emanA haste 115 thI vadhu sAdhvIoe zALAo, gurumaMdiro ane kIrtimaMdirothI alaMkRta che. A dIkSA lIdhI ane pacAseka sAdhuoe dIkSA lIdhI, jemAM emanA zaheranA cUnIlAla chaganalAla mahetAne tyAM mAtA jamanAbahenanI ziSyo pU. guNodayasAgarajI ane pU. kalAprabhasAgarajIne AcArya ratnakukSie saM. 1979nA mAgazara vada dasamanA divase putrano padavI apAI che. Ama emanA prabhAvaka caritrathI acalagacchano janma thayo. samayanA garbhamAM paNa ajaba saMketo chupAyelA hoya sAdhu-sAdhvIjIno vizALa samudAya Ubho thayo che. pU.A. zrI che. hara eka kSaNano alaga alaga cahero hoya che. putra janmanI guNasAgarasUrIzvarajI mahArAje jainazAsananAM je vividha kAryo e kSaNa paNa mAMgalyano pratidhvani pragaTa karatI hatI. karyA temAM temaNe sAhityakSetre karelA samRddha pradAnanuM paNa vismaraNa putranuM nAma pADavAmAM AvyuM vardhacaMda. jamanAbahenane kula na thavuM joIe. teozrI zrutasAhityanA abhyAsI hatA. saMskRta cha saMtAno hatAM. prathama putra te zAMtilAlabhAI. pachI putrI prAkRta Adi bhASAnA prakhara paMDita hatA, kavi paNa hatA. gujarAtI maNibahena. pachI kAMtilAla, vardhacaMda, ratilAla, ane sauthI nAnAM ane saMskRta bhASAmAM temaNe ghaNI racanAo karI che. teozrIe te savitAbahena. AryarakSitasUri, kalyANasAgarasUri ane gautamasAgarasUrinAM caritro saMskRta bhASAmAM racelAM che. uparAMta, samarAditya caritra putra vardhacaMdane mAtA jamanAbAI bhAre lADakoDathI (laghu-gadya), triSaSTi sAroddhAra tema ja parvakathAsaMgraha, ucheravA lAgyAM. gharamAM kazI vAtanI kamI nahotI. pANI mAge zrIpAlacaritra, pArzvanAthacaritra vagere graMtho racyA che. temaNe aneka tyAM dUdha hAjara thaI jAya. hA, cUnIlAlabhAIno svabhAva ghaNo stavano, moTI pUjAo, coDhALiyAM, stutio, duhAo, ja kaDaka hato. teo pAlanapuranA navAbanA jamaNA hAtha samA prArthanAo vagerenI paNa racanA karI che. eka lAkhathI vadhu polIsa paTela hatA, eTale sakhtAI emanA svabhAvamAM hatI. Jain Education Intemational
Page #323
--------------------------------------------------------------------------
________________ AO.C OYC) 6) CO nit, tavArIkhanI tejachAyA 307 kaMIka judA ja prakArano bhAva anubhavAto. - zrI 16 nA | pitA cUnIlAlabhAInI dhAka jabarI hatI. AsapAsanA paMthakamAM emanI hAka vAgatI. paNa emano A putra! putra nAme vardhacaMda! dIkSA levAnI raDha laI beTho hato! chevaTe emano saMkalpa saphaLa thayo. saM. 1998nA phAgaNa suda trIjane divase vardhacaMde svayaM sAdhuno veza dhAraNa karI lIdho. aThThama tapa hato ane vihAra karyo. ' pU. AcArya bhagavaMta zrI kIrtisAgarasUrIzvarajI mahArAjanA teo vinamra ziSyaratna banyA ane muni zrI subodhasAgara mahArAja tarIke ghoSita thayA. have to hAtha lAgyo hato eka ja mArga, tapano. eka ja mArga, jJAnano. sAdhu mATe to svAdhyAya e ja sauthI moTI kiMmatI cIja che ane svAdhyAyamAM saheja paNa pramAda na hoya. ALasa tyaje te AgaLa vadhe. emAM pAchuM maLyuM guruvarya A. bha. zrI kIrtisAgarasUrIzvarajI mahArAjanuM protsAhana ane mArgadarzana. te pahelA ja varSe munizrI subodhasAgarajIe cAturmAsa daramyAna cAra prakaraNa ane cha karmagraMthano abhyAsa pUrNa karyo. zAstro zIkhavAM hoya to saMskRtanA jJAna vagara zI rIte cAle? (1) pa.pU. AcArya zrImad buddhisAgarasUrIzvarajI ma.sA. ' emaNe tatkALa saMskRtano abhyAsa zarU karI dIdho. temanA cittamAM (2) pa.pU. A. zrI kIrtisAgarasUrIzvarajI ma.sA. pU. A. bha. zrI buddhisAgarajI ma.sA.nI paMktio guMjavA lAgI. (3) pa.pU.A. zrI subodhasAgarasUrIzvarajI ma.sA. A (4) pa.pU. A. zrI manoharakItisAgarasUrIzvarajI ma.sA. pachI to emaNe saMskRta uparAMta prAkRta, vyAkaraNa, nyAya, siddhAMta ane Agamono UMDo abhyAsa karyo. ziSyaratnanI emano tApa sUrya samAna hato paNa mAtA jamanAbAI Rju yogyatA jANIne saMvata 2010nA mAgazara suda trIjane divase komaLa hRdayanAM zrAvikA hatAM. teo dharmakAryamAM satata rata rahetAM. jUnA DIsA mukAme pUjyapAda gurudeve teozrIne paMnyAsa pada pradAna devadarzana, varSItapa, AyaMbilanI oLI, aThThAI paNa karatAM. karyuM. pU. A. zrI subodhasAgarajIe aneka gAmo ane nagaromAM gurubhagavaMtone vaMdana karavA mATe niyamita jatAM. jamanAbAI prAbhAvika cAturmAsa karyo. aneka sthaLe prAcIna jinAlayono vardhacaMdane potAnI sAthe derAsara laI jatAM. teo tapanAM jIrNoddhAra karyo. aMjanazalAkA, pratiSThA, upadhAna, cha'rIpAlita anurAgI hatAM. mAtAnA saMskAra putra vardhacaMda para paDyA. dara saMgho, zrI jinabhakti mahotsavo tathA nUtana jinAlayonAM nirmANa pUname nAnakaDo vardhacaMda mAtAnI sAthe bhIlaDiyAjI tIrthanAM darzana karavA paNa jato. tyAM jaI e bhAvathI bhakti karato. mAtAnI jema putra vardhacaMda paNa sAdhubhagavaMtonI vaiyAvacca mATe sadAya zrI subodhasAgarajI ma.sA.nI vyAkhyAna zailI ane khaDepage taiyAra raheto.. chaTAnI sahu muktakaMThe prazaMsA karatA hatA. emano ghoragaMbhIra | vardhacaMdane mAtA pAsethI bAlyavaye prabhuprItinA saMskAra pahADI avAja, vAta ke viSayanA UMDANane sparzavAnI emanI zailI sAce ja prazaMsAne pAtra hatI.., sAMpaDyA hatA. bALapaNe upAzrayanI dIvAla paranI yoganiSTha AcArya zrImad buddhisAgarasUri mahArAjanI moTI tasvIra joto vijApura ja emanI janmabhUmi ane e ja emanI tyAre lAMbA samaya sudhI enI AMkha tyAMthI khasI zakatI nahotI. nivaNabhUmi. tyAM emanI samAdhi racAI. kALanI thapATathI jIrNa e tasvIrane joIne vardhacaMdanuM aMtara jhaMkata banI jatuM manamAM banela A samAdhimaMdirano jIrNoddhAra karI jaMgalamAM maMgalanI kayo,
Page #324
--------------------------------------------------------------------------
________________ 308 racanA karavA mATe ja AcArya bhagavaMta pU. subodhasAgara sUrIzvarajI mahArAjane vijApuranA saMghe vi.saM. 2029nA cAturmAsa mATe vinaMtI karI. pUjyazrI tyAM padhAryA. emanAM bhagavatI sUtra paranAM pravacanoe lokone gheluM lagADyuM hatuM. koI akaLa agamya kAraNasara pUjyazrInAM hRdayamAM eka vAta satata guMjyA karatI hatI. A samAdhi maMdiranI puNyavaMtI bhUmi para alaukika tIrthadhAmanuM sarjana thAya, hajAro bhAviko A tIrtha bhUminI sparzanA kare ane AdhyAtmika vikAsanI preraNA meLave. ane Aje to A sthAna eka divya tIrthabhUmi banI gayuM che. kAma karI gaI pUjyazrInI aMtaH preraNA. eka puNyavaMta tIrtha banyuM. pUjyazrInAM pAvana pagalAM TheraThera paDyAM. pagalAM paDyAM ne bhUmi pAvana thaI. jyAM paga mAMDyA, tyAM maMdira banyAM. aneka jinAlayono jirNoddhAra thayo. aneka nUtana jinAlayonuM nirmANa thayuM. | muMbaImAM goregAMvanA javAharanagaranA zrIsaMghane AMgaNe pUjyazrI pratiSThA karavA padhAryA. javAharanagaramAM prabhunA kalyANakonI ujavaNI thatI hatI tyAre punaH ekavAra saue gacchAdhipatipada svIkAravAnI pUjayazrIne AgrahabharI vinaMtI karI. zrI saMghanI vinaMtI para ciMtanaM-manana karyA bAda emaNe karI : te paNa padavInI nahIM, paNa AsapAsanI bhISaNa ane viSama evI duSkALanI paristhitinI. traNa traNa varSathI duSkALa paDatA hatA. mANaso taraphaDatA hatA. ghAsacArA vinA abola pazuo bAMgaratAM hatAM. te samaye temanA paTTadhara ziSya pU. A.zrI manoharakIrtisAgarasUrijI ma.sAhebe vizALa mAnavamaherAmaNane paDakAra pheMkatA kahyuM : "AjanA A samaye eka namrAtinamra apIla che ke pUjyapAdazrIne 66 varSa thayAM che tethI jIvadayA phaMDamAM paNa 66 lAkha rUpiyAnuM bhaMDoLa ekatrita karavAmAM Ave to mane avazya khAtarI che ke ApaNA sahunI vinaMtIno svIkAra karIne pUjyapAdazrI gacchAdhipatipadano jarUra svIkAra karaze." sAMbhaLIne medanIe zAsanadevanI jaya bolAvI. saue jIvadayAnuM phaMDa ekatrita karavAno makkama nirdhAra karyo. karuNAbharyuM pUjyapAdazrInuM haiyuM. abola jIvo mATe karaNAvahI nIkaLI. karaNAnI preraNA vahI nIkaLI. saunAM hadaya utsAha ane umaMgathI bharAI gayAM. "javAharanagaranI dhanya dharA caturvidha saMgha para sakaLa saMghanI upasthitimAM gacchAdhipati padanI mAMgalika vidhi karavAmAM Avaze." samaya have ocho hato. 66 kalAkathI paNa ocho. ne tyAM sudhImAM 66 lAkhanuM mAtabara phaMDa ekaThuM karavAnuM hatuM. pariNAma camatkArika AvyuM. mAtra 48 kalAkamAM ja 66 lAkha jevI mAtabara rakamano phALo noMdhAI gayo. ane e divasa paNa AvI pahoMcyo. vikrama saMvata 2044nA mahAvada pAMcama ne somavArano e divasa. tA. AThamI phebruArI, 1988. bhavya zamiyANo. goregAMva javAharanagaranI dhanya dharA. hajAro zrAvakono chalakAyo maherAmaNa. e ja zamiyANAmAM anupama zAsanaprabhAvaka, bhagavatIsUtranA mAsTara mAinDa samA, nikhAlasahRdayI pU. A. bha. zrI subodhasAgarasUrIzvarajI ma. sA.ne yoganiSTha AcArya zrImad buddhisAgarasUrijI ma.sA.nA samudAyanA gacchAdhipati tarIke alaMkRta karavAno e aitihAsika avasara hato. mahAmahotsava yojAyo hato. sakala saMghanA utsAhano koI pAra nahoto. javAharanagaranA itihAsamAM noMdhAyelI A mahAna ghaTanA che, jene Aje paNa sau yAda kare che. bhAviko AnaMdathI nAcI UThyA hatA. jaina dharmanuM A mahattama pada. A mahAna padathI alaMkRta thayA pUjyapAdazrI. pUjyapAdazrInAM cAturmAso bhavya rIte TheraThera thayAM che. pAlanapura, AMbalIpoLa (amadAvAda), pAdarA, navasArI, goDIjI (muMbaI), pUnA, DIsA, vijApura, rAjakoTa, bhAvanagara, malADa (muMbaI), puMdharA, sAbaramatI, navasArI, vAlakezvara, goregAMva, mahuDI ema vividha sthaLoe pUjyapAdazrInAM cAturmAsa saMpanna thayAM che. pUjyapAdazrInA haste nirmANa pAmyAM che aneka upAzraya jevA ke, navasArI mahAvIra sosAyaTI, zrI ciMtAmaNi pArzvanAtha, zrI vijApuratIrtha sosAyaTI-vijApura, dhAnerA, jUnA DIsA, kuMbhAsaNa, surata-saiphI sosAyaTI, dhanAlI, surata-magadallA zrI nAgezvaratIrtha, sIrasADa, lodarA, Ajola, gavADA, puMdharA, mirAmbikA (amadAvAda), solA roDa (amadAvAda), supArzvanAtha-vAlakezvara-muMbaI, vasaI-dahIMsara, bhAvanagara AyojanAra (amadAvAda)--ema saMkhyAbaMdha upAzrayo tathA tIrtha nimANa thayela che. Jain Education Intemational
Page #325
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 309 pUjyapAdazrIno ziSyagaNa : pU. A. bha. zrI manohara- cha'rIpAlita saMghamAM joDAIne pAlitANAmAM caitra suda 4 ne divase kIrtisAgarasUrIzvarajI ma.sA., pU.paMnyAsa zrI sudarzana kIrtisAgara saMghamALa pachI, pU. upAdhyAyazrI bhuvanavijayajI mahArAjanI ma.sA., pU. pravartaka zrI yazakIrtisAgara ma.sA., pU. paMnyAsa zrI - AcAryapadavI thaI te sAthe temanI dIkSA paNa thaI. pU. AcAryazrI udayakIrti sAgara ma.sA., pU. paMnyAsa zrI rAjakIrtisAgara bhuvanatilakasUrinA ziSya tarIke munizrI azokavijayajI nAme ma.sA., munirAja zrI prasannakIrti sAgara ma.sA., munirAja zrI jAhera thayA ane te ja varSe tyAM pAlitANA pU. A. zrI jayakIrtisAgara ma.sA., pU. munirAja zrI anaMtakIrtisAgara kanakasUrIzvarajI mahArAjanA varada haste vaDI dIkSA grahaNa karI. ma.sA., pU. munirAja zrI vizvodayakIrtisAgara ma.sA., pU. saMyamajIvana svIkAryA pachI pU. gurubhagavaMtane AjIvana jIvana munirAja zrI vidyodayakIrtisAgara ma.sA. pUjyapAdazrInA haste samarpita karyA pachI svAdhyAyamAM magna banI gayA. gurudeva ane thayelI pratiSThAonI saMkhyA 86 jeTalI che, jemAMnI mukhya te pU. vaDIla gurubaMdhu zrI bhadraMkaravijayajI mahArAjanI nizrAmAM pAlanapura, goregAMva (muMbaI), aMdherI, gAMbhU, mahuDI prakaraNagraMtho ane AgamagraMthonuM UMDuM adhyayana karyuM. pU. gurudeva (aMjanazalAkA), mANasA, bhIlaDiyAjI tIrtha, jUnA DIsA, sAthe gujarAta, saurASTra, kaccha, mahArASTra, AMdha ane karNATakamAM khImata, dhAnerA, navasArI, gavADA, Ajola, vijApura, dharaNIdhara vihAra karIne zAsanaprabhAvanAnAM aneka kAryo karAvyAM. zrI sosAyaTI (amadAvAda), mirAmbikA-amadAvAda, surata, dazavaikAlika sUtra, zrI samavAyAMgasUtranAM yogoddhahana karyA. prAMtija, solAroDa, Abunagara, jhaverIpArka-amadAvAda, vIzasthAna, tapa, pAMca varSItapa, paMdara upavAsa, aThThAI tapa, 24 sAbaramatI, sIrasADa vagere che. bhagavAnanAM ekAsaNAM, pAMce kalyANakonI ArAdhanA, poSa dazamI zrI caMpAbena ramaNIkalAla talakacaMda zAha cokavALA parivAra tapanI ArAdhanA karI che. vardhamAna tapa so oLI surimaMtra malADa-muMbaInA saujanyathI pAMcapITha cAra vakhata. parama tapasvI, mahAna zAsanaprabhAvaka, vartamAna saM. 2018nA jeTha suda bIjane divase pU. tAraka gurudevano dAvaNagirimAM viraha thayo. te pachIthI vaDIla gurubaMdhu gacchAdhipati, pU. A. zrI vijayabhadrakarasUrIzvarajI mahArAjanI nizrAmAM saM. pU. AcAryazrI 2033mAM maisUra mukAme cAturmAsa daramiyAna zrI bhagavatIsUtranA vijayaazokaratnasUrIzvarajI mahArAja yogodvahana sAthe sUtranuM vAcana karyuM. saM. 2034nA kArataka vada 6nA divase bhavya mahotsavapUrvaka gaNi-paMnyAsa padavI thaI. gujarAtamAM vaDodarA pAsenuM chANI gAma bhavya zrI tyAMthI kAyama mATe traNa vigaIno tyAga karyo. badAma, kAju ane zAMtinAtha jinAlayothI zobhAyamAna potAno puNyaprakAza pAtharI drAkSa sivAya mevo ane mAvAno tyAga, pAMca tithi ghI, rahyuM che. zrI mahAvIra bhagavAna, zrI pArzvanAtha ane zrI kuMthunAtha, lIlotarI, miSTAnnano tyAga, pAkAM keLAM sivAya anya phaLono zrI vAsupUjya svAmI bhagavAnanAM bhavya daherAsaro, uparAMta tyAga. comAsAmAM aAI ane bAra tithi ane zeSakALamAM pAMca upAzrayo, dharmazALAo, AyaMbilakhAtuM tathA jJAnamaMdirathI yukta tithi ane aThThAImAM lIlotarIno tyAga. dIkSA pachI temAM chANInagaramAM zAha caMdulAla choTAlAlanAM dharmapatnI zrI varSathI biyAsaNAM, daherAsaramAM devavaMdana, dareka pratimAjIne namo kamaLAbahenanI kukSie saM. 1982nA jeTha suda 13nI jiNANe, pASANanI pratimAjIne traNa traNa khamAsamaNAM madhyarAtrie putraratnano janma thayo. chANI gAmamAM dharmamaya caityavaMdana, lagabhaga 150 logassano kAussagga ane teTalAM vAtAvaraNa to hatuM ja, emAM susaMskAronI sugaMdha maLatAM sonAmAM ja khamAsamaNAM prAyaH UbhAM UbhAM, zrI navakAramaMtrano arihaMta sugaMdha'no nyAya thayo ane pUjyazrIne saM. 2001mAM pU. upAdhyAya siddhipada siddhicakra namo nANassano karoDa uparano jApa haju zrI bhuvanavijayajI mahArAjanI nizrAmAM zrI zAMtinAtha bhagavAnanA 50 varSanA pratiSThAnA mahotsava vakhate pU. cAlu che. zrI vardhamAna tapanI 84mI oLI (saM. 2047), rAtre upAdhyAyajI mahArAjanA saMsargamAM AvatAM vairAgyabhAvanA pragaTI. saMthArA samaye jIvanamAM lAgelA doSanI guha ane ArAdhanAnI te ja varSe pUjyapAda AcAryadeveza zrImad vijayalabdhi-sUrIzvarajI anumodanA pU. A. zrI vijayabhadraMkarasUrIzvarajI mahArAjanI mahArAjanI nizrAmAM khaMbhAtathI zAha kezavalAla vajecaMda taraphathI AjJA ane vAsakSepa dvArA saM. 2043nA poSa vada 1nA divase Jain Education Intemational
Page #326
--------------------------------------------------------------------------
________________ 310 caturvidha saMgha karI mAM gheDa bAlApuramAM AcArya pade ArUDha karavAmAM AvyA. tyArathI pUjya AcAryazrI vijayaazokaratnasUrIzvarajI mahArAja nAmathI prasiddha thayA. pUjyazrInI nizrAmAM dIkSA, vaDI dIkSA, upadhAna tapa, bhavya aMjanazalAkA-pratiSThA mahotsavo thaI rahyA che. 36 varSathI beMgalora ane madrAsa taraphanAM nAnAM nAnAM gAmaDAMomAM vicarIne ane tyAM cAturmAsa karIne zAsanaprabhAvanA karI rahyA che. sUrimaMtranI ArAdhanA karIne ullAsapUrvaka ratnatrayInI ArAdhanAmAM ujamALa rahyA che. evA e parama zAsanaprabhAvaka sUrivara nirAmaya dIrdhAyu pAmI sudIrdha zAsanasevA karatA raho evI prArthanA sAthe pUjyazrIne koTizaH vaMdanA! * saMvata 2053, vaizAkha vada 11nA so oLI pAraNuM beMgalora pUjya rAjayazasUrIzvarajI ma.sA. Adi samudAya sAthe. * gacchAdhipati pada, tumakura, karNATaka, Aso suda 1, saMvata-2017, aneka saMghoe tathA samudAya maLI. * dakSiNadivAkaranI padavI : saMvata 2068 nA aSADha suda bIjane ravivAra, beMgalora Adi 18 saMghonI upasthitimAM cAturmAsa praveza vakhate, dirIpuranAM cAturmAsa pravezadina. tasmai zrI gurave namaH siddhAMta divAkara : samartha zAstravetA : karmasAhityanA gahana abhyAsu prakAMDa paMDitavarya : pUjyapAda vartamAna gacchAdhipati AcAryadiva zrImadvijaya jayaghoSasUrIzvarajI mahArAja - muni mahAbodhi vijaya pUjyapAda siddhAMtadivAkara gacchAdhipati AcAryadeva zrImadvijayajayaghoSasUrIzvarajI mahArAja eTale guNono ghUghavato mahAsAgara, A mahAsAgaramAM marajIvA banIne UMDA UtarIe to aneka guNaratno hAthamAM AvyA vagara na rahe. ahIM ApaNe emanA pAMca viziSTaguNono AsvAda karIe. - 1. paropakAravRtti : samastavizva Aje dina-pratidine vadhune vadhu svArthI banatuM jAya che tyAre A mahApuruSanA lohInA pratyeka buMdamAM paropakAranI vRtti vaNAyelI che. nAnAmAM nAnA sAdhune kaI vastunI jarUriyAta haze eno upayoga teozrIne satata raheto hoya che. dharmacakra prabhAvatIrtha - vilhoLI (nAsika) (1) pa.pU. A. deva zrImada vijayapremasUrIzvarajI ma.sA. (2) pa.pU. A. deva zrImada vijayabhuvanabhAnusUrIzvarajI ma.sA. (3) pa.pU. A. deva zrImada jayaghoSasUrIzvarajI ma.sA. (4) pa.pU.A.zrI dharmajitasUrIzvarajI ma.sA. | (5) 5.pU. A. zrI jagavallabhasUrIzvarajI ma. sA. sAdhune paNa ApaNe gautamasvAmInA rUpamAM jovAnA che. sAdhune je vastu ApavI hoya te uttamakakSAnI ApavI. halakI, vadhArAnI ke adalAbadalI rUpe paNa koI vastu sAdhune ApIe to ApaNane ghora lAbhAMtarAya karma baMdhAya che." ekavAra sva. gurudevazrIe piMDavADAmAM emane lakhavA mATe navI-sArI pena ApI. sAthe kahyuM : "A pena mAtra tAre vAparavAnI." e vakhate pUrNanamratA sAthe pUjyazrIe kahyuM : "gurudeva! evI rIte A pena huM nahIM rAkhI zakuM. koI mAMgaze, koIne gamaze to huM ApI daIza." AcAryabhagavaMte saharSa anumati ApI. | besTa kavoliTInI koIpaNa vastu Ave to eno saMgraha na karatAM ke potAnA upayogamAM na letAM ene yogya je sAdhu hoya tene pahoMcADI devAmAM emane vadhu AnaMda Ave che. tenI teozrI ghaNIvAra kahetA hoya che..... "AjanA dAlata Jain Education Intemational
Page #327
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 2. AgamajJAtA : vartamAnakALanA tamAma AgamonA pUjyazrI viziSTajJAtA che. viziSTa eTalA mATe ke AgamonA mAtra zabdArtha ke vAkyArtha na karatAM cheka aiparyArtha sudhI teozrI pahoMcatA hoya che. Ano anubhava pUjyazrInI pAse Agama graMthonI vAcanA lenArA mahAtmAone ghaNIvAra thayo che. jiMdagImAM kyAreya chApuM nahIM vAMcanArA A mahApuruSa sAdhuone divasamAM cha-cha kalAka sudhI AgamagraMtho-prakaraNagraMtho ane karmasAhityamAM pATho ApatA hoya che. samudAyano bhedabhAva rAkhyA vagara zrutajJAnanI A gaMgAne teo niraMtara vahAvI rahyA che. saMgha ane samudAyanI anekavidha javAbadArIothI gherAyelA hovA chatAM niraMtara stotrapATha ane samaya maLe to divase, na maLe to rAtre jAgIne paNa 'dazavaikAlika', 'AcArAMgasUtra' AdinA pATha teozrI karatA hoya che. dIkSAnA prAraMbhakALamAM kSayopazama maMda hovA chatAM gurukRpAthI cheka zatAvadhAna sudhI pahoMcI zakyA, eTaluM ja nahIM prAkRtavyAkaraNa zIkhyA vagara prAkRtabhASAmAM askhalitapaNe sAdhu bhagavaMtone poNokalAka sudhI vAcanA ApI zakyA. vadhAre zuM lakhIe? zAstrIya bAbatomAM gUMca paDe tyAre 'muni jayaghoSavijayajInI paNa salAha levI' AvuM vAkya potAnA padakamAM lakhIne sva. paramagurudeva zrImad vijayaprema-sUrIzvarajI mahArAje emanI AgamajJatA-gItArthatA upara mahora mArI dIdhI hatI. 3. saMghaekatA : sva. baMne gurubhagavaMtonA hRdayamAM ramatI saMgha ekatAnA pUjyazrI prakhara himAyatI che. emanA hRdayamAM saMgha ane zAsana pratye bhArobhAra AdarabhAva ane bahumAnabhAva che. vartamAnasaMghanI durdazA ane kaphoDI sthitithI teozrI atyaMta vyathita che, atyaMta ciMtita che. emanI vAcanA ane pravacano daramiyAna A vedanA pragaTa thayA vagara rahetI nathI. prAyaH karIne emanuM ekapaNa pravacana evuM nahIM hoya ke jemAM saMgha ane zAsananI ekatA, samAdhi ane AdarabhAvanI vAta na AvatI hoya. cauda pUrvadharazrutakevalI zrI bhadrabAhusvAmI paNa saMghanI AjJA sAme jo jhUkI jatA hoya to ApaNe koNa ? saMghane bAju para mUkIne karAtI UMcAmAM UMcI kriyA paNa koDInI che. saMghanI sAthe karAtI alpa kriyA paNa mahAna phaLane ApanArI che. AvI anupama vAto anekavAra teozrInAM pravacanomAM AvatI hoya che. 311 (4) prAyazcittadAtA : Aja sudhImAM hajAro AtmAoe pUjyazrI pAse potAnAM kALAMmAM kALAM pAponI AlocanA bilakula sahajabhAve karI che. enI pAchaLa mukhya traNa kAraNa che. (1) paheluM kAraNa che pUjyazrInI gaMbhIratA. pUjyazrI gaMbhIratAnA mahAsAgara che. A mahApuruSanI gaMbhIratA AgaLa so so mahAsAgaro paNa jhAMkhA paDe tema che. game tevI gaMbhIra AlocanA pUjyazrInI pAse atyaMta saraLatAthI thaI zake che, kAraNa ke koI vAMcI jaze, koI sAMbhaLI jaze Avo bhaya koIne hoto nathI, vaLI A viSayamAM pUjyazrI atyaMta kALajI dharAvanArA che. aneka javAbadArIo vacce beThA hovA chatAM paNa sAdhuonI AlocanA sAMbhaLavAnuM, prAyazcitta ApavAnuM tema ja te aMgenA patravyavahAranuM kAma pUjyazrI svayameva karatA hoya che. (2) vartamAna kALamAM pUjyazrI chedagraMthanA viziSTa jJAtA che. AthI ja sAmA jIvonI bhAvanA, zakti vagere joIne ene yogya prAyazcitta Ape che, eTaluM ja nahIM, je pApa jIvanamAM sahaja banI gayAM hoya temAMthI kAyama mATe kaI rIte chuTAya tenI cAvIo paNa batAvatA hoya che. (3) sAmI vyaktinI negeTivasAiDa jANyA pachI paNa enA pratye potAnA hRdayamAM ekasarakho premabhAva, vAtsalyabhAva dhAraNa karavo e jevItevI bAbata nathI. pUjyazrI A kaLAmAM pAraMgata che ane eTalA mATe ja pUjyazrI pAse prAyazcitta letAM koIne hicakicATa nathI thato. 5. brahmaniSThatA : pUjyazrI pAMce mahAvratonA pAlanamAM sUkSma kALajI dharAve che. emAM paNa brahmacaryavratanA pAlanamAM atyaMta niSThAvAna che. vijAtIya strI ke sAdhvInI sAthe kyAreya dRSTi milAvIne vAta karatAM teozrIne joyA nathI. bane tyAM sudhI to vAta karavAnuM ja TALe. atyAvazyaka kAryArthe vAta karavI ja paDe to moM anya dizA tarapha vALIne ja vAta karavAno Agraha rAkhatA hoya che. phoTAonA Alabama, vartamAnapatro ane tenI pUrtione kyAreya hAthamAM letA nathI. A badhAM sAdhano ApaNA vrata mATe jokhamI che, evuM teozrInuM dRDhapaNe mAnavuM che. AjanA viSamakALamAM AvA bhISmavratanuM aNIzuddhapaNe pAlana karanArA e gurudevanAM caraNomAM koTikoTi vaMdanA. saujanya : satyenabhAI e. zAha goregAMva (re.), muMbaI-62
Page #328
--------------------------------------------------------------------------
________________ 312 yoganiSTha pa.pU. A.bha. zrImad vijaya kesarasUrIzvarajI ma.sA.nA paTTa-paTTAlaMkAra bhopAla mahAvIragiri tIrthoddhAraka zrI paMca jinezvara kaivalyadhAma mahAtIrthapreraka, zramaNasevA vicAraka, gacchAdhipati pa.pU. A.bha. zrImad vijaya hemaprabhasUrIzvarajI ma.sA. bhAratavarSanI Arya saMskRtithI sohAmaNI AMdhrapradezanI alabelI rAjadhAnI haidarAbAda jevI hariyALI bhUmimAM vasatA zrI narasiMha svAmInA kuLamAM, dharmapatnI zrI lakSmIbAInI pavitra kukSimAMthI eka tejasvI bALaratna pragaTa thayuM. vi.saM. 1990, kA.va. 9, tA. 20-11-1934nI pavitra rAtrie pragaTelA teja sitArAnuM bhaviSya benamUna ajoDa haze ja ane Ajano pragaTelo sitAro vIrazAsanano jhaLahaLato teja sitAro banaze evA saMketathI ja jANe kudaratI tenuM nAma paNa 'vIrAsvAmI' rAkhavAmAM AvyuM! bAlyavayathI ja zUra-tejasvI, vIrAsvAmIno, brAhmaNa chatAM ucca saMskArI, dharmamaya vAtAvaraNamAM uchera thayo ane vaLI saubhAgyanI kevI lIlA! 12 varSanI bAlyavaye gujarAta tarapha acAnaka ja AvavAno evo suavasara prApta thayo ke jema koI rAjA bIjA rAjya upara caDAI kare, pachI vijayanI varamALA paherIne ja pAcho phare! vi.saM. 2020mAM khaMbhAta cAturmAsa daramyAna pU. dAdA gurudevazrI caMdrasUrIzvarajI ma.sA.nA aMtaranA AzIrvAda ane pU. gurudevazrI prabhavacaMdrasUrIzvarajI ma.sA.nI prabhAvazALI preraNAthI nitya, pravacanano prAraMbha thayo! mAtRbhASA telugu hovA chatAM pU. banne gurudevonI AziSa ane askhalita dhArAe vahetI kRpAvarSAthI pUjyazrIe kAvyamaya anokhI viziSTa chatAM saraLa zailImAM vyAkhyAna dvArA bhAvikone bhIMjavyAM. pUjyazrInAM caraNe 20-25 mumukSu AtmAoe saMpUrNa jIvana samarpita karI ziSyatva apanAvyuM che ane pUjyazrInA varada haste sva-para aneka samudAyo-gacchomAM seMkaDo dIkSAo thaI che. AMdhra gujarAta-mahArASTra, karNATaka tAmilanADukerALA-orissA, bihAra-baMgALa, yu.pI.-ema.pI. Adi vividha pradezanAM aneka kSetromAM vicarI anekavidha pratiSThAo, - For Private caturvidha saMgha cAturmAsa, upadhAna, dIkSAo Adi anekavidha ArAdhanA anuSThAnomAM sva-para kalyANanI pUrNa yogyatA dharAvatA pUjyazrI vi.saM. 2032mAM gaNi padathI, vi.saM. 2035mAM paMnyAsa padathI vibhUSita thayA ane parAkASThAnI yogyatAne dharAvatA pUjyazrI vi.saM. 2044 mAga. su. 6nA maMgala dine muMbaI vAlakezvaramAM AcArya jevA dhuraMdhara padathI alaMkRta thayA. pU. dAdA guruzrI A. vi. caMdrasUrIzvarajI ma.sA. nA aMtima svapnane sAkAra karavA mATe ja pUjya dAdA gurunI bhAvanAnusAra ja, zAzvata tIrthAdhirAja zrI siddhAcalajI mahAtIrthanI pavitratama taLeTImAM pAlitANA nagare pa.pU. gurudevazrI prabhavacaMdrasUrIzvarajI ma.sA.nA varada haste girivihAra saMsthAnI sthApanA thaI, je saMsthAmAM pUjyazrInI preraNAthI zramaNapradhAna caturvidha zrI saMghanI suMdara sevA 30-30 varSathI avirata dhArAe cAlI rahI che. A saMsthA ja pUjyazrInI karuNA-sevA-guNa vage2e umadA keTalAya guNonI sAkSIbhUta che! pU. gurudevazrI prabhavacaMdra sUrIzvarajI ma.sA.nI aMtima bhAvanAne sAkAra karavA pUjya gurudevazrInA kathanAnusAra zetruMjI nadInA kinAre, Dema pAse 250 vIghA jamInamAM girivihAra gauzALA, girivihAra pAMjarApoLanI preraNA-dvArA sthApanA karAvI che, jenuM TrasTIo dvArA sucAru rUpe saMcAlana thaI rahyuM che. gauzALAmAM rahelI gAyonAM dUdha dvArA zatruMjaya tIrthAdhipati zrI Adizvara dAdAnA pakSAla tema ja ANaMdajI kalyANajI peDhI saMcAlita motIzAnI TUMkathI mAMDIne pAlitANAnAM sarva jinAlayonAM pakSAla mATe dUdhano lAbha maLI rahyo che, eTalu ja nahIM, dAdAnA akhaMDa dIpaka mATe chellAM 4 varSathI akhaMDapaNe gAyanA zuddha ghIno lAbha maLI rahyo che. girivihAra pAMjarApoLamAM aneka nirAdhAra-abola-bimAra evAM prANIonI khUba ja sarasa sevA ane sAcavaNI thaI rahI che. anukaMpA rUpe annakSetra tathA chAzanI niHzulka pAMca-pAMca parabo cAlI rahI che. pUjyazrInI pAvana nizrAmAM pAlitANAthI ajAharA tIrthano, dahegAmathI AMtarasUbAno, bArzIthI aMtarikSajIno, haidarAbAdathI kulyAkajIno Adi vividha cha'rIpAlita saMgho tema ja madrAsa, kuMbhAkonam, vijayavADA, cAsabokAro, jabalapura, satanA, kalakattA, paTanA, pAlitANA, ajAharA, amadAvAda Adi aneka sthaLomAM jinAlayonI bhavya pratiSThAo tathA bhopAla nagare zrI mahAvIragiri upara zrI mahAvIra svAmI Personal Use Only
Page #329
--------------------------------------------------------------------------
________________ 313 tavArIkhanI tejachAyA mahAtIrthanI, vaLI amadAvAda-ogaNejamAM zrI paMcajinezvara AcArya pada : vi.saM. 2033, vaizAkha suda-3, makaDA, kaivalyadhAma mahAtIrthomAM mahAmahotsavopUrvaka bhavya aMjana- kaccha. zalAkA-pratiSThA-dIkSAo vagere kAryakramo thayela che. gacchasukAna : vi.saM. 2044, Aso suda-2, jinAlaya pAlitANA girivihAranI jema ja ogaNejamAM paNa tIrtha-kaccha samudAya-gacchAdinA bhedabhAva vinA zramaNapradhAna zrI caturvidha gurudevazrInuM nAma : acalagacchAdhipati pa.pU.A. bha. saMghanI aNamola sevA-suzruSA sAthe banne sthaLe phakta 1 rU. zrI guNasAgarasUrIzvarajI ma.sA. TokanamAM bhojanazALA pUjyazrInI satreraNAthI cAlI rahI che. mAtA-pitAnAM nAma : zrI suMdarabAI ane zrI dhanya che sAdharmika bhaktinA rasiyA pUjyazrIne! A kALa-jhALa gaNazIbhAI. moMghavArImAM kevI umadA bhakti! AvAM AvAM advitIya-ajoDa saMsArI nAma : zrI goviMdabhAI. satkAryo dvArA vizva para zAsanaprabhAvanA karatA pUjyazrI vividha ziSya-praziSya parivAra : gaNivaryazrI vIrabhadrasAgarajI, tapazcaryA, vihAra, tapa-tyAga-vairAgyanI bhUmikA para "sva" nI munizrI premasAgarajI, munizrI haribhadrasAgarajI, munizrI uccatama sAdhanA karI rahyA che, sAthe sAthe bhavyonAM haiyAMne halAvI, dilaDAMne DolAvI, hRdayane bhIMjavI, ajJAnIone rAjaratnasAgarajI, munizrI priyaMkarasAgarajI, munizrI zazAMkasAgarajI. AkarSI, AtmAone jagADI, jagata upara aneka prakAre dhArAbaddha : nonI vRSTi karI rahyA che. saMtonI sajjanatA, sAdhuonI sAdhutA ane tapasvIonI 16 varSanI vayathI mAMDIne Aje 70-70 varSanI vaya tejasvitA....A traNa kAraNoe bhArata deza vizvanA dezomAM mUrdhanya sthAne virAje che. bhAratanI dharA "dharmabhUmi' ane sudhInuM samagra jIvana zAsanane samarpita karI, pratibhAsaMpanna tapobhUmi'nAM vizeSaNothI vilase che. emAMya kacchanI dharatI to pUjyazrI kesara sUrisamudAyanI khANanA kohinUra hIrA banI dhIMgI dharA che e kamanIya paNa che ane kAmaNagAriNI paNa che. camakI rahyA che. tenA prakAzamAM AvanAranA aMdhakArane dUra phagAvI prakAzita karI rahyA che. dhanya che jaina zAsananI A kacchanAM A e pradeza, jemAM parvatonI laghu paMkti aNamola saMpattine! adbhuta virala vibhUtine! jUnAgaDhanA garavA giranAranI smRtine haiyAnI dharatI para ANI saujanya : zrI mukticaMdra zramaNa ArAdhanA TrasTa, girivihAra-pAlItANA lAve che. evA pradezamAM e nakhatrANA tAluko ane enuM e purANuM chatAM raLiyAmaNuM zrI koTaDA (rohA) gAma! khAnapAnanA TesTa A yuganI phezana che, koTaDA (rohA) nA kacchI vasA osavAla vaMzanA pAsaDatyAre kaThora tapanuM AcaraNa jemanA jIvananuM lozana gotrIya gaNazIbhAI khImazI bhadrapariNAmI ane bhAvanAzALI che, saLaMga 32- 32 varSItapanA ArAdhaka, vyakti hatA. emanAM dharmapatnI suMdarabahena dharmabhAvanA ane zIla-saMskAranI saurabhanA kAraNe kharekhara suMdara hatAM. vi.saM. acalagacchAdhipati tapasvIratna 1988nA bhAdrapada pUrNimAnA pAvana dine pUnamanA cAMda samA pa.pU. A. bha. zrI putraratnano janma thayo. e putraratna e ja acalagacchAdhipati guNodayasAgarasUrIzvarajI ma.sA. tapasvIratna pa.pU. AcAryadeva zrI guNodayasAgarasUrIzvarajI mahArAjA sAheba. janma : vi.saM. 1988, bhAdaravA suda-15, koTaDA (rohA) kaccha. mAtApitAe potAnA A vahAlasoyA A putranuM nAma dIkSA : vi.saM. 2014, mAgazara suda-10, pADyuM goviMda. lAlavADI-muMbaI. mAtA-pitAnA bAlyakALathI ja susaMskAronA kAraNe paramAtmApremI thayA. vyAvahArika sAta dhoraNano abhyAsa karyo upAdhyAya pada : vi.saM. 2032, mahAvada-3, tyArabAda AdhyAtmika paMthe pragati sAdhavA mATe dhArmika bhUjanagara-kaccha. abhyAsamAM dattacitta banyA, sAthe svAdhyAyamUrti susAdhvIzrI Jain Education Intemational
Page #330
--------------------------------------------------------------------------
________________ 314 caturvidha saMgha rUpazrIjI ma.nI preraNAthI zrI zAMtinAtha jinAlayamAM 3 varSa sudhI bhAvanA jAgI hatI ke, potAnA mukhya ziSyaratna pU. upAdhyAyazrI paramAtmAnA bhakta tarIke prabhubhaktino aNamola lahAvo lIdho. ma.ne have AcArya padathI alaMkRta karavA, kAraNa ke, AvA A traNa varSa daramyAnamAM zrI goviMdabhAIe khaMta ane suyogya ziSyane sUripadathI suzobhita karavAthI potAnI uMmagapUrvaka keTaluM badhuM zAstraadhyayana karI lIdhuM! paMcapratikramaNa, anekavidha javAbadArIomAM haLavAza anubhavAya ane temanI cAra prakaraNatraNa bhASya, cha karmagraMtha, vairAgyazataka ane uttama zaktiono zAsanane tathA zrI saMghane lAbha maLe. tethI maharSio kata covIzIo, coDhALiyAM, cha DhALiyAM tathA vi.saM. 2033 vaizAkha suda 3 akSayatRtIyAnA pAvanadine makaDA sajhAyo Adi lagabhaga aDhI hajAra zloko ane gAthAo gAme sva. gurudeva acalagacchAdhipatizrInA varad haste viziSTa goviMdajIbhAIe kaMThastha karI lIdhAM. jyAM sAcA dilanI lagana jinabhakti mahotsavapUrvaka dhAmadhUmathI sUri pade ArUDha karAyA hoya tene mATe A saMsAramAM koI satkArya kaThina banI zakatuM ja ane jinazAsanane pU. AcArya zrI guNodayasAgarasUrijI ma. nathI. goviMdajIbhAInA svAdhyAyaprema kharekhara haiyAne AnaMda ane nAmanA AcAryavaranI mahAna bheTa prApta thaI. ahobhAva upajAvI mUke tevo bhavya hato. tyArabAda mUriyugala guru ziSyanI joDI kaccha-rAjasthAna jyAre jyAre koIpaNa vicAra manano keDo mUkato nathI kSetre aneka prabhAvaka kAryo karI muMbaInA saMghonI AgrahabharI tyAre tyAre te anurUpa pravRtti paNa pragaTyA vinA rahetI nathI. vinaMtIthI vi.saM. 2034mAM muMbaI padhArI tyAM ja pUjya have to vairAgyano "colamajITha raMga goviMdajIbhAInA aMtaramAM gurudevazrI sAthe ja traNa cAturmAso anukrame ghATakoparalAgI gayo hato. vairAgyanuM ciMtana goviMdajIbhAInA hRdayamAM cIMcabaMdara-mulunDa madhye karyA. satata ghamaroLAtuM hatuM. | kaccha moTA AsaMbiyA madhye 108 jinabiMbono pariNAme goviMdajIbhAI mAtA-pitAnI anumati laI aMjanazalAkA mahotsava Ujavavo hato. tethI pU. acalasaMsArane tilAMjali ApavA tatpara banyA. aMte muMbaI lAlavADI gacchAdhipatizrIne zrIsaMghe vinaMtI karI, "sAhebajI! ApazrI A madhye vi.saM. 2014 mAgazara suda dazama ravivAranA be mumukSu pAvana prasaMge padhAro", paraMtu pUjya acalagacchAdhipatizrI AtmAo saha bhavya mahotsavapUrvaka munipaNuM svIkArI "nUtana muMbaInAM zAsanakAryonA kAraNe svayaM padhArI zake tema na hatA. muni guNodayasAgarajI' nAma dhAraNa karI pa.pU.A. bha. zrI tethI teozrIe potAnA suvinIta paTTadhara AcAryadeva zrI guNasAgarasUrIzvarajI ma.sA. nuM ziSyapaNuM svIkAryuM. guNodayasAgarasUrijIne AjJA pharamAvI ke, "tamAre kacchamAM zrI jinazAsananA ane acalagacchanAM kAryo kAje aMjanazalAkA-pratiSThA mahotsavane saMpanna karavAno che, mATe kaccha potAnA gurudevazrInAM satkAryomAM satata joDAtA rahyA ane prayANa karo!" potAnA gurudevazrInA dilamAM moMgheruM sthAna prApta karI lIdhuM. * Thera Thera zAsanaprabhAvanA - * bhUjamAM munizrIne upAdhyAya pada pradAna - pUjyazrInA varadhaste moTA AsaMbiyA ratADiyA chellA keTalAya samayathI gurudevazrInI ane akhila (gaNeza)-berAjAvaDodarA-pAlitANA kacchIbhavana-bahutera bhArata acalagaccha (vidhipakSa) je. jaina saMghanI aMtaranI bhAvanA jinAlaya mahAtIrtha-lAkhApura, jogezvarI, ghATakopara kuzala hatI ke, "munizrI guNodayasAgarajIne gaNi upAdhyAya pade TAvara, zrI anaMtanAtha 24' jinAlaya-muMbaI, khArekabajAra, AruDha karavA, paraMtu A aMge pUjya munizrI utkaMThita na hovAthI deDhiyA kaccha guNapArzvatIrthAdi Adi aMjanazalAkAo, je kArya vilaMbAtuM hatuM te kArya vi.saM. 2032nA roja bhUja pratiSThAo, punaH pratiSThAo, dhvajadaMDa pratiSThAo Adi chellAM nagaranA zrI ciMtAmaNi pArzvanAtha jinAlayanA dhvajadaMDa punaH 26 varSamAM saMpanna thaI ane 115 jeTalA puNyAtmAone pratiSThAnA pAvana prasaMge paripUrNa thayuM. pUjya munizrI bhavodadhitAriNI dIkSAo pradAna karI. aneka cha'rI pALatA guNodayasAgarajI ma.ne upAdhyAya padathI alaMkata karyA. saMgho, zatruMjaya mahAtIrthanI 99 yAtrA tema ja aneka zAsana prabhAvanAnAM kAryo pUjyazrInI nizrAmAM UjavAyAM koTaDA makaDAmAM AcArya padavI - (rohA)-rAyaghaNajara-zeraDI-koThArAtIrtha-kalyANapArzvanAtha tIrtha pU. acalagacchAdhipatizrInA hRdayamAM evI uttama (ratADiyA gaNezavAlA) kAMDAgarA-nAgalapura-bahaMtera jinAlaya Jain Education Intemational
Page #331
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 315 mahAtIrtha, DumarA, mATuMgA-jogezvarI-bidaDA Adi kSetromAM kharataragacchanAM-gagananA tejasvI sitArA bhavyAtibhavya aitihAsika cAturmAsano lAbha ApIne kacchamAM zrI pa.pU. upAdhyAyapravara dharmajAgRti ANI che, eTaluM ja nahIM, paNa potAnA gurudeva acalagacchAdhipati rASTrasaMta pa.pU.A. bha. zrI guNasAgara gaNAdhIza kalAsasAgarajI ma.sA. sUrIzvarajI ma.sA. prerita zrI zatruMjayAvatAra AdIzvara bahutera janma ane bacapaNa : zrI caturbhujajIne be putro thayA. jinAlaya mahAtIrtha (kaccha) mATe prasaMgopAta preraNA ApI prati moTA putranuM nAma hatuM caMpAlAla ane nAnAnuM nAma saMpatarAja. varSe lAkhonAM phaMDa karyo che. tema ja jinazAsanano jayajayakAra mAtApitAe sIMcelA susaMskArone kAraNe bALaka saMpatarAjanuM mana bolAvyo che. eTaluM ja nahIM, paNa potAnA gurudevazrInuM svapna paNa A bhautika saMsArathI UThI gayuM ane te paNa cAritrya vahelI take sAkAra thAya te mATe satata uttejanA ane khevanA levAnI taiyArI karavA lAgyo. rAkhI hatI. pUjyazrI dvArA acalagacchanA nabhomaMDaLamAM dIkSA : saMvata 1990mAM janmelA saMpatarAja pacIsa unnatirUpa sUrajano jhaLahaLato prakAza thayo che. varSanI bhara yuvAvasthAmAM saMvata 2015 (nAgoramAM) sva. vi. saM. 2044mAM pUjya gurudeva acalagacchAdhipatizrI gaNadhIzvara pa.pU. hemendrasAgarajI ma.sA.nAM karakamaLothI jIvananA 76mAM varSe anaMtanI yAtrAe saMcaryA, Aso suda- kavikuLakirITa jainAcArya 1008 zrI jina kavIndrasAgara 2-nA acalagacchAdhipatizrInA agnisaMskAra pUrve samudAyanuM sUrIzvarajI ma.sA.nA suziSya rUpe aSADa sudi bIjanA divase sukAna zrI saMghe teozrInA paTTadhara tapasvIratna acala- dIkSita thayA ane emanuM nAma munizrI kailAsasAgarajI ma.sA. gacchAdhipati A.bha. zrI guNodayasAgarasUrIzvarajI ma.sA.ne jAhera karavAmAM AvyuM. soMpyuM. vi. saM. 2050mAM zrIsaMghe pUjyazrInA ja akhaMDa zAsanaprabhAvanA : vIravANI, dharmapracAra mATe emanAM paccIsamAM A varasItapanAM pAraNAM prasaMge acalagacchAdhipati cAturmAsa judAM judAM sthaLoe thayAM, jema ke-nAgaura, sivAnA, pada pradAna karyuM. A lekha lakhAI rahyo che tyAre pUjyazrInI pAlitANA, surata, vaDodarA A pAMca cAturmAsa emaNe gaNAdhIza preraNAthI saMvata 2060nA mAgazara mahinAmAM 1300 jeTalA sva. 5.pU. hemendrasAgarajI ma.sA.nA pAvana sAMnidhyamAM karyA. yAtriko saha pAlitANA madhye Ayojana nakkI thayuM che. tyArabAda bIkAnera, kucerA, ruNa, jodhapura, sivAnA, sAMcora, 1 zrI jinazAsananA ane acalagacchanAM kAryo phalaudI, bIkAnera, nAgaura, mokalasara, bAlotarA, pAlI, kAje potAnA gurudevazrInAM satkAryomAM satata joDAtA amadAvAda, pAlitANA, nAkoDAtIrtha (mevAnagara) tathA hAlamAM rahyA ane potAnA gurudevazrInA dilamAM moMgheruM sthAna bADameramAM birAjamAna che. emanAM pAvana karakamaLoe dharma ArAdhanA ane zAsanaprabhAvanAnAM ghaNAM advitIya kAryo thayAM. prApta karI lIdhuM. pratiSThAo : emaNe dezanoka (bIkAnera)mAM zrI AdinAtha * tapasAdhaka mahApuruSa : bhagavAnanI mUrtinI pratiSThA, amadAvAdamAM dAdAsAhebanI poLamAM lagnanI pArTIo ane risepzanomAM bhojanonI so-so zrI zAMtinAtha jinAlayanI pratiSThA, khyAvaramAM zrI pArzvanAtha AiTamo ane baso-baso rUpiyAnI eka eka DIzo mAnavIya jinAlayanI pratiSThAo karAvI. tema ja sAMcoramAM dAdAvADI ane lAlasAonuM pradarzana karI rahI che tyAre tevA kALamAMya varSo pUrve jinAlayanI pratiSThA paNa zAnadAra rIte karAvI. potAnA pUjyapAda gurudevazrInA mukhethI "rase jIte jIta sarva"nI nAnI dIkSAo ane moTI dIkSAo : bIkAneramAM 11 vANI sAMbhaLI prAraMbha thayelI varasItapanI tapazcaryAnI vaNajhAra nAnI dIkSAo, be moTI dIkSAo ane 1 "dazavaikAlika sUtra'nA 36-36 varSathI vaNathaMbhI cAlI rahI che. yoga, sivAnamAM be nAnI dIkSAo, 8 moTI dIkSAo ane pAMca ---pUjyazrInA caraNakamaLamAM koTiza vaMdanA....! moTA yoga, jodhapuramAM sAdhvIjI ratnamaNiprabhAzrIjI ma.sA.nAM suziSyA hemaprabhAzrIjI ma.sA.nI moTI dIkSA, ajameramAM nAnIkoTaDA kohinUra, tapasvIrata, acalagacchAdhipati pa.pU. A. bha. zrI guNodayasAgarasUrIzvarajI ma.sA.nI dIrgha varSItapanI anumodanArthe moTI dIkSA, amadAvAdamAM 7 moTI dIkSAo ane 7 moTA yoga, zrI koTaDA (rohA) jaina mahAjana-kaccha taraphathI amalaneramAM sva. 5.pU. pravartinI jinazrIjI ma.sA.nAM Jain Education Intemational
Page #332
--------------------------------------------------------------------------
________________ 316 caturvidha saMgha suziSyAonI be moTI dIkSAo ane eka moTo yoga, sAMcoramAM saheluM nathI : loDhAnA caNA cAvavA karatAMya vadhu kaThina gaNAvI be vAra nAnImoTI dIkSAo, phalaudImAM be moTI dIkSA, bADameramAM zakAya evI ane ghaNAne to sAva ja azakya lAge evI e eka moTI dIkSA ane be moTA yoga. sAdhanA che, chatAM dohyalI A sAdhanAne sAva sahelI banAvIne, tapArAdhanA : 3 mAsakSamaNa, 17 upavAsa, 8 upavAsa. gurune potAne haiye vasAvIne gurunA haiyAmAM vasI javA sudhInI 7 upavAsa vagere. siddhi meLavI janArA koI sAdhakanI smRti thAya to bIjI ja paLe pU. paM. zrI hemabhUSaNavijayajI gaNivara acUka yAda AvI padayAtrA saMgha : sAMcorathI bhorala tIrthano padayAtrAsaMgha gayA vinA na ja rahe! chellAM 15 varSa, 1 mahino ane 20 (cha'rIpAlita), jemAM 225 yAtrALuoe bhAga lIdho. divasa sudhI pUjya gacchAdhipati AcAryadeva zrImad vijayarAmaamadAvAdathI 200 yAtrALuono cha'rIpAlita saMgha zerIsA, pAnasara tIrthano. sAMcoramAM kalikuMDa tIrthoddhAraka pa.pU. AcAryazrI caMdrasUrIzvarajI mahArAjAnI kAyA AsapAsa praticchAyA banIne raheluM ane potAnI tamAma tAkAtane rAmacaraNe samarpita karI rAjendrasUrIzvarajI ma.sA.nA sAMnidhyamAM sAMcoranivAsI cUkeluM eka virala vyaktitva eTale ja pU. paM. zrI hemabhUSaNamizrImalajI dudhAjI taraphathI pAlitANA cha'rIpAlita 600 yAtrALuonA saMghanuM saMcAlana emaNe karyuM tathA sva. 5.pU. vijayajI gaNivara! AcAryazrI jinakAMtisAgara ma.sA.nI pAvana nizrAmAM bADamerathI zaktio maLavI sahelI che, eno sadupayoga paNa hajI pAlitANA padayAtrA saMghamAM vizALa sAdhu-sAdhvI samudAya ane sahelo che, paNa anekavidha zaktio vikAsa sAdhI zake ema 600 yAtrIonuM kuzaLa saMcAlana emaNe karyuM. jodhapurathI hovA chatAM enI khIlavaTanI khevanAne khatama karI daIne gurunI koparaDAjI, nAgaurathI phalaudI pArzvanAtha tathA raNathI phalaudI sevAmAM rAtadivasa samarpita thaI javuM e to khUba kaThina che. A pArzvanAtha darzanArthe paNa padayAtrA saMgha emanI pAvana nizrAmAM saMdarbhamAM pU. paMnyAsajI mahArAjane mUlavavA jaIe to saphaLa rahyA. teozrIe je karyuM che te khAMDAnA khela khelavA jevuM che. pATane sAhitya : sAhitya kSetramAM paNa emanuM yogadAna gajAvI zakAya evI pravacanapaTutA, bhaktamaMDaLa UbhuM thaI zake mahattvapUrNa rahyuM. emaNe prakAzita karela sAhitya nIce lakhyA evI puNyAI, jarA paNa vaza banyA vinA pU. gacchAdhipatinI sevAmAM ja badhuM nyocchAvara karI cUkelA pUjyazrI chellAM ghaNAM mujaba che : varSathI gurukAyAnI chAyA banIne ja jIvana jIvyA che. meLavavA 1. rAIdevasI pratikramaNa, 2. sAmAyika, jinadarzanavidhi, jevo emano paricaya : vatana vApI. pitAnuM nAma chaganalAla 3. zrI pArasamaNi, 4. nitya pAThamALA, 5. svAdhyAyamALA, 6. umedacaMda. mAtAnuM nAma maNibahena. janma dina saM. 2003nA paMca pratikramaNa sUtra, 7. dAdA zrI jinakuzaLa gurudevanI pUjA. Aso vada AThama. nAma harInakumAra. pUrvanI koI sAdhanAnA kharataragacchanA sukhasAgarajI ma.sA. vizALa sAdhu- yoge harInakumArane sAdhusahavAsa zaizavathI ja gamato. gharanA sAdhvI samudAyanA nAyaka jJAnI, dhyAna, tapasvI, upAdhyAyapravara, saMskAra ghaNA ja uttama. vaLI mAtApitA paNa sAcAM zrAvaka kharataragacchAdhipati pa.pU. zrI kailAsasAgarajI ma.sA.nAM hovAthI e saMskAra vadhatA rahyA. sAta dhoraNanA zikSaNa bAda caraNomAM koTi koTi vaMdana. mAtApitAne lAgyuM ke, harInanA saMskAro evA che ke tene suyogya saujanya : milApacaMdajI golechA parivAra--saradAramala ghaDatara maLe to jainazAsanane dIpAvanAro sAdhu thaI zake. A pAbumala golachA nyu mAdhupurA, amadAvAda-4 vakhate pU. A. zrI vijayahIrasUrIzvarajI mahArAja (te vakhate paMnyAsazrI)nA paricayathI chaganabhAI savizeSa dharmAbhimukha ananya gurukRpApAtra vidvAna, vartamAna gacchAdhipati banyA hatA. tethI harInanA haiyAmAM rahelI sAdhutvanA svIkAranI pU.A. zrI hemabhUSaNasUrijI mahArAja bhAvanAne vikasita banAvavA temaNe potAnAthI banato badho ja A yugamAM gurune samarpita thaIne rahevuM, gurune potAnA puruSArtha karyo. haiyAmAM vasAvavA, uparAMta gurunA haiyAmAM sthAna meLavavuM ane siddhAMtamahodadhi pU. A. zrI vijayapremasUrIzvarajI gurunA vyaktitvamAM potAnAM sarvasvane ogALI nAkhavuM e kAMI mahArAja, kavikulakirITa pU. A. zrI vijayalabdhisUrIzvarajI Jain Education Intemational
Page #333
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA mahArAja, vyAkhyAnavAcaspati pU. A. zrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAja tathA pU. muni zrI rohitavijayajI mahArAja Adino paricaya vadhato gayo, ema harInakumAranI saMyamabhAvanA puSTa banatI gaI. emAM 10 ane 11 varSanI vaye pU. paM. zrI rohitavijayajI gaNivaranI nizrAmAM kramazaH rAjakoTa ane rAdhanapuramAM cAturmAsa rahIne harInakumAre saMyamajIvananI tAlIma levAno zubhAraMbha karyo ane e bhAvanA uttarottara vadhu dRDha thatI gaI. emAM vaLI saM. 2015nA mAgazara mahine pU. A. zrI vijayajitamRgAMkasUrIzvarajI mahArAjano puNyaparicaya evI zubha ghaDIe thayo ke, savA varSa emanI nizrAmAM gALIne saMyama svIkAravA mATe badhI rIte sajja banI gayA ane saM. 2016nA vaizAkha suda 12nA maMgala divase mAtra sADAbAra varSanI vaye harInakumAra pU. paM. zrI mRgAMkavijayajI gaNivaranA ziSyaratna zrI hemabhUSaNavijayajI mahArAja tarIke jAhera thayA. vApInA AMgaNe puruSanI ane temAMye bALakanI A prathama dIkSA hovAthI jainajainetaroe apUrva utsAha sAthe e dIkSA prasaMga UjavI jANyo. pU. paM. zrI mRgAMkavijayajI gaNivaranA jIvanamAM bhImakAMta guNa evo suMdara vikaselo hato ke, jenA prabhAve pU. zrI hemabhUSaNavijayajI mahArAjanuM suMdaramAM suMdara cAritraghaDatara thavA pAmyuM. 10 thIya vadhu rojanI gAthAo, 1000 gAthAthI ya vadhu svAdhyAya Adi vizeSatAo sAthe prAraMbhAyelI e jJAnayAtrA dhIme dhIme AgaLa vadhI rahI. thoDAM ja varSomAM pU. munizrIe sAdhuvidhi, 4 prakaraNa, 3 bhASya, 6 karmagraMtha, bRhat saMgrahINi, dazavaikAlika, vItarAga stotra, tattvArtha, yogazAstra, jJAnasAra, hAribhadrIya aSTaka, zAMtasudhArasa, uttarAdhyayana, pravacana, sAroddhAra, siddhahema vyAkaraNa (cha hajArI) abhimAna ciMtAmaNi koza Adi graMtho kaMThastha karavA uparAMta stavana- sajjhAya Adi hajAro gAthAo mukhapATha karI lIdhI. pU. gurudevazrInI nizrAmAM sAdhanA-ArAdhanA-svAdhyAya karavA dvArA munizrIne potAnI eka AgavI pratiSThA prApta thaI hatI. gurunizrAno lAbha 16 varSa sudha laIne munizrIe gurusevA tathA aMtimamAMdagImAM niryAmaNA Adino apUrva lAbha lIdho. pUjya gurudevanA samAdhipUrNa svargavAsa bAda teozrI pUjya gacchAdhipati AcAryadeva zrImad vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjane potAnA saMyamajIvananA kSemakuzaLa mATe zirodhArya gaNIne saMyamasAdhanAmAM AgaLa vadhavA mAMDyA ane thoDA ja samayamAM pUjya gacchAdhipatinI sevAmAM evI rIte samarpita banI For Private 317 gayA ke pUjyazrInA zire rahelI anekavidha javAbadArIo vahana karavAmAM temane saphaLatA maLI. pUjyazrIno patravyavahAra Adi anekavidha javAbadArIo vahana karavAmAM munizrI gacchAdhipatizrIne evI rIte samarpita thaI gayA ke, pUjya gacchAdhipatizrInI kAyAnI chAyA banIne 15-15 varSa sudhI viharavAnuM bhAgya emane sAMpaDyuM. saM. 2032 sudhI gurunizrA meLavIne apUrva gurukRpA pAmanArA pU. munizrI saM. 2032thI pU. gacchAdhipatinI sevAmAM upasthita thayA. tyArabAda dhIme dhIme nAnI-moTI javAbadArIo vahana karIne vadhu ne vadhu gurukRpA pAmavA bhAgyazALI banyA. 'jinavANI' pAkSika mATe pravacano taiyAra karavAnI javAbadArIthI prAraMbhAyelI e sevAsaritA dhIme dhIme eTalI gheghUra banIne vahevA lAgI ke, jenAthI upakAranAM lekhAM ja na lagAvI zakAya. pravacanonuM avataraNa, patravyavahAra, nAnA-moTA praznonI carcAvicAraNAmAM pU. gacchAdhipatinA varada haste pAlitANAmAM gaNi padArUDha banyA hatA ane saM. 2047nA dvitIya vaizAkha suda 10nA divase amadAvAdamAM paMnyAsa pade pratiSThita karAyA. sadaiva prasannatA, gaMbhIratA, saraLatA, pratiSThA nAmanAnI kAmanAthI parAsmukhatA Adi virala guNo dharAvatA pUjyazrInA laghubaMdhu paNa pUjyazrInA ziSya tarIke pU. zrI divyabhUSaNavijayajI mahArAja nAme prasiddha che. padaprAptinI kAmanAthI dUra rahenArA ane chatAM gurvAzAne zirodhArya gaNIne paMnyAsa pada sudhI pahoMcelA pU.paM. zrI hemabhUSaNavijayajI gaNivarane vardhamAna-taponidhi pU. A. bha. zrImad vijayarAjatilakasUrIzvarajI mahArAja tathA suvizAla gacchanAyaka pU. A. bha. zrImad vijaya mahodayasUrIzvarajI mahArAjanA varada haste vApI pAse bagavADA mukAme AcArya pada para sthApita karavAmAM AvyA. sva. pU. A. zrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanA samayathI patravyavahAra Adi aneka javAbadArIone suyogya rIte vahana karanArA teozrI Aje svargavAsa bAda teozrInI icchA-AjJAnusAra samagra gacchanuM suMdara saMcAlana kArya karI gacchanI apUrva sevA bajAvI rahyA che. pUjyazrI gacchasaMcAlanamAM saMpUrNa saphaLatA prApta kare evI manobhAvanA sAthe pUjyazrIne bhAvabhInI vaMdanA. saujanya : zrI saMyama suvarNotsava samiti pAvApurI-samavasaraNamaMdira tIrtha. Personal Use Only vara
Page #334
--------------------------------------------------------------------------
________________ 318 caturvidha saMgha - vimalagacchanA tejasvI ratna : vimalagacchanAyaka - parama pUjya AcAryazrI pradhumnavimalasUrijI mahArAja rAjasthAnanA jAlora jillAmAM sthita itihAsaprasiddha aneka vidvAna mahApuruSonI janmabhUmi-bhInamAla, je itihAsamAM zrImAla ane phUlamAlanA nAmathI vikhyAta che, tenI najIka jetu nAmanuM suMdara gAma che. A jetu nagaramAM parama zaivaupAsaka dharmaniSTha rAjapurohita pitAzrI ukacaMdajI ane mAtAzrI divALIbahenanA caturtha putraratnanA rUpamAM bALaka prabhue janma lIdho, jeo pAMca varSanI nAnI vaye ja pU. yogIrAja siddhapuruSa gurudeva zrI zAMtivimalasUrIzvarajI mahArAjanA sAnidhyamAM pU gurudevazrInA mAnasaputranA rUpamAM AdhyAtmika ane daivI zaktithI saMpanna prakhara prajJAvaMta vimalagaNAdhIza zrI pradyumnavimalajInA nAme ApaNA vaMdanIya che. teozrIno janma tA. 9-12-64ne divase jetu nagaramAM thayo. teozrInuM janma (1) vimalagacchanA pa.pU. vaDIla gurUdeva pU.paM.zrI hiMmata vimalajI ma.sA. nAma prabhu hatuM. prabhunI vaya nAnI hatI, paNa pU. A. zrI (2) pU.A.deva zrImada zAMtivimala sUrIzvarajI ma.sA. zAMtivimalasUrijI mahArAjanI divyadRSTi bhaviSya tarapha hatI. (3) tapasvI yogIrAja narendravimalajI sarakAra mahArAja (4) vartamAna gacchAdhipati pa.pU.A. zrI pradyumnavimalasUrIzvarajI ma.sA. teozrI A nAnakaDA aMkuramAM chupAyelA vizALa vaTavRkSane sAkSAt joI rahyA hatA. ajJAta preraNAnI phuraNA thatAM ja pU. saMskRta bhASAno abhyAsa karyo. saMskRta bhASAnI praziSTa kRtio gurudeve bALaka prabhunA pitAzrIne potAnA hRdayanI vAta karI | 'meghadUta', abhijJAna zAMkutala', 'kAdambarI' AdinuM adhyayana ke, "ApanA kuLadIpakane mArA sAnidhyamAM rAkhavAno samaya karyuM. vyAkaraNa ane jyotiSa jevAM zAstromAM pAraMgatatA prApta AvI pahoMcyo che. have ene zubha muhUrtamAM dIkSA pradAna karavAnI karI. taduparAMta, vaknatvakaLA ane lekhanakaLAmAM paNa kauzala prApta anumati ApI puNyopArjanano lAbha lyo !" mAtApitAe karyuM. Ama, nAnI uMmaramAM saMyamajIvanane zobhAve tevI siddhi bhaviSyavettA gurudevazrInA zrImukhe potAnA priya bALaka prabhunA prApta karI. vartamAnamAM vimalazAkhAnA zramaNabhagavaMtomAM AtmakalyANanA pAvana paMthanI vAta sAMbhaLI, e pramANe karavAno nAyakapada pUjya munirAjazrI pradyumnavimalajI mahArAja zobhAvI daDha saMkalpa karyo. mAtra agiyAra varSanI uMmare, saM. 2032nA rahyA che. mAtra 1 varSanI uMmare saMyama svIkArI, 18 varSanI mAgazara suda 4nA divase, pU. A. zrI zAMtivimalasUrIjI vaye gacchAdhipati banI, 26 varSanI vaye paMnyAsa padathI alaMkRta mahArAjanA varada haste bALaka prabhune zatruMjaya mahAtIrthanI thayelA A tejasvI sAdhuvara dAdAguruzrI zAMtivimalasUrijI puNyabhUmimAM, 'hiMmatavihAra'nA vizALa prAMgaNamAM, caturvidha mahArAja ane gurudevazrI devavimalajI mahArAjanI chatrachAyAmAM saMghanI vizALa upasthitimAM, mahAmahotsavapUrvaka dIkSA pradAna rahIne, jJAnopAsanAmAM atyaMta vikAsamAna rahIne, vividha karavAmAM AvI. pU. gurudeve zrI pradyumnavimalajI nAme ghoSita zAsanaprabhAvanAmAM saMlagna rahyA che. pUjyazrInI pratiSThA, karyA. navadIkSita munirAjanI vaDI dIkSA zatruMjaya mahAtIrthamAM ja udyApana, vividha anuSThAno Adi aneka kAryo susampanna thayAM saM. 2032nA vaizAkha suda 6ne divase thaI.. che. pUjyazrInI nizrAmAM mahAna dharmakAryo susampanna banatAM raho munirAjazrI pradyumnavimalajI mahArAje dIkSA pachI pUjya evI manokAmanA sAthe, pUjyazrI e mahAna kAryo sampanna karavA gurudevanI nizrAmAM jainadarzananAM vividha graMtho ane zAstrono nirAmaya dIrdhAyu prApta karo evI zAsanadevane hArdika abhyarthanA vidhivata abhyAsa karyo. teozrIe hindI, gujarAtI, aMgrejI. sAthe, pUjayazrInA caraNAravidamAM koTi koTi vaMdanA !
Page #335
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA pUjyazrInI nizrAmAM aneka tIrthono jIrNodvAra, aMjanazalAkA, pratiSThA Adi saMpanna thayAM, aneka cha'rIpAlita saMghayAtrAo tathA pAlitANA taLeTI upara bhavya zikharabaMdha zrI mANibhadradevanuM maMdira kArya nirmANa thayuM. mANibhadrajInA mULasthAnano paNa jIrNoddhAra thaI rahyo che. 319 gaNipaMnyAsa pada-AcArya pada : mahA sudi-13, sana 1996, prArthanAsamAja dvArA krosa medAna-muMbaI. vihArakSetra : rAjasthAna, gujarAta, mahArASTra Adi. bhASAjJAna : gujarAtI, hindI, saMskRta, prAkRta, aMgrejI, rAjasthAnI. vANImAM madhuratA, vyavahAramAM kuzaLatA, hRdayamAM saraLatA vagere sadguNo pUjyazrImAM dekhAI Ave che. gacchAdhi pada : 22-5-1983 (18 varSanI uMmaramAM). zrI zatruMjayatIrtha ke parama ArAdhaka tapAgacchadhiSThAyaka zrI maNibhadradAdA vizeSa : vimalagacchanAyaka, tIrthoddhAraka, zAsanaprabhAvaka. saujanya : hiMmatavihAra jaina dharmazALA peDhI-pAlItANA OM asI AusAnamaH zrI maNibhadra / dizatu mama sadA sarva kAryeSu siddhim /
Page #336
--------------------------------------------------------------------------
________________ 320 caturvidha saMgha niuhI bhadrapariNAmI saMvarabo sarvasaMsAranA tyAgasahita ugra saMyamacaryAonA pAlana dvArA kAyA sudhInAM tamAma pAtro paranI mamatA ogALyA pachI paNa ahaMnI mamatA ogALavAnuM kArya ati duSkara che. mAna-mobho ane pada-pratiSThAthI para banIne nispRhapaNe AtmasAdhanAmAM rata rahenArA bhadrapariNAmI saraLatA ane saumyatAthI zobhatA saMtajano vizeSa mAnanIya ane pUjanIya che. UMDA grAmyavistAromAM ke rAjasthAna Adi dUranA pradezomAM aneka pratikULatAo vacce nirmaLa ane suvizuddha saMyamayAtrAnA pAlana sAthe AMtarakhojamAM garakAva banelA A mahAtmAo AtamamastImAM mahAlatA hoya che. mAna ane apamAnanA bhedone bhUMsI nAkhI UMcI AdhyAtmika sthitine pAmelA AvA puNyaprabhAvI mahAtmAo AjanA A viSamakALamAM paNa jaina saMdhanA parama vaibhavasamAM zobhI rahyA che. jainazAsananA prabhAvaka vyAkhyAnavAcaspati : varSanI bharayuvAna vaye pUrNa vairAgya sAthe, saMsAranA snehakRtopAsanAnA akhaMDa upAsaka : saMbaMdhono tyAga karI saM. 1952nA aSADha suda 13nA zubha dine zrI siddhAcalajI mahAtIrthanI chatrachAyAmAM, caMcaLa lakSmIno paramArAdhya prakRSTa puNyaprabhAvI sadupayoga karavA mATe hAthInI aMbADIe besI varSIdAna detAM, pU. paMnyAsa zrI dharmavijayajI gaNivarya bhAgavatI dIkSA aMgIkAra karI. dharamacaMdamAMthI tyAgI banelA (DahelAvALA) mahAnubhAve saMyamajIvanamAM muni zrI dharmavijayajI nAma dhAraNa karI, prabhuzrI mahAvIra svAmInA zAsananI dharmadhvajAne unnata mahApuruSonI svarNazRMkhalAmAM pUjya paMnyAsajI zrI rAkhavAnA zreSTha puruSArtha rUpe jJAna-dhyAna ane tapa-tyAga mATenI dharmavijayajI mahArAjanuM nAma varSothI zukratArakanI jema camakI sAdhanAnAM maMDANa karyA. rahyuM che. pUjyazrIe saM. 1933nA poSa vada 14nA divase vAtsalyamUrti pitA mAyAcaMdabhAInI zItaLa chAyAmAM zIlAdi jIvanazilpI rUpe prakRSTa pratibhAvaMta pU. paMnyAsajI zrI saMskArothI suzobhita mAtA mIrAMtabAInI kukSie janma dhAraNa mohanavijayajI mahArAjane svIkAryA bAda, atRpta haiye akhaMDa karI tharA gAmane alaMkRta banAvyuM hatuM. putranAM lakSaNa pAraNAmAM mRtopAsanAmAM lIna evA munizrI dharmavijayajI ghaNA TUMkA e nyAye, bhaviSyamAM dharmadhvajane dhAraNa karavAno saMketa ja rahe samayamAM utkRSTa vidvAna ane ucca saMyamI AtmA tarIke tema, snehaghelAM mAtApitAe putranuM nAma dharamacaMda pADyuM. jainazAsanamAM tejasvI hIrA samAna camakavA lAgyA. saMyamadAtA bAlyavayathI pUrvanA kSayopazama ane sateja buddhinA prabhAve utkRSTa tyAga-vairAgyanA raMgothI raMgAyelA munizrInI Adarza vyavasAya keLavaNI meLavyA bAda dharamacaMdane nanya gIta pratibhAthI AkarSAyelA aneka mahAtmAo saMyamamArganA pathika saMgItano anokho zokha jAgyo. temane zIlavatI kanyA sAthe banyA. temanA mukhya ziSyomAM pU. munizrI camanavijayajI, lagnagraMthithI joDI dIdhA. sAMsArika javAbadArIo vadhavA chatAM munizrI cAritravijayajI, munizrI surendravijayajI ane munizrI nATako jovAno zokha TakI rahyo. bhartuharinA saMsAratyAgano khela azokavijayajI mahArAjanI gaNanA thatI. bIjanA caMdranI jema joyA pachI bhAIzrI dharamacaMdanuM aMtaHkaraNa saMsAranA raMgarAgathI AgaLa vadhelA munizrI dharmavijayajI mahArAjane aneka saMghoe chUTavA ane vairAgyanA raMge raMgAvA jAgRta banyuM. dIpakanI tathA samudAyanA sAdhubhagavaMtoe atyaMta Agraha sAthe jyotane vadhu divela maLatAM tenA prakAzamAM vadhAro thAya tema, saM. 1962mAM mahAmahotsavapUrvaka DahelAnA upAzraye paMnyAsa amadAvAda-DahelAnA upAzrayanI pATa paraMparAnA mukhya nAyaka pU. padathI vibhUSita karyA. sAmudAyika uttaradAyitva pUrNa karavA aMge paMnyAsajI zrI mohanavijayajI mahArAjano paricaya thatAM paMnyAsa padanI svIkRti bAda parameSThInA trIjA pada AcArya pada dharamacaMdanI vairAgyajyota vadhu prakAzita banI. pariNAme 19 para birAjamAna karavAmAM DahelAnA upAzrayanA zrIsaMghano ane Jain Education Intemational
Page #337
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 321 jinazAsana jayotirdhara, prazAMta-saMyamamUrti pUjyapAda AcAryadeva zrImad darzanasAgarasUrIzvarajI mahArAja tasmai zrI gurave namaH / - pATaNa khetaravasI ane gAmonA zrIsaMghano Agraha hovA chatAM padalipsAthI niHspRha evA pU. paMnyAsajI mahArAje cheka sudhI inkAra ja karyo. hRtopAsanAnA akhaMDa upAsaka zrI dharmavijayajI mahArAje pATaNa khetaravasI jaina upAzrayamAM ane DahelAnA upAzrayamAM hastalikhita pratonA viziSTa jJAnabhaMDAronI sthApanA karI ane jJAnadhananA surakSAhetu atyaMta parizrama uThAvyo. A jJAnabhaMDAro vize dezavidezanA vidvAno pRcchA karatA hatA. pU. paMnyAsajI mahArAjanA dhyAnasAdhanAnA kendrabindu rUpe pragaTaprabhAvI zrI zaMkhezvara pArzvanAtha bhagavAna mukhya hatA. trikALa darzana-vaMdananA niyama sAthe keTalAya divaso sudhI dAdAjInI pAvana chAyAmAM pUjyazrI samAdhinI UMDI anubhUtino AnaMda anubhavatA hatA. teozrIe aMtaranI anubhUti dvArA jIvanayAtrAnI samAptinAM cihano jANI, potAnA paTTadhara ziSya tarIke paripUrNa yogyatAnA dhAraka, prakRSTa prabhAvazALI pU. munivaryazrI surendravijayajI mahArAjane DahelAnA upAzrayanI pATe bhavya samArohapUrvaka paMnyAsa pada para pratiSThita karyA. natiya hi dhruvo mRtyu--e nyAye DahelAnA upAzrayanI auravamayI pATa paraMparAnA A tejasvI tAralAne paNa kALayamanI chAMya paDI. saM. 1990nA caitra vada 7nI sAMje pa-2 kalAke, rAjanagara amadAvAdane AMgaNe prathamavAra advitIya munisaMmelananI maMgala pUrNAhutinA samAcAra jANI, pUjyazrInA AtamahaMse anaMtanI yAtrAe prayANa karyuM. Adarza guNothI AkarSita bhaktavarganI AMkhothI varasatA zrAvaNa-bhAdaravA vacce zaheranA itihAsamAM advitIya kahI zakAya evA ThAThathI pUjyazrInI smazAnayAtrA nIkaLI ane zokamizrita bhaktibhAvanAnA akhaMDa pravAhanI dhArA vacce agnisaMskAra karavAmAM Avyo. pUjyazrIne zraddhAMjali rUpe devavaMdanA ane maMgalakriyAmAM jaina samAjanA dhuraMdhara AcAryo zrI siddhisUrijI mahArAja, zrI nemisUrijI mahArAja, paMnyAsa dharmavijayajI mahArAjanA nAmathI sariyada, khImANA, kaMboI, uMdarA tathA pATaNamAM paM. ratnavijayajI mahArAjanA nAmathI khetaravasImAM, ane anya aneka gAmomAM pAThazALAo cAle che. koTi koTi vaMdana hajo e parama prabhAvIne! sva. pUjya gurudevazrI amara (1) pU.dAdAgurUdeva gacchAdhipati zrI darzanasAgarasUrIzvarajI ma.sA. (2) pa.pU. A. zrI nityodayasAgara sUrIzvarajI ma.sA. (3) pa.pU. A. zrI caMdrAnanasAgarasUrIzvarajI ma.sA. garavI gujarAtanuM e jhAlAvADa dhAma ane dhrAMgadhrA jillAnuM dhoLI nAmanuM gAma! pItAmbaradAsa e pitAnuM nAma ane harakhabahena e zIlavaMtI mAtAnuM nAma! vi. saM. 1958nA jeTha vada sAtamanA divase eka tejasvI bALakano janma thayo. tenuM nAma pADyuM-devacaMda. jaina dharma taraphanI avihaDa AsthAnA raMge raMgAyelA A kuTuMbanuM A tejasvI bALaka moTuM thatuM gayuM tema aMtaramAM dharma taraphanI AsthA ane ArAdhanA niraMtara vadhatI gaI. yauvananA AMgaNe paNa mUkatAM ja devacaMdanA puNyAtmAne pU. zAsana subhaTa: upAdhyAyazrI dharmasAgarajI mahArAjano punIta paricaya thayo. e paricayamAMthI pravrajyAnA punIta paMthe padacaraNa mAMDavAno puNya saMkalpa pragaTI UThyo. saMyamanA anurAgI zrI devacaMdabhAIe cha raho! saujanya : pU. paMnyAsazrI raviratnavijayajI ma.sA.nI preraNAthI zrI ahaprabhAvaka cerITebala TrasTa, kRSNanagara, amadAvAda Jain Education Intemational
Page #338
--------------------------------------------------------------------------
________________ 322 caturvidha saMgha vigaInA tyAgano ghora niyama' dhAraNa karI lIdho. e arasAmAM upAdhyAya zrI darzanasAgarajI mahArAjane AcArya padathI alaMkRta khaMbhAtamAM birAjamAna pa.pU. AgamasamrATa AgamoddhAraka karAyA tyArathI pU. AcAryadeva zrI darzanasAgarasUrIzvarajI AcArya bhagavaMta zrI sAgarAnaMdasUrIzvarajI mahArAjanI pAse mahArAja tarIke jaina zAsanamAM suprasiddha banyA. eka samaye devacaMdabhAI pahoMcyA ane pauSadha vratamAM rahyA. "sAgarajI mAlavA jevA madhyapradezanA alpajJAta vibhAgamAM 14-14 mahArAja jevA puNya puruSano paricaya pAmatAM pravrajyAno cAturmAso pUjyazrI e pasAra karyA hatAM. baMgALa, bihAra, nijasaMkalpa daDhatara banyo. vi. saM. 1986nA jeTha vada 14nA kalakattA ane zikharajI sudhI padayAtrA karIne aneka pratiSThAo pavitra divase 28 varSanI vayanA yuvAna devacaMdabhAI saMsAranA ane aMjanazalAkAo karAvI chellAM aDhAra varSa sudhI zaNagAra tajIne bhagavAna mahAvIra zAsananA aNagAra banyA. rAjasthAnanI dharatI upara vicaraNa karIne jana-jIvanamAM pUjya sAgarajI mahArAjanA varad haste dIkSita devacaMdabhAI pU. dharmArAdhanAnAM pUra relAvyAM ane tethI ja 'rAjasthAnIonA zAsana-subhaTa upAdhyAya zrI dharmasAgarajI mahArAjanA ziSyaratna gurudeva' tarIke vizeSa prasiddhi pAmyA. rAjasthAnanAM aneka munirAja zrI mahodayasAgarajI ma.sA.nA ziSya "munizrI gAmomAM kuleza-kaMkAsane dUra karIne maitrInA mAMDavA ropyA. darzanasAgarajI' tarIke jAhera thayA. pachI jJAna, dhyAna ane jaina zAsananA A nirAbhimAnI-tapomUrti A. zrI saMyamanI sAdhanAno mahAyajJa AraMbhyo. saMskRta-prAkRta bhASAnA darzanasAgarasUrijI ma.ne tA. 3-3-1991 phAgaNa vada-3nA abhyAsa sAthe dharmazAstranA abhyAsamAMya kuzaLa banavA lAgyA. divase hajAro gurubhaktonI samupasthitimAM "gacchAdhipati' samyaka tapadharmanI ArAdhanA paNa umaMgabhera AraMbhI. dIkSA lIdhI padavIthI samalaMkRta karAyA, e samayano prasaMga kharekhara tyArathI mAMDIne kula 36 varSa sudhI A mahAna AtmAe cirasmaraNIya ane gauravarUpa hato. sAgara samudAyanAM 900 ekAsaNAM karyAM hatAM. upavAsathI traNa cAra varSItapa ane sAdhu-sAdhvIonA gacchAdhipati A. zrI darzanasAgarasUrijI aTTamathI eka varSItapa, A sivAya vardhamAnatapanI 61 mahArAja chellAM varSomAM muMbaI ane mahArASTramAM vicaryA. aneka oLIonI ArAdhanA 16-16 upavAsa 9 vakhata, 8-8 aMjanazalAkAo ane pratiSThAo thaI. pUjyapAdazrInI preraNAthI upavAsa 16 vakhata ane A badhA tapanAM pAraNeya ekAsaNAMthI muMbaI ThAkuradvArAmAM Adijina osvAla TrasTanA upakrame jaina ochuM paccakakhANa to nahIM ja! Ama tapanI ArAdhanAthI sAdharmikone UtaravA mATe osavAlabhavananuM nirmANa thayuM. jIvanane otaprota banAvI dIdhuM hatuM ane chelle bimArI nahotI harakizana haoNspiTalamAM mahAvIra vaoNrDa banAvavA vizALa phaMDa AvI tyAM sudhI pAMca tithi AyaMbila karavAnI potAnI Tekane ekatrita thayuM. chelle vi. saM. 2049nuM cAturmAsa korTamAM kyAreya cUkyA na hatA. yAdagAra rahyuM. pU. dAdAnA praziSyarana ane madhura vaktA | vinaya, vidvatA ane vairAgyanA triveNI saMgama samAM A paMnyAsazrI caMdrAnanasAgarajI ma.nAM suMdara pravacanothI dharmamaya sAdhuvaranI suyogyatA nihALIne pUjya AcArya zrI vAtAvaraNa khaDuM thayuM hatuM. caMdrasAgarasUrijI mahArAja dvArA pUjyazrIne gaNi padavIthI ane tA. 6-8-93nAM pU. darzanasAgarasUrijI ma.ne zvAsanI pU. gacchAdhipati zrI mANikya sAgarasUrijI mahArAjanA punIta takalIpha ugra banatAM harakizana haoNspiTalamAM dAkhala karAyA. haste "upAdhyAyapada' thI alaMkRta karAyA. potAnI asvastha tabiyatamAM paNa navakAra maMtra Adino jApa pUjyazrInA sudIrdha nirmaLa saMyamajIvana, vinamratA, niyamita karatA. chellA divasomAM pUjyazrInI jAgRti ane saMyamaniSThA, AMtanirIkSaNa, vAtsalya Adi guNavaibhavathI saMyama pratyenI upayoganiSThA adbhuta hatI. sAthe sAthe AkarSAIne vijayadevasura saMgha-muMbaI ane muMbaInA anya jaina pUjyazrInAM ziSya-praziSyaratno pU.A. zrI nityodayasAgarasaMgho pUjyapAdazrIne AcArya padavI ApavA kRtanizcaya banyA ' sUrijI ma.sA., pU.paM. zrI caMdrAnanasAgarajI ma. (hAlamAM ane pUjya gacchAdhipati AcAryazrI hemasAgarasUrIzvarajI AcAryazrI), pU. munizrI divyAnaMdasAgarajI ma., pU. munizrI mahArAjanI AjJA-AziSa ane sUrimaMtra garbhita vAsakSepa guNacaMdrasAgarajI ma., pU. munizrI prazamacaMdrasAgarajI mahArAja, sahita muMbaImAM birAjamAna pU.paM. zrI revatasAgarajI pU. munizrI ravicaMdrasAgarajI ma. ane pU. munizrI gaNivarazrInA varad haste tA. 4-2-78nA somavAre pU. harizcaMdrasAgarajI ma. Adi ThANA sevAmAM khaDe page hAjara hatA. Jain Education Intemational
Page #339
--------------------------------------------------------------------------
________________ 323 tavArIkhanI tejachAyA chellA samayamAM pratikramaNa, paDilehaNa, logassa, navakAra sArtha, pachI to 'namo arihaMtANaM' nI dhUna satata cAlatI rahI 'arihaMta' traNa vakhata bolIne gurudeve sadAne mATe AMkha mIMcI lIdhI ane muktinA maMgaLa paMthe prayANa karyuM. tA. 5-3-93nA roja muMbaI zAMtinAtha jaina derAsara (phoTa) thI savAranA nIkaLelI pAlakhI avismaraNIya hatI. sAgara samudAyano eka jhaLahaLato sitAro kharI paDyo. saujanya : zrI nityacaMdradarzana jaina dharmazALA-pAlItANA adbhuta AtmazraddhA dhAraNa karanAra, sAdhu sAdhvIonAM adhyananA himAyatI pU.A. zrI vijayavijJAnasUrijI ma. gujarAtanA atikhyAta pATanagara pATaNa nagaramAM saMghavI amRtalAlabhAI ane pArasabahenanA gRha . 1946mAM janma dhAraNa karIne bhIkhAbhAIe bAlyakALamAM ja vAtsalyabharI mAtA gumAvI. mosALamAM uchera pAmyA. Aje paNa pitRkSetre hemacaMda mohanalAlanI peDhI suprasiddha che. dharmabhAvanA to temanAmAM bharapUra hatI bAra varSanI uMmarathI ja navapadajInI oLI karatA hatA ane dIkSAnI vAnagI tarIke koI koI vakhata ekalA caNA khAI calAvI letA. eka vakhata cAlu oLImAM ja dIkSA levA mATe nAsI chUTyA ane oLInA bAkInA badhA divaso caNAthI ja pasAra karyA. A kAraNe pitAe anAdi vAsanAjanya mohane tilAMjali ApI. svahaste ja dIkSA mATe pU. AcAryabhagavaMtazrI vijayanemisUrIzvarajI mahArAjane suprata karyA. gurudeve temane 16 varSanI bhara yuvAna vaye, saM. 1962nA kArataka vada trIjane divase dIkSA ApI muni zrI vijJAnavijayajI nAme ghoSita karyA. dIkSA lIdhA pachI daza varSamAM pU. munizrIe avirata gurusevA, vinayAdine kAraNe uttama ane vizALa abhyAsa karIne jJAnayoga siddha karyo, jenA phaLa svarUpe teozrI AsapAsa Aje vizALa ziSya parivAra jovA maLe che. pU. gurubhagavaMte paNa temanAmAM vicakSaNa vyavahArajJAna joI, temane bAlasAdhuone sAcavavAnuM javAbadArIbharyuM kArya soMpyuM hatuM. pU. gurubhagavaMtanI AjJAthI saM. 1968nuM cAturmAsa svataMtrapaNe khaMbhAta jainazALAmAM karyuM. saM. 1973mAM teozrIne ghANerAva mukAme paMnyAsa padathI vibhUSita karavAmAM AvyA. samayanI parakha, nIDaratA ane AtmazraddhAnA guNane kAraNe atyaMta vikaTa paristhitimAM sAdhuone dIkSA ApavAnuM ane sAcavavAnuM kArya pote ja upADI letA. temAM saM. 1976mAM kastUrasUrijI mahArAjane dIkSA ApatAM to teozrIne dasa dasa varSa sudhI mAravADamAM ja vicaravuM paDyuM ane tethI to teo ghaNA ja nIDara ane AtmazraddhAnA preraka banI rahyA. potAnA Azrito pratyeno eTalo vAtsalyabhAva hato ke teone adhyayana-adhyApana vageremAM potAnAM karatAM savAyA pakavavA satata ciMtana ane manana karatA, satata parizrama uThAvatA. tenA pratIka tarIke teozrI pU. kastUrasUrijI mahArAjane adhyApana karAvavA potAnI jAte ja yati ane saMto pAse laI gayAnAM dRSTAMto che. jyAre paNa darzana karo tyAre jANe eka prabhutAmaya prAcIna sAdhupuruSanI yAda Ave evI sAdAI ane pavitratA taravarI rahe. jyAM jyAM cAturmAsa karyA tyAM tyAM saMghamAM jUnA-jAmI gayelAM taDanAM paDa ukheDI paraspara maitrIbhAva pragaTAvyo. pUjyazrInA jIvanamAM traNa muddA khAsa tarI AvatA : (1) prAcIna hastaprato sacavAya te mATe kALajI letA. (2) vairAgyano AdhAra ane cAritranI zuddhi paThana-pAThanane AbhArI hovAthI koI paNa sAdhu ke sAdhvIjI mahArAja paThanapAThana vinA rahI na jAya ane temane pUrepUrI sagavaDa maLI rahe te mATe athAga prayatna karatA ane e ja kAraNe chellA zvAsa I kAmadAra ma dhI vevizAnImajI masA gayA bAda pAka, samavaya jaya bAda jAnahAina da jarma A kAma A Di sAdhu sAdhvIonA inayacanA prakhara himAvI bhAga 1 " nI ja (1) pa.pU.A.zrI vijayavijJAnasUrIzvarajI ma.sA. (2) pa.pU. AcAryazrI vijayakasturasUrIzvarajI ma.sA. Jain Education Intemational
Page #340
--------------------------------------------------------------------------
________________ 324 caturvidha saMgha sudhI potAnI nizrAmAM vAcanA cAlu rakhAvI hatI. (3) niHspRha bhAve saMyamajIvanane dIpAvanAra cAritrazIla bahoLA sAdhusamudAyanI jarUrane dhyAnamAM rAkhI ati pU. A. zrI vijayamanoharasUrijI ma. vikaTa paristhitimAM paNa potAnA haste 45 thI 50 munirAjone dIkSA ApI che. temAM zrI kastUrasUrijI, yazobhadrasUrijI, saMtonI bhUmi saurASTranA jAmanagara zahera pAsenA zubhaMkarasUrijI, kumudacaMdrajI, caMdrodayasUrijI, kIrticaMdrasUrijI, bagasarA gAme, pitA kasturacaMdabhAI ane mAtA saMtokabahenane ghera saM. 1949mAM janmelA hemacaMdrane raMbhAbahena nAme moTI sUryodayasUrijI vagere mukhya che ane anya parivAramAM paNa lagabhaga baso sAdhu-sAdhvIjIne dIkSA, vaDI dIkSA, padapradAna bahena ane tribhuvana nAme nAnAbhAI hatA. hemacaMdranI 12 vagere ApyAM che. A prabhAvanAne pariNAme suratamAM jJAnamaMdira, varSanI vaye pitAjInuM avasAna thayuM. mAtA saMtokabahena paNa ghaNAM hastapratono saMgraha, pU. sAdhu-sAdhvIjIonI adhyayanaprIti saMskArI ane dharmaniSTha saMnArI hatAM. traNe saMtAnone saMskArI pratyakSa nihALI zakIe chIe. jIvanamAM DoLIno upayoga nahIM ane svAvalaMbI banAvI saM. 1964mAM dIkSA aMgIkAra karI sAdhvIzrI sarasvatIzrIjI banyAM. bahena raMbhAbahenanAM lagna karIne karavAnA nizcayane aDagapaNe vaLagI rahyA hatA. cha kalAke mAtra hemacaMdra mAtA sAdhvIjIne vaMdana karavA mahesANA gayA. tyAM pU. cAra mAilano vihAra karI zakatA tyAre paNa potAnA nizcayamAM aTala rahyA. eTaluM ja nahI, potAnA nirNayamAM kyAreya calita sarasvatIjIe kahyuM ke, "hemacaMdra! meM dIkSA lIdhI ne tuM rahI gayo thayA nathI. e khaTake che. pU. AcArya bhagavaMta ahIM birAjamAna che. emanI pAsethI hitazikSA le." hemacaMdra gurudeva pAse gayA. gurudevanI teozrI saM. 1987mAM upAdhyAya padavIthI ane saM. amRta jevI mIThI vANI sAMbhaLI saMsArano rasa UDI gayo. 1991mAM AcArya padavIthI vibhUSita banyA. 77 varSanI bujhurga mAvajIvana brahmacaryano niyama lIdho. pU. gurudevanI nizrAmAM vayamAM ke 61 varSanA dIrdha cAritraparyAyamAM kyAreya teozrIe tAlIma ane abhyAsa levA lAgyA. prAraMbhika abhyAsa dvArA mRtyuno bhaya rAkhyo nathI. koI koI vakhata, tapAsa karatAM vairAgya tIvra banyo ane saM. 1966nA mahAvada 3ne divase DokaTarone pUjyazrInI tabiyata gaMbhIra lAge ane DokaTara e mAtara mukAme (ji. kheDA) pU. A. zrI vijayasiddhisUrIzvarajI bIjAne kahetA hoya to pote saMbhaLAvI detA ke emAM bIjAne mahArAjanA varad haste saMyama svIkArI pU. A. zrI kahevAnI jarUra nathI, ame to mRtyune muThThImAM laIne pharanArA meghasurIzvarajI mahArAjanA ziSya zrI manoharavijayajI mahArAja chIe. chelle saM. 2021nuM cAturmAsa khaMbhAtamAM osavAla banyA. dIkSA laIne adhyayanamAM lIna banyA. A. zrI upAzraye bahu ja AnaMdapUrvaka pUruM karyA bAda tyAM ja sthira rahyA kanakasUrIzvarajI mahArAja, zrI kalyANavijayajI mahArAja, hatA. te daramiyAna saM. 2022nA phAgaNa vada 0))nA bapore A.zrI rAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAja, zrI saubhAgyavijayajI 1-00 vAge pahelo eTeka AvatAM, lakavAnI asara pUrepUrI mahArAja Adi emanA sahAdhyAyI hatA. haMmezAM gurukulavAsamAM AvI jatAM, zrI deva-guru-dharmaparAyathI pachInA eka kalAkamAM ja rahetA munizrI manoharavijayajI mahArAjane ziSyaspRhA hatI saMpUrNa sudhAro thaI gayo hato, paNa saM. 2022nA caitra suda ja nahIM, paraMtu teozrInI yogyatA joIne pU. dAdAguru dazamano divasa Akaro banyo. te divase rAtre 9-11 miniTe AcAryabhagavaMta zrI vijayasiddhisUrIzvarajI mahArAje teozrInA khaMbhAta mukAme savAla upAzrayamAM pU. vijJAnasUrIzvarajI ke vizvarajI ziSya banAvyA hatA, jemanI saMkhyA 7nI hatI. mahArAjano AtmA nazvara deha choDI svargavAsI banyo. eka mahAna yogIno-avadhUtano tejacamakAra e kamanasIba paLe pUjyazrIno vaiyAvaccano mahAna guNa hato. potAnA vilIna thaI gayo. e mahAna vairAgInA haiyAmAM vairAgyano gurumahArAjanI to cheka lagI uttama prakAranI vaiyAvacca karelI tyAgano je jhaNakAra hato, satya ane ahiMsAno je camakAra hato ja paNa, potAnA ziSyo ane svasamudAyanA anya sAdhuo ane te vilIna thaI gayo. para samudAyanA sAdhuonI paNa suMdara prakAre sevA karI hatI. saujanya : a.sau. haMsAbena maMgalacaMda bApubhAI jhaverI teozrInA kaMThe gavAtI pUjA sAMbhaLI zrotAo bhAvavibhora banI suratanivAsI-hAla muMbaI-malADa jatA. pUjyazrI pada pratye niHspRhI hatA, chatAM pU. gurudevanI AjJAne vaza vartIne padagrahaNa karavAM paDyAM hatAM. teozrIne saM. 1981nA jeTha vada 10ne divase sANaMdamAM gaNi pada, saM. Jain Education Intemational
Page #341
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 1983nA vaizAkha vada 3ne divase amadAvAdamAM paMnyAsa pada, saM. 1985mAM mahA suda 11ne divase bhoyaNI tIrthamAM upAdhyAya pada ane saM. 1999nA phAgaNa suda 3ne divase AcArya pade ArUDha karavAmAM AvyA hatA. pUjyazrImAM pratikULatA sahana karavAnI gajabanI tAkAta hatI. jesalamera jevAM vikaTa ane viSama kSetrono vihAra paNa koI jAtanI sahAya-sagavaDa vinA, bhomiyA vinA karelo. jesalameranA rAjA A jANI tAjjuba thaI gayA hatA! vinaMtI karIne rAjamahelamAM laI gayA hatA. upadeza sAMbhaLyo ane vinaMtI karI ke AvA raNapradezamAM niHsahAya vicarIne mane kaliMkata na karazo. vaLatAM sahAyano upayoga karazo. adhikArIone paNa sUcanA ApI, paraMtu saMyamanA khapI sUrIzvare eka ja divasamAM 27 mAilano ugra vihAra karI, jesalamerathI pokharaNa pahoMcI gayA. sahAya na lIdhI te na ja lIdhI. pUjyazrIe ghaNAM zAsanaprabhAvaka kAryo karyAM. 54 varSano saMyamaparyAya pALI, 70 varSanI vaye saM. 2020nA vaizAkha suda 11nA divase virAra (muMbaI) mukAme samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA. evA jJAnI-tapasvI sUrivarane lAkha lAkha vaMdana! zrI saMyama suvarNotsava samiti, pAvApurI samavasaraNamaMdira-tIrtha saraLatA, saumyatA, snehAdatA, udAratA, nispRhatAdi guNagaNAlaMkRta, aneka dharmakAryonA praNetA : pU. AcArya zrI vijayadevasUrIzvarajI ma. samatAbharI sAdhutA, caMdranI cAMdanI jevI zItaLatA ane girirAja samI saMyamamagnatA sAthe nikhAlasatAno subhaga saMyoga pU. AcAryapravara zrI vijayadevasUrIzvarajI mahArAjamAM je rIte jovA maLe che tevo bhAgye ja bIje jovA maLe. eka vAra teozrInuM sAnnidhya mANanAra kadI paNa emanA divya snehane vIsarI zakatuM nahIM. teozrIno janma saM. 1968nA aSADha vada 8nA divase mevADanA udepura jillAnA salUMbara gAme thayo hato. pitA kastUracaMdajI ane mAtA kuMdanabahena dhArmika prakRtinAM hatAM. dharme digaMbara jaina hatAM. bALaka cUnIlAla bAlyAvasthAthI ja sAdhuvaronA paricayamAM AvavA mAMDyA hatA ane emanAmAM UMDe UMDe tyAgamaya jIvananA koDa jAgavA mAMDyA hatA. aDhArame varSe dhaMdhArthe udepura AvyA, tyAM pU. AcAryazrI vijayaamRtasUrIzvarajI mahArAjanA paricayamAM AvyA ane vairAgyanAM bIja aMkurita thaI UThyAM! saM. 1987nA mahA vada bIjane divase rAjasthAnanA nAMDalAI tIrthe munirAja zrI sumitravijayajI For Private tasmai zrI gurave namaH huM vijaya maLe ja 325 saraLatA, saumyatA snehAItA ane uratAno prakAzapuMja kavi et paNa e Personal Use Only (1) pa.pU. A.zrImad vijayanemisUrIzvarajI ma.sA. (2) pa.pU.A. zrI amRtasUrIzvarajI ma.sA. (3) pa.pU. A.zrI devasUrIzvarajI ma.sA. (4) pa.pU. A. zrI hemacaMdrasUrIzvarajI ma.sA. (5) pa.pU.A. zrI padhumnasUrIzvarajI ma.sA. mahArAjanA varad haste saMyama svIkArI paM. zrI amRtavijayajI gaNinA ziSya munizrI devavijayajI banIne tyAganA mArge Daga mAMDyAM. gurunizrAmAM rahIne gurudevanI bhakti karavA sAthe tapatyAga ane svAdhyAyamAM AgaLa vadhatA rahyA. pU. zAsanasamrATazrInI sevAmAM varSo sudhI rahyA. sevA-bhakti dvArA teozrInA aMtaranA AzIrvAda prApta karyA. daramiyAna pU. A. zrI vijaiyanaMdasUrIzvarajI mahArAjanI sevA karatAMkaratAM adhyayana zarU karyuM. vyAkaraNa, sAhitya ane AgamagraMthono UMDo abhyAsa karyo. pariNAme, saM. 2007mAM surendranagara gaNi pada ane amadAvAdamAM paMnyAsa pade sthApavAmAM AvyA. tema ja saM. 2020mAM bhAvanagaramAM pU.A.zrI vijayodayasUrIzvarajI mahArAjanA varad haste mahAmahotsavapUrvaka upAdhyAya pada ane AcArya padathI vibhUSita karavAmAM AvyA. AcArya pada prApti pachI teozrIe sUrimaMtranAM cAra prasthAnanI ArAdhanA karI. saM. 2026thI 2047 daramyAna aneka sthaLoe karelAM cAturmAsa
Page #342
--------------------------------------------------------------------------
________________ 326 daramyAna jinabiMbonA tathA gautamasvAmI Adi biMbonA bhavyapratiSThA mahotsavo UjavAyA, upadhAna tapa, zAMtisnAtra, svAmIvAtsalyo, ziSyone padavIpradAna prasaMgo UjavAyA, pUjyazrInI nizrAmAM aneka cha'rIpAlaka saMgho nIkaLyA. vardhamAnatapanI oLInA pAraNAM-prasaMgo, aMjanazalAkA pratiSThA mahotsavo, aneka catuSThAno bhavya rIte UjavAyA. vi. saM. 2048nuM cAturmAsa jAmanagara aneka zAsanaprabhAvanAnAM kAryo tathA ArAdhanAothI dhamadhamatuM thayuM. vi. saM. 2049nuM cAturmAsa bhAvanagara thayuM. cAturmAsa bAda zihorathI zA. vardhamAnabhAI thobhaNanA zrI siddhagirijInA cha'rI pALatA pU. A. zrI vijayameruprabhasUrIzvarajI ma.nI nizrAmAM nIkaLelA saMghamAM gayA. tyAMthI vihAra karI kadaMbagiri tIrthamAM lAkaDAvALA derAsaramAM zrI sImandharasvAmI bhagavAna Adi jinabiMbonI pratiSThA prasaMge gayA. vi. saM. 2050nuM cAturmAsa pAlitANAmAM kesariyAjInagaramAM khUba ThAThamAThathI thayuM. cAturmAsamAM 45 AgamanI pUjA bhavyatApUrvaka bhaNAvAI. cAturmAsabAda zA bhogIlAla AzArAma piravAra ha : jyotsanAbahena pravINacandra taraphathI bAra gAunI pradakSiNArUpa cha'rI pALato saMgha nIkaLyo tathA moTA khUMTavaDAthI gorasavALA caMdulAla jeThAlAla taraphathI siddhagirijIno saMgha nIkaLyo. amadAvAda haThIbhAInI vADImAM kIrtistaMbhamAM birAjamAna zrI mahAvIra svAmI bhagavAnanI pratiSThAno prasaMga UjavAyo. tyArabAda DuMgarapura zrI saMbhavanAtha sosAyaTInA nUtana jinAlayamAM prabhujIno aMjanazalAkA pratiSThA mahotsava UjavAyo. pUjyazrInI janmabhUmi salUMbaramAM nUtana upAzrayanuM udghATana tathA kanaiyAlAlajI sAlagiyA parivAra taraphathI kesariyAjI tIrthano cha'rI pALato saMgha nIkaLyo. saM. 2052nuM cAturmAsa amadAvAda pAMjarApoLa thayuM. cAturmAsa bAda kArataka vadamAM jainanagara, pAlaDImAM AcArya pada-pradAna tathA dIkSAno mahotsava zarU thayo. mAgasara suda6nA paM. zrI pradyumnavijayajInI AcArya padavI tathA bhAI jiteza caMdulAla surendranagaravALAnI dIkSAno maMgalamaya prasaMga cirasmaraNIya banI rahe te rIte UjavAyo. nUtana dIkSitanuM nAma mu. jagaccandra vijaya rAkhavAmAM AvyuM. anekavidha viziSTatAothI sabhara evA A mahotsavathI loko ghaNAM prabhAvita thayAM. For Private caturvidha saMgha tyAMthI vihAra karI pUjyazrI zaMkhezvara padhAryA, tyAM poSa dazamInI ArAdhanA thaI tathA muni jagaccandravijayajInI vaDI dIkSA mAgasara vada-6nA ullAsapUrvaka thaI. tyAMthI pATaNa padhAryA tyAM lImaDInA pADAnA nUtana jinAlayamAM pratiSThAmahotsava bhavyatAthI UjavAyo. tyAMthI vaDasmA sAlagiri prasaMge padhAratAM paM. zrI dAnavijayajI tathA paM. zrI candrasenavijayajI gaNinI AcArya padavIno prasaMga UjavAyo. tyAMthI navasArI padhAryA, tyAM A. zrI hemacandrasUri ma. tathA sAdhvIjI zrI hemalatAzrIjI ma. AdinAM varasItapanAM pAraNAMno prasaMga ullAsathI UjavAyo. te nimitte taDakezvara, gaMbhIrA Adi gAmonA upAzrayono jIrNoddhAra karAvavAmAM Avyo. vi.saM. 2052nuM cAturmAsa surata, nAnapurA divALI bAgamAM thayuM. cAturmAsamAM 45 Agama ta5, 45 AgamanI pUjA tathA vyAkhyAnavANI sArA utsAhathI thayAM. suratathI vihAra karI sAbaramatI AvyA. tyAMthI pUjyazrInI nizrAmAM zA. rUpacaMda DAhyAbhAI taraphathI zrI siddhagirino cha'rI pALato 700 mANasono saMgha nIkaLyo. tyAMthI bhAvanagara padhAryA. tyAM navanirmita be devakulikAomAM bhavya aMjanazalAkApratiSThA mahotsava UjavAyo tathA siddhAcalaracanAmAM paNa prabhujInI pratiSThA thaI. vi. saM. 2053nuM cAturmAsa bhAvanagara (kRSNanagara)mAM thayuM tyAM a. su. 13nA divase zA kAntilAla dhUDAlAlane dIkSA ApI. cAturmAsamAM ArAdhanA suMdara thaI. cAturmAsa bAda vihAra karI minagara (sarAMchI) nUtana jinAlayanI pratiSThA prasaMge padhAryA. pratiSThA karAvI punaH bhAvanagara AvyA. tyAMthI pAlitANA padhAryA. tyAM zA cirAgabhAI nagInadAsanI dIkSA 2054 mahA suda-5-nA roja thaI tathA pAlitANAmAM pUjyazrInA vaDapaNa nIce jayataLeTInI derIono jIrNoddhAra thayelo, tethI ghaNA AcArya bhagavantonI hAjarImAM pagalAM vagerenI pratiSThA thaI. tyAMthI vihAra karI amadAvAda AvyA. saM. 2054nuM cAturmAsa AMbAvADI, amadAvAdamAM thayuM. munizrI guNazIlavijayajI tathA munizrI rAjahaMsa vijayajIne bhagavatIjInA joga karAvyA tathA cAturmAsa bAda bannenI gaNi padavI mA. su.-10nA ullAsapUrvaka thaI. cAturmAsamAM pUjyazrInI preraNAthI aneka Personal Use Only
Page #343
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA. 320 prakAranI sthAyI yojanAomAM saMghanA bhAIoe lAbha lIdho rAtre tabiyata vadhu asvastha jaNAtAM trIjanI savAre paTavA ane pUjya zAsanasamrATazrInA ardha zatAbdI varSa prAraMbha nimitte nahI.mAM laI gayA. divasa daramiyAna cAMpatA upacAro karavAmAM ATha divasanI pravacanamALAnuM bhavya Ayojana thayuM, jeno hajAro AvyA paNa kSINatA vadhatI gaI ane kArataka suda-4nA dasa mANasoe umaLakAbhera lAbha lIdho. tyArabAda pAMjarApoLamAM vA DokaTaronI salAha maLatAM teozrIne dazA poravADA paNa pAMca divasanI pravacanamALA yojavAmAM AvI. te pachI AyaMbila zALAnA holamAM lAvavAmAM AvyA, jyAM eka kalAka pUjyazrInI nizrAmAM pAlaDI jaina marcanTa sosAyaTImAM aMjana- caturvidha zrI saMghanI hAjarImAM apUrva ArAdhanA karAvatAM navakAra zalAkA pratiSThA tathA nIlamabAga sosAyaTImAM pratiSThA thaI. maMtranuM smaraNa karatAM karatAM teozrI samAdhipUrvaka svargavAsI thayA. vi. saM. 2055nuM cAturmAsa operA pAlaDI, tyAMthI zAMtivana laI gayA ane pAMcamanA divase savAre (amadAvAda) thayuM. pUjya zAsanasamrATazrIno ardha zatAbdI teonI bhavya smazAnayAtrA kADhavAmAM AvI ane vItarAga mahotsava anerA umaMgathI UjavAyo. A nimitte samasta pAlaDI sosAyaTI, pI. TI. roDa uparanA ploTamAM teozrIno agnivistAranA badhA ja jainonAM ghera ghebaranI prabhAvanA karavAmAM saMskAra karavAmAM Avyo. gAmogAmathI hajAronI saMkhyAmAM AvI hatI tathA operAthI cheka pAMjarApoLa rilIpha roDa sudhInI lokoe smazAnayAtrAmAM bhAga lIdho hato. zAsanasamrATazrInA gurubhakti yAtrA ghaNI lAMbI nIkaLI hatI. cAturmAsa bAda samudAyamAM gacchAdhipatipade birAjamAna pUjyazrInI cira kalikuMDano saMgha nIkaLyo tyAMthI pAlitANA kadaMbagiri bhAvanagara diAyathI sarvatra viSAdanI gherI chAyA pharI vaLI. va. thaI punaH amadAvAda AvyA. ziSya-praziSya samudAyavi. saM. 2056nuM cAturmAsa zAMtinagara, AzramaroDa pU. A. zrI vijaya hemacaMdrasUrijI mahArAja, pU. AcArya (amadAvAda) thayuM. A cAturmAsamAM bALakonI pAThazALAnA zrI pradyumnasUrijI mahArAja, pU. munizrI darzanavijayajI, pU. paM. vikAsanuM saMgIna kArya thayuM. cAturmAsabAda zerIsA padhAryA tyAM zrI puMDarIkavijayajI, pU. paM. zrI caMdrakIrtivijayajI, paM. zrI poSa dazamInA aThThamatapanI ArAdhanA sArI rIte thaI. tyAMthI guNazIlavijayajI, pU. paM. zrI rAjahaMsavijayajI, muni zrI vihAra karI bhAvanagara padhAryA. tyAM kALubhA roDa pArthapelesamAM lalitAMgavijayajI, muni zrI jagaccandravijayajI, munizrI nUtana jinAlayamAM zrI khadarapara pArzvanAtha bhagavAna Adi kAntivijayajI, muni zrI divyayazavijayajI, muni zrI jinabiMbono pratiSThA mahotsava bhavyatAthI UjavAyo. tyAMthI prItivijayajI, munizrI malayagirivijayajI Adi sArI rIte pAlitANA thaI kadaMbagiri padhAryA. kadaMbagirimAM cAlatA saMyama ArAdhanA tathA zAsanaprabhAvanA karI rahyA che. jIrNoddhAranuM kAma nihALI pUjyazrIne saMtoSa thayo. saujanya : pUjyapAdu vAtsalyavAridhi saumyamUrti A. bha. tyAMthI amadAvAda sarakheja zrI nemi-mahimA prabhasUri zrImad vijayadevasUrijI ma.zrInA divya AzIrvAdathI pa. pU. A.zrImad vihAra dhAmamAM nUtana nirmita bhavya jinAmAM ( prAdamAM vijayahemacaMdrasUrijI ma tathA pa. pU. A.zrImad vijayapradyumnasUrijI vaizAkha suda-13nA pratiSThAmahotsava pUjyazrI nI kathA pU. A.ma. ma0nI preraNAthI guNaguNAnurAgI suzrAvako tarapharI zrI mahimAprabhasUri ma.nI nizrAmAM UjavAyo. tyAMthI amadAvAda zAMta-saumya-tapobhUti zAsanaprabhAvaka padhAryA. saM. 2017nuM cAturmAsa zAMtivana (pAlaDI) zrI mahimAprabhasUri jJAnamaMdiramAM thayuM. A cAturmAsamAM pUjayazrIne pU. AcAryazrI ghaNo AnaMda Avyo. ahIMnuM zAMtimaya vAtAvaraNa ghaNuM anukULa vijayavinayacaMdrasUrIzvarajI mahArAja AvyuM. Aso sudamAM sarakheja vihAradhAmamAM gurumUrtinI pratiSThA prasaMge padhAryA dvArikA nagarInI bAjumAM AMbharaDA nAmanuM gAma che. e tyAM ahatuM mahApUjana paNa tra" divasanuM gAmamAM mAMDa paMdareka jeTalAM jainonAM ghara che. nahIM derAsara, nahIM ullAsathI thayuM. upAzraya, nahIM sAdhu-sAdhvIno satsaMga, paraMtu koI prabaLa pUjyazrInuM A cAturmAsa aMtima cAturmAsa banyuM. paNAIne prabhAve jainonuM jainatva akhaMDa TakI raheluM. A gAmamAM teozrInI tabiyata cheka sudhI sArI ja hatI paNa uMmaranA kAraNe gAMdhI kuTuMbamAM kAlidAsabhAI rahe. temanAM dharmapatnI vastubAIe azakti rahyA karatI hatI. emAM kArataka suda-2 (1958) nI saM. 1863nA bhAdaravA suda 4nA pavitra divase eka putraratnane Jain Education Intemational
Page #344
--------------------------------------------------------------------------
________________ TI kare 328 caturvidha saMgha tasmai zrI gurave namaH teozrInI zAsanaprabhAvanAthI prabhAvita thaIne saM. 2019nA mAgasara suda bIjane divase bhoMyaNI tIrthamAM AcArya padavIthI alaMkRta karavAmAM AvyA. 85 varSanI paripakva vaye teozrI kAyamI ekAsaNAMnuM tapa ane mahAmaMtrano satata japa sevI rahyA. saM. 2045nuM cAturmAsa malADa madhye karyuM tyAre bhAre zAsanaprabhAvanA thavA pAmI hatI. pU. vinayacaMdrasUri ma.sA.nI zubha preraNA ane AzIrvAdathI banAsakAMThA jillAmAM rAdhanapurathI 30 ki.mI. dUra tharA gAmanI bAjumAM rUnI tIrthano bhavya jIrNoddhAra sAthe tIrthoddhAranuM bhagIratha kArya thayuM, je tIrthamAM jamInamAMthI svayaM pragaTa thayelA zrI goDIjI pArzvanAtha prabhunAM caraNapAdukA jamInamAMthI svayaM pragaTa thayAM che te pAdukA birAjamAna che. bhavya dharmazALA, bhojanazALA ArAdhanAbhavana vagere nirmANa thayuM che. tathA pUjyazrInAM varad haste 2048nI sAlamAM vaizAkha suda6nA zubhadivase e tIrthe aitihAsika aMjanazalAkA pratiSThAno pAvana prasaMga bhavya rIte UjavAyo ane varSothI e tIrthamAM pArzvanAtha prabhu, gautama svAmI, padmAvatI mAtA zrI mANibhadrajI Adi mUrtimAMthI amI jhare che, AvA zubha tIrthanuM tIrthoddhATananuM (1) sva. pa.pU. vairAgyamUrti AcArya deva zrI vijayabhakti kArya pUjyazrInAM jIvananuM adbhuta kArya che. sUrIzvarajI ma.sA. (2) pa.pU. zrI AcAryadeva zrI vijayavinaya rUnI tIrthoddhAraka pa. pU. A.zrI vinayacaMdrasUrijI ma.sA.nA caMdrasUrIzvarajI ma. sA. (3) pa.pU. AcArya deva zrI vijaya ziSyaratna zrI kalpajayasUrijI ma.sA.nA 2060nA hubalImAM cAturmAsa kalpajayasurIzvarajI ma.sA. daramyAna mahAmaMgalakArI upadhAnatapanI ArAdhanA thaI tenI smRtimAM janma Apyo. bALakanuM nAma viThThalabhAI rAkhyuM. parabhavanA puNya jaina marUdhara saMgha-hubalInA saujanyathI ane janmanA pavitra yoge bALakamAM pahelethI ja dharmanA saMskAro | saraLatama svabhAvanA tapasvI sUrivara prabaLa thatA cAlyA. AgaLa jatAM, jAmanagara mosALamAM bhaNavA gayA. tyAM pU. A. zrI vijayabhaktisUrIzvarajI mahArAjano pU A.zrI vijayaaraviMdasUrIzvarajI ma. samAgama thayo. dezanA-zravaNathI vairAgyanAM bIja vavAyAM ane jinAjJA ane gurvAjJAnA pAlana dvArA jemanuM gulAbI mAtApitAnI saMmati meLavI saM. 1993nA vaizAkha vada 6nA jIvana cogaradama suvAsa prasarAvI rahyuM che tevA niHspRhI zubha divase mahesANA mukAme dIkSA grahaNa karI pU. gurudevanAM AcAryapravara zrI vijayaaraviMdasUrIjI mahArAjane jotAM ja caraNe jIvana samarpita karyuM ane munizrI vinayavijayajI nAme pavitra "paMcasUtra'nuM "gavavA gALavo' sUtra yAda Ave. ghoSita thayA. pUjyazrInuM saMyamI jIvana jANe ke AvA sUtranI jIvaMta anuvRtti pU. gurudevanI chatrachAyAmAM abhyAsa ane ArAdhanA lAge "jJAnasArasUtra'nA "niHspRhatve mahAsuvam' padano jIvaMta karatAM AgaLa vadhyA. pU. gurudevano japa-tapano vAraso prApta anuvAda temanI dinacaryA ane jIvanacaryAmAMthI sAMpaDe che. spRhA karavAmAM sArI saphaLatAne varyA. varSItapa-mAsakSamaNa Adi vinAnuM temanuM jIvana kharekhara parArthavRttithI bharyuMbharyuM che. gulAba vividha tapazcaryA sAthe vicaratA munizrI vinayavijayajI ane pArijAtaka-zAM puSpo jema AkhI rAtrinI pratIkSA pachI mahArAjane saM. 2010mAM pU. gurudeve gaNipaMnyAsa padathI savAre sUryanAM kiraNonA sparzathI khIlI UThe, tema pUrvabhavanAM vibhUSita karyA. pUjyazrI Aje saraLatA ane nikhAlasatA, aneka puNyakarmonA baLe vartamAnamAM jinazAsananA nabhomaMDaLamAM vAtsalya ane bhaktinA guNo vaDe anekonAM dila jItI rahyA che. tejasvI tAralAnI jema soLe kaLAe khIlI UThI aneka Jain Education Intemational
Page #345
--------------------------------------------------------------------------
________________ 329 tavArIkhanI tejachAyA zrIsaMghone preraNA ApI rahyA che. sAce ja gulAba-zA gulAbI ane kamaLa-zA komaLa svabhAva dvArA teozrI potAnA nAmane sArthakatAnI garimA arpI rahyA che. kacchanI khamIravaMtI bhUmie aneka saMto-mahaMto ane vIrapuruSonI mUlyavAna bheTa ApI che. pUjyazrI paNa kacchanA panotA putra che. saM. 1985nA jeTha suda 12 ne maMgaLavAre kacchanA manapharA gAme A mahApuruSano janma thayo. temanuM saMsArI nAma amRtalAla hatuM. pitAzrI pethAbhAI gAlA ane mAtuzrI vAlIbahena dharmaparAyaNa ane sAttvika vRttinAM hovAne kAraNe putrano paNa evA saMskArI vAtAvaraNamAM uchera thayo. bALapaNathI ja amRtalAla dharmaraMge raMgAyA. vItarAgamArganA pravAsI banavA ane kaSAyone DAmavA saMgrAma zarU thayo. jaina zAsananA svapara kalyANa mATe bhekha levAnI tamannA jAgI. Akhare e zubha yoga Ubho thayo. saM. 1996nA mahA suda 10ne ravivAre manapharAmAM dIkSA grahaNa karI. pU. janakavijayajI mahArAjanA ziSyaratna muni zrI hUkAravijayajI mahArAja temanA gurudeva banyA ane dAdA gurudeva pU. AcArya bhagavaMta zrI bhadrasUrijI mahArAjanAM AziSa sAthe saMyamayAtrA AraMbhI. agiyAra varSanI kumaLI vayathI AraMbhAyelI pUjyazrInI saMyamayAtrA nirabhimAnItA, sAdagI ane apramattatAnA guNo vaDe zobhI rahI anekone preraNAnAM pIyuSa pAtI rahI. apramattatAnA itihAsanuM vAcana ane lekhana, vividha chaMdomAM saMskRta zlokonuM sarjana, jinamUrtio tathA prAcIna zilAlekhonuM Akalana Adi temanA priya viSayo rahyA che. saM. 2045nA mahA suda pAMcamane zubha dine pU. A. zrI himAMzusUrijI mahArAjanA varad haste vAva mukAme AcArya padavIthI alaMkRta karavAmAM AvyA. teozrI dvArA samaye samaye zAsananAM aneka maMgala kAryo thatAM rahyAM che. vyAkhyAno, tapasvIonuM bahumAna, yAtrA saMgho, svAmIvAtsalya, upadhAnaujamaNAM, dIkSA prasaMgo Adi teozrInI nizrAmAM satata cAlu ja hoya che. potAnI janmabhUmi ane gujarAtamAM Thera Thera vihAra karIne sabodhanI saritA vahAvI che. jainasAhitya ane jaina jJAnabhaMDArone samRddha karavAmAM, evI pravRttine protsAhita karavAmAM teozrIno ananya phALo che. saMghavatsalatA ane sAdharmika bhakti mATenI bhAvanA teozrInA vyaktitvamAM nIkharI Ave che. kharekhara, AvI vibhUtio jinazAsananuM gaurava che. koTizaH vaMdana hajo evI vibhUtine! pa.pU. AcArya zrImavijaya jayAnaMdasUrIzvarajI ma.sA. janmabhUmi : karAMcI (pAkistAna), janmatithi : vi.saM. 1972, kArataka suda 7. karmabhUmi : cUDA-saurASTra, saMsArI pitA-maNilAla kapAsI * saMsArI mAtA : amaratabahena kapAsI. saMsArI nAma-jayaMtIbhAI * bhAgavatI pravrajyAdina : vi. saM. 1988, mAgazara suda-3, kezariyAjI tIrtha (rAja. mevADa). bhAgavatI pravrajayA nAma : pU. munirAjazrI jayAnaMdavijayajI ma.sA. te dIkSAguru : 5.pU.A. deva zrImad vijaya darzanasUrIzvarajI ma.sA. paraMparAsamudAya : zAsanasamrATa zrI vijaya nemisUrIzvarajI ma.sA. gaNi pada : vi. saM. 2007, mahA suda-5, surendranagara, paMnyAsa pada : vi. saM. 2007 vaizAkha suda-3, amadAvAda haThIbhAInI vADI. upAdhyAya pada : vi. saM. 2001 mahA suda-3, varateja-bhAvanagara-saurASTra, ja AcArya pada : vi. saM. 2021, mahA suda-5, varatejabhAvanagara-saurASTra, 2 svargagamana : vi. saM. 204pa, poSa vada-13merUtrayodazI-amadAvAda. - saujanya : zrI vardhamAna jaina saMgha 10, haMsapukura 1lI leIna, kolakattA-7 pU. vidvAna vyAkhyAtA- sarala svabhAvI AcArya zrI vijaya mahAnaMdasUrIzvarajI mahArAja aitihAsika saMsmaraNothI vikhyAta darbhAvatI-DabhoI nagarI tIrtha samAna che, jyAM ardha padmAsana sthita zyAmavarNI zrI loDhaNa pArzvanAtha bhagavAnanI adbhuta ane alaukika mUrti saunAM haiyAMne bhAvavibhora kare che. A puNyabhUmimAM janmelA lagabhaga soeka yuvaka-yuvatIoe ratnatrayI-muktimArgano svIkAra karIne jainazAsananI dharmadhvajA pharakAvI che. e paikI pU. A. zrI vijayamahAnaMdasUrIzvarajI mahArAjano janma saM. 1981nA Jain Education Intemational
Page #346
--------------------------------------------------------------------------
________________ 330 phAgaNa suda 14nA divase thayo. mAtApitAnA zubha saMskArone prabhAve yuvAna vayamAM anekavidha dharmasAdhanA ane dhArmika abhyAsa karavA sAthe saMsAranI asAratA samajIne, saM. 2002nA mAgasara suda 4ne divase amadAvAdamAM saMyamajIvanano svIkAra karyo. saMyama grahaNa karyA bAda pU. AcAryadeva zrI vijayapratApasUrIzvarajI mahArAjanA sAMnidhyamAM rahIne satata jJAna-dhyAnatapa-tyAga ane saMyamajIvananI sAdhanA karavApUrvaka, judAM judAM aneka sthaLoe cAturmAsanI lahANa ApI che. zrI saMghamAM atyaMta AnaMda ane ullAsapUrvaka dharmajAgRtimAM vRddhi karI che. saraLa svabhAva, aMtaranI udAratA, sau pratye premabhAva, prasanna sasmita cahero, zAsanakAryomAM apramatta pravRtti, gurudevo pratye vinayaviveka Adi sarva guNalakSaNone prabhAve pUjyazrI nAnAMmoTAM saunAM prItipAtra che. pUjyazrInA upadeza dvArA aneka sthaLoe upadhAna tapanI ArAdhanA Adi dharmapravRttio thaI che. malADa (vesTa)mAM devakaraNa mULajI jaina vADImAM rU|. 25, lAkhanA kharce nUtana AyaMbilabhavananuM nirmANa, vaDodarA-kArelIbAgamAM nUtana jinamaMdira tathA nUtana upAzrayanuM nirmANa, DabhoImAM 7 lAkha rUpiyAnA kharce nUtana AyaMbilabhavananuM nirmANa, nUtana zrAvikA upAzrayamAM mukhya nAma peTe 7 lAkhanA dAnanI preraNA, muMbaI- dahIMsara (isTa)mAM doDha karoDanAM kharce zikharabaddha jinAlaya-Adi bhavya kAryo thayAM che. A kAryo pUjyazrInI prabhAvaka pravacanazailIne AbhArI che. potAnA pU. dAdA gurudevazrI 'yugadivAkara' zrI vijayadharmasUrIzvarajI mahArAjanA upadeza dvArA thayelAM zAsananAM anekavidha kAryomAM teozrI satata sahayoga ApatA rahyA che. pUjyazrIne saM. 2035nA kArataka vada pAMcame pAlitANAmAM gaNi pada tathA mAgasara suda pAMcame paMnyAsa pada pU. gurudevanA varad haste arpavAmAM AvyA. tyArabAda saM. 2044nA kArataka vada sAtame muMbaI-aMdherI (isTa)mAM pU. sAhityakalAratna AcAryadevazrI vijaya yazodevasUrIzvarajI mahArAjanI anujJA ane AzIrvAdapUrvaka pU. zatAvadhAnI AcAryadeva zrI vijayajayAnaMdasUrIzvarajI mahArAjanA varad haste paMca parameSThInAM trIjA pade AcArya pade ArUDha karavAmAM AvyA. evA parama prabhAvaka AcAryadeva zrI vijayamahAnaMdasUrIzravajI mahArAja nirAmaya dIrdhAyu pAmI zAsanakAryo dvArA siddhivaMta bano evI zAsanadevane abhyarthanA tathA pUjyazrInAM caraNomAM koTizaH vaMdanA! saujanya : zrI pArzva padmAvatI tIrthadhAma peDhI varaNAmA (vaDodarA pAse) For Private caturvidha saMgha svAdhyAyamagna, saMyamaniSTha; prazAMtamUrti pU. AcAryazrI vijayacaMdrodayasUrIzvarajI mahArAja rAjasthAnanA bhUSaNa samuM khivAndI (kSamAnaMdI) gAma, jyAM zrAvakonI ArAdhanA mATe pAMca pAMca pauSadhazALAo che. A gAmamAM jeThAjI bherAjInuM kuTuMba che. A kuTuMbamAM dharmaniSTha mAtA gulAbabahenanI kukSithI saM. 1972nA Aso suda 14nA zubha divase eka putraratnano janma thayo. nAma ApyuM caMdanamala. pUrvajanmanA saMskAravArasAne kAraNe dhArmika ruci joradAra hatI. emAM mAtApitAnA saMskAro pUraka banyA. caMdanamalajI kyAreya vaDIlono vinaya cUkyA nathI. caMdanamalajI jyAM yauvanAvasthAnA uMbare AvIne UbhA tyAM ja lagnabaMdhanathI baMdhAI gayA. vyavasAyArthe vatana choDI muMbaI-naLabajAramAM rahevAnuM thayuM. sadbhAgye ArAdhanA mATe bhUlezvara-lAlabAgamAM derAsaraupAzraya AvatAM-jatAM pU. sAdhu-mahArAjAono samAgama ane jinavANIzravaNano lAbha maLato. uparAMta, vyAkhyAna-vAcaspati pU. A. zrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanAM pravacanonuM prakAzita pustaka 'jainapravacana' vAMcavAmAM AvyuM, jenA pariNAme emanAmAM vairAgya pallavita thayo. temaja mahAna puNyayoge lAlabAganA kalyANamitra evA kezavalAla gautamabhAInI satata preraNA ane mArgadarzanathI vairAgyabhAva ati prabaLa banato gayo ane temanA sAtha, sahakAra, lAgaNIthI pU. gurubhagavaMtazrInA zrImukhethI dIkSAnuM muhUrta jaldIthI maLI gayuM. pUrvabhave karela sAmudAyika ratnatrayanI suvizuddha ArAdhanA dvArA saMcita karela zubha anubaMdhanA prabhAve A bhavamAM paNa mokSamArganI ArAdhanAmAM AgaLa vadhavA mATe ja pUrvabhavonA RNAnubaMdhathI potAne tyAM janmela susaMskArI saMtAnone paramAtmAnA tyAga mArge mokalavAnI bhAvanAthI zramaNa bhagavaMtonA samAgamamAM ja rAkhyA. pravrajyAnA paMthe prayANa karavAnI bhAvanAthI tAlImArthe pUjyapAda vyAkhyAnavAcaspatizrI sAthe muMbaIthI dahANu sudhI vihAra karyo. AthI emanI putrIo zAMtikumArI (u.va. 11) tathA vAsaMtIkumArI (u. va. 9) paNa dIkSA levA mATe taiyAra thayAM. tethI saparivAra sametazikharajI Adi kalyANabhUmionI sparzanayAtrA karI. amadAvAdamAM bIjA mumukSuo sAthe saM. 2000mAM caMdanamalajInI be suputrIono dIkSArthIsammAna- samAroha goThavAyo. varSIdAnano varaghoDo paNa nIkaLI gayo. paraMtu 'zreyAMsi vadu vijJAni' e ukti anusAra, pUrvanA koI Personal Use Only
Page #347
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA azubha karmanA udayathI ana mohane AdhIna thaI kuTuMbIoe korTa dvArA kAmacalAu manAIhukama lAvI dIkSA aTakAvI. zubhabhAvanA TakavI khUba kaThina che. samayano vilaMba thavAthI moTI dIkarInI saMyamanI bhAvanA paDI jatAM na chUTake ene paraNAvavA mATenI taiyArI karavI paDI, paraMtu aMtaranA dRDha vairAgya bhAvathI bhAvabhIru evA caMdanamalajIe ajJAtavaza lagnanA traNa divasa AyaMbila tapa sAthe pauSadha laI upAzrayamAM ja rahyA, paraMtu aMtaramAM du:khanI sAthosAtha eka ja abhilASA hatI ke mArI lADalI dIkarI bhavitavyatAnA yoge koI nikAcita cAritra mohanIya karmanA aMtarAyanA udaye mokSamArgane badale khUba ja duHkhAtA dile saMsAramArge jaI rahI che, paraMtu have suMdara ArAdhanA karIne saMsAranI mohamAyA jALamAM phasAvAne badale adhikAdhika puNya bAMdhIne caritra mohanIya karma aMtarAya toDIne bhavAMtaramAM jaldImAM jaldI saMyama pAmI zAzvatasukha pAme te mATe ene vAgaDa samudAyanA cAritrasaMpanna pU. sA. zrI caturazrIjI mahArAja pAse rAkhI. saMyamanI bhAvanA prabaLa banatAM vAgaDadezoddhAraka pU. A. zrI vijayakanakasUrijI mahArAjanA varad haste sAMtalapura mukAme cAlu upadhAnatapanI mALAropaNa prasaMge 14 varSanI putrI vAsaMtIkumArIne saM. 2005nA kArtika suda 13nA dIkSA apAvI ane teo pU. sA. zrI nirmaLAzrIjI mahArAjanAM ziSyA pU. sA. zrI dinakarazrIjI mahArAja banyAM. tyAra bAda, trIjA naMbaranI putrI suMdarIne paNa pU. sA. zrI dinakarazrIjI mahArAja pAse saMyamanI tAlIma mATe mUkI ane e paNa vairAgyavAsita banatAM 9 varSanI uMmare pU. A. zrI vijayakanakasUrijI mahArAjanA varad haste saM. 2011nA mAgasara suda 6nA saMyama apAvyuM ane pU. sA.zrI dinamaNizrIjI banyAM. tyAra bAda caMdanamalajI pote paNa potAnA rAjakumAra jevA dIkarA sAthe saM. 2011mAM kalakattA mukAme pUjyapAda AcArya bhagavaMta zrImad vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanA haste dIkSita banyA ane teozrInA ziSya tarIke munizrI caMpakavijayajInA nAme jAhera thayA. temanA putra kuMdanamala paNa teozrInA ziSya tarIke munizrI kanakadhvajavijayajI banyA. dIkSAnA prAraMbha kALamAM pU. guruvaryonI sevA-vaiyAvacca tathA jJAnAdimAM pragati karatA rahyA. chellAM 17 varSothI pU. gurudevanI AjJAthI judAM judAM grAma-nagara-tIrthomAM alaga cAturmAsa karIne aneka gAma-nagaromAM sArI evI ArAdhanA karAvI rahyA che. Aje 88 varSanI uMmare paNa pUjyazrIne tapa-svAdhyAyano anumodanIya rasa che. saM. 2032mAM tapano ullAsa vadhatAM 331 chaTTathI varasItapa karyuM hatuM. chaTTane pAraNe AyaMbila karIne navapadajInI ArAdhanA paNa cAlu rAkhI. saM. 2042mAM gaNi padavIthI ane saM. 2044mAM paMnyAsa padavIthI vibhUSita thayelA pUjyazrInI saMyamaniSThA, svAdhyAyamagnatA, sudIrdha saMyamaparyAya, gaMbhIratA AdinI vizeSa yogyatA jANI saM. 2047nA dvi. vaizAkha suda 6nA zubha divase muMbaI-bhUlezvaramAM AcAryapade ArUDha karavAmAM AvyA ane AcAryazrI vijayacaMdrodayasUrIzvarajI mahArAja nAme udghoSita thayA. 2054mAM varSItapa karela te vakhate nAnAM nAnAM be oparezana karAvavAM paDyAM. dharma pratyenI dRDha zraddhA ane tapa pratyenA tIvra anurAgane prabhAve ja dharmaniSTha suzrAvaka Do. patrAvAlAnI sevAbhaktithI tapa nirvighne pUrNa karela. pUjyazrInI zubha nizrAmAM aneka sthAnomAM vividha ArAdhanAo, anuSThAno ane bhavya occhava-mahotsavo anerI zAsanaprabhAvanApUrvaka thaI rahyAM che. AvA puNyaprabhAvI prazAMtamUrti pU. A. zrI vijayacaMdrodayasUrIzvarajI mahArAjane zatazaH vaMdanA! saujanya : zrI khIvAndI jaina saMgha (ji. pAlI) rAjasthAna mahAna tyAgI, vairAgI, nispRhI ane zAMtamUrti pU. A.zrI vijayadhanezvarasUrijI ma. pU. A.zrI vijayadhanezvarasUrIzvarajI mahArAjano janma saM. 1975nA phAgaNa vada 7nA divase mahArASTranA ahamadanagaramAM thayo hato. pitA motIlAla ane mAtA ratanabahenanA lADIlA putranuM nAma dhanarAjajI hatuM, paNa bAbubhAInA lADabharyA nAme vadhu jANItA hatA. aDhaLaka saMpattino vAraso mUkIne mAtApitA svarge sidhAvyAM. mAtApitAnA sukhathI vaMcita banelA bAbubhAInI saMbhALa bhAbhIe mA jevI mamatAthI lIdhI. sukhasAhyabI vacce temane dharmasaMskAro paNa uttarottara maLatA rahyA. dhArmika ane vyAvahArika abhyAsa tathA duniyAdArIno anubhava letAMletAM bAbubhAI yauvanane UMbare AvIne UbhA rahyA. vaDIla bhAbhIe keTakeTalA koDa sevI bAbubhAIno lagnaprasaMga manAvyo. puNya varase tyAre cAre bAjuthI varase tema dharmapatnI cAMdIbahena paNa susaMskArI ane pariparAyaNa maLyAM. bAlyavayamAM paDelA saMskAro jAgatA hatA. zrIsaMgha ane samAjanAM kAryomAM rasa levA lAgyA. AgaLa jatAM ahamadanagaranAM be daherAsaranA pramukha-TrasTInI javAbadArI saMbhALI saMgha-zAsanane paNa vaphAdAra banyA. pU.
Page #348
--------------------------------------------------------------------------
________________ 332 sAdhu-sAdhvI mahArAjonAM bahumAna sahita vaiyAvacca-bhakti karavA lAgyA. bAbubhAI dharmakAryomAM agresara to hatA ja, emAM have pUjya AcAryazrInA samAgamano ane upadhAnatapano puNyayoga sAMpaDyo. tethI sajoDe upadhAnatapamAM joDAyA ane temAM teone rasa lAgyo. teonA jIvanamAM eka navuM ja parivartana AvyuM. upadhAnanA chellA divase teonAM nayano sajaLa banI gayAM. saM. 2010mAM pUjya yazodevasUri Adi ahamadanagara padhAryA. cAturmAsanA e divaso hatA. dIkSA levAnI e utkaMThA bAbubhAImAM tIvra banI hatI. cAturmAsa pUrNa thatAM caturvidha saMgha samakSa vidhipUrvaka sajoDe caturthavratanAM paccakkhANa lIdhAM. saM. 2011nA phAgaNa vada 4 dIkSA divasa nakkI thayo. zrI saMghanA agresara ane zaheranA nagarazeTha tarIke pratiSThA pAmelA bAbubhAInI dIkSAno prasaMga saune mana AnaMdamaMgalano utsava banI rahyo. temanA sammAnasamAraMbhamAM jaino tema ja jainetaro, sarakArI adhikArIo, pramukha nAgariko vizALa saMkhyAmAM upasthita hatA. bAbubhAI sAthe temanAM dharmapatnI cAMdIbahena paNa dIkSA levA tatpara hatAM. e dhanya divasa AvI pahoMcatAM A bhAgyazALI daMpatIne, dhanavaibhava ane saMsArano tyAga karatAM jovA sthAnika temaja pUnA, saMgamanera, nAsika vagere sthaLethI 80 hajAranI mAnavamedanI UmaTI hatI. vizALa dIkSAmaMDapamAM siddhAMtamahodadhi pU. AcArya pravara zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAjanA varad haste raDoharaNa svIkArI dIkSArthIone nAcI UThatAM joI jonArAM paNa dhanya banI gayA. prAMte dIkSA aMgIkAra karatAM dhanarAjabhAI pU. A. zrI vijayayazodevasUrIzvarajI mahArAjanA ziSya banAvI muni zrI dhanezvaravijayajI nAme ane cAMdIbahenane sAdhvIzrI caMdrayazAzrIjI nAme udghoSita karavAmAM AvyAM. pU. munirAja zrI dhanezvaravijayajI mahArAja dIkSAjIvananA AraMbhathI ja japa-tapa, jJAna-dhyAna, vaiyAvacca ane saMyamanI utkRSTa sAdhanAmAM lAgI gayA. pU. munizrInI yogyatA joI vaDIloe temane saM. 2042mAM amalanera mukAme gaNi pada ane saM. 2044mAM ahamadanagaramAM paMnyAsa pada pradAna karyuM ane saMgamaneranA mahAna puNyodaye saM. 2047nA jeTha suda 11nA zubha dine AcArya pade ArUDha karI AcAryazrI vijayadhanezvarasUrijI mahArAjanA nAme ghoSita karavAmAM AvyA. tyArathI pU. AcAryazrInI preraNAthI ane zubha nizrAmAM zrIsaMgha ane zAsananAM aneka kAryo prabhAvanApUrvaka caturvidha saMgha susaMpanna banyAM che. pUnAthI pAlitANA zrI siddhagiri tIrthano cha'rIpAlita yAtrAsaMgha, upadhAna Adi suMdara rIte yojAyAM che. pU. paM. zrI zivAnaMdavijayajI mahArAja sAhebanI preraNAthI suzrAvako taraphathI prazamarasatonidhi ane gurudevanI akhaMDa sevAnA upAsaka pU. AcAryazrI vijayajayakuMjarasUrIzvarajI mahArAja motIbhAI (dharmapatnI-divALIbahena) 1 bAbulAla (dharmapatnI-zAMtAbahena) (pU. A. zrI vijayajayakuMjara sU.ma.) prakAzakumAra (pUA.zrI vijayapUrNacandra ma.sA.) mahendrakumAra (pU.A.zrI muktiprabhasU ma.) tasmai zrI guraye namaH narendrakumAra 3 kalA kavA DALa DAbI (1) sva. pU.A.zrI mukticaMdrasurIzvarajI ma.sA. (2) 5.pU.A. zrI jayakuMjarasUrIzvarajI ma.sA. (3) pa.pU.A.zrI pUrNacaMdrasUrIzvarajI ma.sA. (4) pa.pU.A. zrI muktiprabhasUrIzvarajI ma.sA.(5) pa.pU. A.zrI zreyAMsaprabhasurIzvarajI ma.sA.
Page #349
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA siddhAMtamahodadhi pU.A. zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAjano suvizALa sAdhusamudAya najara samakSa aMkita thAya ane siMhagarjanAnA svAmI, nIDara vaktA pU. A. zrI vijayamukticaMdrasUrIzvarajI mahArAjanI yAda Ave ne Ave ja. evA e pU. AcAryadevanI puNyasmRti sAthe paDachAyAnI jema saMkaLAyeluM eka vyaktitva eTale pU. A. zrI vijayajayakuMjarasUrIzvarajI mahArAja. aneka vizeSatAo dharAvatA pUjyazrInA jIvananI eka vizeSatA to viralAtivirala vizeSaNa pAmI jAya evI che. e che AjIvana aMtevAsItva. dIkSAgrahaNathI mAMDIne pUjyazrIe pU. gurudevanAM dehadilanI sAthe paDachAyAnI jema ja saMlagna rahevAnI evI 'sevAvRtti' svIkArI ke pU. gurudevazrInA samAdhimRtyunI paLa sudhI e sevAvrata akhaMDa ja rahyuM! pUjyazrInuM saMsArI vatana tAraMgAnI taLeTImAM vaseluM vAva- satalANA pAsenuM koThAsaNA gAma. dhaMdhArthe prAraMbhamAM TAMkedaghoTI (mahArASTra) ane pachI varSothI nAsikamAM sthira thayelA. pUjyazrIno janma saM. 1971nA poSa vada 1nA TAMkeda gAme thayo. pitAnuM nAma motIcaMda. mAtAnuM nAma divALIbahena ane temanuM janmanAma bAbubhAI hatuM. nAsika jainasaMghanA agragaNya kAryakara sudhInA pade pahoMcelA zrI bAbubhAIne koI evI puNyapaLe pU. zrI muktivijayajI mahArAjano bheTo thayo ke, thoDA ja paricaya pachI saMyama svIkAravAnI bhAvanAmAM ramatA emaNe amuka mudata sudhImAM saMyamI na banAya to cha vigaInA tyAganI bhISma-pratijJA svIkArI. thoDAM varSomAM A mudata pUrI thatAM AzIrvAda levA teozrI pU. A. zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAjanAM caraNomAM jaI pahoMcyA. mananA-manoratha vyakta karIne AzIrvAdanI mAMga karI, tyAre dIkSAnA e siddhahasta dAnavIre kahyuM ke, "ekalA ekalA ja saMsArano tyAga karavo che? be bALakone paNa sAthe laI lo. bhale kadAca thoDI dIkSA laMbAya, paNa bALakonuM jIvana sudharI jaze." A vacana bAbubhAInAM dilamAM asara karI gayuM. emaNe pU. munirAja zrI muktivijayajI mahArAjane badhI vAta karI, ane thoDo samaya laMbAvIne be bALako sAthe saMyamI banavAnuM nakkI thayuM. sagAvahAlAM Adi sau saMmata hatAM, paNa bAbubhAI nAnAM bALako sAthe saMyama svIkAre e gAmanA amuka vargane gamatuM na hatuM. ethI aMte saM. 2011nA vaizAkha suda 7ne divase murabADa pAse nAnakaDA dhasaI gAmamAM gupta rIte zrI bAbubhAI potAnAM be saMtAno-prakAzakumAra (vaya H 9) ane mahendrakumAra (vaya : 7) sAthe saMyamI banyA ane teo anukrame munirAja zrI jayakuMjaravijayajI, munirAja zrI pUrNacaMdravijayajI ane munirAja For Private 333 zrI muktiprabhavijayajInA nAme jAhera thayA. pUjyazrInuM 'zrI jayakuMjaravijayajI' nAma paDyuM te paNa khUba ja anvartha che. bAbubhAI dIkSA levAnA hatA te pUrve pUjyazrInA gurudevazrIne rAtre svapna AvyuM ke eka hAthI potAnA be madaniyAMne laI potAnI pAse AvI rahyo che ane sAce ja svapnamAM thayela sUcana pramANe bAbubhAI potAnAM be saMtAno sAthe dIkSA levA pUjyazrI pAse AvyA. tethI pUjyazrIe dIkSA samaye bAbubhAInuM nAma munirAja zrI jayakuMjaravijayajI pADyuM. kuMjara eTale hAthI ane jene badhe vijaya maLavAno evo hAthI eTale 'jayakuMjara'. jayakuMjara-hAthInuM vistRta varNana 'zrI bhagavatIsUtra'mAM Ave che. saMyamI banyA bAda zrI jayakuMjaravijayajI mahArAja jJAna-dhyAnanI sAdhanAmAM AgaLa vadhavA sAthe evA gurusamarpita banI gayA ke, potAnAM saMtAna-ziSyonA ghaDataranI tamAma javAbadArI pU. gurudevane soMpIne gurusevAne jIvanamaMtra banAvyo. saM. 2011thI saM. 2038 sudhI A maMtra teozrIe jIvanI jema jALavI jANyo, jenA pratApe Aje pUjyazrInA e baMne ziSyo eka siddhahasta lekhaka tarIke ane eka kuzaLa pravacanakAra tarIke pU. AcArya zrI vijayapUrNacaMdrasUrijI mahArAja tathA pU. AcArya zrI vijayamuktiprabhasUrijI mahArAja tarIke gurudeva sAthe ja rahI zAsanaprabhAvanA karI rahyA che. samartha lekhaka ane prabhAvaka pravacanakAra tarIke potAnAM be saMtAnaziSyo taiyAra thaI gayela hovA chatAM A rItanI gurusamarpitatAnI bhAvanA joI, munirAja zrI jayakuMjaravijayajI mahArAjanA vyaktitvayogyatAthI prerAIne, pU. gurudevanA kALadharma pachI, pU. dAdAgurudevazrIe, teozrIne saM. 2041nA phAgaNa suda 3nA pAlitANAmAM gaNi padathI ane saM. 2044nA phAgaNa vada 4nA muMbaI, zrIpAlanagaramAM paMnyAsa padathI vibhUSita karyA. prasanna vadana, saraLatA, sAdagI, gurusamarpaNabhAva, aneruM vAtsalya, apUrva svAdhyAyarasikatA, nirabhimAnItA, niHspRhatA, kriyAruci Adi anekAneka guNothI haryuMbharyuM Adarza jIvana dharAvatA pUjya paMnyAsapravarazrI pU. AcAryadeva zrImad vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanI AjJA-AziSapUrvaka saM. 2046nA phAgaNa vada 11nA divase muMbaI-bhUlezvara-lAlabAgamAM AcAryapade abhiSikta thatAM AcAryazrI vijayajayakuMjarasUrIzvarajI mahArAja nAme prasiddha thayA: evA samartha zAsanaprabhAvaka sUrivaranAM caraNe koTizaH vaMdanA! Personal Use Only saujanya : zrI saMyama suvarNotsava samiti pAvApurI samavasaraNa-maMdira tIrtha
Page #350
--------------------------------------------------------------------------
________________ 334 saMgaThanapremI, saujanyazIla, zAsanaprabhAvaka pU. AcArya zrI nityodayasAgarasUrIzvarajI mahArAja surendranagara jillAnuM AdariyANA gAma pUjyazrInI janmabhUmi. pitA talakazIbhAInA kuLadIpaka ane mAtA maraghAbahenanA lADakavAyA sauthI nAnA putra naTavaralAlano janma saM. 1998nA mAgasara vada bIjane zanivAre thayo hato. pAMca varSanI uMmare vatsala pitA gumAvyA, paraMtu dharmapremI parivAramAM bALaka naTavaralAlano uchera thato rahyo. temane saMskAramUrti mAsI bhUrIbahena (vaDhavANa) taraphathI paNa uttama saMskAro prApta thayA. ane AgaLa jatAM, mAtra bAra varSanI laghu vaye ja e gADha saMskAro vairAgyabhAvanAmAM pariNamyA. dhArmika pravRttiomAM savizeSa rasa levA lAgyA. dharmaguruo pAse dharmazAstrono abhyAsa karavA lAgyA. bhautika sukhomAMthI mana vimukha banavA lAgyuM. zAzvata sukha prApta karavAnI jhaMkhanA jAgI. jemanA kuTuMbamAMthI 19 puNyAtmAoe prabhunA punIta paMthe prayANa karyuM che evA A naTavaralAle paNa e ja saMyamajIvananA mArge javAno nirNaya karyo. carama tIrthapati paramAtmA zrI mahAvIra prabhunA pravrajyApaMthe prayANa karavA utsuka zrI naTavaralAla bhaTevA pArzvanAtha bhagavAnanA camatkArika tIrthathI zobhatA cANasmAnagaramAM suvizuddha saMyamadhArI zAsanaratna gaNivarya zrI darzanasAgarajI mahArAja (sAMsArika pakSe kAkA ane pachI pU. AcAryazrI)nAM punita caraNe pahoMcI gayA. pU. saujanyamUrti gurudevazrInAM darzana ane vANIthI temano manamayUra nAcI UThyo. pU. gurudevazrIne vaMdana karI potAnI bhAvanA jaNAvI. pU. gurudevazrI vatsalabhAve bolyA ke, "saMyama vinA mukti nathI. samaye mA pamAvaLa' pU. gurudevazrInAM vacanothI naTavaralAla tyAgavairAgya mATe tatpara banI gayA ane saM. 2012nA vaizAkha vada bIjanA divase gurucaraNe saMyamajIvanano svIkAra karI naTavaralAla munizrI nityodayasAgarajI mahArAja banyA. dIkSA aMgIkAra karyA pachI pUjyazrIno jIvanavikAsa saMyamasAdhanAnA mArge pU. gurudevazrInI nizrAmAM suMdara rIte thavA lAgyo. saMskRta ane prAkRta para prabhutva meLavI karma, nyAya, kAvya, vyAkaraNa Adi viSayonu gahana adhyayana karyuM. te sAthe prakaraNa, Agama, karmazAstra Adino abhyAsa karyo. je te viSayanA vidvAno pAse rahIne vividha dharmazAstronuM UMDu jJAna prApta karyuM. pUjyazrInuM AvuM vizALa ane gahana jJAna joIne pU. For Private caturvidha saMgha gurudevazrI khUba ja prasanna thayA. pachI pUjyazrInI eka ja bhAvanA dRDha thatI gaI H "siva jIva karuM zAsanarasI." sarva jIvo saMsArasamudrane pAra karI paramAtmAnA paMthe prayANa kare e ja bhAvanA sevI rahyA. jinezvara paramAtmAnA zAsanano pracAra karatAM teozrI baMgALa, bihAra, mahArASTra, gujarAta, rAjasthAna Adi pradezomAM satata viharatA rahyA. gAmaDegAmaDe ane zaherezahere dharmasaMskAronuM siMcana karatA rahyA. Aje dezanA khUNe khUNe sarva jainasaMgho pUjyazrInAM nAmathI ane kAmathI suparicita che. na 'saMgaThanapremI' munizrI nityodayasAgarajI mahArAja pU. gurudevazrI sAthe marudhara pradezamAM padhAryA tyAre te samaye gAmaDe- gAmaDe saMghomAM cAlatA klezo joIne khUba vyathita thayA. saMgho vacce ekatA ane AtmIyatA sthapAya te mATe kArya karavAnI tamannA jAgI. pU. A. zrI darzanasAgarasUrIzvarajI mahArAjanA zubha AzIrvAda meLavI khivAndI (rAjasthAna)mAM aneka varSothI kusaMpa cAlato hato te eka mAsa prayatna karIne zAMtinuM sAmrAjya sthApI apUrva zAsanaprabhAvanA karI. tyAM cAturmAsa sthiratA karI. zrI upadhAna tapa, zrI kesariyAjIno cha'rIpAlita saMgha, pratiSThAaMjanazalAkAmahotsava karI adbhuta zAsanaprabhAvanA karI. khivAndInAM ATha gAmomAM tema ja khauDa, guMdoja, tIkhI, vaDagAma, busI, luNAvA ane bIjAM gAmomAM keTalAMya varSothI vaimanasyanAM jALAM bAjhI gayAM hatAM ane jhagaDAo korTa sudhI pahoMcyA hatA. A jhagaDAonuM zamana je anya AcAryadevothI thayuM na hatuM te kArya munivara zrI nityodayasAgarajI mahArAje aneka upasargo ane apamAnone samabhAve sahana karIne pAra pADyuM. evI ja rIte, muMbaI-kurlAmAM cAlatA 14 varSanA vaimanasyane dUra karIne zAMti sthApI. bhAyakhalA DilAITa roDa para cAlatA kacchI ane mAravADI vaccenA vaimanasyane dUra karIne zAMti sthApI. Ama, saMghomAM ekatA ane AtmIyatAnuM vAtAvaraNa sarjanAra munivaranuM A zAsanakArya anupama ane anokhuM che. pUjyazrI satata pravRttizIla rahe che. niyamita pravacana ane adhyApananAM kAryo kare che, chatAM nirmohI ane nirahaMkArI rahI badho yaza gurukRpAne ApIne sAdhutAnI ujjvaLa mUrti samA zobhe che. parama tAraka pU. guruvarya AcAryadeva zrI darzanasAgarasUrIzvarajI mahArAja sAthe 29 varSanA dIkSA paryAyamAM hajAro mAila pAdavihAra karIne jinazAsananI vijayapatAkA pharakAvI che. zrI mahAvIra paramAtmAnI amRtavANI vahAvI che. rAjasthAnamAM aneka gAmomAM jinAlayo, upAzrayo, AyaMbila zALAono jIrNoddhAra karAvyo che ane navAM nirmANakAryo karyA Personal Use Only
Page #351
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 335 che. nUtana jinamaMdironI pratiSThA, aMjanazalAkA, upadhAna tapa, pAse abhyAsa mATe mUkyA. svAdhyAyarata ane tyAgavairAgyanI udhApananI hAramALA sarjI che. pUjyazrInI zAsanasevAthI mUrti samA pU. paMnyAsa ma. pAse abhyAsa karatAM karatAM nagInadAsane prabhAvita thaI saM. 2043nA vaizAkha suda 1-ne zubha dine mAtra jJAna ja nahIM, sAthosAtha UchaLato vairAgya paNa maLyo. khuDAlA (rAjasthAna) mukAme AcArya padathI alaMkRta karavAmAM sarvaviratino joradAra rAga maLyo. saMyamanA manoratha adamya banI AvyA. te dhanya prasaMge kAmaLInI bolI 2 lAkha 31 hajAranI rahyA. temaNe pitAzrIne khaMbhAta bolAvyA. dIkSA apAvavA vinaMtI thaI. evA e saMgaThanapremI sUrivaranuM mahAna kArya uttarottara karI ane cAritra na maLe tyAM sudhI vardhamAnatapa cAlu rAkhavAno vikAsamAna thAo ane e mATe pUjyazrI suMdara svAthya prApta potAno manoratha jaNAvyo. pU. paMnyAsajI mahArAjamAM mumukSunI karI avirata pravRttizIla raho e ja abhyarthanA sAthe pUjyazrInAM yogya parakha hatI. teozrIe paNa bAbubhAIne kahyuM ke "A caraNe vaMdana! virAgI AtmAne sarvavirati apAvavAmAM tame jeTaluM moDuM karazo saujanya : zrI nityacaMdra darzana jaina dharmazALA pAlItANA eTaluM tamane pApa lAgaze, mATe vilaMba karavA jevo nathI. bIjI 5.pU. AcAryazrI vijaya vAta e che ke mArA ziSya tarIke ene dIkSA ApavAnI mArI icchA nathI. mAruM kAma bhaNAvavAnuM hatuM, je meM pUruM karyuM che. tamAre naracaMdrasUrIzvarajI mahArAja sAheba ene jyAM dIkSA apAvavI hoya tyAM laI jAva ane ene jaldI saMyamaniSTha mahA tapasvI pU. paMnyAsazrI kAMtivijayajI aviratinA baMdhanamAMthI mukta karo. bAbubhAI! mArI vAtamAM gaNivarya saM. 2011nI sAlamAM khaMbhAta mukAme cAturmAsa tamane kaMIke atizayokti lAgatI hoya to tame enA tyAgabirAjamAna hatA. haLavadanivAsI suzrAvaka dIpacaMdabhAI vairAgyAdinI khAtarI pU.paM. zrI bhadraMkaravijayajI jevA yogya (bAbubhAIe potAnA nAnA putra nagInadAsane pU. paMnyAsajI mahAtmA pAse laI jaIne karI zako cho." tyArabAda bAbubhAIe nagInadAsane pU. paM. zrI bhadraMkaravijayajI mahArAja pAse mUkyA. teozrIe paNa e ja abhiprAya Apyo. bAbubhAIe nagInane pUchyuM, "tAre konI pAse dIkSA levI che?" nagIne kahyuM, "tame jyAM apAvo tyAM." paNa pachI to pU. paMnyAsazrI kAMtivijayajI mahArAja pAse dIkSA levAno saMkalpa karyo. bhavyAtmA nagInabhAI saMyama aMgIkAra karatAM pahelAM siddhagirinI yAtrAe gayA. temanA kuTuMbI ramaNikabhAI (AyaMbila bhavananA munIma) ne tyAM UtaryA. ramaNikabhAIe nagInane dIkSA na levA ghaNuM samajAvyA. sAdhu samudAyamAM kvacita banatAM anicchanIya tattvo ughADAM karyA. nagIne badhuM sthitaprajJa jema sAMbhaLI lIdhuM. potAnA kahevAthI kazI ja asara nahIM thAya ema jANIne aMte ramaNikalAle pUchyuM, "tame konI pAse dIkSA levAnA cho?" tyAre nagInabhAIe mauna toDyuM ane potAnA pUjanIya gurudevazrInuM nAma lIdhuM. A puNyapuruSanuM nAma sAMbhaLatAM ja ramaNikabhAInI vANIe vaLAMka lIdho. teozrI pAse dIkSA levI hoya to khuzIthI lo. teozrI tasmai zrI gurave namaH mahAtapasvI ane nirmala saMvamI mahAtmA che. nagIne kahyuM ke, "samudAya uttama che; mATe ja meM teozrIne pasaMda karyA che." A sarva pU. paMnyAsajI mahArAjanA utkRSTa saMyamajIvananAM sarvottama (1) sva. pUjya paMnyAsa zrI kAMtivijayajI ma.sA. dRSTAMto che. (2) pU. AcArya deva zrI naracaMdrasUrIzvarajI ma.sA.
Page #352
--------------------------------------------------------------------------
________________ 336 caturvidha saMgha pU. paM. zrI kAMtivijayajI mahArAjane saMyama aMgenI niHspRhI ane premALa mUrti, jinazAsananuM gauravaratna koIpaNa khAmI bilakula gamatI nahIM. prajJApanIyajIvone avasare pU. AcAryazrI sAraNAM-vAraNAM karI te khAmI dUra karAvatA. potAnA jIvanamAM e khAmIo mATe satata AMtara nirIkSaNa karyA karatA. khAmI vijayakakSmajayasUrIzvarajI mahArAja dekhAya tyAM dUra karavAno prayatna karatA. kyAreka zArIrika saMyogane puNyapAvana gujarAta prAntanA jAmanagara zaheramAM vIsA vaza khAmI dUra na thAya to pArAvAra pazcAtApa karatA. dareka osavAla jhaverI lAbhubhAI kheMgArabhAI rahe. emane tyAM saM. mumukSunI jema nagIna mATe paNa ema ja banyuM. pU. paMnyAsajI 2010nA bhAdaravA vada 8ne divase eka putraratnano janma thayo. mahArAje tene potAno ziSya karavAnI anicchA darzAvI. A bALakanuM nAma kiraNakumAra rAkhyuM. mAtApitAnA dhArmika saMskAro bAbate lAMbo gajagrAha cAlyo. chevaTe pU. paMnyAsajI mahArAja vacce rahIne bALaka kiraNakumAramAM prathamathI ja dhArmika saMskArono potAnA ananya bhakta pAse hArI gayA. bAbubhAI jItyA. vikAsa thayo ane AgaLa jatAM, saMsAra pratyenI virakti ane nagInabhAI jItyA ane saM. 2013nA mAgasara suda 11nA saMyamajIvana pratyenI bhAvanA vadhatAM gayAM ane te dIkSAgrahaNa mauna ekAdazInA pAvana divase, haLavadanA AMgaNe bhavya karavAnA saMkalpa samakSa AvIne aTala banyA! jAmanagaramAM saM. mahotsavapUrvaka anerA ucharaMgathI 19 varSanI yuvAnavaye 2018nA vaizAkha suda 6ne zubha divase pU. paM.zrI vinayanagInadAsa dIkSita thaIne munizrI naracaMdravijayajI ma. banyA. vijayajI mahArAjazrInA varad haste dIkSA lIdhI ane teozrInA pU. paMnyAsajI mahArAjane eka jamaNo hAtha maLI gayo. ziSya munirAja zrI kalpajayavijayajI tarIke jAhera thayA. vinIta, samarpita, tyAgI, tapasvI, prajJApanIya ane sadA AnaMdI pUjyazrIe paheluM cAturmAsa jAmanagara-digvijaya bhaktaziSya maLI gayo. A sAdhakaziSya pU. paMnyAsajInI ploTamAM karIne, vihAra karI sIdhA ja zrI sametazikharajInI sAdhanAmAM noMdhapAtra sahayoga Apyo. pU. paMnyAsajI zrI yAtrAe UpaDyA. dasa varSa sudhI gujarAta bahAra rahIne kAMtivijayajI mahArAja jevA bhAvadayAnA bhaMDAra ane zAstrAbhyAsa karyo. gujarAtamAM pU. gurudeva sAthe rahIne zAsananAM saMyamaniSTha guru pAse pU. zrI naracaMdravijajI mahArAja pUjya vividha kAryo karyA. nAnI uMmaramAM vyAkhyAtA banyA. saraLa ane paMnyAsajI ma.sA. vi. sa. 2021 bhA. va. 3-nA pATaNa mukAme sacoTa zailImAM vyAkhyAna ApavAnI adbhuta kuzaLatAthI kALadharma pAmyA bAda suvizAla gacchAdhipati AzritagaNa parama jainasamAjamAM khUba vikhyAta banyA. vidvattA, prabhAvakatA ane hitaciMtaka svanAma dhanya pUjyapAda AcAryadeveza zrImad vijaya vatsalatAne lIdhe vizALa ziSyasamudAya dharAve che. teozrIne saM. rAmacandrasUrIzvarajI mahArAjAnI pAvana nizrAmAM tapa, jJAna, 2033mAM kArataka vada pAMcame amadAvAda-navaraMgapurAmAM gaNisaMyama, vaiyAvacca jevA sAdhujIvananA sarvottama guNono kramazaH paMnyAsa padathI vibhUSita karavAmAM AvyA ane saM. 2039nA jeTha vikAsa sAdhatAM sAdhatAM teozrIne suvizAla gacchAdhipatizrIjIe suda pAMcame dhrAMgadhrA mukAme mahAmahotsavapUrvaka AcArya padathI potAnA ja varada haste vi. saM. 2047nA mAgazara vada 9nA alaMkRta karavAmAM AvyA. vartamAnamAM sauthI nAnI uMmare AcArya zubha dine gaNi-paMnyAsa ane te ja varSanA vaizAkha suda 6nA padavI prApta karanArA teozrI eka mAtra mahApuruSa che. saM. zubha dine amadAvAda mukAme upAdhyAya pade ArUDha karyA ane 2045nuM cAturmAsa malADa saMghanA vAraMvAra AgrahathI muMbaImAM suvizAlagacchAdhipati vAtsalya mahodadhi pUjyapAda AcArya karIne vividha ArAdhanApUrvaka jainadharmano jayajayakAra vartAvyo. bhagavaMta zrImad vijaya mahodayasUrIzvarajI mahArAjAnI pUjyazrI gurunizrAe anekavidha zAsanaprabhAvanA karatAM ziSyazubhAzAthI saujanyamUrti tapasvIratna pUjyapAda AcArya bhagavaMta samudAya ane bhaktasamudAya vacce vicarI rahyA che ane jayavaMtA zrImad vijaya vibudhaprabhasUrIzvarajI mahArAjAe teozrIjIne vartI rahyA che. evA e samartha sUrivarane koTi koTi vaMdanA! jainazAsananA tRtIyapade-AcArya pade ArUDha karyA. tyArabAda - pa. pU. bhaktisUrijI ma.sA.nA ziSyaratna rUnI tIrthoddhAraka pa. pU. A.devazrI aneka prakAre zAsananI prabhAvanA karatAM karatAM aneka jIvone vinayacaMdrasUrijI ma.sA.nA kRpApAtra ziSyaratna pa. pU. A. devazrI prabhuzAsanamAM joDavApUrvaka svajIvanane dhanya banAvIne sAdhu- kalpajayasUrIzvarajI ma.sA. 2060nuM cAturmAsa-hubalI jaina marUdhara saMghamAM jIvananI zobhA vadhArI rahyA che. koTizaH vaMdana hajo e zAnadAra tathA yazasvI thayuM. temaja mahAmaMgalakArI upadhAnatapanI pUjyavarane!' ArAdhanA thaI tenI smRtimAM zrI jaina marUdhara saMgha-hubalInA saujanyathI. Jain Education Intemational
Page #353
--------------------------------------------------------------------------
________________ 330 sva-para kalyANanA mArge teozrI cAritradharmane uttarottara ajavALI rahyA che. pUjyazrIne vi.saM. 205ra, jeTha suda 3nA upAdhyAya pada-pradAna ane jeTha suda-6nA guru-puSyAmRta siddhiyogamAM AcArya pada-pradAna pU. A.bha. zrI vijayaprabodhacaMdrasUrIzvarajI ma.sA.nA varada haste thayela. pUjyazrI tathA teozrInA gurubaMdhuonI preraNAthI amadAvAda-pAlitANA hAI-ve roDa Taca (12 vIghA jamIna) khaDola mukAme pU. gurumahArAjazrInI puNya smRti nimitte zrI nemi-udaya-meru vihAradhAmanuM kArya jhaDapathI AgaLa cAlI rahyuM che. pUjyazrInA varad haste zAsanaprabhAvanAnAM kAryo susaMpanna thatAM raho e ja zubhakAmanA sAthe pUjyazrInAM caraNAraviMde koTizaH vaMdana! saujanya : zrI ghelAbhAI karamacaMda jaina seneToriyama TrasTa muMbaI tavArIkhanI tejachAyA pa.pU. AcAryazrI siMhasenasUrijI mahArAja pU.A. zrI siMhasenasUrijI mahArAjano janma tA. 201-42nA roja amadAvAda sAbaramatInA pratiSThita AgevAna suzrAvaka zrI popaTalAla maganalAlane tyAM, temanAM dharmaparAyaNa patnI hIrabahenanI kukSie thayo. temanuM janmanAma zazikAMta hatuM. zazikAMtano uchera sukhasamRddhi vacce thavA sAthe eTalA ja ucca saMskArI vAtAvaraNamAM thayo. vyAvahArika ucca abhyAsa saMpAdana karavA sAthe dhArmika abhyAsa paNa ghaNo sAro karyo. dharmabhAvanA prabaLa hovAthI pU. zramaNabhagavaMtono samAgama thato rahyo ane vairAgyabhAva prabaLa banavA lAgyo ane eka divasa, 26 varSanI vaye, temanI e bhAvanA sAkAra banI. saM. 2024nA vaizAkha suda 6ne divase amadAvAda-sAbaramatImAM parama gItArtha pU. A. zrI vijayaudayasUripaTTadhara pU. A.bha. zrI vijayanaMdanasUrIzvarajI mahArAjanA varad haste dIkSA aMgIkAra karI, prakhara pravacanakAra pU. A. zrI vijaya meruprabhasUrIzvarajI mahArAjanA ziSya tarIke jAhera thaI munizrI siMhasenasUrivijayajI nAma pAmyA. e ja varSe aSADha suda 10ne divase temanI vaDI dIkSA pU. A. bha. zrI vijayaudayasUrIzvarajI ma.sA.nA varadahaste thaI. - jJAnasaMpAdananI tIvra ruci ane tejasvI buddhinA kAraNe dIkSA bAda teozrI saMyamanI utkRSTa sAdhanA ane dharmazAstranA UMDA abhyAsamAM ekAgra banI gayA. pUjya gurudevanA sAMnidhye ane kRpAbaLe temane saMskRta-prAkRta bhASAnuM sahaja jJAna prApta thayuM. vyAkaraNa, nyAya, tarka, sAhitya, Agama AdimAM pAraMgata banyA. teozrInI yogyatA jANI saM. 204 nA kArataka vada 10nA divase gaNi padathI ane saM. 2046nA vaizAkha suda 6nA divase paMnyAsa padathI alaMkRta karavAmAM AvyA. pU. paMnyAsazrI siMhasenavijayajI mahArAja dharmazAstronA UMDA jANakAra ane kuzaLa vyAkhyAnakAra paNa che. pU. gurudevazrI vijaya meruprabhasUrIzvarajI mahArAjanI zubha nizrAmAM UjavAtAM tapArAdhanAnAM ane dharmaprabhAvanAnAM anekavidha kAryomAM teozrI rasapUrvaka sAro evo bhAga laI rahyA che. khAsa karIne pUjyazrI dvArA navapadajInI zAzvatI oLInI sAmudAyika ArAdhanA vakhate ArAdhakomAM dharmazAna khIlavavA parIkSAdinuM suMdara Ayojana varSothI thatuM AvyuM che. pU. paMnyAsazrI vinaya-viveka-vaiyAvacca Adi guNothI susaMpanna che, svabhAve zAMta ane saumya che, svAdhyAyazIlatA e emanA saMyamajIvanano vizeSa guNa che. jJAnanI prApti ane prasAra mATe teozrI sadAya tatpara rahe che. pa.pU. A.zrI vijayabhadrasenasUrijI ma.sA. janma : 1982, mAgasara suda-2, suIgAma. pitAzrI : parazottamadAsa. mAtuzrI : narabhIbahena. gAma : asArA, tA. vAva (ji. banAsakAMThA), (u.gu.). sAdharmika bhaktivatsala : maitrI-pramoda-kAraNya-mAdhyastha bhAvanAne varelA, darzana-jJAna-cAritranI bhAvanAmAM otaprota thayelA pUjyazrI munirAjazrIe mAnavatAno dIvaDo pragaTAvavA, sAdharmika pratyenI sahAnubhUtine kAraNe 200 bloko bhAyaMdaraisTamAM sAdharmika bhAIo mATe banAvavA preraNA karI. tema ja dara varSe amaka gharomAM niyamita rokaDa-anAja madada temanI jIvadayApremI : uparokta birudane sArthaka karavA sarma pAMjarApoLane rUA. 51 hajAra, kaMkAvaTI pAMjarApoLamAM rU. 2 hajAra, dareka pAMjarApoLamAM chUTaka dAna dara varSe temanI preraNAthI mokalAya che. samyagu jJAnarasika : samyajJAnanA pracArArthe (1) zrI cAritravijayajI jaina pAThazALA (kAMdivalI) (2) zrI muktivijayajI jaina pAThazALA (bhAyaMdara-vesTa) (3) zrI cAritra vijayajI jaina pAThazALA (karA-paMcamahAla)nA sthApaka ane zrI jagadguru hIra sUrIzvarajI saMskRta pAThazALA (kRSNanagara)nA preraNAdAtA tema ja aneka pAThazALAmAM prasaMgopAta inAma-dAna apAvela che. Jain Education Intemational
Page #354
--------------------------------------------------------------------------
________________ 338 sAhityasevA : navasmaraNa bhAvArtha sahita ka "vAvaNI karI lo' ke 'dina zuddha dIpikA' (ughATaka-mAjI vaDApradhAna zrI morArajI desAI) * jaina paraMparAno itihAsa bhA. 4' (vimocana-zrI dIpacaMda gADa) + "bAra parvanI kathA' (prata) + 'janma phalAdezanA amUlya siddhAMto' ke jaina paraMparAno itihAsa bhA. 1' * jaina paraMparAno itihAsa bhA. 4' (presamAM) + zrI pArzvapadmAvatI Adi mahApUjana" (prata) * "aham sundaram-mAsikanA saMrakSaka pratiSThA-saMsthA : * pATaNa karaMDiyA pArzvanAtha ke pAlitANA-saMkaTahara pArzvanAtha * zrI yazovijayajI ArAdhanA bhavana-pAlitANAnirmANa karAvela. jIvananuM yAdagAra kArya : pravartaka zrInI preraNAthI janmazatAbdI mahotsava nimitte zrI cAritravijayajI mahArAja zrI caturvidha saMgha ekasaTarnala skolara yojanAnuM nirmANa thayela che. A yojanA nIce bahAra rahIne abhyAsa karatAM dho 5 thI 12 sudhInAM vidyArthI-vidyArthinIone prati varSe rUA. pa00 skolarazipa ApavAmAM Ave che. A varSe 820 vidyArthI-vidyArthinIone skolarazipa ApavAmAM Avela che. pATavIkuMvara-(ziSya) cAritrajIvananI ArAdhanAmAM sahAyaka, pUrve karela sevAbhAvanA svarUpe vinayI, svAdhyAyapremI, ziSyaratna pa.pU. mahAbhadravijayajI ma.sA. pravartakazrInA kAryamAM khaDe page hAjara rahI sevA kArya kare che. paMcamahAla jillAnA jAMbughoDA tAlukAmAM karA sva. zrImatI jazIbena rAmasiMha paramAra (kSatriya)nA suputre mAtra bAra varSanI nAnI uMmare chellI sAta peDhImAM prathama vakhata ja dIkSA lIdhI. mahAbhadravijayajI nAme jAhera thayA. karA gAmamAM jinamaMdira, pAThazALA, upAzraya thayela che. saujanya : zrI yazovijayajI ArAdhanA TrasTa-pAlItANA nathI ( 1 nA ja ) , , ''lava / nA rAjA Jain Education Intemational
Page #355
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 339 adhyAtmamArganA sAdhanALi4 cAritradhaze zramaNadharma Akhare to eka AdhyAtmika khoja che. bhautikajIvananA sAme cheDe adhyAtmanI duniyA che. AMtarakaSAyo ane viSayanI abhIpsAo thamAvI AtmaguNonA UMcA sukhanI anubhUtinI e divya sRSTi che. sUripuraMdara pU. A. zrI haribhadrasUrIzvarajI ma.sA. ane kalikAlasarvajJa zrI hemacaMdrAcArya jevA aneka pUjyavaryoe yoga-adhyAtmanA graMthomAM adhyAtmasukhanI dizA cIMdhI che. te mArgane anusarIne sAdhaka AtmAo adhyAtmamArganI naiSThika sAdhanAmAM gaLADUba bane che. AvA karmayogIo ane adhyAtmayogIo aneka sAdhaka AtmAo mATe eka UMco Adarza sthApI jAya che. varSonA dIkSA paryAya daramyAna gAmegAma vicarI, aneka sthaLoe cAturmAsa karI potAnI vAcaspatirUpI vyAkhyAnamALAthI aneka jaino ane jainetarone jainadharmanA saMskAranuM siMcana karanArA sAdhanAniSTha cAritradharonAM jIvanakavana anerI preraNA ApI jAya che. saikA pUrve sau prathama muMbaImAM praveza karanArA saMvegI mohanalAlajI banyA. e vakhate emanI vaya mAtra soLa varSanI muni ane abhUtapUrva zAsanaprabhAvanA pravatavanArA hatI. saM. 1916 (I.sa. 1860)mAM bAbu chuDhanajIe siddhA calajIno saMgha kADhyo, jemAM mohanalAlajI paNa sAmela thayA. A pUjyapAda munivara rIte emaNe siddhAcalajInI prathama yAtrA karI, jeno prabhAva zrI mohanalAlajI mahArAja emanA mana ane jIvana para amITa paDyo. siddhAcalajInI yAtrA pUjyapAda munivara zrI mohanalAlajI mahArAja eka pachI emaNe lagabhaga bAra varSa sudhI uttarapradezanA lakhanau zahera vidvAna hovA uparAMta sAcA arthamAM karmayogI hatA. uttarapradezamAM ane enI AsapAsanA pradezomAM vihAra karyo. tyAMthI kalakattA janmyA hovA chatAM emaNe gujarAtane potAnuM kAryakSetra banAvyuM. gayA. tyAM temane yatimAMthI sAdhu banavAnI preraNA maLI. potAnI gujarAtamAM paNa khAsa karIne dakSiNa gujarAta ane muMbaIne badhI milakata dharmane arpaNa karI. tyAMthI teo ajamera gayA ane emano vizeSa lAbha maLyo. surata, navasArI, pAlitANA, tyAM saM. 1930 (I.sa. 1874)mAM saMgha samakSa yatimAMthI saMvegI osiyAjI ane muMbaImAM emaNe jUnAM jinAlayono jIrNoddhAra sAdhu--zramaNa banyA. zrI sukhasAgarajI mahArAja pAse emaNe karAvyo tathA navAM maMdironI sthApanA mATe preraNA ApI. aneka yogohana karI vAsakSepa lIdho ane emanA ziSya banyA. alabhya pustako ekaThAM karI suratamAM jJAnabhaMDAranI sthApanA karI. kharataragacchanI saMvegI paraMparAmAM teo tejasvI sAdhu tarIke ghaNAM zubha kAryonA preraNAmUrti banI rahyA. jaina samAjane mATe prasiddha thayA. upayogI evI dharmazALA, bhojanazALA, upAzraya, pustakAlaya saM. 1932nuM comAsuM sirohImAM karyuM. tyAre tyAMnA vagere saMsthAo sthApavAmAM emaNe mahattvano bhAga bhajavyo. rAjavI zrI kesarIsiMhajIe emanA upadezathI potAnA rAjyamAM uttara pradezamAM mathurAthI 60 ki.mI. dUra cAMdapura nAmanA dara varSe zrAvaNa vada 11 thI bhAdaravA suda 11 sudhInA 15 gAmamAM saM. 1887 (I.sa. 1831)nA vaizAkha suda 6ne divasa daramiyAna prANIonI hiMsA ane katala upara pratibaMdha guruvAre pUjyazrIno janma thayo hato. emanuM saMsArI nAma mohana mUkyo. e uparAMta, emanI preraNAthI sirohInareze rohIDA pitAnuM nAma bAdaramala ane mAtAnuM nAma suMdarI hatuM. teozrI gAmamAM jainamaMdira banAvavAnI paravAnagI ApI. dhanADhaya brAhmaNa kuLamAM janmyA hovA chatAM jainadharmanA prakhara pU. mohanalAlajI mahArAje aneka muzkelIo veThI pracAraka banyA e bAbata noMdhapAtra che. indoranI najIka muMbaImAM praveza karyo. muMbaI jatAM rastAmAM navasArInA jIrNa mokSatIrthamAM saM. 1903 (I.sa. 1847)mAM AcArya mahendra- derAsarano uddhAra karavA tyAMnA saMdhane preraNA ApI. muMbaImAM sarie mohanane yati dIkSA ApI ane mohana have yati zrI pUjya mahArAjazrInuM bhavya sAmaiyuM thayuM. saM. 1947no caitra suda Jain Education Intemational
Page #356
--------------------------------------------------------------------------
________________ 340 caturvidha saMgha 6no e divasa muMbaI mATe eka anero ane aitihAsika jesiMgabhAI hatuM. pitAnuM nAma lAlabhAI ane mAtAnuM nAma avasara hato. sAmaiyAmAM jaino uparAMta pratiSThita hinduo, gajarAbAI hatuM. kuTuMba jainadharma pratyenI zraddhA, bhakti ane aMgreja adhikArIo, vakIlo, nyAyAdhIzo, pArasIo, muslimo saMskArathI raMgAyeluM hatuM. AvA dharmaparAyaNa kuLamAM janmavAnuM vagere paNa joDAyA hatA. pUjya mahArAjazrInI nizrAmAM bhAgya jesiMgabhAIne prApta thayuM. kuTuMbanA dharmanA saMskAro ane deva-guru uparanI daDha zraddhA-A pramukha guNo temanAmAM ArAdhanAo ane ujavaNIo thaI. be vyaktie emanI pAse bAlyAvayathI ja vaNAI gayA hatA. bhoga-upabhoganAM sAdhano dIkSA lIdhI. muMbaImAMnA e prathama dIkSA mahotsava hatA. vacce paNa temanuM mana tema ja dhyeya saMyamajIvananI anumodanA teozrI surata ane muMbaImAM comAsAM karatA rahyA. tarapha ja rahetuM. kALa vaheto rahyo. jesiMgabhAI bhaNI gaNIne suratamAM kula cha comAsAM karyAM. e daramiyAna zeTha nemacaMda yauvanavaya pAmyA. gRhasthadharmane svIkAratAM teo paraNyA ane meLApacaMdano upAzraya, mohanalAlajIno upAzraya. graMthabhaMDAra sAthe sAthe peDhInI aneka javAbadArIo paNa saMbhALI lIdhI. jaina bhojanazALA, jayakuMvara jaina jJAnaudyoga zALA vagere kartavyanI kasoTImAM kuzaLatA dAkhavI vyavasAyamAM nAmanA meLavI. baMdhAvyAM. sUrajamaMDana pArzvanAtha jinAlayano saM. 1956 (I.sa. bajAramAM peDhInI AbarU paNa khUba vadhArI. A badhuM prApta chatAM 1900)mAM jIrNoddhAra karAvyo. surata emanI priya karmabhUmi temane mana to jinapUjA, pravacanazravaNa, japa-tapa ane banI. muMbaImAM emaNe kula ATha comAsAM karyA. e daramiyAna ArAdhanA ja mukhya hatAM. tyAM jainadharmano jayajayakAra thaI rahyo. lAlabAganuM samagra jaina vi. saM. 1981mAM pU.A. zrI vijayadAnasUrIzvarajI saMkula (derAsara, upAzraya, pustakAlaya, dharmazALA, bhojanazALA mahArAja, pU. paM. zrI premavijayajI mahArAja tathA pU. munizrI vagere) emanI preraNA ane prayAsothI vikAsa pAmyuM. vAlakezvaranuM rAmavijayajI mahArAjanuM comAsuM amadAvAdamAM hatuM. pravacanamAM AdinAthanuM jainamaMdira emanI preraNAthI baMdhAyuM ane enI mAnavamedanIno pAra raheto nathI. guru bhagavaMtonI abhilASA pratiSThA paNa pUjyazrInA haste thaI. phakta "savi jIva karuM zAsanarasI' hoya che. teo Avela takone - pU. mohanalAlajI mahArAjanuM sauthI vadhAre mahattvanuM kArya sAdhI le che. pU.paM. zrI premavijayajI mahArAje zrAddharatno pArakhI emano muMbaIpraveza. emaNe sAhasa karIne prathama vAra muMbaImAM lIdhAM ane eka divasa pauSadhamAM rahelA zrAvakone pUchyuM, "bolo praveza karyo ane anya jaina munio mATe muMbaInAM dvAra kholI bhAI, A jesiMgabhAI cAritra le to temanI sAthe koNa koNa ApyAM. muMbaI jevA AMtararASTrIya mahAnagaramAM praveza karanAra taiyAra che?" A vAtamAM ArAdhakoe sAro evo utsAha sau prathama jaina muni tarIke teozrI jainadharmanA itihAsamAM darzAvyo. sArA evA abhigraho thayA. jesiMgabhAIe paNa ciraMjIva sthAna dharAve che. muMbaI tathA dakSiNa gujarAtamAM nirNaya jaNAvyo ke, "AvatA comAsA pahelAM dIkSA levI, jainadharmanA pracAraka tarIke paNa emanuM noMdhapAtra pradAna che. muMbaI, nahIMtara aSADhI caudazathI upavAsa karavA." AvA abhigrahathI surata, pAlitANA vagere sthaLonAM derAsaromAM emanI ArasanI sarva kuTuMbIjano akaLAI UThyA, paNa jesiMgabhAI temanA mUrtio sthApI emanI smRti kAyamI banAvavAmAM AvI che. nirNayamAM makkama hatA. Akhare temanI makkamatAno vijaya thayo. saujanya : pU. A.zrI kIrtisenasUrijI ma.nI preraNAthI saM. 1981nA phAgaNa suda bIjano divasa dIkSAgrahaNa mATe nakkI A kItiprakAzana-surata thayo. e puNya divasa AvI pahoMcatAM pU.A. zrI vijayadAnasUrIzvarajI mahArAjanA varada haste jesiMgabhAIe mahAna tyAgI, vairAgI, samatAnA sAgara, ane bIjA paNa sAthIoe dIkSA grahaNa karI. jesiMgabhAI maTI navakAramaMtranA ArAdhaka, vacanasiddha mahAtmA, munizrI jazavijayajI banI gayA. saMsArano tyAga karI, tyAganA samartha zAsanaprabhAvaka, mahArASTra-kesarI mArge zrI rAmavijayajInA ziSya banI gayA. A dIkSApU. A. zrI vijayayazodevasUrijI ma. mahotsavanI bhavyatA nIrakhI pU. A. zrI vijayavallabhasUrijI mahArAje paNa muktakaMThe prazaMsA karI ke, "yaha to isa kAlake saM. 1944nA caitra vada 13nA zubha divase dharmanagarI zAlibhadra kI dIkSA haI." amadAvAdamAM pUjyazrIno janma thayo. temanuM saMsArI nAma Jain Education Intemational
Page #357
--------------------------------------------------------------------------
________________ ApaNAM ja hi tavArIkhanI tejachAyA 341 dIkSA bAda munizrI jazavijayajI jJAnasAdhanAmAM layalIna banI gayA. saMyamajIvananI kriyA karavAmAM ekatAna banI, gurvAjJAnuM pAlana-vinayAdi guNa sAdhavAmAM utsuka banI, anya munirAjo mATe eka AdarzarUpa banyA. saMyamayAtrAmAM pragati karatA rahyA. yogyatA pramANe saM. 1995mAM gaNi-paMnyAsapada, saM. 2004mAM upAdhyAyapada ane saM. 200pamAM AcAryapade ArUDha thaI AcAryazrI vijayayazodevasUrIzvarajI tarIke jAhera thayA. pUjyazrInI saMyamasAdhanAmAM tema ja zAsanaprabhAvanAmAM paNa agresara rahyA. teozrIe mahArASTra ane khAnadezamAM vicarI tyAMnI prajAmAM dharmazraddhAnuM adbhuta siMcana karyuM. anaMtA upakAra karyA, je mahArASTra kadI vIsare tema nathI. mahArASTramAM teo mahArASTra kesarI' tarIke ja oLakhAtA rahyA. pU. A. zrI vijaya yazodevasUrIzvarajI mahArAjanuM sthAna viziSTa hatuM. saraLatA, saumyatA, audArya ane vairyanA dhAraka yogIrAja pU. AcAryazrI zAMtivimalasUrIzvarajI ma. virala vibhUti pUjya AcAryazrI zAMtivimalasUrijI mahArAjano janma saM. 1959nA bhAdaravA suda pAMcame rAjasthAnanA aitihAsika jAlora jillAnA jetUnagaramAM thayo (1) vimalagacchanA pa.pU. vaDIla gurudeva pU.paM.zrI hiMmata hato. temanA pitAnuM nAma mAladevajI ane mAtAnuM nAma vimalajI ma.sA. (2) pU.A.deva zrImad zAMtivimalasUrIzvarajI yamunAdevI hatuM. teo dharmaparAyaNa, bhadrapariNAmI hatAM. temane ma.sA. (3) tapasvI yogIrAja narendravimalajI sarakAra mahArAja dharmAdevI, umAzaMkara ane kSemacaMdra nAme traNa saMtAno hatAM. e (4) vartamAna gacchAdhipati pa.pU.A. zrI pradyumnavimalasUrIzvarajI ma.sA. saMtAnonA AnaMdakillolathI temanuM ghara bharyuM-bharyuM hatuM, evAmAM kudaratanI koI akaLa lIlA ke pitA mAladevajI ane mAtA trIjA ane sauthI nAnA saMtAna kSemacaMdra yatizrI pAse yamanAdevI thoDA divasanA aMtare ja ekAeka svargavAsI banyAM. AvyA tyAre temanI vaya mAMDa sAta varSanI hatI. nAnI vaya hovA pariNAme traNe saMtAno nirAdhAra thaI gayAM. A vAtanI jANa chatAM temanI buddhipratibhA adbhuta hatI. gurudeva temane jeTalo najIkanA Ajodara gAmamAM birAjatA yativarya zrI pATha ApatA te sAMja sudhImAM saMpUrNa taiyAra karI letA ane jANe lakSmIvijayajIne thaI. zrI lAlavijayajInA bIjA nAme paNa ghaNAM varSothI AvaDato hoya tema bIjI savAre yatijIne oLakhAtA A yativaryazrI addabhuta prabhAvazALI hatA. pote saMbhaLAvatA. A yutivaryanA bIjA eka ziSya yatizrI karela viziSTa sAdhanAone kAraNe rAjasthAnamAM emanI khyAti rAjavijayajI hatA. teo guruzrInI mULa gAdI jyAM hatI te samartha camatkArI mahAtmA' tarIke hatI. A yatizrI sAthe zrI cAMdarAI gAmamAM rahetA hatA. kSemacaMdranI vaya nAnI hovAthI tenA mAladevajIne ghaniSTha saMparka hato. AthI yatizrIe traNe bALakone manane AnaMda thAya, navuM navuM jovA-jANavA maLe ane e bahAne potAne tyAM bolAvI lIdhAM. emanI badhI javAbadArI potAnI haravA-pharavA maLe evA AzayathI zrI lakSmIvijayajIe upara laI lIdhI. Ama, keTaloka samaya vItatAM zrI mAladevajInI kSemacaMdrane cAMdarAI mokalyA. tyAM paNa keTaloka samaya rahIne putrI dharmAdevIne tenA mAmAM potAnI sAthe potAnA ghera laI gayA, kSemacaMdra adhyayanamAM pravRtta rahyA. A samaya daramiyAna temaNe umAzaMkarane tIrthayAtrAnI bhAvanA thatAM teo tIrthayAtrAe gayA pratikramaNanAM sUtro ane jIvavicArAdi prakaraNono abhyAsa pUrNa ane kSemacaMda yativarya pAse rahyA. karyo ane dhIre dhIre yatizrInI kRpAnA baLe saMskRta bhASAno Jain Education Intemational
Page #358
--------------------------------------------------------------------------
________________ 342 abhyAsa zarU karyo. daramiyAna teo thoDA samaya mATe cAMdarAIthI Ajodara guruzrI pAse rahevA AvyA. yatisaMpradAyamAM : pUnAmAM zrI cAritravijayajI nAmanA yativarya hatA. teo prakAMDa vidvAna ane maMtravidyAnA ajoDa jJAtA gaNAtA hatA. atyaMta prasannatAthI ane hArdika AzIrvAda ApavApUrvaka kSemacaMdrane zrI cAritravijayajI sAthe pUnA mokalyo. prAMte eka divasa kSemacaMdrane yatisaMpradAyamAM dIkSA ApavAmAM AvI ane temanuM nAma yati zrI kSamAvijayajI rAkhavAmAM AvyuM. sAdhanAnA mArge : zrI kSamAvijayajInI buddhi tIvra hatI. zrI cAritravijayajI pAse rahIne temaNe vadhu UMDANathI adhyayana karyuM. teozrIe yatijIvanamAM Avazyaka gaNAtA evA Ayurveda, jyotiSa Adi viSayono abhyAsa karyo ane dhIre dhIre emAM pAraMgata banyA. zrI kSamAvijayajImAM dhIratA, dRDha manobaLa, sevAvRtti, niHsvArthatA Adi aneka guNo zrI cAritravijayajIne dekhAyA hatA. AthI patijIvanamAM mahattvanA evA maMtrazAstranA abhyAsamAM zrI kSamAvijayajIne joDavAmAM AvyA ane dhIre dhIre temaNe ghaNI siddhio prApta karI. temane yogasAdhanAmAM paNa ghaNo rasa paDyo hato. tethI temaNe te viSayamAM paNa UMDuM kheDANa karyuM. teo kalAko sudhI yogasAdhanAmAM ane dhyAnamAM lIna banI rahetA. AthI teo maMtravidyAnI sAthe yogavidyAmAM paNa pAraMgata banyA. zrI kSamAvijayajI bAlyAvasthA ane taruNAvasthA kyAranI ye vaTAvI cUkyA hatA. teozrI cAritravijayajInA uttarAdhikArI paNa thaI gayA hatA. dhIme dhIme temanA manamAM pratIti thaI gaI hatI ke tyAgapradhAna muni jIvana ja satyamArga che. ghaNAM manomaMthanane aMte taiyAra thayeluM e 'navanIta' hatuM. temaNe nakkI karyuM ke A viSayamAM koI vidvAna sAdhu sAthe UMDANathI carcA karavI. evo avasara eka vAra AvI Ubho. pote icchatA hatA evA zramaNazreSTha anAyAse maLI gayA. e hatA pU. paMnyAsapravara zrI hiMmatavimalajI mahArAja. satyapaMthanA rAhI : zrI kSamAvijayajI je prazno ghaNA samayathI vicAratA hatA te prazno vize temaNe paM. zrI hiMmatavimalajI mahArAja sAthe mokaLAzathI carcA-vicAraNA karI. paMcamahAvratonuM vAstavika svarUpa zuM che, vAstavika munijIvana kevuM hoya, yati jIvanamAM vyaktie kevAM kevAM akartavyo karavAM paDe e, zrI hiMmatavimalajI mahArAjazrIe khUba UMDANathI zrI kSamAvijayajIne samajAvyuM. zrI kSAvijayajI caturvidha saMgha Ameya sAcA sAdhujIvana pratye pahelethI AkarSAyA hatA. emane zrI hiMmatavimalajInI vAtothI vadhu baLa maLyuM. teo zuddha saMyamajIvana aMgIkAra karavA vadhu prerita thayA. temaNe zrI hiMmalavimalajI mahArAjane potAne zuddha munidharmanI dIkSA ApavA vinaMtI karI. zrI kSamAvijayajImAM zrI hiMmatavimalajI mahArAjane vizeSa yogyatA jaNAtAM emanI suMdara manobhAvanAthI prasannatA pAmIne munijIvananI dIkSA ApI. vaibhava choDIne teo yati maTIne muni banyA : zrI kSamAvijayajI maTIne munizrI zAntivimalajI' banyA. A zreSTha kAryanuM nimitta banyuM mahArASTra prAMtanuM 'taLegAma' nagara. munijIvananI saMsAratAriNI dIkSAno e hato jeTha suda 3, guruvArano dhanya divasa! varSa saM. 1983! yativarya zrI lakSmIvijayajInA Agamya svapnano saMketa jANe have spaSTa thayo hato! yatisaMpradAyamAM eka dIpaka to pragaTyo hato, paNa te dIpaka tyAMthI alopa thaIne jANe munijIvanamAM ajavALAM pAtharavA sarjAyo hato! zrI mahAvIraprabhunI zramaNaparaMparAmAM vimalazAkhAno paNa eka anokho ane gauravavaMto itihAsa che. A zAkhAmAM tyAgapradhAna, kriyApradhAna aneka munipuMgavo thayA che. temAM eka nAma zrI jJAnavimalasUrinuM che. temaNe gujarAtI geyasAhityane samRddha karavAmAM potAno ghaNo moTo phALo Apyo che. AvuM ja eka nAma paM. zrI kalyANavimalajI mahArAjanuM che. jainonA mahAna tIrtha zrI siddhagirirAjanI yAtrAe AvanAra pratyeka yAtrika yAtrA karIne UtaryA pachI talATI pAsenA bhAtakhAtAmAM AvIne bhAtuM vApare che, paraMtu ghaNA ochA lokone A bhAtakhAtAnA itihAsano khyAla haze. A bhAtAkhAtA vize sau prathama vicAra zrI kalyANavimalajI mahArAjane Avelo. pUjyazrInI preraNAthI taLeTI upara bhAtAkhAtAnI zubha zarUAta thaI. bhAtAnI A prathAnuM tyAra pachI ghaNAM tIrthomAM anukaraNa thayuM che. A bhAtAkhAtAnA AdyapraNetA paM. zrI kalyANavimalajI gaNi vimalazAkhAnA eka dedIpyamAna nakSatra hatA. AvAM to keTalAMye zramaNaratno vimalazAkhAnI ratnakhANamAM samaye samaye pAkyAM che. paM. zrI zAntivimalajI mahArAjanI gurusevA adbhuta hatI. teo gurunizrAe ja kAyama mATe rahetA, guruzrIno paDyo bola jhIlI letA. guruzrInAM tamAma kAryomAM teo pUraka banI rahyA. saM. 2020mAM mahA mAsanI 4ne zanivAre zrI upariyALA tIrthamAM hajAro mANasonI medanI samakSa pU. A. zrI vijayanyAyasUrIzvarajI mahArAjanA varada haste temane AcAryapada arpaNa karavAmAM AvyuM ane AcAryapada prApta thatAM teo
Page #359
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA AcAryazrI zAMtivimalasUrIzvarajI nAme prasiddhi pAmyA. pU. AcAryazrIe rAjasthAna, madhyapradeza, uttara pradeza, mahArASTra, gujarAta, saurASTra Adi prAMtomAM vihAra karyo che. aneka tIrthonI yAtrAo, aneka pratiSThAo, saMghayAtrAo, tapa-utsavo Adi zAsanahitakArI anekavidha pravRttiomAM sakriya rIte saMkaLAyelA rahyA che. temanA upadezathI pratibaddha thaIne aneka puNyAtmAo emanAM caraNe dIkSita thayA che, jemAM zrI devavimalajI, zrI narendravimalajI, zrI gautamavimalajI, zrI haribhadravimalajI, zrI pradyumnavimalajI tathA zrI pradyumnavimalajInA ziSya zrI vijayavimalajIno samAveza thAya che. teo baMne AcAryazrInA vaDIla baMdhu zrI umAzaMkarajInA suputro che. munizrI haribhadravimalajI tathA zrI gautamavimalajIno svargavAsa AcAryazrInI vidyamAnatAmAM ja thayo hato. pUjya AcAryazrI je vicAratA te ja kahetA ane je kahetA te ja karatA. emanA aMtaraMga ane bAhyajIvanamAM koI virodhAbhAsa jovA na maLato. mana-vacana-kAyAne ekarUpa rAkhavA e ja jIvananI sAcI siddhi che. A siddhi teozrImAM jovA maLatI. teozrI aneka mAMtrika siddhionA svAmI hovA chatAM te viSayanA ahaMkArathI haMmezAM dUra rahetA. sAthosAtha aMgata hita mATe kyAreya paNa te siddhiono upayoga karatA nahIM. pUjyazrInI mAMtrika vyakti tarIke ghaNI khyAti hovAthI emanI pAse avAranavAra aneka loko potAnA prazno laIne AvatA, paraMtu teozrI darekane vAtsalyabhAvathI "pUrvakRta azubha karmonA udayathI ja jIvanamAM Adhi-vyAdhi-upAdhi Ave che.' evuM samajAvatA ane chelle tenA nivAraNa mATe namaskAra mahAmaMtra gaNavAnuM sUcana karatA. teo kahetA ke zrI namaskAra mahAmaMtra jo zraddhApUrvaka gaNavAmAM Ave ane manane pavitratAnA paMthe doravAmAM Ave to jIvanamAM vyaktinI manokAmanAo pUrNa thaI zake che ane vyakti Adhi--vyAdhi upAdhinA trividha saMtApothI mukta thaI zake che. jarUra mAtra sAcI zraddhAnI che. teozrIe AtmakalyANane ja sarvadA agratAkrama Apyo che. AtmakalyANane sAdhyA vagara kahevAtI parakalyANanI vAtomAM kharI rIte kaMI tathya hotuM ja nathI. zubhanI zarUAta haMmezAM potAthI ja thAya. upadezano krama pachIthI Ave. pUjyazrI haMmezAM pote AcaraNamAM mUkatA. pachI ja bIjAne upadeza ApavAnuM vicAratA. AvI vyakti AtmAnI mahAnatAne pAme emAM kAMI Azcarya nathI. evA mahAmanA mahAtmAnAM caraNomAM zatazaH vaMdanAvali....!!! saujanya : A. zrI pradyumnavimalasUri mitramaMDaLa, sihora 343 no: namaH zrI gurupremasUraye / pU. paM. zrI padmavijayajI mahArAjazrI (Alekhana pU. vairAgya dezanAdakSa A. zrI vijayahemacaMdrasUrijI ma.sA.) zAsana divAkara pU. AcArya bhuvanabhAnusUri ma.nI sAthe ja dIkSita thayelA temanA ja saMsArI laghubaMdhu ane prathama ziSya padmavijayajI thayA. bahu ja thoDAM varSa temaNe A pRthvItalane potAnI saMyamapUta kAyAthI pavitra karI, paNa e thoDAM varSonI sAdhanAe paNa itihAsa sarjyo. amadAvAda rAjanagaramAM kALuzInI poLanA vatanI temaNe saMvata 1991nA poSa vada 12ne divase potAnA vaDIlabaMdhu sAthe cANasmAmAM caritra svIkAryuM. te kALe caritramAM kuTuMbanI saMmati maLavI muzkela hatI. evA te kALamAM baMne bhAIoe amadAvAdathI nIkaLI cANasmA pahoMcI upAdhyAya premavijayajI pAse dIkSA lIdhI ane muni zrI bhAnuvijayajI tathA muni zrI padmavijayajI banyA. saMyama prApta karyA pachI temaNe sauthI mukhya lakSya banAvyuM guruvinayanuM. teo baMne guruono adbhuta vinaya karatA. samarpitabhAve padmavijayajI sAdhanAmAM AgaLa vadhyA. emanA rUMvADe rUMvADe gurutattva pratiSThita thaI gayuM. gurunI sevAmAM te satata jAgRta rahetA. soLa varSanA cAritraparyAyamAM ane ADatrIza varSanI nAnI uMmare teo kensara jevA asAdhya roganA bhoga banyA. te pUrve to temaNe vizALa jJAna mAtra saMpAdana karyuM ja nahIM, aneka munione temaNe jJAnadAna paNa karyuM. bhaNAvavAnI paddhati paNa suMdara, vaLI jJAnanI sAthe suMdara cAritryanuM paNa nirmANa sAdhuonA jIvanamAM thAya, jIvananuM suMdara ghaDatara thAya tenuM dhyAna rAkhatA. tArkika ziromaNI pU. bhAnuvijayajI ma. vairAgyavANI dvArA aneka yuvAnone taraboLa karatA. A. premasUri ma. te yuvAnone vAtsalyamaya preraNA dvArA cAritra mATe taiyAra karI dIkSA ApatA, paNa dIkSA ApyA pachI e yuvAna munionA jIvana- ghaDataranuM kAma muni zrI padmavijayajIne soMpAtuM. Ama vizALasaMkhya munisamudAyanuM zAsana mATe nirmANa thatuM. pU. mu. padmavijayajIne paNa A kAryamAM atyaMta saphaLatA maLatI. temane atyaMta AdarathI potAnA guruonI AjJAne vahana karatAM saMkhyAbaMdha munionAM ghaDatara karyAM che. svayaM potAnuM jIvana vairAgya, niHspRhatA, vinaya, prabhubhakti, gurubhakti, tapa, tyAga,
Page #360
--------------------------------------------------------------------------
________________ 344 caturvidha saMgha nirmaLa saMyama vagere guNothI maghamaghAyamAna hatuM. te ja rIte laMbAvyo. rastAmAM ja teone mAthAmAM caskA mAravA mAMDyA. saMyamanA AcArapAlanomAM paNa teo kaDaka hatA. nirdoSa gaLAmAMthI khorAka UtaravAmAM takalIpha vagere thavA mAMDI. bIjI gocarIcaryA, apramattapaNe pratikramaNa, paDilehaNAdi kriyAo, paNa zArIrika takalIpho UbhI thaI. Ama chatAM mananA majabUta vaDIlonI jAgRtapaNe sevA-bhakti, vaDIlonI icchA mujaba ja evA teo parama gurudeva pUjyapAda AcArya premasUri jIvana jIvavAnuM, A badhA sAthe svAthyane paNa teoe mahArAjanI joDe ja lAMbA ane ugra vihAro karatA. vaLI, jIvanamAM kadI gauNa banAvyuM nathI. svAdhyAyane paNa zvAsocchavAsa vihAromAM vyAkhyAno vagere karatA. ekAsaNAnuM temanuM vrata cAlu samAna teo gaNatA. rahetuM. rastAmAM sANaMda vagere gAmomAM DokTarone batAvyA chatAM jJAnaprApti, jJAnadAna sAthe temanA jIvanamAM tapa-tyAga yogya nidAna thaI zakyuM nahIM. paNa parAkASTAe pahoMcelAM, roja lagabhaga ekAsaNAM (eka ja saMvata 2007nA vaizAkha suda 3nA divase teoe vAra bhojana)no niyama to temane lagabhaga siddha thaI gayela. te potAnA parama gurudeva A. premasUri mahArAjAdi sAthe muMbaI sAthe teoe vardhamAnatapa, AyaMbila paNa cAlu rAkhela. temAM lAlabAga (sI. pI. TaeNka) upAzraye praveza paNa karyo. muMbaImAM teo 39 oLIo sudhI pahoMcelA. mevA, miSTAnna, pharasANa temanA dardamAM vadhAro thavA mAMDyo. gaLA ane nAkamAMthI lohI Adino to haMmeza mATe tyAga raheto. paNa avAranavAra paDavA lAgyuM. DaoN. haribhAIne kensaranI zaMkA brahmacarya guNapada teoe AtmasAta karela. sadA strI paDatAM tAtA hospiTalamAM bAyopsI TesTa karAvyo ane kensaranuM saMparkathI dUra ja rahetA, eTaluM ja nahIM paNa brahmavratanA vighAtaka nidAna thayuM. pacAsa varSa pUrve tabIbI vijJAna paNa AjanA jeTaluM vibhUSA-praNita bhojana vagereno paNa temaNe jIvanamAM tyAga AgaLa vadheluM na hatuM, chatAM kensara mATe kiraNo levAno upacAra karela. AzritonA brahmacarya mATe paNa kALajI rAkhatA. prasiddha hato. 28 kiraNo seTiMga thayAM. gAMTha ogaLI gaI. vacagALAmAM teoe gurudevanA sUcanathI vaidyanA rAsAyaNika pAMca samiti ane traNa guptinA pAlanamAM ekkA hatA. upacAro karyA. te upacAro UMdhA paDatAM zarIramAM sakhata garamI aneka munione sAdhutAnA pradhAna kAraNarUpa samiti thaI ane na besI zakAya ke na UThI zakAya, na sahI zakAya tevI guptipAlanamAM teoe, taiyAra karyA hatA. samiti-gupti e ja gaMbhIra paristhiti thaI. chevaTe bIjA vaidya rasAyaNonI vikriyAnuM cAritra che. teo suMdara vAcanAo vagere ApI AnA pAlanamAM sArI rIte vAraNa karyuM. kensaranA dardanA kAraNe saM. 2007, sAdhuone keLavatA. teoe adbhuta sahanazIlatA keLavelI, jenuM varNana AgaLa kensaranA rogamAM temanI sahanazIlatAno paracA 2008 ane 2009nAM traNa cAturmAsa temaNe muMbaImAM karyA ane saM. 2010nuM cAturmAsa guruonI sAthe pUnA karyuM. kensaranI dvArA ApaNane maLaze. zAstrIya suMdara jJAna sAthe teo pravacana gAMTha ogaLI gayela paNa kiraNonI garamI zarIramAM vyApI paNa suMdara ApatA. kaMTha atizaya madhura hato. temanA mukhe gayela, chatAM AvI avasthAmAM paNa teoe 39mI stavana--sajjAyA sAMbhaLatAM aneka zrotAo bhAvavibhora banI vardhamAnatapanI oLI (39 AyaMbila, 1 upavAsa) karI tathA jatA. roja ekAsaNAM cAlu karyA. eTaluM ja nahIM, cAturmAsa bAda zAsana ane saMghanAM kAryomAM pUjyapAda parama gurudevazrIne teoe anya munio sAthe "bhagavatIsUtra'nA (6 mAsanA lAMbA) teo atyaMta sahAyaka thatA. A rIte samarpita bhAva sAthe joga paNa cAlu karyA ane phAgaNa mAsamAM paNa parama gurudeva guruonA vinayabhakti ane AzritamunionAM cAraNAdi dvArA A. premasUri ma.nA hAthe gaNi padavI prApta karI. rojanA yoga ne kSema karatA. zAstronA paThana-pAThana, tapa-tyAga sAthenI svAdhyAya, rAtre dhyAna-jApa, sAdhuone hitazikSA vagere pravRtti uttama saMyamacarcA ane zAsananI prabhAvanAdi karatAM saMyama temanI satata cAlu rahetI. AmAM pUnAnuM cAturmAsa pUrNa karI jIvananAM lagabhaga 16 varSa pasAra karyA. pAlitANAmAM saMvata muMbaI dAdara 2011nuM cAturmAsa karI teoe paNa potAnA pUjya 2006mAM potAnA parama gurudeva A. premasUri mahArAja, A. gurudevo sAthe gujarAta tarapha vihAra karyo. AmAM paNa teo rAmacaMdrasUri mahArAja, paM. bhadraMkaravijayajI ma., potAnA gurudeva temanA gurudeva sAthe ugra vihAro karatA. ekAsaNAM karatA. Ama muni zrI bhAnuvijayajI Adi vizALa parivAra sAthe cAturmAsa karatAM teo pU. kAMtivijayajI tathA pU. rAjavijayajI ma.nI karI pUjyapAda parama gurudeva sAthe teoe muMbaI tarapha vihAra 100mI oLInA prasaMge gurudevo sAthe surendranagara padhAryA. Jain Education Intemational
Page #361
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA. 345 tyAMthI zaMkhezvara, pAlitANA thaIne saM. 2013nuM cAturmAsa paNa gurudeve paMnyAsapada para ArUDha karyA. pUjya AcArya bhagavaMta, amadAvAda jJAnamaMdiramAM karyuM. cAturmAsa daramiyAna thoDI ghaNI pU. gurudeva sAthe pUjyazrInA paNa surendranagaranA cAturmAsanI je nAnImoTI takalIpho thayA karI, paNa tene gaNakAryA vinA svAdhyAya, bolAI. zeSakALamAM pUjyapAda AcArya bhagavaMta haLavada vagere dhyAna Adi pravRtti suMdara rIte cAlI che ane cAturmAsanA divaso sthaLe vicarI pUjya gurudeva bhAnuvijayajI ma. sAthe padmavijayajI ArAdhanAmaya pasAra thayAM. cAturmAsa pUrNa thaye AvI ma. vaDhavANamAM rokAI saue sAthe surendranagara cAturmAsa praveza paristhitimAM teoe cauda upavAsa karyA paraMtu kensaranuM darda pharI karyo. AcArya bhagavaMtAdi 54 ThANAnA vizALa samudAyanI suMdara UpaDyuM. ekavAra UlaTI thaI. DaoNkTaroe DAbI bAju kensaranI ArAdhanA vagere joI surendranagara saMdha atyaMta vismaya pAmyo. navI gAMTha dekhAya che tema anumAna karyuM. pUjya gurudevonI cAturmAsa daramyAna paMnyAsajI padmavijayajI ma.ne rogono upadrava AjJAthI punaH muMbaI tarapha vihAra karyo. dAdara AvyA, A gAMTha vadhato jAya che. soliDa khorAka UtaravAnI takalIphanA kAraNe ogALavA pharI kiraNo lIdhAM. gAMTha ogaLI, rAhato thaI, paraMtu lagabhaga pravAhI tarapha valaNa palaTAya che. A sthitimAM temanI mAthAno duHkhAvo, zarIre dAha vagere zarU thayuM. rAtrionA ArAdhanAnI jAgRti vizeSa che. sva-para kalyANanI pravRtti paNa ujAgarA thayA. ghaNA upacAro chatAM roga AgaLa vadhavA lAgyo. cAlu ja che. bALamunio vagerene vAcAnA abhAve lakhIne preraNA e paristhitimAM gurunizrA prApta karavA pUjyazrIe amadAvAda Ape che. ArAdhanAno ullAsa vadhAratA jAya che. teTalAmAM tarapha vihAra karyo. paramagurudeva AcArya bhagavaMta tathA gurudeva paryuSaNa parva AvyAM. asvasthatAnA kAraNe sAta divasa to paMnyAsa gaNivarya bhAnuvijaya ma. vagere to amadAvAdathI rAjasthAna thaI padyavijayajI mahArAje vagara tape ja pasAra karyA, paNa pU. tyAMthI saMgha sAthe siddhagiri tarapha prayANa karatA hatA tyAM rastAmAM gurudevonI saMmati prApta karI saMvatsarIe upavAsa karyo. zaMkhezvara mukAme pUjyazrI gurubhagavaMtone bhegA thayA. guru-ziSya upavAsamAM kaMIka skUrti jaNAtAM gurudevane vinaMtI karI. bIjA sAthe saune milanano atyaMta AnaMda thayo. pUjyapAda gurudevo divase upavAsa cAlu rAkhyo eTaluM ja nahIM, upavAsamAM AgaLa sAthe saMghamAM ja pU. 5vijayajI mahArAje vihAra laMbAvyo. cheka vadhavA mAMDyA. kensaranI bhayaMkara bimArI ane anekavidha surendranagara sudhI pahoMcyA. takalIpho vacce paNa A sAdhaka jIvanA upavAsano skela vadhato jAya che. 2, 4, 6, 8, 10, 15 Ama vadhatA skorathI cAre glAnamunine vihAranI takalIpho na thAya te mATe bAju lokone aNasaNanI bhrAMti thaI. pAraNuM karAvavA lokonA surendranagaranA saMghe pUjya AcAryadevane vinaMtI karI. pU. khUba Agraha vacce paNa mahAtmAnA upavAsa AgaLa vadhyA. jJAna, pAvijayajIne thoDA munionI sAthe rokyA ane pUjyapAdazrIne paNa saMgha pUrNa thaye bhAvanagara padhAravA vinaMtI karI. kensaranI dhyAna, tapa, japa, vAcana vagere pravRtti sAthe vikaTa paristhitimAM upavAsano skora 24 sudhI pahoMcyo. aMte gurudevonA AgrahathI AvI bhayaMkara sthitimAM pUjya padmavijayajI ma. paMdara munio sAthe rokAI gayA. munione bRhatkalpanA 3 kalAka pravacana 24 upavAsa bAda pravAhI dvArA pAraNuM karyuM. ApavA mAMDyAM. zrAvakone paNa eka kalAka madhura kaMThe savAre surendranagarathI amadAvAda thaI saue piMDavADA tarapha pravacana ApavA mAMDyuM. munione cAraNAdi dvArA saMyamanI pratiSThA nimitte vihAra karyo. amadAvAda DaoNkTaro pAse cekiMga tAlIma ApI rahyA che. kensaranI pIDA to cAlu ja che. mAthAno karAvI lIdhuM, DaoNkTaro paNa temanI kSamatA joI Azcarya pAmatA. sakhata duHkhAvo, khAMsI, kiraNonI garamIthI zarIramAM baLatarA, piMDavADAmAM divaso pasAra thatA jAya che. peTanA dAha, vacce vacce UlaTIo thAya che. Ama chatAM, sva--para kANAmAMthI pravAhI bahAra nIkaLI jatuM hovAthI. poSaNa lagabhaga kalyANanI pravRttio cAlu che. vaLI, AmAM have bolavAmAM ane baMdha jevuM thaI gayuM che. nabaLAI vadhatI jAya che. hAtha paNa ThaMDA vAparavAmAM baMne takalIpho vadhI rahI che. roTalI vagere pANI sAthe paDatA jAya che. svayaM UThavA-besavAnuM azakya thaI gayuM che. tRSA utAravI paDe che. jora kare che. pANInuM TIpuM paNa TapakatuM nathI. jJAnataMtuo paNa pUjayapAda AcAryadeva paNa pAlitANA saMghanI pUrNAhuti nabaLA paDatA jAya che. smaraNazakti paNa ochI thaI gaI che. thaye bhAvanagara vagere thaI surendranagara AvI gayA. vaizAkha su. paNa ekamAtra arihaMta smaraNAdi sAMbhaLavAnI tIvra icchA rahe 6nA anya nava gaNivaro sAthe pUjya paghavijayajI mahArAjane khAvAne che. rAtre nidrAno paNa abhAva che. divasa-rAta munio temane Jain Education Intemational
Page #362
--------------------------------------------------------------------------
________________ 346 caturvidha saMgha saMbhaLAve che. daseka divasathI Akho upAzraya navakAra maMgala gurusevAnA AdarzarUpa sAdhuvarya, prazAMtamUrti dhvanithI guMjato thaI gayo che. pU. AcAryazrI zrAvaNa vada 10nI rAtre nabaLAI vadhI. rAta-divasano vijayaraviprabhasUrIzvarajI mahArAja paNa khyAla nathI raheto, paNa pratikramaNa-paDilehaNa-loca-jApa vagerenI ja laganI zubha AMtarapariNatinI sUcaka hatI. aMdara A pUjyazrInuM mULa vatana pATaNa. pitAnuM nAma maphatalAla ja raTaNA cAlatI, ArtadhyAnane jarAya sthAna na hatuM. ane svanAma rasikalAla hatuM. saM. 1983mAM janmelA rasikalAle vada 11 savAre thoDA ghenamAM che. badhAne lAgyuM ke nidrAmAM pitA sAthe saM. 1999nA phAgaNa suda trIje pAlitANA mukAme haze, paNa gaphalatamAM na rahevAya eTale gurudeve sAvadhAna karyA saMyama svIkAryo. pU. A. zrI vijayamAnatuMgasUrIzvarajI mahArAja "papravijayajI! UMghamAM cho? juo divasa caDhI gayo che. navakAra (tyAre munivara)nA ziSya tarIke pitA maphatalAla muni zrI haripravijayajI banyA ane teozrInA ziSya tarIke rasikalAla sAMbhaLavA che ne? jApa karavo che ne?" turata sajAga banyA. arihaMtano jApa cAlu karI dIdho. 11 vAgyA. vadhu gabharAmaNa munizrI ravipravijayajI mahArAja banyA. thaI. pUjyapAda ubhaya AcArya bhagavaMto, paMnyAsajIo, munio aneka tIrthonI yAtrAo, pratiSThAo, tapa vIMTaLAI gayA. sAdhvIjI, zrAvaka-zrAvikAo bhegAM thaI gayAM. utsavo Adi zAsanahitakArI anekavidha pravRttiomAM caturvidha saMghe tAlIbaddha "namo arihaMtANaM' no nAda zarU karyo. hamezA sakriya rahyAM. vacce vacce gurudeva pUchatA-"padravijayajI! sAMbhaLo cho?" mAthuM dhuNAvIne hA pADatA. gurudeve "khAmemi savajIve..... pUjya gurudevonI nizrAmAM jJAna-dhyAnanI sAdhanAmAM dvArA sarva jIvone khamAvaDAvyA. arihaMtanuM ja dhyAna rAkhavA sUcana AgaLa vadhatAM teozrIne varSo bAda saM. 2031nA kArataka vada karyuM. "namo arihaMtANaM' nI dhUna cAlu thaI. A dhUnanuM ekAgra citte 10nA mAMDalamAM gaNi-paMnyAsapade sthApita karAyA. zrI hastagiri zravaNa karatAM temano AtmA pArthiva deha choDI UrdhvalokamAM cAlyo tIrthoddhAraka ane Agamavid AcAryazrI vijayamAnatuMgasUrIzvarajI gayo. piMDavADAnI dharatI para paMDitamaraNane prApta karI mRtyu para mahArAjanI sevAmAM magna rahetA. pUjyazrIne priya AgamanA vijaya meLavyo. saMghane na purAya tevI khoTa paDI. 250 zramaNonA hastalekhanamAM sadaiva sahAyaka rahetA. teozrInuM mArgadarzana sArthAdhipati pUjya gacchAdhipatinA mukhamAMthI sahajabhAve udgAra hastagiri tIrthoddhAranA kAryakaro ane TrasTIo mATe mahattvanuM banI nIkaLI paDyA.--"mAro jamaNo hAtha cAlyo gayo." gAmamAM rahyuM hatuM. pUjyazrInAM mAtuzrI hIrabahena, sAdhvIzrI hemaprabhAzrIjI vAtAvaraNa gamagIna banyuM. saunAM mukha udAsa banyAM. AvanAra tathA bahena suzIlAbahena, sAdhvIzrI sUryayazAzrIjI mahArAjanA sarva dehanAM darzana karI jIvananI anumodanA karavA lAgyAM. pUjya nAme suMdaratama zAsana-prabhAvanA karI rahyA che. teozrInA AcArya bhagavaMtAdie muninA dehane vosirAvI saMghane suprata karyo. parivAranA aneka AtmAo saMyamanI sAdhanA karI rahyA che. preraka saMghe paNa snAnAdi karAvI valepana vastrAdithI vibhUSita karI pravacanadhArAnA vAhaka teozrIne saM. 2043nA mAgazara suda 6ne pAlakhI banAvI padharAvyo. nagaramAM pheravI uchAmaNIpUrvaka divase lIMbaDI mukAme AcArya-padAdhiSThita karAtAM pU. AcAryazrI agnisaMskAra karyo. vijayaraviprabhasUrIzvarajI mahArAja tarIke prakhyAta banyA eka mahAna AdhyAtmika sitArAno asta thayo. che. pU. gurudevanI nizrAmAM, kAyAnI chAyA jema vartanArA zAsanano kohinUra cAlyo gayo. saMghe eka sAdhaka sarvaviratidhara pUjyazrIno saMyamaparyAya 62 varSano che. pUjyazrInA hAthe AtmAne gumAvyo. lokonA mukhamAMthI ugAra nIkaLI paDyA-- zAsanaprabhAvanAnA ghaNA suMdara kAryo thayAM che. pUjyazrInAM dhanya gurudeva, dhanya mahAmunIzvara, dhanya lokottara mahApuruSa!" caraNomAM koTi koTi vaMdana! saujanya : pa. pU. vairAgya dezanAdala A. bha. zrImad 2060nA Aso su. 14nA roja navakAramaMtranA hemacaMdrasUrijI mahArAjanA para varSanA saMyamajIvananI anumodanA pU. smaraNapUrvaka apUrva samAdhi sAthe taLAjA mukAme sAMje 6=55 paM.zrI kalyANabodhivijayajI gaNivaryanI preraNAthI mULIbahena aMbAlAla kalAke kALadharma pAmyA che. zAha, ramAbahena puMDarIkabhAI zAha, khyAti zarmeza, malaya, darzI saujanya : uSAbahena mahendrabhAI zAha (khaMbhAta nivAsI) taraphathI. Jain Education Intemational
Page #363
--------------------------------------------------------------------------
________________ ne 6 AyaMhi, jItrano rAsAM sAthe ( ku tamanI tavArIkhanI tejachAyA 34o, AgaloDa sthita zrI maNibhadra tIrthanA uddhAraka, IzvaragaDha para zrI zAMtinAtha jinAlayanI pAchaLa AvelI prAcIna vaktApura tIrthanA sthApaka japa-tapa pUrvakanI vividha guphAmAM rahIne aSTAMga yogasAdhanA tema ja vividha Asano siddha yogasAdhanAnA sAdhaka karyA. ahIM guphAmAM traNa varSa daramiyAna tApUrvaka savAkaroDa navakAramaMtrano jApa karyo. IDara pAMjarApoLamAM rahIne divasa pU. AcAryazrI daramiyAna mAtra be vAra 500 grAma dUdha para rahIne 9 lAkha vijayaAnaMdaghanasUrIzvarajI mahArAja navakAramaMtrano jApa karyo. 500 AyaMbilamAM 9 lAkha pUjya AcAryazrI vijaya AnaMdaghanasUrIzvarajI navakAramaMtrano jApa prAya: mauna rahIne karyo. uparAMta, tAraMgA mahArAjano janma saM. 1977nA zrAvaNa vada pAMcame rAjasthAnanA tIrthanI guphAmAM 20 divasanA AyaMbilapUrvaka zrI RSimaMDala sirohI rAjyanA pAlaDI (mAyelI) gAme bibalosA paramAra mUlamaMtrano eka lAkhano jApa, acalagaDha (Abu)mAM eka varSa gotramAM thayo hato. temanA pitAnuM nAma catarAjI pamAjI, mAtAnuM rahI ekAsaNAM sAthe zrI siddhacakra mUlamaMtrano jApa, posInA nAma kaMkubAI ane temanuM janmanAma cUnIlAlajI hatuM. cUnIlAla tIrthamAM cAra mAsa daramiyAna pAMca aTTama ane 6 AyaMbila karI, mAtra doDha varSanA thayA ke temanAM mAtuzrI svargavAsa pAmyAM. pitA savA lAkha uvasaggaharaM stotrano jApa, giranArajI para guphAmAM catarAjInAM moTAM bhAbhI camanIbAIe temane UcherIne moTA rahI ekAsaNAM sAthe eka lAkha navakAramaMtrano jApa, AgaloDa karyA. pUrvanA puNyayoge ane A janmanA dharmasaMskAroe temanI (u. gu.)mAM 21 divasa zrI mANibhadravIranI sAdhanA karela. dharma pratyenI rUci uttarottara khIlatI gaI. bALavayathI ja pUjyazrIe IDara ana tAragAnA guphAnA jINoddhAra karAvI tathA pratikramaNa, pauSadhAdi vrata-niyamo temanA jIvana sAthe vaNAI acalagaDhanI Toca parano rUma ripera karAvI. te te sthAnonI gayAM. kumAravaye pahoMcatAM hindI, aMgrejI sAthe vyAvahArika tIrthapeDhIne arpaNa karela. zikSaNa saMpAdana karyuM. teja buddhi ane sAlasa svabhAvanA kAraNe - pUjyazrIne saM. 2039nA aSADha suda 6nA roja ghANerAva teo saumAM priya banyA hatA. 16 varSanI vaye temane dattaka putra (rAjasthAna) sthita kIrtistaMbha tIrthe pU. A. zrI vijayahimAcalatarIke jodhapura rAjyanA bagaDInagaranA zrI lAlacaMdajI sUrijI mahArAje AcAryapade ArUDha karyA. saM. 2046nA jeTha caMdanamalajI ane temanAM dharmapatnI lakSmIbAIe khoLe letAM temane | suda pAMcame vaktApura (sAbarakAMThA)mAM pU. gurudevazrI vijayamuMbaI javAnuM thayuM. muMbaI gayA chatAM vrata-niyamo to cAlu ja bhuvanasUrijI mahArAja Adi tathA caturvidha saMghanI upasthitimAM rahyAM ane AgaLa jatAM A saMskAro vairAgyabhAvamAM pariNamyA "yogadivAkara'nI padavI arpaNa karavAmAM AvI. pU. A. zrI ane teo dIkSA levA tatpara banyA. saM. 2008nA aSADha suda vijayaAnaMdaghanasUrijI mahArAjanA ziSya parivAramAM munizrI 14nA divase temanI e bhAvanA sAkAra banI ane dIkSA jayacaMdravijayajI, munizrI bhuvanAnaMdavijayajI, munizrI rAjayazaaMgIkAra karavApUrvaka teo pUjyapAda AcAryazrI vijayarAmacaMdra- vijayajI, munizrI pradIpacaMdravijayajI ane munizrI zAMticaMdrasUrIzvarajI mahArAjanA paTTadhara pU. A. zrI vijayabhuvanasUrijI vijayajI che. mahArAjanA ziSya banI munizrI AnaMdaghanavijayajI nAme jAhera zAsanaprabhAvanA : pUjyazrInI preraNA ane nizrAmAM thayA. munijIvananA uSAkALe teozrIe gurugama banI "karmagraMtha', zAsanaprabhAvanAnAM anekavidha kAryo saMpanna thayAM che. temAM 'prakaraNa", "nyAya' tathA AgamazAstrono UMDo abhyAsa karyo. vijApura pAse AgaloDamAM zrI mANibhadravIranA prAcIna sthAnano jayotiSazAstra ane maMtravidyAnuM paNa vizada jJAna prApta karyuM. uddhAra karAvI, tene tIrtharUpe sArI rIte vikasAvyuM che. eka bAju tapa-japa ane yogasAdhanA : pUjyazrIe saMyamasAdhanA navuM tIrtha sAbarakAMThAmAM hiMmatanagarathI 8 ki.mI. dUra vaktApura ane jJAnopAsanAmAM AgaLa vadhavA sAthe japa-tapa ane yogamAM gAme "OM zrI pArzva-padmAvatI jaina zve. mR. tIrtha' nAme sthApI. paNa uttarottara AgaLa vadhatA rahI eka samartha sAdhaka tarIke tyAM paNa jinAlaya, upAzrayo, dharmazALA, bhojanazALA AdinuM nAmanA prApta karI che. teozrIe varasItapa-2, caumAsI-1, Ayojana karAvI, saM. 2046mAM pratiSThA mahotsava UjavavApUrvaka akAI-5, 23 kalAka maunapUrvaka satata 500 AyaMbila, zrI vikasAvavAmAM AvI rahyuM che. A uparAMta, jUnAgaDha talATIzaMkhezvara pArzvanAthanAM 108 aThThama vagere tapazcaryA karI che. maMdira, jasanagara, kAlukokIna (rAjasthAna)mAM zikharabaMdha Jain Education Intemational
Page #364
--------------------------------------------------------------------------
________________ 348 caturvidha saMgha derAsara, sumerapura (uMdarI), belApura (thANA) ane saMsAranA rasane kSINa karanArAM pravacano vAMcavA-sAMbhaLavAno mAmalatadAravADI-malADa (muMbaI)mAM jinAlayo, deva-devInI suyoga prApta thayo. tethI saMsAra uparathI mana UThI gayuM. pratiSThA, nADolamAM zrI padmanAbhasvAmI jinAlaye zrI pArzva bhavocchedaka tAraNahAra, asImopakArI evA pU. pitAzrI padmAvatInI pratiSThA, acalagaDha (Abu)mAM yakSa-yakSiNInI caMdanamalajIe potAnI be lADalI dIkarIone saMyamamArge pratiSThA tathA vaDAlI (banAsakAMThA) gAme sosAyaTImAM zikharabaMdha sthApita karIne, saMyama mATeno potAno mArga khullo thayo jANIne derAsara ane upAzrayanuM nirmANa, kherojamAM jinAlayanuM saM. 2011nA jeTha sudI-pAMcame potAnA suputraratna kuMdana sAthe zilAropaNa, amadAvAda-nAraNapurAmAM haripArkamAM, kalakattA mukAme pUjyapAda gurudevazrI A. vijayarAmacaMdrasUrijI hiMmatanagaramAM mahAvIranagaramAM tema ja ekalArA, maToDA ane mahArAjazrInA varada haste dIkSA svIkArI. DarAmalI gAme upAzrayonuM nirmANa uparAMta 1. tAraMgAjIno, 2. saM. 2046 vaizAkha sudI 12nA divase muMbaI, bhadrezvara tIrthano, 3. jesalamerano ane 4. sametazikharajIno-- caMdanabALA upAzraye pU. A. bhagavaMtazrI mitrAnaMdasUrijI -ema AgaloDathI 4 saMgho, pAlIthI siddhAcalagirino, ma.sA.nA varada haste gaNi-paMnyAsa padavI thaI. porabaMdarathI giranArajIno, pAlitANAthI bAra gAunI saMghayAtrA sAmudAyika tathA 99 yAtrA, ekalArAthI tAraMgAjI, vaDAlIthI tyArabAda munizrInA vinaya vaiyAvacca, aucitya, dhIratA, tAraMgAjI, hiMmatanagarathI posInAjI AdinA cha'rIpAlita gaMbhIratA ane zAstronuM paThanapAThana, pUjyo pratyeno samarpita yAtrAsaMgho; cArabhujA (rAjasthAna)nA raste nirmANAdhIna bhAva vagere guNonA prabhAve vaDIloe saM.2058, mahAsuda 'himAcalanagara'nuM khAtamuhUrta; AgaloDa, pAlitANA ane AThamanA divase muMbaI lAlabAga upAzraye pU. A. zrI vaktApuramAM upadhAnatapanI ArAdhanA vagere anekavidha dharmakAryo prabhAkarasUrijI ma.sA.nA varada haste AcArya pade ArUDha karyA. pUjyazrInI nizrAmAM susaMpanna banyAM che. pUjayazrInA varada haste pote AcArya hovA chatAM potAnA anaMtopakArI saMsArI aneka zAsanaprabhAvaka kAryo pravartI rahyAM che. evAM kAryo mATe pUjya pitAzrI-guru bhagavaMtazrInI khUba ja utsAha-ullAsapUrvaka pUjayazrI nirAmaya dIrdhAyu prApta karuM evI zAsanadevane hArdika samatAbhAve ane prasannacitte apramattabhAve, vinayaviveka, abhyarthanA tathA pUjyazrInAM caraNAraviMdamAM koTizaH vaMdanA! namratApUrvaka je apratima sevA-bhakti-vaiyAvacca karavA dvArA pU. | (saMkalana : munizrI vizvacaMdravijayajI mahArAja) guru bhagavaMtazrIno sauthI vadhAre priya manobhiSTa evo karmanirmalaka saujanya : zrI AgaloDa jaina che. mUrtipUjaka saMgha, maNibhadravIra muktipradAnA evo mahAmUlo svAdhyAya karAvavA dvArA apUrva zAtA jainatIrtha peDhI AgaloDa (tA. vijApura) samAdhi ApavA dvArA, gurune pramudita karI rahyA che. saraLa svabhAvI : pravacanaprabhAvaka AvA kalikAlamAM paNa AvA zAMta vinayavaMta sevAbhAvI pa. pU. A. zrI kanakazekharasUrijI ma. utkRSTa bhakti karanArA suputra ratna jovA ke maLavA muzkela che. aneka tIrthonI zreNiothI zobhato marudhara deza, pAMca gurukRpAthI teozrInA zrImukhethI lIdhela koI paNa tapanA bhavya jinAlayothI maMDita nayanaramya khivAndI gAma. temAM paccakakhANa dvArA te te prAya nirvidane paripUrNa thAya che tevo dharmamUrti suzrAvaka caMdanamalajInAM dharmapatnI jatanAbahenanI ghaNAne anubhava che. temanA zrImukhethI ajitazAMti ane saMtikara ratnakathiI janma pAmela bALaka kaMdanamalanA kaMdana samA sUtro sAMbhaLavAM jevAM che. potAnA guru bhagavaMtanI niSkAma rUpalAvaNyane joIne koNa kahe ke A mAtra gharano dIpaka nathI, sevAbhaktinA pratApe teozrIne paNa sevAbhAvI ziSya munizrI paNa jinazAsanano sitAro che! pitAjI samagra kaTuMbane saMsAranI kIrtidhvaja vijayajI ma. suMdara ArAdhanA karI rahyA che. jaDa ukhADanAra cAritranA mArge prayANa karavA-karAvavAnI saMkalanakAra : munizrI cAritrabhUSaNavijayajI ma. bhAvanAmAM ramatA hatA. tethI ja bALakanA vyAvahArika zikSaNane saujanya : zrI maganalAla anarAjajI jaina mukhyatA na ApatAM dhArmika saMskaraNa mATe borDigamAM mUkyo. 101, saMbhavadarzana epArTamenTa, bIjI bAju, parama zAsanaprabhAvaka vyAkhyAna vAcaspati pU. A. | 7, navarojajI hIla roDa, zrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanA vairAgyane daDhAvanArA, DuMgarI, muMbaI-9 Jain Education Intemational
Page #365
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 349 kaccha - vAgaDa samudAyanA netRtvane saphaLa ane namai zrI gurave namaH ujvaLa banAvanAra, kaccha ane banAsakAMThAdi pradezomAM abhUtapUrva zAsanaprabhAvanA pravatavanAra, vAtsalyamUrti, karuNAmUrti pU. A. zrI vijayakalApUrNasUrijI ma. rAjasthAnamAM dharmatIrtha jevo mahimA dharAvatuM phalodI nagara teozrInI janmabhUmi. pitAnuM nAma pAbudAnajI, mAtAnuM nAma khamAbahena. saM. 1981nA vaizAkha vada bIjanA divase emano janma thayo. nAma rAkhyuM akSayarAjajI. jANe AtmAnA akSaya sukha mATe A nAma hoya evo ujvaLa saMketa emAM samAyo hato! akSayarAja gharasaMsAramAM rahyA hatA ane sAmAnyajananI jema lagna paNa karyAM hatAM, eTale kuTuMbane nibhAvavAnI javAbadArImAM emane potAnA pitAjIne sahakAra paNa Apavo paDyo haze, paraMtu emanA jIvananI badalAyelI kAryadizA parathI kaMIka evuM tAraNa nIkaLI zake ke, emano jIva mohamAyAmamatAmAM rAcanAro ke vaibhava-vilAsa, sukhopabhoga ke samRddhimAM khUMpI janAro nahIM hoya, paNa emanA hRdayane to tapa-tyAgavairAgyano mArga ja pasaMda haze ane tethI ja emanuM aMtara saMyamanI sAdhanA pratyenA raMgathI raMgAyeluM haze ane tethI ja (1) kaccha vAgaDa dezo dvAraka sva. pa.pU. AcArya zrI saMsAramAM rahyA chatAM alipta jevuM jaLakamaLavat jIvana jIvatA | vijayakanakasUrIzvarajI ma.sA. (2) saMyamamUrti sva. pa.pU. AcAryazrI haze. AvA uttama jIvane saMsAranI asAratAno khyAla jarA devendrasUrIzvarajI ma. sA., (3) adhyAtmayogI pa.pU.A. zrI sarakhA saMtasamAgamathI, dharmanI vANInA zravaNathI ke dharmanA vijayakalApUrNasUrIzvarajI ma.sA. adhyayanathI ke saMsArIone veThavAM paDatAM duHkhonAM darzanathI paNa AvI jatAM vAra lAgatI nathI. akSayarAjanA jIvanamAM paNa kaMIka A ghaTanA banI te prasaMge yogAnuyoga paNa kevo evuM ja banyuM. sarunA samAgamano yoga kaMIka evuM kAmaNa AvakAradAyaka banyo! saMyamanA mArganA puNyapravAsI banelA karI gayo ke jethI saMsArathI aLagA thavAnI icchA dharAvatuM mana akSayarAjajInuM gurupada, mULa emanA vatananA ja eka sapUta e mATe ati utsukatA anubhavI rahyuM ane eka divasa emanI sAdhupuMgava tema ja vAgaDadezoddhAraka AcArya zrI vijayakanakaA utsukatA saphaLa thaI. akSayarAjano saMsArI jIva tyAganA sUrIzvarajI mahArAjanA AtmalakSI ziSyaratna pU. munirAja zrI mArge vairAgyane vibhUSita karatAM dhavala vastrothI zobhI UThyo, kaMcanavijayajI mahArAje prApta karyuM. zrI akSayarAjajIno paNa AvuM ucca koTinuM Atmahita sAdhavAmAM teozrIe kevaLa dIkSA mahotsava emanA vatana phalodI zaheramAM dhAmadhUmathI saM. potAnA ja kalyANathI saMtoSa na mAnatAM zAMta, hitakArI ane 2012nA vaizAkha suda 10nA, paramAtmA zrI mahAvIra prabhunA vivekabharI samajutIthI kAma laIne potAnA pUrA parivArane kevaLajJAna kalyANakanA parvanA dine UjavAyo hato. teozrInuM dharmapatnI tathA baMne bALakamAra putrone sAthe laI tyAgamArgano nAma muni zrI kalApUrNavijayajI rAkhavAmAM AvyuM, jANe ke svIkAra karyo, eTale A rIte, potAnA AkhA parivArane AtmasAdhanAnI kaLAne paripUrNa rUpe prApta karanArA parama bhavasAgara tarI javAnA divya vahANa samA bhagavAna tIrthakara dharmapuruSArthamAM saMlagna rahevAno ja emano bhAgyayoga na hoya! prarUpita dharmanAM caraNe, AnaMda ane ullAsapUrvaka samarpita ane e nUtana munirAja zrI kalApUrNavijayajI mahArAjanAM pagale karI dIdho. pagale tyAgamArge prayANa karatA be suputronAM nAma muni zrI
Page #366
--------------------------------------------------------------------------
________________ 350 caturvidha saMgha kalAprabhavijayajI ane munizrI kalpataruvijayajI rAkhavAmAM AgaLa vadhArI. pUjayazrInA zubha haste ghaNA puNyAtmAonI AvyAM. hAla pU. A. zrI kalAprabhasUri tathA pU. paM. zrI dIkSAo thaI che. pUjyazrInA nikaTavartI zramaNa samudAyamAM kalpataruvijayajI ma. A baMne teoe potAnA pitA-gurunI pUjyazrInI preraka nizrAmAM aneka pratiSThAo, upadhAno ane bhaktisabhara sevA ane jJAnacAritranI niSThAbharI ArAdhanA ujamaNAM thayAM che. tema ja cha'rI pALatA nAnA-moTA saMkhyAbaMdha dvArA potAnI saMyamayAtrAmAM AgaLa vadhI rahyA che. saMgho nIkaLyA che. teozrIe mALavA, rAjasthAna, saurASTra ane pUjya zrI kalApUrNavijayajI munivara mATe to A avasara gujarAtanI dharmabhAvanAnI abhivRddhi karavA dUra dUra sudhI vihAra bhukhyAne bhAvatAM bhojana maLI jAya evo hato. eTale emAM ane comAsAM karavA chatAM kaccha, ane khAsa karIne vAgaDa leza paNa kSati AvavA na pAme ke eka kSaNa jeTalo samaya paNa pradezanA zrIsaMdhonI jarAye upekSA na thAya enI satata ciMtA ane AtmatatvanA ahitakAra ari samAna ALasamAM eLe na javA kALajI rAkhI che, pUjyazrIno svargavAsa rAjasthAnanA kezavaNA pAme e rIte teo satata apramattabhAve potAnA saMyamI jIvanane mukAme mahAsuda-4 tathA aMtima samAdhi sthaLa : zaMkhezvara ujvaLa banAvavA mana-vacana-kAyAnI ekAgratAthI kAryarata mahAtIrthamAM mahAzudi-6. banI gayA. A kAryamAM zAstrAbhyAsa, nAnImoTI tapasyAo ane pU. gaNivarya zrI pUrNacaMdravijayajI ma.nI preraNAthI ziSyone adhyApana karAvavA jevI pravRtti uparAMta dhyAnayoga ane zrI navajIvana jaina che. mU. saMgha-lemIMgTana roDa, muMbaI-8nA saujanyathI IzvarapraNidhAnano paNa samAveza thAya che. emanI dhyAnayoga pa. pU. A.zrI vijayasaMyamaranasUrijI ma. mATenI pravRtti jotAM ema ja lAge ke jainasAdhanAmAMthI ThIka ThIka pramANamAM vIsarAI gayelA dhyAnanA mArgane punaH cAlu karavA rAjasthAnamAM jAlora jillAmAM AvelI vAMkaDiyA teozrI jAtaanubhava ane svayaMprayoga dvArA, bahu ja vaDagAma nAmanI nagarI, jemAM zA. malakacaMdajI magAjI mUNANI AvakArapAtra prayatno karI rahyA che. jyAre teozrI tIrthakara parivAra vase. dharmapatnI bhakubahenathI kramazaH 3 putra ane 2 paramAtmAnI pratimA sAme IzvarapraNidhAnamAM UtarI jAya che, putrIno parivAra. aMtima saMtAnano janma saM. 1986mAM thayo, tyAre to ArAma, AhAra ane sthaLakALanA bhedane vIsarI gayA jenuM nAma sohana pADavAmAM AvyuM. dharmakuTuMba prakRtithI ja saraLa hoya evuM bhavya ane preraka dazya jovA maLe che! AhAra levAnI svabhAvI hovAthI parivAranA zubha saMskAranuM siMcana. mAtA vRtti upara tathA svAda upara pUjyazrIe herata pamADe evo kAbU bhakubahenane dIkSA levAnI atyaMta bhAvanA hovA chatAM paNa uMmara meLavyo che. AthI teozrInI zramaNadharmanI sAdhanA vagere ane bhaNelAM na hovAthI bhAvanA saphaLa thaI na zakI, paNa potAnA caritArtha ane prabhAvazAlI banI che ema kahevuM joIe. nAnA dIkarAne dararoja kahetA ke "tuM dIkSA leje" te nAno bALaka 12 varSanI kumaLI vaye mAtAnI icchA pUrI karavA dIkSA levA A saMtapuruSane saM. 2025nA mahA sudI 13 nA roja mATe gherathI bhAgI chUTyo paNa te kALa mahA ajJAnatAno. phalodI zaheramAM mahAmahotsavapUrvaka paMnyAsapadathI vibhUSita moTAbhAIoe polIsa laI jaIne pAcho lAvyA pachI karavAmAM AvyA ane saM. 2029nA mAgazara suda 3nA divase raMgIlAbahena sAthe lagnagrancithI joDANa. kamAvA mATe muMbaI kacchanA suprasiddha prAcIna tIrtha bhadrezvaranI puNyabhUmimAM Agamana-dharmanI bhAvanA ghaNI, paNa patnImAM dharmanA saMskAra AcAryapade ArUDha karavAmAM AvyA. A prasaMge Ayojita nahotA mATe patnI jo dharma pAme to ja parivAramAM saMskAra Ave. jainasaMghano vizALa meLo ane e mahotsava sadA mATe yAdagAra vi. saM. 2021mAM A. bha. zrImad vijaya rAmacandrasUrIzvarajI banI gayA! pote AcArya na hatA tyAre paNa zrI saMghanI mahArAjAnuM lAlabAgamAM cAturmAsa-dharma pamADavAnI buddhithI dharmabhAvanAne TakAvI rAkhavAnI ane vadhAravAnI javAbadArImAM potAnI patnIne paNa muMbaI lAvyA ane camatkAra! eka ja A munivara kyAreya pAchA paDyA na hatA, eTale AcArya banIne cAturmAsanAM pravacanothI rAtribhojana, kaMdamULa vagereno tyAga saMghanAyaka tarIkenA mahAna javAbadArIvALA pade pratiSThita thayA karyo-vAMcatAM-lakhatAM barAbara na AvaDe to paNa dhArmika pachI to emanI A pravRttimAM anekagaNo vadhAro thavA pAmyo abhyAsa cAlu karyo. enA prabhAve parivAramAM paNa dharmanA saMskAra che. vAgaDa samudAyanA Azare 450 sAdhu-sAdhvIjIonA paDyA ane sohanabhAInI bhAvanA pUrI thaI tyArathI mAMDIne zirachatra tarIke rahIne teozrIe sarvanI saMyamayAtrA sArI rIte raMgIlAbahenanI paNa saMyamanI bhAvanA thaI-potAnI nAdurasta Jain Education Intemational
Page #367
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 351 amarave namaH prabhAve TUMkA gALAmAM ja dIkSAnuM muhUrta levAno avasara Avyo. e divase ja muhUrtapradAtA pU. A. bha. zrImad vijaya rAmacandrasUrIzvarajI mahArAjAne vinaMtI karatAM ghera padhAryA. atyAra sudhI hRdayamAM ja dharabAI rahelI saMyamanI bhAvanA pUjyazrI AgaLa pragaTa karI ke "mArA be dIkarA to saMsAramAM paDI gayA che paNa nAno dIkaro dIkSA levA taiyAra thAya to mArI varSonI bhAvanA pUrI thAya." pUjyazrIe AzIrvAda ApyA. sAcA bhAve deva-guru pAse karelI prArthanA kyAreya niSphaLa jatI nathI ane emanI bhAvanA paNa saphaLa thaI ane dIkarInA dIkSA muhUrta ja emanI paNa dIkarA sAthe dIkSA nakkI thaI ane saM. 2044nA jeTha suda 2nA divase jIvananA lakSyabhUta-mAnava jIvanane sArthaka karanAra evI pravajyAne grahaNa karI ane teozrInA ja saMsArI pakSe bhANeja pU. paM. zrI jinacandravijayajI gaNivaranAM caraNe samarpita thayA. "guru-AjJA' e ja emano jIvana-prANa banI gayo. vinaya-samarpitatA ane guru vaiyAvacce dvArA apUrva saMyamanI sAdhanA karI rahyA che. gurune kRpApAtra banyA, jenA prabhAve emane vi. saM. 2053nA aSADha suda 2nA divase zrI siddhagiri kSetramAM zubhamuhUrte teo gaNi padathI vibhUSita thayA ane vi. saM. 2055nA vaizAkha suda 7nA divase bhAbharatIrthamAM zubhamuhUrte teo paMnyAsapadathI vibhUSita karAyA. tyArabAda vi. saM. 2059nA mahAsuda 6nA divase bhAbharatIrthe zubhamuhUrte teozrIne jinazAsananA gauravavaMtA tRtIyA pade ArUDha karavAmAM AvyA. teozrIe Aje sadA muktinuM smaraNa karI rUMvADe rUMvADe mokSane vaNI lIdho che. e rIte AjubAju rahelAM sarvane paNa haMmezAM mokSa yAda karAvI mokSalakSI banAvavAnuM kArya karI mahAna upakAro karI rahyA che ane karatAM rahe e ja eka abhyarthanA. saujanya : zrImatI nayanAbena ajItakumAra morakhiyA lAkhaNIvALA), DIsA (1) pU.A. zrI saMyamaratisUrijI ma.sA. (2) pU.A. zrI yogatilakasUrijI ma.sA. | (saMsArI pakSe putra) (3) pU munizrI AryatilakavijayajI ma.sA. (saMsArI pakSe pautra) tabiyatane kAraNe saMyama svIkArI zake tema na hatAM tethI gharamAM koIne koI dIkSA grahaNa kare te mATe 3 dIkarA ane 1 dIkarI mATe badhA prayAsa karyA. Ama Akho parivAra sohanabhAInI bhAvanAthI ane raMgIlAbahenanA prayatnathI dharmamArge joDAyo. nAnI uMmaramAM ja 25,000/- rU.nuM parigraha parimANa lIdhuM hatuM ane paisA vadhavA lAgyA to ghara kharca jeTalI Avaka UbhI karI kamAvAnuM baMdha karyuM ane dharmanA kAryamAM ja racyA pacyA-rahevA lAgyA. AvuM suMdara jIvana jIvavAnI sAthe parivArane dharma saMskAra ApavAnI tIvrabhAvanA ane dharmapatnInA satata prayatnanA Jain Education Intemational
Page #368
--------------------------------------------------------------------------
________________ 352 caturvidha saMgha uthalapanA tejasvI tAralAo | zramaNa jIvana eTale tapomaya jIvana, bAreya prakAranAM tapanI choLo zramaNadharmamAM saheje UDatI hoya che. Ama to svAdhyAya, dhyAna, kAyotsarga vagere UMcA darajjAnAM tapa che, paNa vizeSa karIne upavAsaAyaMbila mATe tapa zabda vizeSa rUDha thayelo che. caturvidha saMghamAM tapadharmano jayaDaMko khuba vAgI rahyo che ane emAMya saMyamIvarga to kamAla karI rahyo che. vardhamAnatapanI 200 oLIne paNa vaTAvI gayelA tapasvIo jaina saMghanuM AbharaNa che. vardhamAna tapanI 100 oLI pUrNa karanAra tapasvIonI saMkhyAno A AyaMbila ke varasItapa jevI tapazcaryAo Aje khUba sahaja banelI jaNAya che. A badhA ugra tapasvIothI jaina zAsana jayavaMta che. ( siddhitapa vagerenA tapArAdhako jaina saMghanI jAjvalyamAna tapasvI-paraMparA avicchinnapaNe Aja dina sudhI pravartamAna che. caturvidha saMghamAM tapadharmano prabhAva khUba chavAyelo che. zrAvaka-zrAvikAsaMgha vizeSarUpe cAturmAsa daramyAna vividha tapaanuSThAnomAM joDAya che. zramaNa-zramaNI vRMdamAM tapadharmano mahimA vizeSarUpe jovA maLe che. varasItapa, siddhitapa, zreNitapa, bhadratapa, mahAbhadratapa, dharmacakratA, samavasaraNatapa, siMhAsanatapa, mAsakSamaNatapa Adi vividha tapazcaryAone ArAdhatAM zramaNa-zramaNIo jainazAsananI tejasvI tapa-paraMparAnA samartha vAhako che. nirdoSa bhikSAvatine jALavIne ane kaThora saMyamacarcAonA pAlananI sAthe AvA ugra tapAnuSThAnonuM vahana ati : che. aSTavidha prabhAvakamAM tapasvInuM paNa sthAna che. A tapasvI saMyamadharo sAcA arthamAM tapa-prabhAvaka banI jaina zAsanano prabhAva vadhArI rahyA che. bAhya-atyaMtara tapanA akhaMDa ArAdhaka, vayovRddha jJAnavRddha ane cAritravRddha, parama zraddheya pU. AcAryapravara zrI vijaya siddhisUrIzvarajI (bApajI) mahArAja vikramanI vIsamI ane ekavIsamI sadImAM jJAna ane cAritranuM ArAdhana karanAra je munivaro ane AcAryadevo thaI gayA, temAM sauthI vayovRddha pU. A. zrI vijayasiddhisUrIzvarajI mahArAja hatA. pUjya bApajI mahArAja pAMca vIzI karatAM lAMbA AyuSyane dhAraNa karanAra ane cAra vIzI karatAM vadhAre samaya sudhInA dIkSAparyAyane dhAraNa karanAra AvA vayovRddha ane cAritravRddha pUrvapuruSonI haroLamAM besI zake evA mahApuruSa hatA ane pUjyazrInI ugra ane dIrdha avicchinna tapasyAno vicAra karatAM to kadAca ema lAge ke 105 varSanI ati vRddha vaye paNa jIvananI aMtima ghaDI sudhI potAnI tapasyAne sAcavI rAkhanAra kharekhara advitIya AcArya haze! pU. AcArya mahArAjano janma vi. saM. 1911nA zrAvaNa suda 15-rakSAbaMdhananA punIta parvane divase mosALa vaLAdamAM thayo hato. emanuM potAnuM vatana amadAvAda-khetarapALanI poLamAM hatuM. hAla paNa emanAM kuTuMbIjano tyAM ja rahe che. A poLa amadAvAdanI madhyamAM mANekacokanI pAse Avela che. ema kahevAya che ke A poLanI najIkamAMthI bhadrano killo ane eno TAvara te kALe joI zakAtA hatA! emanA pitAnuM nAma manasukhalAla ane mAtAnuM nAma ujamabahena hatuM. baMne dharmaparAyaNa ane potAnAM saMtAnomAM dharmanAM saMskAro paDe evI lAgaNI rAkhanArAM hatAM. temane cha putro ane eka putrI hatAM, temAM AcAryamahArAja sauthI nAnA hatA. emanuM saMsArI nAma cUnIlAla hatuM. cUnIlAla vyAvahArika zikSaNa laI pitA tathA bhAIone dhaMdhAmAM madada karavA lAgyA. koI paNa kAmamAM khUba rasa dAkhavatA ane khaMta darzAvatA hatA. pariNAme koI paNa Jain Education Intemational
Page #369
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 353 nAma zrI gagya namaH kuTuMbanA sajjaDa virodhamAM koNa sAdhu dIkSA ApavA taiyAra thAya? eTale potAnI meLe sAdhuveza paherIne jhAMpaDAnI poLanA upAzrayamAM rahyA ane chevaTe jaMgama yugapradhAna samA te samayanA mahAprabhAvaka parama zraddheya zrI maNivijayajI dAdAe emane lavAranI poLamAM saMghanI upasthiti vacce bhAgavatI dIkSA ApI. vi. saM. 1934nA jeTha vada bIjane divase surata zahera mahArAjazrInuM khUba rAgI rahyuM. vi. saM. 1957nI sAlamAM bhAre utsavapUrvaka pU. paMnyAsazrI caturavijayajI mahArAjanA varada haste munizrI siddhivijayajI mahArAjane paMnyAsa padavIthI vibhUSita karavAmAM AvyA. vi. saM. 1957nI vasaMtapaMcamIne divase mahesANAmAM pUjyazrIne AcArya padavIthI alaMkRta karavAmAM AvyA hatA. teozrIno kaMTha madhura, bhalabhalAne mohI le evo hato, eTale jJAna sAthe vANInI prAsAdikatAthI pUjyazrInAM pravacano adbhuta prabhAva pAtharatAM. jJAnopAsanA pUjyazrInuM jIvana banI gaI hatI. eka bAju ugra ane dIrgha tapasyA ane bIjI bAju satata jJAnasAdhanA. bAhya ane atyaMtara tapano eka ja jIvanamAM ATalo sumeLa virala gaNAya. prAcIna dharmapustako hAthe lakhAvavAM e teozrInI priyamAM priya pravRtti hatI. gAmaparagAmanA aneka lahiyAo pAse AvAM pustako lakhAve ane e lakhAI rahyA pachI ekadhArA pIThaphalakanA AdhAra vinA kalAkonA kalAko sudhI besIne prAcIna mULa pratonA AdhAre enuM saMzodhana kare. zAstrasaMzodhananuM A kArya cheka 90 varSanI uMmara sudhI, AMkhoe kAma ApyuM tyAM sudhI, aviratapaNe karatA rahyA. e ja rIte, pUjyazrIe japa, dhyAna ane (yoga) haThayogano paNa (1) pa.pU.A. zrI siddhisUrIzvarajI ma.sA. (2) pa.pU.A. zrI bhadrasUrIzvarajI ma.sA. (3) pa.pU.A. zrI kArasUrIzvarajI ma. sA. (4) pa.pU.A. zrI bhadraMkara-sUrIzvarajI ma.sA. (5) pa.pU.A. zrI araviMdasUrIzvarajI ma.sA. (6) pa.pU.A.zrI yazovijayasUrIzvarajI ma. sA. (7) pa.pU.A. zrI municaMdrasUrIzvarajI ma. sA. kAmamAM dhArI saphaLatA maLyA vagara rahetI nahIM. koIne paNa vahAlA thaI paDavAno sArAmAM sAro kImiyo te kAmagarApaNuM. je kAmagarA hoya tene sau hoMze hoMze bolAve ane cAhe. cUnIlAla paNa A guNane lIdhe saune khUba priya hatA. mAtapitAnI AjJAne vinIta cUnIlAle zirodhArya karI ane amadAvAdamAM ja AkAzeThanA kUvAnI poLamAM rahetA kharIdiyA kuTuMbanAM caMdanabahena sAthe emanAM lagna thayAM. caMdanabahena cUnIlAla karatAM phakta cha mahinA ja moTAM hatAM ane khUba ja dharmapremI hatAM. lagna to karyuM, paNa aMtarano vairAgya dUra na thayo. be-traNa varSa gRhasthajIvana bhogavyuM na bhogavyuM ane vaLI pAchI vairAgyanI bhAvanA tIvra banI ane tevIsa varSanI bharayuvAna vaye cUnIlAle aphara nizcaya karI lIdho ke have saMyama lIdhe ja chUTako. pharI pAcho gharamAM saMsAra ane vairAgya vacceno gajagrAha zarU thayo. ugra ane dIrgha tapasyA mATe to pU. bApajI mahArAjanuM jIvana eka Adarza banI gayuM hatuM. saM. 1957thI teozrI comAsAmAM ekAMtare upavAsanuM comAsI tapa karatA hatA ane 72 varSanI uMmarathI aMta samaya sudhI 33 varSa sudhI ekAMtare upavAsanuM vArSika tapa cAlu rAkhyuM hatuM. AmAM kayAreka be traNa upavAsa paNa karavA paDatA ane kyAreka 105 DigrI jeTalo tAva AvI jato to paNa tapabhaMga thato nahIM. pUjyazrInuM AyaMbila paNa asvAdadgatanuM uttama daSTAMta hatuM. mULe to AMbelanI vastuo ja svAda vagaranI-lUkhIsUkI hoya, e pUjyazrInA vratamAM pratIta thatuM. ATalA ugra tapasvI hovA chatAM teozrI kadI krodhane vaza na thatA. haMmezAM samatAbhAva dhAraNa karatA. e vAta teozrInA tapasvI jIvana pratye Adara utpanna kare tevI che. bahu nArAja thAya tyAre teozrI duHkha sAthe mAtra eTaluM ja kahetA : 'hatu, pa
Page #370
--------------------------------------------------------------------------
________________ 354 tAruM bhaluM thAya!' samatA ane lAgaNIthI bharelA ATalA zabdo koInA hRdayane sparzI javA basa thaI paDatA. pUjyazrIno eka mudrAlekha hato ke manane jarAya navaruM paDavA na devuM, jethI e nakhkhoda vALavAnuM tophAna kare. teozrInI tapa, japa, dhyAna, svAdhyAya ane yoganI sarva pravRttio pAchaLa A AtmajAgRti ja satata kAma karatI rahI. AvI apramattatAno pATha zIkhavavA pUjyazrInuM caritra khUba upayogI thAya tema che. pUjyazrInA varada haste aneka pratiSThAo ane aMjanazalAkAo thaI che ane seMkaDonI saMkhyAmAM dIkSAo thaI che. pUjyazrIno ziSyasamudAya 40 uparAMtano che. e darzAve che ke teozrI ziSyamohamAM phasAyA na hatA. pUjyazrIne to phakta eTalAthI ja saMtoSa ane AnaMda thato ke amuka bhAI ke bahenane dharmabodha thayo che! bhale pachI te game tenA ziSya-ziSyA bane. pUjyazrImAM AvI nirIhavRttinAM darzana thatAM hatAM. tema chatAM, dareka ziSya pratye pUrI vatsalatA dharAvatA ane temane zAstrAbhyAsa ke sAdhanA mATe joItI badhI sagavaDanI satata kALajI rAkhatA. vaLI potAne to saMpUrNa svAzrayI ane svastha rAkhavAno ja prayatna karatA, jethI sevA levAnI jarUra paDe nahIM. tema chatAM, potAnA gurudevane kadI vIsarI zakyA nahIM. saM. 1995mAM sANaMdamAM pU. maNivijayajI dAdAnI mUrtinI pratiSThA thaI ane pU. bApajI mahArAja te vakhate jaI zakyA nahIM to chevaTe bImArI ane sakhata tApa hovA chatAM vihAra karIne, sANaMda jaIne gurumUrtinAM darzana karyA tyAre ja saMtoSa pAmyA. uparAMta, eka ajaba vAta to juo : vIseka varSa pahelAMnI A vAta che. amadAvAdanA rAjamArga para eka vayovRddha sAdhu, bALaka pA pA pagalI mAMDe tema, thoDuM thoDuM cAlavAno prayatna karI rahyA che ane emanA manamAM, 85 varSanI jaipha uMmare giranAra ane zatruMjayanA pahADo caDhIne tyAM birAjamAna devAdhidevanAM darzana karavAnA koDa jAge che ane pU. bApajI mahArAja, e uMmare dhImI dhImI gatithI majala kApIne, DoLInI madada lIdhA vinA, baMne girirAjonI yAtrA karIne pAchA pharyA. vaMdana ho a tapasvI sUridevane ! saujanya : zrI omakArasUri ArAdhanAbhavana-gopIpurA, surata caturvidha saMgha vartamAnamAM vardhamAnatapanI preraNA dvArA AyaMbilatapanuM vyApaka mahattva darzAvanArA tapomUrti, vacanasiddha mahApuruSa, zAsanadIpaka ane apUrva zAsanaprabhAvaka pU. A.zrI vijayabhaktisUrIzvarajI ma. bhAratabharamAM gAmegAma AyaMbilatapanuM mahattva darzAvI, AyaMbila zALAono pAyo nAkhanAra pU. A. zrI vijayabhaktisUrIzvarajI mahArAja samIvALAne nAme jagaprasiddha che. pragaTaprabhAvI zrI zaMkhezvarA pArzvanAthajIthI gujarAtanA suprasiddha vaDhiyAra pradezanA zaMkhezvara gAmathI sAta gAu dUra rAdhanapura pAsenuM samI gAma rUnA vepAranuM moTuM mathaka gaNAya che. e gAmamAM vIzAzrImALI jJAtimAM zrI vastAcaMda prAgajIbhAInuM dharmiSTha ghara hatuM. jainazAsananI moTAmAM moTI zAzvatI oLInI tapazcaryAnI zarUAtanA maMgala dine saM. 1930nA Aso suda tasmai zrI gurave namaH Apyo Apa mArAM Citol 2016 (1) 5.pU.A.zrI dharmasUrIzvarajI ma.sA. (kAzIvALA) (2) pa.pU.A.zrI bhaktisUrIzvarajI ma.sA. (3) pa.pU.A.zrI premasUrIzvarajI ma.sA. (4) pa.pU. A.zrI subodhasUrIzvarajI ma.sA. (5) pa.pU.A. zrI labdhisUrIzvarajI ma.sA.
Page #371
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 355 8nA zubha divase vastAbhAInAM tapasvinI suzrAvikA hastabAIe viramagAma, samI Adi saMghanA AgevAnonI AgrahabharI putraratnane janma Apyo. mAtApitAe mahotsavapUrvaka bALakanuM vinaMtIthI pU. AcAryadeva zrImad vijayasAgarAnaMdasUrIzvarajI nAma mohanalAla rAkhyuM. mAtApitAnA dhArmika saMskAro bALakamAM mahArAje pUjyazrIne vaizAkha suda 4ne zanivAre prAta:kALe vizALa UtaryA, abhyAsamAM buddhipratibhAnA camakArA dekhAvA lAgyA, mAnavasamudAyanI upasthitimAM AcArya padathI alaMkRta karyA. A thoDA vakhatamAM paMcapratikramaNa ane navasmaraNa sudhI pahoMcI gayA. uparAMta, upariyALA tIrthanI tIrthakamiTI tathA ghaNAM gAmonA yauvananA Agamana sAthe mohanalAlamAM tapazcaryAnI vasaMta khIlI. AgevAnonI bhAvanAthI pUjyazrIno ardhazatAbdI mahotsava vidhisahita vIsa sthAnakatapa, cosaThapahorI pauSadha, cAra varasa dhAmadhUmapUrvaka UjavAyo. samosaraNa ta5, siMhAsana tapa Adi tapazcaryA karIne dIrgha yathArAmaguNa AcAryazrI mahAna taponidhi hatA. dasa tapasvI banI gayA. evAmAM pU. A. zrI vijayadharmasUrIzvarajI cIjo vAparavAno niyama kaDakapaNe pALatA. rAjasthAna, gujarAta, mahArAja samI padhAryA. mohanabhAI para vairAgyanI asara prabaLa uttara pradeza, muMbaI Adi pradezomAM vicarI, sametazikharajI, banI. emano pavitra AtmA jAgRta banI gayo. emane giranArajI, zatruMjaya Adi tIrthonI ghaNI yAtrAo karI; saMyamajIvana svIkAravAno utsAha thayo. samInA saMghanI kalakattA, banArasa, muMbaI Adi aneka kSetromAM dIrgha bhAvanAthI potAnA panotA putra mohanabhAInI dIkSAno mahotsava cAritraparyAyamAM kula 58 cAturmAsa karI, zAsananAM aneka kAryo samImAM ja UjavAyo. saM. 1957nA mahA vada 10ne divase susaMpanna karyA. teozrI nitya prANavallabha zaMkhezvara dAdAnuM pU. A. zrI vijayadharmasUrIzvarajI mahArAje saMgha samakSa dIkSA smaraNa karatA. vihAramAM vAraMvAra zaMkhezvara tIrthanI yAtrA paNa pradAna karI. sabhAjanoe cokhAthI vadhAvyA. pU. gurudeve karatA. pUjyazrIe aMtima cAturmAsa samImAM karyuM. 85 varSanI mohanalAlane munizrI bhaktivijayajI tarIke potAnA ziSya vRddhAvasthAe karmodayavaza mAMdagIe gherI lIdhA, chatAM paNa banAvyA. munizrI bhaktivijayajI mahArAja paNa zAstravizArada, AtmavizvAsa prabaLa karIne pUjyazrIe aMtima sAdhanA zrI jainadharmanA samartha jJAtA kAzIvALA AcAryadeva zrI zaMkhezvaratIrthamAM karavAnI bhAvanA darzAvI. potAno nazvaradeha vijayadharmasUrIzvarajI mahArAjanI sevA bhaktibhAvathI karatA rahyA zaMkhezvara tIrthadhAmamAM choDavAnI icchA vyakta karI. DokTaronI nA ane jJAna-tapanA mArge AgaLa vadhatA rahyA. aneka hovA chatAM apUrva AtmabaLa darzAvI, ziSyo-praziSyo sAthe mahAroganAzaka ane sarvasiddhidAyaka zrI AyaMbila tapa dvArA zaMkhezvara padhAryA. pUjyazrInAM ziSyaratno-pU. paM. zrI premavijayajI vardhamAna tapanI jIvanabhara ArAdhanA ane preraNA karatA rahyA. gaNi. 5. paM. zrI subodhavijayajI gaNi, (vartamAnamAM sarva vidyAbhyAsamAM zAstra ane vyAkaraNAdimAM pAraMgata thayA. pU. AcAryazrIo) Adie ghaNI sevA karI. pUjyazrIne hAthamAM gurudeva to kAzI padhAryA hatA ane tyAM vidvAno taiyAra karavAnI upADIne zaMkhezvara dAdAnAM darzana karAvyAM. pUjyazrIe bhAvabhInI bhAvanAthI "zrI yazovijayajI pAThazALA'nI sthApanA karI hatI. prArthanAthI aMtima icchA darzAvI ke, "he dAdA! bhavobhava tAruM munizrI bhaktivijayajIne pU. gurudevanAM darzananI bhAvanA thatAM zaraNa, tAruM zAsana prApta thajo"--ane mALA hAthamAM laI teozrI lAMbo vihAra karIne kAzI pahoMcyA ane tyAre mahAmaMtrano jApa japatAM japatAM tallIna thaI gayA. saM. 2015nA guruziSyanuM hRdayaMgama milana thayuM hatuM. poSa suda 3ne pavitra dine vijaya muhUrta, pAMca maNakA bAkI pratyeka jagyAe AyaMbila khAtAM zarU karAvavAM ane rahetAM nazvaradehano tyAga karI, svargagAmI banyA. 30 varSa pachI tapobhAvanAnI saMvRddhi karavI e pUjyazrInAM AgavAM dharmakAryo - pUjyazrInuM svapna sAkAra thayuM : pUjyazrInI smRtinA smAraka rUpe hatAM. saM. 1975nA aSADha suda bIjanA zubha divase zrI pArzvanAtha bhagavaMtanI bhakti ane mahimAnI vRddhi svarUpe "zrI kapaDavaMjamAM pU. A. zrI vijayavIrasUrIzvarajIe teozrIne gaNi 108 pArzvanAtha bhaktivihAra mahAprAsAda' nirmANa thavA pAmyuM. padathI ane pAMcamane divase paMnyAsa padathI vibhUSita karyA. saM. pUjyazrI vacanasiddha mahApuruSa, vardhamAnatapanA preraka, 1989mAM zeTha jIvatalAla pratApazI tathA zeTha nagInadAsabhAI - dharmabhAvanAnA dyotaka, aikyanA anurAgI, upariyALA tIrthanA Adi AgevAnonI vinaMtIne mAna ApI muMbaI padhAryA. te uddhAraka, ghaNA rAjapuruSonA pUjya ane vizALa ziSya samudAya samaye bhUlezvara-lAlabAganuM cAturmAsa yAdagAra banI rahyuM. saM. dharAvatA hatA. 21 ziSyo, 4ra praziSyo ane ghaNAM ja 1992mAM ziSyasamudAya sahita pAlitANA padhAryA tyAre sAdhvIjIono samudAya vartamAnamAM vicArI rahyo che evA Jain Education Intemational
Page #372
--------------------------------------------------------------------------
________________ 356 pUjyapAda zAsanaprabhAvaka gurudevazrIne koTizaH vaMdana! (saMkalana : pU. paM. zrI hemacaMdra vi. ma.sA.) saujanya : zrI 108 pArzvanAtha bhaktivihAra jaina TrasTa, bhaktinagara, zaMkhezvara dIrdha tapasvI, zAsanadIpaka, mahAna prabhAvaka zrImad AcAryapravara zrI raMgavimalasUrIzvarajI ma. bhAratabhUmi saMto mahaMtonI janmadAtrI che. A bhUminA puNyazloka mahApuruSoe prANImAtranuM kalyANa karyuM che. mAravADanA jAlora paragaNA pAse Ahora nAmanA gAmamAM zeTha badAjI ane suzIla khImIbAIne tyAM pAMcamA saMtAnarUpe vi. saM. 1940nA Aso suda 10nA maMgaLa divase putraratnano janma thayo te ja ApaNA caritranAyaka pU. A. zrI raMgavimalasUrijI. bacapaNanuM nAma gemAjI. caMdranI kaLAnI jema bALaka gemAjI vadhavA lAgyo. vyAvahArika zikSaNa cAra varSa lIdhuM ane sAthe sAthe sAmAyika pratikramaNanAM sUtro paNa zIkhI lIdhAM. guru mahArAjonA saMparkathI gemAjIno AtmA jAgI gayo. dharmano pAko raMga lAgI gayo. marudharanuM motI zuddha sphakiTa banI gayuM. sthAnakavAsI muni banyA. jJAna ane pratibhAnA baLe mUrtipUjAmAM satya lAdhyuM ane mUrtipUjaka gacchamAM munipaNuM svIkAryuM. adhyayana ane adhyApana dvArA yogyatA keLavI AcAryapadavIne lAyaka banyA. pUjya AcAryazrInA jyAM jyAM pagalAM paDyAM tyAM tyAM dharmaraMganAM chAMTaNAM thayAM. kusaMpa ane taDa hatA tyAM pUjyazrIe saMpa karAvyo, jaina zAstrono abhyAsa jhINavaTathI karyo. vi. saM. 1966nA kArataka vadi-6nA roja pAlitANAmAM pU. paMnyAsazrI saubhAgyavimalajI gaNivarye temane bhAgavatI dIkSA ApI muni raMgavimalajI nAma rAkhyuM. pU. munizrI muktivimalajI ma.nA prathama ziSya banyA. dIkSA pachI ApaNA caritranAyaka pU. gurudeva sAthe grAmAnugrAma vicaratA prathama cAturmAsa amadAvAdamAM, bIjuM cAturmAsa mULImAM temanAM vyAkhyAnomAM upAzraya zrotAjanothI cikkAra bharAI jato. vi. saM. 1984 mAgazara sudi-3 nA roja vijApuramAM pU.A. zrI ajitasAgarasUrijIe gaNi padavIthI ane te pachI paMdara divasa bAda mAgazara viMda-6nA roja paMnyAsa padavIthI vibhUSita karyA. For Private caturvidha saMgha pATaNa mukAme saM. 2005nA phAgaNa sudi-2 ne guruvAre pa.pU.A. zrI vijayanyAyasUrIjI mahArAje paM. zrI raMgavimalajI ma.ne AcArya padavIthI vibhUSita karyA. pU. raMgavimalasUrijIe jagyAe-jagyAe upadhAna tapo karAvyAM, aThThAI mahotsavo to gAmegAma thatA, pUjAo, prabhAvanAo, aMgaracanAo, bhAvanAo, svAmIvAtsalyo, navakArazIo paNa gAmegAma thatAM. pUjyazrInI nizrAmAM pratiSThAmahotsavo ane aMjanazalAkAo paNa dhAmadhUmathI thatAM. pUjyazrIe jIrNoddhAra paNa karAvyA ane jJAnabhaMDAronA uddhAra paNa karAvyA. pUjyazrInI nizrAmAM aneka saMgho paNa nIkaLyA hatA. pUjyazrInI sAhityasevA paNa ghaNI che. pUjyazrInA upadezathI zrI muktivimalajI jaina graMthamALAnI sthApanA saM. 1992mAM thaI, temAM 17 graMtho prakAzita thayA. 2015nA Aso vadi 0)) (divALI parvanA divasebhagavAna mahAvIranA nirvANa)nA divase jUnA DIsAmAM zAsana ziromaNi, puNyapratApI mahAtapasvI AtmA savAranA 10-40 miniTe 76 varSanI uMmare nAzavaMta deha choDIne svarge sidhAvyA. te vakhate kaMkunI thALImAM pagalAM paDyAM ane naMdAvartano sAthiyo thayo. pUjyazrInA svargavAsa nimitte sthaLe sthaLe aTTAI mahotsavo, zAMtisnAtro, pUjAo tapazcaryAo Adi zubha kAryo thayAM hatAM. pU.A.zrI raMgavimalasUrIzvarajI mahArAja mahAna dharmaprabhAvaka ane prakhara pravacanakAra hatA. teozrInI preraNAthI pATaNa, amadAvAda Adi aneka sthaLoe vaividhyapUrNa ane viziSTarUpe zAsanaprabhAvaka kAryo ane anuSThAno yojAyAM hatAM. aMjanazalAkA, pratiSThA, udyApana, upadhAna, dIkSA-pada-pradAna, yAtrAsaMgho ane vividha prasaMgopAta occhava-mahotsavo paNa bhavyAtibhavya ane cirasmaraNIya rIte susampanna thayAM hatAM. pUjyazrInAM jJAna-dhyAna-tapa-japa-upadeza ane pravacanavANI tema ja saMyamajIvananI utkRSTa sAdhanA ane paropakAranI prabaLa bhAvanAnA baLe vimalazAkhAno prabhAva paNa sAro evo vistaryo hato. saujanya : zrI pradyumnavimalasUri mitramaMDaLa pAlanapura taraphathI aneka guNarUpI puSpothI naMdanavana samAna-ugra- tapasvI-zAstravizArada-bAlabrahmacArI pU. AcAryazrI nipuNaprabhasUrIzvarajI mahArAja mevADanA vasI gAmamAM suzrAvaka kharatArajIne tyAM Personal Use Only
Page #373
--------------------------------------------------------------------------
________________ 35o tavArIkhanI tejachAyA navamalajI tarIke saMvata 1960ne jeTha suda 14nA janma laI tasmai zrI gurave namaH surata pAse marolI gAmamAM temanA phoIne tyAM prAthamika zikSaNa lIdhuM. 16 varSanI vaye suratanA dharmaniSTha vratadhArI suzrAvaka zrIkRSNAjI jodhAjIne tyAM rahetAM dharmapreraNA meLavI vrata, paccakakhANa, sAmAyika, pauSadhamAM joDAvA lAgyA. | vikrama saMvata 1980mAM surata, gopIpurAmAM paM. zrI padmamunijI mahArAjA pAse upadhAna karyA. tyAM dIkSAnI bhAvanA thaI ane 1984nA mahA vada 3nA zrI zatruMjayAvatAra katAragAma tIrthamAM dIkSA thaI. nAmakaraNa pU. paM. zrI kanakamuni gaNinA ziSya zrI nipuNamunijI mahArAja thayuM. zrI mohanalAlajI mahArAjanA ziSya pU. zrI devamunijI ma. pAse vaiyAvacca bhakti karatAM AgamasUtronuM vAcana karyuM. paM. zrI kIrtimunijI ma. tathA paM. zrI haramunijI ma. tathA pU. A. zrI amRtasUrijI ma. pAse yogoddhahana karyA. saMvata 2012mAM surata vaDA cauTAmAM pU. A. zrI 5) samudrasUrijI pAse paMnyAsa padavI thaI. saM. 2018mAM muMbaI lAlabAga comAsuM karI pU. zrI mohanalAlajI smRti grantha pragaTa (1) pa.pU.A.zrI premasUrIzvarajI ma.sA. karAvyo. saM. 2023nA caitra vada 7 ne tA. 30-3-1967mAM (2) pa.pU.A. zrI rAmacaMdrasUrIzvarajI ma.sA. pU. A. zrI vijayaudayasUrijI Adi pAMca AcAryonI nizrAmAM (3) pa.pU.A. zrImukticaMdrasUrIzvarajI ma. sA. AcArya padavI thaI ane sametazikharajInA tathA kalakattAthI (4) pa.pU.A.zrI rAjatilakasUrIzvarajI ma.sA (5) pa.pU.A. zrI prabhAkarasUrIzvarajI ma.sA. pAlitANA saMghamAM padhAryA. vihAramAM paNa zrI vardhamAna tapanI oLIo cAlu rAkhI-110 oLI sudhI pahoMcyA. aMtima paNa che. pU. svargagata AcAryadeva zrImad vijayamukticaMdra-sUrIzvarajI covihAra cAra upavAsa karI saM. 2039nA phAgaNa vada 2-ne mahArAjanA vizALa jIvana para daSTipAta karIzuM to lAgyA vinA budhavAra, tA. 30-3-83nA samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA. nahIM rahe ke e mahApuruSa hatA. rAdhanapuramAM janmelI e zrI vardhamAna tapanA ArAdhaka ugravihArI tapasvI jIvanagaMgA AgaLa jatAM aneka pavitra pravAhothI paripuSTa banIne sUridevane koTiza: vaMdanA. rAMdhejA mukAme samAdhinA mahAsAgaramAM vilIna thaI gaI. rAdhanapurathI rAMdhejA sudhI ane saM. 1971thI saM. 2038 sudhInA saMkalana : pU. zrI cidAnaMdasUrijI ma.nA ziSya A. zrI kIrtisenasUrijI kALamAM patharAyelI e jIvanagaMgAnuM thoDuM amRtapAna karIzuM to saujanya : kIrtiprakAzana surata jaNAze ke e muktilAla kharekhara muktinA ja lAla hatA. saMyama, sarasvatI ane sadoditatAnA triveNI-saMgame rAdhanapura eTale dharmasaMskAronI nagarI. pU. A. zrI pratiSThita evA vijayalabdhisUrIzvarajI mahArAja kahetA ke "rAdhanapuranI AgaLa 'A' lagAvIe to ja tene sammAna ApyuM gaNAya. e pU. AcAryazrI rAdhanapuramAM maNilAla ane maNibahenanuM nAma dharAvatAM daMpatIne vijayamukticaMdrasUrIzvarajI mahArAja tyAM saM. 1971mAM eka putraratnano janma thayo. mAtApitAe tenuM mahApuruSonI mahAnatA mAtra susaMskArI parivAramAM nAma muktilAla pADyuM ane muktilAla kharekhara muktilAla janmavAmAM ja nathI hotI, paNa janma pAmyA bAda janmane ja banyA. zrI maNibhAIne traNa putro thayA : mahAsukhalAla, khatama karavAnI sAdhanA e mahApuruSanI mahAnatAno mApadaMDa hoya kAMtilAla ane muktilAla. maNibhAI dhaMdhArthe AkolAmAM rahetA
Page #374
--------------------------------------------------------------------------
________________ 358 hatA, paraMtu temanuM mana vAraMvAra dIkSA levA mATe jhaMkhatuM hatuM. saM. 1975-mAM svargavAsI thayA tyAM sudhI emanI e bhAvanA sAkAra na banI, paraMtu vairAgyanAM bIja traNe putromAM ropAI gayAM hatAM. emAM muktilAla nAnapaNathI bhaNavAmAM hoMziyAra hatA, paraMtu cAra aMgrejI dhoraNathI AgaLa bhaNyA nahIM. mahAsukhabhAI sAthe vepAra arthe muMbaI gayA. tyAM pU. A. zrI sAgarAnaMdasUrIzvarajI mahArAjanuM cAturmAsa hatuM. muktilAla teozrInA paricayamAM AvyA. teozrInI nizrAmAM dhArmika abhyAsamAM AgaLa vadhyA ane vardhamAna tapano pAyo nAkhyo. A arasAmAM munivarya zrI rAmavijayajI mahArAja UgatA sUryanI adAthI prabhAva pADI rahyA hatA. muktilAlanA moTAbhAI eka vAra teozrInA vyAkhyAnamAM AvyA ane haMmezAM vyAkhyAna sAMbhaLavAnI Teva paDI gaI. aMte saMyama svIkAravAnI bhAvanA deDha thaI. baMne bhAIonI dIkSA aMgIkAra karavAnI manokAmanA joI trIjA bhAIe paNa e ja paMthe prayANa karavAno saMkalpa karyo. mahAsukhabhAI saM. 1987mAM dIkSA svIkArIne munizrI malayavijayajI banyA. tyAra bAda saM. 1989mAM mahA suda 10nA divase zrI zatruMjayanI godamAM pU. A. zrI vijayadAnasUrIzvarajI mahArAjanA varada haste saMyama svIkArIne muktilAle munizrI mahodayavijayajI nAma dhAraMNa karyuM, paraMtu mAtA miNabahenanA AgrahathI vaDI dIkSA vakhate nAma badalIne zrI muktivijayajI rAkhavAmAM AvyuM. AgaLa jatAM, vaceTa bhAI kAMtilAla paNa saMyama svIkArIne munizrI ravivijayajI mahArAja banyA. traNe putrone zAsanane caraNe dharIne mAtA maNibahena jIvanane dhanya banAvI gayAM. traNe bhAIo AcArya padane varyA hatA. munizrI muktivijayajI mahArAja nAnapaNamAM vyAvahArika abhyAsamAM AgaLa rahetA, tema zAstrAbhyAsamAM paNa AgaLa rahevA lAgyA. rAtadivasa joyA vinA satata abhyAsa magna rahevuM e pUjyazrInuM eka mahAna lakSaNa banI gayuM. pUjyazrI mAnatA ke koI sAdhune dharmazAstronuM jJAnasaMpAdana karavuM hoya to ochAmAM ocho dasa varSano samaya Apavo joIe. emAM gurukRpA bhaLe to to kahevuM ja zuM! pUjyazrI upara pU. A. zrI vijayadAnasUrijI mahArAjanA cAra hAtha hatA. teozrIe temane ghaDavAmAM khUba ja kALajI lIdhI hatI. dIkSA pachInAM thoDAM ja varSo pachI pUjyazrIne pravacana mATe taiyAra karyA hatA. rAdhanapuramAM ja sagAM-vahAlAMparicito samakSa munizrI muktivijayajI mahArAje prathama vyAkhyAna karIne saunAM mana mohI lIdhAM hatAM. saM. 1993mAM pUnAmAM cAturmAsa daramiyAna pU. gurudevonI nizrAmAM 7-7 caturvidha saMgha kalAkanI vAcanAno akhaMDa lAbha laI atyaMta jJAnavRddhi karI hatI. A cAturmAsamAM mAtA maNibahenanI tabiyatanA samAcAra maLatAM traNe baMdhuo murabADa cAturmAsa bAda turata rAdhanapura tarapha vihAra karavA lAgyA. saM. 2010mAM pU. paMnyAsa zrI bhadraMkaravijayajI gaNivaryanI nizrAmAM cAturmAsa vakhate munizrI muktivijayajInA yuvAnInA utsAhane eka navo ja dizAbodha maLyo. namaskAra mahAmaMtrAdi viSayaka ciMtananI dizA maLatAM pUjyazrInA jIvanamAM eka navo ja prakAza phelAyo, jenA prabhAve teozrInI vRttipravRttimAM saMghavAtsalya, maitrI Adi aneka guNonI vizeSa khilavaNI thavA pAmI. pUjyazrI vAraMvAra A cAturmAsane yAda karIne dhanyatA anubhavatA. pUjyazrInA jIvana-sAgaranuM peTALa Ama to DhagalAbaMdha tejasvI ratnonA prakAzathI jhagArA mArI rahyuM hatuM, paraMtu emAM ye nirIhatA, saMyamapriyatA, svAdhyAyarasikatA Adi guNo to evA viziSTa koTinA hatA ke enI joDa jaDavI muzkela che. saMyamapriyatA to evI ke vijAtIyanA paricayathI sAva aLagA rahetA. sAdhvIjIo ke strIo sAthe bahu bolatA nahIM. je sAdhu-sAdhvI AvI maryAdAnA premI na hoya emanA paricayamAM AvatA ja nahIM. teo pratye pUjyazrIne svAbhAvika ja aruci rahetI. svAdhyAya pratye vizeSa ruci e pUjyazrIno viziSTa guNa hato. nitya navuM meLavavAnI tamannA pUjyazrIne chellAM varSomAM aMgrejI abhyAsa mATe prayatnazIla rAkhatI. navasArI cAturmAsa pachI to teozrIe aMtaramukhI ArAdhanA vadhu pramANamAM AraMbhI dIdhI. sAMje pratikramaNa bAda turata ja sUI jatA ane rAtre sADAbAra-eka vAge jAgIne savAra sudhI svAdhyAyamAM khovAI jatA. jIvananA prAraMbhakALe kaMThastha kareluM keTaluMya zruta A rIte pUjyazrIe chellAM varSomAM pharI tAjuM karI lIdhuM hatuM. sva-para samudAyanA suvihita sAdhuo sAthe haLI-maLI javAnI pUjyazrInI milanasAra vRtti to suprasiddha che. A sarva guNonA yogathI jIvanamAM je zAMti-zuddhi anubhavI zakAya eno bharapeTa AsvAda mANIne pU. AcAryadevazrI mRtyumAM paNa samAdhi sAdhI gayA, tyAre zAsanane eka mahAvaktA, samartha svAdhyAyavIra ane sadguNabhaMDAra sAdhuvarya gumAvyAno zoka vyApI vaLyo. lAkha lAkha vaMdana hajo e mahAna sAdhuvaryane! (pU. A.zrI pUrNacaMdrasUrijI mahArAjanA lekhane AdhAre) pa. pU. A.zrI prabhAkarasUrijI ma.sA.nI preraNAthI zrI hitezabhAI mANekalAla zAha, borasadanA sojanyathI
Page #375
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 359 gavaMjJAne jIvanamaMtra banAvanArA. tapomati, parama AtmabaLa joIe ane aMtarAtmAmAM sahanazIlatA pariNamavI sahiSNu joIe-ema teozrI mAnatA. A vAtanI pratIti pUjayazrInA jIvananA aMta sudhI jovA maLe che. pU. A.zrI vijayatrilocanasUrijI ma. | munizrI trilocanavijayajI mahArAjane temanI pUjya AcAryazrI vijayatrilocanasUrijI mahArAjano saMyamajIvananI utkaTa sAdhanAnI yogyatA pramANIne saM. 2015nA janma pavitra ane dharmavAsita evA sthaMbhanatIrtha (khaMbhAta)mAM saM. vaizAkha suda 6nA ahamadanagaramAM paMnyAsa padathI ane saM. 1954nA mAgazara vada 11ne divase thayo hato. temanA pitAnuM 2029nA mAgazara suda 2-ne divase amalaneramAM AcArya nAma popaTalAla, mAtAnuM nAma jayakorabahena ane temanuM potAnuM padathI alaMkRta karavAmAM AvyA hatA. pU. A. zrI vijayayazodevajanmanAma triguvana hatuM. tribhuvane bAlyavayamAM ja pitAnuM chatra sUrIzvarajI mahArAjanA ziSya parivAramAM sau prathama sUripadArUDha gumAvyuM hatuM, paNa vahAlasoyI mAtAe bevaDI javAbadArI thanArA pUjyazrI hatA. pU. gurudeva sAthe chelluM comAsuM mahArASTra saMbhALI putra tribhuvanamAM ucca saMskAro ane saguNonuM choDI rAjasthAna-sirohImAM karyuM. saM. 2018mAM pU. gurudeva AropaNa karyuM. samaya jatAM mAtAne putrane paraNAvavAnA koDa kALadharma pAmyA. pU. A. zrI vijayatrilocanasUrijIne A jAgyA. mAtAnA Agrahane vaza thaI tribhuvane saMsAra to mAMDyo, AghAta kAramo hato, paNa samatA keLavI hatI. javAbadArI paNa temanuM mana saMsAramAM lAgyuM nahIM. temAM eka putrIno janma samajyA hatA. mahArASTravAsIonI ciMtA dUra karavA teozrI thayo. saMsAranuM baMdhana vadhyuM ane sAthe temanI manovedanA paNa potAnA ziSya parivAra sAthe mahArASTra padhAryA ane te pradezane vadhI. teo dIkSA levAno nizcaya karI, have konuM zaraNa levuM te potAnI karmabhUmi banAvI. gurudevanuM sthAna saMbhALI anaMtI vicAravA lAgyA. evAmAM prakhara tyAgI-vairAgI pU. muni zrI kRpAno varasAda varasAvyo. e pradezamAM gAmegAma vicArI jazavijayajI (AcAryazrI vijayayazodevasUrijI) mahArAjanuM zrAvakone zrIsaMgha pratyenI pharajo ane zAstrokta vyavasthA vagere apramatta saMyamajIvana joI teozrInuM zaraNuM levAnuM nakkI karyuM. samajAvI doSothI vAryA. yuvAna bhAI-bahenone paNa vaDIlone pravrajyAnA mArge javA mATe teo ja nahIM, temanAM dharmapatnI paNa nitya vaMdana karatAM tema ja devadarzana, pUjA ane guruvaMdana AdimAM tatpara banyA. saM. 1989nA jeTha vada 11ne divase khaMbhAtamAM rasa letAM karyA. A pradezanAM nAnAM-moTAM zAsanakAryo ke matabhedo pUjyapAda AcAryazrI vijayadAnasUrIzvarajI mahArAjanA varada mATe teozrI sadA jAgRta rahetA. amalanera taraphano pU. A. zrI haste bhAgavatI pravajyA aMgIkAra karI ane pU. munizrI vijayatrilocanasUrijI mahArAjano vihAra cAlu hato. cAra-pAMca jazavijayajInA ziSya tarIke munizrI trilocanavijayajI nAme mAilanuM aMtara bAkI hatuM. pUjyazrI eka pachI eka vicAramAM ghoSita karavAmAM AvyA ane teozrInAM dharmapatnIne sAdhvIzrI guMthAI rahyA hatA. amalanera saMghanA matabheda miTAvI sarvanuM indrAzrIjI nAme jAhera karavAmAM AvyAM. kalyANa karIzuM. gurubaMdhune bheTIzuM. tevAmAM sAmethI kALa samI eka jenI jhaMkhanA UMDe UMDe varSothI bharI hatI te prApta thatAM embeseDara kAra AvI ane dhakko lAgyo. sAthenA zramaNabhagavaMto munizrI trilocanavijayajI saMyamasAdhanAmAM lAgI gayA. ane AsapAsanA sau bhegA thaI gayA. bhakto paNa AvI dAdAgurudevonuM ane potAnA gurudevanuM saMyamajIvana AMkha sAme pahoMcyA. amalanera lAvI upacAro zarU karyA. gAmegAmathI saMghanA rAkhI tapa-tyAga. jJAna-dhyAna, vaiyAvacca ane AjJAMkitapaNAne AgevAno ane bhAvika bhakto zAtA pUchavA AvavA lAgyA. "huM AtmasAtu karyA, gurusamarpaNabhAva ane guru-AjJA teozrIno zAtAmAM chuM. mArI ciMtA karazo nahIM. moTaravALAno koI doSa jIvanamaMtra banI gayo. teozrI tapasvI tarIke prasiddhi pAmyA. nathI, tene kAMI kahezo nahIM, laDhazo nahIM." Ama raTaNa cAlu teozrImAM eka bIjI paNa vizeSatA hatI ke, teozrI haMmeza hatuM. baMdhaka muni, gajasukumAla mahAtmA ane metAraka munine doSarahita gocarI vAparavA-lAvavAmAM sAvadhAna rahetA. anya, thayelA upasargo yAda kare che. potAnI vedanAne haLavI banAve che. sAdhuone vAcanAmAM paNa gocarInA 42 doSono evo suMdara pU. A. zrI vijayabhuvanabhAnusUrijI mahArAja ArAdhanA karAve khyAla ApatA ke sAdhuo te doSamAMthI bacavAno khyAla rAkhe che. "mahAtmA, jAgo cho ne? sAvadhAna! sAvadhAna! kharo vaLI, deha duHkham, mahA phalam' A maMtra teozrInA jIvanamAM avasara Avyo che." ane kharekhara mahArASTra nirAdhAra banyuM. UMDe sudhI vaNAI gayo hato. dehanuM duHkha sahana karavA zraddhAnuM haMsalo UDI gayo! dIpaka bujhAI gayo! gurudeva chellI kSaNa
Page #376
--------------------------------------------------------------------------
________________ 360 caturvidha saMgha sAdhI gayA. baMne bhava sudhArI gayA. samatAnA sAgara, khAMcAmAM zeThazrI jezIMgabhAI paTavAne ghera suzrAvikA karuNAvatsala, parahita-ciMtaka ane gurvAjJAmaMtrane jIvanamAM pradhAnabahenanI kukSie saM. 1940nA kArtika suda 11nA maMgala utAranArA pU. A. zrI vijayatrilocanasUrijI mahArAja dine thayo hato. saMsArI nAma cimanabhAI hatuM. teo nAnapaNathI sAhebanAM caraNe koTizaH vaMdanA! dhArmika abhyAsamAM ghaNI ruci dAkhavatA hatA. pa. pU. AcAryazrI pU. paMnyAsa zrI zivAnaMdavijayajI mahArAjazrInI preraNAthI vijayanItisUrijI mahArAjanA nikaTa paricayamAM AvI teozrI zrI Adizvara je. jainasaMgha, sonaI (ji. ahamadanagara)nA saujanyathI dharmakriyAmAM tattvajJa ArAdhaka tarIke atyaMta jANItA banyA. siddhacakrIrAdhana tIrthoddhAraka, mAlavadezoddhAraka ane dhamobhyAsa sAthe japa-tapamAM paNa vadhu rasa dAkhavavA mAMDyA. tyAM yogya vaye, mAtApitAnA AgrahathI temanAM lagna phUlIbahena sAthe zrI vardhamAna AyaMbila tapanA prakhara prasAraka karavAmAM AvyAM. te vakhatanA lokamAnasane mAna ApI teozrI pU. A.zrI caMdrasAgarasUrIzvarajI ma. muMbaImAM zeThazrI nagInadAsa karamacaMdanI peDhImAM dharma sAthe pU. AcAryazrI caMdrasAgarasurIzvarajI mahArAja zrI arthopArjananA praznane hala karavA joDAyA hatA. saMsAramAM paDyA vardhamAna AyaMbila tapa ane zAzvatI zrI navapadajI oLInI chatAM dharmabhAvanA evI ja prabaLa ane kAryarata hatI. teo ArAdhanAnA prasAraka tarIke vizeSa prasiddhi pAmyA hatA. vardhamAnatapanI oLInI saLaMga ArAdhanA, vItarAga prabhunI pUjyazrIno janma amadAvAda dozIvADAnI poLamAM kuvAvALA aSTaprakArI pUjA, vyAkhyAnazravaNa, sAMje pratikramaNa, parvatithie pauSadha Adi dharmapravRtti aneka ArAdhaka puNyAtmAo sAthe tasmai zrI gurave namaH pAyadhunI sthita zrI goDIjI jaina derAsara-upAzrayamAM karatA. goDIjImAM sAmAyika-pratikramaNa-pauSadha AdinI sAmUhika ArAdhanA prasaMgopAta thatI. temAM teozrI saunA lADIlA dharmanetA banI rahyA. temanI dekharekha ane doravaNI nIce anupama harSollAsathI dharmakriyAo thatI hatI. AvA 80-90 ArAdhakonI eka maMDaLI hatI ane tenA teo AgevAna hatA.' A sarva dhArmika pravRttionA phaLasvarUpe teozrIe muMbaImAM kuMbhAra TukaDAmAM bhADAnA makAnamAM zrI vardhamAna tapa AyaMbila khAtAnI sthApanA karI ane khUba prema, Adara ane khaMtathI aneka puNyAtmAone zrI vardhamAna AyaMbila tapamAM joDI AgaLa vadhAryA. mohamayI muMbaI nagarImAM AvI dhArmika pravRttiomAM aneka jIvone sAMkaLavA e ghaNuM kaThina kArya hatuM, paraMtu teozrI evAM kAryo saphaLatAthI pAra pADI khUba anumodanAne pAtra banyA hatA. cimanabhAI pU. AgamoddhArakazrInAM tAttvika vyAkhyAnothI khUba prabhAvita thayA hatA ane tenA pariNAme vairAgyanI bhUmikAe sthira thaI, saMsAranA kIcaDamAMthI nIkaLavA mathAmaNa karavA lAgyA. temanAM dharmapatnI phUlIbahenanI prabaLa mohadazA ane bAdhaka manovRttinA kAraNe dharmamArge doranAra upakArI pU. jaina zAsananA gaganagokhe camakatA paMcatArako A. zrI vijayanItisUrIzvarajI mahArAja paNa dIkSA ApavAnA (1) pU AgamoddhAraka bahuzruta A. zrI AnaMdasAgarasUrIzvarajI ma. sA. (2) 5.pU. A. zrI caMdrasAgarasUrIzvarajI ma. sA. prazna dvidhAmAM hatA, paraMtu cimanabhAIno saMkalpa daDha hato. aMte (3) mahopAdhyAya zrI dharmasAgarajI ma. sA. (4) pU.paM. zrI abhaya- pU. AgamoddhAraka AcAryadevazrInI hUMpha maLI. eka vakhata sAgarajI ma. sA. (5) pa.pU. A.zrI azokasAgara sUrIzvarajI ma.sA. goDIjImAM dharmakriyAmAM rasa letA 80 jeTalA ArAdhakone ema Jain Education Intemational
Page #377
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 31 hatuM ke cimanabhAI paristhitivaza dIkSA laI zake tema nathI, paraMtu AgamoddhArakazrInAM vyAkhyAnonA pracAra-prasAra mATe "siddhacakra' cimanabhAIe joradAra saMyama raMga rAkhyo. stavanAdi lalakArI mAsikanuM saMpAdana saM. 1986thI 1989 ane saM. 2003thI badhAMne saMyama tarapha vALavA abhigraha ApavA mAMDyo ane prAMte 2018 sudhI karyuM hatuM. A uparAMta, aneka graMthonuM saMpAdanakArya pote paNa vairAgyanA mArge bhAgavatI dIkSA grahaNa karI 'muni zrI ane nUtana graMthonuM lekhana paNa karyuM. pUjyazrI saM. 2019nA caMdrasAgarajI' nAme saMyamajIvanano svIkAra karyo. dIkSA bAda phAgaNa vada 6ne divase suratamAM samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA. pUjyazrIe jJAnAbhyAsamAM ekAgra banI siddhahema vyAkaraNa para pUjyazrInA 45-50 ziSyo-praziSyo vartamAnamAM vicArI rahyA prabhutva meLavyuM. zuddha pATho sAthe mULa mAtra chapAvI ane che ane zAsanaprabhAvanAthI pUjyazrInI pratibhAne ujvaLa AnaMdabodhinI' nAme suMdara vibhogya TIkA lakhI, vidvAnomAM prakAzathI zobhAvI rahyA che! koTi koTi vaMdana hajo evA agragaNya sthAna meLavyuM. pUjyazrInI pratibhA, vANI, zakti, tibhA, vANI, zakti, pUjyavarane! paDachaMda kAyA, meghamalhAra samo bulaMda avAja tema ja tyAga pU. sva. gacchAdhipati A.devazrI devendrasAgarasUrijI ma.sA.nA tapa-saMyamanuM ojasvI baLa saMghamAM aneka dharmakAryonI paraMparA paTTaprabhAvaka pU. A.devazrI naradevasAgarasUrijI ma.sA. tathA pU. vadhAranAruM nIvaDyuM. mAlavAnI-urjananI puNyabhUmimAM vazamAM gaNivaryazrI caMdrakItisAgarajI ma. pU. munirAjazrI paghakIrtisAgarajI tIrthakara zrI munisuvratasvAmInA zAsanakALamAM zrIpAla mahArAjA ma.nI preraNAthI mayAcaMdabhAInA AtmazreyArthe tathA ramaNabhAI ane tenA ane mayaNAsuMdarIe navapadajInI cirasmaraNIya ArAdhanA karelI dharmapatnI a.sau. lIlAvatIbAInI dhamarAdhanA anumodanA nimitte te sthAna jIrNazIrNa banI gayuM hatuM. teno pUjyazrIe AmUlacUla suputrI dinezabhAI, vijayabhAI, manojabhAI, satApabhAI- bAgacA uddhAra karAvI zrI siddhacakArAdhana tIrthanI punaH sthApanA karI. parivAra, dhAvaNagiri bhavya dharmazALA, AyaMbila khAtuM, jJAnamaMdira, bhojanazALA, saMyamajIvananA utkRSTa sAdhaka ane upAzraya AdinA nirmANa sAthe zrIpAla-mayaNAsuMdarInI navapada ArAdhanAnI bhUmi sAthe saMlagna prAcIna cha-sAta derAsarono mahAna tyAgI-tapasvI uddhAra karI, zrI kezariyAjInI dehapramANa te ja varNanI navI pU. AcAryazrI vijayaraMgasUrIzvarajI ma. pratimA bharAvI tenI sthApanA karI, je pratimA samakSa zrIpAla pUjyapAda AcAryazrI vijayaraMgasUrIzvarajI mahArAjano mahArAjA ane mayaNAsuMdarIe ArAdhana karela te pratimAjI janma vaDodarA pAsenA darAparA nAmanA eka nAnakaDA gAmamAM saM. hAla dhUlevAjImAM kezariyAjI tarIke prakhyAta che e lokoktine 1965mAM kArataka vada amAvasyAnA divase thayo hato. pitAnuM ciraMjIva banAvI. AthI samagra ujjaina jaina saMghano paNa nAma manasukhalAla ane mAtAnuM nAma gaMgAbahena hatuM. teozrInuM punaroddhAra thayo ane vikAsa thayo. mAlavAmAM paNa aneka janmanAma DAhyAlAla hatuM. Adarza mAtApitAnI chatrachAyAmAM gAmomAM jainadharmanI jhAMkhI banelI chAyAne tejasvI banAvI. bALaka DAhyAbhAIno uchera thayo hato. gAma sAva nAnuM hatuM tethI pUjyazrIne pAlitANAmAM pU. AgamoddhAraka AcAryadevanA dhArmika ane vyAvahArika zikSaNanI sagavaDa na hovAthI varada haste saM. 1998mAM gaNipada ane paMnyAsa padathI DAhyAbhAIne bhaNavA mATe pAlitANA tIrthakSetramAM Avela vibhUSita karavAmAM AvyA ane 2007nA mahA suda 10nA gurukuLamAM mUkavAmAM AvyA. dhArmika saMskArono vAraso maMgala dine pU. gacchAdhipati AcAryadeva zrI mANikyasAgara- gaLathUthImAM ja maLelo, tethI DAhyAbhAI khUba ja apramattabhAve sUrIzvarajI mahArAjanA varada haste surata-gopIpurAmAM dhArmika zikSaNa levA lAgyA ane ahIM AvanAra yAtrikonI mahotsavapUrvaka AcArya padathI alaMkRta karavAmAM AvyA. sevAbhakti karavAmAM paNa rasa levA lAgyA. prabhubhaktimAM to teozrIe navapada ArAdhaka samAja ane pachI zrI siddhacakra apAra ruci hatI ja, tethI siddhagirinI 99 yAtrA karI. vadhu ArAdhaka samAjanI sthApanA karI. Aje paNa prativarSe hajAro dhArmika abhyAsa karavAnI tAlAvelI lAgatAM teozrI mahesANAnI ArAdhako A samAjanI doravaNI nIce zrI siddhacakrajInI pAThazALAmAM dAkhala thayA. enAthI ya AgaLa bIjAM be varSa oLInI ArAdhanA kare che. pUjyazrIe zrI vardhamAna AyaMbila zivapurInI borDiMgamAM rahIne dhArmika abhyAsamAM sArI evI tapanI zrI navakAra mahAmaMtranA 68 akSara pramANa 68 oLI pragati karI. tyAra bAda temane pU. A. zrI vijayayazodevakarI hatI. tema ja navapadajInI 11 oLI karI hatI. pa. pU. sUrIzvarajI mahArAjano nikaTano paricaya thayo ane prAMte saM. Jain Education Intemational
Page #378
--------------------------------------------------------------------------
________________ 32 caturvidha saMgha, 1993nA kArataka vada pAMcamane zubha dine siddhAMtamahodadhi pU. karI-karAvI. saM. 204panA kArataka vada 4ne divase sakaLa AcArya bhagavaMta zrImad vijayapremasUrIzvarajI mahArAjanA varada saMghanI upasthitimAM, vizALa sAdhavarganI navakAramaMtranI akhaMDa haste aThThAvIsa varSanI bharayuvAna vaye bhAgavatI dIkSA aMgIkAra dhUna vacce, padmAvatInI ArAdhanA pUrvaka ane paMcamahAvratanA karI pU. A. zrI vijayayazodevasUrIzvarajI mahArAjanA ziSya uccAraNapUrvaka aMtima ArAdhanA karI samAdhipUrvaka A nazvara munizrI vijayaraMgajI tarIke ghoSita thayA. jagatamAMthI vidAya lIdhI-kALadharma pAmyA. samagra jaina samAjamAM ' dIkSAdAtA ane dIkSAguru-bane mahAtmAo ucca kakSAnA A samAcArathI gherA zokanI lAgaNI phelAI gaI. saMyamI, tapasvI ane tyAgI sUrivaro hatA tethI teozrIne paNa saujanya : zrI Adizvara che. jaina saMgha, sonaI saMyamajIvananI uttama tAlIma maLI, jJAna-tapanI uttama vRddhi | (ji. ahamadanagara), mahArASTra thaI ane aMtaraMga guNono vikAsa thayo. sevA-vaiyAvaccenA guNo mevADa dezoddhAraka : 400 aThThamanA mahAna tapasvI to prathamathI ja vikaselA hatA. kevaLa 6 varSanA dIkSA paryAya pachI pa. pU. A.zrI gurvAzAthI juduM comAsuM karIne vyAkhyAna ApavAmAM paNa adbhuta kuzaLatA prApta karI. saM. 2031nA kArataka vada 10 ne divase vijayajitendrasUrIzvarajI mahArAjazrI pUnA mukAme gaNi pada ane saM. 2032nA vaizAkha suda pAMcame mabhUmi rAjasthAnamAM pAdaralI gAma che. temAM dhUliyA mukAme paMnyAsa padathI vibhUSita karavAmAM AvyA. tyAra hIrAcaMdajI nAme eka suzrAvaka vasatA hatA. temanAM dharmapatnI bAda, mahArASTramAM pUjyazrInAM aneka prabhAvaka cAturmAsa thayAM. manubAInI kukSie saM. 1979nA vaizAkha vada 6ne divase eka teozrInI nizrAmAM pratiSThA, upadhAna Adi aneka mahotsavo anerI zAsanaprabhAvanA saha bhavya rIte ujavAyA. teozrInI - tane zrI gurave namaH | utkRSTa saMyamasAdhanA, vizALa jJAnaprApti, yazasvI zAsanakAryo karAvavAnI kuzaLatA Adi guNothI prerAIne saM. 2038nA mahA vada 6ne divase maMcara (pUnA) mukAme AcArya pade ArUDha karavAmAM AvyA. pU. AcAryazrI vijayaraMgasUrIzvarajI mahArAjanA viziSTa prabhAvathI mahArASTra ane khAnadezanA zrIsaMgho pUjyazrInA ati nikaTanA paricayamAM AvyA. junnaramAM saM. 2040mAM cAturmAsa sthita hatA tyAre niyama mujaba UbhA UbhA pratikramaNa karatAM ekAeka paDI javAthI jamaNA aMge lakavA (pakSaghAta)nI asara thaI ane tabiyata bagaDI. tyArathI teozrI nAilAje besaNAM karavA lAgyA. jIbha upara ajaba kAbU dharAvatA hatA. haMmezAM pAdavihAra karavAnA AgrahI hatA. tabiyata lathaDI pachI kayAreka DoLIno upayoga karatA. tabiyata lathaDyA pachI svajIvana vize vizeSa sabhAna thaI gayA hatA. ArAdhanAno vega paNa vadhAryo hato ane samAdhibhAvamAM savizeSa lIna rahetA hatA. ahamadanagaranuM comAsuM thayuM tyAre pratiSThAnAM kAryo pUjyazrI ane gurubaMdhu zrI vijayadhanapAlasUrIzvarajI mahArAjanI nizrAmAM suMdara rIte UjavAyAM hatAM. tyAra bAda pUjyazrInuM chelluM comAsuM (1) pa.pU.A. zrI premasUrIzvarajI ma.sA. (2) pa.pU. A. zrI saMgamanera mukAme thayuM. cAturmAsa daramiyAna suMdara ArAdhanA bhuvanabhAnusUrIzvarajI ma.sA. (3) pa.pU.A. zrI jItendrasUrIzvarajI ma. sA. (4) pa.pU.A. zrI guNaratnasUrIzvarajI ma.sA. O) -
Page #379
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 363 putraratnano janma thayo. putranuM nAma jeThamalajI rAkhyuM. zALAkIya ane pU. gurudevazrInI AjJAne vazavartIne saM. 2044nA phAgaNa zikSaNa laIne vepAradhaMdhArthe muMbaI AvelA jeThamalajIne pU. A. vada 3ne zubha divase rAjasthAnanA daloTa mukAme AcArya pade zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAjano pAvanakArI saMparka thayo ane ArUDha karavAmAM AvyA. anekavidha zAsanaprabhAvanA dvArA teo saMyamI banavAnA manorathavALA thayA. saMsAranI jaMjALamAM jinazAsanano jayajayakAra pravartAvanAra pUjyazrIno saMyamaparyAya jakaDAI cUkyA hovAthI A manoratha saphaLa banAvavA ghaNo 50 varSano che. pUjyazrI svastha ane prabhAvaka jIvana dvArA puruSArtha karavo paDyo, paNa aMte vijayI banIne saM. 2008nA dIrdhakALaparyata zAsanasevA karatA raho e ja prArthanA ane jeTha suda pAMcame muMbaI bhAyakhallAmAM saMyama svIkArIne muni zrI pUjyazrIne aMtaranI bhAvabhInI vaMdanA! jitendravijayajI mahArAja banyA ane gurupade pU. munivarya zrI bherutArakadhAma tIrthe 17 mahAna AcAryo tathA 600 bhAnavijayajI mahArAjane sthApita karyA. sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtonI nizrAmAM 20 hajAra bhAviko sAthe gurusamarpaNa, jJAnadhyAnanI tAlAvelI, tapaprema Adi aitihAsika bhavya aMjanazalAkA prasaMga dhAmadhUmathI UjavAyo. guNonA prabhAve thoDA ja samayamAM teozrIe addabhuta pragati saujanya : janaguNa ArAdhaka TrasTa, 151 gulAlavADI, muMbaI-4 sAdhI. pUjyazrInA nAnAbhAI gaNezamalajIe paNa vaDIla baMdhunA saMyamajIvanathI AkarSAIne be varSa bAda dIkSA lIdhI. muni zrI prakhara tapasvI, sAhityasarjaka ane mahAna jitendravijayajI mahArAja para gajabanI gurukRpA hatI, ethI zAsanaprabhAvaka : vardhamAna taponidhi, 224 thoDAM ja varSomAM jJAna-dhyAna ane tapa-japanAM kSetre pUjyazrIe aThThamatapanA ArAdhaka khUba ja suMdara pragati sAdhI. aThThama emano priya tapa. 400 pa.pU.A.zrI vijayabhAkarasUrijI ma.sA aTTama karIne A kSetramAM mahAna siddhi meLavI. taduparAMta karmasAhityanA sarjanamAM paNa suMdara phALo Apyo. pU. dAdA potAnA paropakArI ane prabhAvazALI vyaktitvane lIdhe gAdevanA kALadharma bAda teozrIe potAnI tirAdhikA ra jinazAsananA caturvidha saMghano jemanA pratye avihaDa rAga tarIke mevADane pasaMda karyuM. A pradezano ghaNI rIte uddhAra karavo rageragamAM vyApI vaLelo che tevA zrI vijayaprabhAkaravijayajI jarUrI hato. vizALa ane mahAna jinamaMdiro jarjarita thaI gayAM mahArAja paNa pU. A. zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAjanA hatAM, kayAMka maMdiro sArAM hatAM, to pUjakono abhAva hato. A samudAyamAM vinaya, viveka, mamatA, udAratA, vidvattA, badhI khAmIone najara samakSa rAkhIne pU. paMnyAsajI vyavahArakuzaLatA, paropakAritAne lIdhe atyaMta lokapriya jitendravijayajI gaNivare khUba ja kaSTo sahana karIne mevADamAM mahAtmAnI khyAti dharAve che. jyAM 25 jeTalAM jinamaMdiro vicaraNa cAlu rAkhyuM ane pUjyazrInA prayatnothI thoDAM varSomAM jinazAsananI Alabela pokArI rahyAM che, jyAMthI asaMkhya mevADa pradeza dharmajAgRti anubhavI rahyo. pUjyazrInI pAvanakArI bhavyAtmAo pravrajyAnA punIta paMthe paLyA che, te virAganagarI preraNAthI 200 maMdirono jIrNoddhAra thayo. 150 jeTalAM rAdhanapuramAM zeTha ratibhAI bhUrAbhAI dozInAM suzrAvikA maMdironI pratiSThAo thaI. 25 uparAMta upadhAnatapa thayAM. 45 dharmapatnI hIrAbahenanI ratnakukSie saM. 1992nA phAgaNa vada 1 dIkSAo thaI. 25 uparAMta pustako prakAzita thayAM, jemAM (dhuLeTI)ne divase teozrIno janma thayo. pUjyazrInuM saMsArI nAma rasabaMdho' nAmano 25 hajAra zlokamAM saMskRta-prAkRta graMtha pragaTa bAbubhAI hatuM. bAbubhAI kusaMgane pratApe bAlyakALamAM unmArge thayo che. pUjyazrInA mArgadarzana nIce 15 jeTalA jJAnabhaMDAro caDI gayA hatA, paraMtu pU. munivaronA satsaMge tarata ja sanmArge sthApita thayA. pUjyazrInA kuTuMbamAMthI ja che mumukSuoe dIkSA zA caDI gayA. cha varSanI kumaLI vaye AyaMbilanI oLI karavAnuM aMgIkAra karI che. mana thayuM ane hoMze hoMze karI. nAnapaNathI ja dhArmika saMskAro sudRDha ane suvikasita thayA. kuTuMba dhaMdhArthe muMbaI AvyuM, temAM mevADa pradezamAM aneka nAnAMmoTAM tIrthonAM jIrNoddhAra, parama zAsanaprabhAvaka suvizALa gacchAdhipati pU. A. zrI vikAsa, vistAra tathA rakSaNa mATe ane tene sakSama ane sudaDha vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanAM pravacanonI pragADha asara banAvavA bhagIratha ane satata parizrama uThAvavA badala thaI. mAtApitAnI dhArmika vRttie bAbubhAIne protsAhana pUruM pUjyazrIne "mevADa dezoddhAraka" tarIke oLakhavAmAM AvyA. pADyuM. teo saMyamajIvananA pUrvasaMskaraNa rUpa aneka vrata-niyamo teozrInI yogyatA pramANe, zrI saMghanI namra vinaMtIo thavAthI Jain Education Intemational
Page #380
--------------------------------------------------------------------------
________________ 364 caturvidha saMgha + , dhAraNa karavA lAgyA. jIvana saMyama mATe, mokSa mATe ja che evI daDha zraddhA sevavA lAgyA. rAtribhojana ke hoTalamAM khAvAnuM baMdha karyuM. Aso vada 8thI kArataka suda 5 sudhI miSTAnna letA nahIM. potAne vAparavA maLatA paisA dInaduHkhIne ApI detA. 14 varSanI uMmare cAra mitroe thoDA paisA bhegA karyA ane mahAvIra janmakalyANakanA divase 70 puNyavAnone eka AnAnI prabhAvanA karI hatI. bAbubhAInI A dharmapravRtti ane cAritrapravRttithI pitA ratilAla paNa khUba ja rAjI rahetA. teo icchatA ke potAnI hayAtImAM ja bAbulAlanI dIkSA thAya ane banyuM paNa ema ja. bhavatAriNI dIkSAdAtA pUjyapAda AcAryabhagavaMta zrImad vijayapremasUrIzvarajI mahArAjanI pAvaka nizrAmAM dAdaramuMbaImAM saM. 2010nA mahA suda 4ne zubha divase pravrajayA svIkArIne bAbubhAI 17 varSanI yuvAna vaye pU. A. zrI vijayamukticaMdrasUrIzvarajI mahArAjanA ziSya banI munizrI prabhAkaravijayajI nAme ghoSita thayA. atyAra sudhI temaNe pAMca upavAsa pAMca vakhata, cha upavAsa cha vakhata, sAta upavAsa, ATha aTTama pUrNa karyA. 24 bhagavAnanA caDhatA-UtaratA, vaLI caDhatA upavAsa agyAra vakhata, nava upavAsa traNa vakhata A so-oLI uparAMta eka hajAra AyaMbIla karyA che. temaja 16 upavAsa, 30 upavAsa, 33 upavAsa, AyaMbila, 100 oLI pUrI thaI gaI che. pUjyazrInI vardhamAna tapanI 95mI oLI nimitte 99 choDano bhavya udyApana 42 upavAsa karIne jaina jagatamAM tapasvIone mahotsava tema ja 94 ane 96mI oLI nimitte bhavya preraNA mATe krAMti sarjI che. atyAra sudhI AyaMbilo ujamaNAM amadAvAda-navaraMgapurAmAM UjavAyAM hatAM. evI ja 5070 temaja tIrthaMkara tapanA AyaMbilo paNa rIte, pUjyazrInI preraNA ane nizrAmAM 20 jeTalAM ujamaNAM, 1000 karela che. 60 hajAra kilomITarathI vadhAre 15 cha'rIpAlita yAtrAsaMgho amadAvAda, jAmanagara, borasada pagapALA vihAra temaja saurASTra, gujarAta, mahArASTra, Adi sthAnomAM upadhAnatapanI ArAdhanA, aneka bhavyAtmAone bihAra bhAratanA dasathI bAra rAjyamAM temaNe dharma dIkSA pradAna, 15 jeTalA navA saMghonI sthApanA ane sthiratA, 40 jeTalAM nAnAMmoTAM jinamaMdironAM nirmANa, pAMca derAsaronA pamADyo che. jIrNoddhAra, aneka upAzrayonuM nirmANa, 13/14 pAThazALAonI gurukapAnA baLe ane phaLasvarUpe pUjyazrImAM sAdhanA- sthApanA Adi mahAna prabhAvaka kAryo thayAM che. pUjyazrIe svAdhyAya-zAsanasevAnA anekAneka guNono vikAsa thayo. sva-para amadAvAdamAM zrI kRSNanagara jaina saMgha ane zrI bApunagara jaina kalyANanI pravRttiomAM tapazcaryA e saMyamajIvanano pAyo che. saMgha AdinI sthApanA karAvI che. teozrI dvArA jyAM saMgho pUjyazrIe to saMsArIpaNAmAM paNa tapa-sAdhanA para vizeSa ruci sthapAyA. e Aje sArI rIte vikAsa pAmyA che. 20 gharono darzAvI hatI. sAdhupaNAmAM to A guNano anekagaNo vikAsa saMgha 1600 ghara sudhI pahoMcyo che. jyAM jyAM cAturmAsa thayAM thayo. pUjyazrIe Aja sudhImAM chaThThanAM pAraNe chaThTha-eka mAsa, che. tyAMnA zrIsaMghomAM ArAdhanAnAM pUra UmaTyAM che. dAnacAranAM pAraNe cAra-eka mAsa, pAMca upavAsa pAMca vArathI zIla-tapa-bhAvanAnA DaMkA vAgyA che. saM. 2047mAM 9 mAMDIne 9, 10, 11, 12, 13, 20, 30, 33, 42 derAsaronI pratiSThA, 2019mAM sAta derAsaramAM pratiSThA upavAsanI ArAdhanA doDha varSamAM karI che. Aja sudhImAM sattara pUjyazrInI preraNA-nizrAthI thaI che. rAjakoTamAM raiyA roDa tathA so uparAMta upavAsa karyA che. vIzasthAnaka tapanI oLI, 108 zramajIvI sosAyaTI naM. 3mAM zikharabaMdhI derAsaro baMdhAyAM che. Jain Education Intemational
Page #381
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA. 365 vardhamAnanagaramAM saM. 2047nA cAturmAsamAM anekavidha divase pAlitANAmAM pU. A. zrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI tapArAdhanAo ane anuSThAno thayAM che. pUjyapAda AcArya mahArAje gaNi pada, saM. 2044nA phAgaNa vada 3ne divase bhagavaMta zrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanA svargavAsa amadAvAdamAM pU. A. zrI vijayamitrAnaMdasUrIzvarajI mahArAjanA nimitte, temanI dIrdha ane ujvaLa saMyamasAdhanAnI varada haste paMnyAsa pada ane saM. 2046nA phAgaNa suda 11ne anumodanArthe bhavya mahotsava teozrInI nizrAmAM UjavAyo che. zubha divase borasada mukAme pU. A. zrI vijayarAjatilakapUjyazrInAM apramatta jIvanacaryA, satata AtmaciMtana ane sva- sUrIzvarajI mahArAjanA varada haste AcArya pada pradAna karavAmAM para kalyANanI tIvra bhAvanAnA kAraNe saMgha ane zAsananAM aneka AvyAM. padapradAnanA A divase, prasaMgane anulakSIne borasadamAM kAryo susampanna banI rahyAM che. 2059mAM borasadanA jIrNoddhAra pAmI rahelA zrI AdinAtha jinamaMdira mATe sAruM phaMDa comAsAmAM paryuSaNa ane aThThAI karI AThe divasanAM be thayuM. borasadamAM tAjetaramAM 2059mAM upAzrayanA jIrNoddhAra vyAkhyAna choDIne badhAM vyAkhyAna vAMcyAM hatA. mATe 27 lAkhanuM phaMDa karela ane nUtana upAzrayanuM udghATana karI pUjyazrInI mahAna tapazcaryAo ane zAsanaprabhAvanAnAM vidyAnagara cAturmAsa karela che. bahAragAmanA saMghoe tema ja aneka kAryonI jema teozrInuM adhyayanaphaLa thoDuM thoDuM paNa bhavya bhAvikoe jainamaMdiramAM devadravya ane svadravya arpaNa karI suMdara che. vividha graMtho ane sAhityanA talasparzI adhyayanane lIdhe lAbha lIdho. jIvadayAmAM paNa anumodanIya phALo noMdhAyo. A pUjyazrInI vidvattA ane vaktatvazaktino adabhata vikAsa sadhAyo prasaMge pUjyazrInA saMsArI saMbaMdhIoe paNa dravyano anupama che. teozrI madhura ane saraLa vANImAM gahana ane bhAvapUrNa savyaya karyo hato. sAdhanA-ArAdhanAmAM utkRSTa sthAne birAjatA pravacano karavAmAM kazaLa che. teozrInAM prabhAvazALI pravacanothI A sUrivara nirAmaya dIrdhAyuSya pAmIne zAsanaprabhAvanAnAM prerAIne aneka bhAviko. khAsa karIne, yuvAvargamAM dharmajAgatinA sarvotkRSTa kAryo saphaLatApUrvaka pAra pADatA raho ane te mATe juvALa AvyA che. evI ja rIte, potAnA agAdha abhyAsanA zAsanadeva pUjyazrIne saMpUrNa svAthya bakSo evI abhyarthanA sAthe phaLasvarUpe pUjyazrIe sAhityanuM vipula sarjana karyuM che. pUjyazrInAM caraNomAM koTi koTi vaMdanA! lokopakArI-lokabhogya sAhityasarjanamAM teozrI agresara rahyA mahArASTra mAlegAvamAM lAkhkhonA phaMDathI 68 tIrtha maMdira che. dharma, adhyAtma, samAja, vijJAna Adi viSayone sAMkaLIne banAvela che. vartamAna saMdarbhamAM dharmasaMsthApanA ane jainadarzananI mahattA - pUjyazrInA aMtaramAM audAryatA, AMkhomAM nirmaLatA, pratipAdita karatA 40 thI vadhu graMtho racyA che, jemAM 'vijJAna svabhAvagata saraLatA, sArvatrika sAdagI, saMgha paropakAra ane jainadarzana' bhAga 1-2, "saMskRtinuM vijJAna', "zramaNo parAyaNatA-paraspara AtmIya sadbhAva dvArA zrI saMghanI pAsakanuM jhagamagatuM jIvana", "vilaya cinagArI', "preraNAnI samanvayatA mATeno prayatnonA utkRSTa guNavaibhava Adara bhAvathI paraba', "mahAmaMtranuM vijJAna', "jIvanamAM maunano camatkAra', mastakane jhukAvanAro che. vItarAgavacananuM sarvazreSTha vijJAna', "sApekSavAdanuM vijJAna', premasUridAdA', 'jIvananuM amRta", "AtmavAda', "jIvana ane 2060mAM vallabhavidyAnagaramAM comAsAnA bhavya vrato', 'krodhano dAvAnaLa ane upazamanI gaMgA', 'ciMtananuM sAmaiyA bAda sAdharmika vAtsalya tathA ziravaDa karatA pUrNa thayuM. caitanya', "AcArasaMhitA', "adezya eTama bomba', "rAtribhojana darekane 45 rUpiyAthI tathA goLanA ravAthI bahumAna thayuM. kema nahi?', "bALabhogya navakAra', "dharmanuM vijJAna', 'sArthavAha', caMdramaNi tIrtha peDhI banAsakAMThAmAM 2034mAM navA DIsAmAM mAruM vahAluM pustaka', "pustakanI sAthe', ciMtananI sAthe sAthe cosaTha pahorI pauSadha bhAIbahena maLIne sADAcAraso karAvyAM praznotarI Adi nUtana zailIthI lakhAyelA graMtho che. vijJAna hatAM. 2061nuM comAsu rAjakoTa zramajIvI sosAyaTImAM saMpanna viSayaka graMthonI to hajAro nakalo khapI gayelI che ane thayuM. 2035mAM vAvamAM temanI nizrAmAM bhojana pratikramaNa karatA dezavidezamAM lokapriya paNa thayelI che. bhAbharamAM 2036mAM bassothI aDhIso jaNa puraSo pratikramaNa karatA hatA. evI anekavidha zAsanaprabhAvanA dvArA bahumukhI pratibhAne upasAvatA sAdhuvarane saM. 2041mAM mAgazara suda 6ne saujanya: zrI kIrtikumAra mANekalAla parivAra borasada zrI varSAbena bhUpendrabhAI naTavaralAla, vallabhavidyAnagara Jain Education Intemational
Page #382
--------------------------------------------------------------------------
________________ 366 caturvidha saMgha vardhamAnataponidhi AcAryabhagavaMta ane sAvadha rahevuM joIe, te dareka mAtapitAe A zrImad vijaya guNayazasUrijI mahArAjA AcAryabhagavaMta pAsethI zIkhavuM joIe. traNa varSanA abudha bALakane preraNA karI, AyaMbilanA tapa jevuM tapa karAvavuM hoya zrImad vijaya guNayazasUrijI mahArAjAmAM vAtsalya, tyAre tene pAra utAravA mATe keTalA vAtsalya ane kunehapUrvaka vidvattA ane vicakSaNatAno virala triveNI saMgama jovA maLe che. bALakamAM zubha bhAvono saMcAra karavo joIe, tenI kaLA vardhamAnataponidhi AcAryadeva zrImad vijaya guNayaza- vardhamAnataponidhi AcAryabhagavaMtane jANe sahaja sAdhya che. sUrijI mahArAjAnuM vyaktitva gheghUra vaDalA jevuM virATa ane jaina kuLamAM janma dhAraNa karanAra bALakane bacapaNathI ja zItaLa chAMyo ApanAruM che. AcAryabhagavaMtanA sAnidhyamAM sAdhunAM darzana karAvatI vakhate eka ja vAta karavI joIe ke, nAnakaDA bALakathI laI jenA mAthe paLiyAM AvI gayAM che, tevA "beTA! tAre paNa eka divasa AvA sAdhu banavAnuM che" ane vRddhane paNa evI kudaratI sAMtvanA prApta thAya che ke, mAre mAthe putra jyAre mahAbhiniSkramaNane paMthe saMcaravA mATe thanaganavA mAMDe eka evA vaDIlanI chatrachAyA che ke, jeo mane sukhamAM ane tyAre tenA paMthamAM rahelA avarodho kevI caturAI ane duHkhamAM, AMdhImAM ane tophAnamAM sAtha Apaze, Apaze ane dUraMdezIpUrvaka hala karavA, te bAbatamAM paNa vardhamAnataponidhi Apaze ja. sAdhanAnA vikaTa patha upara pA pA DagalI mAMDatA AcAryabhagavaMte potAnI kuzAgra buddhi puravAra karI ApI che.' bAlamunione AcAryabhagavaMte je kuneha, dhIraja, sahiSNutA, vardhamAnataponidhi AcAryabhagavaMtazrInI A bALamAnasane saumyatA ane saMvedanAthI saDasaDATa doDatA karI dIdhA che, tenA pArakhIne sAdhanAne paMthe caDAvavAnI adbhuta sUjhano lAbha temanA uparathI lAgyA vinA rahetuM nathI ke sAdhaka avasthAmAM bALa saMsArI putrane ja maLyo che, tevuM paNa nathI. vardhamAnataponidhinA mAnasanA temanA jevA acchA niSNAMta jaina saMghanI bahAra dIvo tAraka gurudeva gacchAdhipatizrI vijaya rAmacandrasUrIjI laIne zodhavA jaIe to paNa maLe nahIM. moTI moTI mahArAjAe temanI A vilakSaNa zaktine pArakhI aneka bALa yunivarsiTInA cAilDa sAyakolojInA prophesaro jo munionA jIvanaghaDataranI gaMbhIra javAbadArI temane soMpI hatI, vardhamAnataponidhi AcAryabhagavaMta pAse Ave to temane jarUra je temaNe TAMkaNAM mArI manohara mUrtinuM ghaDatara karatA zilpInI bALamAnasane ghaDavAnI bAbatamAM aneka navA pATho zIkhavA maLe. khUbIthI nibhAvI hatI. AcAryabhagavaMta zrImad vijaya guNayazasUrijI AcAryabhagavaMte saMvata 2023mAM bhAgavatI dIkSA grahaNa mahArAjAe jainazAsanane jo koI sauthI moTI bheTa ApI hoya karI, te agAuthI ja AkarI tapazcaryAne potAno jIvanamaMtra to te pravacanaprabhAvaka AcAryadeva zrImad vijaya kIrtiyazasUrijI banAvyo hato. dIkSAnAM pAMca varSa agAu temaNe dIkSA na levAya mahArAjA che. Aje pravacanaprabhAvaka tarIke samagra jaina saMghamAM tyAM sudhI cha vigaInA tyAgano bhIkha saMkalpa karyo hato. A samyajJAnano aciMtya prakAza pAtharI rahelA AcAryadevane kALamAM to teo chaThThanA pAraNe chaThTha karatA ane pAraNAmAM vaLI bAlyavayamAM je preraNAnAM pIyUSa pAvAmAM AvyAM, tenA kAraNe AyaMbilanuM tapa karatA. A rIte traNa divase eka ja vakhata Aje teo nIDaratAthI ane vizlatAthI zAsananI rakSA ane vAparavA besatA. tyAre paNa teo roTalI ane bhAta jevo taddana prabhAvanAnAM aitihAsika kAryo karI rahyA che. potAnA saMsArI lukhkho AhAra ja grahaNa karatA. dIkSA prApta thaI te pachI temaNe putrane saMyamane mArge vALavA mATe vardhamAnataponidhi vardhamAnatapanI 100 oLI cittanI atyaMta prasannatA ane AcAryabhagavaMte je makkamatA, dhIraja, saMkalpabaddhatA ane abhuta samatApUrvaka pUrNa karI. jenuM pAraNuM paramatAraka gurudeva aDagatAnuM pradarzana karyuM, te jaina saMghanAM dareka mAtApitAo mATe gacchAdhipatizrI vijaya rAmacandrasUrijI mahArAjAnI pavitra udAharaNIya che. chatrachAyAmAM ja karyuM. temAM paNa 97mI oLImAM vacce jaina zrAvaka potAnA putrane jo vyAvahArika zikSaNa mAsakSamaNa karI pAraNAM karI satata AyaMbilanuM tapa cAlu ja ApatI zALAmAM abhyAsa karavA na chUTake mUke to paNa AjanI rAkhyuM. ATalI ugra tapasyA karatAM karatAM vardhamAnataponidhi bhautikavAdI keLavaNInA viSanI asaramAM te sapaDAI deva, guru AcAryabhagavaMtanI sevA, bALamunione abhyAsa, vihAra, tema ja dharmane na bhUlI jAya te mATe vAlI tarIke keTalA saciMta gaucarI, svAdhyAya vagere pravRttio sAhajika rIte cAlu ja
Page #383
--------------------------------------------------------------------------
________________ che. tavArIkhanI tejachAyA 36o, rAkhatA. ugramAM ugra tapazcaryA daramyAna paNa temanA caherA upara gulAba samAna temanA putra AcArya zrI kIrtiyazasUrijI mahArAja prasannatA ane saumyatAno mahAsAgara hiloLA leto jovA maLe dvArA zAsanaprabhAvanAnI suvAsa phelAtI jovA maLe che. vardhamAna taponidhizrIjIno janma banAsakAMThAnA Aje 80 varSanI jaipha vaye paNa pUjya AcArya zrI vijaya bhorolatIrtha mukAme 1980nI sAlamAM mAtA rojIbahenanI guNayazasUrijI mahArAjA eka yuvAnane zaramAve evI dhagaza kukSie thayo hato. ane skUrtipUrvaka zAsananI rakSA-prabhAvanAnAM kAryo karI rahyA che. teozrInI dIkSA mahArASTranA murabADa mukAme vikramanI temanA hAtha nIce taiyAra thayelA aneka bALamunio Aje 2023nI sAle thaI hatI. te ja rIte teonI gaNi padavI surata AcArya, upAdhyAya, paMnyAsa gaNi vagere pade ArUDha thaI mukAme vikramanI 2050nI sAle itihAsamAM suvarNa pRSTha aMkita jainazAsananI anupama sevA karI rahyA che. thAya te rIte saMpanna thaI hatI, to vaLI paMnyAsa-upAdhyAya ane teozrIe potAnA jIvanakALa daramyAna aneka tapo AcArya padathI teone vikramanA 205nI sAlanA zreSThatama jIvanamAM AcaryA che, jemAM zreNItA-siddhitapa, varSItapa jevAM muhUrta sthApita karAyA hatA. duHsAdhya tapono samAveza thAya che. vardhamAna tapa temaNe utkRSTa jene paNa tapadharmamAM AgaLa vadhavuM hoya tene teozrInA rIte karyuM hatuM. saMyamajIvananI prApti mATe temaNe aneka saMdharSono AzIrvAda susaphaLa nIvaDe che. sAmano veThavo paDyo hato. vardhamAnataponidhizrIjInAM caraNomAM zatazaH vaMdanAvalI. potAnA saMtAnane eka paNa kusaMskAra nAnapaNamAM paDI na pU. munizrI nirmaladarzanavijayajI ma.nI preraNAthI bhArola jAya te mATe jhINAmAM jhINI kALajI lIdhI hatI. saMskAronI tIrthanivAsI mahetA nathubena harilAla devacaMda saMghavI parivAranA suvAsa potAnA saMtAnamAM phelAya te mATe temaNe suMdara mALInuM saujanyathI kArya karyuM hatuM, jene kAraNe zAsanarUpI bagIcAmAM suMdara majAnA siddhAcala samaru sadA soraTha deza mojAra, manuSya janma pAmI karI vaMdu vAra hajAra... jAya _ che. 9. A la na karI zake ane A rIta : kaDI che : Jain Education Intemational Jain Education Intermational
Page #384
--------------------------------------------------------------------------
________________ 368 zAstrajJAnanA vidyA vAridhio paNa dhamA sarvajJa prabhunA zAsananI ajoDatA tenA avvala ane aDhaLaka zAstrakhajAnAne AbhArI che. jaina zAsanano bhavya jJAnakhajAno mAtra tenA zrutabhaMDAromAM ja sacavAyelo nathI, paNa jIvaMta zrutabhaMDAra samA zrutadharo vizALa saMkhyAmAM Aje paNa vidyamAna che. pAMca praharano svAdhyAya e zramaNajIvananI nityakriyA che. sUtra ane arthanuM viniyojana e jaina zAsananI AgavI zrutaparaMparA che. sva-para darzananAM zAstronuM gahana adhyayana karIne vidvattAthI opatA vidyAvAridhi samA sUrivaro ane munivarothI jaina zAsana dIpe che. jainAgamonA prakAMDa vidvAnothI jaina saMgha Aje paNa samRddha che. dArzanika granthonA abhyAsIo, vyAkaraNa ane nyAyazAstranA pAraMgato, prAkaraNika granthonA vidvAno tathA jyotiSa ane zilpazAstra jevA vidhAzAstranA pAragAmIo paNa Aje jaina saMghamAM vidyamAna che. zruta-adhyayananI sAthe saMskRta-prAkRta-gurjaragirAmAM abhinava granthonuM sarjana karanArA zAstrasarjako paNa Aje dRSTigocara thAya che, te vartamAna jaina saMghanuM UMcu gaurava che. A zAstravettAoe jainazAsanamAM eka navo ja yuga pravartAvyo che, apUrva cetanA pragaTAvIne abhinava saMskAro ApyA che. bhinnabhinna viSayanA niSNAMtoe potAnA samagra jIvanane tapa, tyAga, saMyama ane svAdhyAyanI suvizuddha ArAdhanA karavApUrvaka jinazAsananI sevA, rakSA ane prabhAvanA karavAmAM joDI dIdhuM hatuM. guNaratnanA sAgarasamAna AvA aneka pUjyo ane AvA prakhara vidyAvAridhione koTizaH vaMdanA! zrI saudharma bRhattapAgacchIya (tristutika) mahAna zAsanaprabhAvaka, kriyoddhAraka ane 'zrI abhidhAna rAjendra vizvakoSa'nA sarjaka pU. AcArya pravarazrI vijayarAjendrasUrIzvarajI mahArAja zrI saudharma bRhattapAgacchIya paraMparA bhagavAna mahAvIranA pAMcamA gaNadhara bhagavaMta zrI sudharmAsvAmIthI akhaMDapaNe pravartamAna che. e paraMparAmAM 58mI pATa para samrATa akabara pratibodhaka mahAna AcAryazrI vijayahIrasUrijI mahArAja thayA. e paraMparAmAM 62mI pATe zrI vijayaprabhasUrijI, 63 mI pArTa kriyodvAraka zrI ratnasUrijI ane 67mI pATe zrI pramodasUrijI mahArAja thayA. zrImad vijayarAjendrasUrijI mahArAja emanA ja ziSya hatA ane 68mI pATe teozrI AcAryapade AvyA. prAtaHsmaraNIya zrImad vijayarAjendrasUrIzvarajI mahArAjanA pUrve yativargamAM zithilAcAra vyApI gayo hato. zramaNasaMskRti chinnabhinna thaI rahI hatI. AvA samaye jainasaMghane prabhAvaka mahApuruSonI atyaMta AvazyakatA hatI. AvA kaparA kALamAM te vakhate ja kriyoddhAraka mahApuruSo thayA. temAM zrImad vijayarAjendra sUrIzvarajI mahArAja eka samartha kriyoddhAraka hatA. For Private caturvidha saMgha Personal Use Only jiyone ane zrI bivAna rAjendra viyonA sarjaka vidhAyakaH svavIyapara banI nIcalI sAme cIcapImathA tasmai zrI gurava namaH mahAna kriyoddhAraka ane zrI abhidhAna rAjendra vizvakoSanA sarjaka pa.pU. A. zrImad vijayarAjendrasUrIzvarajI ma.sA.
Page #385
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA zrImo janma saM. 1883nI sAlamAM poSa suda 7nA divase bharatapuramAM thayo hato. pitAnuM nAma RSabhadAsa, mAtAnuM nAma kesarabAI ane temanuM potAnuM nAma ratnarAja hatuM. mANekacaMda temanA vaDIla baMdhu hatA ane premA temanI nAnI bahena hatI. ratnarAja nAnapaNathI ja lAgaNIzIla, sAhasika tema ja dharmAbhimukha hatA. 14-15 varSanI vaye teo potAnA vaDIlabhAI sAthe jyAre kesariyAjI tIrthanI jAtrAe gayA hatA tyAre pAchA pharatI vakhate jayapura pAsenA aMbara gAmanA rahevAsI zeTha kanaiyAlAlajIne bhIlonA humalAthI bacAvyA hatA ane temanI putrInI vyaMtarabAdhA dUra karI hatI. temanAM parAkrama ane paropakArathI zeThazrI prabhAvita thayA. temane potAnI putrInuM sagapaNa ratnarAja sAthe karavAnI bhAvanA thaI ane temaNe potAnI bhAvanA ratnarAjane jaNAvI, paNa ratnarAje spaSTa zabdomAM kahyuM ke "huM to tyAgamArgano pathika chuM. saMsAranAM baMdhanamAM paDavAnI mArI icchA nathI." jAtrA pachI teo potAnA vaDIla baMdhu mANekacaMda sAthe vepArArthe silona sudhI gayA ane ghaNI saMpatti prApta karIne pAchA bharatapura AvyA. temanAM mAtApitAnI temaNe khUba sevAbhakti karI. kALakrame temanAM mAtApitAnuM dehAvasAna thayuM. pachI moTAbhAInI anumati meLavIne 21 varSanI yuvAna vaye ratnarAje pU. A. zrI pramodasUrijI mahArAjanA upadezathI prabhAvita thaIne udayapuramAM yatizrI hemavijayajI mahArAja pAse zrI pramodasUrijInA ziSya tarIke cAritra grahaNa karyuM. yatizrI ratnavijayajI nAma dhAraNa karyuM. paNa zrImad pote eka zuddha zramaNajIvana jIvavA mAgatA hatA. AthI saM. 1926nI sAlamAM aSADha suda 10nA divase pote jAvarAnagaramAM zrIpUjyapadanA samasta vaibhavano tyAga karyo ane kriyoddhAra pUrvaka zrI dhanavijayajI ane pramodarucijI sAthe saMvegI sAdhupaNuM svIkAryuM. zrImaddnA jIvananuM jAgatika mahattvanuM kArya che 'abhidhAna rAjendra' nAmanA vizvakoSanI racanA. A vizALakAya koSa sAta bhAgamAM pUrNa thayo che. jaina AgamanAM rahasyone ukelavAnI A koSa Masterkey che. dasa hajAra pAMcaso chAMsaTha pRSThomAM lagabhaga sATha hajAra zabdonI samagra vyAkhyA karavAmAM AvI che. A koSa eTale mAtra zabdonA arthono ja saMgraha nathI, paNa emAM zabdathI"saMbaMdhita matamatAMtara, itihAsa ane vicAronuM paNa pUrepUruM vivecana che. nyAya, darzana, jyotiSa, dharma, alaMkAra ityAdi viSayaka pramANo emAM upalabdha che. tema ja zabda, utpatti ane liMgabheda sAthe te kayA ThekANe kayA arthamAM vaparAyo 369 che tenA badhA ja saMdarbho A koSamAM upalabdha che. A eka evo saMdarbhagraMtha che ke emAM zramaNasaMskRtino eka paNa zabdasaMdarbha chUTyo nathI. zabdanA mULa sAthe teno kramika vikAsa paNa Apelo che. 'abhidhAna rAjendra'nI racanA karIne zrImade vizvapuruSonI zreNImAM potAnuM sthAna surakSita karyuM che. zrImadnuM samagra jIvana ane tenuM jIvaMta pratIka A 'abhidhAna rAjendra koSa' che, je vizvasaMskRtinuM avismaraNIya maMgalAcaraNa che. 63mA varSamAM temaNe A graMtharacanAno prAraMbha siyANA (rAjasthAna)mAM saM. 1946mAM karyo hato ane sADAcauda varSamAM A graMtha saM. 1960mAM suratamAM pUro karyo hato. sAhityanI samRddhimAM Apato A mahAgraMtha jijJAsuo ane abhyAsuo mATe eka aNamola khajAno che. A uparAMta, zrImade nAnAmoTA kula 61 graMthonI racanA karI che. temAM abhidhAna rAjendra', 'pAIa sadaMburI', 'zrI kalpasUtra bAlAvabodha', 'kalpasUtrArtha prabodhinI', 'zrI siddhacakrapUjA', zrI mahAvIra paMcakalyANaka pUjA', 'devanaMdanamALA' ityAdi graMtho prasiddha che. zrImad vijayarAjendrasUrIzvarajI mahArAja ugra tapasvI paNa hatA. kriyoddhAra pachI potAnA zrAmaNyanI vizeSa zuddhi karavA mATe teozrIe ugra tapasvInuM jIvana svIkAryuM. Atmazuddhi mATe teozrIe sarvaprathama abhigraha dhAraNa karavA zarU karyA. abhigrahanI pUrti mATe teozrIne ghaNI vAra sAta-sAta divasa sudhI nirAhAra rahevuM paDatuM hatuM. teozrIe AjIvana caumAsI parvano chaThTha ane saMvatsarI parvano aThThama karyo. e sivAya baDA kalpano chaThTha, dara varSe caitrI ane Aso mAsanI oLI tathA dara mahine 10nuM ekAsaNuM karatA hatA. e sivAya mAMgInuMgI pahADanAM jaMgalomAM teozrIe cha cha mahinA sudhI aThThAInA pAraNe aThThAI karIne navakAra maMtranI ArAdhanA karI hatI. mAMgItuMgI parvata, svarNagiriparvata (jAlora) ane modarAnuM cAmuMDavana e badhAM sthAno teozrInAM tapasyAsthAna hatAM. zrImade potAnA jIvanamAM aneka dhArmika tema ja lokopayogI kAryo karyAM che. svarNagiri tIrthanAM jinAlayomAM bharelA zAstragraMtho bahAra kaDhAvI rAjAnA kabajAmAMthI mukta karAvI teno uddhAra karyo. mohanakheDA tIrthanI sthApanA karI. evI ja rIte, teozrIe koraTAjI, bhAMDavapura ane pAlanapura tIrthano paNa uddhAra karyo. aDhIso varSothI samAjamAMthI bahiSkRta karAyelA cIrolA ane AsapAsanAM ATha gAmonA saMghonA 500 parivArano teozrIe uddhAra karyo. nAnImoTI kula 27 pratiSThAaMjanazalAkA karAvI, jemAM sauthI mahAna prakharatama kArya
Page #386
--------------------------------------------------------------------------
________________ 360 rAjasthAnanA itihAsamAM 300 varSamAM pahelI vAra AhoramAM 900 pratimAonI aMjanazalAkA karI ane sauthI mahattvapUrNa ghaTanA vItarAga pratimAnI sAthe vAtacIta karavI ane tenAthI prabhAvita 700 sthAnakavAsIoe muhapatti choDI mUrtipUjAne svIkArI. A rIte jAvarA, maMdasaura, nImaca ane nimbAheDAnA seMkaDo jainone prabhupUjAnA anupama mArgamAM joDyA. AvI rIte, dharmanAM tema ja lokopakAranAM aneka kAmo karI zrImade potAnA jIvanamAM akhUTa yaza upArjita karyo. 80 varSanuM dIrghAyu bhogavI teozrI saM. 1963mAM poSa suda 6nI rAtre rAjagaDha mukAme svargavAsI thayA. dhanya e sAdhujIvana! koTi koTi vaMdanA e sAdhuvarane! pa.pU. A.zrI jayaMtasenasUrijI ma.sA.nI preraNAthI koraDIyA DAhyAlAla nAnacaMda parivAra nArolIvALAnA saujanyathI vividha dharmagraMtho ane pUjAonA racayitA pU. AcAryazrI dhanacaMdrasUrIzvarajI ma. ramaNIya rAjasthAna pradeza, AvI zauryabhUmimAM 'kisanagaDha' nAme eka prasiddha nagara AvyuM che. tyAM eka dharmamUrti zreSThIvarya rahetA hatA. temanuM nAma hatuM bhAgyavaMta RddhikaraNajI. emanAM dharmapatnI hatAM saubhAgyavatI acalAdevI. kaMku caupaDA emanuM gotra hatuM. pati RddhikaraNa ane ardhAMganA acalA potAnA jIvanane ArAdhanAthI ujjvaLa banAvI rahyAM hatAM. teonA jIvanamAM eka divasa evo Avyo ke avismaraNIya banI rahyo. saM. 1896nA caitra suda 4nA e divase acalAdevInI kUkhe eka puNyAtmAe janma lIdho. e bALakanuM nAma dhanarAja pADyuM. bALaka dhanarAjanA suDoLa zarIra ane bhavya lalATamAM bhAvinAM cihna aMkAyAM hatAM. abhyAsa karatAM karatAM dhanarAja dhArmika graMthonuM paThana-zravaNa paNa karatA rahyA. aneka duHkhothI bharelA A saMsAramAM koI paNa jIva sukha ke zAMti karI ja zakyuM nathI. je bhautikatAno tyAga kare che tene ja AdhyAtmikatAnI prApti thAya. temAM devasuragacchIya dhAnerAnI zrIpUjya gAdInA yativarya zrI lakSmIvijajI sAthe dhanarAjano suyoga thayo. temanA sadupadezathI dhanarAjanI vairAgyabhAvanA vadhu dRDha banI ane aMte sarvasaMmatithI saM. 1917nA vaizAkha suda 3nA roja dhAnerAmAM yativarya zrI lakSmIvijayajI pAse yatidIkSA aMgIkAra karI. Ama, bhAI dhanarAja yativarya zrI dhanavijayajI nyA. zrI vijayajIe saMskRta ane prAkRtano UMDo abhyAsa caturvidha saMgha karyo. nyAya ane tarkamAM apUrva siddhi prApta karI. saiddhAMtika ane Agamika jJAna paNa vizALa rUpamAM prApta karyuM. dhanavijayajI kaTibaddha banyA. e samaye daphatarI yatizreSTha zrI ratnavijayajI (zrImad rAjendrasUrIzvarajI mahArAja) AhoranI gAdInA pUjyazrI pramodasUrijInA mukhya ziSya hatA. teozrI dhIravijayajI, pramodarucijI Adi aneka yatione Agamika gahana adhyayana karAvatA hatA. zrI dhanavijayajI paNa zrI ratnavijayajI mahArAja pAse pahoMcI gayA ane abhyAsa karavA lAgyA. abhyAsa daramiyAna zrI dhanavijayajI zrI ratnavijayajIne vAraMvAra pUchatA : "mahArAjazrI! 'dazavaikAlika'mAM vivecita sAdhvAcAra anusAra to ApaNuM AcaraNa nathI! zuM te vivecana mAtra graMthonAM pAnAM bharavA mATe che ke pachI vyavahAramAM utAravA mATe paNa che? Apa je adhyApana karAvo cho te kaMIka juduM ja che ane ame je AcaraNamAM mUkIe chIe te kaMIka bIjuM che! A kevI visaMgati che?" A vAta sAMbhaLIne pUjyazrI bolyA : "dhanya dhanavijaya! lAge che ke tane paNa vartamAna sthiti khaTakavA mAMDI che. meM to pahelethI ja nirNaya karI lIdho che ke samaya AvatAM ja kriyoddhAra karavo che ane A sImAtIta zithilAcArane dUra karavo che.'' pUjyazrInA A manobhAvane jhIlatAM zrI dhanavijayajI bolyA ke, "mahArAjazrI! jo Apa vizuddha sAdhujIvana jIvavAnA vicAromAM dRDha cho to huM paNa ApanA ja mArganuM anusaraNa karIne Apano caraNakaMkara banI rahIza." teozrIe je gadya graMtho lakhyA, temAM mukhya che jainajanamAMsabhakSaNaniSedha', 'vidhavA punarlagna-niSedha', 'praznAmRta', 'praznottara taraMga' ane 'caturtha stuti nirNaya zaMkodvAra'. A badhA graMtho atyaMta mahattvapUrNa ane sarvajanagrAhya che. teozrInI kAvyazakti paNa asAdhAraNa hatI. emanA dvArA racAyelA sAyomAM adhyAtmabhAva bharyo che. pade pade AtmabhAva ane jainazAsananI alaukika saMkalanA khUba ja paThanIya ane mananIya che. samaya samayanuM kAma karye jato hato. saM. 1963 nA poSa suda 7 no divasa hato. pUjyazrI bhInamAlamAM vyAkhyAna ApI rahyA hatA. sabhAmaMDapa khIcokhIca bharyo hato. acAnaka khabara AvyA ke pUjya gurudevano rAjagaDhamAM svargavAsa thayo che. vajrAghAta samA samAcArathI asahya vedanA thaI, paraMtu pote jJAnI hatA. saMyoga ane viyoga to cAlatA ja AvyA che. pote nirNaya karyo ke, gurudevanA siddhAMtone adhika vegavAna banAvavAmAM ja jIvana samarpita karavuM. saMgha ekatra thayo. gurudevazrInA uttarAdhikArI tarIke sarvAnumatithI pU. upAdhyAyazrI dhanavijayajI
Page #387
--------------------------------------------------------------------------
________________ 301 gayA. teozrI khuda dhanya banI gayA ane bIjAone dhanya banAvatA gayA. evA e mahAmAnavane koTiza: vaMdanA! pa.pU. A.zrI jayaMtasenasUrijI ma. sA.nI preraNAthI ghevaracaMdajI modI-parivAra rAyacUra (karNATaka)nA saujanyathI zailAnAnareza pratibodhaka, sva-para-zAstrarahasyaniSNAMta, sAkSaraziromaNi; AgamazAstronuM vividha prakAre saMvardhana-prakAzana karanArA AgamoddhAraka pUjyapAda AcAryazrI AnaMdasAgarasUrIzvarajI mahArAja tasmai zrI gurave namaH tavArIkhanI tejachAyA. mahArAjane pasaMda karavAmAM AvyA. saM. 1965mAM jeTha suda 11- ne divase jAvarA (madhyapradeza) mAM caturvidha saMghanI sAkSImAM pU. upAdhyAyajIne AcAryapada pradAna karavAmAM AvyuM. janasamUhamAM AcAryadeva zrImad vijayadhanacaMdrasUrIzvarajIe mahArAjano jayanAda guMjavA mAMDyo. teozrI svazreyanI ArAdhanAmAM lIna rahevA sAthe gacchanI dhurAne saMbhALatAM pratiSThA, aMjanazalAkA, upadhAna, udyApana Adi vividha pravRttio dvArA sva-para jIvanane dhanya banAvatA rahyA. tema ja upAdhyAyajI zrI gulAbavijayajI mahArAja, munirAja zrI haMsavijayajI mahArAja, munirAja zrI tIrthavijayajI mahArAja, munirAja zrI bodhivijayajI mahArAja jevA aneka bhAvikone cAritraratna pradAna karIne AtmoddhArane mArge AgaLa dhapAvyA. teozrI racita samakita aSTaprakArI pUjA, aSTapravacana mAtA pUjA, bAhara bhAvanA pUjA, samavasaraNa pUjA, vizati sthAnaka pUjA ane jinendra paMcakalyANaka pUjA vagere pUjAomAM emanI vidvattAnAM darzana thAya che. saM. 1977nuM varSa. pUjya AcAryadeva potAnA ziSyamaMDaLa sAthe bAgarA (rAjasthAna) mAM cAturmAsa gALI rahyA hatA. saMghamAM AnaMdamaMgala chavAI gayo hato. gAmamAM gaNanAyaka AcAryazrIno cAturmAsa hoya to evA lAbhathI koNa vaMcita rahe ! bAbarAmAM jANe caturtha Aro pravartI rahyo hoya ema jaNAtuM hatuM! paryuSaNa parvanA cAra divasa vItI gayA. mahAvIra janmavAcanano divasa Avyo. AcAryazrI to potAnI taiyArImAM lAgI gayA. teo svargIya gurudevanuM smaraNa karavA mAMDyA ane parameSThI bhagavaMtonuM zaraNa grahaNa karavA mAMDyA. te samaye janasamAja madhyAhnanI taiyArImAM hato, paraMtu acAnaka samAcAra maLatAM ja thoDIvAramAM zramaNavaMda, zramaNI vRMda ane zrAvakazrAvikAono samUha upAzrayamAM upasthita thaI gayo. "ahemu ahama'nAM uccAraNo sAthe AcAryazrIno AtmA A nazvara deha tyAgIne paralokanA pavitra paMthe prayANa karI gayo. AcAryazrInA mahAprayANathI saMghamAM zoka chavAI gayo. dUra dUra sudhI A samAcAra pharI vaLatAM bAgarAnI dharatI para janasamudAya UmaTI paDyo. gAmanI bahAra dakSiNa dizAmAM lokoe azrubhInI AMkhe emanA pArthiva zarIrano agnisaMskAra karyo. "jaya ho! amara raho!" nA gaganabhedI jayaghoSathI AkAza guMjI UThyuM. sarva potapotAnA sthAne pAchA pharyA. bAgarA jena zvetAmbara tristutika saMghe bhavya samAdhimaMdiranuM nirmANa karyuM ane pratiSThA-utsavanI sAthe pU. AcAryazrInI suMdara pratimAnI sthApanA karI. pU. AcAryazrI gayA, paNa potAnI guNagarimA saMsAramAM choDatA (1) pU.A. zrI AnaMdasAgarasUrIzvarajI ma.sA. (2) pU.A.zrI caMdrasAgarasUrIzvarajI ma.sA. (3) pU.A. zrI devendrasAgarasUrIzvarajI ma.sA. (4) pU A. zrI dolatasAgarasUrIzvarajI ma.sA. vyakti nahIM paNa saMsthA : pU. sAgarajI ma.sA. * 8,24,457 zloka pramANa "Agama-TIkA' Adi prAcIna graMthonuM sau prathamavAra saMpAdana karI mudraNa karAvyuM. Jain Education Intemational
Page #388
--------------------------------------------------------------------------
________________ 302 * * * * * * * * * * * caturvidha saMgha janma thayo. putranI mukhakAMti pramANe nAma rAkhavAmAM AvyuM hemacaMdra. saMskArI mAtApitAe pAMca varSanI uMmare hemacaMdrane abhyAsa mATe nizALe mUkyA. putranAM lakSaNa pAraNAmAMthI.'--e nyAye bALapaNathI ja hemacaMdramAM-jJAnamAM paMDitAI, buddhimAM caturAI, vANImAM gaMbhIratA, hRdayamAM mRdutA jevA aneka guNo pANIdAra jhaverAtanI jema caLakatA hatA. te sAthe ja tattvajJAna pratye vizeSa jijJAsA ane ciMtanazIla prakRtino paNa vikAsa thato jato hato. eTale ja 12 varSanI vaye mANeka nAmanI kanyA sAthe hemacaMdranuM sagapaNa thayuM tyAre sarva kuTuMbIjanonA AnaMda vacce teo to udAsIna ja rahyA hatA. mAtApitAe nArAjagInuM kAraNa pUchyuM tyAre kahyuM ke, "mane lagnagraMthithI joDazo nahIM. mAre zAzvata sukhanI prApti arthe dIkSA levI che." tema chatAM, hemacaMdranAM lagna karI nAkhavAmAM AvyAM. mANeka vinayI, vivekI, AjJAMkita hovA chatAM hemacaMdrane saMsArarasathI bhIMjavI zakI nahIM. tenuM mana vadhu ne vadhu vairAgyavAsita thatuM cAlyuM. eka divasa moTAbhAI maNilAla sAthe amadAvAda AvyA. baMne bhAIoe dIkSA levAnI bhAvanA darzAvI. gurudeve mAtra maNilAlane dIkSA ApI. AthI hemu nirAza vadane ghera pAchA pharyA, paraMtu temano dRDha saMkalpa koI kALe calita thAya tema na hato. eka aMdhArI rAte bhAgIne hemu gurudevazrI jhaverasAgarajI mahArAja pAse pahoMcyA. tyAM gurudeve dIkSA ApI, paNa saMsArI vargane jANa thatAM sagIra vayanA hemacaMdrane saMsAramAM pAchA laI AvavA mATe zvasurapakSa saphaLa thayo. Akhare pitAe putrano dRDha manobhAva jANI lIdho. pitA taraphathI saMmati maLatAM hemacaMdre lIMbaDI AvIne gurudevazrI jhaverasAgarajI mahArAja pAse, 16-17 varSanI uMmare, saM. 1947nA mahA suda pAMcame dIkSA lIdhI. baMne saM. 1990nA saMmelanamAM jeonI pratibhA eka bahuzruta' rUpe jAhera thaI ane zAstrapAThonA AdhArabhUta ekamevarUpe putro pAchaLa pitAe paNa dIkSA lIdhI. pU. gurudevanA sAMnidhye rahyA. saMyamanI sAdhanA sAthe tapa, jJAnAbhyAsa, dhyAna, bhakti, vinaya, vaiyAvacca Adi ullAsathI karavA lAgyA ane paM. zrI kamalavijayajI mahArAja pAse vaDI dIkSA pAmyA. 1 lAkha zloka pramANa saMskRta-prAkRta navA graMthonI racanA karI. Agamo paikI bAvana viSayanA vibhAjanarUpa bAvana graMthonuM navInatama sarjana karyuM. 83 graMthonI vidvadbhogya vistRta prastAvanA saMskRtamAM lakhI. 45 Agama-niryukti tathA prAcIna punyanAmadheya maharSinA graMthone pAlitANAmAM zIlotkIrNa tathA suratamAM tAmrapatra para upasAvI amaratva ApyuM. Agama graMtho tathA prAcIna graMthonA prakAzana mATe devacaMda lAlabhAI saMsthA, jainAnaMda pustakAlaya, Agamodaya samiti, RSabhadeva kezarImala peDhI (ratalAma ) Adi sAteka saMsthAo sthApIne mudraNanuM kArya karyuM. zailAnA-semaliyA-paMceDa-rAjAone pratibodhyA ane amAripaTTaka lIdho. sametazikhara-aMtarikSajI-kezariyAjI tIrtharakSA jAnanA jokhame karI. aMjanazalAkA, pratiSThA, dIkSA, saMgho jevAM vibhinna asaMkhya prabhAvaka anuSThAno karAvyAM. ekamAMthI 700 jeTalo vizAla samudAya zAsanane caraNe dharyo. bAladIkSA pratibaMdha para-devadravyacarcA tathA tithiviSayaka aneka zAsanane bAdhaka paMtho/vicAro/pratibaMdho para vedhaka pratikAra Apyo. * muMbaI goDIjImAM 1974/2000 cAturmAsa karyuM ane zrI goDIjI mitra maMDaLanI sthApanA karI. goDIjI saMskRta pAThazALAnA preraNAdAtA rahyA. AgamoddhAraka parama pUjya AcAryapravara zrI AnaMdasAgarasUrIzvarajI mahArAja eka vaMdanIya vibhUti hatA. gujarAtanA kheDA jillAmAM, kapaDavaMja zaheramAM, gAMdhI parivAramAM, pitA maganabhAInA khAnadAna kuLamAM, mAtA yamunAbahenanI udaravATikAmAM vIra saMvata 2401, vi. saM. 1931nA aSADhI amAvasyA eTale 'divAsA' nA maMgala divase eka panotA putrano koI bhavitavyatAnA yoge pUjyazrInA sADAdasa mAsanA dIkSAkALamAM ja gurumahArAja verasAgarajI kALadharma pAmyA. gurudeva pAse rahIne satata svAdhyAya karavAnI icchA manamAM rahI gaI. agAu 'siddhAMtarabhikA vyAkaraNa' traNa ja mAsamAM kaMThastha karIne potAnI svAdhyAyanI tIvra rucinI pratIti karAvI hatI. vaLI, koI paNa hisAbe roja 500 zlokonuM vAcana karavuM evo teozrIno aTala nirdhAra hato. pU. gurudevanA virahane manamAM samAvI pharI pAchA zAstrAbhyAsamAM lIna banI gayA. vyAkaraNa,
Page #389
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 303 kAvya, nyAya Adino abhyAsa karyo ane prAMte AgamonA thayAM che ane thatAM raheze. bIjuM, jinAgama-zrutajJAna-jenuM sAcuM navAvatAra mATe jIvana samarpaNa karyuM. saM. 1960 nA jeTha suda zuddha svarUpa yAvacaMdra divAkarI TakI rahe tema karavuM joIe. 10ne divase pU. AnaMdasAgarajI mahArAja paMnyAsapadathI paMnyAsapada grahaNa karyA pachI, suratamAM sthita hatA tyAre, vibhUSita thayA. tyAra pachI aneka sthaLoe vihAra karatAM teozrInI manokAmanA sAkAra thavAno prasaMga Ubho thayo. te teozrI aneka prakAranI zAsanodyotakara pravRttiothI racyApacyA jamAnAmAM, AjathI lagabhaga 80 varSa pUrve, pUjyazrInI rahetA. khAsa karIne jUnA-purANA, hastalikhita, khavAI gayelA, amRtavANInA prabhAve eka ja jhaverI kuTuMbe eka lAkhanuM dAna agocara-aprApya AgamagraMtho zodhI-saMmArjina karI-prakAzita jAhera karyuM. e zrutapremI dAnavIra gulAbacaMdabhAI jhaverInI karavAnI pravRtti satata hAtha dharavAne lIdhe sajjana AtmAoe bhAvanAne AvakArI, temanA vaDIlanuM nAma joDI, vi. saM. pUjyazrIne "AgamodvAraka' upapadathI saMbodhavAnuM AraMbhya hatuM. 1964mAM devacaMda lAlabhAI jaina pustakoddhAra phaMDa' nI sthApanA pUjyazrInAM A kAryothI prabhAvita thaIne suratanA zrIsaMghane karavAmAM AvI ane te sAthe vividha graMthonuM prakAzana AraMbhAyuM. AcAryapada pradAna karavAnI bhAvanA thaI hatI. pUjyazrInI paDatara kiMmata karatAM aDadhI kiMmate pustako ApavAnI pustakaanicchA chatAM muhUrta kADhavAmAM AvyuM. vi. saM. 1974nA prakAzana pravRttimAM pUjyazrIe potAno amUlya samaya Apyo. vaizAkha suda 10 ne divase mahAmahotsavapUrvaka, suratanA caturvidha AgamonI presakopIo taiyAra karavAthI mAMDIne sarvAMgasuMdara saMghanA harSollAsa vacce taponiSTha AcAryadeva zrI vijaya- chApakAma thAya tenI paNa kALajI letA. vaLI, saMskRta-prAkRtanA kamalasUrIzvarajI mahArAjanI nizrAmAM ane asaMkhya sAdhu- tAttvika upadeza ApatA graMtho, caritragraMtho ane samAcArI graMtho sAdhvIonI upasthitimAM naMdinI vidhi, sAta khamAsamaNAM, sAta sAdhubhogya bane te rIte 175nI vizALa saMkhyAmAM saMpAdita Adezo, bRhad naMdIsUtra zravaNa Adie karIne AcAryapadathI karIne prakAzita karAvyA. tema ja 80 jeTalAM pustako para prauDhaalaMkRta karavAmAM AvyA. bhAviko to teozrIne "sAgarajI gaMbhIra-vidvattApUrNa prastAvanAo lakhI. Agama, siddhAMta mahArAja nA uddabodhanathI ja oLakhAvatA rahyA. prakaraNa, yoga ane vividha carcAspada praznone lagatA ane graMthonuM * AgamagraMthono uddhAra karIne to pUjyazrIe amara navasarjana karI saMskRta, prAkRta, hindI, gujarAtI Adi bhASAmAM nAmanA prApta karI ane peDhI dara peDhInA bhAviko mATe pragaTa karyA. vi. saM. 1971thI 1977 daramiyAna pATaNa, jJAnabhaMDAra samRddha karI ApyA, paNa 'Agama-maMdiro'nA kapaDavaMja, surata, amadAvAda, pAlitANA ane ratalAma nirmANakAryathI to AgamavANIne yAvacaMdradivAkarI amara karI (mALavA)mAM seMkaDo sAdhu-sAdhvIone Agama-vAcanA jAheramAM dIdhI. sATha varSanA sudIrdha dIkSAparyAyamAM avirata ane avirAma ApIne Agama saMbaMdhI paThana-pAThanAdinI zithila paDI gayelI kAryarata rahetA pUjyazrI saM. 2006mAM suratamAM sthiratA hatI vyavasthAne majabUta banAvI varSothI kaMThopakaMTha cAlI AvatI tyAre svAthya kathaLyuM. vaizAkha vada pAMcamanI bapore pUjyazrI Agama-vAcanAne vizuddha mudrita rUpa ApyuM. ardhapadmAsane navakAramaMtra gaNatA hatA, ziSyo "arihaMte zaraNe evuM ja bIjuM mahAna bhagIratha jIvanakArya AgamapavanjAmi' saMbhaLAvatA hatA ane caturvidha saMgha namaskAra maMdiranA nirmANanuM che. eka vakhata pUjyazrI devardhigaNikSamAmahAmaMtra saMbhaLAvatA hatA, tyAre dhyAnastha padmAsana avasthAe zramaNa bhagavaMte Agamone pratArUDha karI kALanA paMjAmAMthI jIvanadIpa bujhAyo. 100thI adhika sAdhuo ane 300thI bacAvyA hatA. tema pUjya AgamoddhArakazrIe Agamone adhika sAdhvIjIono vizALa parivAra dharAvatA divaMgata zIlotkIrNa karAvI abhUtapUrva kArya karyuM. saM. 1994mAM pUjyazrI AcAryabhagavaMtane temanA paTTadhara zrI mANikyasAgarasUrIzvarajI jAmanagara cAturmAsa sthita hatA tyAre saurASTranAM tIrthasthAnonI mahArAjazrInI nizrAmAM caturvidha saMghe devavaMdana karyuM. pU. yAtrA karavA zrI popaTalAla dhArazI ane zrI cUnIlAla lakSmIcaMda gurubhagavaMtanA agnisaMskAra sthaLe ramaNIya gurumaMdiranI racanA taraphathI cha'rI pAlita saMgha kADhavAnI bhAvanA thaI. saMgha karavAmAM AvI. saM. 2007nA mahA suda 3 ne divase tIrthAdhirAja zatruMjaya-pAlitANA padhAryA tyAre pUjyazrIne vicAra gurumUrtinI sthApanA karavAmAM AvI. Avyo ke jainAgamone ArasapahANamAM kotarAvAya to kalikAlanA pUjyazrIe joyuM ke tIrthaMkara paramAtmAnI avidyamAnatAmAM prabhAve thayelA sthAnakavAsIo, terApaMthIo je batrIzasUtra vagere AtmAne tAranArAM be ja tattvo che : eka, jinabiMba-maMdiro mAne che te sAme, uparAMta digaMbaronI jema Agamaviccheda paNa Jain Education Intemational
Page #390
--------------------------------------------------------------------------
________________ 34 na thavA pAme te mATe ArasapahANamAM ja utkIrNa karAya to zAzvata kAma thaI zake. te mATe zrI zatruMjaya tIrtha, pAlitANA ja uttama sthaLa kahevAya. A mATe giritaLeTImAM 9 hajAra vAra jamIna saMpAdana karavAmAM AvI. pUjyazrIe tatkAla tyAM ja sthira thavAno nirNaya karyo. cAra dvAramaya prAsAda madhye caumukha bhagavaMto evuM madhyamaMdira, cAlIsa devakulikA, cAra devAlayo ane eka mukhya maMdira racIne kramazaH vartamAna covIzInA covIza, vIza vihAramAnanA vIza ane eka zAzvatA-ema pistAlIza caumukhajI (45 x 4 = 180 jinabiMbo) sthApana karavAnuM nakkI thayuM. pistAlIza caumukhajI pAMca meru ane cAlIza samavasaraNa para birAjamAna karavAnuM nakkI thayuM. tvarita gatie kAma cAlyuM. seMkaDo kArIgarone kAme lagADavAmAM AvyA. 334 zilAomAM Agamo kotarAyAM. 26 zilAomAM 'kammapayaDI' Adi mahAna prakaraNo kotarAyAM te sAthe zrI siddhAcakra gaNadhara maMdira'nI racanA karavAno nirNaya thayo. maMdiramAM navapadanuM mahAmaMDala ane dIvAlo para covIsa paTomAM te te tIrthaMkara sahita temanA gaNadharo ane devardhigaNi kSamAzramaNa sudhInI pATaparaMparA lIdhI. Ama, zrI vardhamAna jainAgama maMdira' ane 'zrI siddhacakra gaNadhara maMdira' taiyAra thayAM. saM. 1999nA mahA vada bIja ane pAMcamanA aMjanazalAkA pratiSThAno avasara Avyo. mahAmaMgaLakArI tera divasanA mahotsavanuM Ayojana thayuM. dezavidezathI aneka bhAviko UmaTI paDyA. jaLayAtrA, kuMbhasthApanA, akhaMDa dIpaka, jvArAropaNanI vidhi, dadikpAlapUjana, navagrahapUjana, aSTamaMgala, adhiSThAyakAdi pUjananAM vidhividhAna thayAM. pUjyazrInA avirAma puruSArthathI bhagIratha kArya susaMpanna thayuM. evuM ja bIjuM nirmANakArya suratamAM 'zrI vardhamAna jaina tAmrapatrAgama maMdira' bAMdhavAnuM thayuM. 'zrI AgamoddhAraka saMsthA'nI sthApanA karI. pAlitANAsthita suratanA jhaverI nagInadAsa jhaveracaMdanA kuTuMbI ratanabahene suratanI jagyA ApI. saM. 2003nA phAgaNa vada 6ne guruvAre zeTha mANekalAla manasukhalAla saMghavIne hAthe bhUmikhanana thayuM. vaizAkha vada bIjane budhavAre zeTha mULacaMda vADIlAla mANasAvALAne hAthe zilAsthApana thayuM. rAtadivasa kAma cAlyuM. traNa mALanA viziSTa vizALa devavimAna samA zrI mahAvIra prabhunA bhavya jinAlayamAM bhIMto para tAmrapatro lagAvavAmAM AvyAM. saM. 2004nA mahA suda 3 ne divase pratiSThA-mahotsava UjavAyo. prAMgaNamAM AgamoddhArakazrInI sAhityasevA'no paricaya Apato khaMDa bAMdhavAmAM Avyo, jemAM pUjyazrInI sAhityasAdhanAnI jhAMkhI For Private caturvidha saMgha prApta thAya che. pUjyazrInI zAsanaprabhAvanAnA A suvarNakaLazo uparAMta paNa teozrInI anekavidha pravRttiono bhavya itihAsa che. gujarAtamAM duSkALa paDyo tyAre teozrInI hRdayasparzI vANIthI pIgaLIne aneka zreSThIoe potAnA dhanabhaMDAra khullA mUkI dIdhA hatA. pUjyazrInA samayamAM aMgreja sarakAre tIrthasthAnono kabajo levAnI peravI karI tyAre samatAnA sAgara sAgarajI mahArAje rAtadivasa eka karIne, aneka saMghone, peDhIone, zrAvakone jAgRta karIne sametazikharajIno pahADa kharIdI levAnI vyavasthA karI hatI. Ama, pUjyazrIe dharmajAgRti mATe agAdha ane avirata prayatno karyA. kolakottAmAM gujarAtI jJAnamaMdiranI sthApanA karI. aneka saMghonA parasparanA matabheda miTAvyA. aneka puNyAtmAone dIkSA pradAna karIne saMyamamArganA sahacArI banAvyA. Azare cAraso uparAMta sAdhu-sAdhvIono vizALa ziSya-praziSya samudAya khaDo karyo! Ama, pa. pU. AcAryadeva zrI AnaMdasAgarasUrIzvarajI mahArAjanA pratyeka kAryamAM mahAnatAnI mudrA Upase che! koTi koTi vaMdana hajo e mahAtmAne! saujanyahRdaya zrI guNavaMtabhAI tathA zrI baTukabhAI mATuMgA-muMbaI taraphathI sAhityavizArada ane vidyAbhUSaNa AcAryazrI bhUpendrasUrIzvarajI ma. manohara mAlavadeza! bhAratavarSano A madhyabhAga eTale ene madhyapradeza kahevAmAM Ave che. A mAlavabhUminuM prAcIna jagavikhyAta nagara che bhopAla. lokajIbhe e 'tAla-bhopAla'- nA nAmathI prasiddha che. tyAM bhAgyazALI bhagavAnadAsa vasatA hatA. emane sarasvatI nAme ardhAMginI hatI. saM. 1944nuM varSa cAlI rahyuM hatuM. sarasvatInI kUkhane saubhAgyamAna karavAvALA nararatnanA garbhAdhAnanAM cihna dekhAvAM mAMDyAM! vaizAkhI tRtIyAno divasa Avyo. akSayatRtIyAnA e pavitra divase sarasvatInI kUkhe sarvalakSaNasaMpanna eka bALakano janma thayo. A lADIlA lAlanuM nAma 'devIcaMda' rAkhavAmAM AvyuM. jevI rIte akSaya tRtIyAno caMdra prakAzamAna thato thato soLe kaLAe prakAzamAna thAya che, tevI ja rIte, devIcaMda paNa dina-pratidina vadhatA cAlyA. sarasvatInA saMskAronI chApa amITa hatI. bhagavAnanI dharmapravRttiono suMdara sahavAsa hato. pariNAmasvarUpa, bhAgyazALI devIcaMdanI dIpti prakAzamAna banatI cAlI. bhAgya ja tenI pratibhA pradarzita karI rahyuM hatuM ane e Personal Use Only
Page #391
--------------------------------------------------------------------------
________________ : ke che ka ka pAnabAvA tavArIkhanI tejachAyA 305 uttIrNa thayA ane devIcaMdane dIkSA pradAna karavAno nirNaya levAtAM - tane zrI muke saM. 1952nA vaizAkha suda 3 (akSaya tRtIyA) nuM zubha muhUrta ane zubha sthaLa alIrAjapura nirdhArita karavAmAM AvyAM. dIkSAno e dhanya divasa AvI pahoMcatAM caturvidha saMghanI upasthitimAM devIcaMdane bhAgavatI dIkSA pradAna karavAmAM AvI. have devIcaMda muni zrI dIpavijayajI mahArAja banyA. bALakamAMthI bALamuni banyA ane pachI banyA vidyArthI muni. emaNe jJAnArjanane ja dhyeya banAvyuM. gurudevazrInA svamukhethI sAdhvAcAranuM jJAna prApta karyuM. AgamasUtronuM gahana adhyayana karyuM. nAnI vaya hovA chatAM vidyApipAsA, prakhara buddhizakti jevA vizeSa guNothI A bALamuni sau mATe AzAspada ane preraNAmUrti banI rahyA. jJAnAbhyAsamAM AgaLa vadhatAM saMskRta, prAkRta, kAvya, nyAya ane alaMkAranuM jJAna saMpAdana karyuM tathA anya dArzanika ane AdhyAtmika kSetramAM khUba vikAsa sAdhyo. pUjya gurudeva zrImad vijayarAjendrasUrIzvarajI mahArAja saM. 1963nA poSa suda 7ne divase rAjagaDha (pALavA) mAM divaMgata thayA. mAtA-pitAnA viyoga pachI jeoe emane vAtsalya ane ojasa pradAna karyuM hatuM. teozrI paNa cAlyA gayA. pUjyazrI cAlyA gayA, paNa pUjyazrInI mUrti munizrInA (1) pa.pU.A.zrI rAjendrasUrIzvarajI ma. sA. (2) pU.A.zrI dhanacaMdrasUrijI ma. sA. (3) pU.A.zrI bhUpendrasurijI ma. sA. (4) pU.A. zrI hRdayamaMdiramAM pratiSThita thaI gaI. tyAra bAda gacchanAyaka pU. catIndrasUrijI ma.sA. (5) pU.A. zrI vidhAcaMdrasUrijI ma.sA. A. zrI dhanacaMdrasUrIjInI chatrachAyAmAM paNa teozrInI vidvattA (6) pa.pU.A.zrI jayaMtasenasUrijI ma. sA. () pU. upA. zrI mohanavijayajI ma.sA. (8) pU upA. zrI gulAbavijayajI ma.sA. vikAsa pAmatI gaI. kAvya ane sAhityamAM paNa emaNe asAmAnya siddhi prApta karI. Ane lIdhe teozrI paMDitavargamAM bhAgyajoge dharmaraMgamAM raMgAyelA pArekha kesarImalajI sAthe bALaka priyapAtra banI gayA. pariNAme, saM. 1976mAM vikatsamAje devIcaMdano meLApa thayo. bApadAdAe hIrA ane ratna pArakhAM teozrIne sAhityavizArada, vidyAbhUSaNa jevI vizeSa padavIothI hatAM, tyAre A pArekhe eka nararatnane pArakhyo. pArekhane lAgyuM ke A bALaka jainazAsanane zobhAyamAna karI deze. Ama saM. 1977nA bhAdaravA suda 1ne divase AcAryazrI vicArIne zrI kesarImalajI tene potAnI sAthe gurudeva pAse laI dhanacaMdrasUrIzvarajI mahArAjano svargavAsa thaI gayo. caturvidha saMghe gayA. gurudeva zrImad vijayarAjendrasUrIzvarajI mahArAjanAM darzana ekatrita thaIne, sarvAnumatithI munirAjane jAvarAmAM saM. - thatAM ja devIcaMda prasanna thaI gayA. sAcA guru maLyA ane 1980mAM AcAryapadathI vibhUSita karyA. sAthosAtha bhAgyabhAnuM prakAzita thaI UThyo! nAmaparivartana karI zrImad vijayabhUpendrasUrIzvarajI mahArAja gurudevazrIe bhAgyarekhA ane zarIrAkRti joI, parIkSA rAkhavAmAM AvyuM. gaNAdhIzapada para birAjamAna thayA pachI karI ane Agama saMbaMdhI pUchaparacha paNa karI. bALake praznanA zrImamAM zAMtigAMbhIrya Adi guNo vadhu ne vadhu vikasatA rahyA. uttara sArI rIte ApyA ane gurudeva pAse rahevAnI icchA vyakta teja ane pratApa vikasita thatAM rahyAM. gaNanAyakanI pratibhA sarvatra karI. bhAvibhAvajJAtA pU. gurudeve e jANI lIdhuM ke mALInuM phUla prakAzita thavA mAMDI. sva-para gacchIya zramaNavRMdamAM anokhuM jinazAsananI saurabha phelAvyA vinA raheze nahIM. tethI teozrIe sthAna prApta karelA AcAryazrInI vidvattA sujJajanone paNa patAnI saMmati ApI dIdhI. devIcaMda tyAre mAtra sAta ja varSanA AkarSita karatI rahI. saM. 1990mAM zvetAmbara mUrtipUjaka saMghanuM ha5 chatAM paNa utkRSTa kriyApAlaka pUjya gurudevazrInI parIkSAmAM vizALa saMmelana amadAvAdamAM maLyuM hatuM. dareka gacchanA mukhya Jain Education Intemational
Page #392
--------------------------------------------------------------------------
________________ caturvidha saMgha 306 gaNanAyaka ahIM padhAryA hatA. A saMmelanamAM aneka prazno ane zrI ghaMTAkarNa mahAvIra mahuDI tIrthanA sthApaka, prakAMDa vicAronuM AdAnapradAna thatuM. vAraMvAra sAme AvatI koI paNa prabodhamUrti, parama yoganiSTha, samartha vAdavIra, samasyA potAnI vidvattA dvArA pUjya AcAryazrI hala karatA hatA. vizALa graMtharAzitA kartA, "zAsavizArada'nI padavI sAhityakSetramAM paNa ajoDa kAma karyuM. pUjya gurudeva zrImad prApta karanAra, pUrvadharo samI zAsanaprabhAvatA karanAra vijayarAjendrasUrIzvarajI mahArAja dvArA likhita "zrI abhidhAna rAjendra koSa'nuM saMpAdana emaNe ane pUjya muni zrI yatIndra pU. AcAryapravara zrI vijayajI mahArAje karyuM ane prakAzita karAvyuM. uparAMta, "zrI buddhisAgarasUrIzvarajI mahArAja candrarAja caritam', "dRSTAMtazatakam', "zAntasudhArasa bhAvanA' Adi graMtho emanA sAhitya-sarjananAM prabaLa pramANa che. zIla, saMskAra ane suvizuddha saMyamanI saurabhathI sadA surabhita 'jinendra guNamaMjarI' emanI kavitvazaktinuM prabaLatama pramANapatra guNiyala gurjaradezanI zasyazyAmalA che. vaLI, aneka pratiSThA-aMjanazalAkAo, udyApana, upadhAna ratnagarbhA bhUmi para eka divasa eka Adi je je kArya emanA dvArA karavAmAM AvyAM, te badhAM emanI tejapuMja pragaTyo. e bhUmi te suramya zAsanabhaktinAM jvalaMta dRSTAMto che. munirAja zrI dAnavijayajI AmraghaTAo vacce zobhatAM prAcIna tathA zrI kalyANavijayajI, zrI tattvavijayajI ane zrI jaina ujaMga jinAlayo vaDe zobhatI cAritravijayajI emanA suziSya hatA. pU. AcAryajIe haMmezAM vijApura (vidyApura) nagarIH ane te sAdhanA-ArAdhanAmAM rata rahIne jIvananI eka eka kSaNa divasa vi. saM. 1930nA mahA zAsanasevA ane AtmoddhAranAM kAryomAM lagAvI. emAM prabaLa mAsano kRSNa pakSanI caturdazIno dhanya pratApI AcAryathI "OM aham-OM ahamanA jApa japatAM divasa. te dhanya divase pATIdAra jJAtinA agragaNya zrI zivAbhAI svastha citte saM. 1993mAM mahA suda 7ne divase Ahora paTelanI zIlavatI bhAryA aMbAbahenanI ratnakukSIe tejasvI putrane nagaramAM svargavAsI thayA. AhAranA bhAvikoe bhavya zibikAnuM janma Apyo. jhagamagatuM bhavya lalATa, premasAgara samAM nayano, nirmANa karyuM. pUjyazrInA pArthiva dehanA dhUmadhAmathI agnisaMskAra prabhAvazALI mukhAraviMda ane sasmita cahero, AbAlavRddha saune karavAmAM AvyA, ane tyAM eka suMdara samAdhimaMdira banAvavAmAM AkarSI rahyo. phoIe nAma pADyuM bahecaradAsa. zaizavakALathI AvyuM. te maMdiramAM zrImad vijayarAjendrasUrIzvarajI mahArAja, bALakamAM mahAtmAnAM lakSaNo daSTigocara thatAM hatAM. ekavAra zrImad vijayadhanacaMdrasUrIzvarajI mahArAja ane zrIma nAnakaDA bahecarane jhADanI DALIe jhoLI bAMdhIne suvaDAvyo hato, vijayabhUpendrasUrIzvarajI mahArAjanI pratimAonI sthApanA tyAM upara moTo sApa AvIne beTho. sau hataprata thaI gayAM, prArthanA karavA lAgyAM. eTalAmAM sApa ApoApa dhIme dhIme sarakIne cAlyo karavAmAM AvI che. jema udita thato sUrya astAcalano paNa gayo. A vAta sAMbhaLI eka mahAtmAe bhaviSyavANI bhAkhI ke, Azraya le che tevI rIte AcAryazrI paNa pArthiva deha rUpe haMmeza yaha laDakA baDA saMta yogI hogA' ane bALaka bahecare moTA thatAM mATe ApaNAthI vidAya thaI gayA, paraMtu akSaradehathI ghaNuM ghaNuM evAM lakSaNo batAvavA paNa mAMDyAM. bahecara bhaNavAmAM ane ramataApI gayA che. AvA zAMtinA avatArane so so vaMdanA! gamatamAM agresara rahevA lAgyo. gujarAtI, saMskRta, aMgrejI Adi pa.pU. A.zrI jayaMtasenasUrijI ma.sA.nI preraNAthI bhASAo sArI rIte zIkhIne pAMca dhoraNa sudhI to prathama naMbara prApta ghevaracaMdajI modI-rAyapura (karNATaka)nA saujanyathI karyo. mitro pAsethI dhArmika abhyAsanI vAto sAMbhaLI pAThazALAe javAnuM zarU karyuM. namaskAra mahAmaMtra vidhipUrvaka vinayasaha guru pAsethI grahaNa karyo. mukhapATha karyo, rAtribhojana ane kaMdamULano -tyAga karyo. jotajotAmAM pAMca pratikramaNa, cAra prakaraNa, traNa bhASya ane karmagraMthano saMgIna abhyAsa pUrNa karyo. artha-bhAvArtha-paramArthanuM parizIlana karyuM. hajI paNa vadhu adhyayananI ' jhaMkhanA jAgI. gujarAtanA kAzI samA jJAnatIrtha mahesANAmAM "zrI yazovijayajI jaina-saMskRta-prAkRta pAThazALA'mAM praveza meLavyo ane tyAM ja L. , Jain Education Intemational
Page #393
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 3oo, jainadarzananuM uttama ane talasparzI adhyayana karyuM. bahecarabhAIne eka ne divase mahuDIthI vihAra karIne vijApura vidyAzALA upAzraya yatizrInA jJAnano lAbha maLyo che ane tyArathI bahecarabhAIne padhAryA. "oma arNa mahAvIra' no ajapAjApa cAlu thayo. saMyama svIkAravAnI bhAvanA thaI. evAmAM tapasvIratna munivarya zrI pUjayazrIne bhaviSyanuM darzana thaI cUkyuM hoya tema AsapAsa joyuM. sukhasAgarajI mahArAja pAlanapuramAM birAjamAna hatA. sarva ziSya samudAya hAjara hato. prasannatApUrvaka nayano mIMcyAM ane bahecarabhAI tyAM pahoMcI gayA ane dIkSA levAnI bhAvanA darzAvI. samAdhistha thayA. sau svamuM jotAM hoya tema joI rahyA. pUjayapAda saM. 1957nA mAgazara suda 6ne zubha divase mahAmahotsavapUrvaka AcArya zrI mahAprayANa karI cUkyA hatA. e jotAM ja saunI dIkSA grahaNa karI. yathAvAmaguNA buddhinA mahAsAgara banyA. AMkhomAMthI azrudhArAo cAlI. jIvananI aMtima kSaNa sudhI pUjyazrI yama, niyama, Asana, prANAyAma, pratyAhAra, jJAnajyotine akhaMDa prakAzita rAkhanArA A mahAtmAe traNa dhAraNA, dhyAna, samAdhi ane aSTAMga yoganI sahajabhAve sAdhanA divasa pahelAM to ekI sAthe 27 pustako presamAM mokalyAM hatAM. karI pAraMgata banyA hatA. kalAkonA kalAko sudhI sahaja nazvara deha para paNa evI ja dIpti prakAzatI hatI. pUjyazrInA samAdhibhAvamAM aDola rahetA. apUrva AdhyAtmika ojasavaMta svargagamananA samAcAra vIjaLI vege gAmogAma ane nagara nagara lokottara zaktine prabhAve aneka daivI zaktio AkarSAIne pahoMcI gayA. 50-50 mAIlanA aMtarathI lAkho bhAviko umaTI pUjayazrInI sevAmAM upasthita rahevA lAgI. potAnI pratibhA, paDyA. vijApura mAnavamaherAmaNathI chavAI gayuM. jeTha vada 4ne prajJA ane puruSArthanI zaktio dvArA pUjayazrI samAja ane divase bhavya smazAna yAtrA nIkaLI. 'jaya jaya naMda, jaya jaya zAsanaprabhAvanAmAM satata kAryazIla rahevA lAgyA. bhadrA'nA jayakArathI gagana chavAI gayuM. lAkho AMkho azrudhArA vahAvatI rahI ane pUjayapAda gurudevano kSara deha paMcamahAbhUtomAM pUjayazrInuM bIjuM mahattvanuM pradAna graMtharacanAnuM che. temaNe vilIna thaI gayo. mAtra ekAvana varSanA AyuSyamAM bhavyatama eka pachI eka ema ekaso AThathI adhika graMtho pragaTa karIne sAdhanA, ane prabhAvaka saccAritrane lIdhe mahAna pUrvasUrionI dharmajayotane jhaLahaLatI rAkhI. aneka bhAvikonAM aMtaramAM jJAnajayotano prakAza prasAryo. sthAnakamArgI saMpradAyanA zrI paMktimAM prakAzI rahyA. amIRSi jevA munio A graMthonA prabhAvathI pU. zrI saujanya : zrImad buddhisAgarasUri jaina samAdhi maMdira, vijApura buddhisAgarajI mahArAjanA ziSya banyA ane zrI ajitasAgarajI jinazAsana pratye premAdara dharAvanArA mahArAja banyA. pUjayazrInA samAjasevAnAM kAryo ane graMthaprakAzanothI prabhAvita thayelA aneka rAjarAjezvaro temanA cirasmaraNIya mahApuruSa darzanane jhaMkhatA, darzana pAmI tRpti anubhavatA. sAkSaro samAdhAna pU. A. zrI vijayameghasUrijI mahArAja pAmatA, samAjasevako preraNA pAmIne kartavyazIla banatA. | gujarAtamAM surata pAse rAMdera nAme zahera che, temAM zrI vaDodarAnareza zrI sayAjIrAva gAyakavADanI vijJaptithI pUjyazrIe visA zrImALI jJAtine vize sadharmAnurAgI, susaMskArI zrI rAjamahelamAM padhArI karelAM pravacanathI mahArAjA khUba prabhAvita thayA hatA. ane vijayAdazamIne divase thatI pADAnI hiMsA nahi jayacaMda nAme zreSThI sadguNothI zobhatA, dharmapatnI jamanAbahena karavAnI pratijJA lIdhI hatI. mANasAnareza, pethApuranareza, sAthe rahetA hatA. temane tyAM saM. 1932nA mahAsuda 8ne divase iDaranareza, varasoDAnareza Adi aneka rAjarAjezvaroe zikAra, eka putraratnano janma thayo. mAtApitAne khUba AnaMda thayo. mAMsAhAra, vyasano, jugAra Adino tyAga karyo hato. pUjyazrInI bALakanuM nAma mULacaMda pADyuM. mULacaMda bALapaNathI mahAna guNone paMDitAIno prabhAva gujarAtanI sImA pAra cheka banArasa sudhI dhAraNa karanAra banyA. yogya vaye temane nizALe besADyA. tIvra pahoMcyo hato. tyAMnA mahAvaiyAkaraNIo ane naiyAyikoe buddhivALA mULacaMda TUMka mudatamAM TreniMga kolejamAM pAsa thayA. teozrIne "zAstravizArada'nI mAnada padavI ApI hatI. saM. paraMtu sadgurudevanAM bodhavacanathI teo vairAgyavAna thayA ane 1970nA mahAsuda pUrNimAne divase pethApura nagaranA AMgaNe mAtApitA Adi kuTuMbIjanonI saharSa anumati meLavI saM. bhAratabharanA zrIsaMghoe ekatrita thaIne pUjyazrIne mahA- 1958nA kArataka vada 9nA divase harSollAsapUrvaka karajaNa mahotsavapUrvaka AcAryapade ArUDha karyA hatA. saue A prasaMgano mukAme zrI tapAgacchanAyaka saMgha sthavira pUjyapAda AcAryadeva zrI khUba lAbha lIdho hato. vijayasiddhisUrIzvarajI mahArAja pAse bhAgavatI pravajyA paraMtu saM. 1981nA varSamAM, 24 varSano bharapUra ane aMgIkAra karI ane zrI meghavijayajI nAme ghoSita thayA. thoDA vividha kAryothI samRddhine varelo dIkSAparyAya pUro thayo. jeTha vada 3 samaya bAda chANI gAme pU. gurudeva hastaka vaDI dIkSA thaI. pU. Jain Education Intemational
Page #394
--------------------------------------------------------------------------
________________ 38 gurudevazrI pAse abhyAsa karatAM TUMka samayamAM kAvya, vyAkaraNa, nyAyazAstra Adino gahana abhyAsa karI lIdho. tyAra pachI yogavahananI kriyA karIne zrI jinAgama grahaNa karavAmAM udyamavaMta thayA ane ahoniza zAsanasevA bajAvavAmAM tatpara banyA. teozrInI dezanA evI hatI ke jANe ke temAM sAkSAt sarasvatI birAjatAM ! vinayavaMta evA pUjyazrInA ziSya zrI manoharavijayajI Adi teozrInI sevAmAM avirata vicaratA rahetA. jinAgamono UMDo abhyAsa karelA evA teozrIne pU. dAdAjI zrImad vijayasiddhisUrIzvarajI (bApajI) mahArAje svahaste saM. 1969mAM kArataka vada 9 ne divase chANI gAme gaNi-paMnyAsa, baMne pada sAthe ApyAM. dhairya, gAMbhIrya, audArya, bahuzrutatA, saraLatA, dharmopadezatA, zAstranipuNatA Adi aneka sadguNothI zobhatA pUjyazrI aneka pradezomAM vicaryA. zrIsaMghe bhAre utsAha ane umaMgathI pa. pU. saMghasthavira AcAryadeva zrImad vijayasiddhisUrijI mahArAjane pU. paM. meghavijayajI gaNivaryane AcArya padavI arpavA vinaMtI karI. aneka labdhivaMta pU. bApajI mahArAje zrIsaMghanI vinaMtino svIkAra karyo ane saM. 1981mAM mAgazara suda pAMcamane zubha dine zrI caturvidha saMgha samakSa, mahotsavasamiti, amadAvAda-dozIvADAnI poLa sthita jaina vidyAzALAmAM sUripada AropaNa karyuM. pU. AcAryadevazrI vijayameghasUrIzvarajI mahArAja athAga parizrama uThAvIne mana, vacana, kAyAthI zAsana sevA bajAvI rahyA hatA, paraMtu ekAeka asvastha thatAM, rAjanagaramAM saM. 1999nA Aso suda 1ne divase, zrI saMgha samakSa, vizALa ziSyapraziSyAdinI upasthiti vacce, zubhadhyAnarUDha thatAM thatAM, 67 varSanI vaye paralokavAsI thayA. zAsananA A mahAna ane mAnavaMtA sUrivarane anaMtAnaMta vaMdana ho! saujanya : zrI saMyama suvarNotsava samiti pAvApurI samavasaraNamaMdira tIrtha jainaratna vyAkhyAna vAcaspati', 58 zAstragraMthonA sarja saMpAdaka, jainazAsananA mahAna jyotirdhara, kavikulikarITa pU. A. zrI vijayalabdhisUrijI ma. sA. mahAna dharmadhuraMdhara jainAcArya zrImad vijayalabdhisUrIzvarajI mahArAjanA puNyanAmathI bhAgye ja koI ajANyuM haze! teozrIno janma uttara gujarAtamAM bhoyaNIjI tIrthanI najIka AvelA bAlazAsana nAmanA nAnakaDA gAmamAM thayo hato. pitA pItAMbaradAsa ane mAtA motIbahenane tyAM saM. 1940nA tasmai zrI gurave namaH caturvidha saMgha bhaya lAgata (1) pU. dAdAgurudeva zrI labdhisUrIzvarajI ma.sA. (2) pU.AcAryadeva zrI jayaMtasUrIzvarajI ma.sA. (3) pU.A. zrI vikramasUrIzvarajI ma.sA. (4) 5.pU.A.zrI navInasUrIzvarajI ma.sA. (5) pU. A. zrI rAjayazasUrIzvarajI ma.sA. prathama poSa suda 12ne zubha divase teo avataryA. mAtApitAe vahAlasoyA bALakanuM nAma lAlacaMda rAkhyuM. mAtApitAnA dhArmika saMskAro ane bAlyavayathI sAdhu-sAdhvIjIonA sahavAsane lIdhe lAlacaMdamAM vairAgyabhAva jAgyo hato. AgaLa jatAM, zrI jinezvaradevoe prabodhelo mArga ja saMsAranI mAyAmAMthI mukti apAvavAmAM samartha che ema svIkArIne mAtra 19 varSanI bharayuvAna vaye bAlabrahmacArI prAtaHsmaraNIya pU. AcArya zrI vijayakamalasUrIzvarajI mahArAja pAse bhAgavatI dIkSA aMgIkAra karI munizrI labdhisUrIzrvarajI nAme ghoSita thayA. teozrInA gahana jJAnano paricaya AmaNe saMpAdita karelA 'dvAdazAra nayacakra' graMthanA cAra bhAgamAMthI maLI Ave che. A graMthanuM prakAzana dAdaranA jaina jJAnamaMdiranA upakrame uparASTrapatizrI sarvapallI rAdhAkRSNananA zubha haste thayuM hatuM ane e vakhate pU. sUrIzvarajIe girvANagIrAsaMskRtamAM vaktavya ApIne saune
Page #395
--------------------------------------------------------------------------
________________ 3 tavArIkhanI tejachAyA 309 maMtramugdha karI dIdhA hatA. pUjyazrI vajratvazaktimAM paNa pAraMgata maMgalakArI mahotsavo moTI saMkhyAmAM karAvyA hatA. ghaNIvAra hatA. teozrImAM vidvattA ane kavitvano subhaga samanvaya thayo viparIta sthitimAM aDaga rahIne, siMhagarjanA karIne, vijaya hato. tethI temanAM pravacano sAMbhaLavA asaMkhya bhAviko ekatrita prApta karIne AcAryapada zobhAvyuM hatuM. satata svAdhyAya ane thatA hatA. iDaranA zrIsaMghe saM. 1971mAM pUjyazrIne jainaratna tapazcaryA pUjyazrIno uttama guNa hato. tethI ja teozrInA vyAkhyAna vAcaspati'nA mAnavaMtA birudathI alaMkRta karyA hatA. ziSya-praziSya samudAyamAM vidvAno, kavio, vaktAo moTI pUjyazrI khyAtanAma kavi hatA. teozrInI agaNita saMkhyAmAM che. pUjyazrInI pATe ATha-ATha AcAryo vicArI rahyA kAvyakRtio saraLa ane suMdara hovAne lIdhe eTalI lokapriya che, jIvana bhavya hatuM, tema teozrInI aMtima yAtrA paNa bhavya nIvaDI ke Aje paNa mahAnagaronA mahAna jinAlayothI mAMDIne banI hatI. ekAda lAkha mANasonI azrubhInI AMkhoe nAnAM gAmaDAMnAM AbAlavRddho naranArIonA kaMThe gavAtI pUjyazrIne aitihAsika vidAya ApI te prasaMge Thera Thera saMbhaLAya che. A racanAone teozrInA bhaktomAM ekalAkha guNAnuvAdasabhAo ane utsavo thayA hatA. muMbaImAM tAradevanA pustako dvArA prasarAvavAmAM AvI che ane chatAM A pustakonI prakhyAta cokanuM (navajIvana sosAyaTI pAse) "AcArya mAMga satata cAlu ja hoya che! AvA asAdhAraNa prabhAvane lIdhe labdhisUrIzvarajI coka' nAmakaraNa karIne RNa adA karavAno teozrI "vikalakirITa'nA nAme oLakhAya che. pUjyazrIe vinamra prayatna thayo che to, pUjyazrInI janmabhUmi-bAlazAsanane racelA saMskRta, gujarAtI, hindI bhASAmAMnAM gItonI saMkhyA traNa labdhinagara" nAma ApavAno stutya nirNaya levAyo che. Ama, hajAra upara thavA jAya che. A bhaktigItomAMnA bhAva ane aneka kSetramAM amApa prabhAvanA dvArA jinazAsanamAM zAzvata hRdayasparzI laya eTalAM to suMdara hoya che ke A bhaktigItonA sthAnanA adhikArI AcAryabhagavaMtanuM nAma suvarNAkSare aMkita prabhAvathI keTalAka puNyAtmAoe saMyamajIvana svIkAravAno thayeluM che. evA e mahAna sUrIzvarajIne koTi koTi vaMdana! nirNaya karyAnAM dRSTAMto banyAM! 58 varSanA sudIrdha dIkSAparyAyamAM saujanya : zrI sIkadrAbAda gujarAtI jaina zvetAmbara mUrtipUjaka saMgha, pUjyazrIe aneka nAnAmoTA, gadyapadyanA, gujarAtI, hindI, urdU ema.jI.roDa, sIndrAbAda-500008 ane saMskRta bhASAmAM lokopayogI tathA viddhabhogya graMthonuM zAvasti tIrthoddhAraka, karNATakakesarI, nirmANa, saMkalana ane saMpAdana karIne sAhityanI ajoDa sevA mahAna tapasvI, samartha sAhityArAdhaka karI che. teozrIne anekavAra anya dArzaniko sAthe vAda-vivAda pU. AcAryazrI vijayabhadraMkarasUrIzvarajI ma. karavAnA prasaMgo upasthita thayA hatA. temAM paNa pUjyazrIe dareka vakhate vijaya prApta karyo hato. kuzAgra buddhi, tIkSNa tarkazakti kRtithI bhadrakara, AkRtithI bhadraMkara, vRttithI bhadraMkara, ane adbhuta vAkacAturyathI teozrI pratispardhIne parAsta karatA. prakRtithI bhadraMkara, pravRttithI bhadraMkara evA bhadraMkara prabhAvazALI narasaMDAmAM AryasamAjIo sAthe vivAdamAM mUrtipUjAnI sArthakatA vyaktitvathI zobhatA, yathArAmaguNa pU. A. zrI vijayabhadraMkarasiddha karI hatI. khaMbhAta pAsenA vaTAdarA gAmamAM mukundAzrama sUrIzvarajI mahArAja vyAkhyAnavAcaspati pUjyapAda AcArya nAmanA saMnyAsIe sanAtanIo sAthe veda viSayaka zAstrArtha bhagavaMtazrI vijayalabdhisUrIzvarajI mahArAjanA paTTAlaMkAra dharmacalAvyo tyAre pUjyazrIe "veda hiMsAvAdI che, ane jainadharma divAkara pU. A. zrI vijayabhuvanatilakasUrIzvarajI mahArAjanA dayAmaya che' ema pratipAdita karI ApyuM hatuM. paMjAbamAM to paTTadhara rUpe sUryasamAna dIpI rahyA che. garavA gujarAtanI aneka sthaLoe vAdavivAdonA prasaMgo upasthita thayA hatA ane punItapAvana nagarI chANImAM saM. 1973nA mahA vada 6ne divase dareka vakhate pUjyazrIe vijaya meLavyo hato! jema kavitvapaNAthI temano janma thayo. zaizavamAMthI ja saMyamajIvananA zaNagAra tema vAdavijayamAM paNa ATha prabhAvakomAM gaNanA thAya che. e sajavAnAM svapnAM sevavAM mAMDyAM, paraMtu traNa bhAIo vacce eka pUjyazrIne varelI siddhi paNa avismaraNIya che. ja putra eTale dIkSAnI anumati meLavavI atyaMta kaThina banI gaI. sAme pakSe, temane dIkSAnI bhAvanAnI bharatI evI caDe ke jaina zAsananI prabhAvanA karavA mATe pUjyazrIe Thera Thera himAlaya jevo avarodha paNa nahIM naDe tenI pratIti thAya. eka jinamaMdironI pratiSThAo, udyApano, upadhAno, cha'rI pALatA divasa koI suvarNa paLe pravajyA aMgIkAra karavAnA nizcaya sAthe saMgho, dIkSAo; padapradAno, sAdharmika vAtsalya tathA anya gharamAM koIne pUchaLyA vinA nIkaLI paDyA. pU. dAdA gurudeva zrI Jain Education Intemational
Page #396
--------------------------------------------------------------------------
________________ 380 vijayalabdhisUrIzvarajI mahArAja pAse pATaNa pahoMcyA. pU. gurudevazrIne prArthanA karI ke, dIkSA pradAna karo. saM. 1989nA aSADha suda 11nA zubha dine pU. gurudeve dIkSA pradAna karI ane saMsArI mAmA pU. A. zrI bhuvanatilakasUrIzvarajI mahArAjanA ziSyaratna munizrI bhadraMkaravijayajI tarIke jAhera karyA. dIkSA sAthe ja zikSA cAlu thaI. AraMbhathI ja aMtaranI avirAma laganIthI ATha-dasa kalAka ekadhAruM adhyayana zarU karyuM. koI maLavA Ave to zodhavA paDe, pUjyazrI koI ekAMta mALiyAmAM beThAM beThAM abhyAsamAM lIna thaI gayA hoya ! pariNAme traNa ja varSamAM saMskRta TIkA vAMcatAM thaI gayA. pote saMskRta zlokonI racanA karavA lAgyA. tethI samudAyamAM 'paMDita mahArAja' tarIke prasiddha thavA lAgyA. pU. A. zrI gaMbhIrasUrIzvarajI mahArAja to ramUjamAM kahetA ke, "A to koI kAzIno paMDita lAge che!" dharma, nyAya, vyAkaraNa, kAvya AdimAM apratima nipuNatA prApta karI. Aje vRddhAvasthAmAM paNa yuvAnane zaramAve eTalA utsAhathI vidyopAsanA karI rahyA che. roja daseka kalAka vAcana-manana-lekhana cAle ja, pariNAme teozrI aneka graMthonuM saMpAdana-lekhana-prakAzana karI zakyA che. pUjyapAda zrI yazovijayajI mahArAjanA gahana gaMbhIra dArzanika graMtha 'adhyAtmopaniSada', 'vijayollAsa mahAkAvya' para saraLa, sugama ane suMdara TIkAo lakhIne saMskRtanA pragalbha ane prakhara vidvAna tarIkenI pratibhA siddha karI che. atyAre pU. A. zrI ribhadrasUrIjI mahArAjanA mahAgraMtha 'lalitavistarA' ane tenI paMjikA upara gIrvANaziMgarAmAM TIkA racI rahyA che. pUjyazrIe 'dazavaikAlika', 'uttarAdhyayana' jevA Agamika graMtho tema ja 'lalitavistarA', 'tattvanyAyavibhAkara' jevA dArzanika graMthonA gujarAtI anuvAdo ApI sAhityopasanA karI che. AvI akhaMDa ane agAdha sAhityasevA sAthe pUjyazrI dUra-sudUranA aneka pradezomAM satata viharatA rahyA che. gujarAta, mAravADa, mALavA, uttara pradeza, karNATaka, mahArASTra, AMdhra Adi prAntomAM jinazAsananI dharmajyota prasarAvI rahyA che; tenA phaLa svarUpe, cikamaMgalUra-karNATakamAM ghaNA saMghoe ekatra thaIne upadhAnamALA prasaMge pUjyazrIne 'karNATakakesarI' nI padavIthI vibhUSita karyA che. evI ja bIjI zAsanaprabhAvanA bihAra, uttara pradeza Adi prAMtonI paNa che. uttara pradezamAM AvelI zrAvasti nagarI bhUgoLamAMthI bhUMsAI gaI hatI. zrI saMbhavanAtha prabhunI A kalyANaka bhUmi para pUjyazrInI preraNAthI saMbhavanAtha bhagavAnanuM svargavimAnasadRzya vizALa saMgemaramaranuM bhavya caturvidha saMgha jinAlaya khaDuM karavAmAM AvyuM ane upAzraya-dharmazALA AdinAM nirmANakAryo thayAM. AvA mahAna zAsanaprabhAvanAnAM kAryothI prabhAvita thaIne teozrIne saM. 2026nA mAgazara suda 9ne divase AMdhrapradezanA AdonImAM AcAryapadathI alaMkRta karavAmAM AvyA. tapa-ArAdhanA ane sAhityasarjana mATe, vividha prAntonA vihArathI jinazAsananI prabhAvanA mATe pUjyazrIne caraNe koTi koTi vaMdanA! tA. ka. pUjya AcAryazrI bhadraMkarasUrIzvarajI mahArAja vi. saM. 2048nA caitrI oLInA divasomAM aMkalezvara mukAme svargavAsa pAmyA che. aMkalezvaramAM tathA OMkAra tIrthamAM vizAla gurumaMdira nirmANa thayela che. pU. OMkAratIrtha sthApaka A.zrI puNyAnaMdasUrijI ma.nA saMyamaparyAyanI anumodanArthe gaNivarazrI vikramasenavijayajI ma.nI preraNAthI bhaktonA saujanyathI pIyUSapANi zAstravizArada-kaviratna pUjyapAda AcAryabhagavaMta zrImad vijayaamRtasUrIzvarajI mahArAja zAsanasamrATa zrI vijayanemisUrIzvarajI mahArAjazrI jinazAsananI suvizuddha paraMparAmAM thayelA paramaprabhAvaka mahApuruSa hatA. teoe jaina zAsanamAM eka navo ja yuga pravartAvyo hato ane zAsananA sAte-sAta kSetromAM vacalA gALAmAM pravezelI zithilatA dUra karI. apUrva cetanA pragaTAvI ene abhinava saMskAro ApyA hatA. samrATa akabaranA darabAranAM navaratnonI jema temanA ziSya-parivAramAM nava AcAryabhagavaMto ratnasamAna hatA. e navaratnamAMnA eka pUjyapAda zAstravizArada AcAryamahArAja zrI vijayaamRtasUrIzvarajI mahArAja paNa e ja sUrIzvarajInI zikSA, preraNA ane saMskAra jhIlIne viddhajjagatamAM gauravavaMtA sthAnane prApta karanAra pUjyapuruSa hatA. pUjyazrInA nAmanI jema ja emanuM jIvana ane jIvana daramyAna karelAM kAryo amRta rUpa banI gayAM.. temanAmAM rahelI bALasulabha saraLatA, nirbheLa nikhAlasatA ane haiyAmAM UbharAto durlabha pramodabhAva, pahelA ja paricayamAM koIne paNa potAnA karI levA paryApta hatAM. teozrI zAstronA mArmika vidvAna, uttama kavi, samartha dharmopadezaka, mahAna tattvajJa ane dIrghadRSTi dharAvanArA pUjyapuruSa hatA.
Page #397
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 381 muMbaInAM upanagaromAM gauravavaMtu sthAna dharAvanArA amRtalAlanI akaLAmaNa ora vadhI gaI. emaNe kAkA dvArA dolatanagara ane pAlitANAmAM zrI zatruMjaya girirAjanI yAtrAe kuTuMbanI bIjI rIte saMmati mAgI, ke te dharmanA abhyAsa arthe janAra pratyeka yAtrALune UDIne AMkhe vaLage evA zrI kezariyAjI mahesANA javA icche che. saue rAjIkhuzIthI rajA ApI ane vIraparaMparA prAsAdathI zobhatuM "kezariyAjI nagara' temanI amRtalAla mahesANAne badale sIdhA pahoMcyA jAvAla amogha upadezabhakti ane virATa kAryazaktino AbehUba (rAjasthAna) sUrisamrATa pAse. tyAM jaI pUjya gurubhagavaMtane paricaya karAve che. potAnI manokAmanAthI avagata karyA. saMyama svIkAravA temano vidvAna ane cAritrazIla vizALa ziSyasamudAya abhilASA vyakta karI. temanAmAM rahelI ziSyone aneka rIte taiyAra karavAnI kaLA, apUrva tyAra pachI gurudevanA vinaya ziSyaratna tarIke teozrIe dhagaza ane tenA mATe ApelA bhoganI pratIti karAve che. potAnI pratibhAno bahumukhI vikAsa sAdhyo. tIvra buddhimattA, temanAmAM kavitvazakti sahaja ane vArasAgata AvelI cittanI ekAgratA ane niSkAma gurubhaktinA pratApe teozrI thoDA hatI. vartamAnamAM bhAvika bhaktonAM hRdayane raNajhaNAvatI, hRdayanA ja vakhatamAM nyAya, sAhitya, vyAkaraNa, vedAMta, mImAMsA, sAMkhya tArane jhaMkRta karI detI hajAro gujarAtI stutionA AdhakartA Adi itarazAstromAM tema ja AgamonA talasparzI abhyAsamAM pUjyazrI hatA. covIza tIrthaMkara paramAtmAnI atithI pUjyazrIe pAraMgata banyA. vizALa abhyAsa ane anupama kavitvazaktithI A stutiracanAno prAraMbha karyo hato. vANI vahAvavAnI vizeSatAne lIdhe teozrI gurudevanA kRpApAtra jaina-jainetara tIrthadhAmothI zobhatI saurASTranI pavitra banI cUkyA hatA. tethI saM. 1985mAM mahuvA mukAme pU. gurudeva dvArA yogoddhahana karavApUrvaka teozrI gaNipaMnyAsapadathI vibhUSita dharatI para boTAda nAmanuM nagara che. A nagaramAM dharmiSTha parivAra karavAmAM AvyA. AgaLa jatAM, saM. 1991nA jeTha vada 12 ne tarIke desAI bhavAna vastAnuM kuTuMba prakhyAta hatuM. emanA putra divase upAdhyAyapadathI ane saM. 1992nA vaizAkha vada 4 ne hemacaMda bhavAnane tyAM zrI divALIbahenanI ratnakukSie saM. divase rAjanagaramAM mahAmahotsava sAthe, pUjyazrInA karakamalathI 1952nA mahA suda 8nA zubha dine eka putrano janma thayo. pAMca-pAMca bhAIo ane eka bahenanA lADIlA A lAlanuM ja AcAryapadathI alaMkRta karavAmAM AvyA. sUrisamrATe teozrIne AcAryapada sAthe sAthe "kaviratna' ane 'zAstravizAradanAM be nAma pADavAmAM AvyuM amRtalAla. janma tathA dIkSA pUrva bhavanI puNyAI ane kuTuMbanA saMskAro laIne UcharatA amRtalAla sAce birudo paNa ApyAM! uparokta baMne birudo sArthaka bane evuM pUjya AcAryazrInuM vyaktitva hatuM. kavitvazakti vArasAgata hatI. ja A lokamAM amRta-zA madhura hatA. emAM saM. 1966mAM sUrisamrATa AcAryabhagavaMta zrI vijayanemisUrIzvarajI mahArAja pUjyazrInA saMsArI baMdhu zrI zAmajIbhAI mAstara racita potAnA vizALa ziSya parivAra sAthe boTAdane AMgaNe padhAryA. "ratnAkara-paccIsI' Aje paNa sakaLa jainasamAjamAM mukta kaMThe gavAya che, jyAre pUjyazrIe racelI stuti ane anya stutio gurudeve to prathamathI ja A ratnane pArakhI lIdhuM hatuM. saM. 1971nA aSADha suda pAMcamane zubha dine dIkSA ApavAmAM paNa saMghamAM hoMzehoMze gavAya che. AvI. pU. gurudeve amRtalAlane svaziSya banAvI munizrI pUjyazrInA AvA prabhAvazALI vyaktitvane lIdhe temano amRtavijayajI nAme ghoSita karyA. kuTuMbIjanone A samAcAra ziSya-praziSya parivAra paNa dina-pratidina vistarato ja rahyo. maLyA tyAre teo ghaNAM vyathita thaIne gurudeva pAse AvyA, paraMtu traNeka vIzI jeTalA lAMbA dIkSAparyAya daramiyAna teozrInA munizrInI saMyamaniSThA ane nizcayabaLa joIne sau prasanna ane prabhAva nIce aneka racanAtmaka kAryo thayAM che. muMbaIsaMtuSTa thayAM ane sakaLa saMghanA ati Agrahane vaza thaIne dolatanagaramAM cAturmAsa daramiyAna teozrInA upadezathI zrI boTAdamAM cAturmAsa mATe kRpA darzAvI. zAsanasamrATazrInA prathama zaMkhezvara pArzvanAtha jaina derAsara, zrI amRtasUrijI jJAnazALA, darzane ja amRtalAla para anokho prabhAva pAtharI dIdho. potAnI jaina upAzraya, jenonA vasavATa mATe zrI unnatisadana, jaina jema ja prabhAvita banelA narottamabhAI, lavajIbhAI Adi pAMca vardhamAnatapa-nivAsa, zrI AyaMbilakhAtuM tathA pAThazALAnuM makAna, mitromAMthI bhAI narottamadAse kuTuMbanI anumati lIdhA vinA ja sAhityavardhaka sabhAnuM makAna vagere sthAyI kAryo thayAM. dIkSA laI munizrI naMdanavijayajI nAma dhAraNa karyuM. e jANIne pAlitANAmAM paNa zrI kezariyAjInagara sthita (1) cAra mALanuM Jain Education Intemational
Page #398
--------------------------------------------------------------------------
________________ 382 caturvidha saMgha zrI kezariyAjI vIraparaMparA mahAprAsAda, (2) zrI amRtapuNyodaya potAnA pitAguru paM. zrI puNyavijayajI mahArAjanI je akhaMDa jJAnazALA, (3) zrI vRddhanemi amRtavihAra, (4) zrI kAMtilAla sevA varSo sudhI karI ane uttarakALamAM potAnA praguru AcArya lalubhAI jaina bhojanazALA, (5) zrI sumatibahena phakIracaMda mahArAja zrI vijayaamRtasUrizvarajI mahArAjanI sevA karI jaina dharmazALA, (6) zrI prAgajIbhAI jhaveracaMda jaina dharmazALA, hatI, te kArya karatI vakhate te te pUjayonAM manane satata saMtoSa (7) zrI rUpacaMdajI jasarAjajI jaina dharmazALA, (8) zrI Apyo hato se noMdhapAtra ja nahIM paNa daSTAMta pAtra che. potAnuM kezavadAsa bulAkhIdAsa jaina dharmazALA vagere sthAyI kAryo thayAM. badhuM teonA dhyeyamAM samAvI devAnuM kArya koI AvA yogI puruSa AvA puNyaprabhAvI AtmAe pAlitANA jevI ja karI zake. koI niHspRhI saMta puruSa ja karI zake tevuM A tIrthAdhirAjanI pavitra bhUmi parathI saM. 2030nA poSa vada 6 kArya hatuM. ne somavAre suMdara samAdhipUrvaka svargavAsa karyo tyAre mAtra teonI tamAma pravRttimAMthI niSkalaMkatAnI sugaMdha satata pAlitANAmAM ja nahIM, paNa aneka grAma-nagaromAM pUjyazrInA AvatI hatI, to vRttimAMthI prasaMge-prasaMge niSkaSAyatAnI pratIti svargArohaNa mahotsava UjavavAmAM AvyA, je teozrInA thatI hatI. A jIvanasiddhine teonA jIvananI vizALatAne vyApaka prabhAvanuM pratibiMba pADe che. dhanya che e mahAtmAne, udAttatAne samajavA mATe ApaNI buddhino "gaja TUMko paDyo jeozrIe amRta banIne jIvana amara banAvyuM. vaMdana hajo e hoya tevuM lAge che. parama sUrivarane! A puSpa to ApaNane alpa lAgyuM. mAtra sATha varSamAM pa.pU. A.zrImad vijaya hemacandrasUrijI ma. tathA pa.pU. A.zrImad teonI jIvanalIlA saMkelAI gaI. jyAre teonA paripakava vijapradhumnasUrijI ma.nI preraNAthI guNaguNAnurAgI suzrAvako taraphathI anubhava-phaLano lAbha zrI saMghane, sAhitya-kSetrane vidhivyAkaraNa-vidyAvAridhi, jyotirvid dinamaNi, vidhAnanA kSetrane maLavAnI raLiyAmaNI ghaDI AvI tyAre ja darzanasAhityanA marmajJa, samartha kAvyaracanAkAra, teoe paraloke prayANa karI dIdhuM. suvAsa to prasarI rahI. je samatAnA sAgara : je jANe che teonI AMkhamAM nAmasmaraNa sAthe ja ahobhAva chalakAya che, eTale ema kahevAnuM mana thAya che ke, prasannatAnI pU. AcAryazrI jIvatI-jAgatI mUrti eTale pU. A. zrI vijayadharmadhuraMdharavijayadharmadhuraMdharasUrIzvarajI mahArAja sUrIzvarajI mahArAja. mahAna vyaktinI udAttatAno vicAra karatAM karatAM jainazAsananA itihAsamAM aneka vibhUtimattA prakAze che. kavione parvatanI uttagatA yAda Ave che ane dariyAnI temAM pUjyazrInuM nAma paNa avicaLa jhaLake che. teozrInAM agAdhatA yAda Ave che, to koI kavine vajanI kaThoratA yAda svAdhyAya-tapathI prApta thayelA dharma-jJAnanA graMtho ane Ave che ane kusumanI komaLatA yAda Ave che, paNa kazuMka zAsanaprabhAvanAthI prerAIne karelAM agaNita dharmakAryo temanI lokottara darzana teonA jIvanamAM thAya che. kazuMka asAdhAraNa bahumukhI pratibhAnA paricAyaka che. teozrInuM mULa vatana dekhAya che, je teo jemanI vacce hoya che temanAthI temane judA jhAlAvADamAM mULI pAsenuM khATaDI gAma. pitA pItAMbaradAsa pADe che. mUThI UMcerA sthApe che. jIvAbhAI dhaMdhArthe bhAvanagara AvI vasyA. emanAM bIjAM patnI AvA puruSothI ja pRthvI vasumatI kahevAI che. keTalAka sAMkaLIbahenanuM bhAvanagaramAM piyara hatuM. saM. 1974nA caitra vada AvA mahAna puruSone duniyA jANatI hoya che ane keTalAka pAMcamane divase sAMkaLIbahenanI kukSie eka putraratnano janma mahApuruSo ajANyA ja rahI jatA hoya che. teonuM jIvana thayo. yathAnAmaguNa bALakanuM nAma dhIrajalAla rAkhavAmAM AvyuM. bagIcAnA eka khUNAmAM UgelA kevaDAnA phUla jevuM hoya che. mAtA sAMkaLIbahena bALakanA jIvanaghaDataramAM khUba ja rasa letAM pUjya dharmadhurandharasUri mahArAjanA jIvanane jeNe najIkathI hatAM, paraMtu daivayoge emanuM duHkhada avasAna thayuM. dhIrajanI vaya joyuM che, temaNe anubhavyuM che ke temanA hadayano vikAsa keTalo tyAre mAtra ATha varSanI hatI. dhIrajane, zrI yazovijayajI jaina vizALa che? buddhinI sUkSmatA keTalI badhI che? teonI gurukuLamAM bhaNavA mUkyA ane tyArathI bALakanI manovRttimAM jIvanavADImAM ghaNAM guNa-puSpo khIlyAM hatAM paNa teoe vairAgyanA aMkuro phUTavA mAMDyA. saM. 1985mAM pU. paM. zrI
Page #399
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 383 amRtavijayajI gaNino samAgama thatAM pitA-putranI vairAgya dIkSA thaI tyAre mAtra 13 varSanA bALamuni zrI bhAvanA vadhu baLavattara banI ane saM. 1988nA mahA suda 10ne dhuraMdharavijayajI mahArAjamAM koI vizeSatA dekhAtI nahotI. zubha dine jAvAla kSetranA utsAhI zrI saMghanA mahotsava vacce ekavaDo bAMdho, ghauMvarNa sAmAnya zarIra, sAva mitabhASI ane pU. zAsanasamrATazrInA AzIrvAda sAthe pitA-putra dIkSA grahaNa ekAkI prakRtine lIdhe sAmAnya chApa paDatI hatI, paraMtu pUjyapAda karI. pItAMbaradAsa munizrI puNyavijayajI nAme pU. paM. zrI gurudevazrIno sahavAsa ane anya AcAryadevo pAsethI mArgadarzana amRtavijayajInA ziSya banyA ane dhIrajalAla munizrI pAmIne sattaramA varSe to eka prabhAvazALI munivara tarIke samagra dhuraMdharavijayajI nAme munizrI puNyavijayajInA ziSya jAhera thayA samudAya para anokhI chApa aMkita karI ApI. e chApa ane sAce ja AgalAM varSomAM pU. munivara dharmadhuraMdhara tarIke uttarottara vikasatI cAlI. pUjyazrIe karelAM gujarAta-muMbaInAM sarvatra paMkAI gayA! mukhya zaheronAM 46 cAturmAsa enAM jIvatAM-jAgatAM pramANapatro che ke teozrInI upasthiti hoya tyAM mahAmahotsavapUrvaka bahu ochA samayamAM teozrIe paMDita zazinAtha jhA pAsethI navya nyAyanA "muktAvalI' pachInA "mAghurI', aMjanazalAkA, pratiSThA, upadhAna, udyApana, saMghayAtrA AdinA anekAneka utsavo UjavAyA ja hoya. AvI apUrva paMcalakSaNI', siMhavyAgha jagadIzI', 'siddhAMtalakSaNa' Adi graMtho, sAhitya-mImAMsAnA graMtho, saMskRta mahAkAvyo AdinuM UMDuM jJAna zAsanaprabhAvanAnA phaLasvarUpa pUjyazrIne saM. 2007nA kArataka vada 6ne divase gaNi padavI ane vaizAkha suda 3 prApta karyuM. saMskRta bhASA para ananya kAbU jamAvyo. saMskRtamAM (akSayatRtIyA)ne divase paMnyAsa padavI arpaNa karavAmAM AvI. patralekhana ane kAvyaracanA sahaja banI rahyAM. pUjyazrI saMskRtamAM virala evo bhavya utsava muMbaI mukAme saM. 2021nA mahA suda saraLatAthI bolI paNa zakatA hatA! pariNAme, pUjyapAda 7 ne somavAre UjavAyo hato, jyAre pUjyazrIne AcAryapadathI zAsanasamrATazrIne 175 zlokonuM zikhariNI chaMdamAM raceluM, anya alaMkRta karavAnuM pharamAna zAsanazaNagAra, gItArthagaNamukuTamaNi dUtakAvyo samuM "mayUradUta' khaMDakAvya racI mokalyuM. A samayamAM pUjyapAda AcAryazrI vijayaudayasUrIzvarajI mahArAje ane parama ja teozrIe hemacaMdrAcArya viracita kAvyAnuzAsana ane zAsanaprabhAvaka jyotiSazAstra pAraMgata pUjyapAda AcAryazrI zabdAnuzAsanano UMDo abhyAsa karyo hato, eTale A vijayanaMdanasUrIzvarajI mahArAje karyuM. dasa divasa cAlelA A dUtakAvyamAM teozrInI kAvyakuzaLatA uttama rIte nIkharI AvI. mahotsavamAM aneka prakAranA dhArmika ane sAMskRtika kAryakramo adhyayanaprIti tIvratara hovAthI saM. 1994nA khaMbhAtanA rAkhavAmAM AvyA hatA. vizALa saMkhyAmAM jaina ane jainetara cAturmAsa daramiyAna pUjyazrI aMgrejI paNa zIkhyA ane mahAnubhAvoe hAjarI ApI hatI. bhAvanagaranA mahArAjA tolsatoyanI vArtAo ane zeksapiyaranAM nATakono abhyAsa kRSNakumArasiMhajIthI mAMDIne aneka mahApuruSoe pUjyazrIne karyo. Ama, gujarAtI, hindI, prAkRta, saMskRta marAThI, aMgrejI abhivAdana pAThavyAM hatAM. prasaMge bhAratabharanA viziSTa Adi aneka bhASAo pUjyazrIne sahajasAdhya banI. anekAneka vidvAnoe abhinava AcAryazrIne 1. vyAkaraNavidyAvAridhi, 2. mahAgraMthonA adhyayanathI teozrInI pratibhA paNa phalavatI banI. siddhAMtabhAratI, 3. darzanaciMtAmaNi, 4. kaviziromaNi ane pa. pariNAma svarUpa, pUjyazrIe zatAdhika graMthonI racanA karI. jyotirvidinamaNi jevI upAdhiothI navAjyA hatA. eTalA ja apragaTa graMtho pragaTa thavAnI pratIkSA karI rahyA che. AcAryadevonA jIvanakramamAM sahaja banI gayelAM sAmAnya emAM ATha smaraNanI pAdapUrtinA prakAzathI to pUjyazrInI apratima pratibhAno paricaya maLI rahe che. pAdapUrtinI bAbatamAM kAryo to pUjyazrInI nizrAmAM thatAM ja rahetAM hatAM, paraMtu to teonI pratibhA-kudaratanI bakSIsa hoya tevI jaNAtI. yathAnA dhuraMdhara kArya na thAya to nAma dIpe nahIM. evAM kAryomAM siddhacakrapUjananI pahelI covIsInA sADAbAra zloka maLyA nahIM, pUjyazrInI dekharekha nIce pAlitANAmAM girirAja zatruMjayanI taLeTImAM jaina saMghanA bhavya vArasAne darzAvatAM ane to e paNa teoe pUrNa karyA che. upAdhyAyatapakRta goDI pArzvanAthasrotamAM keTalAMka zloka adhUrA hatA te paNa pUrNa karyA zramaNaparaMparAnA bhavya itihAsanI jhAMkhI karAvatA kesariyA vIraparaMparAprAsAda' nAme vizALa caityanuM nirmANa e mukhya che. che. Ama, aneka prakAranAM dharmakAryo vacce paNa teozrIe darzana sAhityanA A agaNita graMtho lakhIne Azcarya khaDuM karyuM che! sakhata ane satata parizramane pariNAme hoya ke game tema, saM. 2030thI pUjyazrInI taMdurastI jokhamAI. kensaranuM nidAna thayuM, Jain Education Intemational
Page #400
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI garave namaH 384 caturvidha saMgha chatAM teozrInI pravRttimAM saheje zithilatA na AvI. vyAdhi vadhato cAlyo. 2033nuM comAsuM amadAvAdamAM hatA. tyAM vyAdhinI vedanAe mAjhA mUkI. saM. 2034nA vaizAkha mAsa sudhI A vyAdhinI azAtanA sahana karatA rahyA. vaizAkha vada 12ne divase zukravAre A tejasvI tAraka zAMti ane samAdhipUrvaka divyasRSTimAM vilIna thaI gayA, paraMtu apUrva guNagarimAthI opatI teozrInI yazaHkAyA to yAvacaMdradivAkarI amara che. 60 varSanA alpa AyuSyamAM 47 varSano sudIrdha dIkSA paryAya pALI, 13 varSanA sUripadaparyAyamAM eka dRSTimAM na samAya tevAM ane teTalAM vividha ane vizALa kAryo karI gayA! uttama koTinI samatA, samartha koTinI vidvattA, Adarza koTinI saMyama-sAdhanAsvAdhyAyaprIti-sarjakatA-satsaMgamagnatA AdinA adbhuta guNothI opatI bhavya jIvanayAtrA pUrNa karI gayA. pUjyazrInI aMtima yAtrAmAM vizALa janasamudAyanI upasthiti, agaNita guNAnuvAdasabhAo, asaMkhya zokAMjalio Adie teozrInI mahAnatAnAM darzana karAvyAM. pU. munizrI dharmavijayajI, munizrI manojJavijayajI, pU. paM. zrI kuMdakuMdavijayajI, pU. paM. zrI siddhasenavijayajI, pU. paM. zrI dharmadhvajavijayajI, munizrI hariSaNavijayajI, munizrI vidyAdharavijayajI, munizrI amIvijayajI Adi ziSya parivAra ane teozrInA praziSya (1) pa.pU.A.zrI bhadraMkarasUrIzvarajI ma.sA. parivArano vizALa vAraso mUkI gayelA A AcAryabhagavaMtanI (2) pa.pU.A.zrI puNyAnaMdasUrIzvarajI ma.sA. zAsanasevA ajarAmara banI cUkI che! koTi koTi vaMdana hajo (3) pa.pU. A. zrI arUNaprabhasUrIzvarajI ma.sA. e zAsanaprabhAvaka zrI gurubhagavaMtane! (4) pa.pU.A. zrI vIrasenasUrIzvarajI ma. sA. pa.pU. A.zrI kundrakundasUrijI ma.sA.nI preraNAthI pUjyazrInA manonikuMjamAM paNa nAnapaNathI vairAgyabhAvanAnAM mULa zeTha kAnajIbhAI mohanabhAI parivAra-boTAdanA saujanyathI ropAyAM hatAM ane AgaLa jatAM, e saMkalpanA kalpavRkSane zrI OMkAratIrtha- bhadrakaradhAma mahAvIralabdhidhAma sthApaka vikasavAnuM vAtAvaraNa maLyuM hatuM. mAtApitAne saMyama sumadhura saMgItanA jJAtA, sAdhaka saMta, sUrimaMtra ArAdhaka svIkAravAnI vAta karI, paNa anumati maLI nahIM. mitro sAthe bhAgIne umeTA pahoMcyA. tyAM e saMkalpa phaLIbhUta thayo. zrAvasti pU. AcAryazrI tIrthoddhAraka AcAryadeva zrI vijayabhadrakarasUrIzvarajI mahArAjanuM vijayapucAnaMdasUrIzvarajI mahArAja ziSyatva svIkArI, saM. 2004nA poSa vada pAMcame dIkSA grahaNa punItapAvana chANI nagarIne vaDodarAnA mahArAjA karIne munizrI puNyavijayajI nAme ghoSita thayA. saMyama gAyakavADe "dIkSAnI khANa' tarIke oLakhAvI che. chANI viSe svIkArIne munizrI zAsanaprabhAvanAnAM anekavidha kAryomAM tallIna kahevata paDI gaI che ke, "gAma chANI-dIkSAnI khANI.' bhAgye banI gayA. zAstro Adino talasparzI abhyAsa karyo. ja koI ghara evuM haze ke jyAMthI koI saMyama-ArAdhaka zrI jyotiSazAstramAM savizeSa pAraMgata thayA. e uparAMta, pUjyazrInA vIraprabhunI zAsanasevAmAM na saMcaryuM hoya! evI e pavitra be guNavizeSa saunA AkarSaNanuM kendra banI rahyA : 1. teozrInI bhUmimAM saM. 1987nA poSa vada 6ne divase pUjyazrIno janma kathA-AlekhananI zailI hRdayaMgama che. subodha-suvAcya kathAonA thayo. saMkalpane kalpatarunI upamA ApI che. mananA manorathone sarjaka tarIke teozrI ajoDa sAhityasAdhanA karI rahyA che. saMkalpamAM sudaDha karI do eTale phaLa maLyo vagara rahe ja nahIM. "sughoSA', "zAMtisaurabha', "mahAvIra-zAsana'mAM teozrInI
Page #401
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA kathAo prasiddha thaI che, AbAlavRddha saumAM atyaMta priya thaI paDI che. Aja sudhImAM lAkho prato prasAra pAmI che ane tenI mAMga satata thatI rahe che. evI ja bIjI vizeSatA saMgItamaya svaromAM stavana-sajhAyo gAvAnI che. pUjyazrI madhura ane bulaMda avAjamAM stavano gAIne saunAM mana harI le che. teozrInA bhakto ane zrAvako A sumadhura saMgItAvalimAM lIna banI mahAna ArAdhako banI rahe che. pUjyazrI tapamAM paNa AgaLa vadhatA ja rahyA che. varSItapa, siddhitapa, cattAri aTTa, 16-11 upavAsa, vizasthAnaka Adi tapa sAdhavAmAM agresara rahyA che. pUjyazrIne kAnapuramAM saM. 2043nA poSa suda 1ne zubha divase pU. A. zrI vijayabhadrakara- sUrIzvarajI mahArAje AcArya padavI pradAna karI ane muni zrI puNyavijayajImAMthI AcAryazrI puNyAnaMdasUrIzvarajI mahArAja banyA. Aje paNa zAsanaprabhAvanAnAM kAryo karI rahyA che. teozrInA 9 ziSyapraziSyo pAMca bhANiyAoe dIkSA grahaNa karela che. vidvAna A. vAriSeNasUrijI tathA sva. A. vIrasenasU. nAme prasiddha ziSyo che. pUjyazrInI preraNAthI vihAradhAma tathA alaukika anupama vizvamAM prathama OMmAM paMcaparameSThInI sthApanA, pratiSThA teozrInA haste ja saM. 2059 mahAvada-3, 19-22003nA anumodanIya thaI. traNa bhatrIjIoe paNa dIkSA grahaNa karI che. pU. dAdA gurudevanI chatrachAyAmAM chANImAM cAturmAsa samaye teozrInAM saMsArI mAtAe upadhAna tapa karAvavAno amUlya lAbha lIdho. evA e zAMtamUrtitapasvIratnasAdhaka saMta svasAdhanA karavApUrvaka aneka jIvone zAsanarasanA icchuka banAvI rahyA che. lAkha lAkha vaMdana hajo e parama zAsanaprabhAvaka sUrIzvarajIne! pUjyazrInI bhAvanAnA sahAre gaNivara vikramasenavijayanA mArgadarzana anusAra chANIthI 9 ki.mI. hAive Taca padamalA gAme zrI OMkAra jaina tIrtha-bhadraMkaranagara vihAradhAmarUpe nirmANa thayuM, jemAM trizikharI jinAlaya, kalpasUtramaMdira, rAyaNapagalAM maMdira, gurumaMdira, zAsanadevadevI maMdira, vizALa 2-upAzraya, pravacanahola, bhojanazALA tathA adyatana dharmazALA nirmANa pAmela che, jemAM vizvamAM prathama evA vizAla OM nI sthApanAtemAM paMcaparameSThInI pratiSThA-aMjanazalAkA saM. 2059, mahA va. 3nA pUjyazrInA haste thaI tathA pUjyazrInI preraNAthI geTave oNpha koMkaNanA sthAnane pAmela pahALA hila sTezane mahAvIralabdhi dhAma nirmANa thayela che. temAM rathAkAra jinAlaya, bhojanazALA-dharmazALA-upAzraya Adi taiyAra thayela che, jenI 385 aMjana-pratiSThA pUjyazrInA haste saM. 2061, po. va. 6 nA thaze. poSa va. 5 nA pUjyazrI saMyamajIvananA 58mAM varSamAM praveza tathA jIvananA 75mAM varSamAM praveza karaze. teonAM caraNe vaMdanA..... saujanya : pU. gaNitrI vikramasenavijayajI ma.nI preraNAthI jaina zvetAmbara mUrtipUjaka saMgha zAhapurI kolhApura (mahArASTra) zabdAdi zAstrataNA viSayamAM jenI pratibhA ghaNI, vaLI pUrNimAe janma sAdhyo pUrNatA varavA bhaNI; zrI devasUricaraNakamale madhukara samAje guMjatA, ladhu hemacaMdra zuM avataryA kalikAlamAM pharI dIsatA. pU. A.zrI vijayahemacaMdrasUrIzvarajI ma. pU. AcAryazrI vijayahemacaMdrasUrIzvarajI mahArAja eka sva-para upAsaka AtmasAdhanAnA dhyeyane varelA ane e mATe satata prayatnazIla rahelA zramaNa zreSTha che. judA judA viSayanI vidvattAthI zobhatuM emanuM jIvana che ane potAnA pAMDityane gopavavAnI zAlIna manovRttithI e vizeSa zobhAyamAna ane AdarapAtra banyuM che. satata vidhAniSTha rahevAnI sAthe sAthe, teozrIe potAnI sAdhanAmAM ja taponiSThA keLavI che e virala che. akhaMDa jJAnopAsanA ane jIvanasparzI tapasvitAno Avo saMgama bahu ocho jovA maLe che. e mArga enA sAdhakane khUba unnata bhUmikAe dorI jAya che, eTaluM ja nahIM, teozrI jevI ruci vidyA ane tapasyA pratye dharAve che, evI ja prIti ane bhakti potAnA sAdhudharmanI badhI kriyAo tarapha dharAve che. potAnI zakti, saphaLatA ane vidvatAne chupAvI rAkhavAnI manovRttinA teozrI cAhaka che. pU. A. zrI vijaya hemacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanI virala siddhinAM mULa emanA kauTuMbika saMskAromAM, pUrvajanmanA saMskAromAM ane nAnapaNamAM ja aMtaramAM pragaTelI sAdhujIvana pratyenI abhirucimAM ropAyelAM hoya ema lAge che. teozrInI janmabhUmi jaMbusara pAsenuM nAnuM sarakhuM aNakhI gAma. gAmamAM jainanuM eka ja ghara. e ghara te emanA dAdA dIpacaMdabhAI ane dAdImA DAhIbahenanuM ghara. e bannenAM jIvanamAM dharmazraddhA sArI rIte siMcAyelI. teo gharamAM gharaderAsara rAkhIne pUjAbhakti kare ane sAdhumahArAjo ane sAdhvImahArAjonI ullAsapUrvaka bhakti-sevA karIne jIvanane katArtha banAve. A dharmasaMskAro emanA putra hIrAbhAI ane putravadhU prabhAvatIbahenamAM UtaryA. zrI hIrAbhAIne traNa putro Jain Education Intemational
Page #402
--------------------------------------------------------------------------
________________ 386 caturvidha saMgha ane be putrIo ema pAMca saMtAnono parivAra. paheluM saMtAna munizrI hemacaMdravijayajIne to managamatI amUlya ane apUrva putrI indu, bIjuM saMtAna putra dhanasukha, trIjuM saMtAna putra hasamukha, vastu maLyAno AnaMda thayo. teozrI jJAna-dhyAna, tapasyA ane cothuM saMtAna putrI haMsA ane pAMcamuM saMtAna putra pravINa. A pAMca gurunI bhaktimAM ekatAna banI gayA. bhUkhyAne bhAvatA bhojana bhAI-bhAMDuomAMnA vaceTa hasamukhabhAI te ja ApaNA maLe pachI eno lAbha levAmAM zI maNA rahe! ema bALamuninI AcAryazrI vijayahemacaMdrasUrijI mahArAja. saM. 1993nA poSa saMyamayAtrA sukhapUrvaka AgaLa vadhatI rahI. dIkSA lIdhA pachI pUrAM pUnamanA divase emano janma. tyAra bAda, hIrAbhAI vyavasAyArthe bAra varSa adhyayanamAM lIna banI gayA. teozrInI abhyAsa potAnA kuTuMba sAthe amadAvAda AvyA ne sAbaramatImAM vasyA. pratyenI jhaMkhanA joIne gurudeve temane zAstrIjI pAse pANinInA te samaye hasamukhabhAInI uMmara to nAnI hatI, paNa bhAvino vyAkaraNano abhyAsa karavA mUkyA. vyAkaraNanI sAthosAtha nyAya, koI zubha saMketa kaho ke, temane bacapaNathI ja ramata-gamata pratye sAhitya ane AgamagraMthono paNa UMDo abhyAsa karyo. bRhadra ochuM AkarSaNa hatuM ane abhyAsa pratye vadhAre ruci hatI. buddhi gujarAta saMskRta pariSadanI parIkSAo ApI. "siddhAMtakaumudI', paNa evI tejasvI ke thoDuM bhaNe ane koThAmAM vadhAre vasI jAya prauDha manoramA', "laghu zabdenduzekhara', "paribhASenduzekhara', ane e badhA karatAM vadhAre AkarSaNa dharma pratye hatuM. dasa varSanI vAkyapradIya', vaiyAkaraNa', "bhUSaNasAra' Adi vyAkaraNanA tathA sAva pAMgaratI uMmare ja emanA manamAM evA evA bhAva jAgatA - "muktAvalI vyAptipaMcaka', "siddhAMta lakSaNa', 'vyutpattivAda', ke, vItarAga paramAtmAnA dharmanuM zaraNa svIkArIne mArA jIvanane "kusumAMjali' vagere nyAyanA tema ja ziSTa sAhityanA graMthono ujamALa banAvuM. A bhAvanA emanA manane khAna-pAna ane bAra bAra varSa sudhI satata abhyAsa karyo. prathama, madhyamAM, mojamajAnA sAmAnya AnaMda pratye kheMcAI jatAM rokI rAkhatI. zAstro ane vyAkaraNAcAryanI parIkSAomAM uttIrNa thayA. prAcIna evAmAM saM. 2002nI sAlanuM pa. pU. A. zrI tema ja navIna nyAyazAstrano ane kAvyono abhyAsa karyo ane vijayaamRtasUrijI mahArAjanuM comAsuM munizrI devavijayajI, jenadharmanA prANarUpa ane saMyamanA AdhArarUpa AgamasUtronuM munizrI puNyavijayajI, munizrI dhuraMdharavijayajI Adi parivAra adhyayana karyuM. vaLI, saMpAdana paddhatino bodha meLavIne potAnI sAthe sAbaramatImAM thayuM. hasamukhabhAIne to A managamato jJAnopAsanA upara jANe suvarNakaLaza caDAvyo. suyoga sAMpaDyo! emanI dharmacine khIlavavAno avasara AvI tapasyAmAM paNa sahaja ruci vartatI hatI. vardhamAna tapanI Ubho. emanA hRdayamAMno dharmaraMga vadhu pAko banyo. A pachInA oLI, vizasthAnaka tapanI oLI, aThThAI tapa vagere suMdara varSe, saM. 2003nuM comAsuM pU. zAsanasamrATazrInuM thayuM. teozrI tapasyA paNa anumodanIya che. kuTuMba prathamathI ja dharmanA raMge sAthe pU. A. zrI vijayodayasUrijI mahArAja, pU. A. zrI raMgAyeluM, emAM AvA panotA putre tyAgadharmano bhekha lIdho, vijayanaMdanasUrijI mahArAja, pU. munirAja zrI meruvijayajI, pU. eTale enI asara kuTuMbIjano para thayA vagara rahe? emanAM munirAja zrI devavijayajI Adi hatA. A prasaMge pagale emanA parivAramAMthI cAra vyaktioe saMyamamArgano hasamukhabhAInI tyAga-vairAgya-saMyamanI bhAvanAno vikAsa svIkAra karyo. saM. 2009mAM nAnI bahena haMsAe dIkSA lIdhI; karavAmAM khAtara-pANInuM kAma karyuM ane tyArathI emane saMsArarasa emanuM nAma hemalatAzrIjI che. saM. 2017mAM nAnAbhAI phikko lAgavA mAMDyo. pachI to zALAno abhyAsa choDIne pravINakumAre dIkSA lIdhI; A vidyAvyAsaMgI munizrInuM nAma amadAvAdamAM luNasAvADAmAM cAturmAsa birAjatA pU. munirAja pradyumnavijayajI che ane teo pU. A. zrI vijayahemacaMdrazrI meruvijayajI (vartamAna AcArya zrI vijaya meruprabhasUrijI) sUrijInA ziSya banyA che. saM. 2017mAM pitAzrIe dIkSA ane pU. munirAja zrI devavijayajI (vartamAna AcArya zrI lIdhI emanuM nAma munirAja zrI hIravijayajI rAkhyuM ane vijayadevasUrijI)nA sAnidhyamAM rahIne, saM. 2005nA mahA teozrI pU. upAdhyAya zrI meruvijayajI mahArAjanA ziSya thayA. vada pAMcamane zubha dine koi-gAMgaDa mukAme, kuTuMba parivAra ane bAra varSanA gALAmAM je kuTuMbanI pAMca vyaktioe pravajyAM caturvidha saMghanI vizALa upasthitimAM pU. munirAja zrI aMgIkAra karI hoya evI dharmaparAyaNatA sAme saheje mastaka jhukI meruvijayajI mahArAje hasamukhabhAIne dIkSA ApIne pU. muni jAya! zrI devavijayajI mahArAjanA ziSya tarIke munizrI hemacaMdravijayajI nAme ghoSita karyA. bAra varSanA bALabhikSu pUjyazrI pUjyapAda zAsanasamrATazrInA zubhAzIrvAda meLavavA bhAgyazALI thayA che, eTaluM ja nahIM, paNa saM. Jain Education Intemational
Page #403
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 38 2005mAM pU. zAsanasamrATazrI virAjatA hatA te samaye pravrajyA "siddhahema-brahavRtti', "abhidhAnaciMtAmaNi', "vIzasthAnaka prApta karI hatI. adhyAtmanI bhUmikAmAM vaDIlanI vidyamAnatA pUjanavidhi' vagere ane gujarAtI racanAomAM 'sarvajJasiddhi, ziSyanA saubhAgyamAM pUraka bane che. e agamyatva gaNAya che. "aitendrastuticaturvizati', "amitagatikRta AtmaniMdAtmaka pachI to varSo sudhI pU. zAsanaprabhAvaka A. zrI vijaya meru- batrIzIno padyAnuvAda', "AtmaprabodhapaMcavizaMtikAno padyAnuvAda' prabhasUrijI mahArAjanI satata kALajIpUrvaka jJAnAdhyayana "covIza jinastutio', "vIzasthAnakapUjA-kathA" zrAvakakavi karAvavAnI tamannA ane uttama saMyama-saMskAro sIMcavAnI RSabhadAsakRta "zrI hIravijayasUri rAsa'nuM gadyAnuvAda sahitanuM cIvaTa, pUjya guruvaryazrI vijayadevasUrIzvarajI mahArAjanI saMpAdana, "zrI gautamAdi stotrasaMdoha'nuM saMkalana, upAdhyAya sAcavaNI, hUMpha vagere jIvanavikAsanAM aMga banI gayAM. e paNa yazovijayajI mahArAjanAM noMdhapAtra stavano/sajhAyono saMcaya eTaluM ja mahattvanuM che ke temanA dAdAguru pUjayapAda pIyUSapANi bodhiratnamaMjUSA' zAsanasamrATa pravacanamALA vagere. pUjyazrInuM AcAryabhagavaMta zrI vijayaamRtasUrIzvarajI mahArAjanI vyakti sAhitya sAce ja janamanane upakArI ane upayogI che. pArakhavAnI ane prasaMge prasaMge yogya preraNA pAvAnI vilakSaNa graMthalekhana sAthe pUjyazrInI vyAkhyAnazailI paNa preraka, kaLAno lAbha chelle chelle sAro maLyo. prabhAvaka ane AphlAdaka che. Agama jevA gUDha viSayone AvA jJAnathI ane zIlathI ojasvI dhIra-gaMbhIra samajAvavAnI rIta evI saraLa ane sacoTa che ke saune maMtramugdha prakRtithI paripakva banelA A munipravaranI yogyatA joIne pU. banAvI de. A. zrI vijayaamRtasUrIzvarajI mahArAje bhagavatIsUtranA potAnA pUjya gurumahArAja saumyamUrti AcArya bhagavAna yogodahana karAvavApUrvaka saM. 2013nA kArataka vada 6ne zubha zrImad vijayadevasUrIzvarajI mahArAjazrInI sAthe ne sAthe, dine suratamAM gaNi padathI ane saM. 2024nA vaizAkha suda paDachAyAnI jema varSo sudhI rahyA, vicaryA-te daramyAna dIkSA, 10nA tIrthAdhirAja siddhagirinI chAyAmAM-pAlitANA nagare vaDI dIkSA, padapradAna, upadhAna, ujavaNAM tathA cha'rI pALatA saMgho paMnyAsa padathI alaMkRta karyA. tyAra bAda saM. 2031nA poSa vada vagere khUba ja thayA. 7ne divase bhAyakhalA-muMbaImAM upAdhyAyapada pradAna thayuM ane saM. 2033nA mahA suda 10nA divase amadAvAda-rAjanagara pUjyazrI hemacandrasUrijI ma.nI nizrAmAM saM. 2059nI sthita, nagarazeThanA vaMDAmAM, pU. zAsanasamrATazrInA samudAyanA sAlamAM mahA vada-3nA bhavya aMjanazalAkA pratiSThA-mahotsava 10-10 AcAryabhagavaMtonI nizrAmAM, jJAna-darzana-cAritranA merudhAyajainatIrtha (abiyApura)mAM UjavavAmAM Avyo tathA anumodanIya kAryakramo ane bhavyAtibhavya mahotsava yojIne amadAvAda-kAMkariyAmAM nUtana nirmita zrI zatruMjaya tIrvAvatAra zAsananA zreSTha evA AcArya pade ArUDha karavAmAM AvyA. prAsAdamAM paNa vaizAkha suda-7, bhavya aMjanazalAkA, pratiSThA mahotsava UjavavAmAM Avyo. sAhityasarjana : pUjyazrIe mAtra aDhAra varSanI vaye racela "kIrtikallola kAvya" temanI jJAnagarimAno khyAla Ape che. teono ziSya-praziSya parivAra paNa prazaMsanIya che. saMskRta bhASAmAM vividha chaMdomAM rANakapura tIrthano aitihAsika ziSyomAM-A. zrI vijayapradyumnasUrijI ma. munirAjazrI paricaya A khaMDakAvyamAM Apyo che. vyAkaraNanA prayogo darzanavijayajI, 5. zrI guNazIlavijayajI, munirAja, zrI ane sAhityanA lAkSaNika bhAvothI sabhara A kRti sAhityanA lalitAMga vijayajI-munirAja, zrI jagaccandravijayajI tathA zikhare birAje tevI che. teozrInI anya racanAomAM praziSyomAM paM. zrI puMDarIkavijayajI ma., paM. zrI aSTAdaza pApasthAnakAlocanAzataka", "kalyANamaMdirapAdapUrti- manda kIrtivijayajI ma., paM. zrI rAjahaMsavijayajI ma., sva. muni vRtti'. jinadAsazreSThI kathA', 'dvatrizada dvArnAizikA', "sarasuMdarI- zrI subodhavijayajI, munizrI kAntivijayajI, munizrI cariyaM-chAyA', "nemisaubhAgya kAvyam', "paramAtmaprArthanA divyayazavijayajI, munizrI prItivijayajI, muni zrI malayagiri dvAaizikA', "gautamasvAmInAM traNa stotro', "zramaNastuti- vijayajI Adi che. SoDaSikA', 'cAra aSTako' vagere tema ja saMpAdana karelA graMthomAM saujanya : guNaguNAnurAgI suzrAvako taraphathI
Page #404
--------------------------------------------------------------------------
________________ 388 caturvidha saMgha - zAstra sAhityaMbA samartha saMpAdaka-rAjako ane zAsanaprabhAvaka sUrivaNe pUrvapuruSoe ApelA aNamola zAstravArasAnA saMrakSaNa ane saMvardhananI gaMbhIra javAbadArI AjanI peDhInA zire che. aneka khyAtanAma saMsthAo ane saMgho grantha-prakAzananA kSetre kAryarata che. TakAu kAgaLo upara zuddha hastaprato taiyAra karI prAcIna zAstravArasAne navuM dIrdha jIvana ApavAnuM paNa khUba jarUrI che, to prAcIna lipimAM lakhAyela hastapratone ukelI tenI presakopI taiyAra karavAnuM kArya paNa khUba khaMta ane cIvaTa mAMgI le che. aneka hastapratono AdhAra laIne zuddha pAThovALI saMpAdita nakala taiyAra karavAnuM kArya khUba kaThina che. Aje aneka mahAtmAo AvI kaThina kAryavAhI paNa khUba utsAhathI karI rahyA che. kaThina granthonA saraLa bhAvAnuvAda, bhASAntara ke saMpAdananAM kAryo Aje suMdara cAle che, to prAkRta, saMskRta ane gujarAtI bhASAmAM zAstrasaMgata abhinava granthonI racanAnuM kArya paNa kayAMka kayAMka thaI rahyuM che, te paNa khUba utsAhajanaka che. - jema koI ramaNIya udyAnamAM vihAra karIe ane ApaNA tanamanano thAka UtarI jAya tema tevuM ja kAMIka aneka sahapravRttio ane sadvicArathI suvAsita saccaritronuM avalokana karavAthI tAjagI ane utsAha anubhavAya che. A caritromAMthI ja dharmamaya ane maMgalamaya banavAnI preraNA prApta thAya che. #AmAnI mAtAjI zAstravizArada : nyAyavAcaspati pU. AcArya zrI vijayadarzanasUrIzvarajI ma. najIkanA bhUtakALamAM thaI gayelA puNyanAmadheya samartha vidvAna AtmasAdhaka pUjyapAda AcAryazrI vijayadarzanasUrIzvarajI mahArAjano janma tIrthAdhirAja zrI zatruMjayathI pAvana thayelA bhAvanagara jillAnA saurASTranA kAzmIra tarIkenA birudadhAraka mahuvA zaheramAM thayo hato. saM. 1943nA poSa suda 15 ne maMgaLavAre pitA kamaLazIbhAI ane mAtA dhanIbahenane tyAM putraratnano janma thayo. poSI pUrNimA, maMgaLakArI divasa, kamaLa samA suvAsita pitA ane dhanya dhanya mAtA-pachI bALakanuM nAma paNa rAkhyuM suMdarajI. kartavyaniSTha jIvana, vyavahAramAM sAdagI, sahanazIlatA, audAryapUrNa manovRtti, niraMtara paropakAranI bhAvanA, vItarAganA dharma pratye avihaDa vaphAdArI vagere mAtAnA saMskAravAsita guNonI gherI asara bALaka suMdarajInA mAnasa para prathamathI ja chavAI gaI hatI. emAM pUjyapAda parama tapasvI zramaNazreSTha zrI khAMtivijayajI mahArAjano saMparka thayo ane suMdarajIbhAI saMyama aMgIkAra karavA kaTibaddha banyA. saMskArI kaTuMbanI saMmati maLatAM saM. 1959nA aSADha suda 10nA maMgaLa dine bhAvanagara mukAme, suriziromaNi zAsanasamrATa pUjyapAda # $ jo = 8. A jarurI A i x mA tArAnA Wi.InhAra- Lyrs: kAraka A (1) pa.pU. A. zrI nemisUrIzvarajI mahArAjazrI (2) pa.pU. A. zrI darzanasUrIzvarajI ma.sA. (3) pa.pU.A. zrI udayasUrIzvarajI ma. sA. (4) pa.pU.A. zrI naMdanasUrIzvarajI ma. sA. (5) pa.pU.A. zrI vijJAnasUrIzvarajI ma.sA. (6) pa.pU. A. zrI padmasUrIzvarajI ma.sA. (7) pa.pU.A. zrI amRtasUrIzvarajI ma. sA. (8) pa.pU.A.zrI lAvaNyasUrIzvarajI ma. sA. (9) pa.pU.A. zrI kasturasUrIzvarajI ma.sA. Jain Education Intemational
Page #405
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA AcAryapravara zrI vijayanemisUrIzvarajI mahArAjanA varad haste mahAmahotsavapUrvaka dIkSA ApavAmAM AvI ane munizrI darzanavijayajI nAma ApavAmAM AvyuM. pUjyazrInA adbhuta samarpaNabhAva, gurusevA, jJAna prAptinI utkaMThA ane saMyamapAlananA prabhAvathI prerAIne guruvaryazrIe temane saM. 1969mAM kapaDavaMja mukAme paMnyAsapada, saM. 1973mAM sAdaDI mukAme upAdhyAyapada ane saM. 1973mAM khaMbhAta mukAme AcAryapadathI alaMkRta karyA. adhyayanamAM tema, adhyApanamAM paNa pUjyazrI ananya sAdhAraNa hatA. 'zrI dharmaratna prakaraNa' nAmaka zAstragraMthamAM pU. AcAryazrI zAMtisUrIzvarajI mahArAje nirdezelA 'bhAvasA'nA lakSaNonI jhAMkhI pUjyazrInA jIvanathI thaI AvatI. (1) savattA gANu sAriNI kiriyA, (2) saddhA pavarA dhamme, (3) pannavANijamunu mAvA, (4) viSvAsu apamAJo, (6) AraMmo saLiAnu TALe, (6) guruJo muLAnuzako ane (7) guru bALArAdaLa parama--AvAM bhavasAdhutAnAM sAta lakSaNonI jhAMkhI pU. AcAryadeva zrI vijayanemisUrIzvarajI mahArAjane teozrImAM thaI hatI. ane tenA paripAka rUpe gurudeve temane prathama paTTadharapade sthApyA hatA. pUjyazrIe pacIsa hajAra zlokapramANa vRtti lakhI che, je mULa graMthane samajavAmAM bhomiyAnI garaja sAre che. emanA ja anya graMtha 'tattvArthasUtra' paranA vivaraNane samajAvanAra 'gUDhArthadIpikA'nAmanI vRtti lakhI che. paryuSaNa-mAhAtmya darzAvato 'paryuSaNa kalpalatA' nAmano suMdara graMtha racyo che. A uparAMta, aneka nAnA-moTA graMthonuM nirmANa karIne pUjyazrIe jIvanakALa daramiyAna jJAnopAsanAno Adarza pUro pADyo che. teozrInI nizrAmAM zAsanaprabhAvanAnAM aneka sukRtyo thayAM che. upadhAna, pratiSThA, aMjanazalAkA, udyApana, dIkSAdi mahotsavo, saMghayAtrAo Adi aneka kAryo dvArA temaNe aneka jIvone bodhiratna prApta karAvyuM che. pUjyazrInA jJAna-sAdhanAmaya jIvanane jotAM teozrIne 'nyAyavAcaspati' ane 'zAstravizArada' jevAM zreSThatAsUcaka birudo paNa maLyAM che. pUjyazrInA varad haste thayelI pratiSThAomAM zrI tAladhvaja (taLAjA) tIrthamAM be vAra thayelI pratiSThA jesara, jasaparA, surendranagara, zihora, ghoghA, taNasA, mahuvA, kapaDavaMja vagere sthAnonA jaina-jainetara samAjamAM cirasmaraNIya banI rahe evI susampanna banI hatI. 64 varSanA sudIrdha dIkSAparyAyamAM pUjyazrIe jinazAsananA itihAsamAM suvarNAkSare aMkita thAya evAM sukAryo For Private 389 karyAM! eka mahAgraMtha racAya eTalI pravRttio karI! saM. 2016nA caitra vada 4ne divase tIrthAdhirAja zrI zatruMjayanI chAyAmAM nazvara dehano tyAga karIne svargArohaNa pAmyA. temanI guNAnuvAda sabhAomAM pUjyazrInA gauravapUrNa jIvanakAryonI jhAMkhI thaI. teozrIno janmazatAbdI mahotsava paNa temanI apUrva kIrtigAthAno paricAyaka banI rahyo! evA mahAsUrivarane koTi koTi vaMdanA! pa.pU. A.zrI hemacaMdrasUrijI ma. tathA pa.pU. A.zrI pradyumnasUrijI ma.nI preraNAthI guNaguNAnurAgI suzrAvako taraphathI hAlAradezoddhAra kaviratna-parama zAsanaprabhAvaka pU. AcAryazrI vijayaamRtasUrIzvarajI ma. pUjyapAda AcAryadevazrIno janma sojItrA (ji. kheDA) gAme saM. 1955nA Aso suda bIje thayo hato. pitAnuM nAma mANekacaMda, mAtAnuM nAma parasanabahena ane temanuM saMsArI nAma aMbAlAla hatuM. temanA pitAzrI vyApArArthe prathama udela ane tyAMthI khaMbhAta AvyA. ene lIdhe khaMbhAtamAM pUjya gurubhagavaMtonA paricayamAM AvavAnuM thayuM. saM. 1978nI sAlamAM teozrI yogazAstranuM adhyayana karatA hatA ane te vakhate teno artha paNa lakhatA. eka vAra teozrI rAtre khATalA para sUtA hatA. tarasane kAraNe jAgyA ane nIce pANI mUkeluM te pI gayA, paNa chelle khyAla Avyo ke temAM khUba kIDIo hatI. bhAre virAdhanA thavAthI te pApa dhovA vadhu jAgRta banyA ane saMyamano lAbha jAgyo. 1980nA kArataka suda 15ne divase pauSadha pArIne gAma bahAra jaIne dIkSA lIdhI. pAchaLathI saMbaMdhIo AvyA paNa dIkSitanI dRDha bhAvanAne joI ThaMDA paDI gayA. Ama, saM. 1980nA kArataka suda 15nI dIkSA thaI ane pU. zrI kapUravijayajI mahArAjanA ziSya tarIke munirAjazrI amRtavijayajI nAme jAhera thayA. nUtana munirAjazrInA jJAnanA kSayopazama joradAra nahIM, paNa abhyAsa satata kare. ATha kalAka gokhe tyAre cAra gAthA AvaDe, pachI te manamAMthI jAya nahIM. daramiyAna pUjyazrI abhyAsamAM AgaLa vadhatA rahyA. temAM sudhArakonAM lakhANa sAme temaNe 'vIrazAsana'mAM siddhAMtarakSAnA lekho lakhyA ane jainasaMghamAM khUba jANItA thayA. uparAMta, pUjyazrImAM pUjA bhaNAvavAnI, ane bAlajIvone dharmamAM joDavAnI kaLA suMdara hatI, jethI aneka zaheromAM ke gAmaDAomAM, Personal Use Only
Page #406
--------------------------------------------------------------------------
________________ 390 jyAM jyAM teozrInI sthiratA hoya tyAM jinabhaktino juvALa UmaTato ane bAlajIvo sArI rIte dharmamAM joDAtA. teozrInA upadezathI saM. 1989mAM zrI harSapuSpAmRta jaina granthamALAnI sthApanA thaI ane temAM pU. sAgarAnaMdajI mahArAja saMkalita 'dIkSAnuM suMdara svarUpa' nAmanuM pustaka sau prathama prakAzita thayuM. tyAra pachI to ghaNA graMtho pragaTa thayA ane Aje to Agama mULa prato saMzodhana karAvIne A saMsthAe pragaTa karyA che. pUjyazrIne kheDA mukAme pU. zrI harSavijayajI dAdA tathA pU. paM. zrI kapUravijayajI gaNinI nizrAmAM saM. 1991nA aSADha suda 9 nA gaNipada ane aSADha suda 10nA paMnyAsapada ApavAmAM AvyuM. saM. 1992mAM khaMbhAtamAM jainazALAmAM comAsuM karyuM ane jainazALAnI rakSA karI zrIsaMghane ArAdhanAmAM dRDha banAvyo. teozrI zAstronA UMDA abhyAsI hatA. teozrIe saMskRtamAM 'saMkSipta zrAddhadharma', 'caturvizati caityavaMdanAdi stutaya:', 'jayavijaya kathAnaka' vagere graMtho lakhyA che. nyAyanA viSayamAM tarkasaMgraha upara 'prabhA' nAmanI TIkA lakhelI che, je apragaTa che. uparAMta aneka gujarAtI pustako lakhyAM che. amRtabindu lakhyAM che, pUjAo racI che. teozrInI jaina darzanane samajAvavAnI saraLa Dhabane kAraNe jyAM jyAM vicaryA tyAM tyAM dRDha dharmazraddhA utpanna karI che. saM. 1999mAM phAgaNa suda 3nA pUjyAda AcAryazrI vijayasiddhisUrIzvarajI dAdAnA zubha haste pU. zrI manaharavijayajI tathA pU. zrI kapUravijayajI mahArAjanI AcAryapadavI sAthe sAthe pU. zrI amRtavijayajI mahArAjane upAdhyAyapada pradAna thayuM ane tyAra bAda, phAgaNa suda 10 nA divase amadAvAda jaina vidyAzALAmAM AcAryapadathI alaMkRta karavAmAM AvyA. te vakhate aDhI mAsa paryaMta bhavya mahotsava UjavAyo hato. jainazAsananA pracAra ane rakSA mATe teozrInA upadezathI lAkhAbAvaLathI zrI mahAvIrazAsana' nAmanuM patra zarU thayuM hatuM, je Aje paNa jainadharmano pracAra ane rakSAnuM kArya kare che. bhAratabharamAM tema ja paradezamAM paNa tenI nakalo sArI saMkhyAmAM jAya che. teozrIe aneka pustako, kathAo, lekho tathA praznottaro ane amRtabiMduo sArA pramANamAM lakhela che. zAstrIya rahasyonA teo UMDA marmajJa hatA ane eka graMtha anekavAra vAMcIne rahasyo tAravatA hatA. hAlAramAM rAsaMgapura, bhANavaDa, lAkhAbAvaLa, paDANA, jAmanagara ploTa vagere jinamaMdironI pratiSThA uparAMta rAjakoTanA mAMDavI cokamAM zrI supArzvanAtha For Private caturvidha saMgha derAsarajI tathA sadaramAM zrI maNiyAranA derAsaranI pratiSThA teozrInA varada haste thaI hatI. tema ja bagasarA ane kAriyANI (boTAda) derAsaranI pratiSThA paNa teozrInA varada haste thaI hatI. prabhAsapATaNanA prakhyAta nUtana mahAmaMdiranuM tathA dhaniyAvADA (DIsA) derAsaranuM zIlAropaNa pUjyazrInI nizrAmAM thayuM hatuM. lIMbaDInA zrI subAhu jinanA mahAmaMdirano jIrNodvAra pUjyazrInA upadezathI thayo hato. pUjyazrInA haste dIkSAo paNa aneka thaI hatI. teozrInA ziSyAdi parivAramAM pU. munizrI nemavijayajI mahArAja, pU. munizrI caMdanavijayajI mahArAja ane pU. paM. zrI rAjendravijayajI gaNivara kALadharma pAmyA che. pU. paM. zrI rAjendravijayajI gaNivara mahAna tapasvI hatA. upavAsa, chaTTa, aThThamathI varasItapa ane vIzasthAnaka tapa karyAM hatAM ane chelle pAMca upavAsathI vIzasthAnaka tapanI ArAdhanA karI hatI. pU. A. zrI vijayajinendrasUrIzvarajI mahArAja, pU. munizrI naMdanavijayajI Adi ziSyo vidyamAna che. praziSyomAM pU. munizrI amarendravijayajI mahArAja, pU. munizrI devendravijayajI mahArAja kALadharma pAmyA che ane zrI yogIndravijayajI mahArAja tema ja zrI hemendravijayajI mahArAja vidyamAna che. pUjyapAda AcAryazrI vijayaamRtasUrIzvarajI mahArAja jainazAsananA apramatta sAdhaka, ArAdhaka, prabhAvaka ane rakSaka hatA. pUjyazrInAM aneka kAryo ane guNonI bhUri bhUri anumodanApUrvaka teozrIne koTi koTi vaMdanA! vAgaDa vIsA osavALa jainasamAjanA uddhAraka : divyamUrti : pU. A.zrI devendrasUrijI ma. 36 varSanA e bhAInuM nAma hatuM gopALa. mA mULIbahena ane pitAjI lIlAdharabhAI. gAma lAkaDiyA. vi. saM. 1948, phA. va. 12nA janmelo A puNyAtmA bacapaNathI ja dhArmika vRttino hato. vi. saM. 1962mAM lAkaDiyAmAM pU. dAdAzrI jItavijayajI mahArAjanuM cAturmAsa thatAM enI dhArmika vRttimAM vega Avyo. thoDA samaya bAda pitAjI zrI lIlAdharabhAInuM acAnaka svargagamana thatAM gopALabhAIno vairAgya atyaMta vRddhi pAmyo. saMsAranI kSaNabhaMguratA najara sAme dekhAvA lAgI. vi. saM. 1970 nuM pU. dAdAzrI jItavijayajInuM phategaDhamAM cAturmAsa thayuM tyAM thayelA upadhAnamAM gopALabhAI paNa joDAyA. Personal Use Only
Page #407
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 391 pUrvanA vairAgye have dIkSAnA daDha saMkalpanuM rUpa dhAraNa karyuM, paNa rahetA. dararoja 500 gAthAono svAdhyAya to ochAmAM ocho rajA maLe kema? vidhavA mAtA mULIbahena ekanA eka putra karatA ja. jiMdagInAM chellAM varSomAM to be-cAra hajArano gopALane rajA Ape kema? paNa gopALabhAIno saMkalpa daDha hato. pratidina svAdhyAya karatA. eka miniTa paNa nakAmI na jAya, tenI AthI ja teNe prathama brahmacaryavratanA svIkAra sAthe mAtAnI rajA takedArI rAkhatA. mAMgI, paNa mA zAnI rajA Ape? -tapa upara to temane addabhuta prema hato. pratidina vi. saM. 1974mAM mahesANAmAM bIjAM upadhAna karyA ochAmAM ochuM ekAsaNuM, dara caudaze acUka upavAsa, tyAre tyAMnI pAThazALAmAM bhaNavAnuM mana thaI AvyuM. vaDIlonI vardhamAnatapanI 88 oLI A badhAMthI temanuM tapomaya jIvana maMjUrI laI traNa varSa sudhI gopALabhAI mahesANA pAThazALAmAM dIpI UDyuM hatuM. tapa upara eTalo vi bhaNyA. prAkRta buka, saMskRta kAvya vagereno Thosa abhyAsa karyo. paNa e vizvAsa tUTato nahIM. gopALabhAInI smRti-zakti eTalI sateja hatI ke kayA eka vakhata lodImAM temaNe 88mI oLI zarU karI. pustakamAM kayA pAne kaI lITImAM zuM lakheluM che? te badhuM barAbara cAlu oLImAM peTamAMnI gAMThamAM bhayaMkara pIDA UpaDI, to davA yAda rahetuM. A smRti-zakti jIvanabhara sateja rahelI hatI. ke DokTaranA zaraNe javAne badale temaNe a phrema karyuM ane pIDA mahesANA pAThazALAnA saMcAlakoe adhyApaka tarIkenI zamI gaI. DaoNkTaro tAjuba thaI gayA. yogyatA joI sAmakhiyALI [kaccha] gAmamAM temane dhArmika zikSaka IriyA samitimAM eTalI takedArI ke teozrI nIce tarIke mokalyA. pachI to gopALabhAIe svArasyathI AghoI, joIne ja cAle. nIce joIne cAlavAnA kAraNe emanI Doka manapharAmAM paNa babbe varSa bhaNAvyuM. saheja jhUkI gayelI. A daramyAna potAnI mAtAnA siddhAcalanI 99 yAtrA rAtre kAyotsarga-vagere paNa karatA rahetA. rAtre be vAge karavAnA tathA sametazikharanI yAtrA karavAnA manoratho pUrNa karyA. temane kAussagga dhyAnamAM joIne bhujapuranA nAmajI motAnuM Ama chatAM mAtA taraphathI haja dIkSAnI rajA maLI jIvana dharmamaya banI gayeluM. Aje paNa bArAmatI (mahArASTramAM nahotI. Akhare AdhoInI eka zrAvikAnI mArmika TakorathI rahetA rAmajIbhAI pUjyazrIne yAda karatAM gadgad banI jAya che. gopALabhAI dIkSA mATe ekadama makkama thaI gayA. emanI daDhatA vAgaDamAM rahetA jaina osavALo para temaNe je upakAro joI Akhare mAtAe paNa rajA ApI. karyA che, te kadI bhUlI zakAya tema nathI. sUkA roTalA ane chAza Akhare vi. saM. 1983, poSa vada-5, ravivAre dvArA calAvIne paNa emaNe osavALonA uddhAra mATe bharacaka lAkaDiyAmAM pU. paM. zrI kanakavijayajI gaNivaranA varada haste prayatno karyA. AthI ja Aje paNa vAgaDavAsI osavALo emanuM dikSA thaI. nAma paDatAM ja gadgad banI jAya che. AvA guNiyala svaziSyane pU. kanakasUrijIe vi. saM. 2004, mahA suda-panA rAdhanapuramAM have gopALabhAI munizrI dIpavijayajI tarIke prasiddha gaNi-paMnyAsapadathI vibhUSita karyA. thayA. tyAre tenI uMmara 36 varSanI hatI. vi. saM. 2016mAM pU. kanakasUrijI mahArAja temane caitra vada-3 nA samI (zaMkhezvara pAse) gAmamAM munizrInI AcAryapada ApavA mAgatA hatA, paNa atyaMta ni:spRhI evA vaDI dIkSA thaI. A pUjyazrIe kaheluM ke e pada mATe huM lAyaka nathI. vaLI, mArI mAMDala ke dasADAmAM emanI bUsvAmInI sajajhAya tathA pAse ziSyavarga paNa nathI. te paranuM vivecana sAMbhaLIne eka daMpatIe mAvajIva pU. kanakasUrijInA svargavAsa pachI vi. saM. 2027, 4. brahmacaryavratanI pratijJA grahaNa karI hatI. su. 11nA kaTAriyA tIrthamAM temane AcArya-padathI vibhUSita teozrIe aneka saMskRta-prAkRta prakaraNa grantho kaMThastha karavAmAM AvyA hatA tyAre samasta kaccha-vAgaDanA saMghe karyA hatA. gujarAtI stavana-sajhAyo paNa vipula pramANamAM AgrahapUrvaka temane vinaMtI karelI. pU. munizrI kalApUrNakaMThastha karelI. pratidina e badhAnuM teozrI punarAvartana karatA vijayajIe sAthe rahevAnI javAbadArI svIkArI tyAre ja temaNe Jain Education Intemational
Page #408
--------------------------------------------------------------------------
________________ caturvidha saMgha iii mAM | valsana phaTakoddhAraka, 1 T/ TAT THER 392 AcArya-pada grahaNa kareluM. vi. saM. 2029, mAga. su. 3nA paM. zrI kalApUrNa-vijayajI gaNivarane AcArya-padathI vibhUSita karI uttarAdhikArI tarIke jAhera karyA. te ja varSe caitra suda-14nA divase AdhoImAM samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA. AgaLanA divase sahavartI munioe upavAsa karavAnI nA pADelI hovA chatAM teozrIe mRtyunA divase paNa upavAsa karyo ja. caitra suda-14, tA. 4-4-04, ravivAre ghATakopara [...] 60 phUTa jena saMghanA upakrame bhATiyA vADImAM vAgaDa vI. o. jaina saMgha-dAdaranA sahayogathI pUjyazrInA vyAkhyAnamAM guNAnuvAda thayo. saujanya: pU. paM.zrI mukticaMdravijayajI ma.sA. tathA pU. paM.zrI municandravijayajI ma.sA.nI preraNAthI zrI DAhyAlAla jeThAlAla kubaDIyA (lAkaDIyA-kaccha) parivAra taraphathI zAsanakaMTakoddhAraka ane mahAna zAsanaprabhAvaka pU. AcAryazrI haMsasAgarasUrIzvarajI ma. zAsanastaMbha-zAsanakaMTakoddhAraka pU. A. zrI haMsasAgarasUrIzvarajI mahArAjano janma vi. saM. 1954nA kArataka vada 6 ne somavAre ThaLiyA gAme thayo hato. pitAnuM nAma dIpacaMda jerAmabhAI ane mAtAnuM nAma ujamabahena tathA potAnuM saMsArI nAma haThIcaMda hatuM. haThIcaMdane bALapaNathI ja dharmaprIti savizeSa hatI. emAM nAnapaNamAM mAtApitAno svargavAsa thatAM kuTuMbanI javAbadArI temanI upara ane vaDIla baMdhu motIcaMdabhAI upara AvatAM nAnI vaye dhaMdhArthe muMbaI javAnuM thayuM. muMbaImAM dhaMdhA sAthe haMmezAM prabhupUjA-pratikramaNa-sAmAyika ane vrata-niyama-tapa Adi karavApUrvaka dharmakAryomAM dina-pratidina AgaLa vadhatA rahyA. dharmasamAjamAM agrasthAna prApta karyuM. navapadajInI oLInuM ArAdhana karavA rAsa vAMcatA. e mATe seMkaDonI mAnavamedanI maLatI. saM. 1876mAM lagna thayAM. temane be putro ane eka putrI thayAM, paraMtu dharma pratyenI bhAvanA jarAye ochI thaI na hatI. saM. 1985mAM dIkSA aMgIkAra na karAya tyAM sudhI cha vigaIno tyAga karyo. bharayuvAnImAM caturtha vrata aMgIkAra karyuM. 8-10-11- 15-16-21 upavAsa ane vardhamAna tapanI oLIo Adi tapasyA karI saM. 1985mAM muMbaIthI ThaLiyA AvI, zrIsaMghane ekatrita karI, nUtana jinamaMdira baMdhAvavAno zubha nirNaya karAvyo. potAne cha vigaIno tyAga hovA chatAM, yathAzakti bhAga (1) pa.pU.A. zrI haMsasAgarasUrIzvarajI ma.sA. (2) pa.pU.A. zrI narendrasAgarasUrIzvarajI ma.sA. (3) pU. pravartaka munIndrasAgarajI ma.sA. levAnI bhAvanAe zrI jinamaMdira aMgenA paththaro kaDhAvavA mATe ane kATakaDA gAmanAM jaMgalomAM ATha ATha divasa rahIne paththaranI khANomAMthI paththaro kaDhAvatA ane gAma pahoMcADatA. saM. 1986mAM khAtamuhUrta ane zilA sthApana karI, pAyA mathALa sudhI lAvI, cAritra aMgIkAra karavAnI bhAvanAe pAchA muMbaI gayA. muMbaI saM. 1987nA kArtika vada 6ne ravivAre pU. A. zrI dAnasUrIzvarajI mahArAjanA varada haste, 20 hajAranI mAnavamedanI vacce, harSollAsapUrvaka dIkSA aMgIkAra karI, pU. A. zrI caMdrasAgarasUrIzvarajI (te vakhate muni zrI caMdrasAgarajI) mahArAjanA ziSya tarIke munizrI haMsasAgarajI nAme ghoSita thayA. dIkSA bAda doDha varSa sudhI pU. A. zrI vijayadAnasUrijI mahArAja sAthe rahyA. bAda surata padhArI svasamudAya sAthe thaI gayA. dIkSA bAda pUjyazrIe TUMka samayamAM dharmazAstronuM tathA AgamonuM suMdara jJAnasaMpAdana karyuM. 'piMDaniyukti' graMthano
Page #409
--------------------------------------------------------------------------
________________ 393 zAsanastaMbha AcAryadevanA nAmane tema ja teozrInAM zAsanarakSAnAM kAryone amara banAvavA mATe svajanmabhUmimAM taiyAra thaI rahela samAdhimaMdira tathA saMgemaramaranA zilpakalAyukta gurumaMdiranA nirmANa mATe zrIsaMghe chUTe hAthe sadvyaya karyo. koTi koTi vaMdana hajo e zAsananA e ajoDa saMrakSaka siMhapuruSane! saujanya : bAbulAla lakSmIcaMda kezavajI kuMDhaDAvALA parivAra hAla kAMdIvalI-muMbaI tavArIkhanI tejachAyA. anuvAda "zrAddhapratikramaNa sUtra', 'tattvataraMgiNI' graMtha kumahAviSa jAMgulI' maMtra timirataraNinA anuvAda, prAcInaarvAcIna itihAsonI samIkSA karatuM sAhitya nirmANa karyuM. aneka samAdhAnagraMtho banAvyA, aneka graMthonuM saMpAdana karI prasiddha karAvyA. kAvyaracanA kSetre stavana covIzI, caityavaMdana covIzI Adi bhAvavAhI kRtionI racanA karI. Ama, AgamazAstro, itihAsa, kAvya Adi vividha kSetromAM teozrIe agAdha pratibhAbaLe apUrva vikAsa sAdhyo. pUjyazrIe aneka gAmomAM jinamaMdironAM nirmANa karAvyAM. seMkaDo pratimAjIno praveza tathA pratiSThA karAvI. potAnA putra, putrI, patnI, bhatrIjAone pravrayA ApI zAsanane suprata karyA taduparAMta aneka mumukSuone saMyamamArge doryA. pUjyazrInI zAsanasevAne anulakSIne pU. AgamoddhAraka zrI AnaMdasAgarasUrIzvarajI mahArAjanA AdezAnusAra gacchAdhipati pU. A. zrI mANijyasAgarasUrIzvarajI mahArAje karela pharamAna mujaba caturvidha saMghanI vizALa sabhAmAM suratanA zrIsaMghe 'zAsana kaMTakoddhAraka' nI padavI arpaNa karavAnI bulaMda ghoSaNA karI. pAlitANAmAM padavIsamAraMbha yojavAno nirNaya thayo. saM. 2007nA mahAvada pAMcame vayovRddha cAritrapAda munizrI amarazI mahArAjane varada haste padavI arpaNa thaI. pUjyazrIne saM. 2015mAM pU. AcAryazrI caMdrasAgarasUrIzvarajI mahArAje cANasmA mukAme mahA vada 13 ne guruvAre gaNi pada ApyuM. saM. 2022mAM pAlitANAmAM pU. A. zrI mANikyasAgarasUrIzvarajI mahArAje mahA vada 3 ne zanivAre upAdhyAyapadathI vibhUSita karyA. saM. 2029mAM taLAjAmAM mAgazara suda bIjanA suprabhAte AcAryapadathI alaMkRta karavAmAM AvyA. tyAra bAda, teozrI potAnI dekharekha taLe rU. eka lAkhane kharce taiyAra karAvelA bhavya "zAsana kaMTakoddhAraka jJAnamaMdira tathA jJAnavikAsanAM avaziSTa rahelAM kAryonI pUrNAhuti arthe potAnI janmabhUmimAM padhAryA. ThaLiyAnA zrIsaMghe atyaMta premAdarapUrvaka pUjyazrInuM sAmaiyuM karyuM. ahIM eka mAsanI sthiratAmAM pUjyazrInI tabiyata barAbara hatI. tyAra bAda bimArI zarU thaI. sujANa DokTaro nirupAya rahyA. satata upAyo cAlu hovA chatAM zvAsano vyAdhi vadhato cAlyo. jema jema vyAdhi vadhato cAlyo tema tema AcAryadeva AtmadhyAnamAM vadhu ne vadhu dattacitta banatA cAlyA. caitra suda 13nI rAte sahunI sAthe svasthatAthI vAto karatAM, 3-4 miniTe nazvara dehano tyAga karI, svargagamana thayuM. jainasaMghoe mahAna jyotirdhara gumAvyo! pU. AgamoddhAraka graMthamALA'nA prayojaka, aneka zilAlekho-pratimAlekhonA saMgrAhaka ane samartha jJAnI-tapasvI, paramopakAranA karNadhAra pU. AcAryazrI kaMcanasAgarasUrIzvarajI ma. saikAothI bhAratabhUmi dharmAcAryonA upadezathI gAjatI rahI che e ApaNuM parama saubhAgya che. mAnavajIvanamAM, aneka saMskRtiviSayomAM jevA ke itihAsa, purAtattva, kalA, sthApatya, sAhitya, vyAkaraNa AdimAM jainAcAryonuM je bahumUlya pradAna samaye samaye itihAsanAM pRSTho para suvarNAkSare aMkita thayeluM che temAM AgamoddhAraka samudAyanA eka vartamAna AcAryabhagavaMta vAtsalyamUrti zrI kaMcanasAgarasUrIzvarajI mahArAjanA kaThina parizramanI paNa noMdha lIdhA vinA cAle tema nathI. jemanA anupama vyaktitvathI aneka jaina-jainetaro pUjyazrInA pUjaka ane bhakta banyA evA AcAryazrIno janma gujarAtanI dharmanagarI gaNAtI kapaDavaMjanI pavitra bhUmimAM tyAMnA zrIvIsAnImA jJAtinA khUba jANItA parIkha kuTuMbamAM I.sa. 1912mAM thayo hato. saMsArI nAma kAMtibhAI. nAma jevI ja saguNothI zobhatI dharmarekhAo lalATe aMkita thayelI hatI. mAtAnuM nAma mANekabahena ane pitAnuM nAma somacaMdabhAI. mANeka ane somanI zAMta zItala prabhA-kAMtithI kAMtibhAInuM vyaktitvaghaDatara thayuM hatuM. dharmapremI mAtApitAe temane adhika vAtsalyabhAve dharmasaMskAro ApyA. zramaNadharmanA uccatama saMskAro ane AgavI koThAsUjhane kAraNe jotajotAmAM zrI kAMtibhAIe AMtarika pavitratAno vilakSaNa vikAsa sAdhyo. samaya jatAM zrI jinazAsananA prabhAve aneka mahApuruSono suyoga sAMpaDyo. mana pUrNapaNe saMyamamArge vicaravA tatpara banyuM. saM. 1987mAM teozrIe pU. A. zrI lakSmaNasUrijI mahArAjanI nizrAmAM kapaDavaMja mukAme pravrajyA aMgIkAra karI, saMyamasAdhanAno kaThina mArga apanAvyo. saM. 1987nA aSADha suda 14nA dine Jain Education Intemational
Page #410
--------------------------------------------------------------------------
________________ 394 caturvidha saMgha chANI mukAme vaDI dIkSA thaI. sa. 2021nA mAgazara suda hajArathI vadhu lekho teozrI pAse che. saM. 2007nI pahelAMthI bIjane ravivAre rAjagaDhamAM pU. A. zrI mANijyasAgarasUrijI jJAnapaMcamInI jJAnabhaktithI pistAlIsa Agamo goThavavApUrvakamahArAjanA varada haste gaNi padavI ane saM. 2029nA mahA sthApatya ane citrakaLAnuM benamUna pradarzana-A pravRtti saM. suda 3 ne maMgaLavAre paMnyAsa padavIthI vibhUSita karavAmAM 2042 sudhI cAlatI rahI. saM. 2008mAM pUnAthI corAyelA AvyA. saM. 2036 aSADha suda 7 ne guruvAre amadAvAdamAM AdIzvara bhagavAnano mugaTa, je aneka TukaDAomAM maLelo te gacchAdhipati pU. A. zrI hemasAgarasUrIzvarajI mahArAjanA varada kArIgaro sAthe besIne Akho sAro karAvI Apyo. saM. haste AcAryapadathI alaMkRta thayA. 2014mAM godharAnA cAturmAsa daramiyAna maMdirano jIrNoddhAra pU. A. zrI kaMcanasAgarasUrijI mahArAja sAcA arthamAM ane anya be maMdironuM kArya pUruM karAvyuM. zAsanavIra banyA, te samaye kapaDavaMja nagare dhanyatA anubhavI. yAtrAo-tapazcaryAo : pUjyazrIe kulapAkajI, pUjyazrI karmayogI che. teozrImAM udAratAnAM, vinamratAnA ane bhAMDukajI, aMtarIkSajI, zatruMjaya, giranAra, zaMkhezvara, tAraMgA, karuNAnAM darzana sarvane thAya che. pAlitANA ane suratanAM kuMbhAriyA, Abu, acalagaDha, jIrAvAlA vagere tIrthonI yAtrAo AgamamaMdiromAM khUba ja jhINavaTapUrvaka mArgadarzana ApatA rahe karI che. uparAMta, teozrInI sAdhanA-ArAdhanA paNa avirata che. jaina dharma ane jaina tIrtho vizenI teozrInI UMDI sUjhano cAlu ja hoya che. pUjyazrIe 8-16-20 ane mAsakhamaNa; paricaya thato rahe che. zrI zatruMjaya girirAjadarzana' ane 'zrI be varSItapa, eka vardhamAna tapanI oLI, sAta ATha navapadanI AgamoddhAraka graMthamALA' mAM pUjyazrInI buddhipratibhA ane oLI, zatruMjayanI navvANuM yAtrA be vakhata chaThTha karIne sAta yAtrA amApa jJAnarAzino paricaya thAya che. teozrInAM pratyeka be vakhata sAta chaThTha ane be aThThama vagere tapazcaryApUrvaka karI che. prakAzanomAM viSayanI sUjha, adyatana sAmagrIno samAveza karavAno vaLI. pu. AcAryabhagavaMtane aneka prakAranI zAsanaprabhAvanA udAra dRSTikoNa, bhAvavAhI ane rasaprada zailI, aitihAsika ane karIne jinazAsanano DaMko vagADyo che. teozrInA saMsArI saMzodhaka daSTi Adi guNalakSaNonI DaoN. rasezabhAI jamInadAre kaTuMbanA 39 sabhyo dIkSita thayA che. pUjyazrI aneka ziSyomukta kaMThe prazaMsA karI che. satata puruSArthI evA A yogIpuruSe praziSyo karmayogI tapasvI AcAryadevane koTizaH vaMdana! saM. 1988thI pU. gurudevazrI sAthe rahIne AgamamaMdiranA pratyeka saujanya : AgamoddhAraka A.zrI sAgarAnaMdasUrIzvarajI smAraka kAmamAM UMDo rasa dAkhavyo che. saM. 1996thI zrI zatruMjaya TrasTa pArI mIThAbhAI kalyANacaMda dharmaphaMDa peDhI-kapaDavaNaja girirAja uparanAM tamAma maMdiromAM pharIne pAMcaso jeTalA prAcIna zilAlekho jAte ja lIdhA. pU. gurudevazrI sAthe rahIne vIseka Ajanma saMyama ArAdhaka; AjIvana jJAna ArAdhaka; graMthonuM yazasvI prakAzana karyuM. vaza varSanI athAga mahenatane aMte prakAMDa paMDita, sozya-zAMta- saraLa-vAtsalyamUrti pAMca bhAgamAM zabdakoza pragaTa karyo. surata-AgamamaMdiranI pa. pU. AgamoddhArakazrI hasta dIkSita ziSya gItArtha pratiSThA saphaLatApUrvaka mahAmahotsavapUrvaka saMpanna karI. gacchAdhipati vaDalAsAya gheghUra sAbaramatI jJAnazALAno punaroddhAra karAvyo. sAthe zatruMjaya tIrthanI Abehuba racanA karI. teoe pU. gacchAdhipatinI pU.A.zrI sUryodayasAgarasUrIzvarajI ma. Adarza vaiyAvacca bhakti karI. A sarva kAryomAM pU. gurudevazrInI janma : phA. su. 12, 1980 + gaNi : mA. su. 6, preraNA ane sahAdhyAyI zrI kSemakarasAgarajI mahArAjano sahAro 2025 4 dIkSA : a. su. 5, 1987 * upAdhyAya : hato. saM. 2011mA jIva karaDavAthI pUjyazrI kSemakarasAgarajI a. su. 7, 2038 4 paMnyAsa : mahA su, 3, 2028 * mahArAja svargavAsI thatAM ekale hAthe paNa ghaNAM kAryo karatA gacchAdhipati : mA. su. 2, 2050 + AcArya : A. va. rahyA. pUjyazrInA varada haste dIkSAo ane vaDI dIkSAo paNa 8, 2039, to A ghaNI thaI. pUjyazrInuM vihArakSetra mukhyatve gujarAta, mahArASTra vaDalAnI oLakha ane mALavA rahyuM che. saM. 2000mAM kapaDavaMjathI godharA, vaDodarA, surata, muMbaI sudhInAM je gAmo vihAramAM AvyAM te 6 varSanI vaye saMyamasvIkAra-pitA-mAtA-bahena sAthe badhAMnA pratimAlekho-zilAlekho lIdhA. jAte ja lIdhelA AvA parivAramAMthI 22 dIkSA Jain Education Intemational
Page #411
--------------------------------------------------------------------------
________________ 395 tavArIkhanI tejachAyA * gujarAta-kapaDavaMjanuM gaurava + AgamoddhArakazrInA hastadIkSita ladhuvaya aMtima ziSya + vyAkaraNa-sAhityaAgama-karmagraMthanA prakhara abhyAsu. * pU. paM. gurudevazrI abhayasAgarajI ma.nA parama mitra. * pU. gacchAdhipati mANikyasAgara sU.ma.nA kRpApAtra + 32 varSanI vayathI prAyazcita ApavAnA adhikArI. * zatAdhika dIkSA hatA. mAMDavagaDha-ayodhyApuramu-uvasaggaharaM-nAgezvara 24 jinAlaya Adi aneka tIrthonA pratiSThAkAraka + bUdvIpa maMdiranA svapnazilpI * pitA muni labdhisAgarajInA AjIvana vaiyAvacca * 81 varSanI vaye paNa apramatta, jJAnamagna, svAdhyAyI & gItArthatA-vAtsalyatA-saralatA-sahajatAnA svAmI * kapaDavaMjanA pU. sAgarajI ma.nA bhavya smArakanA praNetA. 4 bAMsavADA-bibaDoda jirNoddhAranA preraka evAmAM saM. 1987mAM mAtApitA ane putra hasamukha (A tripuTI) zatruMjaya tIrthanI yAtrA karavA padhAre che. dharmasaMskAronA abhuta saMcayanA baLe traNe aSADha suda paMcamInA zubha dine dIkSA grahaNa kare che. jharamara meghavarSA devakRpA varSAvI AnaMda vyakta kare che. hasamukhabhAInI vaya sAta varSanI hatI. teozrI navAM nakkora zvetavastromAM bAlasUrya samA prakAzI rahyA! e joIne ja nAma rAkhavAmAM AvyuM bAlamunizrI sUryodayasAgarajI. pU. AgamoddhArakazrInA ziSya tarIke ghoSita thayAM. teone sAta varSanI laghuvayamAM dIkSA maLI. temAM vartamAna jIvananAM mAtA-pitA AdinI preraNA karatAM bhUtakALanI ArAdhanAnuM baLa A vartamAna saMyamamArganuM mukhya kAraNa samajAya che, kemake gurudevano janma thayo tyAre teonA pitAzrIe potAnI gRhiNIne jaNAvyuM ke "tane saMbhALanAra putra AvI gayo che to mane saMyama mATe rajA Apa." tyAre ardhAganAe kahyuM ke "zuM tame mane nahIM tAro? saMsAramAM DUbADavA mATe mUkIne jazo?" AvA parasparanA saMvAdamAM nakkI thayuM ke putra sAta varSano thAya ane tenI marajI hoya to tene laIne dIkSA levI. A jAtanA mAnasika nirNaya thayA bAda mArA gurudevanA pitAzrI potAnI dukAne beThA ane vizAla kuTuMbanI javAbadArI sAthe dukAne beThA. ane putranI uMmara phA. su. 12nA sAta varSanI thatAM pitAjIe potAnI patnIne kahyuM ke"ApaNo vAyado pUro thayo che." priyatamAe uttaramAM jaNAvyuM ke-"huM taiyAra ja chuM." A pachI aThavADiyAmAM ja pati-patnI ane putre gherathI prayANa karyuM ane 3 mahinA sudhI saMpUrNa saurASTranI tIrthayAtrA karI ane gAmegAmanAM jinAlayo juhArI cheka a. su. 2-nA amadAvAda AvyA ane tyAM pU. sAgarajI ma. vidyAzALAmAM cAturmAsa hatA ane teozrInI ajoDa preraNA ane upadeza maLatAM temanI nizrAmAM ja a. su. 5-nA traNe jaNAe dIkSAno svIkAra karyo. A hatuM bhavAMtaranI ArAdhanAnuM suMdara phala, jene eka camatkAra tarIke gaNI zakAya. AthI paNa vadhu camatkArika ghaTanA banI dIkSAnA doDha mAsa bAda eTale ke zrA. va. 5-nA pU. gurudevazrIe sAta navA dIkSitonA dIkSAnA doDha mAsanA gALAmAM UgelA vALano loca azakya jaNAtAM sAteya nUtana dIkSitone muMDanano Adeza karyo. pote vyAkhyAna ApavA padhAryA. A bAju gurudeva ke jeo nUtana bAlamuni sAta paikI hatA. teozrIe pU. amarendrasAgarajI ma.ne vinaMtI karI ke tame mAro loca karI Apo. tame khAnagImAM cIpiyo maMgAvI lo ane upara agAzImAM baMdha bAraNe vyAkhyAna UThatAM pahelAM mAro loca karI Apo. loca kare te sAdhu kahevAya. muMDana kare te muMDiyo kahevAya. guru ma. Thapako Apaze ke prAyazcita Apaze te laI laIzuM paNa ATaluM mAruM kArya karI Apo! ane mane sAdhutAmAM rAkho. teozrIe paNa A vAtano svIkAra karyo ane guru ma.nI AjJA na hovA chatAM paNa gurujI (nAnA bALa sAdhu)nuM vacana mAnI locanuM kArya karyuM. temAM paNa bhavAMtaranI ArAdhanAnuM baLa ja kAma karI gayuM ema jaNAya che. A bAlamuni suMdara bhaNe ane kaThora saMyamanI sAdhanA karavAmAM udyamavaMta rahe tevA uttama bhAvathI te vakhatamAM kaThora saMyamanA pAlaka tapasvI ane zAsanasevArata pU. dharmasAgarajI ma. pAse ekAkI mUkyA. jethI saMyama ane bhAvanAmAM vyAghAta na Ave. ahIM AgaLa bAlamunine pU. bAlamuni abhayasAgarajI ma. sA. sAthe bhaNavAno ane bAla vaya prApya tophAna mastIno anubhava karatAM AgaLa vadhyA. 3 varSa vitAvyAM. tyAra bAda uttarottara vikAsa vadhatAM abhyAsAdimAM suMdara pragati karI. tenA phaLasvarUpe saMskRta bhASAmAM aneka parIkSAo ApI jenA abhyAsagraMtho pI.eca.DI.nA graMtho karatAM paNa vadhu hatA ane sAgara samudAyanA "ratna' tarIke prasiddhi pAmyA ane pU. paM. abhayasAgarajI ma. sAthe uttarottara aneka cAturmAsa thayAM ane temAM aneka Agamika viSayonuM adhyayana maLyuM ane sAthe sAthe gADha mitratA baMdhAI. gacchAdhiti pU. A. mANekasAgarasUrijI pAsethI paNa Jain Education Intemational
Page #412
--------------------------------------------------------------------------
________________ 396 che. caturvidha saMgha apUrva Agama-zAstronuM adhyayana Adi suMdara lAbha maLyo. mAyAjALa pratye vizeSa vairAgya UpajavA lAgyo. dezamAM gayA AmAM paNa pUjyazrIe batAvelA sAdhanAnA mArge karelI tyAre pitAe bIjAM lagnano prastAva mUkyo, paNa zivajI mauna ArAdhanA A phaLa ApanArI banI, jeozrIe gurudevane rahyA. daramiyAna teo kAma prasaMge amadAvAda AvyA. snehI pAlitANAmAM upAdhyAyapada tathA AcArya padathI alaMkRta karyA. hIrAbhAI sAthe pAMjarApoLanA upAzraye vyAkhyAna sAMbhaLavA teo Aje chellAM 11 varSathI gacchAdhipati padane gayA. pU. munirAja (pachI sva. AcAryadeva) zrI kasturavijayajI zobhAve che ane vizALa sAgara samudAyanuM saphaLa saMcAlana kare mahArAjanA zrImukhethI nIkaLatI amRtavANI zivajInA hRdayane bhajavI gaI! dezamAM pAchA javAne badale teo tIrthayAtrAe nIkaLyA. tIrthAdhirAja zrI siddhAcalajI ane zrI teozrInA saMsArI saMbaMdha dharAvatA 27 puNyAtmAo sametazikharajInI yAtrA karI. temanuM mana dharmathI pUrNavAsita banI saMyamasAdhanA karI rahyA che e paNa eka AzcaryakArI ghaTanA che. gayuM. AvIne gurudeva pAse dIkSAno prastAva mUkyo. pUjayazrInA varada haste aneka pratiSThAo, aMjanazalAkA, upadhAna Adi anuSThAno UjavAyAM che. vaMdana hajo e puNyavaMtA prabhAvaka dIkSA ane sAdhanA : saM. 1987nA mahA suda 6no AcAryapravarane! (saMkalana : guNaratnasAgarajI ma.] divasa zivabhAInA jIvanamAM suvarNAkSare aMkita thayo. pU. upAdhyAya zrI vijJAnavijayajI mahArAje kalola pAsenA chatrAla dakSiNa bhAratanI suSupta ane lupta dharmabhAvanAne gAme bhavatAriNI bhAgavatI dIkSA ApI ane temane potAnA jAgRta ane cetanavaMtI banAvanAra ziSyaratna munirAja zrI kastUra vijayajInA ziSyazrI yazobhadrapU. A. zrI vijayayazobhadrasUrIzvarajI ma. vijayajI nAme ghoSita karyA. pU. AcAryazrI vijayayazobhadrasUrijI mahArAjanuM jIvana zAsanaprabhAvanA : saMyamajIvanano svIkAra ane paNa eka divya preraNAstrota che. kacchanA satharI gAmamAM dharmapremI AcAryapadanI prApti-e sarva atyaMta javAbadArI avasthAo osavAla jJAtinAM aneka ghara che. emAM zAmajIbhAI ukeDA che. sva-paranA dharmadyota sAthe zAsanaprabhAvanAnAM satata, sacinta, nAmanA sAhasika, zrImaMta ane paragaju gRhastha vasatA hatA. sanniSTha kAryo dvArA e sArthaka bane che ane zobhI UThe che. e emanAM dharmapatnInuM nAma sonabAI hatuM. saMvata 1964nA Aso dRSTie pUjyazrI saphaLa zAsanaprabhAvaka sAdhupuruSa hatA. dakSiNa suda 13ne zubha dine sulakSaNA sonabAIe putraratnane janma bhAratamAM avirata vihAra karatAM karatAM paNa emane hAthe aneka Apyo. prathama saMtAnanI prAptithI kuTuMbamAM AnaMda AnaMda prasarI dharmagraMthonI racanA thaI, jemAM "zrI pArzvanAthacaritra', jinaguNa gayo. bALakanuM nAma zivajI pADyuM. zivajI prAthamika zikSaNa stavanamAlA', 'nistavanAvali', "Adarza sajhAyamAlA', "zrI letA hatA tyAre pitA muMbaI, raMgUna vagere sthaLoe vepArArthe mahAvIra paMcakalyANaka pUjA', "saMskArajyota 1-2', "siri gayA hatA. zivajI zikSaNa laIne saMsArakAryamAM praveze te pahelAM ArAmasohA kahA', "dhamavAla kahA", "zrI mAnucaMdragaNicaritra', ja mAtAnuM karuNa avasAna thayuM. pitAe zivajIne sattara varSanI 'sUryasahastranAma stotra' Adi mukhya che. teozrI ardhazataka karatAM vaye ja gAmamAM ja zAha paMjA narapAranI putrI jeThIbAI sAthe paNa adhika samayanA dIkSAparyAyamAM je je sthaLoe vicaryA, paraNAvyA. baMnenuM dAmpatya prasannatAthI vahyuM jatuM hatuM. samaya jatAM jyAM jyAM cAturmAsa karyA tyAM tyAM pUjyazrIe pragaTAvelI jeThIbAIe eka putrIne janma Apyo, paraMtu daivane kaMIka juduM zAsanayotithI sau ujamALa banyA, jemAM saM. 2013thI ja nirmANa hatuM. putrI navala eka varSanI thaI tyAM kALadevanA krUra 2035 sudhImAM beMgArapeTha, madrAsa, beMglora, zImogA, pAlI, paMjAmAM vahAlasoI patnI jhaDapAI gaI! zivajIne A ghA gadaga, muMbaI, surata, jetapura, amadAvAda-navaraMgapurA, atyaMta kAramo lAgyo. saMsArasukhanI kSaNabhaMguratA samajAI ane rAjakoTa, peTalAda, khaMbhAta, borasada, amadAvAda, moDAsA Adi mana vairAgyanA vicAre caDavA lAgyuM. chatAM, pitAnI AjJAthI- sattara sthaLoe aMjanazalAkA ane pratiSThA mahotsava UjavAyAM. icchAthI dhaMdhArthe muMbaI AvyA. tyAM dezI nATaka samAjanAM pUnA, beMgalora-cipeTa, madrAsa, hubalI, muMbaI, amadAvAda, nATako jotAM, ane temAM ye khAsa karIne saMsAranI duHkhadardabharI jAmanagara Adi sthaLoe upadhAna tapa thayAM. pUjyazrInA dAstAna rAja karatAM dazyo nihALatAM zivajIne saMsAranI upadezathI madrAsa, nAlAsopArA, moDAsA, kherALa. devA. Jain Education Intemational
Page #413
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 390 vijayanagara, kRSNanagara, marolI bajAra, sAThaMbA Adi sthaLoe zAsanahitavatsala, aneka dharmagraMthonA upAzrayonuM nirmANa thayuM. teozrI mahAmaMtranA trIjA padamAM saMzodhaka- saMpAdaka-lekhaka birAjamAna thayA tyAM sudhImAM to jIvananI kSaNekSaNa pU. A.zrI narendrasAgarasUrIzvarajI ma. zAsanaprabhAvanAmAM vAparI hoya tema puravAra thatuM hatuM ane jema sUryodayathI puSpapAMkhaDIo praphullita thAya tema, pUjyazrInA janma vi. saM. 1983, phAgaNa vada 1-zanivAra, darzanathI bhAviko prabhAvita ane dhanya dhanya banI gayAMnA prasaMgo ThaLiyA. banyA. pariNAmasvarUpe, teozrInA varada haste dIkSA grahaNa dIkSA : vi. saM. 1991, phAgaNa vada 13; ThADacakarIne jIvanane kRtArtha karanArA mahAtmAonI saMkhyA paNa ThaLiyA. nAnIsUnI na hatI. teozrIno ziSya-praziSya-parivAra paNa A vaDI dIkSA : vi. saM. 1991, vaizAkha suda 6, budhavAra; sUryamaMDaLanI jema zAsanAkAzamAM jhaLahaLI rahyo che, jemAM A. sihora. zrI zubhaMkarasUrijI, pU. A. zrI sUryodayasUrijI, pU. paM. zrI A gaNi pada : vi. saM. 2022, Aso vada 6, coTIlA, devacaMdravijayajI, pU. paM. zrI zreyAMsavijayajI, pU. paM. zrI paMnyAsa pada : vi. saM. 2029, mahA suda 3, zIlacaMdravijayajI, pU. paM. zrI bhadrasenavijayajI tathA munizrI maMgaLavAra; taLAjA. jinacaMdravijayajI, munizrI nayacaMdravijayajI, tapasvImuni zrI upAdhyAya pada : vi. saM. 2043, vaizAkha suda 6, tIrthacaMdravijayajI, pU. gaNivaryazrI ratnaprabhavijayajI Adi vIseka pAlitANA. munirAjo A AbhAmaMDaLanA tejasvI tArako che. saM. 2037mAM kheDA zaheramAM zreSThIvarya bAbubhAI maNilAla zeThe zrI AcArya pada : vi. saM. 2044, phAgaNa vada 3, siddhacakrapUjana Adi pUjyazrInI nizrAmAM bhaNAvavAnI ravivAra, amadAvAda. AmaMtraNa patrikA kADhI hatI. pUjyazrIe siddhacakranuM dhyAna dharatAM AsanopakArI carama tIrthapati zrI mahAvIra paramAtmAnuM mahA suda bAraze vihAra karyo. teraze bArejA padhAryA. caudaze zAsana pAMcamA ArAnA cheDA sudhI, eTale ke ekavIsa hajAra savAre bArejAthI kheDA javA vihAra karyo ane eka skUTara varSa paryata avicchinnapaNe cAlaze te vAta to nirapavAda prasiddha athaDAvAthI pUjayazrIne gaMbhIra akasmAta naDyo. skUTara-savArane che. prabhunA zAsanamAM adyApiparyata mahAna dhuraMdhara mahApuruSo kSamA ApavA jANe paLa-be paLa bhAnamAM rahyA ane pachI tarata thaI gayA che, thAya che ane thaze ja. zrI zatruMjaya mahAgiri Adi ja bebhAna thaI gayA. tAtkAlika amadAvAda-vADIlAla aneka tIrthothI pavitra banelI saurASTranI dharatI upara kadaMbagirisArAbhAI hospiTalamAM dAkhala karavAmAM AvyA, paNa tUTInI tAladhvajagirinI nizrAmAM AvelA ThaLiyA (sthalikA) nAmanA kAMI bUTI nahIM, tema sAMjanA 5-10 kalAke svargagamana karyuM. pAMceka hajAranI vasatI dharAvatA gAmamAM zAha kuTuMbamAM samagra zaheramAM ane jotajotAmAM AkhA dezamAM samAcAra phelAI pUjyazrIno janma saM. 1983nA phAgaNa vada 1-ne zubha divase gayA. je samaye zrI siddhacakrapUjana bhaNAvavAnuM hatuM te mahA suda thayo. pitAzrInuM nAma haThIcaMda ane mAtuzrInuM nAma anopabahena pUname vizALa janamedanI vacce pUjyazrInA saMsArIpaNe kAkAnA hatuM. putranuM nAma paramANaMda pADavAmAM AveluM, je parama AnaMdanA pitrAI bhAI lakhamazI ghelAbhAIe agnisaMskAra karyo. pUjyazrI ArAdhaka banIne sArthaka karyuM. thoDA samaya pachI, caritranAyakanA pAchaLa asaMkhya guNAnuvAda sabhAo, asaMkhya zokasaMdezAo pitAzrI haThIcaMdabhAIe sakala saMghanA ullAsa sAthe, nUtana maLyAM, je teozrInI lokapriyatAnA sAkSIbhUta banI rahyAM. evA zikharabaMdha jinAlaya baMdhAvavA mATe khAtamuhUrta karIne saM. e AdaraNIya AcAryabhagavaMtane koTi koTi vaMdanA ho! 1987nA kArataka vada 3-nA zubha dine muMbaImAM dhAmadhUmapUrvaka saujanya : zAsanasamrATazrInA samudAyanA pa.pU. A.zrI pU. A. zrI caMdrasAgarasUrIzvarajI mahArAja (te samaye muni zrI zreyAMsacandrasUrijI ma.sA.nI preraNAthI aMkalezvaranivAsI DaoN madhubena caMdrasAgarajI mahArAja)nA varada haste dIkSA grahaNa karI ane amitakumAra jaina tathA ThAkarazI nAgazI zAha gAma ja (kaccha) munizrI haMsasAgarajI tarIke ghoSita thayA. A vakhate caritra nAyakazrInI uMmara mAtra sADAtraNa varSanI hatI. pUjya munirAja zrI haMsasAgarajI mahArAja Adi ThANA cAra varSa bAda Jain Education Intemational Jain Education Intermational
Page #414
--------------------------------------------------------------------------
________________ 398 caturvidha saMgha pAlitANA zrI zatruMjaya girirAjanI 99 yAtrA karavA mATe saM. 2032 tathA saM. 2042nI saMvatsarI prasaMge patrikA Adi padhAryA. potAnA saMsArI parivArane paNa dAdAnI chatrachAyAmAM sAhitya bahAra pADIne zAsanapakSane devasura samAcAramAM sthira lAbha levA mATe upadeza ApI pAlitANA bolAvyA. pAlitANA karavApUrvaka apUrva sevA bajAvI. tyAra bAda samudAyanI zistane AvI traNeya bhAgyazALIoe lAbha levA potAnuM rasoDuM kholI anuvartIne, pUjyazrInI anicchA hovA chatAM, vaDIlonI AjJAne yazAzakti lAbha lIdho. supAtradAnanA prabhAve traNeya mahAbhAgane ziromAnya gaNIne, saM. 2043nA vaizAkha suda 6 nA zubha dine pravrajyA aMgIkAra karavAnI bhAvanA thatAM potAnA svajanone jANa pAlitANA-Agama maMdiranA vizALa paTAMgaNamAM pU. A. zrI karI. svajanoe duHkhAtA dile saMyamanI anumati ApI. sUryodayasAgarasUrIzvarajI mahArAjanA varada haste upAdhyAya pada ThaLiyA zrIsaMghe paNa potAne AMgaNe ja dhAmadhUmapUrvaka traNe ApavAmAM AvyuM ane upAdhyAya padane yathArtha zobhAvyuM joIne mumukSuone dIkSA ApavAno nirNaya karIne pAlitANA birAjatA saM. 2044nA phAgaNa vada 3 ne zubha dine sva. pU. gacchAdhipati pU. munizrI haMsasAgarajI mahArAjane vinaMtI karatAM, teno svIkAra AcAryadevazrI devendrasAgarasUrIzvarajI mahArAjanI AjJAnusAra karIne, pUjyazrI ThaLiyA padhAryA. ThaLiyA zrIsaMghe dhAmadhUmathI praveza sAgarasamudAyanA vaDIla AcAryadeva zrI darzana-sAgarasUrIzvarajI karAvyo. dIkSArthIone benDavAjAM AdinI dhAmadhUma vacce, mahArAjanI pavitra nizrAmAM pU. gacchAdhipati AcAryazrI navakArazI jamaNa Adi mahotsavapUrvaka saM. 1991nA phAgaNa cidAnaMdasAgarajI mahArAjanA varada haste amadAvAda-vItarAga vada 13 ne dine pravajyA pradAna karIne paramAnaMdane munizrI sosAyaTImAM aneka gAmomAMthI padhArelA zrIsaMghonA parama narendrasAgarajI tarIke potAnA ziSya banAvyA. pU. sAdhvI zrI ullAsa vacce AcArya pada arpaNa karavAmAM AvyuM ane pUjyazrI tArAzrIjI mahArAjanAM ziSya zrI anopabahenanuM nAma sAdhvIzrI narendrasAgarasUrIzvarajI tarIke udghoSita thayA. aMjanAzrIjI rAkhIne, temanAM ziSyA vimaLAbahenanuM nAma pU. A. zrI narendrasAgarasUrIzvarajI mahArAje Aja sAdhvIzrI vidyAzrIjI rAkhIne jAhera karyA. bAlamunizrI sudhImAM lagabhaga 70 graMtho pragaTa karyA che, jemAMnA moTA narendrasAgarajImAM pUrvanA prabaLa puNyodaye eka divasamAM bhAganA teozrIe saMpAdita karyA che, racyA che ane prasiddha karyA 50gAthA karavAnI buddhi hatI. prathama cAturmAsamAM ja che. A vizALa graMtharAzi zAsanapremI bhAvikomAM atyaMta prazaMsA paMcapratikramaNa-pagAmasajhAya-pakhIsUtra-cAra prakaraNa pAmI che ane pUjyazrInI A amUlya sAhityasevAthI anupama dazavaikAlikanAM cAra adhyayana mukhapATha thaI gayAM. jema jema zAsanaprabhAvanA thaI che. teozrI rAjanagara-amadAvAdamAM saM. uMmara vadhatI gaI, tema tema saMskRta, prAkRta, "siddhahema 2044mAM vaizAkha mAsamAM yojAyelA zramaNasaMmelanamAM zabdAnuzAsana' Adi graMthono abhyAsa karyo. AgamagraMtho ane sAgarasamudAyanA pratinidhi tarIke upasthita rahyA hatA ane jyotiSagraMthono paNa UMDo abhyAsa karyo. gurunizrAmAM avirAma saMmelanamAM mahattvano bhAga bhajavyo hato. evA e adhyayana karIne prakhara zAstravettA banyA. teozrIne gurukRpAthI 6 zAsanaprabhAvaka pUjya AcAryadevane koTiza: vaMdana! ziSyonI prApti thaI. saujanya : bAbulAla lakSmIcaMda kezavajI zAha kuMDhaDAvALA saM. 2022mAM coTIlA zrIsaMghanI vinaMtIthI pU. parivAra hAla kAMdIvalI-muMbaI upAdhyAyazrI darzanasAgarajI mahArAja tathA pU. guruvaryazrI haMsasAgarajI mahArAja Adi ThANA 8nuM cAturmAsa thayuM. tyAM jinAgamasevI avirata Agama upAsaka munirAja zrI narendrasAgarajI mahArAjane Aso vada 8 ne divase pU. zrI dIlatasAgarasUrIzvarajI ma. mahAmahotsavapUrvaka gaNi pada arpaNa karyuM. tyAra bAda saM. pUjyazrIno janma uttara gujarAtamAM mahesANA najIka 2028mAM taLAjA saMghanI vinaMtIthI cAturmAsa tyAM thayuM, tyAM AvelA jetapura nAmanA nAnakaDA gAmaDAmAM thayo hato. teo saM. 2029nA mahA suda 3 ne divase paMnyAsa padathI vibhUSita janme paTela jJAtinA hatA. pitA gaNadAsa ane mAtA karyA. saM. 2029nA citra suda 13 ne divase pU. gurudevazrI divALIbahenanA A lADakavAyA putranuM nAma zaMkara hatuM. A haMsasAgarasUrIzvarajI mahArAja ThaLiyA mukAme svargavAsI thatAM bALaka bhaviSyamAM jinazAsananuM tRtIya pada pAmI ATalo mahAna samudAyanI kSetro sAcavavAnI-zAsanarakSAnI javAbadArI paMnyAsa banaze te kalpanAtIta hatuM, paraMtu mANasanuM pUrva janmanuM puNya ene zrI narendrasAgarajI mahArAja para AvI paDI. pUjyazrIe jIvamAMthI ziva banavA tarapha prere che, te zaMkaranA jIvanathI phalita Jain Education Intemational
Page #415
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA thAya che. vatanamAM bALapaNa vitAvIne zaMkara rAjanagaraamadAvAda AvIne rahyo. te eka mAtApitA jevuM vAtsalya dAkhavanAra zrAvakadaMpatI sAthe raheto hato. tyAM dina-pratidina sAdhu-sAdhvIjIono samAgama, jinAlayamAM devadarzana, lokottara parva-prasaMgo, tapa-japa-ArAdhanA AdimAM jADAvAnA prasaMgo temanA jIvanamAM banatA rahyA ane tenA pariNAme zaMkaranA dhArmika saMskAronuM saMvardhana thatuM rahyuM. dhana kamAvAnA dhyeyathI gAma choDIne amadAvAda AvI vaselA zaMkare eka divasa dharmadhana kamAvA mATe saMsAra choDavAno nirNaya karyo. saM. 1955mAM pUjyapAda AgamoddhAraka zrI AnaMdasAgarasUrIzvarajI mahArAjanA paTTadhara pUjya mAlavadezoddhAraka AcArya zrI caMdrasAgarasUrIzvarajI mahArAja (te vakhate munizrI caMdrasAgarajI mahArAja)nA paTTadhara gacchAdhipati AcAryazrI devendrasAgarasUrIzvarajI mahArAjanuM comAsuM amadAvAda, zAhapura, maMgaLa pArekhanA khAMce hatuM, tyAM thatI dareka ArAdhanAmAM joDAtAM zaMkaranuM mana prAMte vairAgyavAsita banyuM ane 1996nA kArataka vadamAM saMyama grahaNa karyuM, paraMtu kema jANe, saMyama pUro pAkyo na hoya tema, mohapAzamAM paDelAM kuTuMbIjano AvI caDyAM ane saMyamI nUtana munine parANe jetapura laI jaI pharI saMsArI banAvI dIdhA. najarakedamAM rahetA A puNyAtmA kAcI mATInA na hatA. punaH saMyama prApta karavA makkama ane aDaga rahyA. eka divasa lAga zodhI jetapurathI nAsI chUTavA. ekazvAse mahesANA doDI, tyAMthI gADI pakaDI amadAvAda AvyA. pUjyapAda gurudevazrInAM caraNomAM punaH jIvana samarpita karyuM. dIkSA grahaNa karI munizrI dolatasAgarajI banyA. kuTuMbIjano taraphathI punaH viTaMbaNA na thAya te kAraNe temanA saMsargathI dUra rahyA. gurunizrAmAM saMyamasAdhanAnA mArge AgaLa vadhI thoDA ja samayamAM pU. zrI kamalasAgarajI mahArAjanA varada haste vaDI dIkSA grahaNa karI. saMyamanI mastImAM masta banelA A sAdhake jJAna, dhyAna, vinaya, vaiyAvaccane potAnA jIvanano maMtra banAvyo. jJAnadhyAna ane ArAdhanAnA nitanavA guNo vikasAvatA gayA. potAnI AgavI buddhipratibhAe saMskRta, prAkRta, nyAya, kAvya Adi kSetromAM khUba ja vikAsa sAdhyo. karmasAhityanA viSayamAM to apUrva vidvattA prApta karI. saM. 2022mAM gaNipada prApta karI zAsanaprabhAvanAnAM kAryomAM lIna banyA. pUjyapAda sAgarajI mahArAje paNa jinazAsananA aNamola khajAnAnuM suvyavasthita saMyojana karyuM, tenA saMrakSaNa mATe Agama maMdira jevA benamUna zilpanI jinazAsanane bheTa dharavAmAM AvI. 45 Agamone mudrita karI 'AgamaratnamaMjUSA' For Private 399 rUpe prakAzita karI tathA anya aneka dharmagraMthonuM prakAzana karavAnuM bhagIratha kArya karyuM "ane huM?" basa, A prazna pUchI pUjyazrIe pU. gurudevazrI devendrasAgarasUrIzvarajI mahArAja samakSa potAnI bhAvanA jaNAvI ke potAnA nAma pramANe jinazAsananI dolatane saMrakSavA ane saMvardhavA ja jIvana samarpita karIza." pU. gurudevazrI atyaMta prasanna thayA ane AzIrvAda ApI protsAhita karyA. saM. 2028mAM surata-sthita pU. gacchAdhipati AcAryadeva zrI mANikyasAgarasUrIzvarajI mahArAjanI anumati ane AzIrvAdathI pUjyazrIe zrutabhakti karavA kAje jinAgamanI sevanA karavAno bhekha lIdho. AjaparyaMta navAM 6 AgamamaMdira mATe 45 mULa AgamonI be nakala potAnI nizrAmAM taiyAra karAvI. 'AgamaratnamaMjUSA' nuM punarmudraNa karAvI, ekAgratApUrvaka zrutabhakti karatAM karatAM 'jinAgamasevI' nuM hulAmaNuM nAma prApta karyuM! saM. 2043mAM pU. gurudevazrInI icchA AcArya pada arpaNa karavAnI thaI. pUjyazrInI anicchA chatAM, pU. gurudevanI AjJAne zirodhArya karI, amadAvAda-nAraNapurAmAM vaizAkha suda 6-ne divase prathama upAdhyAya pade sthApyA. tyAra pachI pU. gurudevanI kRpAdRSTino pUjyazrIne bahu alpa samaya lAbha maLyo. saM. 2043nA aSADha suda 6-nA divase amadAvAda-AMbAvADI mukAme pUjya gurudevazrIno svargavAsa thatAM asahya AghAta thayo. 2044nA phAgaNa vada 3-nA divase gurumaMdiranI pratiSThAvidhi bAda, pU. A. zrI rAmasUrIzvarajI mahArAja DahelAvALA, pU. A. zrI darzanasAgarasUrIzvarajI mahArAja AdinI zubha nizrAmAM ane zramaNazramaNIvRMdanI vizALa upasthiti vacce zrI parama AnaMda zve. mU. jaina saMgha-pAlaDI (amadAvAda)nA AMgaNe mahAmahotsavapUrvaka pUjyazrIne AcAryapadavIthI alaMkRta karavAmA AvyA. Aje AyuSyanA AThamA dazakamAM pravezatA pUjyazrI avirAma puruSArthathI AgamakAryomAM ja pravRtta rahe che. koI emanA A zrama vize pUche to hasatA mukhe uttara ApatA hoya che ke, "AgamanI sevA to mAre mana eka kalpavRkSa che. satata emAM vyasta rahevAne kAraNe AMtara-mana avarNanIya AnaMdanI anubhUti kare che!" bhAratavarSamAM chaThThA naMbare ane mahArASTramAM sarva prathama nirmANa pAmI rahelA zrI vardhamAna jaina AgamatIrtha pUnAnA AgamamaMdirane pUjyazrInuM mArgadarzana sAMpaDI rahyuM che. jinAgamanA saMrakSaNa ane saMvardhana karatAM A sUrivara A tIrthanA vikAsa pAchaLa kaMIka sonerI svapnAM avagAhI rahyA che ! teozrInI A manobhAvanA jinazAsanamAM uttarottara AgaLa Personal Use Only
Page #416
--------------------------------------------------------------------------
________________ 400 vadhI sAkAra banI raheze emAM zaMkAne sthAna nathI. dhanya che e sUrivarane! dhanya che pUjyazrInI AgamasevAne! (saMkalana : pU. A. zrI devendrasAgarasUrIzvara mahArAjanA vinaya ziSya pU. paM. harSasAgarajI mahArAja) pU.A.zrI naMdIvardhanasAgara ma.sA. tathA che. paM harSasAgarajI ma.nI preraNAthI AdinAtha sosAyaTI jaina Tempala TrasTa pUnA mahArASTranA saujanyathI hAlAranA ItihAsamAM prathama jainAcArya banyA pU. AcAryazrI kuMdakuMdasUrijI ma.sA. | gujarAtamAM jAmanagara jillAnA hAlAranA prAntamAM siMhaNa nadInA kAMThe anerI jAhojalAlIthI bharapUra evA moTA mAMDhA gAmanI punIta dharAne pavitra karatA, anekone AnaMda ApatA zA. pUMjAbhAI noMghA khImasiyAne ghera mAtA mAkAbahenanI kukSie sarva dizAone prakAzita karatA evA bAlaratnano janma vi. saM. 1973nA phAgaNa suda 11ne divase thayo. anerA lAlana-pAlanapUrvaka vRddhine pAmatA mAtApitAnA vAtsalyanuM pAna karatA, dharmanI suSupta bhAvanAne pragaTa karatA kumAra kezavajIbhAI-kezunA hulAmaNA nAmathI sarvane pyArA thaI gayA. kizora avasthAmAM paNa hoMziyAra vidyArthI tarIke sthAna pAmyA. buddhinI svayaM pratibhAthI tema ja te arasAnI AjhAdInI laDatathI prerAIne custa gAMdhIvAdI tarIkenuM jIvana jIvavA lAgyA yuvAvasthAmAM pahoMcelA A nAnakaDA yuvAne thoDAM varSomAM abhyAsa-dezasevA tathA vyApArAdimAM sArI saphaLatA prApta karI, ane "putranAM lakSaNa pAraNAmAM' e yuktine sArthaka karatA lokapriyatA meLavatA AgaLa vadhavA lAgyA. temAM potAnA vaDIla baMdhu mANekabhAI (muni zrI mahAsena vijayajI ma.sA.) nA saMpUrNa sahakArathI potAnI bauddhika pratibhAne vadhAvavA lAgyA. - temAM eka vakhata sonAno sUraja Ugyo. jIvanano prakAza pAtharatI po phATI. hAlAraratnanA birudanuM bIja vapana thavAnI anerI ghaDI AvI. vaDIla baMdhu mANekabhAIe emane kahyuM ke, "ApaNe lAlabAgamAM padhArela parama adhyAtma mUrti, samatAvaMta, sAkSAtu maitrInI pratimA samAna paMnyAsa pravara zrI bhadraMkara vijayajI gaNivaryazrInAM darzana karIe ane AtmAne katArtha karIe." bhAInI AvI avasarocita preraNAthI, AvI anupama virala vibhUtinAM darzana karavAnI bhAvanA jAgI. teozrI lAlabAga upAzrayamAM gayA, tyAre sAmethI sAkSAt kRpAsAgara caturvidha saMgha upakArI pU. gurudevanAM darzana mAtrathI ja aMtaramAM jANe prakAza na thayo hoya, ke "A mahApuruSanAM caraNomAM jIvana pasAra karavuM-mAruM jIvana ane mAruM sarvasva A mahApuruSa" basa, manomana A nirNaya karI ekasarakhI vicAradhArAnI magnadazAmAM pU. gurudevanAM caraNonuM AliMgana karyuM. mana gurudeva pAse mUkI zarIrane ghera lAvyA. dIkSA mATe vaDIlonI rajA sahelAIthI maLI jAya te mATe cha vigaIno sarvathA tyAga karI phakta "chAza ane roTalA" no AhAra levA lAgyA. tethI vaDIlone emanA tyAganI jhAMkhI thaI ane temanA sneha ane moha ogaLI gayA ane upakAraka evA sAdhupaNAne varavA kezavajIbhAIne saMmati ApI. emanA guru mahArAje pUjya upakArI karmasAhitya niSNAMta, siddhAMtamahodadhi AcAryadeva zrImad vijayaprema sUrIzvarajI mahArAjA pAse mokalIne zubha muhUrta kaDhAvyuM. muhUrta laIne hAlAramAM AvyA. hAlAranAM bAvana gAmomAM tathA jAmanagaramAM digavijaya ploTamAM vasatA svajJAtIya bhAIone sAmAyikanAM upakaraNonI lahANI karI ane potAnA vaDIlo sAthe kacchanA tIrthonI yAtrA karI. | muhUrtanA divase sahakuTuMba mahArASTramAM nAsika pAse vaNI gAmamAM birAjatA pU. paMnyAsajI bhagavaMtanI nizrAmAM pahoMcI gayA. anerA ullAsapUrvaka "muni kuMdakuMdavijayajI' tarIke dIkSita thayA. dIkSita thayela kezubhAI, hAlAramAMthI tapagacchamAM prAyaH prathama hatA. muni zrI kuMdakuMdavijayajI potAnA upakArI pU. gurudeva Adi vaDIlonI vaiyAvacca-sevA, abhyAsa, tapa-japa mAM magna banyA. thoDA ja varSomAM pUjya gurudevanI kRpAdRSTithI zAstronA gahana adhyayanamAM sArI rIte AgaLa vadhI rasAsvAdane mANavA lAgyA. emAM vaLI saM. 2013mAM mANekabhAInAM dharmapatnI samAdhipUrvaka avasAna pAmyAM. temanA Atmazreya nimitte mahotsavamAM guradevanI AjJAthI pUjyazrI mAMDhA padhAryA. bhAIbhAInuM heta ahIM saphaLa thayuM ane emane vicAra Avyo. vaDIla baMdhu mANekabhAInI preraNAthI ane emanA upakArathI huM A mArgane pAmyo, to mArI paNa pharaja che ke mAre mArA bhAIne cAritranA A paramotkRSTa mArgamAM lAvavA joIe. be divasamAM taiyArI paNa thaI gaI ane vaizAkha suda-3 nA dIkSA ApIne baMdhu belaDIe sva-paropakAranAM paramazreya kAryamAM potAnuM jIvana bujhAvI dIdhuM. vyA Jain Education Intemational
Page #417
--------------------------------------------------------------------------
________________ 401 tavArIkhanI tejachAyA pa.pu. upakArI gurudeva zrI paM. bhadraMkara vi. gaNivaryazrInI tabiyata have asvastha rahevA lAgI hatI. tethI mAravADamAM rahevAnuM yogya dhArI tyAM gayA. tyAM teozrIne paMcasUtra, navasmaraNa Adi samAdhisAdhaka sUtro saMbhaLAvavAnuM kArya potAnI pharaja samajIne bajAvavA lAgyA. tyArabAda pU. paMnyAsajI bhagavaMta emanA upakArI parama gurudeva, saMghahitaciMtaka pa. pU. zrImad vijaya rAmacandra sUrIzvarajI mahArAjAnI AjJAthI pATaNa padhAryA ane potAnA gurudevanI nizrAmAM chelluM cAturmAsa thayuM. jyAre pU. kuMdakuMda vi. ma.nuM cAturmAsa pU. AcArya bha.nI AjJAthI piMDavADA thayuM. cAturmAsa pUrNa thatAM pU. gurudevanI sevAmAM pATaNa hAjara thaI. pUrvavat ArAdhanAmAM sahAyaka thavA lAgyA. tyAM pU. paMnyAsajI ma.nI tabiyata vadhu nAjuka banI ane saM. 2036nA vaizAkha suda 14nI rAte pakhI pratikramaNamAM sakaLa saMghanI sAthe kSamApanA karyA pachI zrI navakArano jApa karatAM 8=03 miniTe samAdhipUrvaka jarjarita dehano tyAga karyo. te divasa pUjyazrI mATe sauthI vadhAre udAsa bhAsita thayo. divasone pasAra thatAM vAra nathI lAgatI emane yogya jANI, pU. gacchAdhipati taraphathI AjJA AvatAM pUjyoe pU. mu. zrI kuMdakuMda vi. ma.ne bhagavatIjInAM yogamAM dAkhala karyA. saM. 2037nA kArataka vada 5-nA divase hAlAranAM seMkaDo bhAvikonI hAjarImAM viziSTa mahotsavapUrvaka paMnyAsa pada upara ArUDha karyA. bhAvikoe te divase gurubhaktithI prerAIne svaicchAnusAra jIvadayA, anukaMpAdAna, sAdharmika bhakti tema ja sAta kSetromAM sArA pramANamAM lAbha laIne dhanyatA anubhavI. pUjyazrI paNa namratApUrvaka maLelA padane vahana karavA lAgyA. paramAtmAnI AjJApUrvaka saMyama pALatAM khUba ArAdhaka banyA ane saM. 2038mAM paramArAthyapAda gacchAdhipati zrI rAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjA taraphathI pU. kanakacaMdra sU. ma. upara AjJApatra Avyo ke "paM. kuMdakuMda vijayajIne AcArya pada para ArUDha karavA." ane pUjyazrIne paNa jaNAvyuM ke, "bhale tamane padavInI apekSA na hoya, paNa mArI AjJA che ke tamAre have AcArya pada grahaNa karavAnI jarUra che." Ama temane pUjyoe AcArya padavI ApI. teo hAlAranA itihAsamAM prathama jainAcArya banyA. pUjyonI kapAthI hAlAranI prajAnA hitanI bhAvanAthI pravacano-pustako-preraNAo dvArA ane munirAja zrI mahAsenavijayajI-ne sahAyaka banIne hAlAra ane hAlArIomAM bhavya zAsanaprabhAvanA karAvatA rahyA. ane gurubaMdhu ane saMsArIbaMdhunI eka ja khevanA keApaNI sakala bhadrika ane dharmamAM abudha prajAne dharmamArgamAM joDavI. te mATe ghara ghara navakAra maMtranuM raTaNa, gAmogAma pahelAM bhagavAnanI chabIo ane pachI jinAlayonuM nirmANa, sAmUhika anuSThAno dvArA kriyAonuM jJAna ane zatruMjayanI yAtrA karAvIne bhavyatvanI chApa paDAvavAnuM mahAna kArya karyuM. pUjya gurudeva pUjyapAda paMnyAsazrI bhadraMkaravijayajI mahArAjanI nizrA ane AzIrvAdathI hAlAramAM sarvaprathama upadhAnatapa-cha'rIpAlitasaMdha-navapadajInI oLI vagere anuSThAnothI dharmane jAgato karI dIdho. saM. 2038nuM aMtima cAturmAsa navaraMgapurAmAM karyuM. pachI upadhAna tapa karAvavA mATe hAlAramAM padhAravAnI vinaMtIthI pU. gacchAdhipatizrInI AjJApUrvaka hAlAramAM padhAryA. jAmakhaMbhALiyAmAM upadhAnatapanI zarUAta thaI ane 12 divasa pachI acAnaka tabiyatamAM kiDanI Demeja thaIchatAM gajabanI samAdhi hatI. bhaktajano pUjyazrIne Apadudharma tarIke moTA koI zaheramAM laI javAnI vicAraNA aMdaroaMdara karavA lAgyA. te mATe jarUrI AjJA meLavavA doDAdoDa zarU thaI. zarIranuM yaMtra khoTakAtuM jatuM hovA chatAM atyaMtara rIte sajAga ane sabhAna pajyazrIne A hilacAlano marma samajAI gayo. eTale teozrIe potAnA hAthe ja pa. pU. gacchAdhipati zrI rAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjA upara eka patra lakhIne baMdhuni zrI mahAsena vijayajI mahArAjane tathA emanA ziSyaratna pU. munirAja zrI hemaprabhavijayajI ma. ne Apyo. patramAM lakhyuM hatuM ke-"A bimArImAM huM kadAca bebhAna banI jAuM, toya mArA cAritradharmane bAdhaka Ave evI koI pravRtti mArA zarIra aMge na karAya ane vaDIlonI kRpAthI navakAramAM ja dhyAna raho." ane chelle bhaktonI hAra thaI. temanI bhAvanA mujaba tyAM ja navakAranI dhUna cAlu hatI. aneka bhAvikonI medanI vacce emanA gurudeva ane zaMkhezvara dAdAnA dhyAnamAM khUba samAdhi, sabhAnatApUrvaka 2039 phAgaNa suda-4nA savAranA 10=03 miniTe potAnA AtmA sAthe zarIrano saMbaMdha pUro karIne devalokanI vATe saMcaryA. A dharatI upara eka AcArya ma.nI khoTa pADI. saujanya : amRtabena lakhamazI vIzarIyA-laMDana Jain Education Intemational
Page #418
--------------------------------------------------------------------------
________________ 402 samartha zAsanasaMrakSaka jyotirliMda, zAMtamUrti pU. A.zrI vijayadhanapAlasUrIzvarajI ma. pU. AcAryazrI vijayadhanapAlasUrijI mahArAjano janma saM. 1981mAM saurASTranA varasaDA gAme thayo hato. pitAnuM nAma jagajIvanadAsa. mAtAnuM nAma kapUrabahena ane temanuM potAnuM janmanAma dhanajIbhAI hatuM. dharmaparAyaNa mAtApitAe putra dhanajImAM dharmasaMskAranuM siMcana ghaNA jatanapUrvaka karyuM hatuM. vyAvahArika ane dhArmika zikSaNa letAM letAM dhanajIbhAImAM vayanI vRddhi sAthe dharmapariNati paNa vikAsa pAmI ane avAranavAra sAdhumahArAjonA paricayamAM AvatAM temanAmAM vairAgyabhAvanA jAgRta banI ane AgaLa jatAM daDha paNa thaI. tenA paripAka rUpe saM. 2001nA jeTha suda 13nA zubha divase piMDavADAmAM AcAryapravara zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAjanA varada haste dIkSA grahaNa karIne mahArASTra-kesarI pU. AcAryazrI vijayayazodevasUrIzvarajI mahArAjanA ziSya banI muni zrI dhanapAlavijayajI nAme jAhera thayA. | munizrI dhanapAlavijayajI mahArAjanA dIkSAdAtA dIkSAguru utkRSTa saMyamI, tapasvI ane tyAgI sUrivara hatA. teozrInA AzIrvAda ane saMyamajIvananI uttama tAlIma-bane maLyAM. saMyamanI utkRSTa sAdhanA sAthe thoDA samayamAM ja zAstronA UMDA abhyAsI banyA. zAMta-saraLa svabhAvI hovAne kAraNe aMtaraMga guNono sAro vikAsa thayo ane sva-para samudAyamAM saune priya banyA. teozrIe jyotiSavidyAnuM UMDuM jJAna prApta karyuM hovAthI potAnA pU. gurudevane muhUrta Adi kAryomAM khUba sahAyaka banyA. AvI aneka yogyatA prApta karatAM teozrIne gaNi-paMnyAsa padathI alaMkRta karavAmAM AvyA ane uttarottara vikAsa sAdhatAM saM. 2040nA mahA suda 13nA divase mahArASTranA jalagAMva nagare AcArya pade ArUDha karI AcAryazrI vijayadhanapAlasUrijI nAme ghoSita karavAmAM AvyA. pU. gurudevazrI vijayayazodevasUrIzvarajI mahArAjanA svargavAsa pachI temanAM pagale pagale mahArASTramAM vadhu vicaratAM teozrInI nizrAmAM pratiSThA Adi anekavidha zAsanakAryo thaI rahyAM che. pUjyazrI hAlamAM sAdhvIjIonA vizALa samudAyanI javAbadArI sArI rIte saMbhALI rahyA che. pUjyazrInuM vAtsalya nAnAM-moTAM sau upara ekasarakhuM varasatuM rahyuM che. teozrInI udAratA, saraLatA, namratA, sahiSNutA, gaMbhIratA ane prabhAvakatA dvArA aneka bhavyAtmAo bhava-AlocanA dvArA Atmazuddhi ane AtmavRddhi caturvidha saMgha pAmI rahyA che. pUjyazrInI puNyanizrAmAM zAsananAM anekavidha kAryo thayAM che. pUjyazrInAM caraNomAM koTIzaH vaMdanA! pU. paMnyAsazrI zivAnaMdavijayajI ma.sA.nI preraNAthI suzrAvako taraphathI jinazAsananA zaNagAra, parama svAdhyAyapremI gacchAdhipati AcAryadiveza zrI cidAnaMdasUrIzvarajI ma.sA. pitAzrInuM nAma zrI hIrAcaMda AzAjI nAgotrA solaMkI hatuM ne mAtuzrInuM nAma divALIbahena hatuM. zALAno abhyAsa suratamAM karela; pUjyazrI bALapaNathI ja dharmapremI ne saMyamanA anurAgI hatA. dhArmika abhyAsanA paNa rasiyA hatA. saMsAramAM rahIne paNa temane vItarAganA dharmanA tyAga, tapa, jJAna, dhyAna pratye avihaDa rAga hato. pAMceTiyA mukAme rAjasthAnamAM pitAputrae sAthe dIkSA lIdhI hatI. temanA gurunuM nAma pUjya zrI mohanalAlajI mahArAjanA samudAyanA ugra tapasvI, vardhamAna taponidhi pU. AcArya zrI nipuNaprabhasUri hatuM. pUjayazrIe saMyamanA svIkAra sahita jJAna, dhyAna sAthe-sAthe rAjasthAna, madhyapradeza (khAnadeza), mahArASTra, gujarAta vagere aneka sthaLoe vihAra karIne sArI zAsanaprabhAvanA karI che. pUjyazrI sAdhusAdhvIjI, zrAvaka-zrAvikAgaNane jJAna, dhyAna, svAdhyAya AdinuM suMdara mArgadarzana ApI rahyA hatA. pUjyazrIe zrI padmAvatI prakAzana maMdira (TrasTa) nA upakrame "caMdarAjAno rAsa', "zrI bharatezvara bAhubalI bhAga-1, 2, 3" "puSpAvatI-maMgalasiMhano rAsa', "divyajIvanane pagale pagale" tathA "jIvananuM aMtima mAMgalya" vagere pustako prakAzita karyA hatAM. tema ja "yugAdi-dezanA" pustaka tathA aMtima pustaka zrI RSabhadeva bhagavAnanA 13 bhava yAne akSayatRtIyA'nuM paNa saMpAdana suMdara rIte karIne jJAnano joradAra yajJa jIvanamAM karIne aneka jIvone samyajJAnanI prApti mATeno suMdara prayatna karyo hato. temanA jIvanamAM svAdhyAya ja sarvasva hato. siddhabhUminI zItala chAyAmAM AvIne dAdAjInI yAdagAra yAtrA karIne chelle javAnA divase phAgaNa vada 8 nA roja savAre potAnA praziSya ugratapasvI pU. zrI hemakIrtimunijI ma.sA. ne tathA samudAyavartI pU. sAdhvIjI zrI mayUraratnAzrIjI ma.sA. ne paNa varSItapano prAraMbha karAvyo. pUjyazrI jIvananI chellI ghaDI sudhI ratnatrayInI Jain Education Intemational
Page #419
--------------------------------------------------------------------------
________________ 403 tavArIkhanI tejachAyA ArAdhanAmAM satata jAgrata rahyA hatA. svargastha AcAryazrI cidAnaMda sUrIzvarajIne adhyajili lekhaka :-pravartaka munizrI mRgendra vijayajI (muni) ma. (AcAryazrInA ziSya ane zizu) - janma : vaizAkha vada-10, tA. 30-5-1913 (surata). dIkSA : vaizAkha vada-11, vi. saM. 2003 (pAMceTiyA- rAjasthAna). paMnyAsa pada : phA. su. 7, vi. saM. 2026, tA. 143-1970 (pATaNa). AcArya pada-vaizAkha vada 11. vi. saM. 2040 tA. 26-5-1984 (mAMDavI-surata). kALadharma-phAgaNa vada 8. vi. saM. 2060 tA. 14-32004 (pAlitANA). mahApuruSonuM janma-jIvana tathA mRtyu badhuM ja mahotsavarUpe hoya che. mahApuruSonA jIvananI A eka lAkSaNikatA che. , janma svanA zreya kAje, jIvana-svaparanA kalyANa kAje, ane mRtyu paNa ajanmA (mRtyuMjayI banavAnA manoratha mATe sarjAyeluM hoya che. mArA parama upakArI, hitakArI gurudevazrI tathA saMsArI pakSe pitAzrI evA gacchAdhipati sva. AcAryazrI cidAnaMda sUrizvarajI ma.sA. pAlitANA-siddhakSetramAM phA. va. 8, ravivAra, tA. 14-3-2004nA madhyAhra sTA. TA. 3-30 vAge pa7 varSano dIrdha saMyamaparyAya pAlana karIne 91 varSanI jaipha uMmare samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA te ghaTanAne yAda karIne A lakhatAM mAruM hRdaya kaMIka dravita banI jAya che. temanAM caraNamAM natamastaka banI A mArI namra arpAjali-bhAvAMjali ApIne kaMIka kRtakRtyatAno bhAva vyakta karyA vinA rahI zakato nathI. Aje teozrI pArthivadehe bhale nathI chatAM mAruM mana temanA phoTAmAM paNa jIvaMtatA anubhave che ane Aje paNa teozrI mAre mana AMkha sAme ja pratyakSa che. parokSarUpe temanI kRpAvarSA mArI upara varasI rahI che. - pUjya gurudevazrInA svahaste mArI upara lakhelA cAra patro ahIM yathAvat uddhata karyA che. temAM jaNAvyA mujaba tA. 8-4- 2002nA patramAM pUjyazrIe "have patra lakhavA karatAM rUbarU AvavuM ucita raheze." A lakhIne mane pahelethI ja saMketa ApI dIdho hato, eTale meM sana-2002mAM pAlitANA mukAme dhAnerA bhuvanamAM cAturmAsa rahIne pUjyazrInI sevA-bhaktino yatukiMcitu lAbha mane maLI zakyo. bIjA badhA patronuM lakhANa eTaluM badhuM spaSTa che ke teozrInI aMtima bhAvanA siddhagirinI chatrachAyAmAM rahevAnI hatI ane te bhAvanA Akhare phaLIbhUta paNa thaI. pUjyazrInI svAdhyAyaruci eTalI badhI to prabala hatI ke-AvanAra dareka gRhastha ke sAdhu-sAdhvIjIne adhyApana mATe preraNA karatAM rahetAM ane svayaM temAM nimagna rahetA. A saMskArathI ja teozrI samAdhi-mRtyune sahaja banAvI zakyA hatA. pUjyazrI potAnuM aMtima cAturmAsa sana-2003mAM pAyadhunI, muMbaI karIne turata ja pAlitANA prati vihAra karyo tyAre meM pUjyazrIne AgrahapUrvaka vinaMti karI ke-ApazrI vAlakezvara-bAbu amIcaMda panAlAla jaina derAsaranA zatAbdImahotsava prasaMge padhArIne pachI jazo, paraMtu yogAnuyoga na hoI teozrIe mane eka patra lakhIne Apyo-je patra vAlakezvara, derAsaranA TrasTI zrI bharatabhAI jhaverI parivAra tathA A. deva zrI yazodevasUrIzvarajI ma.ne saMbodhIne lakhyo hato. temAM paNa pUjyazrIe e ja lakhyuM hatuM ke-derAsaranA A zatAbdImahotsavamAM mAre AvavuM ja joIe chatAM mArA pratinidhi tarIke mArA mukhya ziSya ane saMsArI putra munizrI mRgendra munine mokalavA AjJA karI che, kAraNa hAla mArI uMmara 90 uparanI che eTale jaldI siddhagiri javAya to sAruM. AvA bhAvane vyakta karato patra ahIM uddhata karyo che. pUjyazrInA kAladharma bAda barobara eka mahinA pachI citra vada-8 tA. 12-4-2004, somavArano divasa paNa AvI pahoMcyo ane meM eka camatkAra anubhavyo je atre rajU karuM chuM. savAre brahma muhUrtano samaya, 4-30 thI pa-00 vacceno lagabhaga TAima. huM ardha-jAgRtasthitimAM hato. pUjyazrI sAdhuvezamAM ja hatA. meM temanI sAthe vArtAlApa karyo. pU.zrI nuM pArthiva zarIra to paMcatattvamAM vilIna thaI gayuM hatuM. teo jANe mane kAMIka kahetA hatA ane huM saphALo jAgI gayo, paNa huM mArI A rojanIzInI DAyarI pUjayazrIne batAvavA jato hato. basa. badhuM ja adazya...!!" Jain Education Intemational
Page #420
--------------------------------------------------------------------------
________________ 404 lekhanI samApti vakhate mArA saMsArI mAtuzrI, bA mahArAja, sAdhvIjI zrI vinItAzrIjIne paNa yAda karIne mArI bhAvAMjali ApuM chuM. teozrI bIlImorA mukAme sana 1999mAM samAdhipUrvaka kALadharma pAmyAM hatAM. tA. 2-4-99 baMne divaMgata AtmAnI mArI upara niraMtara kapA varasatI rahe tevI A zizunI abhyarthanA. sva. gacchAdhipati A.devazrI cidAnaMdasUrijI ma.nI vArSika puNyasmRti nimitte temanA ziSya ane zizu pravartaka pU. munizrI mRgendravijayanI zatazaH vaMdanA. sahayogI : prabhulAla gosara lAdhA pethaDa parivAra zAMtivana sosAyaTI, umaragAma, ji. valasADa. vyAkaraNa- sAhitya-nyAyatIrtha paramazAsanaprabhAvaka dabhavatI tIrthoddhAraka vidvAna pravaktA pUjyapAda AcAryadiva zrI vijayasUryodayasUrIzvarajI mahArAja pU. A. zrI vijayasUryodayasUrIzvarajI mahArAjano janma paNa A ja DabhoInagarImAM vi. saM. 1988nA mahA vada 14 (mahAzivarAtri)nA pAvana dine thayo hato. dharmaparAyaNa pitA cimanabhAI ane saMskArazIla mAtA maNibahenanA sukhI samRddha ane saMskArI kuTuMbanA kAraNe bAlyakALathI ja temanAmAM dharmasaMskAro daDha ane vRddhigata banyA hatA. laghuvayathI ja dhArmika ane vyAvahArika abhyAsamAM temanI tejasvI pratibhA camakatI hatI. bAlyavaye temanI dhArmikasUtro bolavAnI virala chaTA ane gAthAo, zloko, prArthanA gAvAnI anupama zailI tema ja kaMThanI halaka eTalI bhAvotpAdaka, hRdayaMgama ane madhura hatI ke khuda pU. AcAryazrI vijaya mohanasUrIzvarajI mahArAja pote saM. 20OOnA comAsAmAM pakakhIcomAsI sAMvatsarika pratikramaNamAM temanI pAse bRhatkrAMti bolAvatA hatA ane khAsa karIne ajita-zAMti-stavananuM gAna karAvatA hatA e ja rIte, vyAvahArika abhyAsamAM paNa teo dareka dhoraNanI parIkSAmAM prathama naMbare pAsa thatA hatA. pUjyonI chAyAmAM sAthe rahIne gujarAta-saurASTrakacchamAM pAdavihAra dvArA pharIne aneka gAma-nagara-tIrthonI yAtrAo sAthe dharmAbhyAsa karavA dvArA saMyamanI keLavaNI laIne, dIkSA mATe tatpara banatAM, temane vi. saM. 2004nA phAgaNa suda bIjanA rAjakoTa pAsenA traMbA mukAme pU. upAdhyAya zrI caturvidha saMgha dharmavijayajI mahArAje dIkSA ApI ane munizrI sUryodayavijayajInA nAme jAhera karI munivarya zrI yazovijayajI mahArAjanA ziSya munizrI jayAnandavijayajInA ziSya banAvyA. dIkSA pachI pU. yugadivAkara AcArya zrI vijayadharmasUrIzvarajI mahArAje teozrInuM Adarza jIvanaghaDatara karavA mAMDyuM. pariNAme jJAnopAsanA, gurubhakti, sevA, zukrUSA, vinaya, viveka, samarpitatA, madhuratA, kAryatatparatA, kuzAgratA Adino sumeLa sadhAtAM "sonAmAM sugaMdha bhaLe' tema, teozrI saunA jANItA ane mAnItA paNa banI gayA. pU. yugadivAkara gurudevazrInA nikaTatama ane ekaniSTha akhaMDa gurukulavAsanA kAraNe teozrInI parama kRpAthI, tIvra ruci ane tejasvI buddhiprabhA sAthe prabaLa puruSArthathI munizrI sUryodayavijayajI mahArAjano dharmazAstrAdino abhyAsa UMDo ane vyApaka banyo. teozrInI pAragAmI prajJAe ati alpa samayamAM camakArA darzAvavAnuM zarU karI dIdhuM. mAtra 15 divasamAM pakhIsUtra ane 1 divasamAM guNasthAnakasamAroha saMskRta prakaraNa kaMThastha karI lIdhuM hatuM. AgaLa pragati karatAM teozrIne prakaraNo, bhASyo, karmagraMtho, saMgrahaNI, kSetrasamAsa, tattvArthAdhigamasUtra tema ja enAM svopajJa bhASya, TIkAo vagere dharmagraMthono prauDha ane gaMbhIra abhyAsa pU. yugadivAkara AcAryadevazrI pAse karyo. uparAMta, vyAkaraNa, sAhitya, kAvya, tarka, nyAya, koSa, chaMda, Adino vizada abhyAsa karyo. A abhyAsa teozrIe darzananA prakADa vidvAna paMDitavarya zrI IzvaracaMdrajI vagere pAsa karIne te te viSayomAM prabhutva prApta karyuM hatuM. teozrInI adhyayana-adhyApanaci paNa evI ja che. teozrIe ghaNAM sAdhu-sAdhvIjI tema ja jijJAsuone dhArmika prakaraNAdi graMtho ane saMskRta-vyAkaraNAdino abhyAsa karAvela che. potAnA vidyAvyAsaMgI bAlaziSya munizrI rAjaratnavijayajIne prakaraNa, bhASya, karmagraMtha, saMgrahaNI, kSetrasamAsa, tattvArthAdhigamAdi dhArmika graMtho ane TIkAo tema ja vyAkaraNa, kAvya, koSa, tarka ane chaMda viSayaka graMthono saMpUrNa abhyAsa jAte niraMtara adyAvadhi asmalita karAvI rahyA che. temAM pUjyazrI kyAreya zramane gaNakAratA nathI ke te mATe teozrIne samayAbhAvano savAla ja nathI. muMbaI jaina dhArmika zikSaNa saMgha, jaina ejyukezana borDa vagere zikSaNasaMsthAonAM ucca dhoraNonI tattvajJAna, itihAsa, vyAkaraNAdinI vizArada-bhUSaNa parIkSAonA praznapatro varSo paryata teo taiyAra karatA hatA.
Page #421
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 405 Aje samasta jaina saMgho ane sAdhusamudAyomAM bUka- paMcAgo (copaDI-paMcAMgo) avanavI paddhatie ophaseTa prinTiMga dvArA AkarSaka Dhabe khUba khUba pracalita-prasiddha banI gayAM che, paraMtu sAdhusamudAyamAM sarvaprathamavAra vyavasthita paddhatie eno prAraMbha karavAnuM zreya teozrIne phALe jAya che. vi. saM. 2017mAM pU. siddhAMtaniSTha AcAryazrI vijayapratApasUrIzvarajI mahArAjanI AjJA ane AzIrvAdathI teozrIe sarvaprathamavAra bUka-paMcAMganuM suMdara ane AkarSaka Ayojana karIne saMpAdana-prakAzana karyuM hatuM ane te pachI varSo paryata hajAro-lAkhonI saMkhyAmAM e bUkapaMcAMganuM saMpAdana-prakAzana teozrI dvArA cAlu rahyuM. pU. yugadivAkara gurudevazrInI satata ane akhaMDa nizrAmAM AjIvana rahevAnA kAraNe pUjyazrImAM zAsanaprabhAvaka kAryonI sUjha-samaja ane zaktisAmarthya paNa eTalAM vistaryo ke teozrI pU. yugadivAkara AcAryadevazrInI chAyArUpa-ekarUpa ane zrIsaMghanA mArgadarzaka zramaNa paNa banI gayA. AthI ja pU. yugadivAkarazrInA sAMnidhye zAsanaprabhAvanAnAM akhaMDa pravartatAM vidhavidha kAryomAM teozrInuM tarpaNa sadAya vahetuM rahyuM. eka rIte teozrIe pU. yugadivAkara AcAryadevazrInA jIvanakAryamAM potAnI jAtane arpa dIdhI hatI. pU. yugadivAkara gurudevazrI teozrIne kyAreya svataMtra cAturmAsa mATe AjJA ApatA na hatA; sadAya potAnI sAthe ja jIvananA aMtima zvAsa paryata rAkhyA hatA. te pachI ja teozrIe svataMtra cAturmAsa karavAno prAraMbha karyo. svataMtra cAturmAsanA prathama ja varSe vi. saM. 2039mAM sAMghANImAM te samaye rU. 12 lAkhanA kharce AlizAna "dharmavihAra' upAzraya-nirmANa ane upadhAna tapa ArAdhanA karAvavA rUpe teozrIe zAsanaprabhAvanAnAM maMgalAcaraNa evAM karyA ke anarAdhAra varasatI dharma' kapAnA prabhAve enI kSitijo sadA vistaratI ja rahI che. chellA eka dAyakAmAM teozrInA varada haste vividha zikharabaddha jinAlayonAM aMjanazalAkApratiSThA mahotsavo thayAM che, jemAM borIvalI-kArTara roDa saMgha, vasaI roDa saMgha, majAma-DokayArDasaMgha, jagaDUzAnagara saMgha, DabhoItIrtha jaina saMghamAM yojAyela aMjanazalAkA mahotsavoe to adbhuta navaitihAsonuM sarjana karyuM che. chellA dazakAmAM 41 pratiSThA karAvanAra pUjyazrInI preraNAthI hAlamAM vi. saM. 2060mAM ThAkuradvAra jaina saMghamAM covIza devakulikAyukta virATa mahAjinAlaya nirmANa pAmI rahyuM che. upAzrayonI vAta vicArIe to DabhoItIrthamAM rAjamahela zA ramaNIya "maho. yazovijayajI jaina upAzraya' vagere upAzrayo lagabhaga 15 sthaLe temanI preraNAthI nirmANa pAmyA che. pUjya yugadivAkarazrInI upakAra smRtirUpe AmAMnA moTA bhAganA upAzrayonAM nAma teonI preraNAthI "dharmavihAra' "dharmadhAma' jevA rakhAyAM che. hAlamAM paNa bhAyaMdara-bAvana jinAlayatIrthe teozrInA upadezathI "dharma ArAdhanA bhavana' AkAra laI rahyuM che. | upadhAna tapa ArAdhanA chellAM varSomAM lagabhaga zRMkhalAbaddharUpe temanI nizrAmAM thayAM che. pUjya yugadivAkarazrI pachI temanA samudAyamAM sauthI vadhu upadhAna pUjyazrInI nizrAmAM thayAM che. pUjya sAthe 71 choDa-pa5 choDa-51 choDa AdinA bhavya udyAno paNa samayAnusAra sarasa thayAM che. lagabhaga dareka aMjanazalAkA-upadhAnAdi sAthe pUjyazrInI nizrAmAM dIkSA mahotsavo paNa thAya che. temAM vi. sa. 2057nA mAga. zudi pAMcame DabhoI tIrthe mALamahotsavanI sAthe yojAyela pAMca bAlakumAro ane eka bAlakumArikA sahita cha mumukSuono dIkSA mahotsava khAsa ullekhanIya che. DabhoItIrthanI 136, dIkSAonA itihAsamAM ane pUjyazrInA samudAyanA itihAsamAM eka sAthe pAMca bhAIonI dIkSAnI ghaTanA A sarvaprathama ja hatI. zrI zatruMjaya tIrtha-zrI kalikuMDatIrtha, vahelAlatIrtha vagerenA cha'rIpAlaka saMgho paNa pUjyazrInI nizrAmAM khUba ArAdhanApUrNa rIte yojAyA che. A varSe pU. yugadivAkarazrInI janmazatAbdI nimitte temanA granthonAM saMzodhana-saMvardhana ane saMpAdanano yajJa AraMbhIne teoe mAtra savA varSamAM 15 daLadAra pustako-grantho saMghane dharyA che. A uparAMta temanAM pravacanonuM 'navapada dharajo dhyAna' pustaka saMghamAM priya banyuM che. chellAM varSomAM pUjyazrInI prabhAvaka nizrAmAM be ghaTanAo khUba ullekhanIya che. temAM eka che temanI sAMsArika janmabhUmi paMdaraso varSa prAcIna tIrtha bhUmi DabhoIno uddhAra, prAcIna zAMtinAtha derAsaranAM sthAne 24 kalikAyukta bhavya zikharabaddhajinAlaya, be upAzrayo, nUtana pAThazALAbhavana, jaina bhojanazALA-dharmazALAyukta jaina bhavana, navapada hAiskUla, yazovATikA uddhAra vagerenA kAraNe Aje DabhoItIrthanI je ronaka badalAI gaI che te pUjyazrInI preraNAne AbhArI che. saMghe AthI emane yathArthapaNe ja jAhera samArohamAM 'darbhAvatItIrthoddhAraka' biruda arpaNa karyuM hatuM. bIjI ghaTanA eTale ghATakopara-jagaDUzAnagaranA virATa zikharabaddha jinAlayanI rakSA. pUjyazrInI nizrAmAM ja jenI aMjanapratiSThA thayela e A mahAjinAlayane vi. saM. 2010mAM korTa AdezathI toDI pADavAnI hilacAla thatAM Jain Education Intemational
Page #422
--------------------------------------------------------------------------
________________ 406 pUjyazrIe makkama netRtva laIne cAlu cAturmAsamAM bhAyaMdarathI vihAra karI jagatUzAnagara pahoMcI javApUrvaka zAsanarakSAnuM abhiyAna upADI letAM samasta jaina saMghanA cAre ya phirakAo taraphathI abhUtapUrva Teko maLyo. eka mAtra tA. 25-7-2004nA ravivArathI mantrajApasabhAmAM sAThahajAra jaino UmaTI paDatAM jainonI virATa saMkhyAnuM zaktipradarzana thayuM ane korTanA AdezamAM tatkAla sudhAro thayo. derAsaranI eka kAMkarI paNa na kharI. pUjyazrInA jIvananuM A zAsanarakSAkArya emanAM aneka zAsanaprabhAvanAnAM kAryo karatAM ya caDI jAya tevuM thayuM. aneka sUrIzvaroe-munipuMgavoe A mahAna kAryane bulaMda rIte biradAvyuM. zAsananA AvA rakSaka-prabhAvaka ane ArAdhaka pUjya AcAryadevazrInAM pratyeka kAryomAM temanA vidvAna ane bahuvidhasAhityasarjaka ziSyaratna pU. A. zrI rAjaratnasUrijI ma.no pradhAna sahayoga rahe che. bahumukhI pratibhAsaMpanna pUjya AcAryadevazrIne vinamra vaMdana! saujanya : zrI zAMtinAtha derAsara peDhI, bAvana jinAlaya tIrtha bhAyaMdara (vesTa), muMbaI parama gurubhakta, mahAtapasvI, samartha sAhityasevI, pU. A.zrI durlabhasAgarasUrIzvarajI ma. sneha ane saujanyathI zobhatA pUjya AcAryadevazrI durlabhasAgarasUrIzvarajI mahArAjane maLIe tyAre sAcA arthamAM eka zramaNa saMtane maLyAno sahaja AnaMda thAya. lagabhaga 84 varSanI vaye saMyama, tapa ane jJAnanI sAdhanAmAM satata kAryarata jIvana gALIne teozrI saM. 2054nA zai. va. 4nA muMbaImAM kALadharma pAmyA hatA. gurubhakti ane zAsanaprabhAvanAnI bhAvanA pUjyazrInA aNue aNumAM vaselI hatI. teozrInI ananya gurubhakti potAnA pradAdA gurudeva yoganiSTha AcAryabhagavaMta zrImad buddhisAgarasUrIzvarajI mahArAja pratye jovA maLe che. bhAratabharamAM yoganiSTha AcAryazrI'nA hulAmaNA nAme suprasiddha evA zrImad buddhisAgarasUrIzvarajI mahArAjane teozrIe joyA nathI, chatAM AzcaryanI vAta che ke teozrIno bhaktibhAva pradAdA gurudeva pratye apratima che. pariNAme, teozrIne aneka Azcaryajanaka anubhUti thaI che ane e anubhUtithI gurubhaktibhAvamAM vadhAro thato rahyo che. bhAvanagara jillAnA thoraDI gAme janmelA pUjyazrIe caturvidha saMgha saM. 2004mAM pU. AcAryazrI kIrtisAgarasUrIzvarajI mahArAjanA varada haste muMbaI-goDIjImAM dIkSA grahaNa karI ane pUjya anuyogAcArya paMnyAsapravara zrI mahodayasAgarajI mahArAjanA ziSya tarIke jAhera thayA. pUjyazrInA pitAnuM nAma durlabhadAsa ane mAtAnuM nAma ajavALIbahena hatuM. bALapaNathI dharmanA saMskAro prApta thatAM ane te uttarottara vRddhi pAmatAM temaNe samaya thAya ane AMbo pAke tema, yuvAnavaye dIkSA lIdhI. dIkSA grahaNa karyA bAda, turta ja eka AzcaryakArI banAva banyo. teozrIne agAu patharInuM darda hatuM te vadhyuM. dardanI kAramI pIDA daramiyAna zrImad buddhisAgarasUrIzvarajI mahArAjanuM satata smaraNa karatA rahyA ane ema ne ema gurubhaktibhAvamAM ja otaprota rahevA lAgyA ane darda cAlyuM gayuM. temane gurubhakti to karavI hatI ja; paNa kevI rIte karavI teno mArga maLato na hato. evAmAM muMbaInA agraNI, ananya gurubhakta, adhyAtmajJAna prasAraka maMDaLanA maMtrI zrI maNilAla pAdarAkare vinaMtI karI ke guru mahArAjanuM ghaNuM sAhitya hajI apragaTa paDyuM che, tene pragaTa karavA mATe vizALa yojanA karavAnI jarUra che. A vinaMtI pU. AcAryazrI durlabhasAgarasUrIzvarajI mahArAjane evI to hRdayasparzI lAgI ke te paLathI ja temaNe dAdA gurumahArAjanA apragaTa tema ja pragaTa paNa aprApya evA graMthonuM prakAzana karavAnuM AraMbhyuM. te puruSArthanA pariNAma rUpe sughaDa rIte mudrita thayelA ane atyaMta lokapriya nIvaDelA trIseka graMtho Aje samAjamAM Thera Thera vaMcAtA jovA maLe che. gurubhaktithI prerAIne, pU. gurudevazrInA AzIrvAda pAmIne 'buddhiprabhA' ane 'durlabhadharma' nAmanA sAmayikono AraMbha karyo hato. keTalAMka varSo A sAmayiko sarasa rIte cAlatAM rahyAM ane lokomAM uttama rIte dharmapracAranAM kAryo karatAM rahyAM. pUjya AcAryadevazrInA ziSya, munivaryazrI premaprabhasAgarajI mahArAja vidyamAna che. teo 'muni vAtsalyadIpa' nAme vikhyAta che. teozrI pUjya AcAryazrI devazrInA saMsArI nAnAbhAI zrI premacaMdabhAI ane zrImatI prabhAvatIbahenanA suputra che, ane zAsanaprabhAvanA karI rahyA che. pUjyazrInA varada haste muMbaI, amadAvAda, kuNaghera, veDacA, pAlitANA, bhAvanagara, maDANA Adi aneka sthaLoe aMjanazalAkA-pratiSThA, dIkSA, upadhAna AdinA utsavo UjavAyA. amadAvAda najIka cAMdakheDA relave sTezananI sAme buddhinagaramAM baMdhAI raheluM jaina gurukuLa tathA jinamaMdira paNa
Page #423
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA Xolo teozrInI zAsanaprabhAvanAnuM eka jvalaMta pratIka che. teozrI varSovarSa aneka vidyArthIone abhyAsamAM sahAya karAvatA rahyA che. upakAravaza vidyArthIone bhAvavibhora thaIne kahetA rahe che ke, "tame paNa jIvanamAM bIjAne upakArI thajo." tapAgacchAdhipati pU. AcAryabhagavaMta zrI vijayanaMdanasUrIzvarajI mahArAjanA AzIrvAdathI pU. A. zrI sUryodayasUrIzvarajI mahArAjanA varada haste AcArya padavI pAmelA pU. A. zrI durlabhasAgarasUrIzvarajI mahArAja zAsanasevA, gurubhakti ane sAhityasevAmAM racyApacyA rahetA hatA. keTalAMye varSothI pUjyazrI ugra tapasyA paNa kare, asvastha tabiyatamAM paNa tapazcaryAno krama avirata cAlu hoya. zAMta ane saumya mukhamudrAthI mAMgalika saMbhaLAvatA hoya tyAre saune eka uttama munivarano Adarza jovA maLe. eka cAritrapUta ane kalyANakArI mUrti anekone preraNArUpa banI rahe evA samartha AcAryadevanA varada haste avirata zAsanaprabhAvanA thatI rahI hatI. pUjyazrIne zatazaH vaMdanA! - * mA (1) pa.pU. AcArya zrImada buddhisAgarasUrIzvarajI ma.sA. (2) pa.pU. A. zrI kIrtisAgarasUrIzvarajI ma.sA. (3) pa.pU.A.zrI subodhasAgarasUrIzvarajI ma.sA. (4) pa.pU. A. zrI manoharakIrtisAgarasUrIzvarajI ma.sA. gujJAnA ajoDa dhAraka, bAraDolInA panotAputra, khamatIdhara sAhityasarjaka pU. AcArya bhagavaMta zrI manoharakIrtisAgarasUrIzvarajI ma. . gujarAtanA sapUta saradAra paTelane yAda karo eTale bAraDolI yAda Ave. bAraDolI najara samakSa khaDuM thaI jAya. bAraDolIno Akhoya nakazo AMkha samakSa ramI rahe. bAraDolInI saDako ane pahoLA pahoLA mArgo AMkha AgaLa UMcakAya. bAraDolInAM katArabaMdha makAno, vANiyAvAsanI meDIo ane pATIdAronAM TrekTaro najara samakSa racAI jAya. saradAra paTelavALA pelA bAraDolInA satyAgrahanI pRSThabhUmi te ja A nagarI. paNa samayanA vaheNa sAthe saMdarbho paNa badalAtA hoya che. saradAravALuM bAraDolI kyAre koI divyAtmAnA nAma sAthe paNa saMkaLAI jAya. saMdarbho badalAya. sUcitArtho badalAya. anusaMdhAnamAM AmUla parivartana Ave, evuM paNa bane. bAraDolI nagarI. kone khabara ke jinazAsanane ujALanAra jinadharmanI ujvaLa paraMparAmAM ujamALI yazakalagIo umeranAra ane saMyamajIvana dvArA prazAMtapaNe AgaLa vadhI, potAnA tapobhUta jIvanamAM potAnI divya kalama dvArA uttama sAhityika kRtio jagatanAM caraNe dharanAra eka divyAtmA rUpI choDa A ja bhUmimAMthI pAMgaraze? kone khabara? koNa jANI zake? saMvata 1984nI sAla hatI. bhAdaravA suda ekamano zubha dina hato. dharmapremI zrAvaka nagInadAsabhAI zAhanuM ghara hatuM. tyAre e zubha ghaDIe emanAM dharmapatnI kamaLAbahenanI kukSie eka putraratnano janma thayo. nAma pADyuM manahara. basa, A bALaka manahara e ja prazAMtamUrti AcArya bhagavaMta pU. zrI manoharakIrtisAgarasUri mahArAja. temaNe bAraDolImAM ja prAthamika zikSaNa grahaNa karyuM. bacapanathI ja emanI grahaNazakti khUba teja. Jain Education Intemational
Page #424
--------------------------------------------------------------------------
________________ 408 bALaka manaharane bALapaNathI ja dharma ane tapa pratye abhirUci. pitA nagInadAsabhAI ane mAtA kamaLAbahene siMcelA dhArmika saMskAra ane bALaka svayaMnA aMtaramAM pragaTelo dharmano dIvo ane A badhAnA saravALA rUpe bALakanuM ghaDatara thayuM. bALakano AdhyAtmika deha ghaDAyo. saMsAra khAro lAgavA mAMDyo bALaka manaharane. badhuM anitya lAgavA mAMDyuM. samayanI nadI vahI jAya che. samayanAM jaLa vahI jAya che. to eno upayoga karI lo. kSaNakSaNane zvAsamAM bharI lo. jIvananAM uttama dhyeyo tarapha AgaLa vadho. aMtara ulecAyuM. haiyuM valovAyuM. manamAM kazamakaza cAlI ne chevaTe 21 varSanI uMmare saM. 2005nA kArataka vada dasamanA zubha divase muMbaI khAte emaNe | dIkSA aMgIkAra karI ne teo vItarAganI vATe cAlI nIkaLyA. jIvanano sAco rAha emane lAdhI gayo. jIvana dhanyatA anubhavI caturvidha saMgha kone khabara, emanA hAthe zarU thanArI sarjanayAtrA kyA kyA mArge vicaraNa karaze? kevAM Urdhva zikharo sara karaze? jena dharma to mahAsAgara samo che. enuM UMDANa tamane hAtha na lAge. aMdara paDyAM che mabalakha motI, paNa e mATe marajIvA banavuM paDe. DUbakI lagAvavI paDe. jIvanI paNa paravA karyA vagara UMDANamAM je Utare, te bhare motIthI muThThI! kinAre UbhA rahIne tamAzo jonArA pastAya. aMdara paDela jIvAtmA motIothI muTTI bharIne bahAra Ave. A koI saraLa vAta nathI. sarpa pakaDavA saraLa che. jherI kobrA pakaDavA ya saraLa che. paNa jJAna sAgaranAM motI muThThImAM pakaDavAnuM kArya agharuM che, kAraNa ke emAM DUbavAnuM che, agAdha UMDANamAM sarakavAnuM che; jIvasaTosaTano khela khelavAno che, moha mAyAno parityAga karavo paDe. munimAMthI AgaLa vadhatAM vadhatAM AjanA prazAMtamUrti AcArya bhagavaMta banelA pU. zrI manoharakIrti sAgarasUrIzvarajI mahArAja to khamatIdhara sarjaka che. zabdonAM motI pakaDanArA che. aMtaramAM paDelI uttamottama kathAone kaMDAranArA che. saraLa bhASA ne sahajapaNe sarI paDatA zabdo. lakhANamAM UMcAI paNa eTalI ja ane UMDANa paNa eTaluM ja, chatAM vAMcanArane lakhANano bhAra na lAge. jharaNuM vahe ema kathA vadhe jAya. jJAnadRSTi khUlatI jAya. mana praphullita banatuM jAya. saraLatA chatAM zreSThatA. coTadAra saMvAdo ane hRdayane sparzI jato zabdapravAha. teozrI utkaTa cAritranAM ArAdhanA ane jJAnasAdhanA karatAM karatAM saM. 2026nA mahA vada pAMcamanA zubha dine jUnA DIsA nagaramAM gaNi-paMnyAsa pada pAmyA ne anekavidha rIte zAsanaprabhAvanA karatAM karatAM pU. gurudeva AcArya bhagavaMta zrI subodhasAgarasUrIzvarajI mahArAjAe temanI savizeSa yogyatA jANI amadAvAdamAM sAbaramatI khAte saM. 2031nA mahAsuda pAMcame temane AcAryapadathI alaMkRta karyA. bAraDolI saMghanI vAraMvAranI vinaMtIne dhyAnamAM rAkhI dIkSA pachI 36 varSe prathamavAra teozrI gurudeva sAthe bAraDolImAM cAturmAsa mATe padhAratAM AkhAya nagaramAM anahada AnaMda chavAI gayo. jinazAsanano jayajayakAra thaI rahyo. jenomAM to AnaMda pravartI ja rahyo. e to ThIka paNa, jainetaro paNa tapasyAmAM ane rahyuM. Ama mArga maLyo managamato. ekavIsa varSanA A yuvAnane maLyA managamatA jJAnI gurudeva. vAta ema banI ke meTrika thayelA yuvaka manaharane chAtrAlayamAM yoganiSTha AcArya zrI buddhisAgarasUrijI mahArAja viracita "yogadIpaka' nAmano graMtha vAMcavA maLyo ne dRSTi badalAI gaI yuvAnanI. manamAM dIkSAnI tIvra tAlAvelI jAgI ne te yuvAna manahara pU. zrI subodhasAgara mahArAjano ziSya banyo. A nUtana munirAjane nAma apAyuM muni manoharakIrti sAgarajI. muni manoharakIrti sAgarajIe jJAnasAdhanAno AraMbha karyo. ane tapomArgI, saMyamamArgI ane AtmamArga muni zrI manoharakIrti sAgarajInI jJAnayAtrA ati vegavaMtI banI. teo svAdhyAyamagna banI gayA. alpakALamAM jainadarzananuM samagra jJAna meLavI lIdhuM. saMskRta ane prAkRtano UMDo abhyAsa karyo. emanA hRdayanI bhItaramAM eka sattvazALI sarjaka lapAIne beTho hato. basa, A sarjakane hAthamAM kalama pakaDavAnI javAra hatI. zabda rAha joto hato. kalama rAha jotI hatI. Jain Education Intemational
Page #425
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 409 mahotsavamAM joDAI gayAM ane otaprota banI gayAM. pAchalA tapa, sAdhanA, upAsanA ane sarjanakArya-A che emanA so varasomAM paNa na thayo hoya evo addabhuta ane abhUtapUrva tapomaya jIvananA udyamo. satata abhyAsarata, satata vAcana, mahotsava bAraDolImAM saMpanna thayo. satata sarjana ane satata svAdhyAyamagnatA. pUjyazrInuM saMpUrNa jIvana gurvAzAmaya che. gurujIne manamayUra nartana karI UThe, uranI Urmio taraMgita thaI saMpUrNapaNe samarpita thayeluM che. guruno zabda e emano zabda che. jAya, ullAsanAM mojAM UchaLavA lAge ane aMtaranA uchALA jyAre juo tyAre. guMjArava karI UThe evuM pUjyazrInuM sAhitya che. pUjyazrIne mana gurvAzAthI moTI koI cIja A jagatamAM emaNe vipula sAhitya sarjana karyuM che. zabda sAtheno astitva dharAvatI nathI ja nathI. sathavAro emaNe kyAreya choDyo nathI. emaNe vaividhyasabhara pUjyazrInA ziSya-praziSya parivAramAM pU. paMnyAsazrI dizAomAM sAhityasarjana karyuM che. sudarzanakIrtisAgarajI mahArAja, munizrI anaMtakIrtisAgarajI je sUra emanAM pustakomAM pragaTa thAya che, e ja sUra mahArAja, munivaryazrI zAMtisAgarajI mahArAja, vyAkhyAna emanI vANImAM pragaTa thAya che. vANI ja chevaTe to sarjananuM vAcaspati paMnyAsa pravara pU. zrI udayakIrtisAgarajI mahArAja, darpaNa che. darpaNamAM je pratibiMba paDaze te vANI-vartananI tasvIra muni zrI vizvodayakIrtisAgarajI mahArAja tathA muni zrI jevuM ja raheze. vidyodaya kIrtisAgarajI mahArAja zobhAyamAna che. pUjyazrIe mANasane haMmezAM cAhyo che. pU. AcArya bhagavaMta zrI manohara kIrtIsAgarasUrIzvarajI mANasane sadaiva AvakAryo che. mANasa tUTavo na joIe. mahArAjanI sarjanayAtrA vaNathaMbhI AgaLa vadhatI rahI che. Aja mANasa tUTaze to samAja tUTaze. samAja tUTaze to itihAsa tUTaze dina sudhImAM aMdAje 60 karatAM paNa vadhAre graMthonuM Alekhana ane itihAsa tUTaze to satyanuM astitva jokhamAze. emanI yazasvI kalama dvArA saMpanna thayuM che. emanI pravAhI ane prAsAdika zailIne kAraNe emanAM graMthonuM vAcana karanAro varga khUba tame upAzrayamAM Avo ne svAdhyAyarata ke sarjanarata koI vizALa che. dharmapuruSane juo to mAnajo ke te che pUjya A. bha. zrI manoharakIrtisAgara sUrIzvarajI ma.sA., kAraNa ke svAdhyAya ane kalikAla sarvajJa hemacaMdrAcArya dvArA saMskRta bhASAmAM sarjana e ja emanI oLakhANa che. racAyela covIsa tIrthaMkara paramAtmAonAM jIvanacaritro saraLa ane prAsAdika gujarAtI bhASAmAM utAravAno saMkalpa pUjyazrIe emanA ziSya : paMnyAsa zrI udayakIrtisAgara ma.sA. karyo hato. emanI nema hatI ke A tIrthakara caritronAM alaga praziSya : muni zrI vizvodayakIrtisAgara ma.sA. alaga pustako bane. mAtra saMkalpa karavAthI kAma banatuM nathI, paNa muni zrI vidyodayakIrtisAgara ma.sA. pUjyazrIno saMkalpa gajavela jevo hato. emaNe A mahAkAya kArya zrI padmAbena niraMjanabhAI amulakhabhAI zAha bhAvanagaranA saujanyathI tarata ja AraMbhI dIdhuM ne taiyAra thaI gayAM covIsa tIrthaMkara paramAtmAonAM covIsa pustako vattA "jaina rAmAyaNa' ane "jaina karmasAhitya' nirmANanA sahayogI, dhyAnayoganI mahAbhArata' ema kula chavvIsa pustako pragaTa karyA. anubhUtinA sAdhaka A. bha. pU. zrI manoharakIrtisAgara mahArAjanI kalama pU. AcAryazrI svairavihAriNI che. mAtra tattvajJAnanA bhArekhama zabdonI racanA ja teo nathI karatA, kevaLa saMskRta zlokone ja gujarAtImAM nathI vijayadharmajitasUrIzvarajI mahArAja utAratA paNa eka kuzaLa navalakathAkAranI jema kathA-sAhityanI parama zAsanaprabhAvaka gurubhagavaMta AcAryadeva zrIma racanA paNa kare che. emanAmAM kathApravAhane bahelAvavAnI vijayapremasUrIzvarajI mahArAjanI preraNA jhIlIne teozrInA kuzAgratA to che ja, paNa sAthe sAthe sthaLa, kALa ane panotA paTTadhara pU. A. zrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAja, mAnavasvabhAvanAM varNanomAM paNa emanI kalama khIlI UThe che! pU. A. zrI vijayajaMbusUrIzvarajI mahArAja tathA pU. A. zrI bhAva varNano paNa eTalAM ja uttama hoya che.. vijayabhuvanabhAnusUrIzvarajI mahArAja Adi ziSya-praziSya Jain Education Intemational
Page #426
--------------------------------------------------------------------------
________________ FILER, This che 410 caturvidha saMgha pUjya AcAryazrI vijayadharmajitasUrijI mahArAja tIrthayAtrA ane prabhubhaktinA avvala upAsaka hatA. vihAramArganI AjubAjumAM 4-5-7 ki.mI. jeTalA aMtare rahelAM gAmomAM paNa jo jinamaMdira hoya to eTalo AvavA-javAno vihAra vadhArIne paNa darzanAdie jatA. vihAramAM jyAre jyAre surata, khaMbhAta, amadAvAda ke pATaNa javAnuM thAya tyAre, thoDA ja divaso rahevAnuM hoya to paNa avazya caityaparipATI karI lagabhaga badhAM ja jinamaMdirone juhAratA. teozrI kahetA ke ahIM saMyamajIvananI sAdhanAnA prabhAve devalokanI prApti lagabhaga nizcita che, tyAM vaibhavomAM phasAtA bacavAno eka mAtra upAya prabhubhakti che, eTale ahIMthI ja prabhubhaktino tIvra-rasa saMskAra pedA thaI jAya e mATe huM A prabhubhakti karuM chuM. ra ne zrI gurave namaH teozrIne anekavAra svapnamAM vizALa ramaNIya jinabiMbonAM darzana thatAM. eka vAra svapnamAM prabhubhakti karatAM temane bhagavAne pUchyuM, "bola! tAre zuM joIe?" tyAre teozrIe javAba Apelo ke, "mAre na rAga joIe, na TheSa joIe.....na krodha joIe, na mAna joIe...na vikAra joIe, na vilAsa joIe........na sukha joIe, na duHkha joIe....na pApa dharmacakra prabhAvatIrtha - vihoLI joIe, na saMsAra joIe...." ane bhagavAne svapnamAM ja (nAsiko . UbhA thaIne emanI pITha thAbaDI. AvuM teozrIe svapnamAM (1) pa.pU. A. deva zrImada vijayapremasUrIzvarajI ma. sA. joyuM. eka vAra svapnamAM eka deve darzana ApI kahela ke huM (2) pa.pU. A.deva zrImada vijayabhuvanabhAnusUrIzvarajI ma.sA. "dharmajita' nAmanA vimAnano deva chuM ane tame mArA sthAne (3) pa.pU. A. deva zrImada jayaghoSasUrIzvarajI ma.sA. (4) pa.pU.A. zrI dharmajitasUrIzvarajI ma.sA. AvavAno cho, eTale Avyo chuM." A saMketane anusarIne gaNi (5) pa.pU. A. zrI jagavallabhasUrIzvarajI ma.sA. padapradAna vakhate teozrInuM nAma badalIne "dharmajitavijayajI vidvAnoe "karmasAhityanA nirmANanuM kArya AraMbhya. temAM pU. gaNivara' rAkhavAmAM Avela. A sivAya paNa anekavidha munizrI dharmAnaMdavijayajI mahArAja (pachIthI AcAryazrI prabhAvaka ane sUcaka svapno pUjyazrIe nihALyAM hatAM. - vijayadharmajitasUrIzvarajI mahArAja) agragaNya hatA. pUjyazrIno pUjyazrIe vardhamAna tapanI 89 oLInI tathA janma saM. 1984nA vaizAkha vada pAMcame suratamAM thayo hato. varasItapanI anupama ArAdhanA karI hatI. temAM hArTaeTeka pitAnuM nAma cimanalAla jhaverI ane mAtAnuM nAma motIkora AvyA bAda paNa teozrIe hajAro kilomITarano pagapALA bahena hatuM. teozrInuM saMsArI nAma yathArAmaguNa phatehacaMda hatuM. vihAra karela. tema ja 86 thI 89 ema cAra dIrgha oLIo phatehacaMda saM. 2007nA mahA vada 6ne divase pU. A. zrI karI. AcArya pada grahaNa karatAM karatAM mahAprabhAvaka zrI vijayabhuvanabhAnusUrIzvarajI mahArAjanuM ziSyatva svIkArI sUrimaMtranA paMcaprasthAnanI vidhipUrvaka ArAdhanA karI hatI. dhyAna, munizrI dharmAnaMdavijayajI banyA ane adhyayana tema ja yoga ane adhyAtmanAM kSetromAM pragati sAdhIne aneka camatkRtino tapodharmanI sAdhanAmAM lIna banyA. karmaviSayaka adhyayanamAM anubhava karyo hato. pUjyazrImAM bhakti, upazamabhAva, saraLatA, atyaMta gahana jJAna prApta karyuM ane yogyatAnusAra teozrIne saM. niHspRhatA Adi AtmaguNono saMcaya thayo hato. teozrInAM 2032mAM gaNipade ane saM. 2038mAM paMnyAsapade ArUDha pagale pagale kuTuMbanA 14 sabhyoe saMyamamArge prayANa AdaryuM. karavAmAM AvyA. tyArabAda saM. 2043nA vaizAkha suda 6 ne tema ja teozrInA parivAramAM 14 ziSyo-praziSyo saMyamadivase kolahApura mukAme AcAryapade alaMkRta karAyA. jIvananI ArAdhanA karI rahyA che. pUjyazrIe 40 varSanA Jain Education Intemational
Page #427
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA dIkSAparyAyamAM aMjanazalAkA, pratiSThA, upadhAna, saMghayAtrA Adi aneka prabhAvaka kAryo karyAM hatAM. pUjyazrInI tA2ka nizrAmAM saM. 2044mAM islAmapurathI kuMbhoja tIrthano cha'rI pAlita saMgha nIkaLyo, sAMgalImAM bhavya upadhAna tapanuM anuSThAna thayuM, sAMgalImAM zrI mahAvIrasvAmI jinaprAsAdano bhavya aMjanazalAkA-pratiSThA mahotsava UjavAyo. pUjyazrI saM. 2044nA caitra vada 14nA divase kolhApuramAM samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA. tapa-tapa dvArA viziSTa AtmAnubhUtinI camatkRtinA sAdhaka sUrivarane koTi koTi vaMdana! pUjya munizrI cAritradarzanavallabhavijayajI ma.sA.nI preraNAthI zrI dharmacakraprabhAva parivAra-peTalAdanA saujanyathI jainatattvajJAnanA saMpAdaka, zibiravAcanA ane sAttvika sAhitya dvArA dharma jAgRtino zaMkhadhvani phUMkanArA pUjya AcAryazrI vijayarAjendrasUrIzvarajI mahArAja pU. AcArya zrI vijayarAjendrasUrIzvarajI mahArAja. teozrInI janmabhUmi surendranagara. pitAnuM nAma maganalAla ane mAtAnuM nAma zakarIbahena. temane traNa putro. sauthI nAnA putra ramaNikalAlano janma saM. 1989nA mAgazara vada 12nA divase thayo. pitAzrIno vyavasAya mahArASTranA jalagAMvamAM cAlato hato, paNa ramaNikalAlanI cAra varSanI vaye mAtA svargavAsI thatAM pitAe jalagAMva choDyuM ane surendranagara AvIne rahyA. ramaNikalAlanA mAmA muMbaI rahetA hatA. te traNe bhANejane abhyAsArthe muMbaI laI gayA. mAmA-mAmI sAcavatAM ane vyAvahArika tema ja dhArmika zikSaNa maLe tenI kALajI rAkhatAM. Ama to A parivAra sthAnakavAsI hato, paraMtu mUrtipUjaka varganA sahavAse derAsara javAnI zraddhAvALo thayo hato. mAtA samAna mAmIe pADelA saMskAro bALaka ramaNikamAM UtaryA, jethI roja derAsara javuM, pUjA karavI, pAThazALAe javuM, vyAkhyAno sAMbhaLavAM-lakhavAM, ema uttarottara dharmakriyAmAM rasa levA lAgyA prAraMbhamAM bAbu pannAlAla hAiskUlamAM tathA koTanI hAiskUlamAM meTrika sudhI abhyAsa karyo. A daramiyAna prabhupUjAmAM, aMgaracanA karavAmAM temanuM mana vadhu ne vadhu lIna rahevA lAgyuM. bhavya aMgaracanAthI prasannatAnI vRddhi karatA. rajAnA divasomAM kalAkonA kalAko derAsaramAM ja hoya. A badhAM bhAvinAM eMdhANa hatAM. vaLI, teo najIkanA muMbaI-bhUlezvara lAlabAga upAzraye For Private 411 AvAgamana karatAM suvihita sAdhu bhagavaMtonI vairAgya nItaratI vANI sAMbhaLavA jAya. vyAkhyAnazravaNathI arihaMta paramAtmAnI vAstavika oLakhANa thaI. saMsAranA raMgarAga ane mojazokhanI bhayaMkaratA samajAI. jIvonA bheda, navatattva, navapada, paMcaparameSThI, ATha karma, sAmAyika, pauSadha, dezivarita, sarvavirati, samyakRtva--A sarva jainazAsananAM mahattvanAM aMgonI samaja maLI. saM. 2006mAM pAlitANA-AyaMbila bhavanamAM pU. gurubhagavaMtanI nizrAmAM cAturmAsamAM sAthe rahI jJAnAbhyAsa karyo. divALI lagabhagamAM sametazikhara Adi pUrva dezanAM tIrthonI, kalyANakabhUminI yAtrA karI, jemAM ramaNikalAla paNa joDAyA ane saMyama svIkAravA mATe badhA utsAhI banyA. saM. 2007nA vaizAkha suda 6 nA divase pAMca munionI vaDI dIkSA sAthe sI. pI. Tenka-mAdhavabAganA vizALa maMDapamAM varasIdAnano varaghoDo Utaryo ane bhavya rIte dIkSA thaI. ramaNikalAla pU. munivarya zrI bhAnuvijayajI mahArAjanA ziSya rUpe saMyama svIkArI munizrI rAjendravijayajI banyA. dIkSA aMgIkAra karIne pUjyazrI uttarottara sAdhanAmAM lAgI gayA. pUjyapAda AcAryabhagavaMta zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAja aSTapravacanamAtA, prakaraNa, karmasAhitya Adi zAstrasvAdhyAya aMge samajAvatA. pUjyazrI bhAnuvijayajI mahArAja saMskRta bhASAnA saraLa niyamo, vyAkaraNa, nyAyabhUmikA, oniryukti vagere zIkhavatA. pUjyapAda gurubhagavaMtazrI bhuvanabhAnusUrijI mahArAje teozrInI yogyatA nihALI zrI bhagavatIsUtranAM yogoddahana karAvI malADamAM saM. 2035nA vaizAkha sudI-6ne divase gaNi pada ane saM. 2038nA mahAsuda-10ne divase naDiyAdamAM paMnyAsa padathI vibhUSita karyA tathA gaNivarazrI rAjendravijayajI mahArAjane kolhApuramAM 2043nA vaizAkha suda-6ne divase AcArya pade AruDha karavAmAM AvyA. 50 varSano dIkSAparyAya. A sudIrdha saMyamaparyAyamAM pUjyazrInI nizrAmAM zAsanaprabhAvanAnA anekavidha kAryo thayAM che. pUjyazrInAM caraNomAM bhAvabhInI koTizaH vaMdanA! saujanya : saM. 2059nA yazasvI cAturmAsanI anumodanArthe zrI maMDapezvara borIvalI jaina zve.mU. tapa-saMgha, vesTa, muMbaI Personal Use Only
Page #428
--------------------------------------------------------------------------
________________ 412 caturvidha saMgha lekhaka, ciMtaka, madhurabhASI yuvAna peDhImAM zraddhA, saMyama ane sadAcAranuM sthAna vadhune vadhu vyApaka kema bane, e hetuthI gujarAtI, aMgrejI, hindI bhASAnAM parama pUjya AcAryazrI saMgrahita evAM suMdara bodhadAyaka suvicAro-kathAo-kAvyakusumo vijaya mahAbalasUrIzvarajI mahArAja vagerethI yukta "vicArabhava', "kaNa ane kSaNa', 'vicAravarSA', - garavI gujarAtanI bhavya bhUmi para saMskAra-sadAcArathI 'makaranda', paryuSaNaparAga', "nityadarzikA' (minI phoTo Albama) zobhatI aitihAsika darbhAvatI-DabhoI nagarImAM alaukika, tathA "bhaktabhUSaNa zrI bhaktAmara stotra' ane "ratnAkaramahAprabhAvI, camatkArI ane ardhapavAsanayukta evI nayanaramya- paccIzI' jevAM lokabhogya pustako prakAzita karyA. pU. manogamya zrI loDhaNa pArzvanAtha prabhunI manohara mUrti birAjamAna munirAjazrI mahAbalavijayajI mahArAjane muMbaI-cembara tIrthamAM che. emanI akhaMDa ArAdhanAnA prabhAve e puNyapavitra bhUmimAM saM. 2037nA mAgazara suda pAMcame pU. yugadivAkara AcAryadeva janmelA nAnA-moTA aneka AtmAoe zraddhA, saMyama ane zrI vijayadharmasUrIzvarajI mahArAjanA varada haste gaNi padathI sadAcAranA raMge raMgAIne, saMsAranA raMga-rAgano svecchAe vibhUSita karavAmAM AvyA. pU. A.zrI vijaya mahAnaMdasUrIzvarajI tyAga karIne, muktimArganA advitIya kAraNarUpa sarvavirati mahArAja tathA pU. paM. zrI mahAbalavijayajI mahArAjanA dilamAM cAritradharma-saMyamano svIkAra karyo che. Aje paNa tyAM evo ja sAdharmikonA utkarSa mATe ane vidyArthIonI keLavaNI mATe satata pravajyAno pravAha avirata cAlu che. AvI dhanya dharatI para saM. jhaMkhanA rahe che, jenA phaLasvarUpe teonI preraNAthI 'darbhAvatI 1994nA vaizAkha suda 8nA parva dine dharmaparAyaNa pitA zrIyut TrasTa" nI sthApanA karavAmAM AvI che tathA jaina samAjanAM maNilAlabhAInA kuLamAM ane dharmazraddhALu mAtA lIlAvatI- upayogI kAryo mATe vaDodarAmAM Avela amadAvAdI poLamAM bahenanI kukSithI eka putraratnano janma thayo. bhAvinA gUDha saMketa "haLavadanivAsI narendrakumAra maMgalajI mahetA zrI mahAnaMdarUpa putranuM nAma hIrAlAla rAkhyuM. kAcA hIrAne jema pAsA pADIne mahAbala mAnavamaMdira'nuM cAramALI makAna nirmANa karavAmAM pANIdAra banAvavAmAM Ave ane svayaMnA tejapuMja dvArA jhaLahaLI AvyuM che. UThe, tema bALaka hIrAlAla paNa saMskAra ane sadAcArathI dIpavA vi. saM. 2050, mahA suda-13 pU. A. zrI vijaya lAgyA. bALapaNathI ja emanuM mana saMyama ane vairAgya tarapha kanaka ratnasUrIzvarajI ma.sA.nA varada haste paMcaparameSThInA vaLavA lAgyuM. samaya pasAra thatAM "sonAmAM sugaMdha bhaLetema tRtIyapade birAjamAna thayA. pUjyazrIe vaDodarAnI samIpe saMsArI pakSe mAmA ane saMyama pakSe bhAvi guru evA pU. varaNAmA gAma pAse vihAradhAma banAvavAnI preraNA ApI. "zrI munirAja zrI mahAnaMdavijayajI (hAla AcAryazrI) mahArAja pAse pArtha-padmAvatI-dharmadhAma TrasTa" nI sthApanA karavAmAM AvI. 1 rahI, gurukuLavAsa sevI, dhArmika abhyAsa-kriyA vagerenA lAkha 40 hajAra skaveraphITa jagyA levAmAM AvI. A kAryanI anubhava dvArA jIvanane vairAgyanA raMgathI vAsita banAvI zikSA, zarUAta thAya te pahelAM ja kAladharmane pAmyA. A mahAnakAryane bhikSA ane dIkSAnA svIkAra mATe taiyAra thayA. cauda varSanI pUrNa karavA teozrInA ziSya pU. paMnyAsa zrI mahApadmavijayajI bAlyavayamAM moha-mAyA ne mamatAthI mukta banI, saMsAranA mahArAjanA bhagIratha puruSArthe gurudevanI bhAvanA pUrNa thaI, jyAM zaNagAra choDI, AtamanA aNagAra banavA tatpara thayA. hAla derAsara-be upAzraya-dharmazALA-bhojanazALA upalabdha che. pUjyapAda zAsanaprabhAvaka 1008 AcAryadeva zrImad vijaya pUjyazrInAM AvAM kAryo jainasamAja mATe atyaMta upayogI ane pratApasUrIzvarajI mahArAja tathA teozrInA paTTa-prabhAvaka pU. gauravapUrNa che. pUjyazrInA hastaka uttarottara uttamottama A. zrI vijayadharmasUrIzvarajI mahArAja Adi gurubhagavaMtonI zAsanaprabhAvaka kAryo susaMpanna thayAM che e ja abhyarthanA sAthe zubha nizrAmAM saM. 2008nA phAgaNa suda 7nA divase hArdika vaMdanA! vaDodarAmAM hIrAlAlanI bhAgavatI dIkSA thaI ane pU. munirAja - saujanya : zrI pArzvapa ghAvatI tIrthadhAma-varaNAmAM (vaDodarA pAse) zrI mahAnaMdavijayajI mahArAjanA ziSya-bAlamunizrI' mahAbalavijayajI nAme jAhera thayA. anukrame jJAnadhyAna, tapatyAga, saMyamanI sAdhanA sAthe ciMtanamanana karavApUrvaka sAhityasevAmAM praveza karI, AjanI UThe, tema bAphavAmAM Ave anai sA hIrAne jema pa Jain Education Intemational
Page #429
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA pravartamAna zramaNasamudAyanA tejasvI ratna H AryAvartanI saMskRtinI rakSA ane jainazAsananA yogakSema kAje jainasaMghane satata jAgRta ane pravRtta banAvanArA prakhara-prasiddha pravacanakAra pU. paMnyAsapravara zrI caMdrazekharavijayajI mahArAja AryAvartanI gauravavaMtI saMskRtinI rakSA ane jainazAsananA yogakSema kAje zrI jainasaMghane satata jAgRta ane pravRtta banAvanAra prakhara ane prasiddha pravacanakAra tathA samartha lekhaka pUjya paMnyAsapravarazrI caMdrazekharavijayajI mahArAjano janma saM. 1990nA phAgaNa suda pAMcame muMbaImAM zrImaMta parivAramAM thayo hato. temanuM mULa vatana rAdhanapura. pitAnuM nAma kAMtilAla pratApazI, mAtAnuM nAma subhadrAdevI ane temanuM janmanAma indravadana hatuM. rAyabahAdura zeThazrI jIvatalAla pratApazInA teo bhatrIjA hatA. sonAnA ghUghare khelatA ane cAMdInI lakhoTIe ramatA bAla indravadana yauvananA uMbare paga mUkatAM sukhasAhyabIno tyAga karI kaThina evA tyAgamArge saMcaraze evI kalpanA kone hoya! paNa koI zubha ghaDIe pUjyapAda AcAryazrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAjano samAgama thayo ane indravadanano jugajuga jUno virAga jAgI UThyo. 11/12 varSanI vaye indravadane pitAjI samakSa potAnI saMyamabhAvanA darzAvI, paNa mohavaza pitAjI rajA ApavA taiyAra na thayA te na ja thayA.-indravadananuM manomaMthana vadhatuM cAlyuM. temAM bhAgyajoge pU. A. zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAjanI padharAmaNI muMbaImAM thaI. A arasAmAM temanA pitAjInuM avasAna thayuM hatuM, paNa zirachatra samA kAkA jIvAbhAInI rajA maLavI paNa AsAna vAta na hatI. emanI dhAka evI ke indravadana emanI sAme besIne eka akSara paNa bolI na zake. AvI sthitimAM emaNe eka navo rAha apanAvyo. roja sAMje jIvAbhAInA Tebala para potAnI saMyamabhAvanA vyakta karato 15-20 pAnAMno patra lakhIne mUkI jAya. dhIre dhIre jIvAbhAIne ya khyAla Avyo ke indravadana saMsAramAM paDe evo AtmA nathI. Ama chatAM enI bhAvanAne pAchI ThelavAnI murAdapUrvaka temaNe indravadanane kahyuM ke, 'tuM meTrika pAsa thaI jA, pachI tane dIkSA mATe rajA ApuM'. indravadane dIkSAnI bhAvanA sAkAra karavA kamara kasIne meTrikanI parIkSA pAsa karI. jIvAbhAIe bIjI paNa aneka zarato mUkI ane e badhI zaratomAM paNa indravadana uttIrNa thayA. indravadananI 413 tIvra ane dRDha dIkSAbhAvanA saune sparzI gaI. dIkSAno nirNaya nizcita banI gayo. muhUrta nakkI thaI gayuM. dIkSAnA occhavanuM bhavyAtibhavya Ayojana thayuM. saM. 2008nA vaizAkha vada 6-nA zubha divase muMbaI-bhAyakhalAnA vizALa paTAMgaNamAM aDhAra varSanI uMmare indravadane dIkSA aMgIkAra karatAM, temane pU. A. zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAje potAnA ziSya banAvI munizrI caMdrazekharavijayajI nAme jAhera karyA. pU. munizrI caMdrazekharavijayajI mahArAja dIkSA pachInAM thoDAM ja varSomAM saMyamanI utkRSTa sAdhanA ane jJAnaprAptinI satata upAsanA sAthe khUba khyAti pAmyA ane emAM Aje uttarottara vadhAro thato rahyo che. pUjyazrInI medhA ane prajJA adbhuta che. nyAya, vyAkaraNa, kAvya, sAhitya Adi samagra viSayomAM teozrI pAraMgata che. vyAkhyAnakAra tarIke teozrInI nAmanA jaina samAjamAM ajoDa gaNAya che. pUjyazrInI vyAkhyAnavANIno jAdu yuvAnavarga upara to adbhuta chavAyo che. rAmAyaNa ane mahAbhArata uparanAM pUjyazrInAM jAhera pravacanoe jainetarone paNa mugdha banAvyAM che. pUjyazrInI vANImAM tema ja kalamamAM paNa adbhuta sAmarthya che. AryAvartanI saMskRtinI rakSA kAje ane jainazAsananA yogakSema kAje teozrInI vANI ane kalama sadA vahetI rahI che. tenA pariNAmasvarUpa, navayuvAnonuM ghaDatara, akhila bhAratIya saMskRti rakSakadaLa, vardhamAna saMskRtidhAma, tapovana saMskAradhAma vagere sthAyI kAryo tema ja tIrthonI rakSA, vipula sAhityasarjana, sAdharmikonuM utthAna, jIvadayA AdinAM kAryo adbhuta rIte thayAM che. kharekhara, pravartamAna zramaNasamudAyamAM pUjyazrI eka tejasvI ratna che. yuvakajAgRtinA preraNAdAtA : vyAkaraNavizArada 232 dIkSAdAnezvarI 5.pU. AcAryazrI vijayaguNatnasUrIzvarajI ma.sA. vinaya-viveka jevA sadguNothI saMpanna ane jinazAsana pATaparaMparAne samaye samaye je dharmaprabhAvaka mahApuruSonI bheTa maLI che temAM zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAjanA samudAyamAM pU.A. zrI guNaratnasUrijI mahArAja eka virala vibhUti che. pUjyazrIno janma rAjasthAnamAM pAdaralI mukAme saM. 1989nA poSa sudi-4ne divase umadA, dharmasaMpanna, saMskArI parivAramAM thayo. putranuM nAma gaNezamalajI rAkhavAmAM AvyuM.
Page #430
--------------------------------------------------------------------------
________________ O)3 tamArI D O) 414 caturvidha saMgha zuddha kriyAnuSThAna ArAdhI anaMta puNya upArjana karatA rahyA. tasmai zrI gurave namaH pUjyapAda AcArya bhagavaMta zrImad vijayapremasUrIzvarajI mahArAjanA vizeSa kRpApAtra banI, karmasAhityanA sarjananA pAyAnuM kAma hAtha para laI, jJAnagaMgAnI dhUNI dhakhAvI ane 37 hajAra zloka pramANa prAkRta, saMskRta 'khavaraseDhI' ane baMdhavihAra' jevA graMtho lakhyA, jenA vakhANa deza videzamAM pro. kalAujha brune 'gAgarameM sAgara bhara diyA'nA zabdomAM karyA. pUjyazrI dvArA A uparAMta, 'jaina mahAbhArata', 're! karma, tArI gati nyArI'. 'joje karamAe nA' 'Tenzana Tu pIsa', 'eka thI rAjakumArI' mahAsatI aMjanA) "sau cAlo siddhagiri jaIe', jaina sacitra rAmAyaNa' ane 'jena sacitra tattvajJAna' Albama vagere hindI tema ja gujarAtImAM ane aMgrejImAM uttama ane vipula pramANamAM sAhityasarjana karyuM che. pUjyazrI chellAM ghaNAM varSothI rAjasthAnamAM ja vicarI rahyA che. rAjasthAnamAMnI pUjyazrInI zAsanaprabhAvanA adbhuta ane viziSTa koTInI che. yuvAna vargane dharmamArge vALavAmAM pUjyazrIno phALo noMdhapAtra che. teozrInI nizrAmAM yuvAno mATe 32 jeTalI jJAnazibiro yojAI che ane temAM 10 hajAra yuvAnoe dharmabodha prApta karyo che. pUjyazrInI preraNAthI "opana (1) pa.pU. A. zrI premasUrIzvarajI ma.sA. buksa ekjhAma' akhila bhAratIya stare levAmAM Ave che. (2) pa.pU.A.zrI bhuvanabhAnusUrIzvarajI ma.sA. pUjyazrInI pravacanazelI mIThI-madhura ane talasparzI che. jaina (3) pa.pU.A. zrI jItendrasUrIzvarajI ma.sA. rAmAyaNa upara teozrInAM jAhera pravacanomAM jaina-jainetaro (4) pa.pU.A. zrI guNaratnasUrIzvarajI ma. sA. bhAga le che. te pUjyazrIno khAsa viSaya che. evI ja rIte, pitA hIrAcaMdajI ane mamatALu mAtA manubAInA uchaMge sAdhanA-ArAdhanAnA kSetre paNa pUjyazrI apramattabhAve avirAma vAtsalyathI UcharatA gaNezamalajIne zaizavakALathI uttama anekavidha pravRttio calAvatA rahyA che. pUjyazrI nirdoSa dharmasaMskAra maLyA. aMgrejI mAdhyamamAM meTrika sudhIno vyAvahArika gocarInA AgrahI che. teozrIe vardhamAna tapanI 69 oLI, abhyAsa karyo. aneka aTTAI-aTTama ane nitya ekAsaNAM sAthe 10 varSa ane pU.A. deva zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAja ane 10 mahinA sudhIno dUdhano tyAga karyo che. pUjyazrInI nizrAmAM vaDIlabaMdhu zrI jitendravijayajI mahArAjanuM umadA ane preraka 35 jeTalAM yAdagAra upadhAna tapa thayAM che. 25 jeTalI jIvana joyA pachI gaNezamalajIne paNa saMsAravAsa Akaro thaI aitihAsika pratiSThAo thaI che. temAM acalagaDha (Abu) paDyo. vevizALa thayela hovA chatAM pUrvabhavanA puNyodaye dayAlazAha, killA, ghANerAva, ajArI tIrtha ane nAkoDA tIrthanI saguruono samAgama pAmI pravajyA aMgIkAra karavA parama aMjanazalAkA pratiSThA mahotsavamAM 15 hajAra bhAvikoe bhAga bhAgyazALI banyA. lIdho hato. teozrInI nizrAmAM 50 jeTalAM bhavya ujamaNAM saM. 2010nA mahA suda-4ne divase dAdara muMbaI thayAM, jemAM sAbaramatI, bIkAnera, jodhapura, pAlI, jAlora, sAMcora, sirohI, piMDavADA, pAlanapura Adi mukhya che. mukAme munirAja zrI jitendravijayajI mahArAjanuM ziSyatva teozrInI preraNA ane nizrAmAM sAmUhika aThThamatapanI ArAdhanA svIkArIne munizrI guNaratnavijayajI nAme dIkSA aMgIkAra karI. 14 varSa sudhI pU. guruvaryonI nizrAmAM jJAnasaMpAdana karI tathA zaMkhezvaratIrthamAM 800nI saMkhyA thaI hatI. pUjyazrInI nizrAmAM 32 jeTalI navapadajInI oLI thaI che. jirAvAlAjI tIrthamAM Jain Education Intemational
Page #431
--------------------------------------------------------------------------
________________ 415 tavArIkhanI tejachAyA. 3200 oLI thaI ane e sAthe sAthe 1800 aTTama thayAMe Aja sudhIno rekorDa che. Ajaparyata 50000 bhAvikoe ArAdhanAno lAbha lIdho che, uparAMta 30 jeTalA cha'rIpAlita saMgho pUjyazrInI nizrAmAM nIkaLyA che. pUjyazrInA kuTuMbamAMthI bIjI pAMca vyaktio dIkSita thaI che, jemAM pU. AcAryazrI vijayajitendrasUrijI mahArAja, pU. paM. zrI rasimaratnavijayajI mahArAja (bhANeja), ke sAdhvIzrI puSpalatAzrIjI ma. (bhAbhI), pravartinI zrI puNyarekhAzrIjI mahArAja ane sAdhvIzrI manISarekhAzrIjI mahArAja (banne bhatrIjIo) taduparAMta teozrInA ziSya-praziSyanI saMkhyA hAla 35 jeTalI che, jemAM aneka sAkSara munivaryo che, jema ke paMnyAsazrI vIraratnavijayajI mahArAja, sva. munizrI vizvaratnavijayajI mahArAja, munizrI nirvANavijayajI mahArAja, munizrI caraNaguNavijayajI mahArAja, sva. munizrI mokSaratna vijayajI mahArAja, paMnyAsazrI puNyaratnavijayajI mahArAja, paMnyAsazrI yazoratnavijayajI mahArAja, paM. raviratnavijayajI ma., paM. razmiratnavi. Adi. pUjyazrI pAse jJAnarjana karanArA aneka-aneka prabhAvaka mahAtmAo che, jemAM A. zrI mukticaMdrasU. ma., A.zrI kalApUrNa su.ma., A. zrI puNyapAlasU. ma., A. kanakadhvaja sU.ma., A. zrI jayasuMdara sU. ma., A. zrI kalAprabhasUma, upA. zrI sakSamavi. ma., paM. zrI kalataru vi. ma., munizrI mokSaratna vi. Adi mukhya che. pUjyazrI yogyatA anusAra amadAvAdamAM gaNi padavI ane jAloramAM paMnyAsa padavI pAmyA pachI saM. 2044nA dvitIya jeTha suda-10 ne divase pAdaralI mukAme adbhuta zAsana prabhAvaka-mahAmahotsavapUrvaka AcAryapade adhiSThita karAyA che. hAla pU. A. zrI guNaratnasUrijI mahArAjano saMyamaparyAya 51 varSano che. pUjyazrI sva-para kalyANanI pravRttio dvArA zAsanaprabhAvanAnAM kAryomAM vadhune vadhu preraNAdAtA banI raho e ja abhyarthanA sAthe pUjyazrInAM caraNomAM koTi koTi vaMdanA! pUjyazrInAM mahAna zAsanaprabhAvaka traNa kAryo jagaprasiddha thayAM. (1) suratamAM sAmUhika 28 yuvaka-yuvatIonI dIkSA. (2) bherutAraka tIrthamAM mahAna aMjanazalAkA pratiSThA (3) pAlitANAmAM sAmUhika 38 yuvaka-yuvatIonI dIkSA je 982 varSa pachI ekI sAthe jainazAsanamAM thaI che. eka sAthe dIkSAo ApI 10 dIkSAo pAdaralImAM 2044, jeTha sudI 10. 12 dIkSAo takhatagaDhamAM 2040, phAgaNa suda 7. 13 dIkSAo zaMkhezvarajImAM 2053, jeTha suda-10. 28 dIkSAo suratamAM 2056, phAgaNa suda-7. 38 dIkSAo pAlitANAmAM 2058, mahAsuda-4. be, traNa, pAMcanI to saMkhyA aneko che. kula 232 dIkSAo ApI che. 2057nA phAgaNa suda-3 pUjyazrInA upadezathI nirmANa thayela bherutAraka tIrthadhAmamAM bhavya aitihAsika aMjanazalAkA prasaMge pUjyazrI sAthe 17 AcArya bhagavaMto ane ekaso pacIsa jeTalA sAdhubhagavaMto, pAMcaso sAdhvIjIo, pacIsa-trIsa hajAra jeTalAM zrAvaka-zrAvikAo daza divasa sudhI bhaktisAdhanA arbudagiri sahastraphaNA pArzvanAtha tIrtha bherutAraka tIrthamAM karAvI. pAvApurI-malagAMvanI aitihAsika aMjanazalAkA pratiSThAomAM pUjyazrInI pAvanIya sahanizrA karI. pAlitANAthI giranArajIno bhavya cha'rIpAlaka yAtrAsaMgha, jemAM 3000 yAtriko ane 2000 sTApha sAthe kula pAMca hajArano bhavya yAtrA saMgha pUjyazrInI nizrAmAM nIkaLela. jainazAsananA AvA mahAna AcAryabhagavaMtanAM caraNomAM koTi koTi vaMdanA! saujanya: saMghavI bharUmalajI parivAra kalamanA kasabI, vividha graMthonA sarjaka ane parama zAsanaprabhAvaka pU. AcAryazrI vijayajinendrasUrIzvarajI mahArAja hAlAra pradeza hAlAradezoddhAraka pUjya AcAryadeva zrI vijayaamRtasUrIzvarajI mahArAjanA prabhAvapUrNa cAritrajIvanathI prabhAvita thayelo pradeza che. teozrInA guruvarya taponidhi AcArya zrI vijayakapUrasUrIzvarajI mahArAja ane pUjyazrI, saMghasthavira pUjyapAda bApajI mahArAjanI AjJAnusAra vicaratA hatA. vizeSataH hAlAranI prajAne dharmAbhimukha karavAnuM zreya A mahApuruSone maLyuM che. varSo pUrve kacchamAMthI vIsA-osavAla jJAtinA vaNiko ahIM AvIne vaselA ane vyApArAdi mATe Jain Education Intemational
Page #432
--------------------------------------------------------------------------
________________ 416 muMbaI ane AphrikA Adi dUra dUranA pradezomAM paNa gayelA. prAcInatAnA purAvA jevA A pradezane dharmavANIthI navapallavita rAkhavAnuM kalyANakArI kArya A mahAtmAo dvArA thatuM rahyuM. aneka mahAtmAo A pradezamAMthI taiyAra thayA, temAM pU. A. zrI vijayajinendrasUrIzvarajI mahArAja paNa eka che. jainazAsananI jvalaMta jyotane akhaMDita rAkhavAmAM je mahApuruSonuM jabbara yogadAna che tevA maharSionA sahAyaka banI rahevAnI pUjyonI paraMparAne teozrIe paNa barAbara jALavI rAkhI che. vIrazAsana' nAmathI prakAzita thatA sAptAhikanuM prakAzana baMdha thatAM 'mahAvIrazAsana' nAmathI saM. 2009mAM pAkSikanuM prakAzana, je khetazIbhAI vAghajIbhAI guDhakAnA taMtrIpade prAraMbhAyuM te ja khetazIbhAI saM. 2010nA jeTha suda 11ne zubha divase pAramezvarI pravrajyA svIkArI pU. munivara zrI jinendravijayajI banyA ane gurunizrAe jJAnAdinI ArAdhanA karatAM gurumukhe zAsananI mahAnatA, zAsanarakSaka sUripuraMdaronI gauravakathAo ane rakSAmaMtranI mahopakAritA saMbhALIne teozrIe paNa zAsananA anekavidha praznomAM kalamanI karAmatathI satyano saMdeza janamAnasa sudhI pahoMcADavAno prAraMbha karyo. teozrInI saMyamanI utkRSTa sAdhanA tema ja vistaratI jatI zakti-bhaktithI AkarSAI pU. gurudeve teozrIne paMnyAsa padavIthI alaMkRta karavA kahyuM, paraMtu daramiyAna pU. gurudeva svarganI vATe saMcaryA. tyAra pachI teozrInA vaDIla gurubaMdhu pU. paM. zrI rAjendravijayajI gaNivare paMnyAsa padavI ApI. tyArabAda teozrIne saM. 2038mAM pU. A. zrI vijayasomacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanA varada haste jAmanagaramAM zrI namaskAra mahAmaMtranA tRtIya pade--AcArya pade ArUDha karAtAM pU. AcArya zrI vijayajinendrasUrIzvarajI mahArAja nAme prasiddhi pAmyA. 'zrI mahAvIrazAsana'nI jema jainazAsana' sAptAhika teozrInA preraka baLathI Aje prakAzita thaI rahyuM che. AgamAdi prAcIna graMthonA rakSaNa mATe teozrInI preraNA sAkAra thaI rahI che ane hastalikhita graMthonA sva. pU. A. zrI vijayamAnatuMgasUrIzvarajI mahArAja prerita navasarjanane vega maLI rahyo che. aMjanazalAkA-pratiSThA, nUtana jinamaMdironAM nirmANa, cha'rIpAlita yAtrAsaMgho Adi zAsanaprabhAvaka kAryonI hAramALA dvArA hAlAranI prajAne paNa dharmarakSA ane zAsanaprabhAvanAnA pATha teozrI bhaNAvI rahyA che. mULamAM hAlAra pradezanA ane bahutayA hAlAra pradeza (jAmanagara jillA)mAM vicaratA pUjyazrI hAlAra pradezamAM jainazAsananI jyotane aNanama banAvI rAkhavAmAM For Private caturvidha saMgha saphaLatAne varelA 'hAlArakezarI' pUjyapAda AcAryazrI vijayajinendasUrIzvarajI mahArAjane bhAvabharI zatazaH vaMdanA! nAma : zrI kAMtilAla govardhanabhAI mahetA. gAma : cobArI (kaccha-vAgaDa) tA. bhacAu. mAtuzrI : zrImatI raMbhAbahena govardhanabhAI mahetA. janma : vi. saM. 1987, mAgazara vada-1, zanivAra tA. 6-12-1930. vyAvahArika abhyAsa : meTrika pAsa, pAlitANA jaina gurukuLa. dharmapatnI : jaDAvabahena (hAla pU. sAdhvIjI zrIcaMdramAlAzrIjI ma.). bhAI-bahena : nAnAlAla, mohanalAla, cAMdubahena. vepAra : kApaDanI dukAna-dAdara (muMbaI). saMtAna : putrI-indumatIbahena. dIkSAsthaLa : vi. saM. 2012, vaizAkha suda-7. vaNIgAma (mahArASTra) 24 varSanI uMmare. dIkSAdAtA : siddhAMtamahodadhi pU. AcAryadeva zrImad premasUrIzvarajI mahArAjA. zikSAdAtA : vartamAna taponidhi, nyAyavizArada. pU. AcAryadevazrI bhuvanabhAnusUrIzvarajI mahArAjA. guruvarya : AbAla brahmacArI pU. AcAryadeva zrImad mitrAnaMdasUrIzvarajI mahArAjA. hAla uMmara : 73 varSa. dIkSAparyAya : 50 varSa. svataMtra cAturmAsa : karma sAhitya-niSNAMta pU. AcAryadeva zrI vijaya premasUrIzvarajI mahArAjAnA zubha AzIrvAda pUrvaka : kaccha, mAravADa, muMbaI, banAsakAMThA, surata, navasArI, pAlitANA, mahArASTra, DIsA, bhUja, bhacAu vagere sthAnomAM. gaNi padapradAna : vi. saM. 2041 phAgaNa suda-3, hastagiri mahAtIrtha-pAlitANA. paramazAsanaprabhAvaka vyAkhyAnavAcaspati pU. AcAryadeva zrI vijaya rAmacaMdrasUrIzvara mahArAjAnA punIta haste. yogasAdhanA--yogolrahana : 12 mAsa paryanta, pannA-rUpA dharmazALA-pAlitANA. Personal Use Only
Page #433
--------------------------------------------------------------------------
________________ 410. tavArIkhanI tejachAyA paMnyAsa padapradAna : vi. saM. 2043 phAgaNa vada-3, zrI zaMkhezvara mahA tIrtha. AcArya padapradAna : vi. saM. 2050 mahAsuda-8, zrI zatruMjaya mahAtIrtha-pAlitANA. pustakaprakAzana : "mahAsAgaranAM motI', "amara auSadhaM' hama paMkhI eka DAla ke, ciMtananA dIvaDA," adhyAtma upaniSada', "upamiti cAra samuccaya, samyakatva saptati', "jayazaMkhezvara, rajanI devaDI." 108 maNakAnI mALA'...ityAdi pa. pU. AcAryazrI kIrtisenasUrijI mahArAja sAheba pU. A. zrI kIrtisenasUrIzvarajI mahArAje 24 varSanI uMmare vairAgyavAsita banI, sukhamaya saMsArano tyAga karI, siddhAMtamahodadhi, saccAritra cUDAmaNi pUjya AcAryadeva zrImad vijayapremasUrIzvarajI mahArAjAdi 100 uparAMta pU. sAdhu-bhagavaMtonI punIta nizrAmAM mahArASTranA vaNI gAme saM. 2011nA vaizAkha suda 7nA divase dharmatIrthaprabhAvaka pU. A. zrI vijayamitrAnaMdasUrIzvarajI mahArAja pAse bhAgavatI dIkSA svIkArI. satata gurukuLavAsamAM rahI vinaya, viveka, bhakti sAthe jJAnadhyAna ane tapa-tyAgamAM AgaLa vadhI AgamavAcana ane prakaraNAbhyAsa dvArA potAnA jIvanane pavitra banAvyuM. temanI yogyatAne anulakSI vyAkhyAnavAcaspati pU. A. zrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAje saM. 2040nA dhanaterasanA divase panA-rUpA dharmazALA-pAlitANAmAM bhagavatIsUtranA joga karAvyA ane hastagiri tIrthe saM. 2041-nA phAgaNa suda 3nA divase 300 uparAMta sAdhusAdhvIjI mahArAja ane caturvidha saMghanI vizALa upasthiti vacce mahAmahotsavapUrvaka gaNi padathI alaMkRta karyA tathA saM. 2042nA phAgaNa vada 3-ne divase zrI zaMkhezvara tIrthe vizALa caturvidha saMgha vacce paMnyAsapadathI vibhUSita karyA. Aje 74 varSanI uMmare paNa pUjyazrI suMdara ArAdhanA karI-karAvI rahyA che. chellAM 35 varSothI gujJAnusAra judAM judAM kSetromAM-kaccha, mAravADa, muMbaI, saurASTra, gujarAta, banAsakAMThAmAM cAturmAsa karI zAsanaprabhAvanA pravartAvI che. pUjyazrI uttama lekhaka paNa che. DIsAthI nIkaLatA "rakhevALa' dainika patramAM temanI AdhyAtmika ciMtana' nAmanI kolamamAM lekhamALA prasiddha thaI rahI che, jenA AdhAre 8 moTAM pustako tema ja saMskRta, AdhyAtmika, kathAo vagere kula maLI 25 jeTalAM pustako prakAzita thayAM che. "jJAnadIpaka prakAzana TrasTa' mAraphata pUjyazrInAM pustako prakAzita thaI rahyAM che. pUjyazrInI dIkSA bAda temanA saMsArI parivAramAMthI sAdhvI zrI caMdradharmAzrIjI, sAdhvI zrI caMdradarzanAzrIjI, sAdhvIzrI amIrasAzrI Adi dikSita thaI nirmaLa saMyamanI ArAdhanA karI rahela che. temanAM saMsArI dharmapatnI jaDAvabahena mAtuzrInA avasAna bAda hAla sAdhvIjIzrI caMdramAlAzrIjI tarIke suMdara saMyamanI ArAdhanA karI rahyAM che, jemaNe vardhamAnatapanI 100 oLI pUrNa karI che. uparAMta, 45 upavAsa, mAsakSamaNa, vizasthAnaka tapa, dharmacakratapa, bhavaAlocanA, siddhagirimAM AyaMbila tapathI be cAturmAsa, kalyANaka bhUmionI yAtrAo ane suMdara jJAnAbhyAsa karI jIvanane dharmamaya banAvyuM che. pUjyazrInuM ciMtana-manana-dezanA bindunuM mAdhyama mukhyatayA paMcasUtra-prathamasUtra : "cAra zaraNa svIkAra, svadoSadarzana ane paraguNa anumodana' che. pUjyazrInA sadupadezAnusAra zrI zaMkhezvara mahAtIrthamAM "zrI zaMkhezvara vardhamAnasUri jJAna ArAdhanA TrasTa' dvArA hAi ve upara zrI "zrI vardhamAnasUri pravacana hola', "zrI vardhamAnasUri zAstrasaMgraha', pAThazALA, kAryAlaya, svAdhyAya hola vagere sAkAra thaI rahela che. A vardhamAnasUri eTale AjathI 900 varSa pahelAM thayela zrI vastupAla-tejapAlanA guru ane zrI zaMkhezvara mahAtIrthanA adhiSThAyaka devAtmA. pUjyazrIne temanA pratye apAra bhakti che. pU. AcArya zrI kIrtisenasUrijInuM saMsArI nAma kAMtilAla. pitAnuM nAma govardhanabhAI ane mAtAnuM nAma raMbhAbahena hatuM. temano janma saM. 1987nA mAgazara vada 11ne divase aMbApara (kaccha) mAM thayo hato. Aje pU. AcArya mahArAjanA ziSya parivAramAM pU. paMnyAsa zrI kIrtiratnavijayajI ma., pU. munizrI malayacaMdra vijayajI ma. [laghu-guru bAMdhava, pU. munizrI vizvabhUSaNa vijayajI ma., pU. munizrI tIrtharatnavijayajI ma., yativarya yuvAcArya zrI vinItasena (gurujI). pU. paM.zrI kIrtiratnavijayajI ma.sA.nI preraNAthI kailAsasmRti jaina ArAdhanA bhavana-pAlitANAnA ArAdhako taraphathI Jain Education Intemational
Page #434
--------------------------------------------------------------------------
________________ 418 caturvidha saMgha zAstra- sAhityamAM nipuNa ane zAsanakAryomAM agresara sUrIzvarajI mahArAjanI jIvanakathA lakhavAnuM kArya mATe mane khUba dekhAyo. tethI meM temane A maMgala kArya karavAnuM soMpyuM. temaNe A pa.pU. AcAryazrI zIlacaMdrasUrijI ma. mahAna kArya paNa karyuM ane mArI bhAvanA, mArI utkaMThA pUrNa karI padavI ane umaramAM nAnA hovA chatAM vartamAna tapAgaccha sAkAra karI." A vidhAnathI jANI zakAya che ke pU. paM. zrI zrIsaMghamAM-pUjya AcArya bhagavaMtAdi vidvad zramaNabhagavaMtomAM zIlacaMdravijayajI mahArAja nAnI uMmaramAM ja javAbadArIbharyA tema ja jaina samAjanA vidvadharyo tathA zreSThIvaryomAM gauravabharyuM kAryane vahana karavAnI ane saphaLa banAvavAnI zakti ane kSamatA sthAna zobhAvI rahyA che evA pU. paMnyAsazrI zIlacaMdravijayajI dharAve che. pUjyapAda zAsanasamrATazrInI jIvanakathA AlekhatA e mahArAjano janma beMglora zaheramAM ghoghArI parivAramAM thayo graMthanuM prakAzana AjathI 35 varSa pahelAM, I.sa. 1972mAM thayuM. hato. bALavayamAM ja dharmanA UMDA saMskArothI ane pUjya pajyazrInI A kati sAhityasarjanakSetre prAyaH prathama hovA chatAM sAdhumahArAjonA samAgamathI vairAgyanI bhAvanA jAgI ane vidvadharyomAM prazaMsanIya banI rahI! pUjyazrInuM sAhityakSetre temanI e bhAvanA bAreka varSanI vaye dIkSA grahaNa karatAM sAkAra saMzodhana, saMpAdana, sarjana vipula na hovA chatAM noMdhapAtra banI banI hatI. pU. A. zrI vijayasUryodayasUrijI mahArAjanA ziSya rahyuM che. koI paNa viSaya para temanI abhivyakti asarakAraka banI, munizrI zIlacaMdravijayajI nAma pAmI, teo dIkSAnA ane marmasparzI hoya che. e ja rIte pravartamAna prazno samasyAone prAraMbhathI ja saMyamanI utkRSTa sAdhanA ane jJAnopAsanAmAM vicAravAnI, samajavAnI, mUlavavAnI ane sulajhAvavAnI temanI ekAgra banI gayA. vinaya, viveka, namratA Adi guNo vaDe tathA daSTi vyApaka, vedhaka ane sacoTa hoya che. pUjayazrI lekho lakhavA tejasvI prajJAbaLe tema ja pUjya gurudevonI amogha kRpAdRSTithI dvArA jenasamAjane anekavidha rIte, samaye samaye, ujAgara temaNe jJAnopAsanAmAM uttarottara AgaLa ne AgaLa vadhatA rahI banAvavA mArgadarzanarUpa ane preraNArUpa banatA rahyA che. zAstrAdi vividha viSayonuM vizada jJAna prApta karyuM. teozrInI A pUjyazrInA varada haste zAsanaprabhAvanAnAM cirasthAyI ane yogyatA pU. gurudeve temane saM. 2042mAM kapaDavaMja madhye gaNi cirasmaraNIya kAryo paNa thayAM che. zrIsaMghanA yogakSema mATe teozrI pada ane saM. 2044mAM amadAvAda zahera madhye paMnyAsa padathI sadA jAgRta ane pravRtta rahevA sAthe saune jAgRta rAkhatA rahe che. vibhUSita karyA. evA zAsanaprabhAvaka tejasvI ratnane koTizaH vaMdanA! pU. paMnyAsazrI zIlacaMdravijayajI mahArAjanI jJAna- 130thI vadhu graMtharatnonA sarjaka : jainAcAyonI prAptino itihAsa, kharekhara, adbhuta che. temanA saMyamajIvananuM navI peDhImAM krAMtadarza vicAraka ghaDatara pUjya gurudevazrI vijayasUryodayasUrIzvarajI mahArAje karyuM, jyAre temanA jJAnasaMpAdananAM bhaNatara-gaNatara-caNataramAM pU. 5.pU. A. zrI ratnasuMdarasUrijI mahArAja A. zrI vijayanaMdasUrIzvarajI mahArAjano phALo mukhya che. bhAvinA garbhanI to koIne khabara hotI nathI, paNa jJAnaprApti mATenI temanI tIvra jhaMkhanA ane satata jAgRtine lIdhe abhyAsamAM ati sAmAnya evo A kizora samaya jatAM jyAM jyAM jarUra jaNAya tyAM tyAM pahoMcIne je te viSayonuM hajAronI medanIne jakaDI rAkhaze ane temanAmAM navA vicAronI talasparzI jJAna prApta karI zakyA che. amadAvAdanI sthiratA cetanA pragaTAvaze tevI kalpanA kadAca koIne nahIM hoya. daramiyAna teozrIe prakhara vidvAna paMDita zrI becaradAsabhAI saurASTranA sAvarakuMDalAnA tAlukA jesara pAse AveluM pAse paNa UMDo abhyAsa karyo che. bhinna bhinna vicAradhArA depalA gAma pUjyazrInuM vatana che. pitA dalIcaMdabhAI dozI dharAvatA mahArathIo pAsethI temaNe jJAna saMpAdana karyuM. eTaluMja (atyAranA muni devasuMdaravijayajI)ne muMbaImAM kApaDano moTo nahIM, e saunAM hRdayamAM teozrIe viziSTa sthAna paNa prApta karyuM. vyavasAya hato. Arthika rIte saddhara gaNAya evA parivAramAM parama prabhAvI ane samartha zAstravettA pU. A. zrI vijayanaMdana depalAmAM ratnasuMdaravijayajIno janma thayo che. traNa bhAIomAM sUrIzvarajI mahArAja temanA vize eka graMthamAM lakhe che ke, teo sauthI nAnA. mahArAjazrInI pAMca varSanI uMmare mAtuzrInuM "zIlacaMdravijayanI nAnI uMmara chatAM vinayaguNa, kAryakuzaLatA, 'avasAna thayuM. pitAmAM dhArmika bhAvanA prabaLa hatI. kudaratanA pratibhAsaMpannatA sAthe temanA hRdayano umaLako, ullAsa ne A phaTakAe temAM tela pUravAnuM kAma karyuM. sAMsArika bAbato utsAha, A puNyakArya (pUjyapAda zAsanasamrATa zrI vijayanemi Jain Education Intemational
Page #435
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 419 parathI dhIme dhIme mana pAchuM kheMcatA gayA. putranA prathama guru pitA dAkhala thavuM joIe. Aje upadeza Apavo sajjananA hAthamAM banyA. 1963mAM kizorAvasthAmAM ratnasuMdaravijayajInA manamAM che ane tAkAta durjana pAse che. sajjano dUra cAlyA gayA che paNa sAdhutva aMgIkAra karavAno vicAra Avyo. tene kAraNe durjano phAvyA che." jaina dharmanA eka prabhAvaka AcArya bhuvanabhAnusUrIzvarajI dharma aMge pUjyazrI kahe che ke "dharma e 24 kalAka I.sa. 1963thI yuvAno mATe dara me mahinAmAM koI AcaraNanI vAta che. dharma carcAno viSaya nathI. koI sArI vastune tIrthasthAnamAM eka mahinAnI zibiranuM Ayojana karatA hatA. apanAvavI ane halakAthI dUra rahevuM te paNa dharmano ja eka bhAga 1964mAM acalagaDhamAM zibira yojAI hatI. pitA-putra banne temAM eka mahino rahyA. ratnasuMdaravijayajInA manamAM AMdolana jIvana aMgeno munizrIno abhigama cokhkho che. potAnAM zarU thayuM. thoDo samaya bhuvanabhAnusUrIzvarajInA aMgata paricayamAM pravacanamAM avAranavAra kahe che ke "jIvanamAM kendra sthAne AvavAnuM banyuM. I.sa. 1964mAM divALI-vekezanamAM saphaLatAne nahI, paNa mahAnatAne rAkho. sAMprata samasyAo rAjasthAnanA piMDavADAmAM bIjI zibira yojAI hatI. ratnasuMdara- saphaLatAne mApadaMDa tarIke svIkAravAthI pedA thaI che. mahAnatA vijayajIe temAM bhAga lIdho ane saMsAra choDavAno tyAM daDha AMtarika che ane saphaLatA bAhya che. samAjamAM prabhAvazALI nirNaya karyo. vicAro ramatA mUko to prabhAvazIla banAze. je samAja vaicArika ghare AvI kuTuMba pAse rajA mAMgI. pitA to taiyAra ja rIte kaMgAla ane daridra hoya te kadI beTho na thaI zake." hatA, paNa be moTAbhAInA manamAM gaDamathala hatI. samajAvaTane - chellAM 22 varSathI pUjyazrIe lekhana kArya AraMbhya che. aMte temaNe paNa saMsAra choDavAnI ullAsapUrvaka rajA ApI. I. tAjagI tathA sugaMdhIthI bharapUra temanAM 125 paikInAM keTalAMka sa. 1965thI 1966nuM eka varSa pitAputra bhuvanabhAnu pustakonAM mAtra nAma ja joIe to "jIvanaudyota', "manavA ! sUrIzvarajInI sAthe rahyA. muni samajAvatA ke saMsAra choDavo bhora bhayo, UTho, jAgo", "jIvana eka saMgharSa', "AsopAlava' eTale zuM? tana ane mana bannenI AkarI tAvaNImAMthI gurue "mIThAM jaLa sAgaranAM', "kuryAt sadA maMgalam', "vArtA re vArtA', temane tapAvyA. kasoTImAMthI pAra UtarelA pitA-putre I.sa. cAlo, moDuM na karIe', " micchAmi dukkaDam', "nayaNe vahetAM 1966nI 23mI eprile muMbaInA parA malADamAMthI dIkSA nIra', 'mArI mAnasa yAtrA', "Avo vArtA kahuM, 'mayUrapaMkha', aMgIkAra karI. parvAdhirAjano saMdeza', 'mRtyu marI gayuM re lola, "ekalo jAne 18me varSe dIkSA lIdhI. tenA traNa varSa bAda eTale re', 'kahevatono samajavA jevo marma' vagere che. 21mA varSathI jAhera pravacananI zarUAta karI. I. sa. jainAcAryonI navI peDhImAM ratnasuMdarasUrijI krAMtadarzI 1974mAM jAmanagaramAM prathama vakhata svataMtra pravacana karyuM, vicAraka AcArya che. tyArathI temanI vaicArika yAtrA satata AgaLa vadhatI rahI che. kathA-kalamanA kuzaLa kasabI ane temanAM pravacananAM be mukhya pAsAM che. eka premanI sarjana-saMpAdananA kalAsvAmI paribhASAmAM bole che. doSita pratye tiraskAra nathI hoto. bIjuM mAtra virodha nahIM, paNa sAthosAtha vikalpa sUcave che. pUjyazrInA pU. A.zrI vijayapUrNacaMdrasUrIzvarajI ma. keTalAMka vicAramauktiko joIe. teo kahe che ke "yuvAnone pUjya AcAryazrI vijayapUrNacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanuM kharAba nathI joItuM, paNa ApaNe temane sAruM ApI zakatA nathI nAma zravaNagocara thatAM ja AMkha ane aMtara samakSa eka samartha eTale te bUrA tarapha vaLe che. zivAjI upara rAmadAsanuM varcasva sAhityasarjaka khaDA thaI jAya che, jeo zabdanA zilpI, kalamanA hatuM. tema sattA para besanAra vyakti para koI mahAnubhAvanuM chatra kasabI ane bhAva-bhASAnA bhaMDAra che. pUjayazrI AkArahovuM joIe. AvAM chatrane lIdhe te paddhatisara kAma kare to AkRtithI bhale ochA jANItA hoya, paNa akSara-AlekhanathI samAja ghaNo sudharI zake. saMta vyaktigata sudhAro kare, samaSTigata to Thera Thera suprasiddha che. jenejagatanA jANItA mAsika nahIM. samAjane sanmArge vALavAnI tAkAta rAjasattA pAse che. e kalyANa'-nA mAdhyame pUjyazrI khUba khUba prasiddha che, to vaLI sattAno vivekapUrNa upayoga thAya eTale sajjanoe tamAma kSetre pANInI lekha pasArInA kAraNe che pUjyazrInI lekha-prasAdInA kAraNe "kalyANa" mAsika paNa khUba Jain Education Intemational
Page #436
--------------------------------------------------------------------------
________________ 420 caturvidha saMgha khUba prasiddhi pAmyuM che. "kalyANa'mAM niyamita aneka kolamo ' tarIke nAsika uparAMta AsapAsanAM keTalAMya gAmomAM prasiddha lakhavA uparAMta, lekhonuM saMpAdana paNa pUjyazrI karatA rahyA che. thayA. pU. munirAja zrI muktivijayajI mahArAja (pachIthI teozrInI lekhanakaLA ane saMpAdanasUjha evI AgavI che ke, AcArya)nA paricaye teozrI saMyamamArge vaLavAnI bhAvanA jenA sparze prAcIna kathAnako jIvaMta banI jAya che ane prAcIna dharAvatA thayA. prakAza-mahendra e vakhate nAnA hatA, chatAM , sAhitya paNa navA zaNagAra pAme che. pUjyazrI mitabhASI che, pitAjI sAthe sAthe pUjA, pratikramaNa, pauSadha Adi ArAdhanAo paNa "kalyANa' ane kalamanA mAdhyame anekonI sAthe kalAkonA karatA ane dIkSAnA viSayamAM kaMI pUchavAmAM Ave tyAre "pU. kalAko mauna vArtAlApa karatA hoya ema lAge. teozrInuM pitAjI je kare te ame karavAnA" evo javAba ApatA. sAhitya sarvatomukhI che. ciMtana, kathAlekhana, saMpAdana, saMkalana : bAbubhAI dIkSA le emAM nAsikanA AgevAno saMmata hatA, paNa A ane AvI sAhityanI vividha kSitijone ajavALatAM nAnAM bALakonI bAbatamAM saMmati na hovAthI saM. 2011nA emanAM keTalAMye pustako prakAzita thayAM che. judI judI saMsthAo vaizAkha suda 7-ne divase murabADa pAsenA ghasaI gAme dvArA prakAzita AvAM nAnAM-moTAM pustakonI saMkhyA 30 bAbubhAIe najIkanAM sagAMonI hAjarImAM gupta rIte saMyamano AsapAsanI thAya che. jo ke e badhAM ja prakAzano bhAre mAMgane svIkAra karyo. potAnuM nAma zrI jayakuMjaravijayajI ane emanA kAraNe Aje aprApya che. AthI pUjyazrInA sAhityanA ziSya tarIke prakAza-mahendrane zrI pUrNacaMdravijayajI ane zrI vyavasthita prakAzana mATenI anekAneka mAgaNI-lAgaNIne mAna muktipravijayajI nAme jAhera karAyA. ApIne saM. 2046-nA mauna ekAdazIne zubha divase saMskRti 5. munirAja zrI muktivijayajI mahArAjanI kaDaka prakAzana-surata' saMsthAnI sthApanA karavAmAM AvI che. savA-doDha dekharekha nIce saMyamaghaDatara cAlu thayuM. prAraMbhanAM thoDAM ja varSomAM varSanA TUMkA samayamAM A saMsthA dvArA 10 pustako prakAzita thaI suMdara ane saMgIna abhyAsa karI lIdho. emAM dhIme dhIme zrI cUkyAM che. A sAhityane saMgha-samAje evI aMtaranI lAgaNIthI pUrNacaMdravijayajI mahArAjanAM rasa ane ruci lekhanamArge vadhu vadhAvI lIdhuM che ke Aje pUrve prakAzita pAMca pustako aprApya vaLyAM ane thoDA ja varSomAM eka siddhahasta lekhaka tarIke teozrI banI cUkyAM che. A siddhahasta lekhaka AcAryazrIe lekhananI suprasiddha thayA. prAraMbhe zazadhara, zramaNapriyadarzI, upAMzu, caMdra, zarUAta lagabhaga 25 varSa pUrve karI hatI. 25 varSanA samayamAM niHzeSa, satyadarza Adi aneka upanAmothI teozrIe lekhanano pUjyazrInI kalame aneka aitihAsika Agamika kathAo, prAraMbha karyo. zrI pUrNacaMdravijayajI mahArAjanA mULa nAme lekhana jainasAhityanI zreNIbaddha kathAo, saMskRtipoSaka anekAneka zarU thayA bAda to teozrI saMgha-samudAyamAM khUba ja jANItAvArtAo, ciMtana-mananathI bharapUra sAhityanI bheTa jainasaMghane mAnItA banI gayA. pUjyazrIne "jema lekhanazakti svataHsiddha che, maLI che, enuM mUlya AMkI zakAya tema nathI. evI ja rIte saMpAdana-saMkalananI kaLA paNa svayaMvaza che. "dharmano saM. 2041nA phAgaNa suda 3-nA divase hastagarimAM marma', "pAnuM phare, sonuM khare', 'sAgara chalake motI malake', 'siMdhu gaNi pade ane saM. 2044nA phAgaNa vada 3-nA muMbaI samAyo biMdumAM', 'biMdumAM siMdhu' bhAga 1-2-3 Adi pU. zrIpAlanagaramAM paMnyAsa pade pratiSThita karAyA bAda, pU. gacchAdhipatinAM pravacana'-pustako, "cUMTeluM ciMtana' (pU. paMnyAsajI gacchAdhipati AcAryabhagavaMta zrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanA pravacanAMzo), "muktino mAraga mITho', (pU. A. zrI mahArAjanA varada haste saM. 2047nA vaizAkha suda 6-nA zubha vijayamukticaMdrasUrijI mahArAjanA pravacanazo) tathA pU. paM. zrI divase suratamAM AcArya pade ArUDha karavAmAM AvyA. bhadraMkaravijayajI gaNivara, pU. A. zrI vijayaravicaMdrasUrijI saM. 2001nI dhanaterazanA divase nAsika-mahArASTramAM mahArAja, pU. A. zrI vijayajinaprabhasUrIzvarajI mahArAja Adi "kalyANa'nA ekI avAje AkAra pAmelA vizeSAMko janma pAmIne prakAza" nAma dharAvanAra pUjyazrInA pitAnuM nAma bAbubhAI, mAtAnuM nAma zAMtAbahena ane bhAInuM nAma mahendra vAraMvAra vAMcavAnuM mana thAya, evI pUjyazrInI saMpAdanazailInA hatuM. bAbubhAInuM mULa vatana tAraMgAnI taLeTImAM vaseluM koThAsaNA bolatA purAvA che. gAma. dhaMdhArthe teozrI mahArASTramAM TAMkeda-ghoTImAM thoDo samaya siddhahasta sAhityasarjaka pU. A. zrI vijayapUrNacaMdrarahIne nAsikamAM sthira thayA. eTaluM ja nahIM, eka AgevAna sUrIzvarajI mahArAja varSothI sarasvatI sAdhanAmAM lIna che. Jain Education Intemational
Page #437
--------------------------------------------------------------------------
________________ Si : . .. 5 . tavArIkhanI tejachAyA 421 teozrInI A sAdhanA satata AgaLa vadhatI rahe, jenA prabhAve gayo ane saM. 2011nA vaizAkha suda 7 nA divase dhasaI AMkha AgaLathI ojhala thayelo ApaNo prAcIna itihAsa punaH (mahArASTra) mukAme traNeya saMyamamArganA pathika banyA, ane prakAzamAM dIpI UThe, enAthI saMgha-samAjamAM jAgaraNa pedA thAya, munizrI muktipravijayajI mahArAjanA nAme jAhera thayA; temAM e AMdolana jainasaMgha pUratuM ja sImita na rahetAM samagra | munizrI muktiprabhavijayajI muni zrI jayakuMjaravijayajInA ziSya mAnavasamAjamAM vyApI vaLe evI apekSA sAthe pUjyazrI nirAmaya banyA. dIrdhAyu pAmo evI abhyarthanA sAthe pUjyazrInAM caraNakamaLamAM pU. munirAja zrI muktiprabhavijayajI mahArAja nAnapaNathI zata zata vaMdanA! tIkSNa buddhi, sahanazIlatA, samarpitatA Adi viziSTa guNo saujanya : zrI saMyama suvarNotsava samiti pAvApurI dharAvatA hatA, jenA prabhAve suMdara zrutasAdhanA, vardhamAnatapanI samavasaraNa maMdira-tIrtha 31 oLI, zrI siddhagirirAjanI 99 yAtrA, covihAra upavAsa lekhana ane pravacana dvArA jainasaMghone sAthe eka ja divasamAM siddhAcalanI 7 yAtrA, AzritavarganA yogakSemanI satata ciMtA, zAsananI prabhAvanA-rakSA karavAnI jAgRta banAvanAra adbhuta dakSatA Adi guNothI samRddha saMyamajIvana dhArI rahyA che. pU. A.zrI vijayamuktiprabhasUrijI ma. pU. gurudevonI AjJAthI pravacanapIThane zobhAvI tyArathI tarkabaddha siddhAMta mahodadhi sva. pU. AcAryapravara zrI yuktio sAthe zAstrasiddha satyane madhura chatAM mArgastha rIte vijayaprabhasUrIzvarajI mahArAjano suvizALa sAdhusamudAya najara zrotAo sudhI pahoMcADavA dvArA pU. gurudevonA haiyAmAM aneruM samakSa aMkita thAya ane vyAkhyAnavAcaspati, pracaMDa pratibhAnA sthAna pAmyA che. nAnI uMmaramAM dIkSA levA chatAM gurunizrAe svAmI pU. AcAryadeva zrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanI ane gurukRpAe teozrInuM jIvana-ghaDatara adbhuta rIte thayuM che. smRti na thAya evuM bane ja nahI! A mahApuruSa mana samakSa pUjyazrInI jJAnarAzi jaina saMgha mATe khUba khUba upayogI nIvaDe pratyakSa thAya eTale siMhagarjanAnA svAmI pU. AcAryadeva zrI che. jaina samAjane jyAre jyAre jAgRta karavAno ane asatyanI vijaya-mukticaMdravijayajI mahArAjanI yAda Ave ane emanI sAme sanAtana satyane khulluM mUkavAno vakhata Avyo che tyAre yAda AvatAM emanI sAthe paDachAyAnI jema jIvanabhara rahIne tyAre pUjyazrI kalama ane vANIne kAme lagADyA vinA rahyA AcArya pada sudhI pahoMcela prazamarasapAyonidhi pU. AcArya zrI nathI. pravacana pIThethI nIce UtaryA bAda bilakula zAMta ane saumya vijayajayakuMjarasUrIzvarajI mahArAjanI yAda Ave ane emanI tema ja hasamukhA lAgatA pUjyazrI pravacanapITha para birAjamAna yAda sAthe saMkaLAIne yAda AvI jatAM be nAma eTale-pU. A. thayA bAda zAstrIya satyonI rakSA karavA TANe koInI paNa zrI vijayapUrNacaMdrasUrIzvarajI mahArAja tathA pU. A. zrI zehazaramamAM paDyA vinA kaDakamAM kaDaka banyA vinA rahetA nathI. vijayamuktiprabhasUrIzvarajI mahArAja. saMsArI vatana nAsika. samartha pravacanakAranI sAthe sAthe samartha lekhaka tarIke paNa teozrI pitA bAbubhAI ane mAtA zAMtAbahene Apela dharmasaMskAronuM prasiddhi pAmyA che. "vijayamukticaMdrasUrI graMthamALA taraphathI pragaTa dhAvaNa pIne UcharelI prakAza-mahezanI bAMdhavabelaDI eTale jANe thayela zrAvakajIvana, jIvanane jIvI tuM jANa, jaya zatruMjaya, rAmalakSmaNanI ajoDa joDI. emAM mukhya upakAra jo koIno rANakapuranI bhItaramAM, vArtA re vArtA, nAnakaDI vArtA, sAhasanA hoya to te vakhate "laghurAma' tarIke lokajIbhe gavAI gayela pU. zikharethI, jiMdagI eka jhaMjhAvAta, paththara ke prabhu? zrAvake zuM munirAja zrI muktivijayajI mahArAjano! vairAgyanA raMga karavuM joIe? vagere aneka AkarSaka pustako pUjyazrInI relAvatI emanI dezanAnA zravaNe zrotAonAM haiyAM DolI UThe! vidvattA, rasikatA ane sarjanazaktino paricaya karAve che. emAM bAbubhAInuM mana vairAgyavAsita banyuM ane emaNe saMyamI - pUjyazrIno janma nAsika (mahArASTra)mAM saM. 2004nA banavAno nirdhAra karyo. temAM vaLI siddhAMtamahodadhi pU. A. zrI vaizAkha suda 8nA divase thayo. dIkSA dhasaI mukAme saM. 2011vijayapremasUrIzvarajI mahArAjano meLApa thatAM potAnA putro nA vaizAkha suda 7nA divase thaI. saM. 2042nA mAgazara suda prakAza ane mahezane paNa saMyamamArganA sAthI banAvavAnI bIjanA divase amadAvAda mukAme gaNipada, saM. 2044nA caitra bhAvanA jAgRta thaI. vyAkhyAnavAcaspati pU. A. zrI vijayarAma- vada 4nA divase muMbaI-bhUlezvara-lAlabAgamAM paMnyAsapada pU. caMdrasUrIzvarajI mahArAjanI vANInA zramaNe emAM vega Avato A. zrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanA varada haste thayela. Jain Education Intemational
Page #438
--------------------------------------------------------------------------
________________ 422 jyAre AcAryapada surata-gopIpurAmAM saM. 2047nA dvitIya vaizAkha suda 6-nA teozrInI AjJA ane maMgala AzIrvAdapUrvaka potAnA pitA-gurudeva pU. A. zrI vijayajayakuMjarasUrIzvarajI ma.nA varada haste thayela. jainazAsananA javAbadArIbharyA tRtIyapade birAjamAna pU. A. zrI vijayamuktiprabhasUrIzvarajI mahArAja Aje aneka rIte jainasaMghane potAnI AgavI zaktino paricaya ApI rahyA che. teozrInA ziSyaparivAramAM muni zrI zreyAMsaprabhavijayajI, muni zrI puNyaprabhavijayajI, bAlamuni zrI hitarakSitavijayajI, muni zrI dharmarakSitavijayajI tathA praziSya parivAramAM muni zrI dharmadarzanavijayajI, muni zrI yogadarzanavijayajI, muni zrI samyagdarzanavijayajI, muni zrI puNyarakSitavijayajI, muni zrI kaivalyadarzanavijayajI Adi zramaNo aneka rIte taiyAra thaI rahyA che. evA samartha sUrivarane zatazaH vaMdanA! saujanya : zrI saMyama suvarNotsava samiti pAvApurI samavasaraNa maMdira-tIrtha zrutabhaktinA mahAna puraskartA, bhaktimArganA ananya ArAdhaka; pU. A.zrI yazovijayasUrIzvarajI ma. sAdhujIvananI samAcArInA pAlanamAM sadAya sajAga ane samayabaddha rahenArA pU. AcAryadevazrI yazovijayajI mahArAjanuM tyAgI jIvana aneka guNothI mahekI rahyuM che. pUjyapAda bApajI mahArAjanA samudAyamAM uccatama pade birAjamAna pU. sUrivarya khare ja vAtsalya ane prasannatAnI mUrti che! mahAmahopAdhyAya zrI yazovijayajI mahArAjanA jJAnasArasUtranI "samazIlaM mano yasya sa madhyastho mahAmuniH" paMktinI jIvaMta kRti ane "citta prasange re pUjanaphaLa kahyuM" e paMktimAM AnaMdaghanajI mahArAjAe vIMdhelI-cIMdhelI cittaprasannatAnI jhaLahaLatI jhAMkhI karAvatuM vyaktitva eTale pU. AcAryazrI yazovijayasUrijI mahArAja. teozrIno janma saM. 2002nA mahA vada 13ne zukravAra, tA. 1-3-1946mAM jhIMjhuvADAmAM eka saMskArI ane dharmaniSTha parivAramAM thayo hato. bALapaNathI pUrNimAnA caMdra jevuM prasanna mukhakamaLa aneka jIvonA AkarSaNanuM kendra hatuM. pitA jayaMtIlAle ane mAtA kaMcanabahene bALakano uchera paNa pUratA vAtsalyabhAvathI karyo. samaya jatAM teo zrutabhaktinA mahAna puraskartA For Private caturvidha saMgha banyA. pUjyazrInuM saMsArI nAma jazavaMtabhAI. bALapaNathI ja jazavaMtabhAInAM dharmaprIti, tapa-japanI ArAdhanA ane jJAnadhyAnamAM rasa vadhatA ja rahyA. evAmAM gurudevazrI AcAryabhagavaMta zrI kArasUrijI mahArAjanI kRpAdRSTie jazavaMtabhAInI dharmajyota prajvalita karI ane saM. 2013-nA mahA suda 10nA divase jhIMjhuvADAmAM dIkSA laI pU. A. zrI kArasUrijI mahArAjanA vineya ziSya muni yazovijayajI nAme jAhera thayA. AgaLa jatAM, pU.A. zrI kArasUrijI mahArAjanA varada haste saM. 2042mAM jUnA DIsA mukAme paMnyAsa padavIthI vibhUSita karavAmAM AvyA. saM. 2045nA mahA suda pAMcamane divase banAsakAMThA jillAnA vAva gAme pU. A.zrI himAMzusUrIzvarajI mahArAjanA varada haste AcArya padavIthI alaMkRta karavAmAM AvyA. prakhara pratibhAnA dhAraka, zAsanaprabhAvaka ane saujanyazIla vyaktitva dharAvatA A mahApuruSa sAce ja anekavidha zAsanakAryothI saMyamajIvananI suvAsa prasarAvI rahyA che. pUjyazrIno alpa paricaya paNa ApaNane prasanna vadana, samatApUrNa hRdaya ane neha nItaratAM nayanonI triveNImAM snAna karatAM hoIe evo anubhava karAvI jAya che. A. bha. OMkArasUri ma.sA.nI traNa dAyakAthI paNa vadhu samaya sudhI satata vahI rahelI gurukRpAnA pUjyazrI anupama vAhaka che. bhaktiyoga emano priyamAM priya yoga che. prabhu pratye pAMgaratI pUjyazrInI bhaktidhArAmAM ApaNe sahajapaNe pariplAvita thaI UThIe chIe. vihArayAtrAmAM paNa satata ciMtana-manana-saMkalana-lekhana Adi cAlatAM ja hoya. yAtrAmAM viharatAM teozrInuM darzana nayanaramya hoya che. A. zrI yazovijayasUri ma.sA.nAM vAcanAnAM keTalAMka pustakonAM nAma H-- 'darisaNa narasie', 'RSabha jinezvara prItamamAharo', 'astitvanuM paroDha', 'anubhUtinuM AkAza', 'sohibhAva nigraMtha', 'AtamajJAnI zramaNa kahAve', prabhuno pyAro sparza, Apa hi Apa bujhAya'. pUjyazrInAM pAvana pagale teozrInA pitAzrI munirAja zrI jinacaMdravijayajI mahAgaMja suMdara saMyamasAdhanA karI rahyA che. tathA laghubaMdhu vidvarya A. vijaya zrI municaMdrasUri mahArAja saMzodhanakSetre haraNaphALa bharI rahyAM che. mAtuzrI sAdhvIzrI kalpalatAzrIjI mahArAja tarIke vicarI rahyA che tathA laghubaMdhu Personal Use Only
Page #439
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 423 rAjendra munirAja rAjezavijayajI tarIke suMdara saMyamasAdhanA karI borIvalI, dolatanagara, 2039 tathA 2043 amadAvAdarahyA che. Ama, potAnA kuTuMbIjano ane anya aneka pavitra zAmaLAnI poLa, 2035 divALI zibira, pustaka prakAzanaAtmAone pUjyazrIe saMyamamArga saMbodhyo che. vartamAna dhArmika zikSaNa zibira tathA tIrthayAtrAmAM vizeSa rasa. 36 varSathI jinazAsananA sitArA samA A AcAryadeva zAstronA gUDha saLaMga beAsaNAM cAlu che. abhyAsI che. ucca koTinA adhyAtmaciMtaka che. AnaMdaghana dIkSA muMbaI-gaNi pada-borasada, 2034 panyAsa padaAtmAnA ekaniSTha ArAdhaka che. agaNita anuSThAnonA upAsaka valasADa 2039 thayela che. pratiSThA-burahAnapurache. AvA mahAsamartha dharmAtmAnA varada haste zAsananAM mAMgalika vimalanAthaprabhunI tathA zAMtinAtha vADI tathA pAThazALA ane kAryo dIrdha kALaparyata thatAM raho e ja hArdika abhyarthanA sAthe bahenonA upAzrayanuM udghATana A badhA kAryakrama teozrInI pUjyazrIne zatazaH vaMdanA! nizrAmAM burahAnapura madhyapradezamAM thayela che. saujanya : guNaguNAnurAgI suzrAvako taraphathI zrI jhaverI pArka Adizvara TrasTa, jhaverI pArka, nAraNapurA, sAhityasarjaka : zAstravettA : dharmapravRttionA preraka amadAvAda-13nA saujanyathI pa.pU. A. zrI zreyAMsacandrazrIjI ma.sA. prasiddha pravacanakAra, saMsiddha sAhityakAra, paMca mahArAja' tarIke prasiddha saMgaThanapremI - pUjyazrInuM vatana kacchanuM jakhau gAma. pitAnuM nAma ThAkarazI nAgazI ane mAtAnuM nAma lIlAbAI. svanAma A.zrI vijayavIra jI ma. zAMtilAla. temano janma muMbaImAM tA. 16-6-1941ne somavAre vIra-senAnA sainika' zrI vIrasenasUrIzvarajI mahArAja thayo. sevAgrAma (vadhu), gurukuLa (sonagaDha) ane mulunDamAM paNa chANI gAmanI ciMtAmaNi khANamAMnA ja eka ratna che. vyAvahArika zikSaNa pAMca dhoraNa sudhInuM lIdhuM. paMca pratikramaNa, pUjyazrIno janma saM. 1999nA bhAdaravA suda pAMcame thayo hato. cAra prakaraNa, traNa bhASya, cAra karmagraMtha, tattvArthasUtra, hemalaghu- nagara ane kuTuMbanA dharmamaya vAtAvaraNamAM UcharelA pUjyazrIne prakriyAno abhyAsa karyo. saM. 2013nA mahA vada pAMcama ne zaizavakALamAM ja vairAgyano raMga lAgyo hato. saM. 2014nA maMgaLavAre pUjyapAda zAsanasamrATazrInA samudAyanA pU. A. zrI vaizAkha vada 6 ne maMgaLa dine chANImAM ja pU. A. zrI vijayayazobhadrasUrIzvarajI mahArAjanA ziSya tarIke dIkSA puNyAnaMdasUrIzvarajI mahArAjanA paTTadIpaka tarIke pravajyA aMgIkAra karIne munizrI zreyAMsavijayajI mahArAja banyA. aMgIkAra karI munizrI vIrasenavijayajI banyA. pUjyazrInAM be gujarAta, mahArASTra, karNATaka, tAmilanADu, orissA, baMgALa, baheno ane laghubaMdhu paNa saMyamamArganA sahapaMthI banyAM che. saMyama bihAra, madhyapradeza, uttarapradeza, hariyANA, paMjAba, rAjasthAna svIkArIne pUjyazrIe pU. gurudevanI nizrAmAM anekavidha Adi samagra bhAratavarSamAM vicaryA. ArAdhanA karI che. 11 aThThAI, 16 upavAsa, varSItapa Adi teozrInI vizeSa pravRttiomAM sAhityasarjananuM kArya ArAdhanA karI che. gurubhakti ane saMyamasAdhanaM sAthe noMdhapAtra che. pUjyazrIe aneka graMtho pragaTa karyA che. pUjyazrIne saMgaThanaprema e teozrInI vizeSatA che. saMghamAMnAM kusaMpa ane zaikSaNika zibiromAM paNa khUba rasa che. bALakonI jJAnazibironuM vaimanasyone kuzaLatAthI dUra karavAmAM pUjyazrInI AvaData ajoDa paNa Ayojana karyuM che. che. dakSiNa bhAratanA ramaNiyA, vedanA, arasIkare, karnala Adi saMghomAMnA vaimanasyo miTAvI jinazAsanano jayajayakAra pravartAvyo pustaka prakAzana-pArzvanAthacaritra traNa AvRtti che. tethI to ghaNA teozrIne "paMca mahArAja tarIke oLakhe che. dhanyakumAracaritra be AvRtti-zAMtinAthacaritra-vardhamAna dezanAgautamakulaka-upadezataraMgiNI-upadezaprAsAda bhAga 1-2-3 pU. gurudevazrIno saMskRtanA suprasiddha vidvAna hovAno vAraso pUjyazrIe paNa jALavI rAkhyo che. "chANIzataka', tathA bArasA sUtra caritra. hAlamAM triSaSThi zalAkA puruSacaritra bhAga 1-4 hindImAM prakAzananuM kAma cAlu che. bhadraMkara bhaktAmara', "saMghazataka' Adi saMskRta racanAo karI che. 200 jeTalAM hindI muktako racI "gAo aura pAo' nAmano dhArmika zibira-vi.saM. 2031-33-35-36-37-38 suMdara saMgraha prakAzita karyo che. gujarAtI hovAne lIdhe gujarAtI amadAvAda pAMjarApoLa tathA godharA 2034-37 mubaI, gIto ane maktakonI racanA karI che, e navAI pamADe tevI Jain Education Intemational
Page #440
--------------------------------------------------------------------------
________________ 424 catuvidha saMgha vAta nathI, paraMtu teozrInuM marAThI ane telugu bhASAmAM zAsanasamrATa AcAryazrI vijayanemisUrIzvarajI mahArAja jyAre sAhityasarjana Azcarya janmAve tevuM che. pUjyazrIe "prabhu sAbaramatImAM cAturmAsa birAjamAna hatA tyAre ghare padhAratAM mahAvIraDuM' nAmanI telugu bhASAmAM pustikA racI che. "paDho aura - sAdhu-sAdhvIjInAM darzana-vaMdanano lAbha sau kuTuMbIjano sAthe A baDho', virAgyarasamaMjarI', "dilanuM dIpa', "preraNA', bALa pravINane paNa maLyo. pravacanamAdhurI' Adi marAThI racanAo paNa je te pradezomAM kuTuMbamAM dIkSAnAM prathama dvAra kholyAM vaDIlabaMdhu atyaMta Adara pAmI che. chellAM nava varSathI "labdhikRpA' mAsikanuM hasamukhabhAIe. teo saM. 2005mAM munizrI hemacaMdravijayajI saMpAdana karI rahyA che. Ama, pUjyazrI eka samartha sAhityakAra nAme dIkSita thayA. te pachI bahena haMsAbahena saM. 2009mAM tarIke janajIvananA saMskArane samArjita-saMvardhita karIne sAdhvIjI zrI hemalatAzrIjI banyAM. saM. 2012mAM mAtA jinaprabhuno jayajayakAra pravartAvI rahyA che. uttara pradezanA prabhAvatIbahena sAdhvIjI zrI padmalattAzrIjI banyAM ane saM. baharAIma jillAmAM AvelA zrAvastitIrthanA uddhAra mATe pU. 2017mAM pitAzrI hIrAbhAI munizrI hIravijayajI mahArAja gurudevazrI sAthe rahIne mArgadarzana-preraNA ApI mahAna yogadAna banyA. e ja varSamAM 13 varSanI vaye mAgazara suda 5-nA roja Apela che ane e ja tIrthasthaLa saM. 2043nA vaizAkha suda 6 pravINakumAre surata khAte pUjya AcAryazrI meruvijayajI ne zubha dine pUjyapAda gurudevazrIe teozrIne AcAryapade mahArAjanA varada haste bhAgavatI dIkSA grahaNa karI ane potAnA ArUDha karyA. evA e saMgaThanapremI, prasiddha pravacanakAra, mahAna vaDIlabaMdhu munirAjazrI hemacaMdravijayajInA ziSya munizrI sAhityasarjaka AcArya zrI vijayavIrasenasUrIzvarajI mahArAjane pradyumnavijayajI banyA. Ama Akhoye parivAra pAMca sabhyonA zatazaH vaMdanA! dIkSA-aMgIkAra dvArA jaina zAsanane samarpita thayo. saujanya : pU. gaNivaryazrI vikramasenavijayajI ma.nI preraNAthI sAdhu padathI AcArya pada zrI bhIDabhaMjana pArzvanAtha jaina che. mU. saMgha kenerI bhIvaMDI | munizrI pradyumnavijayajInAM saLaMga traNa cAturmAsa dhIra-gaMbhIra ane meghAvI ciMtaka, prabhAvI pravacanakAra, (saM. 2022 thI 24) pUjya AcAryazrI vijayaamRtasUrijI pa. pUjya AcAryazrI mahArAjanI nizrAmAM thayAM. te daramiyAna vidvAna AcAryazrI vijayapradhumnasUrijI mahArAja vijayadharmadhuraMdharasUrijInA nikaTa paricayamAM rahevAnuM thatAM teonA AcAravicAra ane jJAnasaMskArano UMDo prabhAva muni jainadharmanAM sAteya kSetronAM pAtaLAM paDelAM vaheNone punaH pradyumnavijayajI upara paDyo. prAraMbhamAM potAnA gurumahArAja khaLakhaLa vahetA jharaNArUpe parivartita karanAra, vIsamI sadInA tema ja vaiyAkaraNa paMDita zrI baMsIdhara jhA ane te pachI zAsana-prabhAvaka AcArya bhagavaMtomAM mUrdhanya samA ane jaina darzanazAstranA prakAMDa vidvAna paMDitazrI durgAnAtha jhA pAse karelA saMghamAM "zAsanasamrATa' gaNAyelA mahAna AcAryazrI vijayanemi nyAya ane vyAkaraNanA abhyAsane kAraNe koIpaNa viSayane sUrIzvarajI mahArAjanA samudAyamAM AcAryazrI vijayadeva sUkSmatAthI grahaNa karavAnI zakti tathA te viSayane spaSTatAthI sUrIzvarajI mahArAjanA paTTadhara AcAryazrI hemacaMdrasUrIzvarajInA vicAravAnI dRSTi emane prApta thaI. saMsArI laghubaMdhu ane ziSya AcAryazrI vijayapradyumnasUrIzvarajI mahArAja potAnA vidvattA, zAstrAdhyayana ane prabhAvaka saM. 2036mAM surendranagara mukAme gaNi padavI ane saM. pravacanazaktinA yoge zukratArakanI jema camakI rahyA che. 2039mAM jesiMgabhAInI vADI, amadAvAda khAte paMnyAsa padavIthI teo vibhUSita thayA. te pachI saM. 205ranA mAgazara janma : vatana : parivAra suda-6 (tA. 27-11-1995)nA roja zrI po. he. jainanagara, teozrInuM mULa vatana jaMbusara pAsenuM aNakhI gAma. amadAvAdane AMgaNe paMcaparameSThInA tRtIya pada samuM AcAryapada vi.saM. 2003nA Aso vada 12nA roja emano janma. saMsArI emane pradAna thayuM. muni rAjahaMsavijayajI jevA vicakSaNa nAma pravINakamAra. pitAzrI hIrAlAla dIpacaMda zAha ane mAtuzrI ziSyaratnano sAtha emane prApta thayo che. prabhAvatIbahena pAsethI dharmasaMskAronuM siMcana thayuM. vyavasAya arthe zAstrAdhyayana ane upA. yazovijayajI pratye ghaniSTha pitAzrIe vasavATa amadAvAda-sAbaramatI khAte karyo. lagAvI Jain Education Intemational
Page #441
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 45 AcAryazrI vijayapradyumnasUrijI emanI saMyamasAdhanAmAM vizvanaMdikara jaina saMgha, amadAvAda, mahAvIra jaina ArAdhanA kyAMye kSati na Ave enI pUrNa kALajI rAkhavA sAthe, prAcIna kendra, kobA, kezariyAjI nagara, pAlitANA ane jainanagara, hastapratonA saMzodhana-saMpAdananA vidvatkAryamAM, AgamavANIthI amadAvAda khAte yojAyA hatA. mAMDI pUrvasUrioe vahAvelI gItArthagaMgAne AtmasAt karavAmAM te uparAMta zrI mohanalAla da. desAI kata jena gurjara avirata pravRtta che. emAMya upAdhyAya yazovijayajInA graMthonA to kavionI saMvardhita ane navasaMskaraNa pAmelI bIjI AvRttinA teo bhramara-jIva che. emane mATe upAdhyAyajI kevA zraddheya 1 thI 10 bhAgonuM zrI jayaMta koThArIe hAtha dhareluM saMpAdanakArya pathadarzaka rahyA che e to emaNe upAdhyAyajI vize racelA eka pUrNa thayuM tyAre AMbAvADI upAzraya khAte jAnyu. 1997mAM stutikAvyamAM sUcita thAya che : eno bhavya pUrNAhuti samAroha paNa pUjya AcAryazrInI nizrAmAM padaalana pAmato, papade mUMjhAto ghaNuM, yojAyo. eka occhava samA A samAroha nimitte "madhyakAlIna nirAza, bhayabhIta ne capala, jAta hINI gaNuM, gujarAtI sAhityavArasAnA jatana ane prakAzananA prazno vize tihAM pUrava puNyathI akatha hetuthI "jasa' melyA, eka sAhityagoSThI yojavAmAM AvI hatI, jemAM samagra nihALI muja cittamAM akaLa sAta vyApI rahI. gujarAtamAMthI jainajainetara aneka vidvAnoe bhAga lIdho hato. A parisaMvAdomAM rajU thayelA nibaMdhonI jarUra jasa' AMgaLI vaLagI pAra pahoMcIza huM." abhyAsa sAmagrIno saune lAbha maLe e hetuthI graMtha svarUpe te upAdhyAyajInA graMthonA UMDA adhyayanamAM ane e graMthonI prakAzita thayA che, jenAM nAma che "upAdhyAya yazovijayajI prApya hastapratone AdhAre zuddhi sametanAM saMzodhana-saMpAdanamAM svAdhyAyagraMtha', "paMDita vIravijayajI svAdhyAyagraMtha', "eka teo otaprota rahe che. "samyakatva sthAna caupaI"nuM zAstrIya abhivAdanaocchava, eka goSThi', sAhityakSetre A graMtho saMpAdana enuM eka suMdara udAharaNa che. emanAM pravacanomAM paNa mahattvanA saMdarbhagraMtho banyA che. upA. yazovijayajInA graMthono prabhAva achato nathI raheto. pUjyazrIe kRSNanagara-bhAvanagaramAM cAturmAsanI sthiratA mahesANA jillAmAM gAMbhu gAmathI pAMca kilomITarane daramyAna upAdhyAya yazovijayajI vize ApelI pravacanazreNI aMtare AveluM kanoDuM gAma upAdhyAya yazovijayajInA janmasthaLa pAchaLathI "zAMtisaurabha'mAM lekhamALA rUpe ane 'yazojIvana tarIke lagabhaga vIsarAI javA AveluM. A pavitra bhUmimAM saM. pravacanamALA' nAmaka graMtharUpe prakAzita thaI che. upA. 2048 (I. 1992)mAM zrI yazovijayajI mahArAjanI pavitra yazovijayajI mahArAjanA svargArohaNanI trizatAbdI nimitte smRtimAM be divasano bhavya kAryakrama teozrInI nizrAmAM parisaMvAda, pravacanazreNI ane svAdhyAyagraMthanA Ayojana-prakAzana yojAyo. tyAM upAdhyAyajInuM eka smAraka paNa UbhuM karavAmAM uparAMta emaNe "zrutAMjali' vizeSAMkanuM saMpAdana ane AvyuM. e rIte kanoDA gAmane have navajIvana prApta thayuM che ane yazovandanA" pustakamAM upAdhyAyajInuM saMkSipta cAritrAlekhana karyuM. te "thazobhUmi' tarIke navaprasthApita banyuM che. atyAre paNa upAdhyAyajInI gujarAtI kAvyaracanAonA graMtha parisaMvAdo ane pravacanamALA gurjara sAhityasaMgraha'nA punaravatAranuM kAma emaNe hAtha dharyuM che. saM. 2055nuM varSa e zAsanasamrATa AcAryazrI vijaya'upAdhyAya yazovijayajI : vyaktitva ane vAma', nemisUrIzvarajInA svargArohaNanI ardhazatAbdInuM varSa hatuM. e akabara-pratibodhaka mahAna jainAcArya zrI hIravijayasUri' tathA nimitte A. zrI hemacaMdrasUrijI ane A. zrI pradyumnasUrijIe 'paMDita vIravijayajI' vizenA vidvattAsabhara parisaMvAdo muMbaInI AMbAvADI jaina upAzraya khAte saLaMga ATha divasa (kArataka vada zrI mahAvIra jaina vidyAlaya jevI saMsthAe AcAryazrI pa-thI 12/8 thI 15 nave. 1998) zAsanasamrATazrInA pradyumnasUrijInI nizrAmAM yojyA che. A parisaMvAdoe mahAna jIvananAM vividha pAsAMo vize ATha pravacano ApyAM. A. sAdhubhagavaMtonA abhyAsamAM eka navuM parimANa umeryuM che. pUjya pradyumnasUrijIe A pravacanazreNImAM nijI dRSTikoNathI mahArAjazrI jyAM cAturmAsa birAjamAna hoya te sthaLoe A zAsanasamrATazrInA jIvananuM je punarmUlyAMkana karI ApyuM te samagra parisaMvAdo yojAyA hoI A traNeya parisaMvAdo anukrame saMghanI eka aitihAsika ghaTanA gaNI zakAya. A pravacanazreNI Jain Education Intemational
Page #442
--------------------------------------------------------------------------
________________ 426 caturvidha saMgha eTalI to lokapriya banI ke amadAvAda zaheravistAranA paMDita rUpavijayajI mahArAja racita 45 AgamanI moTI pAMjarApoLanA upAzraya khAte tyAMnA sthAnika saMghonA AgrahathI pUjA pratye emanA manamAM evI apAra prIti che ke pote jyAM pUjya mahArAjazrIne samrATazrI vize bIjI pravacanazreNInuM paNa cAturmAsa-sthiratA karI hoya tyAM te pUjA ThAThamAThathI Ayojana karavuM paDyuM. saMgItabaddha rIte pUrA hRdayollAsathI bhaNAvavAnuM Ayojana teo pUjya mahArAjazrIno saM. 2055no cAturmAsa operA kare che. sosAyaTI khAte hato. e saMghanA yajamAnapade pUjya AcAryazrI lekhana-saMpAdana-saMzodhana vijayanemisUrIzvarajI mahArAjanA nirvANa-ardhazatAbdI A. zrI vijayapradyumnasUrijInAM lekhana-saMpAdanamahotsavanI ujavaNI atyaMta bhavya rIte karavAmAM AvI. enA pravacananAM ghaNAM pustako pragaTa thayAM che. uparAMta aneka jaina eka bhAga rUpe "zAsanasamrA pravacanamALA' graMthanuM vimocana darzana-sAhityanAM pustakonAM UmaLakAbharyo AvakAra-vacano/ gujarAta rAjyanA tatkAlIna rAjyapAla zrI suMdarasiMha bhaMDArInA prAstAviko lakhI ApIne aneka kalamone emaNe e dizAmAM haste karavAmAM AvyuM. preraNA ane protsAhana pUrAM pADyAM che. sAhitya-kalAmAM rasaruci DaoN. harivallabha bhAyANI ane prA. jayaMta koThArI jevA tAjetaramAMja (saM. 2059) nizA poLa, amadAvAdamAM vidvAno pratye temaNe kevaLa AdarabhAva ja nahIM, AtmIya bhAva Avela zrI jagavallabha pArzvanAtha prabhunA derAsaranI pratiSThAne paNa jALavyo che. cAturmAsa daramyAna A. pradyumnasUrijInI cAraso varSa pUrAM thatAM hoI enI catuH zatAbdInI ujavaNI A. zrI hemacaMdrasUrijI mahArAja ane A. zrI pradyumnasUrijI parisaMvAdanuM Ayojana karavAmAM AvyuM hatuM, jemAM e bannemahArAjanI nizrAmAM viziSTa rIte thaI, sAthe sAthe teozrInI vidvAnone mATe eka-eka divasa phALavIne emanA bhASApreraNAthI "jagavallabha jagamAM tuM jAgato' nAme eka pustikA paNa sAhityika pradAnane mUlavatA nibaMdho abhyAsIo dvArA rajU prakAzita karavAmAM AvI, jemAM A samagra derAsaranI karAyA hatA. pAchaLathI A nibaMdhone samAvatuM vidyAparva' nAmaka jinapratimAo, emanuM mUrtividhAna, maMdiranI kASThakalA ane pustaka prakAzita karavAmAM AvyuM. bhitticitrono sacitra paricaya karAvAyo che. prabhAvaka vyaktitva : prasiddha citrakAra zrI sI. narene pUjya AcAryazrInA - pUjya mahArAjazrI vividha bhASA-sAhityanA vAcana pratye prAsaMgika sahavAsa daramyAna sAMbhaLelA kathAnakane AdhAre vizALa utkaTa prIti dharAve che. kAvyamImAMsA, chaMdovidhAna, kadanAM be citro taiyAra karyA. (1) siddhahema vyAkaraNanI zilpa sthApatya, mUrtividhAnathI mAMDIne vanaspati, auSadha ane zobhAyAtrA, (2) zrI hemacaMdrAcAryanI dhyAnamagnatA ane emane ArogyazAstranA vaividhyapUrNa viSayo paratve emanAM rasaruci ane vaMdana karatA kumApALa rAjA. A baMne citronA vimocanano eka jijJAsA tIvra ane niHsIma che. emanI vANImAM saMskRta-prAkRta bhavya samAraMbha devakInaMdana jaina upAzraya khAte saM. 2058mAM sAhityanI suvAsa phore che. suMdara kavitA ane suMdara gadyanA teo pUjya AcAryazrInA cAturmAsa daramyAna yojAyo. A samAraMbha cAhaka che. sAhityika sAmayikomAM pragaTa thayelA emanA keTalAka e jinazAsananA eka UjaLA itihAsane vadhAvavAno mahAmUlo lekho lalita nibaMdhanA suMdara namUnA jevA che. evI racanAomAM avasara banI rahyo. vihAra daramyAna thayeluM prakRtidarzana, enI viziSTa anubhUti ane uparanA bane prasaMgo pUjya AcAryazrInI kalArucinAM emAMthI phUrita thatuM ciMtana emanI kAvyAtmaka bAnImAM nIkharI dRSTAMto pUrAM pADe che. UThe che. samAsakhacita kaThina varNaracanAvALA saMskRta zloko jaMgama pAThazALA' : keTalAMka varSothI suratathI prakAzita thatuM teo asmalitapaNe kaMThastha bolI zake che ane kahevAnuM mana thAya pAThazALA' sAmayika sAce ja jIvanaghaDatara mATenI pUjya ke uccArazuddhi to emanI ja. AcAryazrInI jaMgama pAThazALA banI rahyuM che. zeTha zrI zreNika- AcAryazrI pradyumnasUrijInA vyaktitvamAM guNAnurAgitA, bhAIe eka sabhAmAM kaheluM ke "pUjya mahArAjazrInuM "pAThazALA' saraLatA, namratA ane pAradarzitA che. emanI mukhamudrAnI jevuM hAthamAM Ave che ke eka ja beThake vAMcI jAuM chuM." prasannatA ane namra hRdayanI mAdhuryanI chAlaka ApaNAM haiyAMne Jain Education Intemational
Page #443
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 420 bhIMjavI jAya che. emano satsaMga ane sAnidhya sadeva sukhakara sIdhI dekharekha nIce hAla jaMbadvIpanuM virATa nirmANakArya cAlI ane zAtAdAyaka banI rahe che. rahyuM che. pUjyazrInuM vatana dharmanagarI chANI, pitAnuM nAma pUjyazrInA varada haste zAsanaprabhAvaka kAryo thatAM rahe e zAMtilAla choTAlAla ane mAtAnuM nAma maMgubahena. teozrInuM ja abhyarthanA. zAsananA A tejasvI tArakane koTi koTi vaMdanA! saMsArI nAma aruNabhAI. mAtApitA ane kuTuMbanA dhArmika (lekhana-saMkalana : prA. kAntibhAI bI. zAha) saMskAro vacce UcharelA aruNabhAIe mahesANAnI jaina pAThazALAmAM sAro evo dhArmika abhyAsa karyo. kuTuMbamAMthI saujanya : guNaguNAnurAgI suzrAvako taraphathI pacAseka vyaktioe dIkSA aMgIkAra karelI. temAM aruNabhAIne samartha vyAkhyAnakAra ane sAhityakAra, paNa vairAgyano raMga lAge emAM zI navAI! emAM pU. parama zAsanaprabhAvaka upAdhyAyazrI dharmasAgarajI mahArAjanuM apAra vAtsalya umerAyuM. pa.pU. A.zrI azokasAgarasUrijI ma. saM. 2017nA vaizAkha suda 14ne zubha dine AbumAM vimalavasatinA raMgamaMDapamAM pU. paM. zrI bhadraMkaravijayajI mahArAjanI preraka nizrAmAM dIkSA-mahotsava ujavAyo ane pU. tasmai zrI gurave namaH paM. zrI abhayasAgarajI mahArAjanA paTTaziSya tarIke munizrI azokasAgarajI mahArAja banyA. bALaka samAna nirdoSatA, namratA ane prasannatAnA guNo dharAvatA munirAja gurubhaktimAM agragAmI rahyA. mahArASTra, madhyapradeza, rAjasthAna, mevADa, gujarAta, bihAra, pazcima baMgALa Adi prAMtomAM vicarIne anekavidha prabhAvanAo karI vIseka jeTalA cha'rIpAlita saMgho kADhyA, jemAM nAgezvaranA sAta saMgho kADhyA. suratathI sametazikharano 140 divasano cha'rIpAlita yAtrA saMgha adbhuta prabhAvanApUrvaka pUjyazrInI zubha nizrAmAM nIkaLyo hato. pUjyazrI hastaka vIzeka dIkSAo thaI. saM. 2036mAM nAgezvaranI derIonI pratiSThA karAvI. ujjaina ane ratalAmanA jaina saMghomAM ekatA karAvI. ekatAnA himAyatI tarIke pUjyazrI comera jANItA thayA. pU. A. zrI revatasAgarasUrijI mahArAjanI AcAryapadavI pU. paM. zrI azokasAgarajI mahArAjanA hAthe thaI. pU. zrI mahAyazasAgarajI mahArAjanI paMnyAsa padavI tathA potAnA laghubaMdhu ane ziSya pU. zrI jinacaMdrasAgarajI ma. tathA pU. paM. zrI hemacaMda sAgarajI ma.ne jaina zAsananA gaganagokhe camakatA paMcatArako 1 - AcArya padavI paNa teozrInA hAthe thaI. (1) pU.AgamoddhAraka A. zrI AnaMdasAgarasUrIzvarajI ma.sA. pUjyazrI zAstronA UMDA abhyAsI che. pUjyazrInI (2) pa.pU.A. zrI caMdrasAgarasUrIzvarajI ma. sA. (3) mahopAdhyAya vihArayAtrAmAM kaDakaDatI ThaMDI hoya ke asahya garamI hoya, zrI dharmasAgarajI ma.sA. (4) pU.paM.zrI abhayasAgarajI ma.sA. (5) 5.pUA.zrI azokasAgarasUrIzvarajI ma. sA. gocarInI muzkelI hoya ke zarIranI bimArI hoya, paNa pUjyapAda zrI sAgarAnaMdasUrijI samudAyamAM mokharAnuM AyaMbila, upavAsa ke bIjI tapazcaryAo cAlatI ja hoya. teozrIe jIvanabhara besaNAMthI ochI tapazcaryA karI nathI. jaina sthAna dharAvatA suvihita ziromaNi, parama yogI, AgamavizArada pU. paMnyAsapravara zrI abhayasAgarajI mahArAjanA vinaya dharmanI vijayapatAkA jainetaromAM paNa phelAvavA teozrIe ziSya pU. azokasAgarajI mahArAja che, jemanA mArgadarzana ane kesariyAjI tIrthamAM AdivAsI prajA mATe eka chAtrAlaya sthApyuM Jain Education Intemational
Page #444
--------------------------------------------------------------------------
________________ 428 caturvidha saMgha che. prANapyArA gurudevazrI abhayasAgarajI mahArAja sAthe rahIne temanI janma tArIkha 1-6-1948 che. temaNe zALAno abhyAsa pAlitANA zatruMjaya taLeTImAM AkAra laI rahela jaMbUDhIpanI chANI gAme karyo hato ane agiyAra varSanI nAnI vaye pitAvizALa yojanAne AkharI opa ApavAmAM satata sakriya rahyA putra baMnee surata mukAme zrI mohanalAlajI upAzrayamAM saMvata che. saM. 2048nuM cAturmAsa pAlitANAmAM karyuM hatuM. A 2017mAM vaizAkha suda AThamanA divase dIkSA lIdhI hatI ane cAturmAsa daramyAna upadhAnatapanI maMgala ArAdhanAmAM pUjyazrIno pU. AcArya zrI cidAnaMda sUrIzvarajInA ziSya jAhera thayA. bhAva to juo! 700 ArAdhakonI saMkhyA! tamAma rekorDa toDI sarata makAme zrI mohanalAlajI upAzrayamAM teonI nAkhe tevI uchAmaNI ane Avaka thaI. zrI jaMbUdvIpanuM vizALa paMnyAsa padavI 2047mAM phAgaNa suda 13nA roja thaI hatI. nirmANakArya yazasvI rIte pUrNa thayuM. temAM teozrI potAnA pU. gurudevanI kRpA samaje che. saM. 2047nuM cAturmAsa kalakattA pUjyazrIe AcArya padavInI sAthe sAthe rAjasthAna, keniMga sTrITamAM paNa evuM ja zAsanaprabhAvaka banI rahyuM hatuM. gujarAta, mahArASTra, saurASTra ane bIjAM aneka zaheromAM bhavya cAturmAsa karI jaina zAsananAM anekavidha kAryo pUrNa karyA che. pUjyazrI samartha sAhityakAra paNa che. 30 varSanA dIkSAparyAyamAM aneka pustako pragaTa karyA che. saraLa ane - pUjyazrInI AcArya padavI saM. 2013mAM vaizAkha suda hRdayaMgama vANImAM vyAkhyAno ApIne bhAvikone bhAvabhInAM- trIjanA roja vaDodarA mukAme pArasa jaina TrasTanA upakrame thaI bhaktibhInAM karavAnI ajaba kuzaLatA dharAvatA pUjyazrIe hatI. hAlamAM pUjya zrI kIrti prakAzana maMdiranA upakrame aneka sAdharmikone yathAzakti preraNA, poSaNa ane protsAhana pUruM pADyuM pustakonuM saMpAdana karI rahyA che. che. pUjyazrI namaskAra mahAmaMtranA ajoDa ArAdhaka che. svastha kIrtiprakAzana maMdiranA upakrame lagabhaga 25 pustakonuM ciMtaka che. kaTokaTInI paLomAM zAMta ane svastha citte ukela prakAzana karAvyuM che. hAlamAM sva. pU. A. zrI cidAnaMdasUrI zoghanArA sAdhu-puruSa che. evA samartha sAhityasarjaka, parama saMpAdita prAcIna pustakonuM saMpAdana cAlI rahyuM che. zAsanaprabhAvaka, sumadhura vyAkhyAtA pU. AcAryazrInA varada haste hAlamAM pAlitANA 2060 cAturmAsa ArAdhanA saMgha vadhune vadhu zAsanaprabhAvaka sevA thatI raho e ja zubhakAmanA sAthe sAthe temanA ziSyaratna madhurakaMThI dharmaghoSamaNi tathA bALamunizrI pUjyazrInAM caraNAraviMdamAM bhAvabhInI vaMdanA! caMdrakIrtisUrijI tathA ugra tapasvI-hemakIrtimunijI ma. Adi pUjyazrInI nizrAmAM nIkaLelA tAraMgA saMghamAM 1200 ThANA sAthe suMdara ArAdhanA karAvI rahyA che. mANaso hatA ane sAta divasanuM Ayojana hatuM. 2010mAM 27 ekaDAdharmazALAmAM DoMbIvalInI be pAlitANA jaMbudvIpa sthaLe aneka vizALa Ayojano bahenonI vaDI dIkSA svasamudAyamAM ApI hatI. teozrInAM nAma vistAra pAmI rahyAM che. vizvamAM kyAMya na hoya tevuM ramatagamatanuM dIvyadarzana tathA judarzanAzrIjI rAkhavAmAM Avela. hAlamAM udyAna uparAMta aDhI karoDanA kharce brahmAMDadarzananA eka teozrI sAthe pU. vaDIla sAdhvIjI aruNaprabhAzrIjI tathA AyojanamAM paNa pUjyazrI rasa laI rahyA che. uparAMta maMdasora, jinarakSikAzrIjI tathA AtmarakSAzrIjI ma. tathA pU. sA. zrI nAgezvara, mAMDavagaDha, brAmaNavADA, ujjaina, mANibhadra tIrtha vagere premalatAzrIjInA ziSyA hemaratnAzrIjI ma. tathA muktiratnAzrIjI sthaLomAM paNa pUjyazrInuM mArgadarzana che. tathA tapasvInI pU. sA. mayUraratnAzrIjI ma. Adi ThANA ATha saujanya : vasaMtAbahena sumanabhAI amRtalAla saMghavI sAthe khUba ja yazasvI cAturmAsa cAlI rahyuM che. upadhAna parivAra mAlaNavALA, hAla surata karAvavAnuM paNa Ayojana che. aneka jainagraMthonA saMpAdaka, zAsanaprabhAvaka baMdhubelaDI pa.pU. A. zrI kIrtisenasUrijI ma.sA. pU. A.zrI jinacaMdrasAgarasUrIzvarajI ma. AcArya zrI kIrtisena sUrIzvarajI mahArAjano janma pU. A. zrI hemacaMdrasAgarasUrIzvarajI ma. samiyAlA vaDodarA gujarAtamAM thayela che. temanA pitAnuM nAma pavitratA-pratibhA-prabhAvakatAnA virala saMgama samA cimanalAla mohanalAla zAha tema ja mAtAnuM nAma revAbahena jIvana-tIrthanuM pAvana darzana.
Page #445
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 429 e nAme zrI gurave -tema mArA vartamAnamAM paNa A zramaNa-paraMparA potAnA pUrvajonI paraMparAne jAgarukapaNe sAcavI ane sajAvI rahI che. vartamAnamAM jainasaMghonI pavitra-puNyazALI ane prabhAvaka pramukha pratibhAomAM jeozrInuM nAma acUkapaNe AdarapUrvaka sahasA levAI jAya evA che baMdhu-belaDI pU. A. zrI jinacaMdrasAgarasUrIzvarajI ma. tathA pU. A. zrI hemacaMdrasAgarajI ma. jIvana teja-lakIranuM zabda citra......... madhya gujarAtanA vaDodarA jillAnA chANI gAme jaina saMghane aneka zramaNa-zramaNI ratnonI bheTa dharI che. ghare-gharethI saMyama svIkAranA AtmAothI "chANI-dIkSAnI khANI'rUpe prasiddha che. A chANImAM pitA zrI zAMtilAla choTAlAla zAha tathA mAtA maMgubahenanI ratnakukSithI pAMca putra-traNa putrIoe janama lIdho. mAtAnA hAlaraDAmAM ja saMyama koDane jagavatA bhAvo pragaTI rahyA hatA jethI parivAramAMthI pAMca saMtAnoe saMyama svIkAra karyo che. kulle ATha puNyAtmAo vIradharmanI saMyamacaryA ArAdhI rahyA che. - parivAramAM sauthI nAnA be putra jayakAnta ane harSakAnta bAlyakALathI ja eka-bIjAnA baMdhupremathI baMdhAyA hatA. baMne baMdhu badhuM ja kArya sAthe ja karatA. emanuM zaizava sattva ane saMskArathI zobhatuM hatuM. suzrAvaka zAMtilAle gharaAMgaNe zAsana subhaTa upAdhyAya zrI dharmasAgarajI ma.ne padharAvI bhavya mahotsava Ayojyo. pUjyazrInA varadhaste saM. 2020nA vai. su. 10nA divase jayakAnta uMmara varSa 12, harSakAnta uMmara varSa 10 saMyamadharma svIkAryo. pa. pU. gurudevazrI abhayasAgarajI ma.nA ziSya tarIke ghoSita thayA. tyArabAda vaDI dIkSAnA avasare potAnA vaDIlabaMdhu azokasAgara ma.nA ziSya rUpe jAhera thayA. tyArathI ja rAma-lakSmaNa jevI A joDI samagra saMyamajIvana eka thaIne sAdhatI rahe che. Agama-vizArada, navakAraniSTha, bhUgoLa-khagoLaniSNAMta pU. paM. zrI abhayasAgarajI ma.nA sAMnidhyamAM jainadharmanI mULabhUta zikSA grahaNa karI apAra kRpA hAMsala karI. ujjavaLa bhAvi jIvananA mULiyAM UMDA karI lIdhAM hatAM. pU. A. zrI jinacandrasAgara sUri ma. saMskRta-prAkRtavyAkaraNajInAgama zAstrono sucAru abhyAsa-ArAdhanA sAthe uttamottama saMyojaka paNa che. jaina saMghanA koIpaNa anuSThAnane saphaLa ane saMgIna banAvavAnI kSamatA dAda mAMge tevI che. (1) pU. paM. zrI abhayasAgarajI ma.sA. (2) pa.pU.A. zrI jinacaMdrasAgarasUrIzvarajI ma.sA. (3) pa.pU A zrI hemacandrasAgarasUrIzvarajI ma.sA. bhAratIya saMskRtinA tamAma dharmo haMmezAM AtmAne kendramAM rAkhIne prajAjIvanane doratA rahyA che. Ajeya bhArata adhyAtma jagatamAM eka AgavI ane alaukika pratibhA laI vizvane hitamArga cIMdhI rahyuM che. bhAratanI arthasamRddhi bhale 70 kaSikSetra para UcharatI haze, paNa bhAratanI maitrImUlaka dharma samRddhi to 100% saMto-zramaNa saMgho para ja UcharI rahI che ane raheze. bhAratanI raMkathI laI tavaMgara sudhInI prajAmAM AcAra-niSThatA e saMtone ja AbhArI che. jJAnasaMpannatA jIvananI chAyAnI jema jaLavAI rahI che. temAMya guNaniSTha-anekAntamayaaparigrahamaya-ahiMsAmaya jaina darzane bhAratIya saMskRtine je teja ane varcasva bakyuM che. samasta prajAtaMtra jANe che, mAne che ane pUje che. jaina zAsananI A prANavAna paraMparAmAM A aMtima tIrthaMkara prabhu mahAvIra prabhue sthApelA tIrthasvarUpa zrI saMghamAM zramaNonuM prAdhAnya rahyuM che. itihAsa AvA keTalA zramaNo-yugaprabhAvaka AcAryonI sAkSI laI beThelo che. Jain Education Intemational
Page #446
--------------------------------------------------------------------------
________________ 430 caturvidha saMgha vizeSataH mA zAradAnI bheTa rUpe teozrInA kaMThamAM abhiyAnamAM paNa sakriya rasa dAkhavI saphaLatA meLavI hatI. kAmaNa che. sUronI mIThAzamAM evI kaziza che ke emanA jaina-zAsana sAme AvelI Akasmika ApattimAM teo hRdayabhInAM stavano, sajhAyo zrotAjanone bhakti ane hiMmata ane AgavI sUjhabUjhathI AgaLa paDatI bhUmikAo vairAgyanA rasamAM magna banAvI de che. zvetAmbara sAdhusamAjamAM bhajavI jANe che. khAsa karIne sameta zikharajI upara gerakAnUnI teo zreSTha saMgItajJa tarIke oLakhAya che. sAthosAtha saMgIta ane anadhikAra ceSTA karI digambaroe azAMti UbhI karI hatI bhakti-adhyAtmamagna pU. A. zrI ziSyasamudAyanA yogakSemane te vakhate kalakattAthI ugra vihAra karI zikharajI pahoMcI bhAratamAM kuzaLatAthI pAra pADe che. saMyama svAdhyAyamAM ziSyone preraNA ane tathA tyAM sthAnika yuvako-agraNIomAM virodhanuM vAtAvaraNa UbhuM vAtsalyathI sthira karatA rahe che. karI tIrtharakSAnA prayatno AdaryA hatA. ekAda varSa pachI bihAra pU. A.zrI hemacaMdrasAgarajI sUrijI ma.no jJAnavaibhava, sarakAre oDinasahArA digambara jaina samAjane anaitika lAbha pravacanavaibhava, saMyamavaibhava ane lekhana vaibhava Agavo che. ApavAnI tajavIja karI tyAre pU. gacchAdhipati sUryodayasAgara gurudeva zrI tathA mUrdhanya paMDito pAse teozrIe tanmaya thaI sUrIzvarajI ma. pU. paM. zrI caMdrazekharavijaya ma. agraNI zreNikaAgama-nyAya-sAhitya jevA viSayonuM talasparzI adhyayana karyuM bhAI. kasturabhAI, kumArapAlabhAI vI. zAha jevA agraNIonA che. hindI-gujarAtI bhASA upara zreSTha prabhutva dharAve che. AgrahathI amadAvAda AMbAvADI khAte cAturmAsa karI teozrInA saraLa, sugama, sacoTa 20 jeTalAM pustako Aje tIrtharakSAnI javAbadArI supere bajAvI hatI. relI-sabhA tathA jaina-janatAmAM rasapUrvaka vaMcAI rahyAM che. navakAra mahAmaMtra varNana teozrInA jozIlA ane prabhAvaka pravacanathI tIrtharakSA phaMDa mATe ane vairAgyabharyA pravacano temanA pravacananI AgavI khAsiyata mAtra eka ja kalAkamAM ro kilo sonuM bhAvikoe dharI dIdhuM hatuM. che. jApa-sAdhanAmAM teo acchA mAhira che. be varSa tapa tathA pU. AgamoddhAraka AcAryadeva zrI sAgarAnaMdasUrIzvarajI 76 AyaMbilanI oLInI ArAdhanAthI tapasvI paNa che. saMpa, ma.nI dIkSAzatAbdInA upalakSamAM 250 varSanA itihAsamAM sarva samanvaya ane samAdhAna mATe paNa paNa pUjyazrI koThAsUjha dharAve prathamavAra suratathI sametazikharajIno cha'rIpAlita saMgha kaparI che. Thera-Thera paDelI parivAra-samAja-saMghanI tirADone bhUMsavAnuM sthitimAM paNa 700 yAtriko, 140 sAdhu-sAdhvI sAthe 2200 bhagIratha kArya karatA rahe che. ki.mI.no vihAra karI itihAsa khaDo karyo hato. Atma-zuddhi ane puNya samRddhinI lAyakAta para pU. paM. madhyapradezamAM keTalAMya nAnAM-moTAM gAmaDAM, nagarozrI abhayasAgarajI ma.nA varad haste cANasmA mukAme gaNi tIrthomAM teozrInI preraNAthI maMdira-jIrNoddhAra tathA upAzrayonuM padavI pradAna karavAmAM AvI. gacchA. pU. A. zrI sUryodayasAgara " nirmANa thavA pAmyuM che. indora, surata, bolayA, karajaNa, pUnA, sUrIzvarajI ma.nA haste IndoramAM paMnyAsa padavI enAyata thaI muMbaI-nAgezvara jevAM aneka nagaromAM jinamaMdiromAM pratiSThA tathA pU. gacchAdhipatizrInI tathA pU. A. azokasAgara tathA aMjanazalAkA mahotsava teozrInI nizrAmAM akathya sUrIzvarajI ma.nI anujJAthI surata mukAme bhavya AcArya padavI zrI saMghe arpI hatI. - saphaLatAthI pAra pADe che. sAdhu-sAdhvI vaiyAvacca tathA sAdharmika bhakti mATe paNa teozrInI preraNAthI zAsanapremI zrAvako tathA baMdhubelaDI' tarIke prasiddha A baMdhuyugale gurukRpAnA udAra dAnavIra zreSThIo mana mUkI sahayoga Ape che. panotA baLe dharma ane saMskRtinI surakSA-sevA mATe satata jAgarUka ane sakriya hoya che. jyAM jyAM cAturmAsa ke vadhu samaya sthiratA kare che tyAM bALakomAM, yuvAnomAM saMghamAM jaina-dharmanI maulikatA, kalakattAthI gujarAta bhaNI pAchAM vaLatAM 15,000 thI naitika mUlyo, mAnavajanmanI uttamatA Adi viSayone laIne vadhu mAMsAhArI janatAne pravacano-satsaMga dvArA mAMsa-madirA dharmamAM udyama ane utsAhano prANasaMcAra kare che. saMskAra-ghaDatara pAnatyAganA zapatha apAvyA che. jIvarakSA premI gItAbahenanI pravacanamALAothI mAlavAnA yuvAnomAM saMskRti, prIti zAsanahatyA prakaraNa samaye gujarAtamAM govaMza hatyA pratibaMdhano TharAva bhakti jagAvI che. tattvArtha sUtro paranI vivArIya pravacanamALA pAsa karAvavAmAM prazaMsanIya bhUmikA bhajavI hatI. samagra tattvajijJAsu vargamAM khUba ja samAdaraNIya banI che. surata, gujarAtamAM paryuSaNa daramyAna katalakhAnAM baMdha rAkhavAnA muMbaI, bhAvanagara, kalakattA, indora jevAM nagaromAM jainadharmanI Jain Education Intemational
Page #447
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 431 pAThazALA sthApI che, je Aje paNa dhamadhamI rahI che. dareka umeryuM che. A vAcanA-dora pAlitANAthI zarU thayo pUnA, cAturmAsa dharmapravRttithI dhabakatAM hoya che. muMbaImAM ora ujvaLa thayo. vaLI A AgamavAcanAomAM muMbaInA dhanADhya dAnavIra zrI mahendrabhAI abhecaMda vidvAna AcAyo munivarone AmaMtrI sAMpradAyika udAratA dAkhavI jhaverIno aitihAsika dIkSAmahotsava ujavAyo te prasaMge che. enuM anukaraNa aneka udAra-muni samudAye karyuM che. AnAthI jIvadayA tathA upA. zrI yazovijayajI jaina saMskRta pAThazALA | jinazAsananAM maulika vaijJAnika tathyothI bharapUra tattvanA mATe jaMgI rakama paNa gaNatarInI paLomAM samarpita karI hatI. abhyAsanI tarasa UThI che. uttara gujarAtanA kaMboI gAma tathA indoranA be pUrA parivAro | (4) sthApatya ane sAhitya e saMskRtinI dharohara che. teozrInI vairAgyamaya vANIthI ThAThamAThatyAgadharma aMgIkArI jaina zAsana pAse bane amUlya prAcIna mUDI Aje paNa sAdhaka jIvana jIvI rahyAM che. jaLavAIne paDI che. sarjanakSetre bIjAM keTalAMya sAhitya ane jaina dharmanA sanAtana mahAmatra navakAranA sAdhanAkSetramAM sthApatyo vartamAnane ajavALI rahyAM che. emAM jaina AgavI siddhi ane anubhUti dharAvatA pU. paM. zrI abhaya AryatIrtha ayodhyApuramu pUjya baMdhubelaDI AcAryazrInI sAgarajI ma.nI keLavaNI thakI kRpApAtratAne varelA A be preraNA ane mArgadarzanathI nirmANAdhIna che. bhAratIya ziSyoe teozrInA AdhyAtmika-vArasAne sAcavyo-jALavyo saMskRtinA prathama tIrthakara zrI RSabhadevanI 23 phUTa ekamAtra ja nathI, pUrabahAramAM pasAryo paNa che. navakAra mahAmaMtranA vizALa pratimA dharAvatuM A alaukika tIrtha bhAratamAM ja nimittane laIne lokajAgRti-AnsarajAgRti vizvazAMti nahIM vizvamAM itihAsa-kaLA ane zraddhA mATe prakhyAta thaI AtmasamAdhinI nema laI samUha jApa-cetanAnuM abhiyAna laI rahyuM che. jApa-vaNajhArA sarvatra sAmUhika-cetanA jagAvI rahyA che. A bhavya ane jAjaramAna saMkula Ama to pAlitANA kalakattAmAM 9 lAkha navakAranA sAmUhika jApathI zarUAta karI jebUdvIpa nAmanA saMkulamAM ja avatarita thavAnuM hatuM kema ke e pAlitANAmAM 68 lAkhano sAmUhika jApa, suratamAM 9 karoDano potAnA paramatAraka pUjya paM. gurudevazrInuM karmakSetra hatuM ane jyAM jApa, amadAvAdamAM 27 karoDa jApanAM karelAM comAsAmAM mahA potAnuM paNa yogadAna supramANamAM devAyuM hatuM, paraMtu saMyogananI abhiyAnane muMbaImAM jabaradasta pratibhAva sAMpaDyo. govAliyA viparItatA UbhI thatAM e ahIM sAkAra-svarUpa pAmyuM. TaeNkamAM 68 karoDanI saMkhyAmAM navakArano samUhajApa, bhAyakhalAmAM saMvata 2059, I.sa. 2003mAM A tIrthano 9i9,99,999 no samUha jApa, pUnAmAM 108 karoDano aMjanazalAkA pratiSThA mahotsava (18 divasano) gItArtha zreSTha aitihAsika jApa mahArASTramAM ja nahIM, samagra mantrapremI pU. gacchAdhipati zrI sUryodaya sAgarajI ma.nA paramaprabhAvaka sAdhakomAM haju guMjI rahyo che. A abhiyAna vadhu saghana sAMnidhyamAM UjavAyo che. bhIDa vacce gujarAta AkhAmAM gAjyo banAvavA muMbaI mATuMgAmAM 68 lAkha navakAra-Alekhana- hato. aitihAsika rathayAtrA tathA AsapAsa gAmonI bhojanaabhiyAna karI muMbaIgarAone mahAmatraMnuM eka vizvamAM prasAdI sAthe A tIrtha sahanuM AsthA kendra banyuM che. varSe adabhUta AMdolana jagAvyuM che. AnA thakI A vizva dharAne 2000thI vadhu sAdhu-sAdhvI bhagavaMto ane aDhI lAkhathI vadhu samUha jApathI sAmAjika ekatA ane vizvabaMdhutvanI aNamola - yAtriko tIrthayAtrAe Ave che. bheTa AcAryazrIe niHsvArthabhAve dharI che. have navakArano sUpa bIjuM paNa eka sthApatya karajaNa-miyAgAmanAM ane dhyAna-maMdira banAvavAnI saMkalpanA paNa thoDA samayamAM traNa maMdirone eka prAcIna tIrthane kalAtmaka rUpa ApI sAphalyane varaze evI teozrInI mahecchA che. sumeru navakAra-tIrtha rUpa jagajAhera che. camatkArika dAdA (3) pravacanathI janatAmAM Agamika samajanI mUDI vAsupUjya Adi prAcIna jina bio Aje sahunA vadhAravAmAM mAhira pUjyazrIe pU. AgamoddhAraka AcAryadevazrI, AkarSaNapAtra che. sAgarAnaMdasUrIzvarajI ma.nI 50 mI svargatithi nimitte vizva AvAM bIjAM be nAnA prAcIna-arvAcIna tIrtha sthApatyo sAhityanI ajoDa saMpadA sama AgamonI paricayavAcanAno sarjAI rahyAM che. navatara prayoga karI zrI saMghanAM caraNe bahumUlya samayasara pAsuM Jain Education Intemational
Page #448
--------------------------------------------------------------------------
________________ 432 caturvidha saMgha pUjya baMdhubelaDI AcAryadevazrInI jIvanatavArIkha ciMtAne kAraNe karacalIthI zobhatuM kapALa ane kaMIka kahevAne pUjaya A. jinacaMdrasAgara sUri ma. pUjya A. zrI tatpara hoTha vaDe teo eka hajAra mANasonA ToLAmAM paNa alaga tarI Ave tevI dehayaSTi dharAve che. pravacanaprabhAvaka hemacandrasAgara sUri AcAryabhagavaMtanI vyAkhyAnasabhAno ThAThamATha joIne bhalabhalA janma : vi. saM. 2007, Aso suda 8, janma 3 cakravartIone paNa IrSyA AvI jAya tevo mAhola hoya che ane vi. saM. 2011. temanA pravacanamAM nAyagarAnA bhavya dhodhanI jema jinavANIno je janmasthaLa : chANI. janmasthaLa : chANI. madhura strAva thAya che, te sAMbhaLIne parama samAdhi ane tRptino vyAva. abhyAsa : dhoraNa 6. vyAvaabhyAsa : anubhava thayA vinA raheto nathI. vyAkhyAnavAcaspati AcAryadeva dhoraNa 6, zrImad vijaya rAmacandrasUrijI mahArAjAnI anupama sevA dvArA dIkSA vi. saM. 2020, vai. su. 10, chANI dIkSA vi. viziSTa puNyano baMdha karanAra A AcAryabhagavaMtane temanA dAdA saM. 2020, vai. su. 10, chANI. gurubhagavaMtano zAsanaprabhAvakatAno vAraso sAMgopAMga prApta thayo - dIkSAdAtA : mahopAdhyAya pU. dharmasAgarajI ma. tathA pU. che, tema lAgyA vinA rahetuM nathI. paM. zrI abhayasAgarajI ma. dIkSAdAtA : mahopAdhyAya pU. pravacanaprabhAvaka AcAryazrI vijaya kIrtiyazasUrijI dharmasAgarajI ma. tathA pU. paM. zrI abhayasAgarajI ma. mahArAjAnuM bAhya vyaktitva jeTaluM prabhAvazALI che, teTaluM ja vaDI dIkSA : vi. 2021, bhAga. suda 5, zivagaMja. saraLa ane pAradarzaka temanuM aMtaraMga vyaktitva che. zAsanarakSAnA vaDI dIkSA : vi. 2021, mAga. suda 5, zivagaMja. kAryomAM temanI vicAradhArA ane vANI atyaMta Akramaka ane te abhyAsa : vyAkaraNa, nyAya sAhitya, Agama prAkaraNikA dhAradAra gaNAya che, paNa jyAre parama upakArI paramAtmAnI graMtho. abhyAsa : vyAkaraNa, nyAyasAhitya, Agama prAkaraNika bhakti ke gurubhagavaMtonA upakAranI vAta Ave tyAre teo atyaMta graMtho. gaNi pada : vi. saM. 2042, ce. suda-5 cANasmA. bhAvanAzIla banI jAya che ane temanI AMkhanA eka khUNe gaNi pada : vi. saM. 2042, zai. suda-5 cANasmA. AMsunAM buMda tagatagI UThe che. pUjya AcArya bhagavaMta zAsana ane A paMnyAsa pada : vi. saM. 2049, mAga. suda-6 Indora, siddhAMtarakSAnI bAbatamAM vaja karatAM paNa kaThora che, to Azritone paMnyAsa pada : vi. saM. 2049, mAga. suda-6 indora. paramAtmazAsananA anupama padArthono rasAsvAda karAvI temanuM AcArya pada : vi. saM. 2053, mAga. suda-3 surata. Atmika kalyANa karavAnI bAbatamAM teo puSpa karatAM paNa vadhu AcArya pada : vi. saM. 2053, mAga. suda-3 surata. komaLa che. temanA virodhIo paNa e vAta vagara vivAde kabUla saujanyahRdaya zrI guNavaMtabhAI tathA zrI baTukabhAI (mATuMgA) karaze ke, AgamazAstronA agAdha jJAna ane zAstracusta muMbaI taraphathI prarUpaNAnI bAbatamAM AcAryazrI vijaya kIrtiyazasUrijI mahArAjane kyAreya paDakArI zakAya tema nathI. A kAraNe ja pravacanaprabhAvaka AcAryazrI bhAratabharanA jaina saMgho temanAM pAvanakArI pagalAM potAnA kSetramAM vijaya kIrtiyazasUrijI mahArAja karAvavA mATe haMmezAM Atura hoya che. tejasvI vyaktitva ane ojasvI vANInA pratApe AcAryazrI vijayakIrtiyazasUrijI mahArAjAe saMvata jainazAsananA eka mahAprabhAvaka banyA che. 2023mAM 14 varSanI navayuvAna vaye dIkSA aMgIkAra karI, paramAtmA zrI mahAvIradeve sthApelA vizvakalyANakara zrI tyArathI ja temane potAnA dAdAguru vyAkhyAnavAcaspati zrImad jinazAsananA mahAprabhAvaka AcArya bhagavaMta kharekhara kevA hoya, vijayarAmacandrasUrijI mahArAjAnI sevA ane sAnnidhyano apUrva tenI jo jhalaka prApta karavI hoya to eka vakhata AcArya vijaya lAbha prApta thayo hato. A sAthe saMyamasAdhanAnI bAbatamAM kIrtiyazasUrijI mahArAjAno paricaya avazya keLavavo joIe. saMsArI saMbaMdhe pitAzrI ane sAdhuparyAyanA guru vardhamAnataponidhi gahana ciMtanamAM garakAva thayelI moTI moTI akhila AMkho. AcAryabhagavaMtazrI vijaya guNayazasUrijI mahArAjAnuM satata tIvra buddhipratibhAnuM sucaka aNidAra nAka, jainazAsananI satata mArgadarzana paNa maLatuM rahyuM hatuM. gacchAdhipatizrI vijaya Jain Education Intemational
Page #449
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA. 433 rAmacandrasUrijI mahArAjAnI dareka nAnImoTI mAMdagImAM khaDe page upayoga teo zAstro ane siddhAMtonI rakSA mATe karI rahyA che, temanI sAme hAjara rahI, temanI tamAma prakAre sevA karavAno to jyotiSazAstranA jJAna dvArA teo aneka sAdhaka AtmAonI mahAmUlo lAbha munizrI kIrtiyazavijayajIne zarUAtathI ja mUMjhavaNo dUra karavAno puruSArtha karI rahyA che. Aje bAvana varSanI maLato rahyo che. A yugapuruSanA sAnnidhyamAM rahI temane sahaja vaye temaNe zAsanaprabhAvakatA ane siddhAMtarakSAnI bAbatamAM je rIte siddhAMtacustatA ane zAsanaprabhAvakatAnA pATho zIkhavA maLI siddhio hAMsala karI che, te jotAM AvanArA samayamAM gayA hatA ane pUjya gacchAdhipatizrInI aMtima mAMdagImAM jainazAsananA gaganamAM teo sUryanI jema chavAI jaze, tevI munizrI kIrtiyazavijayajIe je suzruSA karI ane aMtima bhaviSyavANI bhAkhyA vinA rahI zakAtuM nathI. pravacanaArAdhanA karAvI, te to guru-ziSyanA saMbaMdhonA itihAsanuM eka prabhAvakazrIjIe vyAkhyAnavAcaspatizrIjInI sevA akhaMDa 25 yAdagAra prakaraNa banI gayuM che. varSa sudhI karI, tene teo potAnA jIvananuM zreSTha bhAthuM gaNe che. AcAryadeva zrI vijaya kIrtiyazasUrijI mahArAjA jayAre teonA jIvanamAM vaLI eka e vizeSatA che ke, teo bAlyAvasthAmAM hatA, tyAre paNa temanI chApa eka jiddI ane avAranavAra AjathI 300 varSa pUrve thayelA mahopAdhyAyazrI tophAnI bALaka tarIkenI hatI. dIkSA aMgIkAra karyA pachI A yazovijayajI mahArAjAne potAnA jIvana ghaDavaiyA ane parokSa tophAnI svabhAvanuM rUpAMtara AtmasAdhanAnA jaMgamAM guru tarIke aMtaramanathI svIkAra kare che. teozrInI dIkSA ane parAkramIpaNAmAM thaI gayuM hatuM ane temano jiddI svabhAva zAstra padapradAna ityAdi dareka upalabdhi pitA muni guruvaryanI sAthosAtha tema ja siddhAMtonI rakSA bAbatamAM aDagatAmAM parivartita thaI prApta thaI che. gayo hato. A kAraNe ja siddhAMtarakSAnA aneka prasaMgomAM Aja sudhImAM AcAryazrInI nizrAmAM jIvadayAasAmAnya nIDaratA ane makkamatAnAM darzana temanAM vicAra, vANI anukaMpA-sAdhamika bhakti ane devadravya Adi aneka kSetromAM ane vartanamAM thayA vinA rahetAM nathI. siddhAMtarakSAnI bAbatamAM mAtabara rakama aneka sagRhastho dvArA vAparavAmAM AvI che, AcAryazrI vijaya kIrtiyazasUrijI mahArAjAnuM vyaktitva dudharSaNa jemAM AcAryazrIe upadeza mAtra eka ja Apyo hoya che. banI jAya che, to zAsanaprabhAvanAnA prasaMgomAM teo hajAronI vyaktigata koIne paNa preraNA karI nathI. medanInA hRdayane jItI lenArA haiyAnA hAra banI jAya che. aneka guNothI yukta pravacanaprabhAvakazrIjInAM lokonA dila jItIne temanA hRdaya siMhAsana upara rAja karavAnI caraNAraviMdamAM zatazaH vaMdanA. gurucAvI jANe temane potAnAM dAdAguru vijaya rAmacandrasUrijI pU. munizrI nirmaladarzanavijayajI ma.nI preraNAthI bhArolatIrtha. mahArAjA pAsethI prApta thaI che! A kAraNe ja temanI nivAsI harilAla devacaMda jhaverI parivAra-muMbaI-6 taraphathI pAvananizrAmAM zAsana prabhAvanA, siddhAMtarakSA ane tIrthoddhArAdi aneka aitihAsika prasaMgonI hAramALA jovA maLe che. yuvA hRdayasamrATa AcAryazrI vijaya kIrtiyazasUrijI mahArAjA sarvatomukhI pUjya AcAryadeva zrImad pratibhAnA svAmI che. eka bAju zAstrAbhyAsamAM gaju kADhI temaNe vijaya hemaratnasUrIzvarajI mahArAja glAna, vRddha, tapasvI vagere sAdhubhagavaMtonI vaiyAvacca bAbatamAM janma : vi.saM. 2007, 2. su.-10 bhAlaka (visanagara). paNa nAmanA kADhI che. eka bAju pravacanamAM prabhAvakatAnA prANa dIkSA : vi.saM. 2023, jeTha suda-5, borasada. * pUranArA A AcAryabhagavaMta bIjI bAju zAstronAM saMzodhana ane saMpAdanamAM paNa mazAlacInI bhUmikA nibhAvI rahyA che. Ayurveda, - vaDI dIkSA : vi.saM. 2023, a.su.-2, khaMbhAta. homiyopathI ane Adhunika cikitsA zAstranA UMDA jJAnano gaNi pada : vi.saM. 2045, aSADha suda-8, surata. upayoga aneka sAdhaka AtmAone teo samAdhi ApavA mATe - paMnyAsa pada : vi.saM. 2048, 2. su. 5, vilhoLI. kare che, to zilpazAstranA niSNAta kakSAnA jJAnano upayoga teo AcArya pada : vi.saM. 2053 ka.va. 9, amadAvAda, jinamaMdironA nirmANamAM ane tIrthonA uddhAramAM zAstrIya re mAtA-kaMcanabahena paTavA pitAtArAcaMda paTavA mArgadarzana ApavA mATe kare che. kAyadAzAstranA abhyAsano - saMsArI nAma-manubhAI , Jain Education Intemational
Page #450
--------------------------------------------------------------------------
________________ 434 caturvidha saMgha jeozrInAM nAma ane kAmathI Akho jainasaMgha jANIto lAkho yuvAnonA hRdayamAM pUjyazrInuM eka anokhuM AgavuM ane che. prakhara pravaktAonAM AMgaLInA veDhe gaNAtAM nAmomAM aMgata sthAna che, mATe ja kharA arthamAM pUjyazrI yuvAhRdayasamrATa jeozrInuM nAma lokabatrIzIe gavAI rahyuM che, evA pUjya che. AcAryadeva zrImad vijaya hemaratnasUrIzvarajI mahArAjAe soLa gurakSA ane adhyAtmanA sUkSmabaLathI pUjya gurudevazrInA varSanI UghaDatI uMmare pravrajyA svIkArI hatI. vardhamAnataponidhi varada haste keTalAMka kAryo evAM thayAM che ke jenAthI jainasaMghasva. pUjyapAda AcAryadeva zrImada vijaya bhuvanabhAnusUrIzvarajI itihAsamAM keTalAMka suvarNo pRSTho umerAyAM che. mahArAjanA kRpApAtra banyA hatA. 25 varSanI yuvAvaye teozrI pravacananI pATe birAjamAna thayA tyArathI lagAvIne Aja sudhI (1) aMtarIkSajI tIrthamAM ghorAtighora ghAtaka humalA vacce satata teozrInI pravacanadhArAo vahetI rahI che. vANInA sAdhvIjIonAM zIla ane saMyamanI rakSA kAje bAraNA vacce be akhalita pravAhamAM teo hajAro haiyAMone bhIMjavI zake che. hAtha rokIne pUjyazrIe dhasI AvatA pacAsa-pacAsa guMDAone codhAra AMsue raDAvI zake che. khamIra ane khumArIthI yuvAnone rokI pADyA hatA. kAyotsargamAM UbhA rahI gayA hatA, jenA jhUmatA ane jhajhUmatA karI zake che. vairAgya nItaratI vANIthI puNyaprabhAve guMDAone paNa aMte bhAgI javuM paDyuM hatuM. aMtaranAM tarabatara kare che ane bhagavAnanI bhaktinI vAto karatAM pUjyazrInI A zahAdata bhAvanAne hajAro yuvAnoe najare AkhI sabhAne paramAtmamaya banAvI zake che. pravacanadhArAnI nikI sAthosAtha teozrInI lekhanadhArAthI paNa jaina saMgha ajJAta nathI. 2) rAjakoTa nagaramAM ilIgala cAlatAM kArakhAnAMo jemanA "cAlo jinAlaye jaIe" ane "risarca opha DAyaniMga sAme satata 45 divasa sudhI eka virATa janaAMdolana jagAvyuM Tebala' bijhanesa silekazana' jevAM besTa selara pustako ghara hatuM. A kALamAM AvuM amAri pravartana kadAca prathamavAra banyuM gharamAM vaMcAya che. je pustakonA AdhAre AjasudhImAM anekavAra hatuM. opana buka ekjhAmanAM Ayojano thayAM che. pAThazALAmAM A (3) amadAvAda mukAme bhuvanabhAnunagaramAM je gurupustako TeksabUka tarIke vaparAya che, to aneka sAdhusAdhvIjIo pratiSThA mahotsava ujavAyo, teno mUlAdhAra pUjya gurudevazrI ja A pustakonA AdhAre vAcanA zreNInAM Ayojano kare che. hatA. 90 ekara jamIna para patharAyelA bhuvanabhAnunagaramAM ATha yuvApeDhIne jhakajhoratA pUjyazrInAM anya prakAzano che "yuvAhRdayanAM divasamAM 30 lAkha mANasonuM padArpaNa thayuM hatuM. bhavya oparezana' 'yaMgasTara', 'yauvana vIMjhe pAMkha', yauvana mAMDe AMkha, jinAlaya, pradarzana, pravacanakakSa, zramaNa-zramaNIvihAro, zrAvakayauvananI AsapAsa, yauvananI majhadhAra ane yuvA zibira nivAso, bharatacakrI bhojanagRho, jeNe najare joyuM che temanA pravacano, mAnasa zikhara pravacano novelanA Azika banelA mukhamAMthI "vAha! vAha!' nA zabdo sarI paDyA che. guNAnuvAda yuvAno A pustakone jyAre hAthamAM le che tyAre nIce mUkavAnuM sabhAo, AcArya padapradAna, vizALa rathayAtrA ane bhavya nAma letA nathI. pratiSThAmahotsavano lahAvo. yuvAnothI chalochala UbharAtA pravacanamaMDapomAM jyAre (4) zrI zatruMjaya tIrthadhAma-bhuvanabhAnu mAnasa maMdiram pUjyazrI vyasano, phezano, TI.vI., vIDio ane moDarnayuganI mahArASTramAM muMbaIthI 80 ki.mI.nA aMtare zAhapura AsanagAMva vikRtio sAme jhajhUmatA hoya tyAre zauryabharyA siMhanI adAmAM sTe. pAse eka ati bhavya tIrthanuM navanirmANa pUjyazrInA aneka yuvAnoe nihALyA che. pravacananI pUrNAhuti thAya te mArgadarzana nIce thayuM che. vizvamAM Aja sudhImAM nirmANa thayelI pahelAM to hajAro yuvAnoe UbhA thaIne hAtha joDI dIdhA hoya imAratomAM prastuta sthApatya, zilpakalA, bilakula anokhI che. ane AjIvana vyasanone tilAMjalI ApI dIdhI hoya evAM 76476 skaveraphUTanAM vizALa raMgamaMDapanI upara ekapaNa nayanAbhirAmadezyo anekavAra sarjAyAM che. lAkho yuvAnone pIlaranA AdhAra vinA mAtra paththaronA saMyojanathI taiyAra thayelo pUjyazrIe vyasanamukti karyA che. phezanamukta karyA che. TI.vI., Doma ajoDa AkhA vizvanI ajAyabI gaNAya che. paMcadhAtumaya viDionI vikRtiothI bacAvI lIdhA che. paramAtmAnA parama bhagavAna AdinAtha (63")nI camatkArika bhavya pratimAjInuM bhakta banAvyA che ane jIvanamAM sadAcArI banAvyA che. Aje nirmANa prAcIna 150 jinabiMbono AdhAra laIne karavAmAM Jain Education Intemational
Page #451
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 435 AvyuM che. vizALa vaTavRkSanI zItala chAyAmAM sAkSAta kSetrapAla hemaMtakumAre hAla pa.pU. AcArya zrI vijaya somacaMdrasUrIzvarajI deve Asana grahaNa karyuM che. prastuta tIrthanA pratiSThA mahotsavamAM ma.sA.] saMyamI kAkA munirAja pa.pU. paM. zrI caMdrodayavijayajI bhAratabharamAMthI pAMca lAkha jeno UbharAyA hatA. pa00 uparAMta ma.sA. hiAla pa.pU. AcAryazrI vijaya caMdrodayasUrIzvarajI ma.sA.] sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtonA pAvana sAnnidhyamAM saMprApta thayuM hatuM. tathA pa.pU. paM. zrI azokacaMdravijayajI ma.sA. hAla pU. A. zrI pUjyazrInI preraNAthI nirmANa thayeluM A tIrtha jaina-arjana hajAro vijaya azokacaMdrasUrIzvarajI ma.sA.] nAM caraNe tera varasanI uMmare yAtriko mATe AsthA ane zraddhAnuM kendra banyuM che. zaraNAM aMgIkAra karyo. pa.pU. zAsanasamrATa zrI nemi(5) pUjyazrInI preraNAthI chellAM 12 varSathI vijJAnasUrIzvarajI ma.sA. nA paTTadhara dharmarAjA pa.pU. AcAryazrI bhAratabharamAM jaina elarTa grupanA yuvAno vividha sevAo bajAvI vijaya kasturasUrIzvarajI ma.sA. AdinI nizrAmAM seMkaDo varaso rahyA che. hajAro yuvAno Aje Thera Thera bhaktiprArthanA, pUjA, bAda surata zrI ciMtAmaNi pArzvanAthajI jinAlaye aitihAsika AratIthI zubhAraMbha karIne sAdharmika sahAya, anukaMpAdAna, bhUkaMpa aMjanazalAkA prasaMge vi. saM. 2025, mAgasara vada 3nA rAhata, relarAhata, duSkALa rAhata, saMghasevA, sAdhusAdhvI vaiyAvacca, jAjaramAna dIkSA thatAM pU. muni zrI somacaMdravijayajI ma.sA. noTabUkavitaraNa, pustakavitaraNa, phUTavitaraNa, hospiTalomAM ' tarIke jAhera thayA. vijhiTa, mUMgA-baherAM zALAnI vijhiTa, anAthAzramo mulAkAtothI sAtho sAtha teozrInAM moTAMbahena nayanA u.va. 15nI mAMDIne pAMjarApoLamAM pazuonI sevA, ghAsavitaraNa, dIkSA pa.pU. AgamoddhArakazrInA paTTadhara 5.pU. AcAryazrI vijaya goLavitaraNa, jaLapradAnathI mAMDIne bimAra pazuo mATe haratu mANikyasAgarasUrIzvarajI ma.sA.nA varada haste thaI. pU.sA. zrI pharatuM davAkhAnuM, pazuone navakAra maMtranuM zravaNa karavA sudhInAM mRgendrazrIjI ma.nA praziSyA pU.sA. zrI pra. nirvedazrIjI ma.nA kAryo bajAve che. amadAvAda mukAme yojAyelA jIvanabhAnu ziSyA pU.sA. zrI yazasvinIzrIjI tarIke jAhera thayAM. pratiSThA mahotsavamAM 1000 yuvAno tathA mAnasa maMdiramamAM kumAravayanA bhAI-bahenanI joDI sAthe cAra dIkSAe suratane yojAyelA pratiSThAmahotsavamAM hajAro yuvAnoe jAte kArasevA dIkSAmaya banAvI dIdhuM. abhUtapUrva zAsanaprabhAvanA thaI. ApIne-lAkho bhAvikonI medanIne saMbhALI hatI. saMyamanA divasathI ja jJAnayajJa zarU thayo. gurudevanAM pUjyazrIne siddhAMtadivAkara gacchAdhipati pUjyapAda aMtaraAziSathI saMyamajIvananA agiyAramA varase batrIya saMskRta AcAryadevazrI zrImada vijaya jayaghoSasUrIzvarajI mahArAjAe zikSA pariSadanI parIkSAmAM jhaLahaLatI kuneha meLavI. tyArabAda potAnA varadahaste AcArya pade ArUDha karyA tyAre teraso-teraso bRhada gujarAta saMskRta pariSadanI sAhityazAstranI ane AgaLa sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtoe muSThio bharI bharIne hRdayanA vadhatAM bhAratIya vidyAbhavana muMbaInI parIkSA ApI. bhAratIya UchaLatA umaMge pUjyazrI para vAsakSepanI anarAdhAra vRSTio vidyAbhavananA itihAsamAM sahu prathamavAra badhA ja viSayomAM karIne AzIrvAdonI amIdhArA varSAvI hatI. sarvAdhika guNa meLavI vikrama saryo. jaina saMgha para thaI rahelAM AkramaNothI jeo satata muMbaI aMdherI mukAme brAhmaNa paMDitonI vizALa sabhAmAM ciMtAtura che, yuvAnonA uddhAra mATe jeozrI sadaiva tatpara che, pU. zrI somacaMdra vi. ma.sA.ne (u.va. 24) vyAkaraNAcAryanuM japa, saMyama, dayA, vinamratA, udAratA, nikhAlasatA, biruda ApI sarvotkRSTa mAnathI sammAnita karyA. brAhmaNa gurukRpA ane prabhubhakti Adi jeozrIno jIvanabhava che. paMDitoe jinazAsananI-jinazAsananA sAdhuonI tathA temanI evA AcArya gurudevane koTI koTI vaMdana. jJAnasAdhanAnI bharapeTa prazaMsA karI. brAhmaNa paMDito taraphathI saujanya: zrI samIrabhAI vI. jhaverI AvAM mAna ApavAnA dAkhalA khUba ja ochA jANavA sAMbhaLavA maLe che. pa.pU. A.zrI somacaMdrasUrIzvarajI ma.sA. | sarva rIte yogya jANI janmabhUmi suratamAM vi. saM. surata vIsAzrImALI jJAtiya suprasiddha, dharmaniSTha pitAzrI cimanalAla khImacaMda saMghavI tathA mAtuzrI kamaLAnA moTA dIkarA 2052, jeTha su. 6nA gurudeve teozrIne AcArya padathI vibhUSita karyA. pUjyazrIe aMjanazalAkAnI pratanuM saMpAdana karyuM, zrI zAMtibhAI ane vIramatIbahenanA suputra janmajAta vairAgI zrI je khUba ja lokAdara pAmatAM bIjI AvRtti paNa prakAzita tA. ( Jain Education Intemational
Page #452
--------------------------------------------------------------------------
________________ 436 caturvidha saMgha * upAdhyAya pada : vi.saM. 2059, mahA suda-12, tA. 14-2-2003, maisUra (karNATaka). + AcArya pada : vi.saM. 2059, jeTha sudi-1, tA. 1-6-03, ravivAra, zrI siddhAcala sthUlabhadradhAma, devanahallI (kaNoTaka). | zrI labdhi vikrama sthUlabhadra paTTAlaMkAra, zAsanaprabhAvaka, kaviratna pUjya AcAryadeva zrI kalpayaza sUrIzvarajI mahArAja sAhebano janma rAdhanapura gAmamAM thayo. kavi kulakirITa pU.A. zrI labdhisUrIzvarajI ma.sA. e rAdhanapurane 'ArAdhanApura' kahIne rAdhanapuramAM UchaLI rahelI dharmabhAvanAnI sAkSI ApI. ahIM 25-25 jinamaMdironI ronaka Aje paNa AkarSI rahI che. aneka upAzrayothI rAdhanapura nagarI suzobhita karavAmAM AvI. 'pAIe vijANa gAhA'-'prAkRta pAThamALA mArgadarzikA'-prAkRtasacitra bALapothI bhAga 1 thI 4'nuM supere saMpAdana karI prAkRta bhASAne navapallava karavAnuM prazaMsanIya kAma karyuM che. gurudeva zrI azokacaMdrasUrIzvarajI ma.sA.nI AjJA ane AziSathI sUri padavInA pahelA ja varasathI sUrimaMtranI ArAdhanA saLaMga akhaMDa rIte nava varasathI karI rahyA che. mAsakSamaNa-siddhitapa varSItapa-vIzasthAnaka vagere vividha tapa karI jIvana maMgala karyuM che.' tyAMzI varasanA pitAzrI zAMtibhAI saMghavI tathA mAtuzrI vIramatIbahena tathA kAkAzrI jayaMtIbhAI saMghavIne saMyama ApI tAryA che. eka ja parivAranA ATha ATha sabhyo dIkSita thayAnA dAkhalA khUba ochA jANavA-sAMbhaLavA maLe che. teozrInI jJAnasAdhanA uttarottara vikAsa pAmatI raho ane sAdhanAnAM ucca zikharo sara karatA raho e ja zubha kAmanA. - pUjyazrImAM jJAnaruci, buddhizakti ane svAdhyAya-magnatA vizeSa jovA maLe che. Agama graMtho tema ja nyAya, vyAkaraNa, sAhitya Adino UMDo abhyAsa karavA sAthe pUjyazrIe aMjanazalAkAnI prata, "pAIyavijANagAhA', "prAkRta pAThazALA mArgadarzikA' vagere graMthonA saMpAdananuM kArya paNa khUba ja utsAhapUrvaka kahyuM che. jJAnopAsanA sAthe mAsakSamaNa siTitapa ane vIzasthAnaka jevI kaThina tapArAdhanA karI pUjyazrI saMyamajIvanane sArthaka banAvI rahyA che. pUjyazrI AvA jJAnayajJa ane tapayajJamAM aviratapaNe vikAsa sAdhI zAsanaprabhAvaka sukAryomAM pravRtta raho e ja zubhakAmanA. zrI labdhi vikrama sthUlabhadra paTTolaMkAra vardhamAnataponidhi pU. A.zrI kalpayazasUrIzvarajI ma.sA. e * janma vi.saM. 1992, zrAvaNa vadi-10, tA. 12-8-36 rAdhanapura (gujarAta). * dIkSA : vi.saM. 2025, mAgazara suda-4, tA. 2211-68 vApI (gujarAta). * vaDI dIkSA : vi.saM. 2025, jeTha vada-11, beMgalora cipeTa (karNATaka). mAtA kAMtAbahena, pitA manasukhalAlabhAIe prabhudarzana, pUjA, gurubhakti, dharmazravaNanA saMskAronuM siMcana karyuM. pariNAme 19 varSanI uMmare mahAna upadhAna tapanI ArAdhanA karI. aThThAI, vardhamAna tapanI oLImAM AgaLa vadhatAM vadhatAM Aja sudhImAM 99 oLI pUrNa karI che. vi.saM. 2025mAM teo bRhatu tIrthasthApaka dakSiNakezarI pU. AcArya bhagavaMta zrI sthUlabhadrasUrIzvarajI ma.sA.nA paricayamAM AvyA. pUjyazrInI dinacaryA, tapAnurAgitA, nikhAlasatA, madhurabhASitA, vinamratAdi guNothI AkarSita thayA. saMsAranI asAratAnAM darzana karI vairAgyabhAvamAM AgaLa vadhatA gayA. aMtamAM vi.saM. 2024mAM pUjyazrInA cAturmAsa vApImAM thayA. tyAM gurumahArAja sAthe rahIne cAturmAsanI ArAdhanA karI ane tyAMnA rahevAsI azokakumAra (hAla amitayaza sUrIzvarajI ma.sA.)nI sAthe dIkSA lIdhI. AcAryazrI 34 varSo sudhI gurumahArAjanA sAMnidhyamAM rahIne gurvAjJAnuM pAlana karatAM karatAM sudaDha manathI jJAna, dhyAna ane tapAdi dharmAnuSThAnomAM AgaLa vadhatAM zAsanaprabhAvanA ane dharmanI jyota phelAvI rahyA che. pUjyazrImAM kavitvazakti, pravacanazAlInatAnAM darzana thAya che. pUjyazrIe saMskRta ane gujarAtI bhASAmAM prabhustavana Jain Education Intemational
Page #453
--------------------------------------------------------------------------
________________ 4rUo tavArIkhanI tejachAyA stutio, sakjhAya AdinI racanAo karI che. vItarAgastotra'nI kAvyamaya racanA ane bhAvAnuvAda karyo che. 'bhaktAmara', "kalyANamaMdira', "ratnAkara paccIsI', "saMkalAhata ciMtAmaNi" stotrAdinI gurjarabhASAmAM kAvyaracanAo karI che. haribhadrasUri racita "SoDaSakkIno bhAvAnuvAda ane muni suMdarazrI racita "upadeza ratnAkara"no paNa gurjara bhASAmAM bhAvAnuvAda karyo che. sthUlabhadrasUrijInA AtmIya ziSya ArAdhanAmaya rAdhanapura (gujarAta)nI puNyabhUmi para mAtA kAMtAbahenanI kukSie eka mahAna zAsanaratnarUpe janma thayo. saMyamajIvananI sAthe sAthe kriyAzuddhi ArAdhanAnI mastImAM rahIne gurvAjJAnusAra jyAM jyAM cAturmAsa karyA tyAM tyAM jJAnadhyAna, tapa-japa dvArA jinazAsananI prabhAvanA sAthe jayajayakAra karyo. vividha anuSThAno dvArA Aje paNa zAsanapatAkA pharakI rahI che. saM. 2060nA cAturmAsamAM thayelA cirasmaraNIya vividha tapajapa-jJAna, dhyAnanI sAdhanA ane upAsanAnI anumodanArthe zrI ajitanAtha jaina che. Tempala-beMgalora-pa6000nA saujanyathI pa.pU. A.devazrI amitayazasU. ma.sA. samudAya - jaina ratna vyAkhyAnavAcaspati kavikulakirITa pa.pU.A. deva zrI labdhisUrIzvarajI ma. sAheba. guru-tIrthaprabhAvaka, tarkanipuNa pa.pU. A. ke. zrI vikramasUrIzvarajI ma.sA.nA paTTadhara dakSiNakesarI pa.pU.A.de. zrI sthUlabhadrasU.ma.sA. janma-vi.saM. 2004-bhAdaravA vada-cotha, 22-9 1948 sthaLa-vApI (gujarAta). dIkSA-vi.saM. 2025, mAgazara suda-cotha, 22-111968, sthaLa-vApI (gujarAta). dIkSAdAtA-pa.pU.A. ke. zrI jitamRgAMkasUrI ma.sA. ane tapasvI munirAja zrI sudhAkaravijayajI ma.sA. vaDI dIkSA-vikrama saMvata 2025, jeTha vada-11, sthaLa beMgalora. vaDI dIkSAdAtA-pa.pU. A.de: zrI jayaMtasUrIzvarajI ma. sAheba ane pa.pU. A.de.zrI vikramasUrIzvarajI ma.sAheba. tapasyA-vardhamAna tapanI 100 oLI, navapada oLI, poSa dazamI, 24 tIrthakara ekAsaNA, vizasthAnaka oLI Adi. AgamavAcana--prakaraNa, bhASya, karmagraMtha vagere graMthonuM vAcana, jyotiSa, nyAya, kAvya vagere abhyAsa. graMthasaMzodhana-zrAvaka prajJapti', "jIva samAsa, jaina dharma viSayaka praznottara', "pravacana sAroddhAra', 'darzana-ratna ratnAkara' graMthanuM gujarAtI bhASAMtara-daMDaka-laghu saMgrahaNI hindI bhASAMtara. cAturmAsa-guru AjJAthI, visanagara (gujarAta), cipeTa, rAjAjInagara (beMgalora), IDara, vaDAlI (gujarAta) Adi saMghomAM ArAdhanAmaya cAturmAsa thayAM. padavI-paMnyAsa pada-vikrama saMvata 2059, mahA suda12, tArIkha-14-2-2003, maisUra. AcArya pada-vikrama saMvat 2059 jeTha suda-1, tArIkha 1-6-2003, zrI siddhAcala sthUlabhadradhAma, devanahalli, beMgalora. padapradAtA-aneka bRhatu tIrthasthApaka dakSiNakesarI pa.pU.A. ke. zrI sthUlabhadrasUrIzvarajI ma.sAheba vihArakSetro--gujarAta, mahArASTra, karNATaka, tAmilanADu, AMdhrapradeza, madhyapradeza, uttarapradeza, bihAra, baMgAla, rAjasthAna, saurASTra, kAThiyAvADa. saM. 2060nA cAturmAsamAM thayelA cirasmaraNIya vividha tapajaya-jJAna, dhyAnanI sAdhanA ane upAsanAnI anumodanArthe zrI ajitanAtha jaina che. Tempala-beMgalora-56000nA saujanyathI acalagacchanA zaNagAra, prAcIna sAhityanA saMzodhaka ane pratibhAsampanna pU. AcAryazrI kalAprabhasAgarasUrIzvarajI mahArAja jainazAsana-acalagacchanA vartamAna pravAhomAM jemanI gaNanA prathama haroLamAM thAya che, jemanA pratApI vyaktitvane lIdhe zAsananAM aneka mAMgalika kAryo amalI banI zakyAM che, evA pUjya AcAryazrI kalAprabhasAgarasUrIzvarajI mahArAja kharekhara Jain Education Intemational
Page #454
--------------------------------------------------------------------------
________________ 438 caturvidha saMgha 2026nA kArataka suda 13 ne zanivArano zubha divasa hato. tasmai zrI gakhe nmH| temanuM saMsArI gAma navAvAsa (kaccha); temanI janmatithi saM. 2010nA mAgazara vada 2 ne maMgaLavAra, acalagaccha saMghane A AzAspada yuvAna AcAryanI zAsanane caraNe bheTa dharAI eno ghaNo moTo yaza zrI AryarakSita jaina tattvajJAna vidyApIThane jAya che. A vidyApIThamAM rahIne temaNe dhArmika tema ja saMskRta, aMgrejI ane hindInI ucca parIkSAo ApI. teozrI sAhityaratna ane saMskRta sAhityazAstrI (B.A.samakakSa) banelA che. cha karmagraMtho, siddhahemavyAkaraNa, nyAya, chaMda, Agama, caritra AdinuM vAcana ane keTalAka dArzanika graMthonuM adhyayana karyuM che. sAhityapremI A mahAtmAnI sAhityayAtrA saM. 2018mAM "parabhavanuM bhAtuM" nAmanA lokabhogya pustakanA AlekhanasaMpAdana dvArA zarU thaI te Aja dina sudhI avirata cAlu che. teozrInA sAhityapremane zabdadeha ApavAno ahIM avakAza nathI, tema chatAM eTaluM lakhavuM Avazyaka lAge che ke, prAcIna hastalikhita sAhitya ane jJAnabhaMDAro ja jANe emanuM jIvana che! emanI raktavAhinIomAM jANe sAhityarasa vahe che ema kahevAmAM atizayokti nathI! emanA dvArA saMzodhita, saMpAdita ane likhita pustakonI saMkhyA 70 thavA jAya che! (1) mahAna kiyoddhAraka acalagaccha pravartaka pU. dAdAzrI AryarakSita-sUrijI ma.sA (2) pU.dAdA zrI gautamasAgarasUrijI ma. sA. (3) pa.pU. A.zrI "guNabhAratI' nAmanA saMskArI mAsikanA prakAzananI guNasAgarasUrijI ma. sA. (4) pa.pU. A. zrI guNodaya-sAgarasUrijI ma. sA. preraNA ApI, te dvArA paNa pUjyazrI saMghamAM ahiMsAdharma, saMskRti (5) pa.pU.A. zrI kalAprabhasAgarasUrijI ma.sA. ane mAnavajIvananAM Adarza kartavyonA divya saMdezAne ghare ghare acalagacchanA zaNagAra rUpa che. pUjyazrIno deha to bahu nAnaka pahoMcADavA potAnA amUlya samaya ane zaktino bhoga ApI che. paNa dila ane dimAga vizALa che. temanA dilanI amIrAte rahyA che. "zrI Arya-kalyANa-gautama smRtigraMtha' (sacitra: pR. ane dimAganI jhaDapI nirNayazaktie kAraNe zAsanasevAnI ghaNI 1000) e emano ati upayogI saMzodhita-saMpAdita yojanAone baLa maLyuM che. pUjyazrI eka acchA saMzodhaka ane lekhaka che. vaktA ane vidvAna che. suMdara kAryonA preraka ane pUjyazrInI preraNA ane mArgadarzana heThaLa AbAlavRddhapraNetA che. jainazAsananI ane acalagacchanI prAcIna saumAM navacetanA pragaTAve evI maMgalakArI zAsanaprabhAvaka sAhityasamRddhine potAnI AgavI kaLAthI kalamanA sahAre kAgaLa pravRttiono udbhava ane vikAsa thayo che, jemAM zrI Aryajaya upara kaMDArI zake che. kalpanAnI pAMkho vaDe sAhityanA suvizALa kalyANa kendra TrasTa, zrI Arya-guNi sAdharmika phaMDa, zrI bAtamaAkAzamAM potAnI kaLA-kuzaLatAthI dUra-sudUra uDDayana karI zake nIti guNasAgarasUrI jena megha saMskRti bhavana, zrI guNazizu che, mATe ja temanuM nAma "kalAprabhasAgara' rakhAyuM na hoya jANe! jinAgamAdi cikoSa ane aneka jJAnabhaMDAro, mahA be dAyakA pahelAM, soLa varasanI kizora vayamAM ja ujamaNAMmahotsavo-cha'rIpAlita saMgho, ajoDa 99 yAtrAsaMgha, kizorakumAre mAtA premakaMvara ane pitA ratanazIbhAInA moha jJAnasatro, sAMskRtika pradarzano vagereno samAveza thAya che. tema ane mamatAno tyAga karI, acalagacchAdhipati pU. A. zrI ja acalagaccha jainasaMghane lagatI ke anya paNa moTI nAnI aneka guNasAgarasUrijI mahArAjanA ziSyatvano svIkAra karI kaccha- dhArmika saMsthAo, jIvadayAkendra, yuvaka pariSada zibiro ane bhujapura nagare samatAbharyA saMyamamArgano svIkAra karyo, tyAre saM. yuvaka maMDaLo vagerene pUjyazrI nikhAlasabhAve potAnI
Page #455
--------------------------------------------------------------------------
________________ 439 tavArIkhanI tejachAyA sUjhasamajano lAbha ApI rahyA che. rAjasthAna, kaccha, bRhad muMbaI, mahArASTra tema ja pUrva bhAratanI lAMbI majalanA vihAromAM pUjya gacchAdhipati gurudevanI sAthe vicarI pravacana ane preraNA dvArA jJAnabodhanAM jharaNAM vahetAM karI pUjya gacchAdhipatizrInI gaccha ane zAsananI javAbadArIomAM baLapUraka banI sArI evI gurukRpA prApta karI saMgho ane janatAnI lAgaNI saMpAdana karI che. teozrIe gacchanA vartamAna munigaNamAM prathamavAra zrI mahAnizIthasUtra' sudhInA bRhadyoga pUjya acalagacchAdhipatizrInI nizrAmAM pUrNa karI, "bhagavatIsUtra'nA yogapUrvaka saM. 204 nA kArataka vada 11nA divase teozrI muMbaI-vaDAlA mukAme "gaNi' padadhAraka banyA. anumodana karavA yogya vAta paNa e che ke, copAsa vividha pravRttiomAM pravRtta evA pUjyazrIe ekAMtarAM 500 AyaMbila jevI ugra tapasyA paNa 30 varSanI nAnI uMmare karI che. eTale, teozrIno tapa-japa pratyeno anurAga paNa anumodanIya che. varasItapa paNa karyA che. zikharajI tIrthanI ane zatruMjaya tIrthanI 108 yAtrAo paNa karI che. teozrInI preraNAnA pariNAmasvarUpa zrI AryarakSita jaina zvetAMbara tIrtha prAcIna daMtANI tIrthano uddhAra thayo. saM. 2041mAM zikharajI tIrthamAM akhila bhAratIya vidva saMmelanamAM vidvAnoe emane sAhityadivAkara' nuM biruda arpaNa karyuM. saM. 2041mAM amadAvAdamAM cAturmAsa rahI, temaNe ghaNA prAcIna bhaMDAromAMthI gacchanI virala hastaprato meLavI tenA uddhAranuM mahAna kArya karyuM. amadAvAda cAturmAsanI phalazruti rUpe tyAM gacchanA vizALa upAzrayanuM sarjana thayuM. traNa varasa pahelAM kacchathI gurudevanI AjJA AvatAM muMbaIthI ugra vihAra karI mAtra 40 divasamAM bhInamAlarAjasthAna aMjanazalAkA-pratiSThA prasaMge padhAryA. saM. 2043mAM gurudevanA zubha haste bADameramAM poSa vada 13nA divase upAdhyAyapada ane eka mahinA pachI, saM. 2043nA mahA vada 12nA divase zrI AryarakSita daMtANI tIrtha (rAjasthAna) mAM pratiSThA prasaMge navakAra mahAmaMtranA tRtIyapada AcAryapade birAjamAna thayA. teozrInA vihArothI-preraNAthI rAjasthAnamevADa-mAlavAmAM gacchamAM jAgRti AvI; tethI teozrI 'rAjasthAna-dIpaka' tarIke paNa oLakhAyA che. saM. 2044mAM muMbaI padhArelA acalagacchAdhipati pU.A. zrI guNasAgarasUrIzvarajI mahArAjanI tabiyata ekAeka kathaLatAM nUtana yuvAcAryazrI ugra vihAra karI muMbaI padhAryA ane aMtima mahinAomAM gurudevazrInI sevAbhaktino apUrva lahAvo lIdho. Ama, pUjya gurudeva pratyenI zraddhA-bhaktinA prabhAve teozrI 51 varSanI yuvAvayamAM aMjanazalAkA, pratiSThA mahotsavo, tIrthoddhAra, cha'rIpAlita saMgho, ajoDa 99 yAtrA saMgha tema ja ratnatrayavardhaka zubha pravRttio dvArA jainazAsananI suMdara prabhAvanA karI rahyA che. tAjetaramAM teozrInI preraNAthI daMtANI tIrtha ane guru guNanI janmadIkSA bhUmie guNapArzvatIrthadhAma nirmANa pAmyAM che. muMbaI Adi sthaLomAM upAzrayonAM nirmANa, zaMkhezvara tIrthamAM acalagaccha bhavana dharmazALA, DoMbIvalImAM sAdhAraNa khAtAnI saddharatA mATe virATa kalpataru sAdhAraNa phaMDa yojanA amalI banI che. pUjyazrInAM caraNomAM koTI koTi vaMdanA. saujanya : zrI agAzI acalagaccha jaina saMgha jayezabhuvana, agAzI (ji. thANA) mahArASTra aneka graMthonA saphaLa saMpAdaka : jJAnaparaMparAnA agrIma saMrakSaka pa.pU. A. zrI municaMdrasUrijI mahArAja ApaNI vacce, ApaNI jema ja vAta karatAM karatAM zAstronAM gahana rahasyo samajAvatAM ApaNA AcArya bhagavaMtazrI municandrasUrijI ma. bALavaye pitAzrI jayaMtIlAla (hAla pU. munizrI jinacaMdravijayajI mahArAja)nA mAtuzrI pU. kaMcanabahena (hAla pU. sAdhvIjI kalpalatAzrIjI mahArAja) parivAramAMthI prabhu mahAvIranA paMthe prayANa karanAra zrI mahendrabhAI Aje yuvA vaye AcArya padavIthI vibhUSita che. - AcArya municandrasUrijIno jJAnasAdhanA paricaya khUba vistRta che, paraMtu pUjyazrInA paricaya mATe kahI zakAya. "yuvAvaye zAstronA UMDA abhyAsathI gItArtha, jJAnanA kazA ja bhAra vinAnA jJAnI, saMpUrNa lokabhogya zailImAM zAstrabhaMDAra kholI ApaNAM aMtarane DhaMDhoLatA AcArya bhagavaMtazrI municandrasUri." koI gaccha, samudAya, phirakAnI vADAbaMdhI vinA zrI jainazAsananA tamAma vidyApuruSo AcAryazrInA cAhaka mitro. satata TUMkA patro dvArA emanI pAsethI kAMIka meLavavA tatpara dhAtuparAyaNam, kathAratnAkara, prabhAvaka caritra, dharmaratna karaMDaka upamitikathoddhAra, dazazAvaga caritra ane prasaMgasudhA, prasaMgazikhara prasaMgaprabhA, prasaMgakalpalatA Adi saMskRta, prAkRta Jain Education Intemational
Page #456
--------------------------------------------------------------------------
________________ 440 caturvidha saMgha gujarAtI 40 graMtho/pustakonA lekhaka-saMpAdaka AcAryazrI, aprApya banavAthI 3 pustakonuM saMyukta puna:prakAzana paNa pitAzrI mahArAjazrI jinacandravijayajI, moTAbhAI AcArya tAjetaramAM thanAra che. mahArAja yazovijayajI ane bA mahArAja pU. sAdhvIzrI jaina Agama graMtha 'vyavahArasUtra bhASya' ane A. kalpalatAzrInI asImakRpAnA adhikArI pU. A. bha. zrI malayagiri sUrijInI 34 hajAra zloka pramANa vistRta TIkAnuMmunicandrasUrijI ApaNAM Agamo, ApaNA vyAkaraNa, aneka prAcIna hastalikhita tADapatrIya graMthonA pAThabhedo pUrvAcAryonA graMthone satata saraLa bhASAmAM ApaNI samakSa mUkI noMdhavApUrvaka A. municandrasUri saMpAdana karI rahyA che. rahyA che ane te dvArA AvatIkAlanA jaina zAsananI jJAnaparaMparAnA agrIma rakSaka, saMrakSaka che. sva. hIrAlAla rasikalAla kApaDiyAe varSo pUrve taiyAra karela "jaina saMskRta sAhityano itihAsa bhA. 1-2-3' nuM AcArya municandrasUri ma. chellAM 30 varSathI satata aneka navI vigato joDI punaHsaMskaraNa karyuM che ane mohanalAla prAcIna graMthonAM saMzodhana-saMpAdanamAM DUbelA che. desAI kRta "jainasAhityano saMkSipta itihAsa'nuM aneka vigato A. municandrasUri saMpAdita saMzodhita keTalAka viziSTa joDI punaHsaMskaraNa taiyAra karI rahyA che. A. municaMdrasUrie graMthonI vigata- sUrimaMtranI traNa pIThikAnI ArAdhanA-mauna-tapa-jApa ane dhAtupArAyaNamu-kalikAla sarvajJa A.bha. hemacandrasUri ekAMtavAsapUrvaka karI che. ma.sA. ke jeoe gujarAtanA be mahAna rAjavI siddharAja ane saujanya : manubhAI lIlacaMda zAha kIrtibhAI lIlacaMda zAha ha. kumArapALa upara moTo prabhAva pADelo teonI saMskRta vyAkaraNa yaza moTarsa amadAvAda. viSayaka A kRti "dhAtupArAyaNam'nuM prAcIna tADapatrIya pratonA AdhAre aneka pariziSTo sAthenuM saMskaraNa taiyAra karavAmAM AvyuM. samartha tArkika : jaina tattvajJAnanA viziSTa jJAtA zAsana-prabhAvaka pravacanasAroddhAra'- aneka AgamIya viSayonA khajAnA ensAyaklopiDiyA 5.pU. A.zrI jevA A graMthanA saMpAdanamAM aneka prAcIna hastalikhita abhayazekharasUrIzvarajI ma.sA. tADapatrIya prato ane saMkhyAbaMdha saMdarbha graMthono upayoga karI "akSaya! tane tArI proDakzana enjiniyara tarIkenI seMkaDo tulanAtmaka TIppaNo ApI A graMthane saMpAdita karavAmAM keriyara brAiTa dekhAya che. mane emAM pApanI dhamadhokAra kamANI Avyo che. dekhAya che. tuM moTI kaMpanIonA plAnTonA plAna banAvaze! pachI upamitikathodvAra' e plAna mujaba cAlatA plAnTomAM pANI vageremAM keTalA badhA siddharSi nAmanA mahAna jainAcArye racelI "upamitikathA' jIvono AraMbha-samAraMbha thaze? ane hAthamajUrI karatA keTalA mAtra bhAratIya sAhityamAM nahIM paNa vizvasAhityamAM paNa mAnavo bekAra thaze? tane thoDA hajArano pagAra maLaze paNa tuM benamUna che. 18000 zlokapramANa A vizALa kRtinI eka keTalAM badhAM pApono azubhAraMbha karaze? tane jaina tarIke buddhi nAnI AvRttinI racanA 400 varSa pUrve haMsaratnavijayajIe A mATe maLI che ke tAruM ane bIjAnuM hita thAya evI karelI. atyAra sudhI apragaTa A graMthane saMpAdita karI prathamavAra | pravRttio karavA maLI che?" prakaTa karavAmAM Avela che. saM. 2030 (I.sa. 1974)nA aSADha mahinAmAM A. municandrasUri prAcIna graMthonA saMpAdananI sAthe sAvarakuMDalA mukAme yuvAvarganA uddhAraka pU. AcArya bhagavaMta sAthe-prasaMgo vArtAonuM lekhana paNa karatAM rahe che. zrImad vijaya bhuvanabhAnusUrIzvarajI mahArAjazrInA savAranA "zAMtisaurabha mAsikamAM chellAM vIsa varSathI "prasaMga lagabhaga cAreka vAgye muMbaI yunivarsiTInA proDakzana enji. parimala' kolamamAM temanA prasaMgo niyamita pragaTa thatA rahyA che. bIjA varSanI parIkSA ApI vaMdana mATe AvelA vIsa varSanA AvA prasaMgonAM 7 pustako paNa pragaTa thaI cUkyAM che. prasaMga yuvaka ayakumArane upara mujaba preraNA ApI rahyA hatA. parimala-prasaMga sudhA-prasaMga navanIta vagere. A pustako paNa dAdAjInA parivAranI sAta dIkSA ane potAnI bahenanI Jain Education Intemational
Page #457
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 441 dIkSAthI dharmaraMge raMgAyelA A yuvAnane pU. guru mahArAjazrInI AcArya pada pachI potAnA gurudevanA dakSiNa mahArASTranA preraNAe jhATako Apyo. tyAM ja saMkalpa karyo-AjIvana brahmacarya adhUrA kAryo upADI laI tyAM TheraThera aMjanazalAkA, pratiSThA pALavuM ane comAsA pachI zIdhra dIkSA levI. vagere kAryakramo paNa zAsanaprabhAvaka rIte saMpanna karI rahyA che. tIvra buddhipratibhAnA kAraNe yunivarsiTImAM sekanDa renka atyAra sudhImAM teozrI dvArA lagabhaga trIsathI vadhu graMtho pAmelA tathA moTI moTI opharo AvavAnI zarU thaI hovA chatAM pustakonAM lekhana-saMpAdana-saMzodhana thayelAM che. teozrInA haste eka ja jhATake dIkSAno nirNaya lIdho. bhaviSyamAM paNa ghaNA graMthonA sarjana dvArA jaina zrata sAhitya dharmasaMskArI mAtA suzIlAbahene paNa emanI tIvra samRddha thatuM rahe evI maMgaLakAmanA che. teozrInI nizrAmAM saM. bhAvanA joI rajA ApI. mohanabhAInA A cothA saMtAne saM. 2060mAM thANA-pAlitANAno aitihAsika cha'rIpAlita saMgha 2031nA kArataka vada dazame bIjA traNa mumukSu sAthe dIkSA lIdhI saMpanna thayo. ane potAnA nAnA kAkA mahArAja pU. jayazekharavijayajI ma.nA hAla teozrIno tera ziSyo-praziSyono parivAra che. prathama ziSya thayA (pU. jayazekharavijayajI mahArAja pAchaLathI tattvanA ane sattvanA prakhara AgrahI pUjyazrI dIrdhakALa sudhI jaina AcArya ma. thayAM). pachIthI emanA nAnAbhAI tathA mAtAe paNa saMgha upara aneka rIte upakAra zreNI varasAve tevI zubhecchA. dIkSA lIdhI. (pUjyazrIno janma bhAdaravA vada pAMcama saM. 2010, tA. | tIvra buddhipratibhA, tINa tarkazakti, adbhuta dhAraNA- 16-9-54, surata mukAme). zaktinA kAraNe atyaMta TUMkA gALAmAM ja nyAya, vyAkaraNa, siddhahastasarjaka tejasvI vaktA pUjyapAda Agama prakaraNa graMthonA prakAMDa tajajJa thayA. mAtra samudAyamAM ja nahIM, samasta tapAgacchamAM agraNI jJAtA tarIke UbharI AvyA. A.bha. zrI rAjaratnasUrIzvarajI mahArAja prabaLa sattvabaLe nabaLI kAyAmAM paNa be vAra T keTalIka vyaktio apramattabhAve mAsakSamaNa karyA. ekavAra mauna aThThAI karI. mAtra hoya che bAla-sUryanAM kiraNo dasa varSanI uMmarathI dareka suda pAMcamanA upavAsa zarU karyA jevI. bAlasUryanA kiraNo atyAra sudhImAM lagabhaga 108 aThThama thaI gayA ne pUrvAkAzamAM bhalene tAjAM ja vardhamAnatapanI 36 oLI karI che. vizeSa prakAre zArIrika janmyA hoya-tAjAM ja udaya pratikULatA na hoya to lAMbA lAMbA vihAromAM paNa ekAsaNAM pAmyA hoya to ya e parvatanI Toca para jaI e emano rojiMdo krama che. virAje che, ema e nirdoSa gocarI ane sUkSma saMyamanA AgrahI pUjyazrI vyaktio paNa sAva nAnI tArkika ane tAttvika pravacanakAra tarIke prasiddha che. temanA nyAya vaye saphalatAnA ucca zikharo para, karmasAhitya para ane maho. zrI yazovijayajI ma.nA para jaI virAjatI hoya che. sAhitya upara lakhAyelA graMtho pU. sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtomAM mAtra 11 varSanI vaye saMyama svIkArIne mAtra 37 varSanI jJAnAbhyAsa mATe, atyaMta lokapriya banyA che. "haMsA! tuM jhIla vaye AcAryapade abhiSikta thayela ane nAnI vayathI ja akhabArI maitrI sarovaramAM' vagere lokabhogya banelAM pustako jaina-jainetara lekhamALAo temaja vipula pustakasAhityanuM sarjana karI rahela janatAmAM ja nahIM, vidvAnomAM paNa atyaMta AdarapAtra banyAM, pUjyapAda siddhahastasajIka A.bha. zrI rAjaratnasUrIzvarajI banI rahyAM che. zrI saMghamAM sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtonA samartha mahArAja AvI ja eka virala vyakti-zakti che. vAcanAdAtA tarIke paNa teozrI sArI khyAti pAmyA che. paMdaraso varSa pUrvenA granthomAM jeno ullekha maLe che te pUjyazrInI sarvAgINa yogyatA joI vi.saM. 2017nA gujarAtanI prAcIna darbhAvatI (DabhoI) nagarI emanI vaizAkha sudi bAraze pUjyapAda gacchAdhipatizrI jayaghoSa janmabhUmi. lagabhaga eka hajAra varSa AsapAsanA samayakhaMDa pUrve sUrIzvarajI mahArAje emane AcAryapade sthApita karyA. thaI gayela mahAna zAsana jyotirdhara AjIvana AyaMbilatapasvI Jain Education Intemational
Page #458
--------------------------------------------------------------------------
________________ 442 sauvIrapAyI paMcazata ziSyagaNAdhipati AcAryapravara zrImAna municandrasUrIzvarajI mahArAjanI janmabhUmi, tArkika-cakravartI samarthazrutadhara nyA.nyA. pUjyapAda mahopAdhyAya zrImad yazovijayajI gaNivara tathA pUjyapravara pravacanaprabhAvaka A.bha. zrImAna mohanasUrIzvarajI mahArAjanI aMtimabhUmi ane 140 mumukSu AtmAonI mAtRbhUmi banavAnA gauravane varelI A DabhoInagarI pUrvakAlamAM mantrIzvara vastupAla-tejapAle sarjela saptatizata jinAlaya tathA sukRtasAgara mahAmAnya pethaDazAhe racela krisaptatijinAlayathI alaMkRta hatI, to vartamAnakAlamAM sAta sAta jinAlayo-cAra cAra upAzrayo-pAThazAlAdi vividha sthAnothI vibhUSita che. AvI puNyabhUmimAM vi.saM. 2023nA prabhuvIra nirvANakalyANakanA mahApavitra divALIparvadine AMtara-bAhya samRddhisaMpanna pitAzrI maphatalAla trikamalAla kaMsArA tathA mAtuzrI lIlAbahenanA parivAramAM janma dharanAra pUjyazrInuM sAMsArika nAma bAlakumAra rAju hatuM. mAtra sADA cAra varSanI vayathI kAyamI navakArazI-covihAra, zALAnuM akSarajJAna maLe te pUrve ja mAtra maukhika pATha dvArA paMcapratikramaNa-navasmaraNa kaMThastha, mAtra pAMca sAmayikamAM samagra jIvavicAraprakaraNa kaMThastha ane zALAkIya abhyAsa daramyAna navakArazIthI ochuM paccakkhANa na karavAno saMkalpa akhaMDa rAkhavA kAje satata be varSa purimaDhanuM paccakkhANa karanAra bAlakumAra rAjuno saMparka mAtra cha varSanI vaye jainazAsananA mahAna jyotirdhara zatAdhikajinAlayAdi praNetA yugadivAkara pUjyapAda A.bha. zrI dharmasUrIzvarajI mahArAja tathA pUjyazrInA sAMsArika mAmA pUjyapAda vyA.sA.nyA. tIrtha darbhAvatI tIrthoddhAraka A. bha. zrI sUryodayasUrIzvarajI mahArAja (tyAre munizrI) sAthe thayo ane jANe kaMcanakalazane kalAtmaka koraNIno yoga thAya tevo saMyoga sarjAyo. rAjunuM jIvanaghaDatara e banne gurudevonA varad haste thavA mAMDyuM. lagabhaga traNa varSanA e prAsaMgika paricaya bAda vi.saM. 2033mAM pU. yugadivAkara gurudevazrI muMbaIthI zrI zatruMjayamahAtIrthanA cha'rIpAlaka padayAtrA mahAsaMgha sAthe DabhoI tIrthe padhAryA. ane tyAM bhavya aMjanazalAkA-pratiSThAdIkSAmahotsava yojAyo tyAre rAjukumAranI be baheno sahita pAMca dIkSArthIonA dIkSAsamAroha pachI lagabhaga poNAbe varSa bAda pAlitANA mahAtIrthanI puNyabhUmimAM vi.saM. 2035nA mAgazara sudi paMcamIe pU. yugadivAkaranA varad haste bAlakumAra For Private caturvidha saMgha rAjunI bhavyAtibhavya dIkSA zAnadAra mahotsava sahita thaI ane teo pUjyapAda zAsanaprabhAvaka A.bha. zrI sUryodayasUrIzvarajI ma.sA.nA ziSyaratna pU. bAlamunirAja zrI rAjaratnavijayajI ma.rUpe ghoSita thayA. abhyAsakALa daramyAna temaNe cha hajArathI vadhu saMskRtaprAkRtazloka, be ja divasamAM pakSIsUtra, siddhahemacandra vyAkaraNanyAsa-chaMda-koza-saMskRta kAvyo-karmagraMthonI saMskRta TIkAotattvArtha siddhasenIya TIkA-jaina bhUgoLa-khagoLa vagereno sUkSma abhyAsa karyo. gurudeva pAse ja karela A tamAma adhyayana ziSyone temaja jijJAsu sAdhu-sAdhvIjIne svayaM karAvavAno upakrama teozrIe varSothI sarasa jALavyo che. vi.saM. 2047thI teo sarjananA kSetre pravezyA ane adyAvadhi (vi.saM. 2061 sudhI) teoe 42 granthonuM sarjana karyuM che. vikhyAta dainika 'gujarAta samAcAra' akhabAramAM chellAM 13 varSothI prati guruvAre adbhuta vizeSatA sAthe 'amRtanI aMjali' vibhAga teo Alekhe che jenAthI lAkho jaina-jainetara vAcako temanI kalamanA ananya cAhaka banyA che. A uparAMta A ja akhabAramAM teo chellAM 14 varSathI prativarSa navI navI paryuSaNA lekhamALA paNa Alekhe che. munipade hatA tyArathI AraMbhAyelI temanI A baMne prakAranI akhabArI lekhamALAo Aje AcAryapadArUDha thavA pachI ya akhaMDa jArI che. koI jaina muninI lekhamALAo ATalA dIrdhakALaparyaMta akhabAromAM prakAzita thatI hoya tevI jaina saMghamAM prAyaH A prathama ghaTanA che. A uparAMta zAMtisaurabha-kalyANa-dharmadhArA-zrutaghoSaNA vagere jaina sAmayikomAM paNa temanA lekho niyamita pragaTa thatA rahe che. temanAM pustakomAM 300-300 pejanI saLaMga mahAkathAo, laghukathAo, nibaMdho, ciMtano, vivecano, pUrvAcAryaracita saMskRta stotronA rasALa padya bhAvAnuvAdo, stavanacovIzI, saMskRtabhASAmaya 'kathA kalpavalliH' prataH vagere adbhuta vaividhya nihALavA maLe che. A tamAmamAM sarvopari grantha jo koI hoya to te che 'yugadivAkara' mahAgrantha. pUjya yugadivAkarazrInA jIvanavarSanA aMkane anurUpa 78 prakaraNo dvArA pU. yugadivAkarazrInA samagra jIvana-kavanane sarva prathamavAra AvarI letA A 700 pejanA virATakAya ane saMpUrNa phorakalara mudraNa dharAvatA 'yugadivAkara'mahAgranthane teoe potAnA gurudevanA pUrNa mArgadarzana mujaba ekale hAthe sarvAMgasuMdara taiyAra Personal Use Only
Page #459
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA. 443 karyo che ke jemAM aneka upayogI patro Adi aDhaLaka dastAvejI jinAlayanI surakSAnuM kArya sAMgopAMga pAra utArIne sAmagrIo ya AvarI levAI che. A mahAgrantha pUjyazrIe jo jagaDUzAtIrthanA mAdhyame zAsanarakSAnA puraskartA banyA. 60 ke mAtra poNAbe varSamAM taiyAra karyo che, paraMtu te svapna sAkAra hajAranI jaMgI janamedanI eka ja divasamAM ekatra karIne gurudeve karavA kAje teoe saLaMga sAta varSa kerIno mULathI tyAga karyo je juvALa jagAvyo emAM pUjyazrIno phALo jabarajasta hato ! ! hato je temanI utkRSTa gurubhaktinI dyotaka bInA che. temanA parivAramAMthI pUsA. zrI vasaMtaprabhAzrIjI ma. pa.pU. virya A. bha. zrI zIlacandrasUrIzvarajI mahArAje (sAMsArika mAsI) tathA pU.sA. zrI vizvaratnAzrIjI ma., pU. sA. "yugadivAkara" mahAgranthanI prastAvanAmAM pUjyazrInI gurubhakti zrI vizvadharmAzrIjI ma., pU.sA. zrI vizvamitrAzrIjI ma. mATe A rIte ullekha karyo che ke "A caritragrantha lakhIne (sAMsArika beno) dIkSita thayAM che. jeo Aje kula 28 lekhakazrIe potAnI zreSTha gurubhakti prakAzita karI che ane sAthe sAdhvIjIno parivAra dharAve che. sAthe A dvArA temaNe eka zAsanaprabhAvaka pUjya puruSano rUDo vividharUpe zAsanasevA-zAsanaprabhAvanA-zAsanarakSA paricaya samAjane karAvavAnuM puNyakArya paNa karyuM che. A badala karatAM pUjyazrIne lagabhaga tamAma AgamonA yogodrahana bAda karatAM pANIne lagabhaga teone abhinaMdana ghaTe che." vi.saM. 2016mAM kArtika vadi sAtame, gaNi pada, vi.saM. lekhananA kSetre jema teozrI "siddhahastasarjaka' rUpe jhaLakI 2059mAM vaizAkha suda sAtame paMnyAsa pada ane vi.saM. rahyA che ema pravacananA kSetre teo 'tejasvIvaktA' banIne 2061mAM poSa sudi caudaze AcArya pade alaMkRta karAyA. nAnI jhaLahaLI rahyA che. "dharmasaMgraha' grantha upara bhAIdara- vaye moTI javAbadArI adA karI rahela pUjyazrIne ApaNe bAvanajinAlaya tIrtha vizAla janamedanI samakSa saLaMga sAta-sAta - natamastake namana karIe...... mAsanAM pravacano hoya ke ravivArIya zibira yA 'rAmAyaNanAM pa.pU. pravacanadakSa AcAryadeveza pAtro para jAhera pravacano hoya. teo akhkhalita pravacanadhArA vahAvIne zrotAone rasataraboLa banAvavAmAM mAhera che. A zrImad vijaya yogatilakasUrIzvarajI ma. uparAMta aMtastalane sparze tevA prabhubhakti saMvedanonI phuraNA prabhu mahAvIranA pAvana pagalAMthI pavitra eka paththarI paNa teonuM viziSTa pAsuM che. AvA lagabhaga 300 saMvedano pahADanI paDakhe vaselAM vAMkaDiyA vaDagAma nagare zA. malakacaMda emanAM "antaryAmI sAthe antaryAtrA" ane "haiyAnA hastAkSara' maMgAjInA suputra sohanalAla ane temanAM dharmapatnI raMgIlAbahena. pustakomAM jhagamagI rahyAM che. teo vyavasAyArthe muMbaI-lAlabAga najIka rahI teozrI eka tarapha potAnA cha suvinIta ziSya-praziSyo dharmArAdhana karavAM lAgyAM. kALakrame vi.saM. 2021mAM tRtIya pU. munizrI rasimaratnavijayajI ma., pU. muni zrI putraratnano janma thayo. jenuM nAma "nItina' rAkhavAmAM AvyuM. AgamaratnavijayajI ma., pU.muni zrI dharmaratnavijayajI ma., pU. ane te ja varSe sohanalAlabhAInuM kuTuMba zrImad vijaya muni zrI hitaratnavijayajI ma., pU. bAlamuni zrI bhaktirana rAmacandrasUrIzvarajI mahArAjAnAM jAduI pravacanothI dharmanA raMge vijayajI ma., pU. bAlamuni zrI akSayaratnavijayajI ma.nA raMgAI gayuM. tethI bALaka nItinamAM dharmanA suMdara saMskAra paDyA. saMskaraNa adhyayananI javAbadArI supere saMbhALe che to bIjI te dharmasaMskAranA prabhAve skUla-koleja ane hoTalomAM tarapha potAnA paramopakArI paramazAsana prabhAvaka gurudeva pharavA chatAM paNa koI kusaMskAro abhaDAvI zakayAM na hatA, pUjyapAda A.bha. zrI sUryodayasUrIzvarajI ma.sA.nI nizrAmAM alabatta dharma sAtheno lagAva adbhuta rahyo hato. satata thatAM dIkSA-upadhAnatapa-aMjanazalAkA-pratiSThApadayAtrA saMgha Adi tamAma zAsanaprabhAvanAnAM kAryomAM utkRSTa vi.saM. 2042nA cAturmAsamAM AcAryadeva zrImad vijaya sahayoga paNa Ape che. chellAM varSomAM emanA gurudeva potAnI rAmacandrasurIzvarajI mahArAjAnA AcAryapadanA 51mA varSanA sAMsArika janmabhUmi DabhoI tIrthanAM lagabhaga tamAma praveza nimitte lAlabAgamAM UjavAI rahela 51 divasanA dharmasthAnono uddhAra karAvavA sAthe kharA arthamAM "darbhAvatI aitihAsika mahAmahotsavamAM vaDIla baMdhuo sAthe joDAI 8tIrthoddhAraka banyA to zrI jagaDUzAnagaranA tIrthasadeza 10 kalAka prabhubhaktimAM nItinakumAra otaprota banI jatA. Jain Education Intemational
Page #460
--------------------------------------------------------------------------
________________ 444 caturvidha saMgha yogatilakavijayajInI saMyamasAdhanAno zubhAraMbha thayo. apramattapaNe jJAna-sAdhanA, vaDIlonI vaiyAvacca, paramAtmazAsanano ananya prema vagere guNonA kAraNe khUba ja TUMkA samayamAM pUjyazrI aneka AtmAone 'hitanA mArge vALavAmAM kAraNabhUta banyAM. 10 varSanA TUMkA paryAyamAM paNa pa.pU. AcArya deva zrImad vijaya jinacaMdrasUrIzvarajI mahArAjAe vAstavika yogyatAnA darzana thatAM banne pitA-putra munivarone pAlitANA mukAme vi.saM. 2054nA kArataka vada 6nA zubha divase gaNi pade ArUDha karyA ane thoDA samaya bAda zrI bhAbhara saMghanI vinaMtIthI bhAbhara mukAme vi.saM. 2055nA vaizAkha suda-7nA maMgaladine paMcAsa pade ArUDha karAyAM. tyArabAda alpa samayamAM zrI bhAbhara jaina saMghanI vinaMtIne dhyAnapara laI 5.pU. AcAryadeva zrImad vijayajinacaMdrasUri ma.sA.e yogyatAnA zikhare pahoMcelAM banne pitA-putrane jainazAsananA gauravavaMtA tRtIya pade ArUDha karI pa.pU. A.de. zrImad vijayasaMyamaratnasUrIzvarajI mahArAjA tathA pa.pU.A.de. (1) pU.A. zrI saMcamaratisUrijI ma.sA. zrImad vijaya yogatilakasUrIzvarajI mahArAjAnA nAme jAhera (2) pU.A. zrI yogatilakasUrijI ma.sA. (saMsArI pakSe putra) (3) pU. munizrI AryatilakavijayajI ma.sA. (saMsArI pakSe patra) karI zAsanane mahAna ratnonI bheTa dharI mahAna upakAra karyo che. tenA phaLa rUpe haMmezAM ekamAtra saMyamanI prabhu pAse yAcanA karatA, Aje aneka Agamo ane zAstronA avagAhakazrInI nAnI bahenanI dIkSAnA muhUrta samaye AcArya deva zrImad vijaya vANInA pratApe keTalAya AtmAo saMsAranA tuccha ane nazvara rAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjAnAM pAvana pagalAM gRhAMgaNe thatAM sukhAbhAsane jANI virakta thaI rahyA che ane virakta banelA teozrInA AzIrvAda saMyama svIkAravAno nizcaya thayo ane aneka sAdhu-sA nIo jemanAM mArgadarzana pAmIne potAno sI.e. sudhIno vyAvahArika abhyAsa karI zarU karelI sI.e.nI jIvanapaMtha ujALI rahyA che. ophisane jAkAro Apyo. cha mAsa pahelAM thayelA raMgIlA AvA pUjyazrInA AMtarika guNonI oLakha mATe to A bahenanA svargavAsathI daDha banelI vairAgya bhAvanAvALA pitAjI kalama keTalI zaktimAna bane? te mATe to ApaNA AtmAne sAthe vi.saM. 2044nA jeTha suda2nA divase nAnI bahenanA nirmaLa banAvI temAM pUjyazrInuM pratibiMba jhIlavuM paDe to ja muhUrta ja tejasvI nItinakumAre dIkSA svIkArI. A avasare emanI sAcI oLakha ApaNane lAdhI zake. temanA vaDIla baMdhuoe paNa vikaTa paristhitimAM sArI kamANI pUjyazrI satata AtmahitanA rAhabara banI raho! ! ! karanArA potAnA nAnAbhAIne darzanIya udAratA dAkhavI dIkSAnI saujanya : bhAbhara zvetAmbara mUrtipUjaka jaina saMgha bhAbhara anumati ApI hatI. e rIte prabhu pAse karelI yAcanA phaLI. | (ji. banAsakAMThA) tyArabAda AcArya deva zrImad vijaya rAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjAnA hAthe dIkSita banelA ane AcAryadeva zrImad vijaya zAMticaMdrasUri ma.sA.nA ziSya paM. zrI jinacaMdravijayajI gaNi (hAla AcArya) (saMsArI pakSe bhANeja)nA ziSyaratna pitA gurudeva mu. zrI saMyamarativijaya ma.sA.nA ziSya mu. zrI Jain Education Intemational ntemnational
Page #461
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 445 vividha dharmakAryo pravatavanAza prabhAvako jainazAsanano vyApa vizALa phalaka para patharAyela che. teno jJAnaprakAza sarva kSetrone prakAzita karanAro che. tenI ahiMsA sUkSmamAM sUkSma jIvarAzi sudhI prasarelI che. sAta kSetronA mAdhyamathI jainazAsana avirata upakAradhArA varasAvI rahe che. aMjanazalAkA-pratiSThA mahotsavo, vividha udyApana-mahotsavo, zruta-satkAranA vividha avasaro, vividha dharmAnuSThAno ArAdhanAo, bhavya zobhAyAtrAo, prabhubhaktinA utsavo, sAdharmika udghATananAM virATa kAryo, anukaMpAdAnanI vividha pravRttio, jIvadayAnAM virATa kAryo tathA tIrthayAtrA ane tIrthabhaktinAM vividha anuSThAno cha'rI pAlaka saMgho vagere anekAneka dharmakAryonA pravartana dvArA pUjya zramaNabhagavaMto hajAronAM haiyAMmAM dharmabIjanuM vAvetara karI rahyA che. vekezana-zibiro, ravivArIya zibiro, jJAnasatra tathA pAThazALAnA uttejananI vividha pravRttio dvArA navI peDhInA saMskaraNano mahAyajJa jaina saMghamAM sadA cAlato rahyo che. zibiro dvArA navI peDhInuM dharmotthAna e vartamAna jainasaMghanI eka AgavI vizeSatA banI rahela che. jainazAsananI vartamAnanI jAhojalAlInA mULamAM te te samaye thayelA bahuzruta AcAryabhagavaMtonI kartavyaniSThAno ane zAsanaprabhAvanAnAM kAryono phALo mahattvano che. arihaMta paramAtmA pachI, jagatanA jIvo para upakAra karavAnI dRSTie, AcAryabhagavaMtonuM pradAna mokhare che. jainazAsananI sevA, rakSA ane prabhAvanA mATe ja jemaNe avatAra lIdho hoya tevA aneka zramaNabhagavaMtonI ajoDa vidvattA, adbhuta graMtharacanA ane mahAna zAsanaprabhAvanAthI ApaNo itihAsa ujvaLa che. pU. gacchAdhipati A.zrI premasUri ma.sA.nA ziSyaratna (kumArazramaNa)nAM darzanArthe gayA hatA. munizrInI ojasvI vANI pa.pU. AcAryadevazrI padmaprabhasUri ma.sA. ane tejasvitAthI chaganalAla atyaMta prabhAvita thayA. bIjuM to ThIka, jyAre chaganalAle munizrInA vairAgyanA nicoDarUpa jema pUrvadizAmAM sUryano udaya thAya che te ja rIte sAragarbhita pravacanarUpI amRtanuM pAna karyuM to emanuM aMtaramana rAjasthAnI aitihAsika vIrabhUmi udayapuramAM 23 eprila, vairAgyavAsita thaI UThyuM. munizrInA pravacananA viSaya "jIvanano 1931 vaizAkha sudi-6)nA roja mAtA mAnabAI mUraDiyA aMta zuM?"--e to chaganalAlane jIvananI asAratA ane ane pitA DAlacaMdajI mUraDiyA (osavAla)nA gharamAM pUjya kSaNabhaMguratA para vicAra karavA vivaza karI dIdhA. vairAgyavAsita AcAryazrI padmaprabhasUri ma.sA.e janma lIdho. mAtApitAe thaI UThelA chaganalAle e ja kSaNe saMyamanA mArge cAlavAno daDha temanuM bacapaNanuM nAma chaganalAla rAkhyuM. bIjAM bALakonI jema nizcaya karI lIdho. jo ke chaganalAlanuM jIvana nAstikatA vagere chaganalAle paNa potAnuM bacapaNa ramatagamata ane pAThazALAmAM durguNothI durvAsita hatuM, paraMtu munizrInA vairAgyapUrNa pravacane pasAra karyuM. zikSaNa prApta karI pArivArika paraMparA mujaba emane saMyamamArga para cAlavA mATe vizvAsa ane baLa pUrAM tatkAlIna rAjasthAna rAjya sarakAranI sevAmAM sevArata rahyA. pADyAM. Akhare aranoda gAmanA jinamaMdira pratiSThAmahotsavanA samayano pravAha vaheto ja jato hato ke acAnaka zubha avasare ja chaganalAlane dIkSA pradAna karavAmAM AvI. sane chaganalAlanA jIvanamAM eka kalpanAtIta vaLAMka Avyo. ekavAra 1953mAM dIkSA grahaNa karyA pachI gurunA kaThora anuzAsanamAM potAnA aMgata mitra pAsethI preraNA pAmI chaganalAla mitranI rahIne temaNe jaina tattvasAra ane siddhAMtono tathA karmaprakRti, sAthe ja pratApagaDha (rAja.) pAse aranoda gAmamAM birAjI vyAkaraNa vagereno abhyAsa pUrNa karyo. tyArabAda panyAsa pravarazrI rahelA vidvAna saMta panyAsa pravara zrI pUrNAnaMdavijayajI ma.sA. premavijayajI ma.sA. (vartamAnamAM gacchAdhipati A. premasari) Jain Education Intemational
Page #462
--------------------------------------------------------------------------
________________ , ja hatA. 446 caturvidha saMghA e potAnA ziSya tarIke svIkAratAM muMbaI vAlvezvaramAM vaDI dIkSA vijaya-bhaktipremasUri zvetAMbara jaina ucca vidyAlayanI sthApanA 0mAM temaNe garadevanA AzIrvAda ane karI, (hAlamAM A saMsthA 68 vIghA kSetraphaLamAM vistarelI che.). AjJAthI taLAjAnI guphAmAM mAtA sarasvatInI ArAdhanAthI pachInA kAryanI pragati mATe dAnarAzi ekaThI karavA mATe pharI mAtAnI kRpAdRSTi prApta karI. sane 1963mAM temaNe gurudevanI dakSiNa bhArata tarapha vihAra karyo ane nailUra padhAryA. tyAM AjJAthI prathamavAra svataMtrarUpe khaMbhAtamAM cAturmAsa karyA. beMgalora, guDIvADA, madrAsa vagere sthaLothI saMghanA gaNamAnya khaMbhAtanAM e cAturmAsamAM zAsananI adbhuta prabhAvanA karatAM vyakti emane cAturmAsa arthe padhAravA mATe vinaMtI karavA karatAM teo potAnI ziSyamaMDaLI sAthe pATaNa thaIne verAvaLa AvelA hatA. padhAryA. sane 1965nAM cAturmAsa temaNe verAvaLamAM ja karyA. nelUra saMghe paNa cAturmAsanI Agrahabhera vinaMtI karI. verAvaLanAM e cAturmAsamAM tapasyAonI je jhaDI varasI e to lAbhadAyI sthiti jotAM emaNe nailUra saMgha sAme prastAva rAkhyo lAbhadAyI sthiti jotAM emaNe abhUtapUrva ane apUrva hatI. pratyeka bALaka paNa e sAmUhika ke "ApasamAM matabhedonA kAraNe ahIMno saMgha be bhAgomAM tapasyAthI potAne alaga rAkhI zakyo na hato. bIjuM badhuM to vaheMcAyelo che. e jo ApasanA matabhedone bhUlIne eka thaI ThIka, paNa tapasyA vagere anuSThAnonA anumodanArthe je varaghoDo jAya to ame cAturmAsano svIkAra karI zakIe. saMghanA badhA (rathayAtrA) kADhavAmAM Avyo te to kharekhara avarNanIya hato. ja sabhyo ApasamAM UMDo vicAravimarza karyA pachI e nirNaya mAilo lAMbA A varaghoDAe kone prabhAvita nahIM karyA hoya? para AvyA ke ApasanA matabhedone bhUlI jaIne, ame eka verAvaLamAM zAsanaprabhAvanAnI dhUma macAvIne temaNe thaIzuM ane eka ja rahIzuM, tyAre ja temaNe nailUramAM cAturmAsanI indora tarapha vihAra karyo. sane 1966nAM cAturmAsa temaNe svIkRti ApI. indoramAM karyAM. emanAM indoranAM e aitihAsika cAturmAsane cAturmAsa daramyAna emaNe zrI saMghane preraNA ApI ke indoravAsIo Aje paNa bhUlyAM nathI. emaNe e cAturmAsa nelUra to so TacanuM sonuM che. emanI pAvana preraNAthI e ja daramyAna rastA para samiyANo baMdhAvIne mahAvIra janmavAcananI varSe maMdirano pAyo nakhAyo. naiira zrIsaMghe emanA abhUtapUrva je bhavya zarUAta karI hatI te paraMparA rUpe Aja sudhI cAlatI cAturmAsane yAdagAra banAvavA mATe emane emanI yogyatA rahI che ane lagabhaga tamAma jaina samAja janmavAcananA anusAra "vyAkhyAna vAcaspati' padavIthI alaMkRta karyA. samArohamAM sAmela thaIne jainasamAjanI ekatA pradarzita kare che. nelUra cAturmAsa pUrNa karI potAnI ziSyamaMDaLI sAthe cAturmAsa daramyAna emanI preraNAthI indoramAM prathamavAra "zrI teo belUra thaIne ArakaTa padhAryA. tyAM beMgalora zrI saMghanI siddhacakra mahApUjana' paNa apUrva ThAThamAThathI bhaNAvavAmAM AvyuM. cAturmAsanI vinaMtI svIkArI teo beMgalora tarapha AgaLa vadhI indora cAturmAsa pUrNa karIne tyAMthI kalakattA, bhAgalapura, rahyA hatA tyAM acAnaka madrAsa zrI saMgha emanI pAse pahoMcyo banArasa vagere tIrthonAM darzana karatAM karatAM teo potAnI ane vinaMtI karI ke teo madrAsa padhAre. tyAM zAsana para eka munimaMDaLI sAthe sane 1972mAM "zrI sametazikharajI mahAtIrtha' moTuM saMkaTa AveluM che ane teo te dUra karI zake che. saMghanI padhAryA. A kSetramAM zrI jinezvaradevanA anuyAyIo vaselA che, vinaMtI svIkAratAM temaNe beMgalora cAturmAsa rada karIne madrAsa paraMtu varSothI A kSetramAM sAdhu-sAdhvIonAM vicaraNa nahIM tarapha prayANa karyuM. thavAthI badhAM ja dharmathI vimukha thatAM jAya che. potAnA sAdharmika madrAsa pahoMcatAM jainasamAje je adamya utsAhathI emanuM baMdhuone pAchA dharmamAM joDavA ane jainetaromAM paNa jainadharmanA svAgata karyuM avarNanIya ane avizvasanIya hatuM. uttama saMskAronuM siMcana karavAnA uddezyathI temaNe "zrI sameta madrAsamAM kezaravADI tIrtha pAse ja sarakAre yAMtrika zikharatIrthanI taLeTImAM kalakattAnivAsI zrImatI udayakumArI katalakhAnuM banAvavAnI yojanA karelI tenA anusaMdhAne pUjyazrIe dudhoDiyAne mArmika upadeza Apyo ke A kSetranA vikAsa mATe jyAM sudhI yAMtrika katalakhAnAnI yojanA baMdha nahIM thAya tyAM sudhI saune zikSita karavAM paDaze. tamAma burAIonuM mULa azikSitapaNuM annajaLano tyAga karIza evo saMkalpa karyo. emanA aTTama che. A upadezathI prabhAvita thayelAM zrImatI dudhoDiyAe dAnamAM (satata traNa divasa nirjaLA upavAsa)nA prabhAve ane "mahA ApelI 27 vIghA jamIna para potAnA dAdAgurunA nAme "zrI prabhAvika zrI saMtikarama stotra'nI traNa divasanI akhaMDa sAdhanAnA Jain Education Intemational
Page #463
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA baLe emaNe vijaya meLavyo. emanI A sAdhanAe yAMtrika katalakhAnAnI yojanAne saMpUrNapaNe baMdha karavAnI sarakArane jAherAta karavI paDI. Ama emanI AgevAnImAM jaina samAjane eka moTI saphaLatA maLI. Ama madrAsamAM saphaLa cAturmAsa pUrNa karI cAre dizAomAM zAsananI zAnane guMjatI karI teo zikharajInI dharatI para pAchA pharyA ane e kSetrane dharmamaya, zikSaNamaya rAkhavA tathA sarAka jAti (eka vakhatanA prAcIna jaina, jeo dharmathI vimukha thatAM jatAM hatAM.)nA uddhAra mATe pUrNa jIvana samarpita karI dIdhuM. sane 1996mAM emanI pratibhAne anurUpa gacchAdhipati AcAryazrI premasUri ma.sA.e emane AcAryapadathI alaMkRta karyA. mAtRbhUmi udayapuramAM paNa mAtAnuM RNa cUkavavAnA uddezyathI atyAdhunika sAdhanothI paripUrNa zrImatI mAnabAI mUraDiyA haoNspiTalanI sthApanA karAvI. hAla kensara jevI asAdhya bimArI chatAM, keTalAMya oparezano pachI paNa emanAmAM kAma karavAnI je lagana, niSThA ane utsAha che te hakIkatamAM prazaMsanIya che. zArIrika asvasthatA chatAM emaNe je kAma karyuM che ane karI rahyA che te eka navA dRSTAMta rUpa che. teo yugo sudhI jIve ane zAsananAM adbhuta kAryo karatA rahe evI zubhecchA saha koTizaH vaMdana! saujanya : zrI dharmamaMgala jaina vidyApITha zikharajI ha : zrImatI tArAbena jaina prakhara vidvAna, vilakSaNa buddhivAna ane mahA tapasvI pU. A.zrI vijayayatIndrasUrIzvarajI ma. pUjya AcAryazrI vijayayatIndrasUrijI mahArAja mahAprabhAvaka puruSa hatA. teozrI parama pUjya zrImad vijayarAjendrasUrIzvarajI mahArAjanA ziSyaratna hatA ane emanI pATaparaMparAe caturtha paTTadhara paNa hatA. temaNe je zAsananAM mahAna kAryo karyAM ane je sAhityanirmANa karyuM tenAthI jainazAsananI zobhAmAM anerI vRddhi thaI. teozrIno janma dhaulapura (dhavalapura) nagaramAM thayo hato. temanA pitAzrI vrajalAlajI ane mAtA caMpAkuMvara-baMne khUba ja dharmaparAyaNa hatAM ane digaMbara saMpradAyanA anuyAyI hatAM. temanuM potAnuM janmanAma rAmaratna hatuM. rAmaratnanI uMmara sAta varSanI thaI tyAre temane jaina pAThazALAmAM dAkhala karAvyA ane pote paNa navI navI vAto zikhavADatA rahyA. mAtra be varSamAM ja rAmaraste paMca maMgala pATha, tattvArthasUtra, For Private 447 zrAvakAcAra AlApa paddhati, dravyasaMgraha, deva-guru-dharma parIkSA ane nitya smaraNa pAThano sAthe abhyAsa karI lIdho ane kaMThastha paNa karI lIdhAM. e sivAya emaNe bhaktAmara, maMtrAdhirAja, kalyANamaMdira Adi stotra paNa kaMThastha karI lIdhAM. AvA prajJAvAna putrane pAmIne zrI vrajalAlajI prasanna hatA. eka vAra teo siMhastha meLo jovA ujjaina gayA. meLo joIne temaNe zrI makSI pArzvanAtha tIrthanI yAtrA karI ane tyAMthI AvIne mahidapuramAM mukAma karyo. e vakhate mahidapuramAM zrImad vijaya rAjendrasUrIzvarajI mahArAja potAnA ziSyamaMDaLa sAthe birAjamAna hatA. rAmaratna AcAryazrInAM darzanathI prabhAvita thayA ane temaNe sUrijI mahArAjanI sAthe rahevAno nizcaya karI lIdho. vihAramAM paNa emanI sAthe ja rahevA lAgyA. emanA saMskArI hRdaya para vihArakamaLamAM zrImadnA kriyAkAMDano ane dinacaryAno adbhuta ane amiTa prabhAva paDyo. teo vairAgyarasamAM raMgAI gayA. emanA hRdayamAM dIkSA levAnI bhAvanA prabaLa thaI UThI ane eka divasa emaNe gurumahArAjane potAnA ziSya rUpe svIkAravAnI prArthanA karI. rAmaratnanI uMmara tyAre cauda varSanI hatI. emanI tyAgabhAvanA joIne gurumahArAje khAcaroda nagaramAM saM. 1954nA aSADha vada bIje emane dIkSA pradAna karI munizrI yatIndravijayajI nAme ghoSita karyA. munizrI yatIndravijayajI susaMskArI ane susaMskRta to hatA ja. emAM bhAgyajoge prakhara vidvAna, sAdhvAcAranA custa pAlaka, mahAtapasvI, vilakSaNa buddhivAna gurunI nizrAmAM rahevAnuM saubhAgya prApta thayuM. pachI zuM kamInA rahe! basa, pote sAdhvAcAranuM pAlana karavA lAgyA ane svAdhyAyamAM rAta-divasa tallIna rahIne potAnI unnati karavA lAgyA. dasa varSa sudhI pote guru mahArAjanI sAthe rahyA. A dasa varSomAM emaNe gurumahArAja sAthe mevADa, mAravADa, mALavA, nemADa ane gujarAta Adi pradezomAM bhramaNa karyuM. zrI makSIjI, AbujI, koraTAjI vagere tIrthonI ane goDavADa paMcatIrthInI yAtrA karI. gurumahArAjanAM karakamaLa dvArA karavAmAM AvelI moTI moTI pratiSThAomAM bhAga lIdho tathA pratiSThA karAvavAnI kSamatA prApta karI. aneka gAmonA ane zaheronA zrIsaMghomAM paDelA vivAdane gurumahArAjanA teja-pratApathI zAMta thatA joyA. gurumahArAje aneka jJAnabhaMDAronI sthApanA karI, prAcIna tathA prasiddha jinAlayonAM jIrNoddhAra karAvyA. gurudevanAM A kAryothI emaNe sarvatomukhI' anubhava ane jJAna prApta karyAM. teozrI jijJAsu, Personal Use Only
Page #464
--------------------------------------------------------------------------
________________ 448 caturvidha saMgha vinayI, susaMskRta, pratibhAsaMpanna, parizramI ane guru- pradezanI dharmabhAvanAne jAgRta karIne, tyAMnA jainasaMghamAM dharmamaya AjJApAlaka hatA. tethI gurumahArAjanA aMtima kALa sudhI jIvanamAM saMskAronI vAvaNI karIne ene praphullita karavAno je emanI sAthe ja rahyA. gurudevanuM dehAvasAna saM. 1953nA poSa parama upakArI puruSArtha karyo, tenI sAcavaNI ane abhivRddhi suda 6ne divase rAjagaDhamAM thayuM, te pahelAM munizrI karavAnI pravRtti cAlu rAkhanAra saMta-paraMparA atyAra sudhI TakI dIpavijayajIe ane munizrI yatIndravijayajIe "abhidhAna rahI che, te e bhUminuM moTuM sabhyagya che. pUjya zrI rAjendra koSa'nA prakAzanano bhAra pratijJApUrvaka uThAvI lIdho hato. jItavijayajI dAdA pachI e javAbadArIne savAI rIte zobhAvI abhidhAna rAjendra koSa' sAta bhAgomAM vibhAjita che ane tenAM jANanAra AcArya pravara thayA te temanA vinIta praziSya ane dasa hajArathI paNa vadhAre pRSTho che! A koSamAM prathama prAkRta samartha zAsanaprabhAvaka AcAryazrI vijayakanakasUrIzvarajI mahArAja zabda tenAM susaMskRtarUpa sAthe ApavAmAM AvyA che ane te pachI che. dharmasaMskArathI vAgaDa paragaNAnI kAyApalaTa karanArA AcArya tenAM liMga ane vyutpatti ApavAmAM AvyAM che. tema ja tenAM mahArAjano janma vAgaDa paragaNAnA palAMsavA gAmamAM vi. saM. tamAma artha saprayoga, AdhAra, adhyayana tathA uddezonA nirdeza 1939nA bhAdaravA suda pAMcame thayo hato. temanuM saMsArI nAma sAthe, AgamonA graMthAgAronAM udAharaNo sahita ApyAM che tathA kAnajIbhAI, pitAnuM nAma nAnajIbhAI caMdurA, mAtAnuM nAma tenI vyAkhyA paNa khUba ja kuzaLatAthI ane yogyatAthI karavAmAM navalabAI hatuM. kAnajIbhAInA kAkA haradAsabhAIe AvI che. A graMtha eka prakAre jaina vizvakoSa ja che. AvA vairAgyabhAvanAthI prerAIne pU. jItavijayajI dAdA pAse dIkSA mahAkoSanuM lekhana jeTaluM muzkela hatuM. eTaluM ja muzkela enuM grahaNa karI hatI ane muni zrI hIravijayajInA nAmathI saMpAdana ane prakAzana hatuM. A graMthane saMpAdita ane prakAzita teozrInA ziSya banavAnuM gaurava prApta karyuM hatuM. kAnajIbhAIne karIne munizrI dIpavijayajIe ane munizrI yatIndravijayajIe nAnapaNathI A dharmasaMskArano vAraso maLyo hato. saraLatA, potAnI apramatta kuzaLatA ane suyogya saMpAdanatvano paNa suzIlatA, vinamratA, vivekazIlatA, nyAyaprIti, kAryakuzaLatA, paricaya Apyo che. saM. 2014mAM zrImad rAjendrasUri saMtoSa jevA sadguNo emanA jIvana sAthe nAnapaNathI ja vaNAI ardhazatAbdIutsava ApazrInI preraNAthI ja zrI mohanakheDA tIrtha gayA hatA. kAnajIbhAInAM vANI-vartanamAM AvA guNiyalapaNAno. upara UjavAyo. tyAra pachI aneka bhAviko gurumahimAthI khUba pariNAthI khaba saune sahajapaNe anubhava thato. sa khUba lAbhAvita thayAM. pUjyazrInI nizrAmAM judAM judAM emaNe pavitra siddhagiri mahAtIrthamAM cothA vratanItIrthasthAnonA ATha yAtrAsaMgho nIkaLyA. svataMtrapaNe munimaMDaLa - brahmacaryanI bhISmapratijJA laI lIdhI. A pratijJA laIne teo sAthe 15 vakhata tIrthayAtrAo karI. cha vakhata upadhAnatapa karAvyAM saMsAramAM paDavAnA bhayathI haMmezane mATe mukta thaI gayA hatA. ane 45 pratiSThA-aMjanazalAkAo saMpanna karAvI. saM. emanuM A pagaluM muktimArganA pravAsIne zobhe evuM hatuM. saM. 2017nA poSa suda 3ne divase mohanakheDAmAM svargavAsI thayA. 1958nI e sAla hatI. kAnajIbhAI 19 varSanI vaye, yauvanane tyAM ja aMtimavidhi karavAmAM AvI ane chatrI banAvIne UMbare paga mUkI cUkyA hatA. UgatI juvAnIe AjIvana teozrInI mUrti pratiSThita karavAmAM AvI. evA pU. AcAryazrI brahmacaryavratanA svIkAranuM kAnajIbhAInuM A puNya-pagaluM yatIndrasUrIzvarajI mahArAjane koTizaH vaMdanA! gharasaMsAranAM baMdhanamAMthI vahelAmAM vahelA mukta thavA mATe "pANI pa.pU. A. zrI jayaMtasenasUrijI ma.sA.nI preraNAthI ghevaracaMdajI pahelAM pALa bAMdhavA' jevuM dUraMdezIbharyuM hatuM. ethI kuTuMbIjanonI modI rAyacUra (karNATaka)nA saujanyathI icchAo para eka prakAranuM pAkuM niyaMtraNa AvI gayuM hatuM. sarva sagAMvahAlAMne e samajAI gayuM hatuM ke kAnajIbhAI have jinazAsananA bAgane haryobharyo karI jANanAra, saMsAramAM vadhu samaya rahe e banavAjoga nathI. brahmacaryanuM vrata samatA, vatsalatA, lokapriyatAno triveNI saMgama, svIkAryA bAda cAra ja varSe, 23 varSanI bharayuvAna vaye, saM. kalyANakArI maMgalamUrti kaccha - vAgaDa dezoddhAraka 1962nA mAgazara mAsanI pUnamane divase, bhImAsara nagaramAM mahAna pratApI pU. jItavijayajI dAdAnA varada haste kAnajIbhAI pU.A. zrI vijayakanakasUrijI ma. dIkSita thayA. tyAga-vairAgya-saMyamanAM AjIvana bhekhadhArI parama pUjya munipravara zrI jItavijayajI dAdAe vAgaDa vastrothI zobhI UThyA. emanuM nAma muni kIrtivijayajI Jain Education Intemational
Page #465
--------------------------------------------------------------------------
________________ 2018 ane 2019nAM traNa comAsAM kacchanA bhacAu zaheramAM ja karyA. trIjA comAsAmAM pUjyazrInuM svAthya vadhAre kathaLyuM ane caturvidha saMghanAM dharmasUtrone sAMbhaLatAM sAMbhaLatAM ane samatAbhAve potAnA iSTasUtranuM (paMcasUtranuM) zravaNa karatAM karatAM zrAvaNa vada4 (paMdaranA dharanA) puNya dine, 80 varSanI vayovRddha avasthAe pU. AcArya bhagavaMta pUrNa samAdhibhAvamAM kALadharma pAmyA. e mahAsamartha zAsanaprabhAvaka sUrIzvarajIne bhAvabhInAM vaMdana ! saujanya : zrI saMyama suvarNotsava samiti pAvApurI samavasaraNamaMdira tIrtha tapa-tyAganI ane jJAna-dhyAnanI samRddhithI jemaNe samRddha samudAyanI pratiSThA prApta karI, apratima pratibhAzALI : bAlabrahmacArI pUjya A.zrI vijayasurendrasUrIzvarajI ma. gujarAtanA uttara vibhAgamAM nAnakaDuM gAma kuvAlA. gAmamAM dharmasammukha rahetA savajIbhAI ane dalIbAIne saM. 1950nA kArataka suda bIjane divase eka yazasvI putra tavArIkhanI tejachAyA rAkhavAmAM AvyuM ane emanA saMsArIpaNe kAkA-pU. munivara zrI hIravijayajI mahArAjanA ziSya tarIke jAhera karavAmAM AvyA. manizrI kItivijayajInuM citta jema bhUkhyA mAnavIne bhojana maLe ane AhalAda ane AnaMda thAya tevo AnaMda vItarAgano mArga prApta thatAM anubhavI rahyuM ane teozrI gurusevAmAM ane darzana-jJAna-cAritranI ratnatrayI ArAdhanAmAM evA ekAgra banI gayA ke jethI eka paLa jeTalo samaya paNa eLe javA na pAme enI khevanA karavA lAgyA. dIkSA lIdhA pachI saM. 1962thI 1976 sudhInAM 15 comAsA munizrI kanakavijayajIe gujarAta, kaccha ane mALavAmAM judAM judAM grAma-nagaromAM karyAM. temAM kyAreka pU. AcAryazrI vijayasiddhisUrIzvarajI (bApajI) mahArAja sAthe, kyAreka potAnA pUjyapAda dAdAguru zrI jItavijayajI mahArAja sAthe ane kyAreka anya munivaro sAthe karyAM. saM. 1985nA mahA suda-10ne divase bhoyaNI tIrthanI varSagAMTha prasaMge ekatra thayela saMghameLAmAM pU.A.zrI siddhigirijI ma. tathA pU.A. zrI sAgarAnaMdasUrIzvarajI ma. tathA anya munivaro ane caturvidha saMghanI vizALa upasthiti vacce pU. paM. zrI kanakavijayajI ma.ne upAdhyAya padathI alaMkRta karavAmAM AvyA tyArabAda cAra varSa pachI saM. 1989nA poSa vada-7 ne divase jainapurI amadAvAdamAM pU. saMghasthavara AcArya zrI siddhisUrijI ma.nA varadahaste' upA. zrI kanakavijayajI mahArAjane AcArya pade ArUDha karavAmAM AvyA. A rIte saMghanAyakanI sAthe sAthe have AcAryazrI paNa banyA. - traNa traNa dAyakA sudhI potAnI e samagra javAbadArIne saphaLatAthI nibhAvatA rahyA. te daramyAna saMkhyAbaMdha puNyAtmAone vairAgyavAsita karIne, dIkSA ApIne, mokSamArganA yAtrika banAvyA. pUjyazrInA paMdara ziSyomAM pU. paM. zrI muktivijayajI gaNi, pU. A. zrI devendrasUrijI ma., pU. munizrI kaMcanavijayajI ma. vagere mukhya hatA. traNa dAyakA daramyAna 27 varSa sudhI to pUjyazrIe kaccha, saurASTra ane gujarAtanAM vividha sthAnoe vicarIne je te sthAnanA zrI saMghone dharmabhAvanA, vividha prakAranAM satkAryo karavAnI preraNA ApIne potAnA saMghanAyakapadane vizeSa caritArtha ane zobhAyamAna banAvyuM. traNa paccIzI vaTAvIne AgaLa vadhelI vRddha avasthAne lIdhe satata vihAra ane kartavyaparAyaNatAne kAraNe kAyA asvastha thAya e svAbhAvika che. A vAstavikatAno svIkAra karIne A saMtapuruSe saM. 2017, (1) pa.pU.A.zrI sUrendrasUrIzvarajI ma.sA. (2) pa.pU.A.zrI rAmasUrIzvarajI ma.sA. (3) pa.pU.A. zrI abhayadevasUrIzvarajI ma. sA.
Page #466
--------------------------------------------------------------------------
________________ 450 caturvidha saMgha yugalanI prApti thaI. moTA putranuM nAma sIracaMda ane nAnA putranuM paMnyAsapravara zrI satyavijayajI gaNivaranI pATa-paraMparAmAM prathama nAma rUpacaMda rAkhavAmAM AvyuM. baMne bALako tejasvI hatAM ane AcArya pada prApta karavAnuM Adarza gaurava prApta karyuM. temanAmAM suyogya saMskAronuM siMcana karavAmAM AvyuM. kALakrame - aneka sthAnomAM maMdironuM navanirmANa, jIrNoddhAra, mAtApitAnA svargavAse bhAI sIracaMdane yuvAnInA uMbare AvatAM upAzraya, dharmazALAnA nirmANamAM ane ujamaNAM, pratiSThAraMgarAganA vAtAvaraNathI dUra rahI, tyAga ane vairAgyanA paMthe mahotsavo, upadhAna tapanI ArAdhanA Adi zAsanaprabhAvanAnAM vicaravAnAM aramAno jAgavAM lAgyAM. evAmAM mahAna dhuraMdhara, vividha kAryomAM pUjyazrInI prabhAvapUrNa dharmadezanAnuM amRtapAna jyotiSazAstranA prakAMDa paMDita pUjya paMnyAsajI zrI dharmavijayajI karavApUrvaka bhAvikoe lAkho rUpiyAnuM dAna karI jinazAsananI mahArAjano saMparka thayo ane aMtaramAM pragaTelI vairAgyajyota vadhu sevA karavAnuM parama saubhAgya prApta karyuM. pAchalI avasthAmAM pU. prajvalita thaI. saM. 1969nA poSa vada 10nA zubha divase AcArya bhagavaMtazrIne ekAeka damano vyAdhi thayo. tananI pATaNa zaheramAM bhavya mahotsavapUrvaka, parivAranI anumati prApta asamAdhi vadhavA chatAM mananI sthira samAdhie AtmasAdhanAnA karI, sau koInA lADIlA sIracaMde sApa kAMcaLI utAre tema ujvaLa paMthe apramattabhAve AgaLa vadhatA rahyA. vizALa saMsAranAM snehasaMbaMdhono tyAga karI saMyamajIvanano svIkAra karyo. ziSya parivAra, aneka zrIsaMgho ane anya AtmIyavargane bhAI sIracaMda munizrI surendravijayajI tarIke prasiddha thayA. thoDA hitazikSAno Adarza bodha detA pUjyazrI saM. 2006nA kArtika samaya bAda nAnAbhAI rUpacaMdane paNa saMyamapaMthe vALI dIkSA vada 4nI madhyarAtrie DahelAnA upAzrayamAM paMcaparameSThI ApI, temane munizrI ravivijayajI nAme ghoSita karyA. mahAmaMtranA smaraNa sAthe svarge sidhAvyA. kArtika vada pAMcamanA pUrvanI prabaLa ArAdhanA, gurujanonI sevA ane jJAna- divase pUjyazrIne zokasaMtapta hRdaye zraddhAMjali ApavAnA kAryakrama dhyAnanI apUrva laganathI ghaNA TUMkA samayamAM vyAkaraNa, nyAya, rUpe, zaheranA itihAsamAM eka bhavya prakaraNa rUpa smazAnayAtrA kAvya ane judAMjudAM zAstronA adhyayana sAthe, dhArmika tattvajJAnanuM nIkaLI. pUjyazrIno paMcabhUtano deha paMcabhUtomAM vilIna thaI talasparzI jJAna prApta karI, jaina samAjamAM eka tapasvI muni rUpe gayo. divya sAdhanAno avinAzI AtmA jagatamAM tapa-tyAga zrI surendravijayajI mahArAjanI utkRSTa pratibhA jotAM, pU. ane jJAna-dhyAnanI chAyA phelAvI amara banI gayo. pUjyazrInI gurudevazrIe aneka zaheronA saMghonI AgrahabharI vinaMtIthI smRtimAM gujarAta, madhyapradeza, rAjasthAna Adi pradezomAM DahelAnA upAzraya madhye khUba ja dhAmadhUmathI, zaheranA itihAsamAM teozrInA vidvAna ziSya-samudAyanI preraNAthI aneka suvarNAkSare aMkita karavA yogya mahotsavapUrvaka paMnyAsa padathI samAdhimaMdiro, gurumaMdiro, sarasvatImaMdiro, dharmasthAno, vibhUSita karyA. paMnyAsajI zrI surendravijayajIe potAnI pAThazALAo AdinuM nirmANa thavAthI pUjyazrInI yazogAthA anokhI pratibhAnA prabhAve gujarAta, mahArASTra, rAjasthAna, vizvanA khUNe khUNe guMjI rahI che. prakRSTa puNyaprabhAvaka paramArAdhya saurASTra Adi pradezomAM vicarIne ane dhArmika kAryonA prasArathI sva. pUjya gurudevazrInA nAmasmaraNano apUrva prabhAva che ke tanaaneka mumukSuone saMyamI banAvIne jaina samAjamAM nAmAMkita ane mananAM seMkaDo kaSTa kSaNabhaMguramAM vilIna thAya che. tapa-tyAga tathA jJAna-dhyAnanI samRddhithI samRddha samudAyanI pU. paM. zrI raviratnavijayajI ma.sA.nI preraNAthI zrI zItalanAtha pratiSThA prApta karI. pU. paMnyAsajI mahArAje saMyamI jIvananI jaina saMsthAna dhulIyAnA saujanyathI sAdhanAne kendrabiMdu banAvavA sAthe potAnA deSTibiMduthI tapa- yoga, jJAna-dhyAna ane sAdhanA- ArAdhanAthI samAjasudhAraNAnAM kAryo tarapha paNa ghaNuM lakSa ApyuM hatuM. pariNAme potAnI janmabhUmi kuvALAmAM ajJAnatAne lIdhe varSothI - yazokvala zAsanaprabhAvaka kanyAvikraya Adi sAmAjika dUSaNo hatAM te nAbUda thayAM. A pU. A.zrI vijayazAMticaMdrasUrIzvarajI ma. kAryo mATe, bhagIratha prayatno karI banAsakAMThA jillAmAM tapAgaccha, acalagaccha ane pAyacaMdagacchanA triveNIjainasamAjane saMgaThita karavAno mahAna puruSArtha karyo. vi.saM. saMgama samA vaDhiyAra pradezanI dhanya dharA mAMDala nagare pUjyapAda 1999nA varSamAM zrI giranAra mahAtIrthamAM DahelAnA upAzrayanA AcArya zrI vijayazAMticaMdrasUrIzvarajI mahArAjano janma saM. zrIsaMghanI AgevAnI nIce, aneka zrIsaMghoe yojelA apUrva 1952nA jeTha suda bIjane divase desAI kuTuMbamAM thayo hato. AnaMda-ullAsanA vAtAvaraNamAM bhavya samArohapUrvaka pitAnuM nAma popaTalAla, mAtAnuM nAma nAthIbahena ane potAnuM Jain Education Intemational
Page #467
--------------------------------------------------------------------------
________________ jA tavArIkhanI tejachAyA 451 zrI buddhivijayajI mahArAja pAse bhAgavatI dIkSA aMgIkAra karI munizrI zAMtivijayajI nAme jAhera thayA. pU. gurudevazrI buddhivijayajI mahArAja vAtsalyamUrti hatA ane adhyApanamAM ghaNA kuzAgra hatA. AthI munizrI zAMtivijayajI mahArAja paNa tapa-tyAgapUrvakanI saMyamanI apramatta sAdhanA sAthe adhyayanamAM lIna banI gayA. thoDA ja samayamAM UMDuM jJAna prApta karI saMyamajIvanane tapa-tyAga ane dharmajJAnathI unnata banAvI dIdhuM. gujarAta ane rAjasthAnamAM-khAsa karIne dAMtarAI, jAMbala, mAlagAMva, bApalA, ArakhI, jetAvADA, AlavADA Adi grAmapradezomAM vicarI tyAMnA saMghone dharmamArge sthira ane unnata karI asIma upakAra karyo. pUjyazrInI nizrAmAM zAsanaprabhAvanAnAM vividha kAryo saMpanna thatAM ja rahyAM. pUjyazrInI A yogyatA ane prabhAvakatA jANI UMjhAmAM paMnyAsa padathI ane prAMte pUraNa (rAjasthAna)mAM AcArya padathI vibhUSita karavAmAM AvyA. pU. A. zrI vijayazAMticaMdra-sUrIzvarajI mahArAjanI preraNA ane nizrAmAM banAsakAMThA pradezamAM aneka jinamaMdironAM jIrNoddhAra, navanirmANa, aMjanazalAkA-pratiSThA, (1) pa.pU. A. zrI zAMticaMdrasUrijI ma.sA. (2) pa.pU. buddhi- upadhAna, udyApana, dIkSA pradAna Adi anekAneka dharmakAryo vijayajI ma.sA. (3) pa.pU. zrI tilakavijayajI ma.sA. susaMpana thayAM che. bhAbhara ane tenI AjubAjunA pradezomAM to (4) pa. pU. A. zrI somacaMdrasUrIzvarajI ma.sA. (5) pa.pU.A. zrI pUjyazrIno upakAra abhuta varasyo che. pUjyazrI saM. 2018nA somasuMdarasurIzvarajI ma.sA. jeTha vada 4nA divase, 76 varSanI vaye, bhAbharamAM ja, kALadharma saMsArI nAma buddhilAla hatuM. buddhilAle mAtra cAra varSanI vaye pAmyA. AvA paramopakArI ane mahAna tyAgI-jJAnI AcAryazrI pitAnuM zirachatra gumAvyuM. kuTuMbanI javAbadArI mAtA nAthIbahena vijayazAMticaMdrasUrIzvarajI mahArAjane koTi koTi vaMdanA! para AvI paDI. dharmaparAyaNA nAthIbahena duHkhanA A kaparA zeTha jamanAlAla jIvatalAla-jUnA gaMja bajAra, bhAbhara (ji. divaso samatAbaLe pasAra karatAM karatAM parivAramAM dharmabhAvanAnuM banAsakAMThA)nA saujanyathI siMcana karatAM rahyAM. soLa varSanI paripakva uMmara thatAM buddhilAle kuTuMbanI javAbadArI upADI lIdhI. mAtAnI icchA-AjJAthI nIDara ane prabhAvaka vyAkhyAnakAra, dharmodyotamAM lagna paNa karyA, paraMtu bIjI bAju pUrvabhavanA tema ja A sadA tadAkAra, RSivara ane sUrivaranA bAhyajanmamAM rahelA dhArmika saMskAro ane saMsAranI asAratAnA AMtaru darzanathI prajvalita anubhavothI temanuM mana saMsArathI udAsIna rahyA karatuM hatuM. UMDe UDe tyAgamArgane jhaMkhI rahyuM hatuM ane eTale ja vividha pU. AcAryapravara tapasyAo ane upadhAnatapa Adi karatA rahI jIvanane dharma zrI vijayame prabhasUrIzvarajI mahArAja bhAvanAthI daDha ane unnata banAvatA rahyA. evAmAM, saM. - pUjyapAda AcAryabhagavaMta zrImad vijaya meruprabha1981mAM dharmapatnI mIrAMbahena TUMkI bimArImAM svargavAsI sUrIzvarajI mahArAja eka darzanadurlabha zramaNabhagavaMta hatA. banyAM. te sAthe ja saMsAranI javAbadArI ane jaMjALa DhIlI tejasvI ane UMcI kAyA, UjaLo gaura vAna, camakatuM rekhAMkita paDatAM, tyAgamArgane jhaMkhI raheluM mana tIvratara banyuM ane vizALa lalATa, karuNArda ane vedhaka AMkho, suDoLa garavI saM. 1982nA phAgaNa vada 7ne divase TAkaravADA gAme nAsikA, prabhAvazALI caherAne vadhu prabhAvazALI banAvatI dhavala buddhilAlabhAIe pUjyazrI padavijayajI mahArAjanA ziSya pU. dADhI ane yama-niyamathI saMyamita banela deha para zobhatAM dhavala Jain Education Intemational
Page #468
--------------------------------------------------------------------------
________________ as , R Tii nI & 452 caturvidha saMgha tasmai zrI gurave namaH laIne dharmasAdhanAnI choLo UchALatI hoya evI dharmaparAyaNa nagarI khaMbhAtamAM AvyA. tyAM eka jainetara vidyA dvArA eka dharmaniSTha, deva-guru-dharma-upAsaka zreSThIvarya zrI kasturacaMda amaracaMdane tyAM AvyA. jainakuLane chAje ane zobhAve tevA dharmanA susaMskArothI dina-pratidina mohanabhAImAM parivartana thavA lAgyuM. niraMtara pUjya sAdhu-sAdhvI bhagavaMtanA gamanaAgamanathI ane teonI bhAvabharI bhaktithI haiyuM AnaMdita ane vikasvara thavA lAgyuM. temanI prAmANikatAthI zeTha paNa khuza hatA, tethI pagAra paNa vadhArI Apyo. zeThane tyAM acUka prabhunAM darzana karatAM ane sUryAsta bAda vAparatA nahIM. jyAre dezAMtara jAya tyAre phoTAnAM darzana karatAM. parvanA divase pauSadha karatA. khaMbhAtamAM zAsanasamrATa pUjyapAda AcArya mahArAjAdhirAja zrI vijayanemisUrIzvara mahArAjanA puNyaprabhAvaka darzana tathA samAgamanA kAraNe jainadharma pratye sArI abhiruci pragaTI; tyAga, sarvatyAganA punIta paMthe prayANa karavA taiyuM utkaMThita banyuM, jenA phaLasvarUpe saM. 1985nA kArataka vada 10nA zubha dine khaMbhAta pAse vatrA mukAme 23 varSanI bharayuvAna vaye paramezvarI pravrajyA aMgIkAra karI pUjyapAda zAsanasamrATazrInA ziSya (1) pa.pU.A. zrI vijayanemisUrIzvarajI ma.sA. gItArthaziromaNi pU. A. zrI vijayodayasUrIzvarajI mahArAjanA (2) pa.pU.A. zrI vijayaudayasUrIzvarajI ma.sA. ziSya "munizrI meruvijayajI'nA nAmakaraNathI jAhera thayA. (3) AcArya bhagavaMta vijaya meruprabhasUrIzvarajI ma.sA. ajoDa gurubhakti, abhuta ane sacoTa jJAnazakti, vastro, jANe purANakALanA koI RSivaranuM smaraNa karAve evuM nIDara ane prabhAvaka pravacanakaLAnA triveNI saMgama rU5 pUjayazrIne bhavya ane divya bAhya vyaktitva prathama darzane ja prabhAva pAthare saM. 2015mAM ghATakopara (muMbaI)mAM upAdhyAya pada che! pUjyazrInuM bAhya vyaktitva RSivaranuM che, tema AMtarU (upadhAnatapanA puNya-prasaMge) tathA saM. 2019nA vaizAkha suda vyaktitva sUrivaranuM che. A vyaktitvano suyoga Ajanma che. 6ne divase pAlitANA (jyAM kAMkare kAMkare anaMtA AtmAo janme vipra, paNa kameM jaina evA A mahAtmA anokhA zramaNa siddhipadane pAmyA che evA prAyaH zAzvata tIrtha)mAM paMcaparameSThI bhagavaMta hatA. bhagavaMto paikInA tRtIyapade-AcAryapade ArUDha karavAmAM AvyA. pU. gurudevazrInI AjJA ane karAvela pratijJAnA kAraNe vaDavAteozrIno janma gujarAtamAM IDara pAsenA nAnakaDA bhAvanagaramAM "ekIsAthe saLaMga paMca-prasthAna'nI bhavya ane dezottara gAmamAM saM. 1962nA Aso vada 13 (dhanaterasa)ne maMgalamaya ArAdhanA thaI. pUjyazrI jevA dhIragaMbhIra, tejasvI, zubha divase thayo. pitAnuM nAma motIrAma upAdhyAya. mAtAnuM prabhAvI, dIrgha dRSTA, nIDara, spaSTavaktA, paropakArI, zAsananAma sUrajabahena, nAnAbhAI sukhadeva ane nAnI bahena prabhAvaka AcAryazrInI nizrAmAM, temanA varada haste suvarNAkSare jaDIbahenanA parivAramAM potAnuM saMsArI nAma mohanabhAI dhAraNa aMkita thAya tevAM suMdara zAsanaprabhAvanAnAM kAryo thayAM che. jenI karIne vatsalatAthI poSAtA hatA. bhAratIya varNavyavasthAmAM mokhare - yatkiMcita rUparekhA nIce mujaba che : gaNAya evA brAhmaNakuLamAM janmyA hovAthI haMmezAM vedaupaniSada ane gItAnA zlokonA guMjArava vacce divaso pasAra aMjanazalAkA-pratiSThA : (1) zrI AdIzvarajIthatA hatA. AvA gharamAM janma lenAra mohanabhAInuM bhAvi kaMIka " pAyadhUnI-muMbaI, je vikramarUpa zAsanaprabhAvanA thayela ane alaga ja nirmANa thayuM hoya tema, vyAvahArika zikSaNa khapa pUratuM dIkSA kalyANaka varaghoDo, bRhad muMbaInI navakArazI, pratiSThA Jain Education Intemational
Page #469
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 453 samayanI hAjarI ityAdi prazaMsanIya thayela. (2) dolatanagara- ratanavijayajI, (4) pU. A. bha. zrI vijayamAnatuMgasUrIzvarajI borIvalI-muMbaI jinAlayanA upara vartamAna covIzI tathA ma.sA., (5) munizrI hIravijayajI, (6) pU. A. bha.zrI zAzvatajina. (3) zAstrInagara-bhAvanagara. (4) oDhava- vijayaindrasenasUrIzvarajI ma.sA., (7) A. bha. zrI vijayaamadAvAda, (5) zrI sosAyaTI-vaDodarA, (6) vidyAnagara- siMhasenasUrIzvarajI ma.sA., (8) munizrI zAMtisenavijayajI, bhAvanagara. (7) zihora-zrI mArudevA prAsAda gaganoraMga (9) munizrI kIrtisenavijayajI, (10) paM. zrI harSasenavijayajI caumukha bhavya ane vizALa jinAlaya. (8) taLAjA-zrI gaNi, (11) munizrI muktisenavijayajI, (12) paM. zrI hitasumatinAtha jinAlayanI 19 derIo. vardhanavijayajI gaNi, (13) gaNizrI vizvasanavijayajI, pratiSThA : kaLAparA (rAjasthAna), svarUpagaMja (14) munizrI sUryasenavijayajI, (15) munizrI abhayasena(rAjasthAna), bhAnaparA (mevADa), kolAbA (muMbaI), zihora, vijayajI, (16) gaNizrI suvratasenavijayajI, (17) munizrI bhAvanagara, sAbaramatI (caumukhajI), varateja, agiyALI, varala, sudharmasenavijayajI, (18) munizrI saumyasenavijayajI, (19) vallabhIpura (caumukhajI) zrInagara (goregAma-muMbaI), gaNizrI malayasenavijayajI, (20) gaNizrI matisenavijayajI, dolatanagara (borIvalI), jaina maracanTa (vaDodarA) Adi. (21) munizrI nirmaLasenavijayajI, (22) munizrI udyApana : dolatanagara, sAbaramatI, zihora, bhAvanagara, hiraNyasenavijayajI, (23) munizrI lalitasenavijayajI, (24) munizrI pArzvasenavijayajI, (25) munizrI bhavyasenavijayajI, mahuvA, amadAvAda. (26) munizrI bhAgyasenavijayajI, (27) munizrI agamasenaupadhAna tapa : sAbaramatI, vAMkalI, ghATakopara, pAleja, vijayajI, (28) munizrI jinendrasenavijayajI, (29) munizrI pAlitANA (traNavAra), dolatanagara (cAra vAra), zihora, cAritrasenavijayajI, (3) munizrI akSayasenavijayajI Adi..... cha'rIpAlita saMgha : thANA tIrtha, agAzI tIrtha, zerIsA evA e puNyaprabhAvaka-zAsanaprabhAvaka AcAryabhagavaMtane tIrtha, ghoghA tIrtha, pAlitANA tIrtha, (lIMbaDI tathA pAMjarApoLa- aMtaHkaraNapUrvaka koTizaH vaMdanA! amadAvAdathI), jhaghaDiyA tIrtha, rANakapura Adi paMcatIrtha, parama zAsanaprabhAvaka, avirAma vihArI sAdhurya : kAparaDAjI tIrtha Adi. pU. A.zrI vijayabhAnucaMdrasUrIzvarajI ma. zAzvatI navapada oLInI ArAdhanAo : pUjyazrInI nizrAmAM chellAM dazeka varSathI caitrI oLInI sAmudAyika ArAdhanA saurASTranI sAdhusaMtonI bhUmi para bhAvavAhI bhAvanagara zahera che. ahIM jaina-jainetaronI pacaraMgI vastI che. tyAM eka judAM judAM zahero ane tIrthasthAnomAM thaI che. temAM vi. saM. 2048mAM paNa bhAvanagara zaheramAM oLInI sAmudAyika dharmaniSTha daMpatI rahetuM hatuM. nAma umiyAzaMkara ane girijAbahena. umiyAzaMkara baMdara para dhaMdho kare, paNa nasIbajoge temane ArAdhanA addabhuta zAsanaprabhAvanApUrvaka susampanna thayela. bhAvanagara choDI paradeza javuM paDyuM. girijAbahena piyara upAzraya-vyAkhyAnakhaMDa : bhAvanagara, pAleja, pAlitANA AvyAM. tyAM temaNe saM. 1970nA kArataka suda 11AdIzvarajI-pAyadhunI, moracUpaNA, zihora, sAbaramatI devaUThI ekAdazIne divase putraratnano janma Apyo. putranuM nAma pAlitANA-kezariyAjI nagara, boTAda, dolatanagara (muMbaI). durgAzaMkara pADyuM. durgAzaMkare gujarAtI sAta dhoraNano abhyAsa pUjyapAdazrInA varada haste aneka puNyAtmAonI dIkSA, karyo, paraMtu pitAnI sthiti nabaLI hovAthI te amadAvAda AvyA. vaDI dIkSA tathA sva-para samudAyanA pUjyone gaNi pada, paMnyAsa tyAM zAmaLAnI poLanA vaDIla gumAstA DAhyAbhAInI sAthe rahyA. pada, upAdhyAya pada, AcArya pada-pradAna. DAhyAbhAI dhArmika kAryo mATe avAranavAra lavAranI poLanA - zrIsaMghone devadravyamAMthI mukti, AyaMbila khAtAonuM upAzraye jatA. temanI sAthe durgAzaMkara paNa jatA. tyAM te vakhate navanirmANa. punaruddhAra, nibhAvaphaMDa Adi zAsanaprabhAvanA. pU. zAMtamUrti AcAryadeva zrI vijayanItisUrIzvarajI mahArAja birAjamAna hatA. teozrI durgAzaMkaranA lalATanA lekha pAmI - pUjyapAdazrIno ziSya-praziSyAdi parivAra : (1) munizrI gayA. dhIme dhIme paM. zrI dAnavijayajI mahArAja ane anya gajendravijayajI, (2) munizrI satyavijayajI, (3) munizrI munivaro A yuvAnane dhArmika zikSaNa ApavA lAgyA. ema Jain Education Intemational
Page #470
--------------------------------------------------------------------------
________________ 454 caturvidha saMgha karatAM, durgAzaMkara pU. paM. zrI tilakavijayajI mahArAja sAthe haste AcAryapadathI alaMkRta thayA ane AcAryazrI vijayabhAnuvihAra karatAM luNAvADA AvyA. te daramiyAna durgAzaMkaranI dIkSA caMdrasUrIzvarajI mahArAja tarIke jAhera thayA. pUjyazrI ardhI sadI levAnI bhAvanA deDha thaI cUkI hatI. luNAvADA zrIsaMghanI vinaMtI uparAMtanA dIrdha dIkSAparyAya daramiyAna anekAneka dharmakAryo karatA thaI ane saM. 1987nA prathama aSADha vada bIjanA zubha dine rahyA. saM. 2030mAM amadAvAdamAM zrI bhAnuprabhA seneToriyamanuM pU. zrI zAMtivijayajI mahArAjanA varada haste dIkSA thaI. paM. zrI makAna banAvarAvI sAdhu-sAdhvI mahArAjone svAthya mATe tilakavijayajI mahArAjanA ziSya tarIke munizrI bhAnuvijayajI sagavaDa karI apAvI. evI ja rIte, pUjyazrInI preraNAthI aneka nAme ghoSita thayA. Aso mAsamAM vaDI dIkSAnA joga karAvI, saM. sthaLoe jinAlayo, upAzrayo, pAThazALAo, bhojanazALAo 1988mAM kArataka vada bIjane divase vaDI dIkSA ApI. dIkSA AdinAM uddhAra athavA nirmANakAryo thayAM che. pUjya paM. zrI grahaNa karIne pUjyazrIe vinaya-viveka saha vidyAbhyAsa vadhAryo. subodhavijayajI, zrI vinayavijayajI samA ziSya-praziSyothI gurudevo sAthe kapaDavaMja, amadAvAda, muMbaI Adi sthaLoe vaTavRkSa jevA zobhI rahyA hatA. pUjyazrIe seneToriyamanI pAse cAturmAsa karyA ane zAstro, kAvyo, nyAya, vyAkaraNa Adi graMthono nAnuM paNa suMdara nUtana jinAlaya baMdhAvI, saM. 2042nA vaizAkha abhyAsa AgaLa vadhAryo. muMbaIthI khaMbhAta, pAlitANA, vAMkAnera, vada pane budhavAre tenI pratiSThA karI hatI. dara varSe sArI evI rAdhanapura, amadAvAda, vaDhavANa, luNAvADA Adi sthaLoe rakama devadravyamAM, bhojanazALAmAM, vaiyAvacca khAte, jIvadayA cAturmAsa karyA. saM. 1995nuM luNAvADAnuM comAsuM pU. paM. zrI khAte, tema ja sAdhAraNa dharmakAryo khAte vAparavA mATe preraNAdAtA zAMtivijayajI mahArAja ane pU. paM. zrI tilakavijayajI banatA. chelle, saM. 2047nA dvitIya vaizAkha vada 14 ne tA. mahArAjanI nizrAmAM karyuM. A comAsA daramiyAna "kalpasUtra'nA, 11-6-91ne divase savAre 11-15 kalAke, svanirmita naMdIsUtra'nA, "anuyogadvArasUtra'nA, "dazaSayanAsUtra'nA joga jinAlayanI pAMcamI varSagAMTha UjavIne, navamA divase, arihaMta karyA. saM. 1996nA amadAvAdanA comAsA daramiyAna pU. paM. zrI bhagavAnanuM smaraNa karatAM karatAM samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA. zAMtivijayajI mahArAje teozrIne "mahAnizIthasUtra'nA joga teozrInA sudIrdha cAritraparyAyanI anumodanArthe aneka karAvyA.. saM. 1997nA sipora gAmanA cAturmAsa vakhate sAdhubhagavaMtonI pAvana nizrAmAM vividha pUjanosahita zrI dAdAguruzrI dAnavijayajI mahArAjanI nizrAmAM "suyagaDAMgasUtra', dazAlikA mahotsava khUba ja dhAmadhUmathI UjavAyo hato evA e ThANAMgasUtra" tathA "samavAyAMgasUtra'nA joga karyA. pUjyazrIne samartha zAsanaprabhAvaka sUrivarane zatazaH vaMdanA! saM. 1999nA kArataka vada bIje kapaDavaMja mukAme gaNi pada saujanya : DaoN. mahezabhAI suMdaralAla kApaDIA taraphathI ApavAmAM AvyuM ane vaizAkha suda 11ne divase amadAvAda ha: sonala, abhinava, paMkinI ane nizAMtakumAra DahelAnA upAzraye paMnyAsa padathI vibhUSita karavAmAM AvyA. zuddhamAgapremI, niHspRhI, saraLa, saumya ne zAMtamUrti tyAra bAda pU. paMnyAsajI gujarAtanA vividha vistAromAM dharmaprabhAvanA karatAM karatAM surata, suratathI mAravADa, mAravADathI pU. A.zrI vijayakanakaprabhasUrIzvarajI ma. saurASTranAM sthaLoe vihAra karatA rahyA. saurASTramAM jAmanagara, nAma : joItAlAla, janma : saM. 1972nA mAgazara jUnAgaDha, porabaMdara, verAvaLa, pAlitANA Adi sthaLoe vihAra suda-5, bhAbhara, pitAnuM nAma : cUnIlAla, mAtAnuM nAma : karyo. aneka sthaLoe upadhAna tapAdi ArAdhanA ane UdyApana kakalabahena-kalAvatIbahena, dIkSA : saM. 1987, vaizAkha sudamahotsava UjavAyA. pUjyazrInA haste aneka bhavyAtmAoe ( 3 (akSayatRtIyA), amadAvAda (haThIbhAInI vADI), dIkSA pravrayA aMgIkAra karI. aneka bhAviko sAthe giranAra, vakhatanuM nAma : pU. kaMcanavijayajI, gurujInuM nAma : pU. A. pAlitANA, tAraMgA Adi tIrtharAjonA cha'rIpAlita saMgho kADhayA. bhagavaMta zAnticaMdra sUrIzvarajI ma.sA., paMnyAsa pada : saM. gujarAtamAM paNa amadAvAda, kheDA, surata Adi nagaromAM vihAra 2015, mahA sudi-15, bhAbhara, AcArya pada : saM. 2029, karIne pUjyazrIe dharmaprabhAvanAnAM aneka kAryo karyA. saM. mahA suda-11, bhAbhara, svargavAsa : saM. 2046, caitra vadi2028mAM amadAvAda-zrI vIravijayajI mahArAjanA upAzraye 7 hADecAnagara, agnisaMskAra : saM. 2046, caitra vadi 8, padhAryA tyAre zrIsaMghanI vAraMvAranI vinaMtIne mAna ApI, dvitIya kanaka kIrtidhAma hADecA. vaizAkha suda 6ne divase pU. paM. zrI kIrtimuni mahArAjazrInA varada pU. zrI hIravijayajI mahArAjanA ziSyomAM pU. zrI Jain Education Intemational
Page #471
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 455 buddhivijayajI ane pU. paM. zrI tilakavijayajI jema gurubhAI laganI hatI. temanAmAM paropakAravRtti paNa khUba hatI. hatA, tema saMsArIpaNe paNa bhAIo hatA. AthI ja A samudAya "saMvimA madu tarasa movo' ane 'tenA vartana nathA:" jevAM pU. buddhi-tilaka-zAMticaMdrasUrijI' tarIke oLakhAya che. A sUkto pUjyazrInA jIvanamAM pahelethI ja caritArtha thayAM hatAM. baMnenI janmabhUmi bhAbhara, evI ja rIte, pU. A. zrI bALapaNathI ja pahelAM bhAIo-baheno-mitrone ApIne pachI vijayazAMticaMdrasUrijI mahArAjanA ziSyaratna-paTTadhara pU. A. potAne levAnI Teva hatI. vaLI mitrone bhaNAvavAno paNa zokha zrI vijayakanakaprabhasUrIzvarajI mahArAjanI janmabhUmi paNa khUba rAkhatA. nAnapaNamAMthI ja aMdaroaMdaranA kajiyA miTAvI bhAbhara. A samudAyanA aneka zramaNabhagavaMtonI anekavidha ekasaMpa karAvavAnI AvaData dharAvatA hatA. dharmapravRttio ane ghaTanAonA kAraNe bhAbhara zahera Aje dharmakSetre khUba ja prasiddha dhArmika adhyayanamAM UMDo rasa dAkhavatA hatA. saM. 1987mAM banI gayuM che. pU. A. zrI vijayakanakaprabhasUrIzvarajI mahArAjanA nAnAbhAI pannAlAlanI dIkSA thaI. tyAra bAda mahesANAmAM jIvana saMbaMdhI khAsa koI vigato prApta thaI zakI nathI. saM. upadhAna zarU thayAM. pUjyazrI upadhAnamAM joDAyA. pU. gurudeva zrI 2046nA caitra mAsamAM teozrI kALadharma pAmyA. teozrI dvArA bhaktisUrIzvarajI mahArAjanI sUyagaDAMga sUtranI amRtadezanA gujarAtamAM banAsakAMThA ane rAjasthAnamAM jAlora jillAmAM je sAMbhaLIne saMsAra pratye tIvra aruci janmI ane turata dIkSA zAsanaprabhAvanA thaI che, je prAcIna jinAlayonA jIrNoddhAra thayA levAnI bhAvanA thaI. rAtadivasa dIkSA levAnuM ja raTaNa karavA che ane je nUtana jinamaMdironAM bhavya nirmANa thayAM che lAgyA. mAtAe paNa bhAI zeSamalanA utkaTa vairAgyane joIne teozrInI prabhAvakatA, ojasvitA ane parama upakAritAnAM anumati ApI. saM. 1988nA poSa vada 10 ne zubha divase darzana karAve che. AvA mahAna sUrivarane zatazaH vaMdanA! viramagAma mukAme pU. gurudeva zrI bhaktisUrIzvarajI mahArAjanA varada haste dIkSA thaI ane nAma ApyuM munizrI subodhavijayajI. dIkSAbodhadAtA, susaMyama sAdhanaikacitta, kriyAkSa, kharekhara, munizrI yathAvAmaguNa bodha ApavAmAM atyaMta kuzaLa yogohananipuNa, sAraNAdi preraNApravINa ane hovAthI aneka puNyazALI jIvone pratibodhavAmAM saphaLa rahyA. parama zAsanaprabhAvaka potAnI A sAhajika pratibhAthI teozrIe aneka jIvone pU. A.zrI vijayasubodhasUrIzvarajI ma. cAritrapaMthe caDAvyA. pUjyazrI jyAre bulaMda kaMThe kathAgIto lalakAratA, tyAre bhalabhalAM pASANahaiyAM paNa pIgaLI jatAM. ' pU. taponidhi AcArya zrImad vijayabhaktisUrIzvarajI pUjyazrIne kathAkathanazelI varelI hatI, tethI haMmezAM seMkaDo mahArAjanAM ziSyaratno paNa potapotAnI AgavI viziSTatAothI AbAlavRddha bhAviko teozrInA kathAmRtathI dhanya dhanya banatAM. zAsanane potAnuM viziSTa pradAna karanArA rahyA che. A sahumAM pU. A. zrI vijayasubodhasUrIzvarajI mahArAja bhalabhalA AgaLa tarI AvatuM nAma eTale bAMdhavabelaDI pU. A. zrI nAstikane dharma pamADI custa ArAdhaka banAvI detA. saM. vijayapremasUrIzvarajI mahArAja ane 5. A. zrI vijayasubodha 2010nA mahA suda pAMcame pUjya gurudevazrIe temane paMnyAsa sUrIzvajI mahArAja. pU. A. zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAja padathI alaMkRta karyA tathA saM. 2029mAM muMbaI-goregAMva zrIsaMgha pUjyazrInA saMsArIpaNe nAnAbhAI che, teozrI samudAyanA tathA anya zrIsaMgha tathA anya zrIsaMghonI AgrahabharI vinaMtIthI gacchAdhipati che, paraMtu rAjyano sarva kAryabhAra pradhAna calAve mAgazara suda bIje javAharanagaramAM teozrIne AcArya pade tema, samudAyanuM saghaLuM kAmakAja pU. A. zrI vijayasubodha ArUDha karavAmAM AvyA. sUrIzvarajI mahArAja ja calAvatA. baMne bAMdhavo rAma-lakSmaNanI A bAMdhava-belaDInAM jJAnadhyAna ane tapatyAgane prabhAve joDI gaNAya. ekabIjAnA paripUraka banIne game tevAM vizALa jainadharmano sUrya pUrNa kaLAe khIlI UThyo. teozrI jyAM jyAM ane virATa kAryo paNa saraLatAthI pAra paDe. padhAre tyAM tyAM jotajotAmAM saunAM dila jItI le. teozrInI pUjyazrIno janma saM. 1972nA vaizAkha suda 7nA divase vidvattAthI vidvAno aMjAI jatA. aneka saMghomAM jAhojalAlIbharyA thayo hato. temanuM janmanAma zeSamala hatuM. mAtApitA comAsAM karI ArAdhanAonI relamachela varasAvI che, hajAronAM rAjasthAnamAMthI mahesANA AvIne rahyAM ane tyAM zeSamalane jIvanamAM vrata-paccakakhANa-tapatyAganI raMgoLI pUrI che. abhyAsa mATe zALAe besADyA. temane dharma pratye paNa khUba hiMganaghATa, pUnA siTi, pUnA-AdinAtha sosAyaTI, dauDa Jain Education Intemational
Page #472
--------------------------------------------------------------------------
________________ 456 caturvidha saMgha (bArAmatI), vAI (mahAbalezvara), muMbaI-marIna DrAiva vagere evA zrI bhaktinagaramAM agnisaMskAra karavAmAM AvyA. sva-para aneka sthaLoe aMjanazalAkA-pratiSThA karAvI che. A uparAMta, kalyANamAM jIvanane ujvaLa ane parama upakArI banAvanArA parama pUjya gurudevazrI bhakti-sUrIzvarajI ma.nI aMtima bhAvanAne evA A mahAsamartha AcArya bhagavaMtane koTi koTi vaMdanA! sAkAra banavA mATe A bAMdhavabelaDIe muMbaImAM 108 zrI | (saMkalana : pU. pa ratnazekharavi. ma.) pArzvanAtha bhagavaMtonAM pratIka rUpe 108 zrI pArzvanAtha sAmUhika zrI 108 pArzvanAtha bhaktivihAra jaina TrasTa bhaktinagara, mahAmaMdirano upadeza Apyo. prabhubhaktoe teozrIno Adeza zaMkhezvaranA saujanyathI jhIlI lIdho ane zrI zaMkhezvara mahAtIrthamAM 84000 co. phUTanA bAlajIvonA dharmadAtA, bAlabrahmacArI vistAramAM vizvabharanuM ajoDa evuM vizALa jinAlaya nirmANa mAlavadeze saddharma saMrakSaka" pAyuM. teozrInA vizALa ziSya-praziSya samudAyathI jainazAsananI anekavidha pravRttio thatI rahe che. pUjyazrInA pU. A.zrI vijayasudarzanasUrIzvarajI ma. ziSyomAM 1. pU. A. zrI labdhisUrIzvarajI mahArAja, 2. pU. paM. sakalAgama rahasyavedI pU. A. zrI vijayadAnasUrIzvarajI zrI aruNavijayajI gaNi, 3. pU. paM. zrI zAMticaMdravijayajI gaNi, mahArAjanA prathama paTTaratna siddhAMtamahodadhi pU. AcAryazrI 4. munizrI vidyAcaMdravijayajI mahArAja mukhya che ane praziSyomAM vijayapremasUrIzvarajI mahArAjanA prathama paTTadhare vyAkhyAnamunizrI puNyavijayajI mahArAja, munizrI caMdrazekhara-vijayajI vAcaspati pU. A. zrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanA mahArAja, munizrI bhadrasenavijayajI, munizrI jayacaMdravijayajI prathama ziSyaratna prazAMtamUrti AcAryazrI vijayabhuvanasUrIzvarajI mahArAja, munizrI haripheNavijayajI mahArAja, munizrI mahArAjanA paTTAlaMkAra mAlavadeze saddharma saMrakSaka, nIDara vaktA, dhanapAlavijayajI mahArAja, munizrI vimalabhadravijayajI saraLa svabhAvI pU. A. zrI vijayasudarzanasUrIzvarajI mahArAja mahArAja, munizrI hemaMtavijayajI mahArAja, munizrI zIlabhadra eka vIraprabhunA zAsananA maMtrIzvara samAna hatA. mevADa dezamAM vijayajI mahArAja, munizrI dharmacaMdravijayajI mahArAja Adi che. 40 jinamaMdirothI zobhatA udayapura zaherathI eka mAile pUjyazrInA ziSyo-praziSyo vidvAna, vyAkhyAnakAra ane trevIsamA tIrthapati puruSAdAnIya pragaTaprabhAvI zrI pArzvanAtha zAsanaprabhAvaka banyA che. 5.pU. A. zrI bhAnucaMdra-sUrIzvarajI svAmInuM so varSa prAcIna devAlI tIrtha che. temAM vIsA osavAlama.sA. tathA pa. pra. hemacaMdra vi. ma.sA. tathA pa.pra. ratnazekhara vaMzIya mehatA cIlagotrIya dharmazraddheya mAnanIya zreSThIvarya devavijayajI ma. tathA muni zrI kulacaMdra vi. K. C. ma.sA. Adi guru-dharmabhaktikAraka zrI lakSamIlAlajI kharekhara lakSmInA lAla ziSyaratno pU. gurudevazrInAM dareke dareka kAryomAM sAthe rahIne suMdara hatA. temane aneka guNothI yukta pativratA zIlavratadhAriNI suvyavasthA karI rahela che. kaMkubahena nAme dharmapatnI hatAM. putra bhagavatIlAla ane putrI | vijayalabdhisUrijI mahArAja AcArya pade ArUDha thayA sovanabahenanA janma pachI saM. 1970nA mAgazara suda 7nI che. pU. paMnyAsa zrI aruNavijayajI durdharSa vidvAna ane ajoDa madhyarAtrie puNyazALI kaMkubahenanI ratnakukSie pUrvajanmanA vaktA che. pU. paMnyAsazrI zAMticaMdravijayajI gaNi mahAna tapasvI mahAna yogIratna putrano janma thayo. kuTuMbamAM AnaMda AnaMda che, munizrI vidyAcaMdravijayajI gurusevA-vaiyAvacca vinayamAM chavAI gayo. putranA tejasvI guNo joIne phaIbAe nAma pADyuM tatpara che. Ama, pratyeka munivaryane koI ne koI vizeSatA varelI saMgrAmasiha. che ane e badhA saguNa-siMcananuM mULastrota pU. A. zrI vahAlasoyAM mAtApitAnA mamatAbharyA lAlanapAlanamAM vijayasubodhasUrIzvarajI mahArAja che. saM. 2047nA mAgazara UcharatA saMgrAmasiMha pAMca varSanA thayA tyAre temanA mAtApitA suda 11nA pUjyazrInuM amadAvAda-giradharanagaramAM Avela svarge sidhAvyAM. baMne bhAI ane eka bahena kAkA pannAlAlajIne catrabhuja hospiTalamAM patharInuM oparezana karavAmAM AvyuM. tyAM rahIne moTAM thavAM lAgyAM. saMgrAmasiMha bAlyakALathI bhAre oparezana bAda nabaLAI vadhatI cAlI, svAthya bagaDatuM ja catura, vidyAbhilASI ane susaMskArI hatA. hiMdI sAta dhoraNano cAlyuM. mAgazara suda 13nA rAtre 9-25nA kALadharma pAmyA. abhyAsa karI lIdho. sAthosAtha nitya devavaMdana, guruvaMdana, aMtima samaye pUjyazrInI AtmapariNati ane samatA anokhI parvatithie tapa Adi aneka saguNono vikAsa thavA lAgyo. hatI. pUjyazrInA nazvaradehane zaMkhezvara lAvI, temanA ciraMjIva rijIve evAmAM moTAbhAI bhagavatIlAle samRddhi choDIne bharayauvanamAM Jain Education Intemational
Page #473
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 45o, saM. 1980mAM rAjoda (mAlavA)mAM dIkSA lIdhI. AthI bhAI mAlegAMva, ahamadanagara Adi nagaromAM dharmanI yAdagAra saMgrAmasiMhanuM mana paNa vicAre caDyuM. mumukSu saMgrAmasiMha prabhAvanAo thaI. saM. 2032mAM mahArASTramAM dharmanAM dvAra samuM pUrvakalyANaka bhUmi sametazikharajI, pAvApurIjI Adi mahAna karADa zahera che, temAM cAturmAsa rahI saMdhamAM ekatA karI ane tIrthonI yAtrA karI kuTuMbIonI rajA laIne pU. A. zrI jinAlayo, upAzrayo, dharmazALAonAM nirmANa tathA jIrNoddhAra vijayadAnasUrIzvarajI mahArAja, pU. upAdhyAyazrI premavijayajI mATe saphaLa abhiyAno calAvyAM. tapazcaryAo paNa ghaNA ghaNA gaNivarya tathA pU. paMnyAsapravara zrI rAmavijayajI gaNivarya Adi prakAranI thaI. temAM AyaMbila tapanI oLInA pAyAmAM 60, zrI paMcAsarA pArzvanAtha Adi pAMca hajAra jina pratimAjIthI zaMkhezvara pArzvanAtha bhagavaMtanA aThThama tapamAM 350; yukta 125 bhavya jinamaMdirothI vibhUSita pATaNa tIrthe cAturmAsa caMdanabALAnA aThThamamAM 51, gautama svAmInA chaThTha 200, birAjamAna hatA, tyAM pahoMcI pUjya gurubhagavaMtonAM caraNe mAthuM arihaMta bhagavaMtanA padanI ArAdhanA khIranAM ekAsaNAM sAthe mUkI cAritra levAnI bhAvanA vyakta karI. pUjayoe 400, mAsakSamaNa 9, 45 upavAsa 1, siddhitapa 3, upavAsa saMgrAmasiMhamAM tIvra vairAgya joI pravrajyAno divasa nakkI karyo. 19, 11 upavAsa 21, 10 upavAsa 35, aThThAIo 225 saMgrAmasiMhanAM sagRhastho dvArA jAhera sammAna thayAM. vagere tapazcaryAo chellAM so varSamAM na thaI hoya evI thaI. saMgrAmasiMhe saMyamajIvananA guNagAnathI jaina-jainetarone maMtramugdha - pUjyazrInI nizrAmAM ane preraNAthI madhyapradeza, mALavA Adi karyA ane caturvidha zrIsaMghanA zubha AzIrvAda meLavI saMsArI pradezomAM paNa jinAlayo, ghara derAsaro, pAThazALAo, avasthAnI chellI rAtri saMyama pALavAnA AnaMdanI Urmio tapazcaryAo, mahAna aMjanazalAkA pratiSThAo, upadhAna, charI vacce pasAra karI. saM. 1988nA poSa vada pAMcamanA suvarNa pAlita yAtrAsaMgho, sAdharmika bhakti, jIvadayA Adi aneka divase zrI vItarAga paramAtmAnI bhaktibhAvapUrvaka snAtrapUjA zAsanaprabhAvanAnAM kAryo susaMpana thayAM. pU. munizrI sahita chellI dravyapUjA karI, mahAbhAgyazALI saMgrAmasiMha 18 pramodavijayajI mahArAje pU. A.zrI sudarzanasUrijI ma.nI varSanI bharayuvAnImAM maMgalamaya cAritraratnanI bhavya sAdhanA addabhuta sevA karI che. temAM mAlavA dezamAM aneka saMkaTo veThIne karavA ujamALa banyA ane potAnA saMsArIbaMdhu munivarya zrI zAsanaprabhAvanA karI, tethI tyAMnA jainasamAje, khAsa karIne bhuvanavijayajI mahArAjanA ziSya tarIke muni zrI sthAnakavAsI AgevAnoe teozrIne "mAlavadeze saddharma sudarzanavijayajI banyA. saM. 1988nA mahA suda 6ne divase saMrakSaka'nuM sammAnapUrNa biruda ApyuM. rAdhanapura mukAme vaDI dIkSA thaI. gurunizrAmAM rahIne jJAna saujanya : zrI osavAla jaina saMgha peDhI dhANerAva . phAlana. dhyAna, tapanI sAdhanA-ArAdhanA karIne vizeSa yogyatAo prApta (ji. pAlI) (rAjasthAna) karatA rahyA. pUjyazrInI prabhAvaka zAsanaprabhAvanAne lakSamAM laIne mahAna zilyavettA, madhara kesarI, pU. gurubhagavaMtoe teozrIne saM. 2013nA kArataka vada pAMcame porabaMdara mukAme gaNi pada, saM. 2015nA vaizAkha suda ne zrI harSasUrijInA paTTaprabhAvaka : divase kacchanA vAMkI gAme paMnyAsa pada ane saM. 2019nA pU. AcAryazrI mAgazara suda bIjane divase zrIpAlanapura-muMbaImAM AcArya vijayajinendrasUrIzvarajI mahArAja padathI alaMkRta karyA. zrI jainazAsananA jyotirdhara sUridevo ratnonI khANa samA pUjyazrInuM vyaktitva atyaMta prabhAvazALI che. jJAna, tapa che. vAtsalyanAM jharaNAM samA che, nirmaLa cAritranA svAmI che. ane saMyamano triveNIsaMgama teozrInA pratyeka kAryamAM dIpI UThe vidyAnurAgI AcAryadeva zrImad vijaya jinendrasUrIzvarajI che. pUjyazrInA AcArya pada-pradAna prasaMge paMnyAsa zrI mahArAjanI medhAvI mukhamudrA ane divyadRSTithI aneka AtmAo sudarzanavijayajI mahArAjanI preraNAthI svAmIvAtsalya thayuM. temAM dharmI banyA hatA. mAravADanI bhUmi para keTalAye parama prabhAvaka 15 hajArathI vadhu AtmAoe jamavAno lAbha lIdho hato, puNyAtmAonAM punIta pagalAM paDyAM che. teoe sthApelA tyAre bIjA saMgho paNa vicAramAM paDI gayA hatA. guru AdarzonAM oja ane teja cIrasmaraNIya banyAM che, jemAM pU. mahArAjanI AjJA anusAra pUjyazrI gujarAta, mahArASTra, AcArya zrI vijayajinendrasUrijInuM nAma paNa evuM ja rAjasthAna, mALavA Adi pradezomAM vicaryA. mahArASTranA nAsika, prabhAvazALI che. mAravADa jaMkazana pAse pAlI jillAmAM Jain Education Intemational
Page #474
--------------------------------------------------------------------------
________________ 458 tasmai zrI gurave namaH (1) pa.pU.A.zrI jinendrasUrIzvarajI ma.sA. (2) 5.pU.A.zrI padmasUrIzvarajI ma.sA. jojAvara gAma teozrInI janmabhUmi. vIsA osavAla jJAtimAM saMcetI gotramAM zeTha zrI khImarAjajIne gRhe mAtA pAbubAInI ratnakukSie saM. 1970nA jeTha vada pAMcame teozrIno janma thayo. mAtApitA terApaMthI saMpradAyanAM anuyAyI hatAM. jojAvara gAmamAM traNa dhoraNa sudhIno abhyAsa karyo, paraMtu kuTuMbamAM dhArmika zikSaNanuM vAtAvaraNa hatuM, tethI saMyama svIkAravAnI suSupta zakti jAgRta thaI hatI; emAM temane kaMThamALa nIkaLI. temaNe saMkalpa karyo ke kaMThamALa maTI jaze to dIkSA laIza. kaMThamALa maTI gaI ane potAnA saMkalpane sAkAra karavAno sonAno sUraja Ugyo. karNATakamAM rANIbAga-dhAravADa mukAme saM. 1989nA phAgaNa suda 3ne maMgaLa dine kAzIvALA pU. zrI vijayadharmasUrIzvarajI mahArAjanA ziSyaratna paMDitavarya zrI bhAvavijayajI mahArAja pAse dIkSA grahaNa karI. te ja varSe karNATakamAM bIjApura mukAme aSADha suda 10 ne divase vaDI dIkSA thaI, ane munizrI jinavijayajI nAme ghoSita thayA. dIkSA grahaNa karIne pU. A. zrI vijayadharmasUrijI kAzIvALAnA ziSyaratna zrI vidyAvijayajI mahArAja pAse saMskRta caturvidha saMgha ane prAkRta bhASAnA zAstragraMthono tema ja jyotiSa tathA zilpakaLAno gahana abhyAsa karyo. A tejasvI jJAnarAzine prabhAve pUjyazrIno prabhAva jainasamAja para vyApakapaNe patharAvA lAgyo. labdhinA bhaMDAra samA sUrijI amara banI gayA. mAravADanA siMha tarIke pratiSThA pAmyA. pUjyazrIe asaMkhya jinAlayonA jIrNoddhAramAM samaya vyatIta karyo. 245 jeTalI pratiSThAo karAvI, 35 jeTalI aMjanazalAkAo thaI, 9 udyApana, 30 dIkSAo (bhAIo-bahenonI) seMkaDonI saMkhyAmAM nAnAmoTA saMgho, zAMtisnAtra mahApUjano Adi thayAM. pUjyazrInA ziSya-praziSya-parivAramAM lagabhaga paMdareka sAdhuo ullekhanIya che, jemAM zrI devendravijayajI, zrI kezaravijayajI, zrI guNavijayajI, zrI padmavijayajI (hAla AcArya), zrI AnaMdavijayajI, zrI mitrAnaMdavijayajI, zrI vinayavijayajI, zrI pratApavijayajI, zrI lalitavijayajI, zrI puNyodayavijayajI, zrI pramodavijayajI Adi mukhya che. pUjyazrIe rAjasthAnamAM goDavADa, jodhapura ane Abu vistAramAM vicarIne ghaNA ajainone pratibodha pamADI, dArUmAMsano tyAga karAvyo. saumya prakRti dharAvatA A jyotirdhara ugra vihArI hatA. teozrIe ghaNAM varSo phaLaphaLAdi para ja gujAryAM hatAM. bAmaNavADajI, diyANAjI, dhanArI, sumera Adi tIrthomAM ghaNo samaya dhyAnasAdhanAnI dhUNI dhakhAvI hatI. jyotiSa ane zilpamAM khUba pAraMgata hatA. pUjyapAda zrI hIravijayasUrijI mahArAja pachI, 400 varSanA itihAsamAM saphaLatAthI, sUjhapUrvaka, zAstravidhithI pratiSThAo karAvavAmAM teozrInuM sthAna mokhare che. prakRtinA premI hovAthI jaMgalamAM maMgala karatA ane tethI 'mIThA mahArAja' tarIke prakhyAta thayA hatA. pUjyazrI tapAgacchanI traNa prakhyAta gAdIomAM dhanArInI gAdIe saM. 1997nA jeTha suda 11ne divase zrI jinavijayajImAMthI pU. AcAryazrI vijayajinendrasUrIzvarajI mahArAja rUpe AcAryapade ArUDha thayA. saM. 2003mAM vaizAkha suda 3ne divase zivagaMjamAM pU. A.zrI harSasUrijI mahArAja pAse kriyoddhAra karIne paTTaprabhAvaka banyA, aneka tIrthonA uddhAraka tarIke khyAti prApta karI. aneka zAsanaprabhAvaka kAryo dvArA jaina zAsanano dharmadhvaja laherAvyo. saM. 2029nA jeTha vada (gujarAtI : vaizAkha) pAMcame zivagaMja * mukAme kALadharma pAmyA. tyAM Aje zikharabaMdhI gurumaMdira UbhuM che. pUjyazrI lagAtAra navamA varSItapamAM svargavAsI thayA, evA e ugra tapasvI hatA. Aja sudhImAM teozrInAM 10 gurumaMdiro nirmANa thayAM che. 267 jinamaMdironI pratiSThA aMjanazalAkA
Page #475
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA karAvelI pUjyazrInA paTTadhara pU. A. zrI vijayapadma-sUrIzvarajI mahArAja maMgala kAryo mATe nizrA pradAna karI rahyA che, evA e mahAtapasvI guruvaryane koTi koTi vaMdana! saujanya : zrI osavAla jaina saMgha peDhI dhANerAva sTe. phAlanA. (ji. pAlI) rAjasthAna zAsanane dIpAvanAra : pa.pU. A.zrI vijayasomacaMdrasUrijI ma. jyotiSa-zilpazAstravizArada : vikrama saMvata 1971nuM varSa, tahevAronI hAramALA sarjato zreSTha zrAvaNamAsa ane temAM paNa laukikaparva baLeva (rakSAbaMdhana)no divasa eTale zrAvaNa suda 15 dhanyaghaDI, dhanyapaLe uttara gujarAtanI dhanyadharAe aneka tIrthothI suzobhita banAsakAMThA jillAnA thIrapura (tharAda) nagaranI bAjumAM rahelA moTIpAravADa gAmamAM zreSThIvarya suzrAvaka sagathAcaMdabhAInA dharmapatnI suzrAvikA pArubahenanI ratnakukSie A bALakano (mapuruSano) janma thayo. comera AnaMdanuM vAtAvaraNa chavAI gayuM saue sAthe maLI A bALakanuM hulAmaNuM nAma jAhera karyuM 'hAlacaMdakumAra'. bALa hAlacaMda temane samajAvela suMdaravAtomAM vicAramAM ane mAtA-pitA tema ja parivAranI sevAmAM potAno samaya pasAra kare che. ema karatAMkaratAM samaya jatAM bALa hAlacaMdane pitAjInI AjJAthI amadAvAda dhaMdhArthe AvavAnuM thayuM. amadAvAdamAM kApaDanI pherIno vyavasAya (sarvisa) zarU karyo. janmasthaLa moTI pAvaDa karatAM ahIM amadAvAdamAM to dharmakriyAo karavAnA cAnsa vadhAre maLe, eTale A hAlacaMdabhAIne to kema majA na Ave? dararoja bhagavAnanI pUjA, be TAima pratikramaNa (jainonI nityakriyA vyAkhyAnazravaNa) vageremAM samaya phALavatAM je samaya vadhe temAM kApaDanI pherI karavAnuM nakkI karI sArI rIte divaso pasAra thAya che, paNa nAnapaNamAM sAcA sukhanI zodhamAM lAgeluM mana dIkSA levA mATe (jaina muni banavA mATe) taDapI rahyuM che. jaina munio pU. zrI buddhivijayajI ma., pU. zrI tilakavijayajI ma.nA varada haste A bALakanI pAlitANAmAM dIkSA thaI ane hAlacaMdabhAImAMthI A virala vibhUti jaina muni sujJAnavijayajI banyA ane temane pU. zrI zAnticaMdrasUrijInA ziSya tarIke jAhera karyA. e samaya hato vikrama saMvata 1991 caitra suda vada 7 no (have bALaratna hAlacaMdabhAIne ApaNe muni sujJAnavijayajI tarIke saMbodhIzuM). For Private 459 have muni sujJAnavijayajInuM eka ja lakSya mizana) vaDIlonI-gurujInI AjJAmAM rahevuM, temanI badhAnI khUba khUba bhakti karavI, jaina zAstrono abhyAsa karavo vagere vagere lakSyane siddha karavA tanatoDa mahenata cAlu karI kavi 'bephAma'nI kAvyapaMkti kharekhara satya che ja ne? ke "-kadama asthira che tene, kadI rasto nathI jaDato, aDaga mananA musAphirane, himAlaya paNa nathI naDato". jaina jagatanA tamAma gaccha saMpradAyo jyotiSa zilpazAstra viSaye pUjyazrInI salAha meLavatA eTaluM ja nahIM paNa muni sujJAnavijayajIe Apela muhUrta divasa ghaDI paLa eTalA cokkasa rahetA ke game tevA mahA jyotiSIne paNa temAM lezamAtra vicAravAnuM nahotu rahetuM. arthAt mahA vidvAna jyotiSIo paNa pUjyazrInA A viSaye mAnabhera vakhANa karatA. zilpanA viSayomAM paNa A mahAmunie joradAra siddhi prApta karI hatI. jaina jinAlayonA khajAnA svarUpa adbhuta kalA-kArIgIrI ane kotaraNIo vagere tamAma nAnAmAM nAnI bAbate paNa teozrInuM mArgadarzana, anubhava ane jJAna adbhuta hatuM. jainajagatanA nAnA moTA ghaNA zilpagraMthonuM pUjyazrIe vAraMvAra ciMtanapUrvaka maMthana karyuM hatuM. tethI ja teozrI jyotiSa-zilpazAstravizArada kahevAyA hatA eTaluM ja nahIM paNa prasiddha banyA hatA. kUdake ane bhUsake sudhArakavAdI valaNa dharAvatA ane te tarapha AgaLa vadhI rahelA vijJAnanA bhautikayugamAM je siddhio ane saphaLatAo jagatanA vaijJAniko meLavI zakyA nathI. tenAthI paNa caDiyAtI jAjaramAna siddhio ane saphaLatA A pUjyazrIe jainazAsananA siddhAMto Agamo dvArA meLavI. bhagavAna mahAvIre svazarIre niHspRhI rahI, ati bhayAnaka kAtila karmono khAtmo karI jyAre vizvavaMdanIya stutya kevalajJAna (sarvajJapaNuM) (jemanAthI jagatano koI padArtha ajANa na hoya tevI siddhi) meLavyuM ane jaina Agamono prakAza pAtharI jagatanA jIvonuM ajJAna (aNasamaja)nuM aMdhAruM dUra karavA samartha puruSArtha karyo. te hakIkatone jainazAsananA (dhuraMdhara mahApuruSoe) gaNadhara bhagavaMtoe zabda dehe svIkArI te te pachInA thayelA mahApuruSoe (jainAcAryoe) Agamo (pustako) dvArA Aja sudhI akabaMdha rAkhyo ane te TakAvyo te te adbhuta jJAnakhajAnAne A mahA munivare potAnI AgavI sUjha-bUjha ane hoMziyArI dvArA prApta karyo. A munivaranI khAsa vizeSatA e hatI ke e je paNa pustakonuM-graMthonuM vAcana kare eTale temAM pensilathI nizAnIo kare agatyanA muddAonI noMdha kare. na samajAya tevA viSayo Personal Use Only
Page #476
--------------------------------------------------------------------------
________________ 460 caturvidha saMgha praznonI temanAthI nAnA hoya ke moTAnI pAse jarApaNa saMkoca jinAlayothI zobhatA jovA mAtrathI haiyuM Thare, AMkho Thare, manane rAkhyA vagara bALabhAve praznottarI kare, sAcI samajaNa khulAso zAnti maLe evA dAdAnA darabArane joI zakIe chIe. A paNa na thAya tyAM sudhI e praznane-vAtane choDe nahIM ane saMtoSakAraka pUjyazrIno nAno-sUno upakAra na kahevAya. khulAso thaI jAya to bhAvavibhora banI jAya. khuza khuza thaI banAsakAMThA, pATaNa, vaDhiyAra, rAjasthAna pUjyazrInI jAya. kevI mahApuruSanI jJAna pratyenI, satyasamajaNa pratyenI padArtha khAsa vihArabhUmi (dharmapracAranuM kendra) hatI. Aje paNa A cokkasa karavAnI kaTibaddhatA, tallInatA. A rIte gahana zAstronAM pradezanA jIvo pUjyazrInI nIDaratA, jJAnaruci, kriyA-custatAnA dohana ane maMthanathI teozrI kharekhara sujJAnI banyA. zAsanamAM UmaMgabhera vakhANa karatA thAkatA nathI. potAno lezamAtra vicAra AvatA AMdhI ane AphatonAM tophAnomAM paNa aDIkhama UbhA karyA vagara bIjA jIvonuM kalyANa kema thAya? te hetuthI ja A rahenArA, jhajhUmanArA vaphAdAra mahApuruSa banyA. prANanA bhoge pradezonAM zahero ane gAmaDAomAM rahI jIvone dharmanuM pAna paNa bhagavAna mahAvIranA siddhAMtonI rakSA karavAnI khevanAthI karAvyuM. susaMskAra ane sadAcAronuM siMcana karyuM. temanA samAgame pUjyazrI siddhAMtaniSTha tarIke paMkAyA zAsananI prabhAvanA ane rakSA AvelA keTalAya jIvoe saMyamajIvana (jenadIkSA) svIkAryuM. ghaNI e ja temanuM jIvana hatuM. "prabhAvanA ochI thaze to cAlaze paNa viSama paristhitiono sAmano karIne paNa A gurudeve jainadIkSA zAsanarakSAmAM jarApaNa kacAza nahIM ja cAle'--A temanI bALadIkSAno jayanAda gajAvyo ane dhAmadhUmapUrvaka dIkSAo majabUta mAnyatA hatI, jenA kAraNe jainajagatanA javAhira ApI. zAsananI zAna vadhArI e dvArA virodhIo paNa tapAgacchAdhirAja A. bha. zrImad vijaya rAmacandrasUrIzvarajI pUjyazrInA parama gurabhakta banI gayA. mahArAjA mATe paNa 'salAhanuM kendra banyA hatA. niraMtara jJAna sAdhanA sAthe AzritajanonuM suyogya ghaDatara, zAsananA mUMjhavatA aneka jinAlayonI pratiSThAdi prasaMgo, navAM jinamaMdiraprazno pratye adbhuta jAgRti sAthe sAthe adbhuta paramAtma nirmANa, upadhAnatapa, ujamaNAM, dIkSA mahotsavo, prabhubhaktinA bhakti-dhyAnazakti-jApazakti paNa pUjyazrInuM majabUta pAsuM vividha mahotsavo dvArA jainazAsananI vijayapatAkAne jagatanA hatuM. vaDhiyAradezamAM birAjatAM pragaTaprabhAvI puruSAdAnIya zrI cogAnamAM sadAye pharakatI rAkhI. zaMkhezvara pArzvanAtha bhagavAnanuM ane jainonuM mukhya yAtrA dhAma pUjya gurudevane saMyamI jIvanamAM aneka zArIrika zAzvata (kAyama rahenAruM) pAlitANAdhAma ane tyAM birAjatA zrI nAnImoTI bimArIo AvI ane pUjyazrInI pragatinA paMthe AdinAtha dAdAnuM teozrI khAsa dhyAna karatA. navakAramaMtranA jApa pUrapATavege cAlatI saMyamayAtrAne dhImI karavA-aTakAvavA prayatna sAthe aneka bIjA maMtra jApo vaDe teozrIe potAnA karyo paNa pUjyazrI svayaM badhuM samajelA ane jAgRta hatA, jethI saMyamajIvanane maghamaghAyamAna banAvyuM hatuM. tamAma prakAranI trAsadAyaka bhayaMkara vyAdhinA samayamAM paNa joradAra samAdhibhAva yogyatAone joIne vaDIloe teozrInI krame krame gaNi, panyAsa (zAntacitte Avela rogone, vyAdhine sahana karavA)thI teno ane aMte AcAryapadavI (jaina dharmanA pragatimaya baDhatInAM sthAno sAmano karyo. aMte vyAdhio nAza pAmI (bhAgI gaI). (pramozana) e ArUDha karI A mahAmunizrIne munimAMthI jainAcArya pUjyazrIno jvalaMta vijaya thayo. trAsadAyaka vyAdhimAM ekavAra vijaya somacaMdrasUrIzvarajI tarIke prasiddha karyA e samaya hato. pUjyazrIne saMyamajIvananA prAraMbhakALamAM peTamAM gAMThanI bimArI vikrama saMvata 2029nA mahA suda 5, vasaMta paMcamIno ane dhanya thatAM te samaye eka kIDanI kADhI nAkhela tyArapachInuM pUjyazrInuM dharA hatI bhAbhara tIrthanI mahA mahimAvaMta jagaprasiddha zrI jIvana mAtra eka ja kiDanIthI cAlatuM hatuM. jaina saMghanuM parivAranuM zaMkhezvara pArzvanAtha. jinAlayanA jirNoddhAranuM kAma (sAdA gurubhaktonuM puNya jhAMkhuM paDyuM, jenA kAraNe pUjyazrIne aMtima pattharomAMthI saMgemaramaranA ArasothI ane dedIpyamAna uMmare kiDanInI bimArI thaI. kIDanI nabaLI paDatI hatI. DaoN.nI kalAkArIgarIvALI kotaraNIthI yukta suMdara kAma) A jainAcAryanI salAha mAtra dharma-upacAranI hatI. saune lAgyuM ke pUjyazrI have preraNA-sadupadeza ane zAstrokta zilpasiddhAMto mujaba ApaNA vacce vadhu samaya nathI sau gaMbhIra thayA. mArgadarzanathI thayuM, jenA prabhAve Aje ApaNe sau A devavimAna karmasattA AgaLa konuM cAle? divasa hato vikrama saMvata tulya dedIpyamAna saMgemaramaranA sapheda haMsa jevA, kalA-kArIgarI ane nakazI kotaraNIvALA suvarNa maTyA kaLazovALA (bAvana 2048 jeTha suda 11no, samaya hato saMdhyAnA cha kalAkano, AkharI kSaNanAM eMdhANa pUjyazrIne jANe ke agAuthI thayAM hoya Jain Education Intemational
Page #477
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA. 461 tema chellA pAMca divasathI svasthatApUrvaka anna-pANIno tyAga zubha divase dhAriNIdevInI pavitra kukSie thayo hato. pitAnuM hato. kAramAM gojhArA dine yamarAjAnI savArI AvI pahoMcI nAma zobhAcaMda bAgacA mahetA. potAnuM saMsArI nAma sukharAja. ane pUjyazrIne ApaNA sau vaccethI jhUMTavI lIdhA. sau nirAdhAra bALapaNamAM ja mAtApitAnuM avasAna thayuM. e samayamAM thayAM. sukharAjajInI saMsAra pratyenI Asakti chUTI gaI. bALapaNamAM parama gurukRpApAtra, pravacana prabhAvaka, 5.pU.A. zrImad ja gaMbhIra, ekAMtapriya ane virakta banI gayA. pAlImAM vijaya somacaMdra sU. mahArAjA Adi vizALa parivAranI padhAratA sAdhu-saMtonI sevA karatA. paMjAbakesarI AcAryazrI upasthitimAM upakArI pUjya gurudevanI 12 mI svargArohaNatithi vijayavallabhasUrIzvarajI mahArAjanA saMparkamAM AvatAM preraNAnA muMbaI mahAnagarImAM lAlabAgane AMgaNe dabadabAbhera UjavAI eka ja amIbiMdue sukharAjanuM jIvana dhanya banI gayuM. 19 gaI. varSanI bharayuvAna vaye saM. 1997nA phAgaNa vada 6 ne ravivAre pa.pU. A.zrI somasuMdarasUrijI ma.sA. tathA pU. sA. zrI surata mukAme AcAryazrI vijayavallabhasUrijI mahArAjanA varada suvarNaprabhAzrIjI ma. AdinA 2060nA cAtumAsa nimitte zrI haste dIkSA grahaNa karI ane upAdhyAyazrI sohanavijayajI munisuvratasvAmI che. mu. jaina saMgha malADa (isTa) muMbaInA saujanyathI mahArAjanA ziSya munizrI samudravijayajI tarIke jAhera thayA. saM. 2003nA kArataka suda 13ne divase gaNi pada ane mAgazara zikSaNa, samAja ane rASTranA navotthAnanA preraka, vada pAMcame paMnyAsa padathI vibhUSita karavAmAM AvyA. saM. ahiMsA ane ekatAnA saMdezavAhaka, khAdInA 2008nA phAgaNa suda 10 ne divase upAdhyAya pade sthApavAmAM himAyatI, rASTrIya saMta AvyA ane saM. 2009nA mahA suda 3nA divase muMbaI-thANA pU. A.zrI vijayasamudrasUrIzvarajI ma. mukAme AcArya padathI alaMkRta karavAmAM AvyA. yugavIra AcAryadeva zrI vijayavallabhasUrIzvarajI I.sa. 1962nA bhArata-cIna yuddha vakhate pU. mahArAje jainazAsanamAM eka navo ja yuga pravartAvyo hato. pU. AcAryazrIe pratijJA lIdhI ke yuddha baMdha na thAya tyAM sudhI bhAta gurudeve sAdharmika kSetre pravartatI udAsInatA dUra karI, sAtesAta ane mIThAIno tyAga karavo. pUjyazrIe yuddha daramiyAna lohInI kSetrone navapallita karyA hatAM. zilpI TAMkaNAthI mUrti ghaDe tema boTalo ane dhAbaLA sainikone pahoMcADavAnI preraNA karI hatI. teozrIe potAnA ziSya-praziSyone ghaDyA hatA. pUjyapAda teozrInI rASTrabhakti eTalI uttama hatI ke haMmezAM khAdInAM AcArya zrI vijayasamudrasUrIzvarajI mahArAja paNa e ja vastro ja dhAraNa karatA. uttama rASTraprema uttama mAnavapremamAM gurudevazrInI zikSA, saMskAra ane preraNA jhIlIne zAsanasevAmAM pariNamyA vinA rahe nahIM. sAteya supAtra kSetro uparAMta duSkALa, pravRtta rahenAra AcAryazrI che. bhUkaMpa, relasaMkaTa jevI viSama paristhitimAM pUjyazrInI preraNA nIce aneka rAhatakAryo UbhAM thayAM hatAM. kaccha-aMjAranA bhUkaMpa pUjyapAda AcAryazrI vijayasamudrasUrIzvarajI mahArAja samaye jAmanagara sthita hatA, tyAMthI bhUkaMpagrasto mATe kapaDAMeTale jemaNe anupameya gurubhagavaMta zrI vijayavallabha bhojananI vyavasthA karAvI hatI. rAjasthAnamAM uparAuparI traNa sUrIzvarajI mahArAjanAM pAvana caraNonI ananyabhAve sevA karI varSa duSkALa paDyo tyAre pU. AcAryazrI bIkAneramAM hatA, tyAMthI hatI, jemaNe pU. guruvaryanA atala jIvanasAgarane avagAhavA vijayavallabha rilIpha sosAyaTInI sthApanA karI ane anAjaprayatna karyo hato, jemaNe pU. gurudevanI gaMbhIra jIvanagaMgAmAMthI kapaDAM-ghAsacAro Adi rAhata pUrI pADavA prerita karyA. udAtta bhAvanAo ane uttama vicAronAM nirmaLa nIra ludhiyANAmAM Atma-vallabha phrI jaina homiyo auSadhAlaya, khobalekhobale pIdhAM hatAM, jemaNe haMsa banIne e ArAdhya hoziyArapuramAM Atmavallabha auSadhAlaya, jAmanagaramAM gurunA mAnasarovaramAMthI kinAre AvatAM dhIratA, samatA, udyogagRha, rAjasthAnamAM vakarANA vistAramAM nirakSaratA dUra kAryadakSatA, dIrdhadarzitA ane sevAbhAvanArUpI sAcAM motIno karavA aneka zALAonI sthApanA dvArA pUjyazrIe potAnA cAro caryo hato, evA e jhaLahaLatI jyota samA AcAryadeva gahana mAnavapremano paricaya Apyo che. zAsananA zaNagAra hatA. pUjyazrIno janma rAjasthAnanA pAlI gAmamAM saM. 1948nA mAgazara suda 11 (mauna ekAdazI)nA pUjyazrInA mArgadarzana ane nizrAmAM muMbaI mukAme saM. Jain Education Intemational
Page #478
--------------------------------------------------------------------------
________________ 462 caturvidha saMgha 2027mAM pU. gurudevazrI vijayavallabhasUrijI mahArAjanI mohanalAla pADyuM. pitAno dhaMdho khetIno hato. mohanalAlanuM mana janmazatAbdI ujavaNI vakhate pUjyazrInI samAjotkarSanI bhAvanA dhaMdhAmAM ke saMsAramAM lAgatuM na hatuM. aDhAra varSanI uMmare dIkSA ane jainazAsananI ekatAnI bhAvanAnAM darzana thayAM hatAM. evI aMgIkAra karavAnI mAtApitA pAse AjJA mAgI ane AjJA ja rIte bhagavAna mahAvIrasvAmInA 2500mA nirvANamahotsava maLatAM saM. 1998nA phAgaNa suda pAMcame narasaDA (ANaMda) UjavavAnI samitimAM I.sa. 1976mAM bhArata sarakAre pU. A. gAme pU. A. zrI vijayavikAsacaMdrasUrijI mahArAjanA ziSyaratna zrI vijayasamudrasUrijI mahArAjane lIdhA hatA. khUba ja lAMbo | munirAja zrI vinayavijayajI mahArAja pAse pravajyA aMgIkAra vihAra karIne AcAryazrI dilhI pahoMcyA tyAre aneka saMghoe, karI mohanabhAI munizrI indravijayajI banyA. tyAra bAda dareka saMpradAye ekatrita thaIne pUjyazrInuM bhavya sAmaiyuM karyuM hatuM, bIjovAmAM vaDI dIkSA thaI. dIkSA grahaNa karIne pUjyazrI e jainazAsananA itihAsanI eka yAdagAra ghaTanA che. zAstrAbhyAsa, tapazcaryA ane gurusevAmAM ekAkAra banI gayA. saM pUjyazrInA varada haste jammu ane hathuMDI rAtA mahAvIra 2011nA phAgaNa vada 3 ne divase suratamAM pU. A. zrI tIrthe jinAlaya, pAlitANAmAM vallabhavihAra Adi nirmANakAryo vijayasamudrasUrIzvarajI mahArAjanA varada haste muni zrI indravijayajI mahArAjane gaNi padavI pradAna karavAmAM AvI. thayAM che. murAdAbAda, pUnA, rAjasthAnanAM aneka gAmomAM pratiSThA aMjanazalAkAonA mahotsava UjavAyA che. paMjAba ane tyAra bAda teozrI satata 12 varSa sudhI boDelI kSetranAM gAmomAM rAjasthAnamAM aneka sthaLoe upadhAno karAvyAM che. gujarAta, vayovRddha munizrI jinabhadravijayajI mahArAja sAthe vicaratA rahyA. tyAM pahelAM jeo jaina hatA, paNa varSothI kabIrapaMthI banI rAjasthAna, paMjAba Adi pradezomAM zikSaNa ane samAjanA sudhArA gayA hatA tevA 50,000thI vadhu paramAra kSatriyone jainadharmI mATe aneka saMsthAo sthApavAnI preraNA ApI che. saMyama, tapa banAvyA. derAsara, upAzraya, pAThazALA banAvavAnI preraNA ane puruSArthanI samartha mUrtino deha 87 varSanI uMmare lathaDe che ApI. uparAMta, A paramAra kSatriyomAMthI 80 jeTalA ane pUjyazrI tA. 10-5-77ne maMgaLavAre savAre 6-00 vAge bhAIoe dIkSA aMgIkAra karI jainazAsanano jayajayakAra murAdAbAda mukAme navakAramaMtranuM smararNa karatAM svargArohaNa sAdhe vartAvyo. pUjyazrInuM A bhagIratha kArya jainazAsananA itihAsamAM che. hajAro bhaktajanonI azrubhInI Akho samakSa agnisaMskAra advitIya ghaTanA tarIke lekhAze. thayA ane tyAM bhavya samAdhimaMdira bAMdhavAmAM AvyuM. dhanya che evA saMgha-samAjapremI, dharmapremI, rASTrapremI sAdhuvarane! vaMdana - pUjyazrInI AvI utkaTa zAsanaprabhAvanAnA prabhAve hajo e mahAna zAsanaprabhAvaka sUrivarane! teozrIne paMjAbakesarI AcAryadeva zrI vijayavallabhasUrIzvarajI pa.pU. A.zrI dhuraMdharasUrijI ma. sA.nI preraNAthI Atmavallabha mahArAjanI janmazatAbdInI ujavaNI pachI, varalI derAsarajInI samudra pablika cerI. TrasTa amadAvAdanA saujanyathI ha: manubhAI jhaverI pratiSThA prasaMge saM. 2017nA mahA suda pAMcama, tA. 1-2 1971nA zubha divase pU. A. zrI vijayasamudrasUrijI 50,000 thI vadhu paramAra kSatriyone jaina mahArAjanA varada haste AcArya padavI ApavAmAM AvI. tyAra banAvanAra paramAra kSatriyoddhAraka parama bAda saM. 2028mAM prazAMtamUrti zrI vijayasamudrasUrIzvarajI zAsanaprabhAvaka vartamAna gacchAdhipati mahArAjanuM svAthya bagaDatAM pU. AcAryazrIe gacchAdhipati tarIkeno bhAra pU. A. zrI vijayaindradinasUrIzvarane soMpyo. pU. A.zrI vijayaiMdradinasUrijI ma. pUjyazrI zramaNa bhagavAna mahAvIrasvAmInI 2500mI nirvANapaMjAbakesarI, yugadeSTA AcAryapravara zrI vijayavallabha- zatAbdI prasaMge pU. prazAMtamUrti AcAryabhagavaMta sAthe dilhI sUrIzvarajI mahArAjanA samudAyamAM gacchAdhipati pU. AcAryazrI padhAryA hatA ane tyAra bAda paMjAba, hariyANA, uttara pradeza, vijayaIndradinasUrIzvarajI mahArAjanuM nAma ghaNuM ja AdaravaMta rAjasthAna, madhyapradeza Adi pradezomAM vihAra karIne che. teozrIno janma vaDodarA pAse AvelA sAtapurA nAmaka saMghazAsananAM sAte ya kSetronAM zAsanakAryo karyA hatAM. pU. gurudeva gAmamAM thayo hato. pitAnuM nAma raNachoDabhAI ane mAtAnuM nAma saM. 2034mAM kALadharma pAmatAM pUjyazrIe samudAyanI sarva bAludevI hatuM. saM. 1980nA . Aso vada 9ne zubha divase javAbadArIo kuzaLatAthI upADI lIdhI. pUjyazrInAM caraNakamaLa bAladevIe eka putraratnane janma Apyo. bALakanuM nAma gujarAta, mahArASTra, rAjasthAna, paMjAba, hariyANA, uttara pradeza, Jain Education Intemational
Page #479
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA madhyapradeza, kAzmIra Adi vividha pradezomAM viharyA che. pUjyazrI jyAM jyAM gayA tyAM tyAM dIkSA mahotsavo, aMjanazalAkApratiSThAo, upadhAna tapa, yAtrAsaMgho--ema vividha dhArmika utsavonI dhUma macI rahe che. pUjyazrInI dinacaryA, pravacanazailI ane saumya-madhura vyaktitva anekone preraNAdAyI banI rahyuM che. evA e samartha zAsanaprabhAvaka AcAryadevane aMtaHkaraNapUrvaka koTi koTi vaMdanA! pU. sAdhvIzrI jagatazrIjI ma.sA.nI preraNAthI ha : pU. zrI jyotiprajJAzrIjI ma.sA. zrI pArzva vallabha IndradhAma TrasTa yakSa bauterA (tA. nakhatrANA) ji. kacchanA saujanyathI tejasvI zAstravettA, kuzaLa adhyApaka, mahAna tapasvI, yazasvI sUrivara pU. AcAryazrI vijayajagacaMdrasUrIzvarajI mahArAja kalikAlakalpataru siddhAMtamahodadhi pUjyapAda AcAryadeva zrImad vijayapremasUrIzvarajI mahArAje suvihita zramaNonuM sarjana karavAno bhekha lIdho hato. kuzaLa jhaverI samA e mahApuruSa ratnatulya vyaktionI uttamatAne eka ja dRSTimAM pArakhIne temane saMyamamArge saMcaravA preratA. pU. AcAryazrI vijayajagacaMdrasUrIzvarajI mahArAja paNa emAMnuM eka bahumUlyasta che. pUjyazrIno janma uttara gujarAtanA karaTiyA (vaDanagara) gAme zrAddhavarya zrI kezavalAla mAnacaMdanAM dharmapatnI caMdanabahenanI kukSie saM. 1985nA poSa vada amAsane divase thayo hato mAtApitAe putranuM nAma jayaMtIlAla pADyuM. bAlyakALathI ja jayaMtIlAlane dhArmika zikSaNa ane dhArmika anuSThAnomAM atyaMta rasa hato. zaizava daramiyAna pAMca pratikramaNanAM sUtro, aticAra, jIvavicAra navatattva Adi anerAM sUtro kaMThastha karI lIdhAM. jinapUjA, rAtribhojana tyAga, abhakSya tyAga Adi kuTuMbadatta saMskAro temanA jIvanamAM sahaja vaNAI gayA hatA. sAmAyika, pauSadha Adi anuSThAno karavA bALa jayaMtIlAla aneka vAra ullasita banato. jayaMtIlAla saM. 2008nA aSADha suda 14nA divase vAtsalyavAridhi pU. A. zrI vijayaMpremasUrIzvarajI mahArAjanI nizrAmAM pU. munirAja zrI bhAnuvijayajI mahArAjanA ziSyaratna samatAmagna pU. munizrI padmavijayajI mahArAjanA ziSya banyA ane munizrI jagacaMdravijayajI tarIke ghoSita thayA. dIkSA 463 aMgIkAra karIne pUjyazrI svAdhyAyamagna banI gayA. 4 prakaraNa, 3 bhASya, 5 karmagraMtha, 'zrI tattvArthasUtra', 'vItarAgastotra', 'yogazAstra', 'zrI dazavaikAlika sUtra', 'zrI uttarAdhyayanasUtra', 'indriyaparAjaya zataka', dharmaratna prakaraNa', 'tarkasaMgraha', 'bRhad saMgrahaNI', 'samakitanA 67 bolanI sajjhAya', siddhahema vyAkaraNanAM cUMTelAM sUtro, yatijitakalpa Adi aneka zAstro ane prakaraNo kaMThastha karI lIdhAM. saMskRta, prAkRta, bhASA, kAvyo, vyAkaraNa Adino abhyAsa karyo. pU. pradAdA gurudevazrInA karmasAhitya saMzodhana-lekhana-adhyayananamAM UMDo rasa lIdho. pU. nyAyavizArada zrI bhAnuvijayajI mahArAja Adi gurudevo pAse zrI haribhadrasUrinA graMtho, mahopAdhyAyajInA graMtho, adhyAtmanA graMtho, caritranA graMtho, vairAgyanA graMtho, dArzanika graMtho AdinuM vAcana-manana karyuM. pU. pradAdA gurudevazrInA nUtana karyasAhityasarjanamAM pUjyazrInI sthitibaMdha viSaya paranI 60 hajAra zlokapramANa, traNa daLadAra graMthomAM pragaTa thayelI vistRta TIkA teozrInI gauravagAthA banI rahI. taduparAMta, pUjyazrIe bIjA paNa svopajJa TIkAyukta prakaraNagraMtho, kSetrasparzanAM prakaraNa Adi graMthonuM sarjana tathA prAcIna graMtho TippaNa sahita karmaprakRti tathA cUrNinuM punaH saMpAdana Adi karyuM. jema adhyayanamAM rasa ane buddhinI tIkSNatA tema adhyApanakALamAM kuzaLatAno apUrva guNa pUjyazrInI pratibhAno Agavo unmeSa che. teozrIe tejasvI zramaNone saMskRta-prAkRta kAvyo, vyAkaraNa, prakaraNo, karmagraMtha-kammapayaDDI, AgamagraMtho, odhaniyukti, piMDavizuddhi, vizeSAvazyaka bhASya, Avazyakaniryukti, chedasUtro, adhyAtmamataparIkSA, dharmaparIkSA, 'upadezarahasya ', 'bhASArahasya', 'batrIsa-batrIsI', 'yogadRSTi samuccaya', 'yogabiMdu', 'yogaviMzikA', 'yogazataka' Adi aneka jaTila graMtho bhaNAvyA che. 'muktAvalI', 'vyApipaMcaka', 'sAmAnya nirukti', 'dinakarI', 'siddhAMtalakSaNa', 'syAdvAdamaMjarI' Adi nyAyanA kaThina graMtho paNa sAdhuone kuzaLatAthI bhaNAvyA che. pUjyazrI khAsa karIne navya nyAya'nA adhyayana-adhyApanamAM agresara rahyA che. pUjyazrIe dIkSAdinathI mAMDIne avirAmaavirata tapazcaryA cAlu rAkhI che. vRttisaMkSepa ane UNodarIpUrvakanAM ekAsaNAM pratye gajabanI niSThA dharAve che. tethI pUjyazrInA paricayamAM AvanArA aneka bhAviko ekAsaNAMnAM vratadhArI banyA che. pUjyazrIe vardhamAnatapanI 40 oLIo tathA aTThAI Adi tapazcaryA karI che. dIkSAdina sAthe teozrIe aneka abhigraho paNa karyA che. prabhudarzana vinA jaLa-anna nahIM
Page #480
--------------------------------------------------------------------------
________________ 464 levAnuM vrata, pAMca varSa pAMcathI vadhu dravyo nahIM vAparavAno abhigraha, 10 varSa sudhI mevA-mIThAI-phUTa-pharasANano tyAga, 10 varSa sudhI mahinAmAM 25 divasa dUdhano tyAga, nirdoSa gocarI-pANI vAparavAno Agraha, aneka comAsAMmAM mAtra be ja dravyathI ekAsaNAM Adi aneka abhigrahothI saMyamajIvananI samRddhi ane niSThA vadhAryAM che. susaMyamI zrI jagacaMdravijayajI mahArAjanI viziSTa yogyatA prekSIne suvizALa gacchAdhipati pUjyapAda AcAryadeva zrImad vijayabhuvanabhAnusUrIzvarajI mahArAje saM. 2038nA mahA suda 6ne divase naDiyAda mukAme gaNi pada pradAna karyuM. pUjyapAdazrInI AjJAthI saM. 2041nA jeTha suda 10nA divase pATaNa mukAme suvizuddha saMyamamUrti pUjyapAda AcAryadeva zrImad vijayabhadraMkarasUrIzvarajI mahArAjanA varada haste sarva sUtronI anujJA svarUpa paMnyAsa pada pradAna karavAmAM AvyuM. saM. 2044nA dvitIya jeTha suda 10ne zubha dine beMgalora mukAme pU. gacchAdhipati gurubhagavaMta siddhasyAdvAda zrImad vijaya bhuvanabhAnusUrIzvarajI mahArAjAe AcArya pade ArUDha karyA. AcArya padavInI prApti pachI sUrimaMtra paMca prasthAnanI vidhipUrvaka ArAdhanA karI ane sAthe pAMcavI pIThikAnI ArAdhanA 3 vAra karI. Aje 77 varSanI vaye paNa pAdavihAra sAthe savArathI sAMja sudhI mumukSu-mahAtmAone satata vAcanA ApI rahyA che. aneka padastho-munio abhyAsArthe pUjyazrI pAse padhAre che. AvA susaMyamI ane suyogya mahAtmA bAvana varSano saMyamaparyAya pALIne eka svataMtra AcAragraMtha racavAnuM svapna sevI rahyA che, preraNA karI rahyA che tyAre zAsanadeva pUjyazrIne nirAmaya dIrdhAyu bakSo ane pUjyazrInA varada haste anekavidha zAsana prabhAvanAnAM kAryo saphaLatApUrvaka saMpanna bano evI maMgalakAmanA sAthe pUjyazrInAM caraNomAM bhAvabhInI vaMdanA. pU. A.bha. zrInA ziSya-praziSyo :--1. pU. paMnyAsazrI kanakasuMdaravijayajI mahArAja, 2. pU. paMnyAsa zrI abhayacaMdravijayajI mahArAja, 3. pU. gaNivaryazrI hIracaMdravijayajI mahArAja, 4. pU. munirAja zrI nirmohacaMdravijayajI mahArAja, pa. pU. munirAja zrI padmAnaMdavijayajI mahArAja, 6. pU. munirAja zrI hitasuMdaravijayajI mahArAja, 7. pU. munirAja zrI mAnajitavijayajI mahArAja, 8. pU. munirAja zrI siddhi vijayajI mahArAja, 9. pU. munirAja zrI riddhivijayajI mahArAja, 10. pU. munirAja zrI virAgasindhu For Private caturvidha saMgha vijayajI mahArAja, 11. pU. munirAja zrI yogakSemavijayajI mahArAja, 12. pU. munirAja zrI vimalapuNyavijayajI mahArAja, 13. pU. bALa munirAja zrI hIravijayajImahArAja. saujanya : zrI Adizvara vIzA poravAla jaina saMgha pAyadhunI muMbaI-3 dakSiNakezarI, mahAnazAsanaprabhAvaka paramapUjya A.de.zrI vi.sthUlabhadrasUrIzvarajI ma.sA. * rAdhanapuranA saMyamaratna jaya gurudeva. mahAna vyaktitva ne kRtitvanA svAmI zAsanaprabhAvaka 5. pU. gurudevazrIno janma gujarAtanI dharmanagarI rAdhanapura nagarImAM dharmaniSTha zrImaMta kAMtilAla varadhIlAla dozI piravAramAM zrImatI tArAbahenanI kukSie vikrama saMvata 1990, phA.su. 15 (pUrNimA)nA pAvana divase puNyapuruSano janma thayo. janmathI tejasvI bAlakumAranuM nAma vasaMta pADyuM. rAdhanapuranA vasaMtakumAra jainazAsananA mahAsaMta ane puNyabhUminA prabhAvaka puruSa banyA. nyAyasaMpannAdi guNothI alaMkRta zrI pitAjI kAMtilAla tema ja dharmamAtA tArAprabhAbahenanA susaMskAronAM siMcanathI AtmAnAM guNapuSpo vikasita banatAM rahyAM. apAra saMskAro ane saMtonI vANIthI bALaka vasaMtakumAranuM mana vairAgyavAsita banyuM. lAlabAgamAM birAjita vyAkhyAnavAcaspati, kavikulikerITa pU.A. zrI vi. labdhisUrIzvarajI ma.sA.nI amRtamayI vANInuM pIyUSapAna karI pUjyazrInAM ja karakamalothI vikrama saMvata 2007, vaizAkha sudi-6 nA divase rAdhanapuramAM saMyamajIvanano svIkAra karI tarkanipuNa pUjya gurudeva zrI vikramavijayajI ma.sA.nA ziSyaratna pa.pU. munirAja zrI sthUlabhadravijayajI ma.sA. tarIke prakhyAta thayA. vinaya vaiyAvacca guNanA sahaja svAmI. dIkSA divasathI ja dAdAgurudevazrInI akhaMDasevA bhaktimAM sadA apramattabhAve AgaLa vadhatA rahyA. aharniza bAla-vRddhaglAna-tapasvInI sevA saha akhaMDa jJAnopAsanAnA svAmI banyA. gurukRpAthI vyAkaraNa, kAvyakoSa, AgamagraMthomAM nipuNatA prApta karI. jJAna sAthe sahaja namratA guNathI sarvanAM dilanA svAmI pUjyazrI banyA. Personal Use Only
Page #481
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 465 pUjyazrI vinaya vaiyAvacca, namratA, jJAnopAsanAnI sAthe zvetAMbarIya tIrtha na hovAnA kAraNe pUjyazrIe eka pArzvanAtha tapadharmano prAraMbha karatAM vardhamAnatapanI 80 oLInI ArAdhanA bhagavAnanuM tIrtha banAvavAno mahAna saMkalpa karyo. karI indriyavijetA banyA. dAnavIra zrI kapUracaMdajInI udAratA ane bhAratavarSanA chANI nagaramAM badhA ja sAdhumahAtmAonI vacce pU. saMghonI tathA gurubhaktonI udAratAthI 117 jinAlayayukta 44 dAdA gurudevazrIe jJAna-darzana-cAritra traNenA triveNI- kalyANamaMdira gokhanA nirmANanI sAthe bhavya itihAsanA saMgamanI sAdhanA nihALI pUjyazrIne "jJAna-darzana-cAritranA sarjanatArUpa avaMti pArzvanAthanI 81''nI zvetavarNIya pratimA, mahAna ArAdhaka' tarIke biradAvyA. mULanAyaka 71"nI nAkoDA pArzvanAthanI zyAmavarNIya pratimAthI pU.A.de.zrI vi. vikramasUrIzvarajI ma.sA.e ziSyamAM suzobhita devavimAnatulya zrI nAkoDA-avaMti 108 pArzvanAtha saMpUrNa yogyatA nihALI sametazikhara tIrthamAM vi.saM. 2018nA jaina tIrthadhAma vikama-sthUlabhadravihAranuM vizALakAya prathama vi.suda 6nA zubhadine gaNi pada ane vi.saM. 2031nA mahAtIrthanuM nirmANa thayuM ane pUjaya AcArya bhagavaMtanA pAvana mahAsuda-12nA divase rAdhanapuramAM paMnyAsa padavI arpaNa karI sAnnidhyamAM ane zilpakalAmanISI pUjya munirAjazrInI pitAzrI kAntilAlabhAIne 70 varSanI vayovRddha uMmare preraNAthI vi.saM. 2055 vaizAkha sudi-7, 22-4-99nA divase saMyamajIvana ApI gurubhAI zrI kamalayaza vijayajI ma.sA. pUjya gurudevazrInA sAnidhyamAM bhavyAtibhavya dazAhnikA banAvI utkRSTa vaiyAvacca karI jIvana saphaLa banAvyuM. dAvaNagiri, mahotsavapUrvaka aMjanazalAkA-pratiSThA saMpanna thaI. mahAna visanagara Adi saMghomAM pArasparika matabhedone amRtavANI, tIrthadhAma lAkho jainonuM parama zraddhAsthala banyuM che. tIrthadhAmamAM dIrdhadarzitA, cAturyatathI miTAvI maitrIbhAvanuM sarjana karyuM. dharmazALA, bhojanazALA ane zrI labdhi-vikrama sthUlabhadrasUrIzvarajI ArAdhanAbhavananuM suMdara nirmANa thayuM che. AcArya padapradAna : pUjyazrImAM saMpUrNa yogyatA nihALI amadAvAdamAM vi.saM. 2043, po.va. 1nA prazAMtamUrti pU.A. pUjya AcArya bhagavaMtanI preraNAthI Tumakura hAive roDa zrI vi. navInasUrIzvarajI ma.sA.e AcArya pada pradAna karI para vi.saM. 1995nA kamalAkAra bhavya jinAlayamAM zrI labdhi pU.A. zrI sthUlabhadrasUrIzvarajI ma.sA. tarIke jAhera karyA. pArzvanAtha bhagavAna, zrI gautamasvAmI, dAdAgurudeva zrI labdhisUrIzvarajI ma.sA.nI gurumUrti, adhiSThAyaka bhairujI ane pUjya AcArya bhagavaMtanAM karakamalo dvArA aneka aMbikAdevI-padmAvatIdevInI pratiSThA saha "zrI pArzva labdhidhAma' aMjanazalAkAo, jinamaMdironI pratiSThAo, sAdharmikono uddhAra, mahAnatIrthanI suMdara sthApanA karAvI. pratipUrNimAno meLo, zrI cha'rIpAlitasaMgha, upadhAna, udyApana Adi anekAneka labdhi-vikrama-sthUlibhadrakRpA bhavana saha dharmadhAmanA saMkalanathI zAsanaprabhAvaka kAryonI zRMkhalAbaddha zreNI racAI che, te eka AhUlAdakArI tIrthanuM navanirmANa thayela che. avismaraNIya ane anumodanIya che. pUjya AcArya bhagavaMtanA jIvananI mahattvanI vizeSatA hatI ke AbAla-garIba-amIra zrI siddhAcala-sthUlabhadradhAma badhAMne ja sadA mATe samaSTithI nihALI dharmalAbhanA AziSanI AlAdakArI vAtAvaraNa, bhavya girimAlA, vizAla jala amIvarSA varasAvatA. sarovarathI nayanaramya naisargika vAtAvaraNamAM zrI labdhipUjyazrInAM karakamalo dvArA prathama aMjanazalAkA pratiSThA : vikramakRpAvatAra dakSiNakezarI pUjya AcArya bhagavaMtanI akhaMDa IDara nagaramAM goDI pArzvanAthanA jinAlayamAM zrI naminAtha sUrimaMtra sAdhanA ane Apa pUjyazrInA ziSyaratna munirAja zrI bhagavAnanI aMjanazalAkA karAvI zrI goDI pArzvanAtha prabhunI candrayaza vijaya ma.sA.nI 21 divasIya mANibhadravIranI sAdhanA pratiSThA heta citradurgA padhAryA. citradurgA nagaranI aMjanazalAkA saha chAyAdarzane saMkalpabaLathI zrI siddhAcala-sthUlabhadradhAma pratiSThAmahotsavanI anumodanA karNATaka prAMtamAM ja nahIM samagra mahAna tIrthanI pUjyoe sthApanA karI. bhAratavarSamAM thaI. 4 cikapeTa-beMgaloranuM paramazraddhA kendra 80 varSa prAcIna dakSiNa bRhadutIrthasthApaka pU. gurudevazrI zrI AdinAtha jinaprAsAda (cikapeTa)no jIrNoddhAra saha navanirmANa dakSiNakezarI pUjya gurudevazrInI preraNA ane karNATaka prAMtamAM lAkho jainonI vastI hovA chatAM paNa Jain Education Intemational
Page #482
--------------------------------------------------------------------------
________________ xEE zilAkalAmanISI pUjya AcAryabhagavaMtanA mArgadarzanathI gajAvalI, haMsAvalI, sarpAvalIthI AkarSita thaMbhAvalI nakkArazIyukta maMDovaramAM bhavya koraNI dvArA ArasapASANamAM bhavya jinAlaya banI rahyuM che. x 45 jinAlayanA pratiSThAcArya. beMgalora ane dakSiNabhAratamAM pUjya gurudevazrInI preraNA ane prakRSTa puNyaprabhAvathI 45 jinAlayonI aMjanazalAkApratiSThA saha mahAmahotsava mahAna zAsanaprabhAvanA pUrvaka pUjyazrInAM karakamalo dvArA thaI. * zrI caMdraprabhulabdhidhAma. amadAvAdathI 28 ki.mI. ane aMbAjI-hiMmatanagara hAive para ciloDA cokaDIthI pa ki.mI. dhaNapa gAmamAM 84 jinAlayayukta navanidhimaMdira,navagrahamaMdira saha zrI caMdraprabhulabdhidhAmanI sthApanA pUjya gurudevazrInI preraNAthI thaI. tIrthadhAmamAM zrI mahendrabhAI popaTalAla mahetA (iDaravALA)nI pramukha udAratA ane aneka dAnavIro, saMgho tema ja gurubhaktonI udAratAthI vizAla tIrthadhAmanuM nirmANa thaI rahyuM che. dharmazALAbhojanazALAnI suMdara suvidhA che. * jIrNodvAra gujarAtamAM pUjyazrInI preraNAthI iDara bAvana jinAlaya ane nAnA pozInAM tIrthonA jirNoddhAranuM kArya cAlu che. * zrI siddhAcala-sthUlabhadradhAmamAM mukhyamaMdiranI aMjanazalAkA pratiSThA mahAnatIrthasthApaka, sUrimaMtra samArAdhaka, dakSiNakezarI pUjya gurudevazrInA zarIramAM aMtima samayamAM bhayaMkara vyAdhi hovA chatAM dAdAnI mukhya TUMka nirmANa karavAnI bhavyatama bhAvanAnI abhivyakti AjIvana aMtevAsI pU.A.zrI candrayazasUrIzvarajI ma.sA. sanmukha rAkhatAM pU. gurudevazrInI bhavyatama bhAvanA pUrI karavA ziSya mukhyamaMdiranAM nirmANanAM kAryano dRDha saMkalpa karI dAdA zrI zaMkhezvara tIrtha peDhInA apUrva sahayogathI TrasTamaMDaLanA sahayogathI ane gurubhakta zrI mahendrabhAI pI. mahetAnI sakhata mahenatathI vijJAnayugane Azcarya thAya tevI mahAnacamatkAra svarUpa zloka bolIne pUjya gurudevazrIe aMjanazalAkA karAvI. vi.saM. 2059, jeTha suda-3nA vyAdhigrasta zarIre paNa caturvidha saMgha atiprasannatApUrvaka dAdA AdinAthanI mukhyamaMdiramAM pratiSThA svahaste karAvI. dakSiNabhAratane pAlitANAnI yAda apAve evuM mahAna tIrtha arpaNa karyuM. * aMtima vidAya : vi.saM. 2059, jeTha suda-13, guruvAra, tA. 12-6-2003nA prAtaH 11-05 miniTe zrI namaskAra mahAmaMtranuM zravaNa karatAM zrI siddhAcala-sthUlabhadradhAmamAM ja sarvane nirAdhAra choDI vidAya thayA. pUjyazrInA pArthivadehanAM aMtimadarzana hetu beMgalora, karNATaka, tamilanADu, Andhrapradeza, mahArASTra, gujarAta Adi aneka zrI saMghonA hajAro gurubhaktoe padhArI azrupUrNa zraddhAMjali arpaNa karI. pUjya gurudevazrInI aMtima kriyA samaye hajAro gurubhaktonAM nayanomAMthI codhAra AMsu vahI rahyAM hatAM. samAdhisthala para bhavya smRti maMdiranA nirmANa saha tIrthanuM nirmANa kArya pUjya gurudevazrInI divyakRpAthI AjIvana aMtevAsI ziSya dakSiNabhAratatIrthaprabhAvaka pU.A.zrI vi. candrayazasUrIzvarajI ma.sA.nI nizrAmAM pUjyazrInI nirdezanAnusAra bhavyatAthI thaI rahyuM che, je bhAratavarSanuM benamUna tIrtha banaze. divya zaktinA dhanI sUrideva sadA AziSa varasAvo. saujanya : zrI caMdraprabha labdhi dAdAvADI sthUlabhadrasUri puNyaprabhAvaka kendra gAMdhInagara beMgalora pa.pU. A.zrI vijayahemacaMdrasUrijI ma. // namAmi nityaM guruhemacaMdram // --paMnyAsapravara zrI kalyANabodhi vi. gaNivarya 72-72 jinAlayothI zobhatI khaMbhAtanI tIrthabhUmimAM zrAdraratna aMbAlAla ratanacaMda zAha ane zrAddhavarya mULIbahenanA ghare eka puNyavaMtA AtmAnAM pAvana pagalAM thayAM-nAme hIrAlAla. hIro ja joI lo. saMtatine saMyamapaMthe saMcAravAnAM zamaNAM sevatI zrAvikAmAtAnA saMskAra zuM bAkI rahe? hIrAlAlanA vyaktitvanA hIrAnuM pratyeka pAsuM khUba ja bhavya hatuM. prabhubhaktimAM bejoDa, gurubhaktimAM avvala, vairAgyathI jhaLahaLatA hIrAbhAIe yauvananA prAMgaNAmAM paga mUkyo, moharAjAe potAnA pAzamAM levA kamara kasI, sagapaNa thayuM. kone khabara hatI ke A hIrAlAla bhaviSyamAM jinazAsananA ajoDa jyotirdhara, moharAjAne sajjaDa hAra ApanAra, arihaMtanA paramopAsaka, lAkhonAM hRdayanA tAra jhaNajhaNAvanAra, sImaMdharasvAmInI sAthe anusaMdhAna sarjanAra,
Page #483
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 46o tasmai zrI gurave namaH / AvI beDImAM jakaDI rAkhavo e zakya na hatuM. 18 varSanI yuvAnavayamAM saM. 2008, jeTha su. 5-nA parama pAvana divase bhAyakhalA mukAme anya pAMca mumukSuo sAthe sAdhanAmaya navajIvanano svIkAra karyo ane nyAyavizArada pU. bhAnavijayajInA samatAsAgarasamAM ziSyaratna padavijayajI ma.nAM caraNomAM potAnuM tana-mana-jIvana samarpita karyuM. sAdhanAnA mahAyajJano maMgala prAraMbha thayo. viziSTa kSayopazama (samartha zArakhavetA tIvra medhA, guruvaronuM satata sAMnidhya, aparaMpAra kRpA prApti, premALa preraNAo, utkRSTa AlaMbano, tapa-tyAga-titikSAnuM vAtAvaraNa, satata svAdhyAyamagna parisara, siddhinA zikhare jatA sAdhanAnA mArge temanI gati! A......hA...hA........zuM erAjadhAnI eksapresa hatI! nA. zuM e vimAna hatuM? nA. A to Photon-prakAzanI gati, kSaNamAM karoDo ki.mI. kApI nAkhavAnI ajoDa kSamatA ! vAtsalyanA mahAsAgara samApremasUrIzvarajInIhUMphALI chAyA hoya, 50-50 mahAtmAono samudAya hoya, sagA bhAIomAM 1 mo, dhirAgya dezanAkSI na hoya tevo parasparano prema hoya, sAdhanAnA mArge snehALa saMgAtha (1) pa.pU. A. zrI premasUrIzvarajI ma.sA. hoya, zuM dazya haze e! AvuM mIThuM hatuM e prAraMbhika jIvana, (2) pa.pU.A.zrI bhuvanabhAnusUrIzvarajI ma. sA. jemAM kSaNonI jema divasonA divaso pasAra thaI jatA. devendrone (3) pa.pU.A.zrI jayaghoSasUrIzvarajI ma.sA. paNa zaramAve tevo AnaMda sahaja banI jato. (4) pU.paM. zrI padmavijayajI ma. sA. - (5) pa.pU.A. zrI hemacaMdrasUrIzvarajI ma.sA. 30,000 zloka pramANa karmaprakRti nAmanA gahana graMthanI TIkA mAtra 10 divasamAM vAMcIne muni dharmajita vi. ane muni mahAna AcArya banavAnA che! hemacaMdra vi.e nitya ekAsana karatA evA gurudeva premasUrijIne lagna thavAnI taiyArI hatI, evAmAM hIrAlAlanA jIvanamAM 10 divasa navakArazI karAvavAno anero lAbha lIdho. A koI tAraka gurudevoe praveza karyo ane eka akalaNa Turning nAnI siddhi na hatI. Point Avyo. suvizuddha brahmamUrti premasUri mahArAjAnI "tuM hemacaMdravijaya jevo svAdhyAya kyAre karIza?"--A vAtsalya nItaratI dRSTi, viSayakaSAyanA dAvAnaLa para sudhAvRSTi zabdo che mahAtmAne hitazikSA pharamAvatA 400thI adhikamunionA samAna e. padmavijayajInI dhannAnI sajajhAyonI sUrAvalI ane nAyaka vijaya premasUri mahArAjAnA. gurudevanI anarAdhAra ne hRdayavedhI vaktA paM. bhAnavijayajInAM vyAkhyAno, A pAvana aparaMpAra kRpA temanA para puSkarAvarta megha banIne varasI hatI triveNI saMgamamAM hIrAlAlanA AtmAe DUbakI lagAvI. ne varase che. kAraNa ke temanA jIvananuM eka ja lakSya hatuM te mAre mohajALa dhovAI gayo saMsAranI asAratA have samajAI gaI. garadevane prasanna karavA che. gurudevane atyaMta priya hato svAdhyAya. samyagubodhanI prApti thaI. saMsArane sAkSAtu kArAgAra samo jovA basa, satata svAdhyAyamAM nimagna, nA, svAdhyAyamAM ekatAna banI lAgyAnA, babbe anubhavavA lAgyA. gayA. kalAkonA kalAko sudhI kaDakaDATanesaDasaDATacAlatA karmazAstronA svecchAthI bAMdhela sagapaNanI beDImAMthI mukta thavuM e padArtho bolatA muni hemacaMdravijayajI gurudevanA aMtaramAM atyaMta sahelI vAta na hatI, paNa virati sAthenA sagapaNa mATe utsuka, vasI gayA ane dhanyAtidhanya banI gayA. karmasAhityanA virATajJAnagarbhitavairAgyadhAraka, navayuvAna, bhavobhavathI cAlatI nirmANakAryanA pUjyazrI mukhya AdhArastaMbha hatA. keTalIya rAtonI bhUvabhramaNAne bhAMgavA kaTibaddha banelo AtmA, AdhyAtmika - rAto A svAdhyAyanI saragamamAM pasAra thaI gaI. Aje pa2dariyAmAM DUbakI lagAvavA talapApaDa banelo AtmA, tene have 52 varSo thayAM paNa hajI te padArtho smRtipaTalathI khasatA nathI. Jain Education Intemational
Page #484
--------------------------------------------------------------------------
________________ 468 caturvidha saMgha eka bAju rogono atyaMta samatApUrvaka svIkAra ane bIjI gaNatarI ja zakya nathI. bAju te ja samaye svAdhyAyAdinI jvalaMta jyota. lagabhaga e pUjya gurudeva vardhamAnataponidhi, nyAyavizArada vijayamAMdagInA kALamAM ja pistAlIze pistAlIza AgamonuM talasparzI bhuvanabhAnusUrIzvarajInI 108mI oLInAM pAraNAMnA adhyayana karyuM. utsarga ane apavAdonA ati rahasyabharyA chedasUtronA mahotsavamAM AkhuM muMbaI hiloLe caDhyuM hatuM. tenAM advitIya marmajJa banyA ane saMghamAnya saMvijJa gItArtha mahApuruSa thayA. madharAte AyojanomAM pUjyazrI mukhya preraNAstrota hatA. sImanvarasvAmInA sAlaMbana-dhyAna, kSapakazreNino sAkSAtkAra, pUjyazrInI pAchaLa pAchaLa temanuM jemanI sAthe sagapaNa vItarAgatAno anubhava, paramasAmyanuM anusaMdhAna, lagabhaga samagra thayuM te sarasvatIbahena ane bahena vijayAnI dIkSA thaI, jeo bhAratanAM tIrtho-jinAlayonI bhAvayAtrA catuH zaraNa svIkArAdi Aje sA. svayaMprabhAzrIjI ane sA. vasaMtaprabhAzrIjI banI sAdhanA, svargastha gurudevo sAthenuM joDANa, ajoDa dAkSiNyatA, vizALa ziSyasamudAya sAthe ArAdhanA karI-karAvI rahyAM che. benamUnaprabhubhakti, tIrthakaronI smRti karAvatuM parArthakaraNa, aparaMpAra pAchaLathI bhatrIjI divyAe paNa temanA mArge prayANa karyuM ane saMghavAtsalya, viSayo pratye jhaLahaLato vairAgya, kaSAyonI atyaMta teo sA. divyayazAzrIjI banI saMyamamAM lIna thayAM. eka dIvo upazAMtatA, saMyamanI utkRSTa pariNati, prakRSTa puNya chatAM nirupamanispRhatA, sarvatra aucityanI paripUrNatA, hRdayanI atyaMta bIjA seMkaDo dIvAnAM nirmANa karI zake che. ukta saMyamIono kula ziSya-parivAra Aje 100nA AMkaDAne paNa vaTAvI gayo vizALatA, prema- nItaratI AMkho, zAsana pratyeno avihaDa rAga, jIva mAtra pratye vahetI karuNA, kSaNe-kSaNe arihaMtanI raTaNA, oha! che. pUjyazrInAM punIta caraNomAM anaMtazaH vaMdanAvali. zabdonI sImA che, paNa pUjyazrInA guNo to nissIma che. ama gurujI juga juga jIvo "saba dharatI kAgaja karuM, kalama karuM vanarAI, cho zAsanano Apa dIvo. samudAyamAM agresara sAta samuMdara zAhI karuM, guruguNa likhA na jAI." zrImad vijaya jinazAsanapratyeno avihaDa rAga dharAvatA pUjyazrI satata - pa.pU. A.zrI ratnAkarasUrijI ma.sA. zAsananA hita mATe udyata rahe che. zAsana paranAM AkramaNo jainazAsananA itihAsa para dRSTi nAkhIe to vizALa temane soyAnI jema manamAM bhoMkAya che. rAtonI rAto temaNe A ratnAkara para dRSTi nAkhatAM hoIe tevo anubhava thAya! temAMye vyathAmAM ane tenA rakSaNanA upAyonA ciMtanamAM vitAvI che ane eka ja vibhUtinAM zAsanaprabhAvanAnAM kAryo para dRSTi karIe to vitAve che. paNa ratnAkara para dRSTi karatA hoIe tema lAge! saMdhavI aMbAlAla ratanacaMda jaina dhArmika TrasTa' jinazAsana ArAdhanA TrasTa ane zrI padma ArAdhana TrasTa vagere pa.pU. A. zrI ratnAkarasUrijI ma.sA. paNa yathAnAma saMsthAonA mAdhyamathI zAsananAM sAte kSetronI adbhuta bhakti, zAsananA ratnAkara ja che. lAkho-karoDonA kharce jinAlaya-upAzraya nirmANa-jirNoddhAra, pUjayazrInuM vatana vaDodarA jillAmAM sAlapurA gAma. jIvadayA, vihAravyavasthAo, sAdhu-sAdhvI mumukSuo mATenI bALapaNathI ja dharma paratve vizeSa ruci hovAne lIdhe AgaLa jatAM pAThazALAo, jJAnamaMdironAM nirmANa, zrutarakSA mATe Agama- e dharmabhAvanA vairAgyabhAvanAmAM pariNamI. graMthonAM saMzodhana-saMpAdana-prakAzana, hastalikhita prationuM saM. 2011nA mAgazara suda-6 ne divase boDelI mukAme nirmANa, punarmudraNa vagere anekavidha pravRttio dvArA pUjyazrI kSaNe - pa.pU. A. zrI indradImnasUrijI ma.sA.nA varada haste dIkSA kSaNa avizrAma avirata kAryarata rahe che. Aja sudhImAM 300 grahaNa karI. saMyamajIvanamAM tapa japa ane jJAnadhyAnamAM graMthonI 400-400 nakalonAM prakAzana thayAM che. bhAratabharanA anumodanIya vikrama sAdhIne pU. gurudevanI kRpAdRSTi pAmIne jJAnabhaMDArone samRddha karavAnA lakSathI bheTa apAyAM che. hajAro pAlitANA siddhagiri tIrthanI chatrachAyAmAM saM. 2039nA phAgaNa hastalikhita graMtho lakhAyA che. A badhAM kAryo hajI paNa cAlu zuda-1ne divase gaNi pada ane saM. 2043nA mahA suda-3 ja che. aMjanazalAkAo, pratiSThAo, upadhAno, saMgho, bhArata- ne divase pUnAmAM paMnyAsa padathI vibhUSita thayAM te pachI AcArya bharanA zatAdhika dIkSArthIonA varaghoDAo A badhAnI to pade pAlitANAmAM vibhUSita thayAM. Jain Education Intemational
Page #485
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 469 pUjyazrIno vihArapradeza gujarAta, saurASTra, kaccha, vratano svIkAra karI saMyamamArge javAnA potAnA daDha nirdhArane mahArASTra, madhyapradeza, uttarapradeza, rAjasthAna, paMjAba, parivAra samakSa vyakta karyo. cAra varSanA potAnA putra pravINane hariyANAthI mAMDIne himAcalapradeza ane jammu-kAzmIra sudhI pUjyapAdazrInI zItaLa chAyAmAM, potAnA gurudevazrI vistarela che. pUjyazrI hastaka pratiSThAo, cha'rIpAlita saMgho, mitrAnaMdavijayajI mahArAja pAse bhaNavA mATe mUkIne saMyamamArga upadhAna, ujamaNAM Adi bhavya zAsanaprabhAvaka kAryo thatAM rahyAM tarapha makkama kadama uThAvyuM. potAnA A putrane kuLa nahIM, paNa che. pUjyazrI svasthatApUrvaka dIrdhAyu pAmI evAM kAryomAM siddhivaMtA zAsanane ajavALe" evI udAtta bhAvanAthI janmatAM ja namaskAra varto e ja manokAmanA. mahAmaMtranuM zravaNa karAvanArA A pitAnI dharmabhAvanAnuM phaLa Aje saujanya : bena mahArAjazrI pU. jyotiprajJAzrIjI ma.nI preraNAthI ApaNe pU. AcAryazrI vijayapuNyapAlasUrijInI pratibhAmAM joI zrI jhaverI phAunDezana TrasTa amadAvAda ha : padmAvatIbena manubhAI jhaverI zakIe chIe. potAnA ATha varSanA putra pravINane dIkSA ApavA aMge kuTuMbIono moTA pAye virodha hovAthI saM. 2011nA saMyamamUrti, vAtsalyavAridhi ane anupama vaizAkha suda 7nA divase khAnagI rIte vaNI (ji. nAsika) mukAme vyaktitvane dhAraNa karanArA pU. A. zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAjanA varada haste saMyama pU. AcArya zrImad apAvyuM. tyArabAda manasukhabhAIe pote paNa thoDA ja divasamAM vijayamahAbalasUrIzvarajI mahArAja saM. 2011nA jeTha suda-5 nA divase muMbaI-bhAyakhalAmAM adhyAtmayogI pU. paMnyAsapravara zrI bhadraMkaravijayajI gaNivaryanA saurASTranA sAvarakuMDalA pAse gAdhakaDA gAmamAM janmelA zubha haste bhavya samArohapUrvaka potAnAM dharmapatnI sAthe dIkSA manasukhabhAI te ja pU. AcAryazrI vijayamahAbalasUrIzvarajI aMgIkAra karI ane manasukhabhAI muni zrI mahAbalavijaya nAme mahArAja. 'dUdhavALA' tarIke oLakhAtA manasukhabhAI jema pU. A. zrI vijayamitrAnaMdasUrIzvarajI mahArAjanA ziSya banyA. jJAtimAM, vepArIvargamAM jANItA hatA, tema dhArmika kSetramAM paNa A mATe pUjyazrInA moTAbhAI goDIjI jaina derAsara-muMbaInA dharma-ArAdhanA, devabhakti, gurubhakti, sAdharmika sevA vagere TrasTI zrIyuta bAvacandabhAI dUdhavALAnI vinaMtI ane sahyoga satkAryothI ane vinaya, viveka, saraLatA, aucitya Adi apUrva rahyo tathA vimalAbahena sAdhvIzrI vimalakIrtizrIjI tarIke sadguNothI sukhyAta hatA. jIvanabhara yAda rahe evI dhanya paLa pravartinI sAdhvIzrI jayAzrIjI mahArAjanAM ziSyA sAdhvIzrI kyAreka maLI Ave che. manasukhabhAInA jIvanamAM paNa eka evI niraMjanAzrIjI mahArAjanAM ziSyA banyAM. Aje teozrI bhale puNya paLa AvI. pavitratAnI pratimUrti jevA pUjyapAda hayAta nathI paNa potAnAM ziSyA-praziSyA AdinuM suMdara yogakSema AcAryadeva zrImad vijaya premasUrIzvarajI mahArAjano karavA sAthe saMyamanI suMdara ArAdhanA karIne be varSa pUrve suratanA puNyaparicaya thayo ane manasukhabhAIe AtmAne 'mahAtmA' cAturmAsa daramiyAna samAdhipUrvaka svargagamana sAdhI saMyamano banAvavAnuM lakSya nizcita karyuM. A bhAvanA dharmatIrthaprabhAvaka pU. sundara Adarza mUkatA gayA che. pU. munizrI mahAbalavijayajI AcArya zrI vijayamitrAnaMdasUrIzvarajI mahArAjanA satata mahArAje dIkSA aMgIkAra karI apramattapaNe jJAna-dhyAna, vinayasamAgamathI, bhavya preraNAthI tema ja mArgadarzanathI daDhatara banI. vaiyAvacca, saMyama-tapa vagere jIvananAM aMga banAvyAM. vaLI dherya, siddhAMtamahodadhi pU. A. zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAjanA gaMbhIra, audAryaAdi guNo sAthe saMyamajIvanamAM nAnAmAM nAno sadupadezathI aneka mumukSuone ArAdhanA karavA mATe anukULatA doSa paNa na lAge enI takedArI rAkhIne, gurukRpAnA pAtra karI ApanArA ane saMyamanI saMgInatAlIma ApanArA banIne, Aje potAnA ziSya-praziSyomAM eka Adarza khaDo thAya mumukSumaMDaLamAM mukhya saMcAlaka sthAne rahIne be varasa sudhI saphaLa evuM yogakSema karI rahyA che. teozrInI tAraka nizrAmAM nAsika saMcAlana karanAra manasukhabhAIe aneka dIkSArthIone taiyAra karI ane mAlegAMvamAM aitihAsika cirasmaraNIya upadhAna tapanI e dvArA pUjyapAdazrInA anahada AzIrvAda meLavyA. ArAdhanA tathA 77-36-17 Adi choDanA udyApanamahotsava, saM. 2007mAM 26 varSanI bharayuvAnImAM manasukhabhAIe aneka sthaLe jinabhaktimahotsavo UjavAyA che. anerI potAnAM dharmapatnI vimalAbahena sAthe aMdherI-muMbaI mukAme zAsanaprabhAvanA thaI hatI. pUjyazrInI pAvana nizrAmAM upadhAna tapanI ArAdhanA karI ane tyAre ja sajoDe brahmacarya cha'rIpAlaka yAtrAsaMgho nIkaLyA che. emAM paNa anerI zAsana Jain Education Intemational
Page #486
--------------------------------------------------------------------------
________________ 470 prabhAvanA thaI hatI. muMbaI-borIvalI caMdAvarakara lenamAM navanirmita bhavya jinAlayanI aMjanazalAkA-pratiSThA prasaMge pUjyazrIe adbhuta yogadAna ane zAstrIya mArgadarzana ApyuM che. zrIsaMgha A bAbata teozrIne mahAna upakArI mAne che. nAsikanA cAturmAsamAM 250 gharamAM 183 sAmudAyika siddhitapanuM bhavya anuSThAna pUjyazrInA upadezathI ane teozrInI vAtsalyamayI amIvRSTi rUpa nizrAmAM ja thayuM hatuM. pAraNAM prasaMge bhavyAtibhavya mahotsava UjavAyo hato. pUjyazrInAM pratyeka cAturmAsa aitihAsika ane anerI zAsanaprabhAvanAyukta thayAM che. pratyeka sthaLe suMdara dharmadarzana karAvI bhavyAtmAone dharmakAryomAM utsAhita ane ullasita banAvyA che. tema ja tapAgacchAdhipati pU.A.bha. zrImad vijayarAmacandrasUrIzvarajI mahArAjAnA svargagamana avasare teozrInA saMyama-jIvananI anumodanArthe amadAvAda-navaraMgapurAnA AMgaNe Ayojita paMcAhnikAzrI jinabhaktimahotsava ane 111 choDanuM bhavyaughApana Aje paNa amadAvAdavAsIo mATe yAdagAra saMbhAraNuM banI rahyuM che. pUjyazrInA upadezathI nAsikanagaramAM pU. A.zrI vijayapremasUrijI jaina pauSadhazALA', pU. A.zrI vijayarAmacandrasUrIzvarajI pravacana hola' tathA 'mahArASTra-kesarI pU.A. zrI vijayayazodevasUrIzvarajI jaina gurumaMdira'nuM navanirmANa thayuM che. pUjyazrInI pAvana nizrAmAM vaNA (surendranagara), gAdhakaDA (saurASTra), mAlegAMva (mahArASTra) vagere sthaLoe zAnadAra- yAdagAra pratiSThA mahotsavo UjavAyA che ane zrIsaMghomAM pUjyazrIe ekatA karAvI che. pUjyazrInA ziSyo pU.A. zrI vijayapuNyapAlasUrIzvarajI mahArAja tathA pU. munirAja zrI bhavyabhUSaNavijayajI Adi 12 ziSya-praziSyo jainazAsananI ArAdhanA-rakSA karavA sAthe anerI dharmaprabhAvanA vistArI rahyA che, jyAre pU. munirAja zrI caMdradarzanavijayajI mahArAja paNa vRddhavaye potAnA gurudevanI ajoDa vaiyAvacca, saMyama ane tapadharmanI utkRSTa sAdhanA karatAM karatAM samatA ane samAdhipUrvaka mRtyune mahotsava banAvI gayA che. tema ja potAnA vizALa saMsArI kuTuMbane saMyamadharmanI anumodanAnuM bhArobhAra AlaMbana ApI gayA che. pU. munirAja zrI mahAbalavijajI mahArAjanI yogyatA jANI pU.A. zrI vijayarAmacandrasUrIzvarajI mahArAje teozrIne saM. 2041nA phAgaNa suda 3nA divase zrI hastagiri mahAtIrthanI chatrachAyAmAM gaNi pade ane muMbaI-lAlabAgabhUlezvaramAM saM. 2044nA caitra vada 4nA divase potAnA saMsArI caturvidha saMgha putra ziSya-muni sAthe paMnyAsa pade birAjamAna ane saM. 2047nA dvitIya vaizAkha suda 6nA divase teozrInA ja varadahaste AcArya pade abhiSikta karyA. zAsanadevane eka ja prArthanA ke, pU. AcAryazrI vijayamahAbalasUrIzvarajI mahArAja jainazAsananI suMdara ArAdhanA, rakSA ane prabhAvanA dvArA sUriSadane zobhAve ane sahunuM yogakSema kare! pUjyazrInAM caraNomAM koTizaH vaMdanA. saujanya : vAtsalyanidhi pU. A. bha. vi. mahAbalasUrIzvarajI ma.sA. tathA pravacana pradIpa pU. A. bha. vi. puNyapAlasUrIzvarajI ma.sA.nA saMyamajIvananI ardha zatAbdI pUrNAhuti prasaMge zeTha mahendrakumAra manasukhalAla dUdhavALA (gAdhakaDA nivAsI, hAla muMbaI), AgavI prajJA-pratibhA ane prabhAvakatAnA dhAra hRdayasparzI madhura jinavANInA uddagAtA-madhurakaMThI-zAsanasaMniSTha vyaktitvanA svAmI siddhAMtaprabhAvaka pU. A. bha. zrImad vijayapuNyapAlasUrIzvarajI mahArAja jinazAsanamAM AgavI prajJA, pratibhA ne prabhAvakatAnA dhAraka, karmasAhityanipuNa, anupameya saMyamadhAraka pU. A. zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAjanI chatrachAyAmAM bALapaNa vitAvanArA bALadIkSita pU. A. zrI vijayapuNyapAlasUrIzvarajI mahArAjanA nAmathI jainajagatamAM bhAgye ja koI ajANa haze. saM. 2011nA vaizAkha suda 7nA zubha dine vaNI (nAsika) mukAme pU. A. zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAjanA varadahaste dIkSita banelA ane pravINa maTIne 'muni puNyapAlavijayajI' tarIke navAjAyelA pUjyazrI svapitA-muninI bhAvanAne anurUpa AdhyAtmika jIvanavikAsa sAdhavA sAthe tyAga-vairAgyanA mArge khUba ja AgaLa vadhI rahyA che. mAtra 8 varSanI vaye paMcapratikramaNa, navasmaraNAdi pUrNa karanAra pUjyazrI Aje to saMskRta, prAkRta, nyAya, vyAkaraNa, kAvya, sAhitya, AgamazAsra vagereno saMgIna abhyAsa pUrNa karavA sAthe, agAdha abhyAsanuM prabhAvaka puNyadarzana karAvI rahyAM che. pariNAme, teozrInI pravacanazakti AkarSaka banI rahI che. jainadharmanAM tattvo, vividha ane rasapoSaka dRSTAMtono teozrI pAse vipula bhaMDAra che. svaramAdhuryathI pravacanamAM teozrIe AgavI zailI sthApita karI che. pUjyazrInI vANImAM madhuratA ane gaMbhIratAno samanvaya che.
Page #487
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 401 jyAre koI stavana ke sakjhAya pUjyazrInA madhura kaMThe sAMbhaLavA bhalabhalA paNa jamAnAvAdanI nAgacUDamAM bhIMsAtAM jovA maLe maLe tyAre vahetAM jharaNAMnA manorama saMgItano anubhava thAya che. che, tyAre jenI ati AvazyakatA che evA zAstrasaMmata mArgane pUjyazrInI vyAkhyAnavANImAM vairAgyanI choLo UchaLe che, zAstrIya nItithI samajAvanArA durlabha thatA jAya che, tyAre bhaktirasanuM pAna thAya che. pravacanazakti jevI ja pUjyazrInI pUjyazrI e zAstrasaMmata mArgane bALabhogya rIte suMdara zailImAM sarjana zakti che. Aje teozrIe 'divyadIpa'nA upanAme racelAM samajAvI zake che. teozrIne A kaLA sAhajika varI che. AvI aMjanazalAkA-gIto lokakaMThe guMjI rahyAM che, to jinabhakti- AgavI kaLAnA svAmIne jyAre sAMbhaLIe tyAre bhAvikone sva. gurubhaktinAM tema ja anya prAsaMgika gIto ane kulako paNa Thera pUjyapAda AcAryazrI vijayarAmacandrasUrIzvarajI mahArAja Thera gavAya che. pU. A. zrI vijayarAmacandrasUrIzvarajI mahArAjanuM smRtimAM AvyA vinA rahetA nathI. jinazAsananI ArAdhanA, vizeSa vAtsalya prApta karanAra pUjyazrIne zAstrAnusAritA to rakSA ane prabhAvanAmAM tatpara pUjyazrInI vANI sAMbhaLavI e jANe vArasAmAM maLI che! kudarate bakSelI pravacanazaktine cAra jIvanano eka lahAvo che. 'vAtsalyabharyA vacana' ane cAMda lagADI de evI teozrInI zAstrAnusAritA anukaraNIya "prabhAvakatAsabhara pravacana' A baMnenA subhaga milane pitA-putra, ane abhinaMdanIya che. teozrInA AvA suMdara ghaDataramAM pU. guru-ziSyanI A belaDInAM pAvana pagalAM jyAM jyAM maMDAya che A. zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAja, pU. A. zrI vijaya- tyAM tyAM aitihAsika zAsanaprabhAvanA sarjAya che, azAstrIyatA rAmacandrasUrIzvarajI mahArAja, pU. A.zrI bhuvanabhAnusUrIzvarajI dUra thAya che, klezono zAstrIya ukela Ave che, zrIsaMgha lokottara ma., pU. paM. zrI padmavijayajI gaNivarya, dAdA gurudeva pU. A. madhuratAno anubhava kare che. AvA pUjya AcAryazrInAM zrI vijayamitrAnaMdasUrIzvarajI mahArAja tathA pitA-gurudeva pU. pAdAraviMdamAM zatazaH vaMdanA! A. zrI vijayamahAbala-sUrIzvarajI mahArAjano phALo che. sADA saujanya : pU. munirAjazrI vajabhUSaNa vi. ma.sA.nI gaNI padavI cAra varSanI bALavayathI upakArI pUjyoe adhyayana, susaMskAronuM tathA (ci. nizitakumAra) munizrI naMdibhUSaNa vijayajI ma. nI dIkSA nimitte vAvetara, saMyamanI rakSA, zAstrAnusAritAno vAraso vagere je je zAha indravadanabhAI amRtalAla parivAra (hAla borIvalI-muMbaI). upakAronI helI varSAvI che tene prasaMge prasaMge teozrInA agaNita jinAlayonAM nirmANamAM preraka ane pravacanAdimAM yAda karyA vagara rahetA nathI. A teozrInI janmasiddha kRtajJatAnuM pratibiMba che. pUjyazrInA pU. munirAja zrI mArgadarzaka, goDavADa kesarI' bhuvanabhUSaNavijayajI gaNivara tathA pU. munirAja zrI pU. AcAryazrI vijayapadmasUrIzvarajI ma. vajabhUSaNavijayajI gaNivara Adi pAMca vinIta ziSyo pragurudeva jJAnadhyAna ane vinayavivekano saMgama eTale pU. A. zrI tathA gurudevanI suMdara sevAbhakti sAthe jJAnAbhyAsAdipUrvaka vijayapadhasUrIzvarajI mahArAja. vItarAga prabhunA zAsananA saMyamajIvanamAM AgaLa vadhI rahyA che. pUjyazrInI yogyatA anAdi-anaMta siddhAMtonI zuddha prarUpaNAmAM tejasvI ane joIne saM. 2042nA mahA suda 2-nA divase pUjyapAda saguNonA dhAraka pU. AcAryazrI zAsananA sAcA zaNagAra AcAryazrI vijayarAmacandra-sUrIzvarajI mahArAje amadAvAda-zrI banIne jainadharmanI vijayapatAkA laherAvI rahyA che. rAjasthAnanA zAMtinAthanI poLamAM gaNi pade ArUDha karyA. tyArabAda saM. sirohI jillAnA zrI bAmaNavADajI tIrtha pAse vIravADA gAme 2044nA caitra vada 4 nA divase pitA gurudeva sAthe ja saM. 1988nA zrAvaNa vada 13nA zubha dine solaMkI gotramAM, teozrIne paNa paMnyAsa pade prasthApita karyA ane e ja pUjyapAda vIsA poravADa jJAtimAM, zeTha haMsarAjajInAM dharmazIla dharmapatnI gacchAdhipatizrInA varada haste saMyamajIvananA 36mA varSanA lakSmIbAInI ratnakukSie temano janma thayo. vyAvahArika zikSaNa aMtima divase 36 guNothI vibhUSita evA AcArya padathI bAmaNavADajI mahAvIra jaina gurukuLamAM ane muMbaImAM vyApArI alaMkRta karavAmAM AvyA. vaLI e ja puNyadine padapradAtA pU. hAiskUlamAM lIdhuM. ATha ghoraNa sudhIno abhyAsa karyo. sAthosAtha gacchAdhipati paNa AcArya padanA padamA varSamAM padArpaNa karI dhArmika abhyAsa ane saMskRta-prAkRta bhASAnuM jJAna meLavyuM, rahyA hatA e kevo bhavyatama yogAnuyoga! jyotiSa ane zilpakaLA tema ja pratiSThA-aMjanazalAkAdinAM Aje jyAre lokaherIno pracaMDa pavana cAre bAju phUMkAI muhUrto jovAmAM vizeSa sUjha meLavI. sUrimaMtranI pAMce pIThanI rahyo che, jyAM tyAM jamAnAvAdanuM tAMDavanRtya AMkhe caDe che, ArAdhanA zrI bAmaNavADA tIrthanA cAturmAsa daramiyAna 23 Jain Education Intemational
Page #488
--------------------------------------------------------------------------
________________ 402 caturvidha saMgha varSanI bharayuvAna vaye saMsAranI asAratA samajAI. jIvanamAM rAmavijayajI ma., munizrI jayaMtavijayajI ma., pravartaka ArAdhanAnuM amRta maLyuM. pU. A. zrI vijaya jinendrasUrijI rAmavijayajI ma.nA ziSya muni virAgapAvijayajI ma. mukhya mahArAjazrInA varada haste, teozrInA ziSya tarIke, vIravADA che. teozrIe pratiSThAo tathA mahApUjanomAM pravINatA meLavI gAme saM. 2012nA caitra suda 4 ne divase pravajyA aMgIkAra che. zrI RSimaMDaLa mahApUjananI prata, umedamALA, svAdhyAya, karI. rANakapura-sAdaDImAM pU. A. zrI vijayanItisUrIzvarajI upadhAnavidhi Adi pustako pragaTa karyA che. hAla saMskRta vyAkaraNa mahArAjanA paTTadhara pU. A. zrI vijayaharSasUrIzvarajI mahArAjanI hemaladhukaumudI, aham abhiSeka mahApUjana, zAMtijinapUjana AjJAthI pU. upAdhyAya zrI kalAsAgarajI mahArAjanA varada haste, AdinuM kArya cAlI rahyuM che. pUjyazrIne khaMDAlA saMghe "goDavADA saM. 2012nA vaizAkha suda bIjane zanivAre vaDI dIkSA thaI. je kesarI'nI padavI ApI che. pUjyazrIne sevADImAM saM. 2033nA jagyAe pUjyazrInI dIkSA thaI te jagyAe saMnyAsI mohana mAgazara suda 7ne divase pa.pU. AcAryazrI pUrNAnaMdasUrijI bAvAe dhUNI dhakhAvI yogasAdhanA karI hatI ane tyAM ja samAdhi mahArAjanA varadahaste gaNi-paMnyAsa padavI, varatANA tIrthamAM lIdhI hatI. saM. 2037nA caitra suda pAMcame upAdhyAya pada ane vaizAkha vada pUjyazrIe mAravADa jaMkzanamAM "jinendravihAra', jemAM trIje AcArya padathI alaMkRta karavAmAM AvyA. Aje pUjyazrInA jinamaMdira, upAzraya, bhojanazALA, dharmazALA Adi vaDe susajja mArgadarzana nIce Azare pacAseka jinamaMdironAM nirmANakAryo ane samRddha saMsthAnA saMsthApaka banIne potAnI yazakalagI sarvocca cAle che. pUjyazrI nIce mujabanI saMsthAonA saMsthApaka che : banAvI. uparAMta, Abu taLeTI tIrtha tathA sudharmAsvAmInI (1) zrI Abu taLeTI tIrtha-zrI sudharmAsvAmI vidyApITha, vidyApIThanA utkarSanuM ane zrI jinendrapadyasUri-vihAra, zrI padmAvatInagarI, mAnapura, Abu roDa, nezanala hAive, 307 padmAvatI-pArzvanAtha-jinamaMdira, mAnapura, Abu roDa 026 (rAjasthAna). (2) zrI padmAvatI-pArzvanAtha jaina tIrtha(padmAvatInagarI)nAM kAryo cAlI rahyAM che, jemAM 27 derInuM padmAvatInagarI, sUrijinendra-padmavihAra, mAnapura, Abu roDa, samavasaraNa jinamaMdira, upAzraya, bhojanazALA, vyAkhyAnahaoNla nezanala hAive 307 026. (3) zrI rAjendra-zrI AdinuM kArya cAle che. samavasaraNa AkAranuM A maMdira zaMkhezvara pArzvanAtha jainatIrtha, mu. po. sTezana : mAravADa jaMkazana bhAratavarSamAM prathama ja che. uparAMta, zrI jinendrasuri-padhasUri (ji. pAlI) (rAja.) (4) zrI jinendra-padrasUri jJAnamaMdira, zrI jJAnamaMdira phAlanAmAM banAvela che. Aja sudhImAM 153 sarvodaya pArzvanAtha jainamaMdira, jaina bhojanazALA pAse, mu. po. jinamaMdironI pratiSThAo, Azare 350 jinamaMdirono sTa : phAlanA. (ji. pAlI) (rAjasthAna). (5) zrI goDI jIrNoddhAra mukhya che, jemAM hAlanA, khuDAlA, zivagaMja, porabaMdara, pArzvanAtha jaina lAjatIrtha, mu. zivagaDha. po. kocarA, ji. sirohI, koTa, sumera, nitoDA. kherALa, bAmaNavADajI, chApI, moTA sTezana : sirohI roDa (rAjasthAna) (6) zrI pUjya dhArmika TrasTa, pozInA, bharUDI, zUra, maraDI, lAjatIrtha Adino samAveza thAya mu. po. dhanArI, sTezana : sarpagaMja (ji. sirohI) (rAjasthAna) che. pUjyazrInI nizrAmAM nAnAmoTA saMgho, upadhAno, udyApano, pUjyazrI dvArA saMpAdita grantho : (1) zrI RSimaMDala dIkSA-mahotsavo thayAM che. mAravADanI bhUminA 400 varSanA mahApUjana, (2) zrI arhad jina abhiSeka pUjana, (3) zrI itihAsamAM gata saM. 204pamAM, gacchAdhipati pU. AcArya padmAvatI-pArzvanAtha mahApUjana, (4) zrI hemalaghukaumudI bhagavaMta zrI subodhasUrIzvarajI mahArAjanA praziSya zrI tapakIrti- | (vyAkaraNa), (5) zrI zAMti jinasnAtra pUjana, (6) zrI 08 upavAsanI ugra tapasyA teozrInI zilparahasya (zilpazAstra viSayaka), (7) zrI upadhAnatapa nizrAmAM Abu roDa, mAnapura, zrI padmAvatInagarImAM karI che. smArikA, (8) zrI sulocanA-azokA jinaguNamAlA, (9) saumya svabhAva ane saraLa vyaktitvane lIdhe pUjyazrInA umedamALA svAdhyAya, (10) dharmabindu prakaraNa Adi. varada haste aneka bhavyAtmAo saMyamajIvananA paMthe saMcaryA che, Ama, pUjyazrI vijayapadhasUrIzvarajI mahArAjanA varada jemAM paM.zrI indrarakSitavijayajI ma., zrI haribhadravijayajI, zrI haste anekavidha mahAna, advitIya ane amara zAsanaprabhAvanA prakAzacaMdravijayajI, zrI prItivijayajI, zrI mahimAvijayajI, zrI thaI che. evA e prabhAvaka sUrivarane koTi koTi vaMdana! vimalavijayajI, zrI pravINavijayajI, zrI ratnadIpavijayajI, zrI saujanya : zrI osavAla jaina saMgha peDhI mu. dhANerAva rAjayazavijayajI, zrI jayaprabhavijayajI Adi pravartaka sTe. phAlanA (ji. pAlI) rAjasthAna. Jain Education Intemational
Page #489
--------------------------------------------------------------------------
________________ 403 tavArIkhanI tejachAyA ekavIsamI sadInA saraLa, nispRha, saMgaThThana, zAsanaprabhAvakatA ane hRdayanI nikhAlasatA Adi aneka guNonA svAmI pa.pU. AcAryazrI naradevasAgarasUrijI mahArAja sAheba pU. AgamoddhArakazrInA ziSyaratna mAlavadezoddhAraka AcAryazrI caMdrasAgarasUrIzvarajI mahArAjanA ziSya vAtsalyasiMdhu, prazAMta cAritramUrti gacchAdhipati pU. A. zrI devendrasAgarasUrIzvarajI mahArAjanA vidvAna ane saraLahRdayI ziSyaratna pU. AcArya zrI naradevasAgarasUrIzvarajI mahArAjano janma banAsakAMThAnA vAva gAme saM. 1998mAM thayo hato. pitAnuM nAma bhUdharabhAI, mAtAnuM nAma maNibahena ane temanuM janmanAma sevaMtIlAla hatuM. saM. 2010mAM pU. sAdhvIzrI mahodayazrIjInA sauhArdapUrNa sUcanathI sevaMtIlAla pU. A. zrI devendrasAgarasUrijI mahArAjanA paricayamAM AvyA ane pUrvabhavanA puNyodaye saM. 2012nA vaizAkha suda 3nA divase zrI zatruMjaya tIrthanI chatrachAyAmAM saMyamamArgano svIkAra karyo. dIkSA pachI thoDA ja samayamAM kSayopazamanI tIvratAthI vyAkaraNa, nyAya, karmagraMtha Adino pU. gurudevazrInI nizrAmAM suMdaratama ane talasparzI abhyAsa karyo. tyArathI sva-para samudAyanA sAdhu-sAdhvIone vAcanAnI viziSTa zailI dvArA AgamanAM anupAna karAvavA nimittabhUta banyA che. atyAra sudhInI 36 varSanI saMyamayAtrAmAM, anekavidha zAsanaprabhAvanAnAM prasaMgomAM lagabhaga 18 uparAMta sthaLoe pratiSThA karAvI che. khApara tathA pAMTuranA-haidrAbAdanAM A traNa sthaLo para aMjanazalAkA-pratiSThA 108 choDanAM ujamaNAM saha thayela che. 21thI vadhu udyApanamahotsava saha upadhAna tapa UjavAyAM che. surata, katAragAma, visanagara, uvasaggahara tIrtha, kalakattA, bAraDolI, nAgapurA, yevalA, zirapura TIMDoI, sikaMdarAbAda, kolhApura Adi sthaLomAM upadhAnatapanI ArAdhanAo thayela che. pUjyazrInI preraNA pAmI aneka puNyAtmAoe dIkSA prApta karI che. pUnAnA 175 varSa prAcIna zrI goDIjI pArzvanAtha jinAlayanA jIrNoddhAra mATe pUjyazrInI eka mAtra preraNA pAmI zilpakaLAsamRddha jinAlaya thayela che, jenI pratiSThA saM. 2047mAM thaI. AvuM jinAlaya AkhA mahArASTramAM bIjuM nathI tathA zrI kulapAkajImAM caumukhajI jinAlayano aitihAsika jIrNoddhAra thayo. chellAM cha varSathI tAttvika rIte praznottarI zailIthI "zrI bhagavatIjI sUtra" tathA "zrI malayasuMdarI caritra' upara Agavo prakAza pAtharI rahyA che. pUjyazrInI nizrAmAM ghaNA cha'rIpAlita saMgho nIkaLyA che. nAnImoTI aneka zAsanaprabhAvanA karatAM-karAvatAM gujarAta, saurASTra, mahArASTra, uttarapradeza, bihAra, baMgALa, orissA Adi pradezomAM vicaryA che. pUjyazrInI uttama prabhAvanAnuM mukhya aMga koI paNa hoya to te e che ke, dareka zrIsaMghamAM pUrNa aikya ane pUrNa sahakAra tathA premasaMpAdana karIne ja kArya kare che. ni:spRhatAthI thayelAM AvAM bhavya kAryo sva-paranI sAdhanAnAM suMdara dRSTAMto banI rahe che. pU. AcArya padavI saM. 2049mAM vaizAkha mAse pAlitANA mukAme bhavya rIte thaI hatI. pUjyazrInA traNa ziSyo paikI mukhya vayovRddha ziSya munizrI nararatnasAgarajI kheDA cAturmAsamAM saM. 2041nA Aso suda 13ne divase suMdaratama ArAdhanA karI kALadharma pAmyA. bIjA ziSyo-munizrI caMdrakIrtisAgarajI ane pUjyavayovRddha munizrI puNyakIrti sAgarajI ma., praziSya munirAjazrI pAkIrtisAgarajI ma. suMdara prabhAvanA karatAM jayavaMtA vartI rahe che. evA e vidvadharma sAdhuvarane zatazaH vaMdanA! 2059 cAlu varSanuM kolhApuranuM comAsuM aitihAsika banyuM che. "zrI bhagavatI sUtra' vAcananA mAdhyame ArAdhanAnuM vAtAvaraNa ati adbhuta banyuM che. dararoja suvarNa-rajatathI sUtrapUjA, saMghapUjA va. ullesabhera thayela che. upadhAna tapanI ArAdhanA ullAsabhera zarU thayela che Ama pUjyazrIne pagale aneka dharmaArAdhanAo puNyakSetromAM thaI rahela che. pUjyazrInA varadahaste 21thI adhika upadhAna tapa, ujamaNAM sahita dareka upadhAna tapanA mAdhyame aneka AtmAonI dIkSAo thaI che. satata 19varSathI "bhagavatI sUtra'nuM comAsAmAM sUtravAcana, haidrAbAdamAM cha pratiSThAo, eka aMjanazalAkA thayAM che. . saM. 2059 kolahApura (mahArASTramAM cAturmAsa daramyAna anekavidha ArAdhanA karI karAvI zrI saMghamAM apUrva jAgRti lAvanAra zAsanaprabhAvaka pU. sva. gacchAdhipati A.zrI devendrasAgarasUrijI ma.nA paTTaprabhAvaka saraLa svabhAvI A.zrI naradevasAgarasUrijInA ziSya praziSyaratna pU. gaNivaryazrI candrakIrtisAgarajI ma. tathA pU. munizrI ghaghakIrtisAgajI ma.nI preraNAthI zrImatI kaMkubena sAMkaLacaMdrajI parivAra haH surezabhAI, narendrabhAI, dhanarAjabhAI kolhApura Jain Education Intemational
Page #490
--------------------------------------------------------------------------
________________ xx 5. pU. AcArya zrI ratnabhUSaNasUrijI mahArAja pU.A. zrI ratnabhUSaNasUrijI ma.no janma saM. 1993nA zrAvaNa vada 6ne divase mosALa jetapura (kAThI) gAme soraTha vIsA zrImALI jJAtimAM thayo hato. temanuM nAma ramezacaMdra hatuM. pitA jIvaNalAla dozI ane mAtA chabalabahenanAM be saMtAnomAM ramezacaMdra moTA hatA. temanAthI cAra varSa nAnA chabIladAsa hatA. ramezacaMdranI mAtra cha varSanI uMmare mAtA svargavAsI banyAM. dAdImA kapUrabahene baMnene UcherIne moTA karyA. kuTuMba khUba dharmaparAyaNa hatuM, tethI ramezacaMdre bALavayamAM sArA evA saMskAra pAmI, mAtra 10 varSanI vaye pAMca pratikramaNano dhArmika abhyAsa saMpanna karyo. bAlavayamAM ja aticAra paNa moDhe karyAM ane saMvatsarI pratikramaNamAM bolIne saune maMtramugdha banAvyAM. dhorAjI pAsenA potAnA vatananA moTImAraDamAM vyAvahArika prAthamika abhyAsa, mAdhyamika abhyAsa amarelImAM ane pitAzrI dhaMdhArthe kalakattA vasavATa karatAM tyAM hAiskUlamAM aMgrejI mAdhyamathI abhyAsa karI meTrika pAsa thayA. saM. 2009mAM pU. A. zrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAja kalakattA padhAratAM, teozrInA samAgamathI A dharmaparAyaNa kuTuMbamAM vairAgyanI bhAvanA pragaTI. temAM saM. 2013mAM aSADha su. 3nA zubha divase pitA jIvaNalAlabhAIe dIkSA aMgIkAra karI. pU.A. zrI vijaya mAnatuMgasUrijI mahArAjanA ziSya munizrI jayabhUSaNavijayajI nAme jAhera thayA. tyArabAda saM. 2014mAM, amadAvAdamAM bIjA zramaNasaMmelananA aitihAsika prasaMga pachI turata jeTha suda 6nA divase ramezacaMdre pU. A. zrI vijayasiddhisUrIzvarajI (bApajI) mahArAjanA varada haste dIkSA aMgIkAra karI, pU. A. zrI vijaya rAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanA ziSyaratna pU. A. zrI vijaya jitamRgAMkasUrIzvarajI ma.nA ziSya muni ratnabhUSaNa-vijayajI nAme ghoSita thayA. e ja rIte kuTuMbanA chellA sabhya chabIladAse paNa saM. 2018mAM caitra vada pAMcamane divase amadAvAdamAM dIkSA aMgIkAra karI. teozrI saMsArI pakSe moTAbhAI pU. ratnabhUSaNavijayajI ma.nA ziSya munizrI kulabhUSaNavijayajI banyA. pUjyazrIe 35 upavAsa, be mAsakhamaNa, varasItapa, siddhitapa saMskRta be buka na thAya tyAM sudhI cha vigaIno mULathI tyAga, vandvonI vaicAvaccamAM agresara Ama kuTuMbanA sarvasabhyo, tyAga mArgano svIkAra karI, jinazAsanane caraNe jIvana samarpita karI, zAsanazobhAmAM vRddhi karI rahyA che. tasmai zrI gurave namaH caturvidha saMgha (1) pa.pU.A.zrI jitamRgAMkasUrIzvarajI ma.sA. (2) 5.pU.A.zrI mAnatuMgasUrIzvarajI ma.sA. (3) pU. munizrI jayabhUSaNavijayajI ma.sA. (4) pa.pU.A.zrI ratnabhUSaNasUrIzvarajI ma.sA. (5) pU. munizrI kulabhUSaNavijayajI ma.sA. pU. munizrI ratnabhUSaNivajayajI mahArAje dIkSA lIdhA pachI paNa dharmAbhyAsamAM khUba AgaLa vadhI vizada ane UMDu jJAna prApta karyuM. zarUAtamAM 'siddhahema vyAkaraNa', 'nyAyazAstra' vagereno tema ja 45 Agamono TIkA sahita gurumukhe abhyAsa karyo. teozrIe dIkSA lIdhI tyArathI te saM. 2032mAM pU. guru mahArAja svargavAsa pAmyA tyAM sudhI eka paNa divasanA viyoga vinA satata gurusevA karI AjIvana aMtevAsI banI gurudevanI ananyakRpA ane AzIrvAda meLavyAM che ane e gurukRpA baLe Aje paNa pUjyazrI saMyamanI ArAdhanA, AdhyAtmika sAdhanA ane jJAnanI upAsanAmAM uttarottara vRddhi karI rahyA che. pUjyazrInI AvI utkRSTa yogyatA jANIne temane saM. 2045nA poSa vadi 1-ne divase gaNi-paMnyAsa padathI vibhUSita karavAmAM AvyA. tema ja saM. 2050nA mahA suda 8nA divase AcAryapadathI vibhUSita karavAmAM AvyA. pU. AcAryazrI ratnabhUSaNasUrijI ma. sva-para kalyANa mArge AgaLa vadhI vividha dharmakAryo dvArA AgaLa vadhI sArI evI zAsanaprabhAvanA pravartAvI rahyA che. teozrIe varasI tapa, aThThAI, jJAnapaMcamI, navapadanI oLIo vagere tapasyA karI che. siddhagirijInI 99 yAtrA ane
Page #491
--------------------------------------------------------------------------
________________ 405 ITtaegrIguravelamA ) dhamaka, paM? pa ladha karI dIdhI 2 2 4 27 , kAra kA tavArIkhanI tejachAyA temAM chaThThapUrvaka sAta yAtrA karI hatI. pUjyazrIe prAcIna hastapratonuM saMzodhana tema ja prAcIna paddhati mujaba atyAre paNa lahiyAo pAse AgamAdi zAstragraMtho lakhAvavAnuM kArya karAvI rahyAM che. teozrIe dareka dharmagraMthonuM saMpAdana karela che ane te prakAzita thayela che. temAM 'adhyAtma ratnamaMjUSA" ane 'ArAdhanAnuM maMgalamaya bhAthuM" e be noMdhapAtra che. pUjyazrInI nizrAmAM zAsanaprabhAvanAnAM anekavidha kAryo susaMpanna thayAM chejevAM ke, prabhupratiSThAo, dIkSAo, cha'rIpAlita yAtrA saMgho, nAnI moTI sAmudAyika ArAdhanAo, occhava-mahotsavo vagere. saM. 2047nuM cAturmAsa sametazikharajI tIrthe karyuM. teozrI tathA vayovRddha pU. muni zrI jayabhUSaNa vijayajI ma. tathA niHspRhI-vaiyAvaccakArI pU. munizrI kulabhUSaNa vijayajI ma. (saMsArIpakSe pitAzrI ane laghubaMdhu) AdinI nizrAmAM A cAturmAsa daramiyAna suMdara ArAdhanA thavA sAthe bhAratabharamAM ajoDa evuM bhaktAmara maMdira tathA bhomiyAjInuM maMdira nirmANa pAmyAM tenI aMjanazalAkA pratiSThA Adi zAsanaprabhAvanApUrvaka saMpanna thayela. pUjyazrI dvArA A rIte jJAnaprasAranAM, dharmaprabhAvanAnAM ane tIrthabhakti-jAgRtinAM kAryo uttarottara AgaLa vadhatAM raho e ja abhyarthanA sAthe e kAryo mATe pUjayazrI svastha nirAmaya dIrdhAyu pAmo evI zAsanadevane prArthanA sAthe pUjyazrInAM caraNe zatazaH vaMdanA! zrI dIpaka Ara. mahetA gUMjana roDa, vApInA saujanyathI jinazAsananA tejasvI tAraka tIrthoddhAraka pa.pU. AcAryadeva zrI vijaya nItisUrIzvarajI ma.sA.nA samudAyanA pU. AcArya zrI vijaya hemaprabhasUrIzvarajI mahArAja anAdikALathI anaMta bhavasAgaramAM paribhramaNa karatA jIvane mahAna puNyodaye jainakuLamAM janma maLe che. evA koI prabaLa puNyane lIdhe gauravavaMtA gujarAta pradezanA amadAvAda pAsenA karolI (tA. dahegAma)mAM saM. 1989nA jeTha suda pAMcame zAha manasukhalAla pAnAcaMdanAM dharmapatnI zaNagArIbahena (pArvatIbahena)nI kukSie eka putraratnano janma thayo. bALakanuM nAma pADyuM bulAkhIdAsa. karolInI nizALamAM bulAkhIdAse gujarAtI sAta dhoraNa sudhIno abhyAsa karyo. pachI dhaMdhArthe mAbApa (1) pa.pU.A. zrI vijayanItisUrIzvarajI ma.sA. (2) pa.pU. A. zrI harSasUrIzvarajI ma.sA. (3) pa.pU. A. zrI mahendrasUrIzvarajI ma.sA. (4) pa.pU. A. zrI maMgalaprabhasurIzvarajI ma. sA. (5) pa.pU.A. zrI arihaMtasiddhasUrijI ma. sA. (6) pa.pU.A. zrI vijayahemaprabhasUrijI ma.sA. sAthe amadAvAda AvI vasyA. amadAvAdamAM kApaDanI dukAnamAM nokarIe rahyA. daramiyAna temanAM bahena zAMtAbahena lagna pachI TUMka samayamAM ja vidhavA thatAM, dIkSA laIne sAdhvIzrI snehalatAzrIjI banyAM. A ghaTanAthI bulAkhIdAsanuM mana paNa saMsAra parathI UtarI gayuM. temaNe dhArmika abhyAsamAM vadhu rasa levA mAMDyo. saMyamajIvana mATe vahAlasoyAM mAtApitA saMmati ApatAM na hatAM. tethI bhIlaDiyAjI tIrthanI yAtrAnuM bahAnuM kADhIne gherathI nIkaLI paDyA. rAjasthAnamAM sAdaDI mukAme 5.pU. A. zrI vijayamahendrasUrIzvarajI mahArAja pAse pahoMcyA ane dIkSA mATe vinaMtI karI. pU. AcAryazrInA Adeza pramANe pU. paM. zrI kasturavijayajI mahArAjanA varada haste zeSalI tIrtha (luNAvA)mAM saM. 2017nA aSADha suda 7ne divase dIkSA grahaNa karI bulAkhIdAsa pU. A. zrI vijaya mahendrasUrIzvarajI mahArAjanA ziSya munizrI hemaprabhavijayajI nAme jAhera thayA. Jain Education Intemational
Page #492
--------------------------------------------------------------------------
________________ 475 dIkSA grahaNa karI tyArathI ja potAnA jIvanamAM gurubhakti mATe prathama sthAna ApatA rahyA. saM. 2022mAM pU. gurudevanI chatrachAyA gumAvI. te pachIthI pU. paM. zrI maMgaLavijayajI (pachIthI pU. AcAryazrI)nI nizrAmAM AjJAnusAra saMyamajIvana vitAvatA rahyA ane sAdhanA-ArAdhanA dvArA gurudevanA kRpApAtra banI rahyA. pUjyazrI saM. 2031mAM pAlitANAmAM cAturmAsa hatA tyAre pU. A. zrI vijayamaMgalaprabhasUrIzvarajI mahArAjanI nizrAmAM 'bhagavatIsUtra'nAM yogodvahana karyAM. saM. 2032nA mAgazara suda pAMcame gaNi pada ane mAgazara suda chaThThane divase paMnyAsa padathI vibhUSita karavAmAM AvyA. pUjyazrInAM vihArakSetra gujarAta ane rAjasthAna rahyAM che. rAjasthAnanA khivAndI para pUjyazrInI asIma kRpA che. saM. 2042mAM teozrI khivAndI cAturmAsa sthita hatA tyAre aneka zrIsaMghonI AgrahabharI vinaMtIthI pUjyazrIne AcArya pade ArUDha karavA pU. A. zrI vijayaarihaMtasiddhasUrIzvarajI mahArAjane amadAvAdathI khivAndI padhAravA nimaMtraNa ApyuM. AcAryadeva ugra vihAra karI khivAndI pahoMcyA. saM. 2043nA mAgazara suda 6ne zubha divase agaNita mAnavamaherAmaNa vacce mahAmahotsavapUrvaka AcArya padathI alaMkRta karavAmAM AvyA. pU. paMnyAsa AcAryazrI vijayahemaprabhasUrIzvarajI mahArAja tarIke jAhera thayA. pUjyazrI haMmezAM namaskAra mahAmaMtrano ane saMtikarano zraddhApUrvaka jApa kare che. teozrInI pAvana nizrAmAM aneka dIkSA, pratiSThA, upadhAna, saMgha, ughApano Adi mahotsava thayA che ane thaI rahyA che. munizrI lalitaprabhavijayajI, munizrI jayaprabhavijayajI, bAlamuni zrI muktinilayavijayajI, munizrI AtmaprabhavijayajI, munizrI arhaprabhavijayajI, munizrI hiraNyaprabhavijayajI, munizrI prazamezaprabhavijayajI, munizrI hrIMkAraprabhavijayajI Adi ziSyaratnothI vIMTaLAyelA pUjyazrI anekavidha zAsanaprabhAvaka kAryomAM vyasta hoya che. evA tapasvI-yazasvI-tejasvI AcAryadeva nirAmaya dIrghAyu pAmI zAsanaprabhAvanA vaDe jayavaMtA varto evI abhyarthanA sAthe pUjyazrInAM caraNomAM koTi koTi vaMdanA! labdhinidhAna zrI zAMtinAtha jaina saMgha malADa,(isTa) muMbaInA saujanyathI dhIra-gaMbhIra- saumyamUrti zAsanaprabhAvaka pU. AcAryazrI vijayajinacaMdrasUrIzvarajI mahArAja manuSyAvatAra zreSTha che, paNa temAM sukhadu:kha nathI evuM nathI, paNa je mAnava e sukhaduHkhamAM vicalita na thAya, sthira caturvidha saMgha rahe teno ja manuSyAvatAra saphaLa ane zreSTha gaNAya che. pU. A. zrI vijayajinacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanA saMsArI jIvanamAM A ja vAta caritArtha thAya che. vatana gujarAtamAM banAsakAMThAnuM bApalA gAma ane janmasthAna rAjasthAnanuM vAMkaDiyA-vaDagAma. nAnI vayamAM mAtApitAno viyoga thayo. AvI vikaTa ane viSama paristhitimAM paNa sthira ane svakartavyaparAyaNatA dAkhavI mAnavabhavane zreSTha ane sArthaka karI batAvyo. pUjyazrInuM saMsArI nAma haMjArImala, pitAnuM nAma gulAbacaMda ane mAtAnuM nAma mekIbahena. mAtApitAnA avasAna pachI haMjArImalane dhArmika jJAnamAM vadhu rasa paDato hato. vyAvahArika abhyAsa karatAM karatAM jaina borDiMgamAM rahetA hovAthI dhArmika saMskAronI vRddhi thatI cAlI. yuvAvasthAmAM saMsAranI nIti mujaba gavarIbahena sAthe saMsAranAM baMdhanathI baMdhAyA chatAM pUrvanAM saMcita puNyakarmanA yoge saMsAranA raMgarAgamAM na DUbatAM jIvanane yathAzakya dharmaArAdhanAmAM joDAtA rahyA. temAM saM. 2004mAM parama upakArI gurudeva zrI zAMticaMdrasUrIzvarajI mahArAjanA cAturmAsathI sAnnidhya prApta thatAM, teo dharmasiMcana dvArA dharmamArge vadhu dRDha banyA. AgaLa jatAM, dhaMdhAkIya kAraNe amadAvAdamAM vasavATa thayo. vyavasAyanI vRddhi sAthe sukhasamRddhi paNa prApta thayAM, paNa evAmAM eka puNyaprasaMge aMdaranI cetanA jhaLakI UThI. prasaMga hato pU. A. zrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanI nizrAmAM kalakattAvALA lakSmIsaMpanna evA zrI dhanajIbhAInA kuTuMbanA badhA ja--pAMceya mumukSuonA dIkSAmahotsavano. zahera amadAvAda ane 2019nI e sAla hatI. vairAgyanA jAgelA e bhAvane pote tema ja dharmapatnI gavarIbahena saMsAra choDavAno saMkalpa karI bhAratabharanAM tIrthonI yAtrAe nIkaLI gayAM. be varSa gurumahArAja sAthe rahI saMyamanI tAlIma lIdhI ane chelle vatana bApalAmAM AveluM potAnuM ghara zrIsaMghane AyaMbila-upAzraya mATe arpaNa karI ane tyAM ja pAMca choDanA udyApana saha bhavya mahotsava yojI pU. A. zrI vijayazAMticaMdrasUrIzvarajI mahArAjanI nizrAmAM baMnee bhAgavatI dIkSA aMgIkAra karI. dIkSA grahaNa karIne munizrI jinacaMdravijayajI mahArAja jJAna-dhyAnamAM lAgI gayA. gurvAjJA jIvanamaMtra banI gayo. saM. 2029nA jeTha mahinAmAM pU. gurudevano svargavAsa thayo tyAre aMta samaye gurudevane samAdhi ApanAra A ja ziSya hAjara hatA. pUjyazrIne saM. 2035nA jeTha suda 4nA divase bApalA mukAme paMnyAsa padathI ane saM. 2046nA vaizAkha vada 6 nA bhAbhara mukAme, pU. A. zrI vijayakanakaprabhasUrIzvarajI
Page #493
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 400 mahArAjanI AjJAnusAra tathA pU. A. zrI vijayasomacaMdra pU. gurudevazrIno sAhityaprema khUba ja prazaMsanIya che. prema sUrIzvarajI mahArAjanI nizrAmAM AcArya padathI alaMkRta vagara lokabhogya sAhitya bahAra pADI zakAya nahIM. sAhitya karavAmAM AvyA. parameSThIpadanA tRtIyapade birAjelA AcAryazrI prati atyaMta lagAvane kAraNe gujarAtImAM ane hindImAM pustako vijayajinacaMdrasUrIzvara mahArAja parama upakArI upadeza dvArA bahAra pADyAM. "muktinA maMgala prabhAte', "mukti kA mahala', zAsanaprabhAvanAnAM kAryo vizALatAe vRddhivaMta banI raho evI 'guru kelAsanAM caraNe', ArAdhakone A pustako khUba upayogamAM aMtaranI prArthanA sAthe, pUjyazrInAM pAvana caraNomAM bhAvabhInI AvyAM. koTizaH vaMdanA! pa. pU. zAMtamUrti gurubhagavaMta A. zrI vardhamAna saujanya: zeTha jamanAlAla jIvatalAla jUnA gaMjabajAra, bhAbhara sAgarasUrijI mahArAja sAhebanI ghaNAM varSonI evI bhAvanA (ji.banAsakAMThA) hatI ke zrImALI vaMzano itihAsa bahAra paDe ane loko jANe 5.pU. A.zrI vardhamAnasAgarasUrijI ma. ke amArA pUrvajo koNa hatA, emaNe kevAM kevAM zAsananAM mahAna kAryo karyA hatAM. zrImALI vaMzanA itihAsanA kArya mATe pU. mAnavamAtrano evo svabhAva che ke kaMIka navuM karavuM, kaMIka gurudevazrI ATha varSathI A kAryanI pAchaLa prayatnazIla hatA. navuM jovuM. kaMIka navuM jANavuM. enA evA svabhAvane kAraNe ja bhagIratha prayAsathI ATha ATha varSanI mahenata have phaLIbhUta thatI e kaMIka navuM karI zake che, joI zake che ane jANI zake che. dekhAI rahI che. pustakakAryamAM ghaNAM vidano paNa AvyAM, paraMtu aMtaranI AvI jijJAsAmAMthI mAnave ghaNI navI zodho zAsanadevanI kRpAthI nirvidane kArya pUrNatAne Are pahoMcyuM che. karI che. ghaNAM Azcaryajanaka kAryo paNa mAnave karyA che. jUnA saMvata 2057nA mahA suda-5 vasaMtapaMcamInA divaseavanavA itihAsa paNa mAnave ja lakhyA che. muMbaI-goDIjI-pAyadhunImAM AcArya padavIthI vibhUSita thayA. duniyAno itihAsa mAnavane mukhapATha che. mAnavamAtra pUjyazrI dvArA zAsanaprabhAvanAnAM aneka kAryo thatAM rahyAM che. bIjAno itihAsa jANe che, paraMtu tene koI potAnA pUrvajono itihAsa pUche to mauna rahI nIce joI jAya che, kAraNa potAnA 5. pU. AcArya zrImad pUrvajono itihAsa pote jANato nathI. vijaya mahAyazasUrIzvarajI ma.sA. pU. gurudevazrIno janma : kuvAlA (ji. banAsakAMThA, janmabhUmi : gujarAta-hAlAra pradeza-jAmanagara gujarAta)mAM zrI amUlakhadAsabhAInAM dharmapatnI zrImatI (navAnagara)-ardha zatruMjaya. zAMtAbahenanI kUkhe kuLadIpakarUpe janmelA vasaMtabhAI jUInA janmatithi : vi.saM. 1998, zrAvaNa vada amAsa, puSpanI jema UghaDatI javAnImAM 17 varSanI vaye zrI yazovijayajI jaina saMskRta pAThazALA (mahesANA)mAM adhyayana dIkSAbhUmi ane dIkSAtithi : jAmanagara, devabAga karIne pAdaralI (rAjasthAna)mAM adhyApakarUpe gayA hatA, tyAM upAzraya, vi.saM. 2025nA jeTha suda-pAMcama. pUjyapAda AcArya guru bhagavaMtazrIno saMga thatAM guruvacana jJAti : jAmanagara disA osavAla. ziromAnya karI vi.saM. 2021, jeTha suda-12nA meDatAroDa saMsArI mAtApitA : mAtuzrI : dhanakorabahena, pitAzrI (rAjasthAna)mAM parama zraddheya gurubhagavaMtazrI padmasAgarasUrIzvarajI mahArAja sAhebanA varada haste dIkSA grahaNa karI vasaMtamAMthI muni saMsArI moTAbhAI-bhAbhI vagere : bhUpendrabhAI vardhamAnasAgarajI mahArAja sAheba banI dIkSAnA prAraMbhathI ja bhAratIbahena, rAju, premaLa, pInA. pharI adhyayananI yAtrA AraMbhI dIdhI. sAthe sAthe nUtana - saMsArI nAnAbhAI : vajubhAI. munione adhyApana karAvatA hatA. gurunI AjJA ja sarvasva mAnI saMyamaArAdhanAmAM uttarottara AgaLa vadhI gurudevazrInA saMsArI nAma : mahendrakumAra. kRpApAtra banyA. vi.saM. 2034 mahA suda-13nA sihora bhagavatI pravrajyA nAmakaraNa : pa.pU. muni zrI (saurASTra) mukAme gaNi pada pradAna karavAmAM AvyuM. mahAyazavijayajI ma. sAheba. Jain Education Intemational
Page #494
--------------------------------------------------------------------------
________________ 478 caturvidha saMgha DahelAvALA samudAyanA pa.pU. A.zrI vijayaratnacaMdrasUrijI ma. saMsAratAraka dIkSAguru : vijayavRddhi nemi-darzanasUri paTTadhara pa.pU. AcAryazrI vijayajayAnaMdasUrIzvarajI mahArAja rAja sAheba. gaNi pada, paMnyAsa pada, upAdhyAya pada, AcArya pada pradAnakartA. AcArya bhagavaMtazrI :-vijayavRddhi-nemi-vijJAnasUri : paTTadhara, pa.pU. AcArya zrI vijaya kIrticaMdra sUrIzvarajI mahArAja sAheba. gaNi pada : vi.saM. 2052, kArataka vada-3, zatruMjaya mahAtIrtha, pAlitANA. paMnyAsa pada : vi.saM. 2052, kArataka vada-6, zatruMjaya mahAtIrtha, pAlitANA. upAdhyAya pada : vi.saM. 2052, jeTha suda3, zatruMjaya mahAtIrtha, pAlitANA. AcArya pada : vi.saM. 205ra, jeTha suda-6, zatruMjaya mahAtIrtha, pAlitANA. ziSyaratno : pa.pU. paMnyAsa zrI jayabhadravijayajI gaNi, pa.pU. munizrI somasuMdara vijayajI ma.sA., saMsArI nAnAbhAI pa.pU. munizrI vijayazavijayajI ma.sA. praziSya : muni zrI somacaMdravijayajInA ziSya pa.pU. munizrI kalAsuMdaravijayajI ma.sA. - pa.pU. zAsanasamrATa zrI vijaya nemi-darzanajayAnaMdasUripaTTadhara zAsanaprabhAvaka, sUrimaMtra samArAdhaka, 24 tIrthakaronAM 120 kalyANakanI dravyayAtrA karanAra (aSTApadajI bhAvayAtrA) sametazikharajI mahAtIrthanI sarva TUMkonI (27. ki.mI.) 121 karanAra pa.pU. A. zrI vijaya mahAyazasUrIzvarajI ma.sA. tathA paTTadhara pravacanaprabhAvaka, dvitIya varasItapanA tapasvI, zilpavAstu-jyotiSa vizeSajJa pa.pU. munizrI somasuMdaravijayajI ma.sA. tathA prathama varSItapanA tapasvI munizrI kalAsuMdaravijayajI ma.sA. tathA paMnyAsa zrI jayabhadravijayajI gaNi ma.sA. tathA munizrI vajayazavijayajI ma.sA. saujanya : zrI vardhamAna jaina saMgha 10 haMsapukura phasTalena, kolakAtA-380007 T.N. 033- 227105ra6 gujarAtanI pavitra bhUmimAM banAsanI bhUmi jagavikhyAta che. badhAM ja kSetramAM A bhUminuM yogadAna preraka rahyuM che. banAsakAMThAnuM tharAda gAma pUjyazrInuM janmasthAna, saMvata 2021nA poSa vadi 8-nA pavitra divase pUjyazrIno janma thayo. grAmINa saMskRtimAM pUjyazrIno uchera thayo. mAtApitA taraphathI dharmasaMskAro gaLathUthImAMthI ja maLelA. 2034mAM bahenanI dIkSA thaI tyArathI mana vairAgI banyuM. saMyamajIvananI sudaDha tAlIma, gacchanAyaka A. bha. vijayarAmacaMdrasUrijI ma.sA.nI chAyA ane nijI dhagazanA pariNAme saM. 2036nA dvi jeTha vada-1nA svarNima divase muMbaInA varalI upanagaramAM pravrajyA svIkArI ane basa pachI to rajanI banyAM taruNacandravijaya guNI abhayacandra vijayajInuM ziSyatva svIkArI vaDI dIkSAmAM banyA ratanacandra vijaya. Jain Education Intemational
Page #495
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 409 pachI aviratapaNe ArAdhanA-sAdhanA ane jJAnayajJa cAlyo. nyAya, sAhitya, vyAkaraNa, karmagrantha, saMskRta, prAkRta, Adi abhyAsa gurusevA ane saMyamasAdhanAmAM masta banyA. acchA lekhaka ane pravacanakAra paNa banyA. gurukRpAnA baLe, yogohana karI pUjya abhaya gurudevanA haste vi.sa. 205ra mahA suda-panA zubha dine kuvALA nagaramAM gaNi padathI vibhUSita thayA. vi.saM. 2054nA vaizAkha sudamAM paMnyAsa pada ane vi.saM. 2055nA mAgazara suda 10nA roja 33 varSanI yuvA vaye sUri pada pAmyA. tyArathI vijayaratnacaMdrasUri tarIke oLakhAya che. pUjyazrIe nAnI vayamAM ghaNI zAsanaprabhAvanA karI che. gujarAta, saurASTra, rAjasthAna, madhyapradeza, mahArASTra Adi prAMtomAM vihAra karI janajAgRti lAvyA che. popaTabhAI dharmapatnI jIvIbahena maNilAla DAhyAlAla hAlacaMda zAntibhAI kIrtibhAI putrI rikala sA.raviratnAzrIjI putrI dhUDIbahena jInala (pramitaguNAzrIjI) sA. zuddhiratnAzrIjI pravINabhAI kiraNabhAI navInabhAI rajanI rAjubhAI putrI jheNIbahena guNIbahena varSAbahena A. ratnacaMdrasUri sA. darzanaratnAzrIjI sA. guNadazAzrIjI | vinItaratnAzrIjI ridheza darzI munizrI rAjadarzanavijaya sA. caityaratnAzrIjI ramIlAbahena amita sA. rAjaratnAzrIjI mu. udayaratnavi. saujanya : zrI borIvalI jaina saMgha (isTa) borIvalI muMbaI manISA sA. mArzavaguNAzrIjI Jain Education Intemational Jain Education Intermational
Page #496
--------------------------------------------------------------------------
________________ 480 caturvidha saMgha pa.pU. A. zrI guNazIlasUrijI ma.sA. . to zrI gurave nama: (1) pa.pU A. zrImad vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI ma.sA. (2) pU.paM. pravara zrI bhadrazIlavijayajI ma.sA. (3) pa.pU.A.deva zrImad guNazIlasUrIzvarajI ma.sA. zAntibhAIne 5 suputro ane 4 suputrI janma nAma : rajanIkAMta, janma : vi.saM. 2021, poSa vada-8, tA. 24-1-1965, ravivAra, janmasthaLa : pAlaDI (ji. banAsakAMThA) u. gujarAta, mAtA : nathubahena, pitA : zAntilAla popaTalAla voharA, vyAvahArika abhyAsa : 7 dhoraNa. dIkSA : saM. 2036 dvi. jeTha vada-1, tA. 29-61980, ravivAra. dIkSAsthaLa : varalI jaina upAzraya-paMkaja menzana, muMbaI. vaDI dIkSA : saM. 2036, aSADha suda-11, vaDI dIkSA sthaLa : AdIzvara jaina dharmazALA-pAyadhUnImuMbaI. dIkSAnAma : munizrI taruNacandravijayajI ma.sA. vaDI dIkSA nAma : muni zrI ratnacandravijayajI ma.sA. dIkSAviDI dIkSAdAtA : pa.pU. paramopakArI gacchAdhipati AcArya bhagavaMta zrI vijayarAmasUrIzvarajI ma.sA. (DahelAvALA) gurudeva : pa.pU. saraLasvabhAvI A.bha. zrI vijaya abhayadevasUrIzvarajI ma.sA. vidyAdAtA gurudeva : pU. dAdAgurudeva gacchAdhipatizrI. gaNi pada : saM. 205ra mahA suda-5 tA : 24 paMnyAsa pada : saM. 2054 vaizAkha suda-7 tA : gaNi-panyAsa pada sthaLa : zrI surendraguruvara janmabhUmi kuvALA (banAsakAMThA) u. gujarAta. upAdhyAya padAAcArya pada sthaLa : dhAnerAbhavana jaina dharmazALA pAlitANA. ziSyo : munizrI udayaratna vijayajI ma.sA., munizrI hitaratnavijayajI ma.sA., munizrI rAjadarzanavijayajI ma.sA., bAlamuni zrI jinAMgadarzanavijayajI ma.sA. praziSyo : munizrI razimaratnavijayajI ma.sA., laghubAlamuni zrI candradarzanavijayajI ma.sA. kuTuMbamAM dIkSita : saMsArI bhANeja (1) muni udayaratna vijayajI ma. saMsArI bhatrIjo : (2) muni rAjadarzana vijayajI ma.sA. saMsArI baheno : (3) sAdhvIjI zrI guNadakSAzrIjI ma. (4) sAdhvIjI zrI rAjaratnAzrIjI ma. (5) sAdhvIjI zrI vinItaratnAzrIjI ma. (6) sAdhvIjI zrI darzanaratnAzrIjI ma. bhANejIo ; (7) sAdhvIjI zrI mArzavaguNAzrIjI (8) sAdhvIjI zrI pramitaguNAzrIjI (9) sAdhavIjI zrI zuddhiratnAzrIjI bhatrIjIo : (10) sAdhvIjI zrI raviratnAzrIjI (11) sAdhvIjI zrI caityaratnAzrIjI. saujanya : purUSottama pAka saMbhavanAtha jaina saMgha kArTara roDa naM. 4 borIvalI (isTa) muMbaI-66 mosALa baragaDA (kerAlA)mAM saM. 2001mAM janmelA gulAbakumAra bAlyAvasthAthI ja zAMta saumya svabhAvanA hatA. sahunI sAthe haLImaLIne rahetA. saM. 2009mAM pitAjI dhanajIbhAI sAthe pUjyapAdazrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjano paricaya thatAM ja dharmasaMskAro khIlI UThyA. saM. 2011mAM agiyAra varSanI vaye pitAzrI sAte upadhAna vahana karI saMyamajIvananI tAlIma meLavI. saM. 2014thI saM. 2019 sudhI, pAMca varSa, pUjyapAdazrIjInI sAthe rahI saMyamajIvananI tAlIma meLavI. saM. 2019mAM pitAzrI dhanajIbhAI saparivAra dIkSita thaI pU. munirAja zrI bhadrazIlavijayajI banyA, tyAre gulAbakumAra temanA ziSya tarIke munirAjazrI guNazIlavijayajI nAme jAhera thayA. pU. munizrI guNazIlavijayajI dIkSA grahaNathI ja adhyayana, vinaya, vaiyAvacca, tapa AdimAM lIna banyA. kAvya-vyAkaraNanyAya Adino suMdara abhyAsa karI pUjyapAdazrInA tathA svagurudevanA vizeSa kRpApAtra banyA. saM. 2027thI pU. gurudevazrInI nizrAmAM cAturmAsa karI madhura vaSnava, saumya svabhAva Adi guNo vaDe anekonAM dila jItI lIdhAM. pravacana mATe 4-5 mAila nitya AvAgamana ane eka divasamAM traNa traNa pravacana e to teozrInA jIvanano nityakrama banI gayo! saM. 2037mAM jAmanagaramAM bALamumukSu hitezakumAre pUjyazrI Jain Education Intemational
Page #497
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 481 pAse dIkSA grahaNa karI, pUjyazrInuM ziSyatva svIkArI munirAja zrI vAMkAneramAM, vi.saM. 2059mAM mahesANAmAM. bhavya upadhAna tapa harSazIlavijayajI nAma dhAraNa karI Aje suMdara jJAna-dhyAna- pUjyazrInI nizrAmAM yojAyela. vi.saM. 201pamAM borasada pravacanamAM AgaLa vadhI rahyA che. saM. 2039mAM jAmanagara- nagaramAM UjavAyela bhavyAtibhavya aMjanazalAkA pratiSThAosavAla kolonImAM zA petharAjabhAI rAyazIbhAIe pUjyazrInI mahotsavamAM zrI saMghane pUjyazrInuM prabaLa mArgadarzana maLela. preraNAthI ajoDa upadhAnatapa karAvela. kalakattAthI pUjyazrInI vi.saM. 2057mAM borasadathI mAtara tIrthano ane vi.saM. preraNA pAmIne 68 divasano bihAranI kalyANaka bhUmiono 1060mAM borasadathI zrI siddhAcalajI mahAtIrthano bhavya aitihAsika saMgha zrImatI nIlamabahena kAMkariyA tathA zrImatI cha'rIpAlaka saMgha saMghavI bharatabhAI kezavalAla vAsaNavALA tArAbahena kAMkariyA taraphathI nIkaLela. tema ja bhavAnIpuramAM parivAra taraphathI khUba ja ullAsapUrvaka nIkaLela. upadhAnatapanI ArAdhanA paNa yAdagAra thayela. vi.saM. 2046nI pUjyazrInA laghugurubaMdhu pU. munipravara zrI tulazIla vi.ma. sAlamAM ghATakopara zrI saMghamAM cAturmAsa daramiyAna pUjyazrI ane pUjyazrInA ziSyaratna pU. mu. zrI harSazIlavi. ma., dvArA pratidina 60 phUTa-zaMkhezvara pArzvanAtha ArAdhanA bhavanamAM saMpAdita.-lekhita-"eka majenI vArtA', "eka sarasa vArtA', preraNAtmaka pravacano dvArA suMdara dharmajAgRti lAvela, jenA zramaNa bhagavAna mahAvIra', "covIsa tIrthakaracaritra' Adi aneka pariNAme cAturmAsamAM aneka zAsanaprabhAvaka kAryo thavA pAmela. sacitra pustako jaina samAjamAM khUba ja lokapriya banyAM che. saumya svabhAva, paropakAravRtti, pravacanapatA-A sarva guNonI pU. AcAryadeva zrImad vijayaguNazIlasUrIzvarajI suvAsathI maghamaghatA pUjyazrIne gacchAdhipati parama gurudeve mahArAja prakhara prabhAvI vyaktimattA dvArA aneka zAsanaprabhAvaka emanA gurudevanI sAthe gaNi padathI vibhUSita karyA hatA ane kAryomAM jayavaMtA varto e ja maMgaLakAmanA sAthe pUjyazrInAM saM. 2047nA dvitIya vaizAkha suda 13nA divase muMbaI caraNomAM bhAvabhInI vaMdanA....... ghATakoparanA AMgaNe pUjyazrIne paMnyAsa pade ArUDha karavAmAM pU. munizrI harSazIlavijayajI ma.sA.nI preraNAthI umezacaMdra AvyA. vi.saM. 2048nI sAlamAM amadAvAda-dazA poravADa bhogIlAla zAha muMbaInA saujanyathI cAturmAsa daramyAna paNa pratidina-raMgasAgara zrI saMghamAM pUjyazrInAM prabhAvaka pravacano yojAtAM baMne sthAnomAM suMdara dakSiNakezarI mahAna zAsanaprabhAvaka ArAdhanAo saMpanna thavA pAmI. dakSiNabRhata tIrthasthApaka pUjyapAda AcAryadeva pUjyazrInA gurudevazrInA kALadharma bAda vi.saM. 2049- zrImad vijaya sthUlabhadrasUrIzvarajI ma.sA.nA mAM jAmanagara-zAMtibhuvana cAturmAsamAM anekavidha prabhAvaka ziSyaratna zilpakalAmanISI pUjyapAda zAsanaprabhAvaka mahotsavo UjavAyA. cAturmAsa bAda vi.saM. AcAryadeva 205)mAM saMghavI zrI dilIpabhAI bhAIcaMdabhAI meghajI mArU zrImad vijaya caMdrayazasUrIzvarajI ma.sA. parivAra taraphathI jAmanagara-pAlitANAno 24 divasIya bhavya cha'rIpAlaka saMgha nIkaLela. anekavidha guNothI zobhatA IDara nagarano dhanya avatAra, pitA choTAlAla, mAtA pUjyazrIjIne tapasvIsamrATa pu. AcAryadeva zrImad vijaya kAMtAbahenanA pyArA-dulArAno janma I.sa. 1966, caitra sudarAjAtalakasUrIzvarajI mahArAjA tathA suvizAla gacchAdhipati 1, yugAdinA divase thayo. IDara gAmamAM zrI labdhisamudAyanA pUjyapAda AcAryadeva zrImad vijaya mahodayasUrIzvarajI ane prazAMtamUrti pUjaya paMnyAsa zrI padmavijayajI ma.sA.nA mahArAjAe svahaste bhorola tIrthamAM vi.saM. 2052 vai.sa. 7- dharmasaMskAra ane mAtApitAnA susaMskArothI bacapaNathI ja nA puNyadine AcArya pade abhiSikta karyA. pUjyazrIe AcArya sunIlakumAranuM jIvana nirdoSa, sahaja ane dharmamaya hatuM. 10 padapradAna bAda sUrimaMtranAM pAMce prasthAnonI ArAdhanA varSanI bALavayamAM akSayanidhi tapArAdhanA karatAM kaMThanI madhuratA, apramattapaNe karI. anekavidha zAsanaprabhAvaka kAryo pUjyazrInI buddhi-cAturya, vANImAM nikhAlasatA, paThanapAThanamAM gahanatA nizrAmAM UjavAtAM ja rahe che. vi.saM. 2013mAM amadAvAda joIne mahAna zAsanaprabhAvaka zrI labdhi vikramapaTTAlaMkAra zAhIbAgamAM, vi.saM. 2016mAM borasadamAM, vi.saM. 2017mAM pa.pU.A. devazrI vijaya sthUlabhadrasUrIzvarajI ma.sA.nI pAse 3 varSanI saMyamajIvananI tAlIma laIne darzanajJAnacAritryano Jain Education Interational
Page #498
--------------------------------------------------------------------------
________________ 482 samarpaNabhAva lAvI 14 varSanI bALavayamAM vi.saM. 2038, phAgaNa suda trIjanA divase IDaranagaramAM harSollAsapUrvaka saMyamajIvanano svIkAra karyo. saMyamajIvana sAthe ja pUjya gurudevazrInA sAMnidhya ane kRpAbaLathI vyAkaraNa, nyAya, kAvya, koza, tarkazAstra, zilpavAstu ane AdhyAtmika graMthonA adhyayana sAthe gurusamarpaNa dvArA bALavayamAM tejasvI prabhAvaka banyA. dakSiNakezarI pUjya gurudevazrInA puNyaprabhAvathI pUjya munirAjazrIe aneka tIrtho, jinamaMdiro, dharmasaMskAra sthaLonuM mArgadarzana karIne zilpavAstukalA, jaina saMskRtikalA, dharmakalA dvArA ekavIsamI sadInAM mahAna tIrtho zrI nAkoDA avaMti 108 pArzvanAtha jaina tIrthadhAma, zrI pArzvalabdhidhAma bheTa ApyAM che. jinabhaktimAM tanmayatA, tIrthanirmANa-kAryonA saMkalpa sAthe nirmANa karAvavAnI zakti, zAsanabhaktimAM magnatA jevA aneka guNo dvArA jIvanane zAsanaprabhAvaka, mahAna banAvyuM che. zrI nAkoDA ati 108 pArzvanAtha jaina tIrthadhAma vikrama sthUlabhadra-vihAranI aitihAsika pratiSThAveLA dakSiNa bhAratanA jainasaMgho tathA zrI ANaMdajI kalyANajI peDhInA adhyakSazrI zreNikabhAIe gurudevazrInA sAMnidhyamAM pUjya munirAjazrIne 'vAstuzilpakalA manISI' ane 'dakSiNa bhArata tIrthaprabhAvaka' padavIthI alaMkRta karAyA. pUjya gurudevazrInA puNyaprabhAva ane ziSyamAM guruzakti dvArA bhAratavarSanAM ajoDa, advitIya, zilpasthApatyanA benamUna devanahallI 108 pArzvatIrthamAM pUjya gurudevazrInI 51 divasIya sUrimaMtranI sAdhanAthI ane pUjya munirAjazrIne zrI vIramANibhadranI divya chAyA, divya saMketanAM darzanathI pahADa para dakSiNa bhAratanA benamUna zrI siddhAcala sthUlabhadradhAmamAM mukhyamaMdira, bAvana jinAlaya, gheTIpAga maMdira, varSItapa maMdira, labdhi dAdAvADInuM nirmANa pUjyazrInI akhaMDa sAdhanAnuM pariNAma che. cikapeTa (beMgalora) zrI AdinAtha prabhunA maMdirajInA jIrNoddhArano prAraMbha pUjya AcArya bhagavaMtanI preraNAthI ja thayo. navanirmita jinAlayamAM 21mI sadInI aitihAsika zilpakalA pUjya munirAjazrInA mArgadarzananuM suphaLa che. dakSiNa bhAratanI devanagarI (devanahallI)mAM guruziSyanI sAdhanAnuM apUrva yogadAna rahyuM che. guruhRdayamAM emaNe potAnuM eka apUrva sthAna banAvyuM che. gurukRpAe aneka zAsanasevA-zaktiono prAdurbhAva thayo che. pUjya gurudevazrInAM AdhyAtmika pravacanonA prabhAve, guru For Private caturvidha saMgha preraNAnA baLe teo paNa pravacana-prabhAvaka banyA che. gurudevazrInI preraNAthI navanirmita zrI caMdraprabha labdhidhAma (amadAvAda), zrI zatruMjaya tIrtha (porura-cennaI) saha IDara pozInA tIrthonA tIrthodvAramAM emanuM apUrva yogadAna che. dakSiNa bhAratamAM emane badhAM 'kampyUTara mAinDa' tarIke ja oLakhe che. cAritramAM uccatA, kAryamAM kuzaLatA, jinazAsananAM zAsanaprabhAvaka kAryomAM temanI rAtadivasanI sAdhanA suvarNAkSare aMkita thaI zake evI mahAna che. saMgharSo vacce paNa zAsanano jayajayakAra karAvI zAsananAM kAryo prabhAvaka rIte Ayojita kare che. emanI avihaDa sAdhanAnA pratApe dakSiNa bhAratanA gharagharamAM jainam jayita zAsanam' no divyanAda guMjato thayo che. prabhukRpA ane gurukRpAthI emane vi.saM. 2059, jeTha suda ekama, tA. 01-06-2003nA roja pUjya gurudevazrIe 'AcArya pada'thI alaMkRta karyA che. labdhi samudAyanI mahAzakti, guru sthUlabhadranI kRpAzakti eTale zAsanaprabhAvaka pUjya AcAryadeva zrI caMdrayazasUrIzvarajI ma.sA. saujanya : siddhAcala sthUlabhadradhAma, zAsanaprabhAvaka TrasTa, pArIvAlaguDA devanahallI pU. A. mahAyazasAgarasUrIzvarajI ma. : : * gAma : mULI, * nAma : manaharabhAI, * pitAzrI : amRtalAla koThArI, * mAtuzrI caMpAbahena, * janma : saM. 1997, poSa vada 3, budhavAra, tA. 15-1-1941, 4 dIkSA saM. 2019, mahAvada 5, kumAraDI (zikharajI pAse), * vaDI dIkSA : saM. 2019, vai. va. 6, keniMga sTrITa/kalakattA, * gurudeva pU.A. darzanasAgarasUrijI ma.sA., * gaNi pada : saM. 2036, mAga. su. 6 (pArlA/pUrva), * paMnyAsa pada : saM. 2044, mAga. su. 15, kailAzanagara, surata, * AcArya padavI : saM. 2053, kA. va. 6, godAvarI/vAsaNA, amadAvAda, * ziSyo : cAra, * zikharajIyAtrA : be vAra, * siddhagirInI yAtrA : 1930, * varSI tapa : navamuM (saM. 2059), * kula vihAra : savA lAkha ki.mI.thI vadhAre, * jApa : navakAra maMtrano lagabhaga 3 karoDa tathA gautamasvAmI Adino jApa, krU dIkSAdAna : 80, * kuTuMba*sagAmAMthI dIkSAo : be mAmA, traNa mAmAnA putro, bhatrIjA 7 (hAlamAM 4), bena 2, banevI 1 ane bhANI 1, bAranavvANuM, * sukRto : padavI, pratiSThA, aMjanazalAkA, 11 cha'ripAlita saMgha, 11 udyApana tapa, aneka sthaLe pAThazALA Adi kAryo. Personal Use Only
Page #499
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA sUrimaMtra sahitanA viziSTa sAdhako aSTavidha prabhAvakomAM maMtraprabhAvaka ane vidyAprabhAvakanuM paNa AgavuM sthAna che. Aje paNa jaina zramaNasaMsthA pAse sUrimaMtra ke vardhamAnavidyA jevA pavitra maMtro ane vidyAono aNamola vAraso jIvaMta svarUpe sacavAyelo che. aneka pUjya AcArya bhagavaMto sUrimaMtranA paMca-prasthAnanI ArAdhanA kare che. Aje evA paNa AcArya bhagavaMto vidhamAna che, jemaNe sUrimaMtra prasthAnanI ArAdhanA aneka vAra karI hoya. A maMtranA divya prabhAvathI avasare-avasare upadravonuM nivAraNa ane zAsananA-abhyudayanI camatkRtio paNa sarjI zakAya che. A sau pUjyo dvArA jinazAsananI apUrva ArAdhanA, rakSA ane prabhAvanA karavApUrvaka sAhitya-upakAra paNa zrI caturvidha saMgha mATe khUba ja avarNanIya che. 'dakSiNa-dIpaka'- 'dakSiNa dezoddhAraka' samartha pravacanakAra pU. A.zrI vijayalakSmaNasUrIzvarajI ma. jainasamAjamAM bhAgye ja koI evuM haze ke pUjyapAda AcAryadeva zrImad vijayalakSmaNasUrIzvarajI mahArAjanA nAmathI paricita na hoya. gaura varNa, bhavya mukhAkRti, camakatAM nayano, pratibhAzALI vyaktitvane lIdhe pUjyazrI koIpaNanuM AkarSaNakendra banI jatA. pUjyazrInI sAdhujanocita saraLatA, udAratA ane prasannatAnA guNone kAraNe thoDA sahavAse ja sahu koI temanA bhakta banI jatA. teozrInuM vaktRtva atyaMta prabhAvazALI hatuM. teozrInI vANI kaThoratAne komaLatAmAM, kRpaNatAne udAratAmAM, kuTilatAne saraLatAmAM parivartita karI zake tevI hRdayasparzI hatI. bhAratavarSamAM lAkho lokoe pUjyazrIne sAMbhaLyA hatA ane aneka sthAnone pUjyazrIe anekavidha zAsanaprabhAvanAnAM kAryo dvArA zobhAvyAM hatAM. manohara mAlavAdezanI jAvarA nagarI pUjyazrInI janmabhUmi hatI. pitAnuM nAma mULacaMdabhAI ane mAtAnuM nAma dhAbAI hatuM. osavAla jJAtinAM A daMpatIne tyAM saM. 1953mAM teozrIno janma thayo hato. temanuM saMsArI nAma dolatarAma hatuM. temanAthI cha-sAta varSe moTAM rAjakuMvara nAme eka bahena hatAM. dolatarAmanI bAlyAvasthAmAM ja pitAe dhaMdhArthe bIkAneramAM kAyamI vasavATa karyo, paraMtu mAtA-pitA lAMbuM jIvyAM nahIM. AthI dolatarAmano uchera mAmAne tyAM thayo. teozrI sthAnakavAsI kuTuMbamAM janmyA hatA ane custa sthAnakavAsIne tyAM UcharyA hatA, eTale temanA mana para mUrtipUjA viruddha saMskAro hatA, paraMtu soLa varSanI uMmare pU. AtmArAmajI mahArAja kRta 483 'samyaktva zalyoddhAra' nAmano graMtha vAMcavAmAM Avyo ane temanAM AMtarcakSu khUlI gayAM. mUrtipUjA zAsrasiddha vAta che e samajAyuM. tyAra pachI teo haMmezAM maMdire jaI prabhudarzana karavA lAgyA ane namaskAra mahAmaMtranI trikAlagaNanA karavA mAMDI. evAmAM eka vAra kAmasara dilhI javAnuM thayuM. tyAM jANavA maLyuM ke Aje rAmA thiyeTaramAM muni zrI labdhivijayajI mahArAjanuM jAhera pravacana che. teo vyAkhyAna sAMbhaLavA pahoMcI gayA. munizrInA vyAkhyAne temanA para adbhuta asara karI ane teo vairAgyanA raMge raMgAI gayA. munizrI labdhivijayajI (pachIthI AcArya bhagavaMta) manuSyanI parIkSA karavAmAM atyaMta vikhyAta hatA. teozrIe A ratnane pArakhI lIdhuM. dolatarAme paNa bhayAnaka bhavATavIne pAra karavA mATe pUjyazrInA paga pakaDI lIdhA. ghaNo samaya pU. gurudeva pAse rahI vidyAbhyAsa karyo. Akhare saM. 1971mAM sikaMdarAbAda (AgrA)mAM bhavatAriNI bhAgavatI dIkSA aMgIkAra karI munizrI lakSmaNavijayajI banyA. teozrInI smaraNazakti sateja hatI. aMtaramAM vidyArjanano anero utsAha hato. tethI zAstrAbhyAsa sArI rIte cAlyo. nyAya, tarka, jyotiSa, maMtra, vyAkaraNa, sAhitya Adi viSayomAM pravINatA prApta karI. muMbaImAM 'AtmA, karma ane dharma' viSaya para ApelAM vyAkhyAno Aje paNa 'AtmatattvavicAra'nA be bhAgamAM upalabdha che ane vAMcatAM maMtramugdha kare che. taduparAMta, dAdara-jaina jJAnamaMdiramAM ApelAM pravacanono saMgraha dharmatattvaprakAza", jenuM saMpAdana pU. A. zrI vijayakIrticaMdrasUrIzvarajI mahArAje karyuM che te paNa teozrInI vidvattAno paricAyaka che. saM. 2014mAM rAjanagara-vidyAzALAmAM navakAra mahAmaMtra upara ApelAM pravacano 'namaskAra mahimA' nAme prasiddha
Page #500
--------------------------------------------------------------------------
________________ 484 caturvidha saMgha thayAM che. pUjyazrIne pU. gurudeva AcArya bhagavaMta zrI upAzrayo, pAThazALAo, jJAnamaMdiro ane AyaMbila khAtAo vijayalabdhisUrIzvarajI mahArAje saM. 1991mAM gaNi pada, saM. sthapAyAM hatAM, aneka sthaLe upadhAna tapa, ujamaNAM ane 1992mAM paMnyAsa pada ane saM. 1993mAM AcArya pada arpaNa jinendrabhakti-mahotsavo ullAsabhera UjavAyA hatAM. evI ja karyA. caitra vada pAMcame AcAryapade ArUDha karavAmAM AvyA te rIte, dhArmika sAhityanuM prakAzana paNa vipula pramANamAM thayuM hatuM. samaye pU. upAdhyAyazrI gaMbhIravijayajI mahArAjane paNa AcArya - pUjyazrInAM pravacanono prabhAva asAdhAraNa hato. asaMkhya pade sthApavAmAM AvyA hatA ane A prasaMge saurASTranI pAvana bhAvikoe ane agaNita mahAnubhAvoe temanA pravacanono bhUmi zihoramAM ATha divasa sudhI bhavya mahotsava ujavAyo lAbha lIdho hato, jemAM maisUranareza, bhAvanagaranareza, jAmanagarahato ane tyArathI jainAcArya zrI vijayalakSmaNasUrIzvarajI nareza, okhAnareza, sAMgalInareza, mirajanareza, delavADAnareza, mahArAjanuM nAma lAkho lokonAM haiye ane hoThe ramavA lAgyuM hatuM. cakravartI rAjagopAlAcArI, madrAsanA pradhAna zrI veMkaTasvAmI pU. AcAryazrIe sUrimaMtranI pAMce pITho (paMcaprasthAna) nAyaDu, udyogamaMtrI zrI yu. kRSNarAva, maisUra rAjyanA mukhyamaMtrI siddha karelI hatI. pahelI ane bIjI pITha rohIDA zrI hanumaMthacyA, bhAratanA udyogamaMtrI zrI ke. sI. reDI, mejara (rAjasthAna)mAM siddha karelI; trIjI ane cothI pITha aMdherI janarala zrI karIappA, mahArASTranA gavarnara zrI zrI prakAza Adi muMbaImAM ane pAMcamI pITha nipANInA cAturmAsa vakhate soLa mukhya hatA. A uparAMta, samAjano bauddhika varga teozrInAM AyaMbilaparvaka, mauna pALI. strInuM mukha joyA vinA siddha karI pravacanothI atyaMta prabhAvita thato. pariNAme, aneka nagaromAM hatI. pariNAme, pUjyazrIno prabhAva eTalo prabaLa banelo ke pUjyazrInAM bahumAnanA jAhera sanmAna samAraMbho paNa yojAtA saMkalpa karelAM sarve kAryo satvare siddha thatAM. pUjyazrInuM vyaktitva rahyA hatA. virala hatuM. teozrImAM pAMDityano prakAza hato, sAdhutAnI suvAsa dakSiNa bhAratamAM noMdhapAtra zAsanaprabhAvaka kAryone lIdhe hatI, mutsadInI kuneha hatI, dharmapracAranI dhagaza hatI ane teozrIne 'dakSiNadIpaka' ane "dakSiNadezoddhAraka' jevI aMtaranI AtmIyatAnuM jabbara AkarSaNa hatuM. pariNAme, teozrI padavIothI alaMkRta karavAmAM AvyA hatA. vaktA vidvAna hoya, jyAM jyAM padhAratA ane pravacana karatA, tyAM tyAM AbAlavRddha vimala cAritrathI vibhUSita hoya ane vaknatvakalAvizArada hoya, sau temanAM pravacanomAM asmalita vahyA karatA. pUjyazrInAM pachI camatkAro na sarjAya to ja Azcarya lekhAya! pUjyazrInI pravacanomAM siddhAMtonuM chaTAdAra nirUpaNa, hetuo ane yuktionuM dezanAe aneka jIvo hiMsAmAMthI ahiMsAmAM, vyasanomAMthI prauDha pratipAdana, vIra, hAsya, karuNa AdithI bharelAM dRSTAMtonI sadAcAramAM, asatyamAMthI satyamAM, kasuMpamAMthI saMpamAM ane suMdara rajUAta rahetI. tethI madArI jema moralIthI sarpane DolAve, adharmamAMthI dharmamAM pAchA pharyA hatA. pUjyazrInI nizrAmAM tema pUjyazrI vizALa zrotAvargane DolAvI detA! bhAratabharamAM cANasmAthI bhoyaNI tIrthano, ratalAmathImAMDavagaDhano, haidrAbAdathI vicaratAM rahevuM ane lokone dharmanuM gheluM lagADavuM e nircandhadharmanuM mulyAkajI tIrthano-evA aneka cha'rIpAlita saMgho nIkaLyA hatA. - pUjya AcAryazrI cIvaTathI pAlana karatA. teozrIe gujarAta, sirohImAM 450 bhAvikoe upadhAnatapanI ArAdhanA karI hatI. saurASTra, kaccha, mAravADa, mAlavA, madhyapradeza, mahArASTra, AMdhra dasa hajAranI medanI vacce mAlAropaNavidhi thaI hatI ane pU. ane tamilanADu jevA vIza hajArathI vadhu mAilano vihAra karyo paM. kIrtivijayajI gaNine AcArya pada pradAna karavAmAM AvyuM hato. teozrI jyAM jyAM vicaryA te bhUmi pAvana ane dhanya banI hatuM. saM. 2014mAM rAjanagara (amadAvAda)nA munisaMmelanamAM gaI. tyAMnAM hajAro strI-puruSo pUjyazrInAM darzana, sahavAsa ane samAdhAna ane saMgaThana mATe khUba kAryarata rahyA hatA. saM. vyAkhyAnazravaNathI kRtArtha banatAM. pUjyazrInA upadezathI hajAro 2016mAM pU. gurudevazrI muMbaI-lAlabAga jaina upAzraya mANasoe jIvahiMsA tyajI hatI. maisUra rAjayamAM aneka gAmomAM kALadharma pAmyA tyAre svargArohaNano utsava teozrInI nizrAmAM amuka amuka divasomAM katalakhAnAM baMdha rAkhavAnA niyamo thayA - bhavya rIte UjavAyo hato. pUjyazrInA varada haste gAMdhInagara, hatA. vaLI, teozrInA upadezathI lAkho mANaso vyasanamukta (beMgalora), sImogA, bAgalakoTa, Tumakura, kolhApura, bhIvaMDI, paNa banyA hatA. pUjyazrI jJAna ane kriyAnA samanvayI upAsaka dAMtarAI, bAvaLA, robarsanapeTha, nokhAmaMDI, rAdhanapura-mATuMgA hatA. tethI teozrInA upadezathI aneka sthaLe jinAlayonI (muMbaI), sAMkarA Adi sthaLoe pratiSThA-mahotsava UjavAyA pratiSThA thaI hatI, aneka saMgho nIkaLyA hatA, aneka sthaLe hatA. mahArASTramAM nipANIno bhavya upAzraya ane jJAnamaMdira Jain Education Intemational
Page #501
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 485 paNa pUjyazrInI preraNAnuM pariNAma che. mahesANA, beMgalora, madrAsa, bIjApura (karNATaka), nipANI, bArasI, aMdherI, bhAyakhalA, pAla, jUhu (muMbaI)nA AMgaNe upadhAnatapanI ArAdhanAo thaI hatI ane keTalAMka sthAnomAM udyApana rUpe vividha choDanAM ujamaNAM paNa thayAM hatAM. A sarva zAsanaprabhAvanAnAM kAryo pUjayazrInA puNyaprabhAvI vyaktitvane lIdhe thayAM hatAM. evA e prabhAvazALI sUrIzvarajI muMbaI-dAdara jaina maMdiramAM saM. 2018nA phAgaNa vada 9 nI rAtrie 3-30 kalAke samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA, te pUrve rAtrinA 2-30 sudhI to UbhAM UbhAM haMmezanA niyama pramANe jApa karatA hatA. teozrInI aMtima yAtrAmAM muMbaI ane parAMomAMthI hajAro bhAviko upasthita rahyA hatA. 25 hajAranI uchAmaNI bolI eka bhAvika bhakta pUjyazrInA agnisaMskAra karyA hatA. divaMgata pUjyazrInA ziSyaratna zatAvadhAna pU.A. zrI kIrticaMdrasUrIzvarajI mahArAjanI zubha nizrAmAM traNa mahApUjano ane 16 divasano pUjyazrIne aMjali arpatI mahotsava bhavya rIte UjavAyo hato. evA dharmadhuraMdhara mahAtmAne aMtaHkaraNapUrvaka koTi koTi vaMdanA! dAdara zrI Atmakamala labdhisUrijI jaina jJAnamaMdira AjathI 60 varSa pUrve pUjyazrIe dIrghadraSTithI karAveluM. Aje e jJAnamaMdira uttama rIte dharmanI prabhAvanA ane ArAdhakone ArAdhanAmAM ghaNI preraNA Ape che! saujanya : zrI Atmakamala labdhisUrIzvarajI jaina jJAnamaMdira TrasTa, dAdara muMbaI-28 300 thI vadhAre bhavyAtmAonA cAritra-pathadarzana ane zAsananA zaNagArarUpa evA pU.A. zrI devendrasAgarasUrIzvarajI ma. garavI gujarAtanI tIrthabhUmi tarIke vikhyAta banela mahesANA jillAnI puNya dharA para ane gaganacuMbI jinAlayothI zobhatI nagarI vIsanagaramAM zrI kalyANa pArzvanAtha bhagavaMtanA nitya upAsaka zrAddhavarya zrIyuta gagalabhAInAM paropakAraparAyaNa dharmapatnI motIbahenanI kukSie saM. 1960nA bhAdaravA suda 8nA zubha divase zAsananA bhAvi hIralAe janma lIdho. 'putranAM lakSaNa pAraNAMmAMthI' e nyAye mAtApitAe nAma pADyuM DAhyAbhAI DAhyAbhAIe bAlyakALamAM ja mAtApitAnA saMskAro ane pUrvabhavanI ArAdhanAnA baLe, potAnA vaDIla bhAI-bahena sAthe dhArmika abhyAsamAM khUba sArI pragati karI. vyAvahArika zikSaNa pUruM karI dhaMdhArthe muMbaI gayA. mohamayI muMbaInagarInA mohamAM taNAyA nahIM. tyAM paNa mitro sAthe dhArmika pravRttiomAM joDAyA. zrAvakAcAra, vidhipUrvaka navapadanI oLI tathA ucca dhArmika abhyAsa tema ja rAtre vairAgyapoSaka rAsonuM zravaNa karIne vairAgyanA raMge raMgAvA lAgyA. svabhAvadazAne pAmavA, saMyama meLavavA, cAtaka pakSInI jema Atura banyA. pU. AgamodvArakazrIe jeTha suda pAMcamanuM muhUrta pharamAvyuM. e dhanya divasanI dhanya paLe saM. 1984nA pU. AgamoddhArakazrInA varad haste cAritra grahaNa karI munirAja zrI caMdrasAgarajI mahArAjanA prathama ziSya banI muni zrI devendrasAgarajI mahArAja nAme ghoSita thayA. saMyamajIvananI prAthamika zarUAtathI ja, jJAna-dhyAna ane vinaya-vaiyAvacca dvArA ane ratnatrayInI abhUtapUrva ArAdhanA dvArA karmaIdhaNa bhasmIbhUta banAvavA sajja banyA. pU. AgamoddhAra kazrI pAse vyAkaraNano abhyAsa karyo. saM. 1987mAM sarvaprathamavAra, traNa varSanA TUMkA saMyamaparyAyamAM paNa, vijayadevasUri saMgha (pAyadhUnImuMbaI) nI pATa parathI aviratapaNe AgavI zailIthI pravacanamAM lokone pariplAvita karI daI dharmAbhimukha banAvyAM ane abhuta pravacanakAra tarIke paraco Apyo. tyAra pachI gujarAta, mahArASTra, mALavA, mevADa Adi pradezomAM avirAma vicarIne khUba khUba zAsanaprabhAvanA karI rahyA. saM. 1999mAM pUjyazrInI gaNI padavI thaI. saM. 2012mAM pUjyazrIe vayovRddha zramaNopAsaka mATe pAlitANAmAM mumukSu zAMtiniketana' nAmanI saMsthA sthApI. 2018mAM dilhImAM praveza karyo ane pU. AcAryazrI caMdrasAgarasUrIzvarajI mahArAja taraphathI samAcAra AvyA ke vahelI take urjana Avo. turta ja ujjaina tarapha vihAra karIne pUjyazrInI sevAmAM hAjara thayA. vaizAkha suda 10nA roja gurudevazrInA varada haste aMjanazalAkA-pratiSThA mahotsava prasaMge pU. upAdhyAyajI AcArya pade ArUDha thayA. prabhuzAsana vahana karavAnI javAbadArI vadhatAM potAnI saghaLI zakti kAme lagADI prasaMgopAta zAsanarakSA karI ane anekavidha aNamola zAsanaprabhAvanA karI, jenI jhAMkhIrUpa vigato nIce mujaba che : 1. paramAtmA vIraprabhunI 2500mI nirvANakalyANakanI ujavaNI pU.A. zrI vijayanaMdanasUrijI mahArAja sAthe rahIne zAnadAra rIte saMpana karI. (2) saM. 2032nA bAyaDa mukAme Jain Education Intemational
Page #502
--------------------------------------------------------------------------
________________ 486 caturvidha saMgha zreSThIvarya zrIyutu kastUrabhAI lAlabhAInI ati Agraha bharI cAritramArge prayANa karyuM. (12) 18 varSanI uMmarathI jIvanaparyata vinaMtIne svIkArI. potAnAM anya kAryone gauNa banAvIne zAzvatI navapadajInI oLInI ArAdhanA daDhatApUrvaka karI. siddhagirinI navI TUMkanI pratiSThA mATe pU. A. zrI vijaya- pUjyazrInA upadezathI prativarSa sAmudAyika vidhipUrvaka cetrI kastUrasUrijI mahArAja sAthe padhArI 500 uparAMta jinabiMbonI oLInI ArAdhanA karAvavA sAgara-saMskaraNa nAmanA TrasTanI pratiSThA karI. (3) saM. 2033mAM jAgelA nema-rAjula nATakanA sthApanA paNa karavAmAM AvI. (13) samyakajJAnanI paryApAsanA vivAda prasaMge potAnI buddhipratibhAthI te jhaMjhAvAta zamAvIne pUjyazrInA jIvanano avinAbhAvi aMza che. teozrI 82 varSanI vAtAvaraNa zAMta pADyuM. (4) saM. 2036mAM kheDA tIrthathI zrI jaipha vaye paNa ajoDa vyAkhyAnazailIthI bhAvikone dharmamArge siddhagirimAM aitihAsika pa50 bhAviko sAtheno cha'rIpAlita preratA, zramaNa-zramaNIone vAcanA ApI saMyamamArge sthira saMgha kADhyo. (5) saM. 2039mAM punaH AgamamaMdiranI karatA. ratnatrayInI abhUtapUrva ArAdhanA karatA zAsanazaNagAra aMjanazalAkA-pratiSThA prasaMge nizrA pradAna karI ane sAgara- sUrivara sva-para kalyANa sAdhI, saM. 2043mAM amadAvAdamAM samudAyamAM sarva prathama zramaNa tarIke pU. zrI himAMzusAgarajI aSADha suda 6ne divase apUrva samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA. mahArAjane vardhamAna tapanI 100 oLInI pUrNatAmAM pUjyazrInuM gurumaMdira Aje vItarAga sosAyaTImAM suMdara zobhI paMnyAsapada-pradAnano bhavyotsava vidhisara saMpanna karyo. (9) saM. rahyuM che! koTi koTi vaMdana hajo e samartha sUrivarane! 2035mAM zrI zaMkhezvarajI tIrthe nUtana jaina Agama maMdiranI (saMkalana : pU. paMnyAsa zrI harSasAgarajI mahArAja). aMjanazalAkA prasaMge nizrAdAtA banI aitihAsika utsava saujanya : pa. pU. A. zrI naMdIvardhanasAgarasUrijI ma.sA. tathA Ujavyo. (7) saM. 2040mAM rAjasthAna-DuMgarapuramAM bhavya pU. paM zrI harSasAgarajI ma.nI preraNAthI zrI AdinAtha sosAyaTI jaina aMjanazalAkA pratiSThA mahotsava prasaMge nizrA pradAna karI. Tempala TrasTa pUnA (8) saM. 2041mAM pAlitANA jaMbudvIpa nirmANanI aMjana trikALa sUrimaMtranA jApathI ane labdhigurukRpAthI zalAkA pratiSThA prasaMge sAgarasamudAyanA A viziSTa avasare, samudAyanA pAMca AcArya bhagavaMto Adi 83 zramaNa bhagavaMto pragaTelI anokhI pratibhA : samartha takanipuNa, apramatta tathA 300 thI adhika zramaNIgaNanI upasthitimAM bhavyAtibhavya jJAnanA mahAna sAdhaka : tapa ane tyAganA yugapravartaka pratiSThAvidhi thaI. sAgara samudAyanA A aitihAsika saMmelanamAM : vinaya-mAdhuryanA bhaMDAra : tIrthoddhAraka : zAsanaprabhAvaka sUrivarane samudAyanA dareka AcArya bhagavaMto pU. AcAryazrI vijayavikramasUrIzvarajI ma. Adi zramaNa bhagavaMtoe gacchAdhipati tarIke sthApita karyA. (9) saM. 2042mAM amadAvAdathI zaMkhezvarajI mahAtIrthanA jIvananI mahattA janmasthAnanI prabhAvaka bhUmine lIdhe, paMcatIrthIyukta bhavya cha'rIpAlita saMghamAM nizrA arpI. zaMkhezvarajI mAtA-pitAnA saMskAra-siMcanane pariNAme ane gurudevanI tIrthamAM aitihAsika vardhamAna tapanI 100mI oLInI pUrNAhUti, apratima vatsalatAne kAraNe pragaTe che, panape che ane saMsiddha thAya poSa dazamInI prabhAvaka ArAdhanA, vAcanA Adi vividha che, tenuM garavuM dRSTAMta pU. A. zrI vijayavikramasUrIzvarajI prasaMgonI ujavaNI, mahArASTramAM sauprathama vAra pUnAmAM AkAra mahArAja che. temano janma nisargazrIthI zobhatI, gaganacuMbI laI rahela zrI AgamoddhAraka devaddhi jaina AgamamaMdira TrasTa dvArA jinAlayonI gauravAnvita chANI nAmanI dharmanagarImAM pitA nirmita AgamamaMdiranA zilAnyAsa prasaMge nizrA pradAna karI ane choTAlAla ane mAtA prasannabahenane tyAM saM. 1972nA jeTha suda zrI vijayadevasUri saMgha-goDIjI jaina upAzraya, pAyadhunI pAMcame thayo hato. janmanAma bAlubhAI hatuM. zaizavakALathI ja muMbaImAM aitihAsika cAturmAsa karyuM. (10) caritranAyaka premaprapUrNa vyaktitvathI teo anekonA vahAlA bAluDA banI gayA sUrivaranI pUNya nizrAmAM 31 bhavya upadhAna tapa, aneka hatA. temanI tejanItaratI AMkho, tejasvI lalATa, suDoLa pratiSThA-aMjanazalAkA mahotsavo, nAnA moTA 13 cha'rIpAlita dehasauMdarya prathamathI ja mahAnatAno paricaya karAvatA hatA. saMgho ane aneka dhArmika saMsthAonI sthApanAo dvArA dharmabhAvanAnA bIjAMkuro to pUrva bhavathI pragaTI cUkyA hatA, temAM zAsanaprabhAvanAnAM vividha kAryo thayAM. (11) saMyamanA avihaDa zIlavatI mAtAe ane saujanyazIla pitAe saMskArasiMcana karyuM. rAgI sUrivaranI preraNAthI 300thI vadhAre bhavyAtmAoe bALapaNathI ja prabhubhakti ane gurubhakti priya hatAM. emAMthI Jain Education Intemational
Page #503
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 480 bAlukumAranA vairAgyanA bhAva sAkAra thavA mAMDyA. saMsAranI akhaMDa trikAla sUrimaMtranA jApathI vacanasiddhi prApta karI hatI. asAratA samajAI. saMyamajIvananI sArthakatA AkarSI rahI, paraMtu teozrI je bole te thaIne rahe. pradeza-prAnta vicarI mahAna mAtA prasannabahenano prema atyaMta saMvedanazIla hato. dIkSAnI vAta zAsanaprabhAvanAo karI. saM. 2018mAM sikaMdarAbAdathI thatAM teo bebhAna banI jatAM, paraMtu vilakSaNa buddhizaktivALA zikharajInA ane saM. 2030mAM kalakattAthI pAlitANAnA mahAna bAlubhAI potAnA nirNayamAMthI calita thAya tema na hatA. temaNe cha'rIpAlita saMgho kADhyA hatA. khaMbhAtamAM 108 mAsakSamaNa potAnA pitAne dIkSA mATe taiyAra karyA. pitA-putra rAtorAta tapazcaryA karAvI. bharUca tIrthano uddhAra karAvyo. pUjyazrInuM aMtima cANasmA pahoMcyA, tyAM pUjyapAda AcAryadeva zrImad vijaya- cAturmAsa saM. 2040mAM amadAvAdamAM thayuM. ociMtA rogano labdhisUrIzvarajI mahArAja birAjatA hatA. pitA-putre saMyama- humalo thayo. DokaTaro-vaidyonA upacAra saphaLa thayA nahIM. asaMkhya jIvana svIkAravAnI bhAvanA darzAvI. pU. gurudevazrIe saM. ziSyo-praziSyo-ziSyAo-zrAvaka-zrAvikAonA maMtroccAro 1985nA jeTha suda 3ne zubha divase bhaTevA pArzvanAthanI pavitra vacce gurudevano haMsalo svargagAmI thayo. agaNita bhaktajanonAM chAyAmAM dIkSA ApI, choTAlAlane munizrI muktivijayajI ane nayanone bhIMjavI janAro e divasa hato. saM. 2042nI bALaka bAukumArane bAlamuni zrI vikramavijayajI tarIke ghoSita dIpAvalIno. cAritradharmanI samartha sAdhanAnA A sAdhake bhautika karyA. teozrInA vaDIla baMdhu nagInabhAI paNa pUrve pU. dAdA saMpattino tyAga karI, AMtarika namratA-kSamA-saraLatAgurudevazrInA ziSya banI munizrI navInavijayajI banyA hatA. udAratAnI jJAnalakSmI prApta karI hatI. teozrImAM vaSnavazakti, cauda varSanI vaye bhogezvaryane ThukarAvI, bhogezvaranI sAdhanA kavitvazakti, vAdazakti, dhyAnazakti anupama ane adbhuta karavA kRtasaMkalpa banelA bAlamunine mahAyogI banatAM koNa hovA chatAM samagra jIvanamAM teozrI gurusevA ane gurvAjJAne aTakAvI zake? pUjyazrI vinamrabhAve gurucaraNe samarpita thaI prAdhAnya ApatA rahyA. pUjyazrIno atulya prabhAva ziSyaadhyayana-tapazcaryAmAM dinapratidina AgaLa vadhatA gayA. zAstra, ziSyAomAM ja nahIM, paNa sAmAnyajana para paNa amITa paDyo. jyotiSa, vyAkaraNa, sAhitya AdinAM vividha kSetronuM atula jJAna pariNAme teozrI zAsanasevA sAthe yazanuM sAmrAjya phelAvI gayA. prApta karyuM. aneka yogomAM vRddhi pAmatAM vidvAna, gaMbhIra, dhanya e vatsalamUrti! vaMdana hajo e mahAtmAne! zAsanaprabhAvaka mahApuruSa banyA. pUjyapAda gurudevazrIe sarva saujanya : zrI sikandrAbAda gujarAtI jaina che. mU.pU. saMdha, prakAranI yogyatA nihALIne saM. 2011nA mAgazara suda 9ne 62, ema. jI. roDa, sikandrAbAda. divase siddhAcalajImAM paMnyAsa padathI vibhUSita karyA. padastha siddhitapanA advitIya preraka-prabhAvaka ane banyA pachI teozrIe gurubhagavaMta sAthe aneka zAstragraMthonuM - vacanasiddha mahAtmA saMpAdanakArya apramattabhAve karyuM. teozrIe naMdI, avacUrI, vAsupUjyacaritra, AcArAMgacUrNi, zrI munisuvratasvAmI caritra, pU. A. zrI vijayacaMdrodayasUrIzvarajI ma. hemamadhyamavRtti vyAkaraNa, caityavaMdana, hemadhAtupArAyaNa, saMgha, samAja ane zAsananuM kevaLa hita ja lakSamAM rAkhIne pAIalacchinAmamAlA Adi aneka graMthonuM saMpAdana karyuM. A aneka zAsanopayogI mAMgalika kAryomAM jemanA yazasvI hAthe saMpAdanonAM prakAzanane lIdhe pUjyazrI bhAratabharamAM eka samartha haMmezAM vikrama ja sarjAyA che, pachI te aMjanazalAkA hoya ke zAstravettA tarIke sukhyAta banyA. lAlabAgamAM aMtima cAturmAsa vividha tapazcaryA hoya, paNa AtmasUjha, viziSTa nirNAyakazakti, daramiyAna pU. dAdAgurunI tabiyata bagaDatAM turata ja muMbaI anupama pratibhA dharAvanAra saumyamUrti te ApaNA zAsanaprabhAvaka pahoMcyA. pUjyapAda kavikulakirITa dAdA gurudevazrInI saM. ane vacanasiddha pa. pU. AcAryazrI vijayacaMdrodayasUrIzvarajI 2017nA zrAvaNa suda pAMcame ciravidAya pachI teozrI upara mahArAja. jyAM jyAM teozrIe cAturmAsa karyA che tyAM tyAM samudAyanI sarva javAbadArI AvI paDI. pU. gurudevano sarva tapadharmanI haMmezAM vasaMta khIlI UThI che. jeozrInA maMgala prabhAva, bhavya vAraso pUjyazrImAM pratyakSa dekhAto hato ane sAnnidhyamAM namaskAra mahAmaMtranA karoDonI saMkhyAmAM jApa thayA pUjyazrIe e siddha paNa karI batAvyo. che. jainazAsananI ekatAnA staMbha samA pa. pU. A. zrI pUjyazrI sUrimaMtranA jApanA aThaMga upAsaka hatA. temaNe vijayacaMdrodayasUrijI mahArAjanuM saM. 2044nuM bhAvanagaranuM Jain Education Intemational
Page #504
--------------------------------------------------------------------------
________________ 488 ItihAsanI eka virala ghaTanA tasmai zrI gurava namaH eka ja parivAra traNa vAra embark ge munivara (1) 5.pU.A. zrI caMdrodayasUrIzvarajI ma.sA. (2) pa.pU.A. zrI azokacaMdrasUrIzvarajI ma.sA. (3) pa.pU.A.zrI somacaMdrasUrIzvarajI ma.sA. (4) pU. munizrI nirvedacaMdravijayajI ma.sA. (5) pU. munizrI saMvegacaMdravijayajI ma.sA. comAsuM yAdagAra banI raheze. temAM vizvarekorDa rUpa siddhitapanI mahAna tapazcaryA thaI-800 ArAdhakono bhaktiraMga soLe kaLAe khIlI UThyo. A samaya daramiyAna pAMjarApoLa mATe hajAro rUpiyAnuM phaMDa thayuM. anukaMpA, abhayadAna ane sAdharmikatA kSetrone paNa yAda karyAM. saMghajamaNo ane moTI saMkhyAmAM saMdhapUjano thayAM. dharmadhvajA laherAvIne vinAvighne akhaMDa tapazcaryA pUrNa karAvI. puNyavaMtA puruSonAM pAvana pagalAMthI pavitra banelI sUryapura (surata)nI dharatImAM supratiSThita khImacaMda svarUpacaMda saMghavInuM dharmiSTha kuTuMba rahe. khImacaMdabhAInA be putro : cimanabhAI tathA cUnIbhAI. samajI lyo ke, rAmalakSmaNanI atUTa joDI. zrI cimanabhAInAM dharmapatnI kamaLabahena dharmalakSmInAM sAkSAt avatAra. emanI kukSie cAra putranA janma bAda saM. 1984nA mahA suda 6 nA puNyadine eka putraratnano janma thayo. putranAM lakSaNa pAraNAmAM' e lokokti anusAra bALapaNathI ja temanuM nAma pADavAmAM AvyuM 'suraviMdacaMda.' jANe bhaviSyamAM siddha thanAra dharmazUravIratAno saMketa na ApatuM hoya! nAma to mAtra sthApana rUpe ja rahyuM, pUrNa dehalAlitya ane zveta vAnane kAraNe teo 'lAlA' tarIke samagra suratamAM khyAti pAmyA. samaya jatAM vyAvahArika abhyAsa sAthe mAtA-pitAnA dhArmika saMskArothI paNa vAsita thavA lAgyA. yogAnuyoge saM. 1993mAM pU. zAsanasamrATazrInA paTTadhara pU. A. zrI vijayavijJAnasUrijI mahArAja tathA upA. zrI kastUravijayajI gaNivaranuM surata For Private caturvidha saMgha vADInA upAzraye cAturmAsa thatAM teozrInI vairAgyasabhara vANI ane satata preraNAthI 'lAlA'no AtmA saMsAranI uparachallI lAlAzane jANI jAgI UThyo. pariNAme, nizALamAM ke saMsAramAM kyAMya cena paDatuM nahIM. gharethI nIkaLe nizALe javA, paNa pahoMcI jAya upAzraye--ane jyAM rajAno DaMko saMbhaLAya eTale upAzrayathI bALako sAthe bALasahaja tophAnamastI karatAM karatAM ghara bhegA thAya, jethI koIne khyAla na Ave ke lAlo nizALe jAya che ke upAzraye! kevI saMyama levAnI tIvratA! tyAra pachI pU. A. zrI vijayalAvaNyasUrijI mahArAja AdinA samAgamamAM AvatAM temane satata saMsAranI asAratA ane saMyamanI mahattAno khyAla Avato gayo. pachI to maraNAMtakaSTa jevI TAiphoiDanI bhayaMkara bimArI prabaLa azAtAvedanIya karmanA udaye AvatAM, jIvananI paNa AzA rahI nahIM. AvA kALamAM temaNe manomana nizcaya karyo ke, tabiyata pUrvavat sArI thaI jatAM koIpaNa saMjogomAM saMyama svIkArIza. Ama, bhayaMkara bimArI jIvananI anupama tAjagImAM nimitta banI! 'lAlA' bane che 'lAlA mahArAja' : mAtA kamaLAbahenanI tabiyata lakSamAM rAkhIne najIkanAM ja muhUrta jovarAvavAmAM AvyAM. saM. 2000nA mAgazara vada 1nuM zubha muhUrta nakkI thavA chatAM ya keTalAMka sagAM-snehIjano svakIya sAmAnya svArthane siddha karavA suraviMdane samajAvavA lAgyA, paNa zAzvata sukhano abhilASI A zUravIra AtmA saMsAranAM kSaNika sukhomAM aTavAya kAMI! sUryapuranA AMgaNe chellAM keTalAMya varSothI AvI yuvAnavaye dIkSA thayAno prasaMga Avyo na hato. tethI lokomAM anerA utsAhanuM vAtAvaraNa sarjAyuM. dIkSAno varaghoDo mAgazara vada 1nA divase cheka bapore 1 vAgyA bAda zrI ratnasAgarajI hAiskUlanA vizALa paTAMgaNamAM Utaryo. lokonA adamya utsAha ane umaMgabharyA vAtAvaraNamAM dIkSAprasaMga saMpanna thayo. zrI suraviMda munizrI caMdrodayavijayajI nAme pU. A. zrI vijayakastUrasUrIzvarajI mahArAjanA ziSya jAhera thayA, chatAM ya loko to teozrIne lAlA mahArAja' tarIke ja oLakhatA. Aje paNa suratanAM loko temane e ja nAme oLakhe che. saMyama svIkAryA bAda te ja varSe phAgaNa suda pAMcame vaDI dIkSA thaI. pU. gurudevanI vyavahArakuzaLatA tema ja pU. gurudevanA dharmarAjAnA guNono saMkrama teozrImAM thayo. tethI Aje paNa kaTokaTIbharyA prasaMge vyavahAru nirNayo levAnI kuneha tema ja zAsanaprabhAvanAnI aneka pravRttimAM paThana-pAThana-vAcanAdi vidyAvyAsaMga jaLavAI rahyo che. Aje pUjyazrI unnatinI Toce birAje che te gurusamarpaNathI Personal Use Only
Page #505
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 489 prApta pUjya dharmarAjA gurudevazrInI pUrNa kRpAnuM ja anupama phaLa saM. 2014mAM, saMsArI vaDIlabaMdhu zrI zAMtibhAInA suputra che ema kahevuM atizayoktibharyuM nathI. hemaMtakumAra te hAla munizrI somacaMdravijayajI, saM. 2025mAM vyAkhyAnavAcaspati muni pUjya dAdAguru AcAryazrI saMsArI vaDIlabaMdhu zrI zAMtibhAInI suputrI ku. nayanAbahena te vijayavijJAnasUrIzvarajI mahArAjanI niHspRhatA ane pUjya hAla sAdhvIzrI yazasvinIzrIjI tarIke cAritradhArI banyAM. gurudevazrInI anupama jJAnopAsanAnI pravRttinA kAraNe pU. AcAryazrIhaste mahattvanAM zAsanakAryo : pU. dIkSAparyAyanAM alpa varSomAM ja samudAyanI tema ja vyAvahArika AcAryazrI vijayacaMdrodayasUrIzvarajI mahArAjanA varada haste pravRttiono sarva boja teozrInA zire AvI gayo. tethI pU. aneka sthAnoe aMjanazalAkA-pratiSThAnA mahotsavo prabhAvanAvaDIlonI AjJAthI saM. 2009mAM jAvAlathI ugra vihAra karI pUrvaka UjavAyA che, jemAM muMbaI-mATuMgA, mulunDa, copATI, amadAvAda-pAMjarApoLanA upAzraye sau prathama cAturmAsa karyuM. jogezvarI, vAlakezvara (AdIzvara), bAbulanAtha, bhAyakhalA; kahevAya che ke tyAre pUjyazrInI vairAgyasabhara vANI sAMbhaLavA amadAvAda-sAbaramatI, pAMjarApoLa, giradharanagara, somezvarA bhAvikonI apUrva bhIDa jAmatI, kAraNa ke varNanIya prasaMganuM koplekasa (seTelAiTa roDa); surata-zAhapura, rAMdera roDa, tAdeza citra khaDuM karI zrotAone rasataraboLa karI devAnI, sUrajamaMDana pArzvanAtha, bhAvanagara-dAdAsAheba tema ja nAgezvara hakIkatone sacoTa ane saraLa rIte rajU karavAnI, kathAprasaMga tIrtha, gaDha (banAsakAMThA), surendranagara zrI vAsupUjyasvAmI protsAhita karavAnI teozrImAM ajoDa zakti che. tethI ja zatAbdI mahotsava, amarelI, pAlitANA-jinaharivihAra, teozrInI amRtavANI sAMbhaLavI e jIvanano lahAvo gaNAya ArIsAbhavana, dharmazAMti ArAdhanA bhavana, 108 samovasaraNa che. dharmapreraka vyAkhyAnazailIthI teozrI 'vyAkhyAna-vAcaspati' mahAvIrasvAmI jinaprAsAda ane pIparalA-kIrtidhAma vagere kula tarIke jabbara lokacAhanA meLavI zakyA che. 25 aMjanazalAkA ane 125 uparAMta nAnI moTI pratiSThAo zAsanadIpaka AcAryazrI : pUjyazrImAM anekavidha karAvela karAvela che. evA mahAna zAsanaprabhAvaka sAdhuvarane koTiza: Atmazakti nihALI saM. 2011mAM pUnAmAM gaNi pada, vaMdana! ghATakopara-muMbaImAM pU. paMnyAsa padathI vibhUSita karavAmAM saujanya : zrImatI niraMjanAbena praphullabhAI jhaverI surata-hAla AvyA. te daramiyAna upadhAna, dIkSA, pratiSThA, sAmUhika muMbaI motIbAga tapazcaryAo Adi dharmakAryo vipula saMkhyAmAM thayAM. vividha | sarvatra jinazAsananI yaza jyota jalAvanAra zAsanaprabhAvanAthI vividha pravRttio karavAnI viziSTa zaktithI pa. pU. AcAryazrI judAM judAM gAma-zaheromAM cAturmAsa tathA zeSa kALamAM zAsanaprabhAvanA karatA ja rahyA che. teozrI jyAM virAjamAna kalyANasAgarasUrIzvarajI mahArAja hoya tyAM cotho Aro varte evI lokavAyakA prasiddha thaI! saM. valasADa jillAnA aNagAma gAmanI bhomakA e divase 2024nA poSa vada 6 ne divase janmabhUmi suratamAM teozrIne dhanya banI gaI, kAraNa ke e divase A gAme samasta jaina upAdhyAyapadathI alaMkRta karavAmAM AvyA. tyAra bAda zAsananAM Alamane AtmaprabhA thakI ajavALanAra eka tejasvI tArakano anekavidha kAryo karavAnI teozrInI amogha zaktine jANIne, janma thayo hato. pitA gaNezamalajI ane mAtA caMdanAbAInuM e sUripada mATenI prauDhatA ane yogyatA jANIne saM. 2029nA trIjuM saMtAna kastUrInI sugaMdha jevuM ja nAma kastUracaMda. saMvata mAgazara suda bIjane zubha dine surendranagara mukAme AcAryapade 1981nI e tArIkha eTale tA. 9-10-1925no e virAjita karavAmAM AvyA. mahimAvaMta divasa ane tejasvI bALaka e ja jina zAsanane saMyamInAM pagale pagale : teozrIe saMyama svIkAratAM ja jayavaMtu banAvanAra ApaNA sahunA AdaraNIya AcArya bhagavaMta teozrInA saMsArI-saMbaMdhIomAM saMyama svIkAravAno strota zarU pU. zrI kalyANasAgarasUrIzvarajI mahArAja. zaizavakALathI ja thayo. teozrInAM pagale pagale temanA saMsArI vaDIlabaMdhu zrI saMsAramAM rahyuM chate emanuM manapaMkhI vItarAganI vATe uDDayana amaracaMdabhAI te munizrI azokacaMdravijayajI, saM. 2007mAM karavA mATe utsuka hatuM. saMsAramAM to hoya moha ane mAyA, rAga saMsArI pitA zrI cimanabhAI te sva. munizrI prasannacaMdravijayajI, ane bhoga, paNa emanuM hRdaya to vairAgya bhAva tarapha abhimukha Jain Education Intemational
Page #506
--------------------------------------------------------------------------
________________ 490 NInowdharasvAmi jinA maMdira C uparokta jinabiMbonI aMjana kAlakA Het E hasta mAM caturvidha saMgha jIvananI dizA ane AtmAnI bhAvadazA badalAI gaI, mohazatru DarI gayA! tapa, tyAga ane vairAgyanA mArge javA mATe teozrI tatpara banyA. bhAvanA bharapUra hatI. icchA gajavela jevI hatI. saMkalpa loha samo dRDha hato ne saMyama grahaNanI ciramanISA sAkAra thavAnI ghaDI paNa AvI pahoMcI. saMvata 2005nI vaizAkha suda chaThTha, tA. 4-5-1949no e dhanya divasa hato ane pU. AcArya bhagavaMtanA varada haste teozrIne bhAgavatI dIkSA ApavAmAM AvI. zikSita hatA. have dIkSita thayA. chUTI gayAM saMsAranAM saMbaMdho, chUTI gayuM saMsArI nAma ne have banyA muni zrI kalyANasAgarajI. sarvenuM kalyANa thAya tevI bhAvanA ane sAgara jevI jJAnanI gahanatA eTale ja "kalyANasAgara'. sAdhu jIvanamAM jaina Agamo ane anya zAstronuM emaNe gahana adhyayana karyuM. samaya, satata, tapa, ArAdhanA, gurubhakti ane zAstrAbhyAsamAM ja vyakta thato. satata svAdhyAya ane satata ciMtana, zilpazAstra vyAkaraNa ane jyotiSanA viSayomAM temaNe prabhutva prApta karyuM. divase jina AgamanuM adhyayana ane rAtre sImalvara svAmIno janma. guru bhagavaMta pAse rahIne teozrInI zAsana sevAmAM muni zrI kalyANasAgarajI sahabhAgI banyA. prabhubhakti ane gurubhakti e be hatA emanA jIvanamaMtro. saM. 2018nI sAlamAM tA. 181-1972nA roja amadAvAda mukAme temane gaNi pada arpaNa karAyuM. e pachI saM. 2031nA varSamAM tA. 28-2-1975nA pAvana divase teozrIne panyAsa padathI alaMkRta karavAmAM AvyA. saM. 2032nA phAgaNa suda sAtamanA divase tA. 8-3-1976nA roja jAmanagara mukAme teozrIne AcArya padathI vibhUSita karavAmAM AvyA. uttara gujarAtanuM garavuM jaina tIrtha eTale mahesANAnuM zrI sImaMdhara svAmI jinAlaya. mahesANAnA A mahAtIrthanA nirmANa ane vikAsamAM pUjaya AcAryadeva zrI kalyANasAgarasUrIzvarajI mahArAjanI preraNA agra sthAne ane noMdhapAtra che. pU. gurudeva zrI kailAsa sAgarasUrIzvarajI mahArAjanA hArdika AzIrvAdathI dakSiNa gujarAtanI dharatIne pAvana karatuM prasiddha mahAtIrtha bhIlADa sTezana najIka naMdigAme sAkAra thavA pAmyuM che. A osiyAjI mahAtIrthanuM nirmANa pU. A. bha. zrI kalyANasAgarasUrIzvarajI mahArAjanI preraNA ane mArgadarzanane kAraNe zakya banyuM che. A bhavyAtibhavya mahAtIrtha jinazAsanane jagatamAM jayavaMtuM karanAra banI rahyuM che. zrI sImaMdhara svAmInuM A tIrtha rASTrIya dhorI mArga para hoI ne satata darzanArthIothI dhamadhame che. eka tIrtha rAja-patha para, bIja tIrtha rASTrIya dhorImArga para. (1) pa.pU. A. zrI kailAsasAgarasUrIzvarajI ma.sA. (2) pa.pU. A.zrI kalyANasAgarasUrIzvarajI ma.sA. banyuM hatuM. saMsAranA bhAvomAM citta coMTatuM na hotuM. dUra dUrathI jANe koI agama-agocara tattvano sAda AvI rahyo hato. Ava, bALaka, Ava saMsAranAM bhogasukho e tArI maMjhila nathI. tAro mArga to nizcita thaI cUkyo che. tAre to vItarAgatAnA paMthe pagalAM mAMDavAnAM che. tArI maMjhila ahIM che. satata vicAromAM DUbI javuM. satata AtmAbhimukha banI javuM. kyAreka jAtamAM khovAI javuM ne AtmajaLanA UMDANamAM DUbakI lagADavI.....A badhAM lakSaNo vairAgya bhAvane vyakta karanArAM hatAM. mana mAyA mamatAthI aLaguM banI gayuM hatuM. dilamAM AtmadIpaka pragaTI cUkyo hato ane banyuM paNa ema ja. saMsArI avasthAmAM ja temane pU. zrI kailAsasAgara- sUrIzvarajI mahArAjano samAgama muMbaI, koTamAM thayo ane emanuM mana alaukika AnaMdano anubhava karI rahyuM. (vi.saM.-2004) tarasyA ne jANe jaLa maLyuM! bhUkhyAne jANe bhojana maLyuM. mana to hatuM ja, paNa mArga maLato na hato, paNa pUjyazrIno samAgama thatAM ja jANe paMkhIne UDavA mATe AkAza maLI gayuM ane
Page #507
--------------------------------------------------------------------------
________________ 491 zrI sUrimaMtra tamArAdhaka stavanA pU. A. zrI zreyAMsaprabhasUrijI ma.sA. sRSTima haimATe dAkIya udhU AcArya bhagavaMta - zrI vijaya aikANAprabha surIjImahIno, tavArIkhanI tejachAyA jANe baMne tIrtha prabhu bhaktone saMyama mArge-mokSa mArge, mukti mArge cAlavAnI preraNA ApI rahyA hoya tema jaNAya che! pUjyazrInA zubha hAtho vaDe je zAsanaprabhAvanAnAM kAryo susaMpanA banyAM te para saheja najara karIe. 126 aTTamanA ArAdhaka zrI varadhIlAla gAMdhI parivAra 462 varSanA prAcIna babolathI Avela prabhujI sahastraphaNA pArzvanAthajInI pratiSThA amadAnaMda pragatinagara khAte 2046mAM mahA suda-14nA zubha dine karAvI. 2049, poSa vadi-9 rAdhanapurathI pAlitANA 27 divasano cha'rIpAlita saMgha kuTuMbanA vaDIla kAnajIbhAI jecaMdabhAI gAMdhI parivAranA nAme nIkaLyo, jemAM 500 yAtriko, 1500 anya gAmonA mahemAno ane chelle saMghamALa vakhate 153 basonuM AvAgamana, jemAM devadravyanI soLa lAkhanI Upaja thaI (anukaMpAdAna-kUtarAone roTalA vagere) ghaNI preraNA karI. 2057mAM mahA sudI-14, suratamAM aDAjana roDa, dIpA koplekasamAM mULanAyaka vimalanAtha paramAtmAnI zubha pratiSThA karAvI. tema ja vaMzavArasone dhajA, daMDa-dhajAropaNavidhinuM saubhAgya prApta thayuM. A sivAya nAraNapurA, godAvarI, vijaya-nagara Adi rAjanagaranAM mahattvanAM jinAlayomAM zAsanarakSaka devadevIonI pratiSThA pUjyazrInAM karakamalo dvArA thaI. zrI mIrAmbikA jaina saMghamAM tapAgacchanA adhiSThAyaka zrI mANibhadra-deva tathA sUrimaMtranI adhiSThAtrI zrI mahAlakSmIjInI devakulikA nirmANa karAvI pratiSThA dvArA zrI saMghane moTI Avaka karAvavAmAM pUjyazrI nimitta banyA, jenA prabhAve zrI saMghanI ArAdhanAbhavana banAvavAnI bhAvanA paripUrNa thaI. samagra jinazAsananI yazogAthArUpa mahAtIrtha svarUpa jinamaMdira, prabhubhakti karIne pUjyazrIe puNyAnubaMdhI puNya upArjana karyuM hatuM ke je kadAca tIrthakara nAma-karma baMdhAve.....moTI zAMti sAMbhaLIne pATaNanA eka jhaverI eTalA badhA suprasanna thaI gayA hatA ke bIje divase navagrahanI mALA-maNiono Dabo laIne AvyA ane pUjyazrIne kahyuM ke "AmAMthI je kAMI khapa hoya te laI lyo!' pUjyazrIe te zrAvakane eTalI ja prasannatAthI "nA' pADI. zAstrasiddhAMtanA nItiniyamomAM satata jAgrata ane guprerita kAryomAM satata kAryarata pUjya AcAryadeva dIrghakALa sudhI zAsanaprabhAvanAnAM kAryo karatA raho e ja prArthanA..! pU. paM.zrI zivasAgarajI ma.sA. tathA bAlamuni zrI RSabhasAgajI ma.sA.nI preraNAthI paMkajabhAI bhogIlAla sonIvALA taraphathI ArAdhanAnuM samutthAna ane pUjyazrI rAdhanapuranA vatanI dozI bhUdarabhAI sUrajamala parivAranA caMdrakAMtabhAI ane suzIlAbahenanA prathama saMtAnarUpe janmelA zrIkAMta nAmane dharanArA pUjyazrI bAlyavayathI ja vairAgI banI 16 varSanI kumaLI vaye saMyama pAmyA ane potAnAM bA mahArAja sA. zrI saguNAzrIjI ma.sA.nA pagale pagaluM mUkI pU. mu. zrI muktipravijayajI ma.sA. (hAla A.bha.)nA ziSya pU. mu. zrI zreyAMsaprabhavijayajI ma.sA. tarIke jAhera thayA. guru nizrAe jJAna-dhyAna ane tapa-tyAgamAM AgaLa vadhI, gurudevo ane "sUrirAma' Adi vaDIlonA ananya kRpApAtra banyA ane tethI ja laghuvayamAM gaNi-paMcAsa-upAdhyAya pada pAmI sUri padane paNa pAmyA. laghuvayamAM ja viziSTa pravacana zaktine dhAraNa karatA A mahApuruSa prasiddha pravacanasAra' ane "choTerAma' tarIkenI prasiddhi pAmI aneka AtmAonA uddhAraka banyA ane vizALa ziSya saMpadAnA svAmI banyA. vaLI potAnAM AlaMbana ane mArgadarzana dvArA saMsArI 6-6 bahenone saMyama paMthe vALI upakAranuM RNa jANe adA na karatA hoya tema potAnA pitAzrI caMdrakAMtabhAIne paNa AjathI 18 varSa pUrve saMsArasAgarathI uddharyA ane pU. mu. zrI cAritrasundaravijayajI ma.sA. tarIkenI saMyamanI ArAdhanAmAM layalIna karyA! teozrInI nizrAmAM Aja sudhI Jain Education Intemational
Page #508
--------------------------------------------------------------------------
________________ 492 aneka dIkSA-pratiSThA-aMjanazalAkA svarUpa prabhAvaka prasaMgo UjavAyA che ane UjavAya che. tethI teozrInA jIvanamAM prabhAvakatA to che ja paraMtu prabhAvakatA sAthe ja ArAdhakatA pahelethI ja jovA maLe che. te eka anokhI vAta che, kema ke mAtra 32 varSanI laghu vayamAM 100 oLI pUrNa karavAnI bhAvanAmAM ramatA pUjyazrI varSamAM sADAdasa mahinA AyaMbila tapanI ArAdhanA karatA hatA, paraMtu te bhAvanA svAsthyanI pratikULatAne kAraNe pUrNa na thavA chatAM Aja sudhI ekAsaNAMnA tapane vaLagI rahevA dvArA zramaNasaMghane moTo Adarza ApI rahyA che. cAritraniSThA paNa A puNya puruSanI ajaba-gajabanI che. enuM eka ja dRSTAMta laIe to vallabhIpura jevA nAnakaDA gAmamAM ekAeka hArTaeTeka jevA jokhamI mahArogano praveza thayo, tyAre paNa vAhanano upayoga nahIM karavAno dRDha saMkalpa karIne A mahApuruSe jokhama kheDIne paNa tyAM ja upacAro karAvyA. DoLI ke vhIlacera ke vAhanone jarAya mahattva na ApyuM. A rIte eka suMdara Adarza Ubho karyo. samarpitatA-nispRhatA nikhAlasatA-saraLatA-vaDIlo pratye ahobhAva-namratA Adi guNonI khIlavaNI paNa prazaMsanIya che. AjathI 400 varSa pUrve jUnA DIsA mukAme pUjya hIrasUrIzvarajI mahArAjAe traNa-traNa mahinA sUrimantranI sAdhanA karelI ane zAsanadevI pratyakSa thayAM hatAM. vi.saM. 2053mAM sUripada pAmyA pachInA bIjA varSe vi.saM. 2055mAM teja jUnA DIsA mukAme 84 divasanA mauna ane ekAMtavAsapUrvaka sUrimaMtranI pAMce prasthAnonI saLaMga ArAdhanA karavA dvArA te itihAsanuM punarAvartana karyuM hatuM. A rIte prathama vAra viziSTa ArAdhanA karyA pachI vi.saM. 2056mAM prasaMgavizeSa rAdhanapura javAnuM thatAM pUjyazrInAM saMsArI mAtuzrI suzIlAbahenanuM svAsthya asvastha thavAthI pUjyazrIe taka jhaDapI laIne potAnA saMsArI pakSe pitA munizrI cAritrasuMdaravijayajI ma.sA. sAthe 10 divasa sudhI niryAmaNA karAvatAM- karAvatAM pUjyazrIe A sUrimaMtra paMcaprasthAnanI ArAdhanA pharI ekavAra saLaMga athavA chUTI-chUTI karavA saMbhaLAvyuM hatuM ane te sAMbhaLIne anumodanA karI pUjyazrInA zrImukhethI ja arihaMtanuM zravaNa ane raTaNa karatAM-karatAM paralokanI vATe saMcaryAM. pUjyazrIe samAdhipradAna svarUpa zAMtino zvAsa lIdho. have te saMbhaLAvelI ArAdhanA avasarane jotAM Aje pAMca varSa pachI te RNa adA karavA pUjyazrI saphaLa ane kaTibaddha rahyA che, jethI cAlu varSamAM amadAvAda giradharanagara zrI saMghanI AgrahabharI vinaMtI svIkArI vi.saM. 2060nA mahA suda 14, For Private caturvidha saMgha tA. 5-2-2004 dine prAraMbhelI pUrvavat bhISma sAdhanA vi.saM. 2060nA vaizAkha suda 9, tA. 29-4-2004 dine samApana pAmI rahI che. tannimitraka giradharanagara zrIsaMgha Ayojita bhavya dazAlika mahAmahotsavanAM maMDANa thaI cUkyAM che. prAMte pUjyazrI pAse ApaNe sau eja jhaMkhIe ke Apa ApanI A ArAdhanAsAdhanA dvArA khUba-khUba AtmabaLa keLavI prabhuzAsananI viziSTa ArAdhanA-rakSA-prabhAvanA karI bhavyAtmAone saMsArasAgarathI tAravA mATe meDhI rUpa banI raho. pUjyazrInI tejasvI tavArIkho janma : vi.saM. 2009, kArataka suda 14, muMbaI, tA. 31-10-1952. dIkSA : vi.saM. 2025, mAgasara suda 10, rAdhanapura, tA. 19-11-1968. vaDI dIkSA : vi.saM. 2025, mahA suda 13, pAlI, tA. 31-1-1969. gaNi pada : vi.saM. 2049, mAgasara suda 6, kolhApura. paMnyAsa-upAdhyAya pada : vi.saM. 2052, vaizAkha suda 6, bhorola. AcArya pada : vi.saM. 2052, vaizAkha suda 7, bhorola. prathama vAra sUrimaMtra sAdhanA : vi.saM. 2055, vaizAkha suda 8 thI, junA DIsA (guja.) dvitIyavAra sUrimaMtra sAdhanA : vi.saM. 2060, mahA suda 14 thI, giradharanagara (amadAvAda) pUjyazrInI bevAra thayela zrI sUrimaMtra paMcaprasthAna samArAdhanAnI viziSTatAo : * sUrimaMtranI pAMce pIThonI saLaMga ArAdhanA * saLaMga thatI hovAthI vacce traNa chaThTha * 84 divasa sudhI saMpUrNa mauna * saMpUrNa ekAMtavAsanuM sevana * zakya prayatne izArAono paNa abhAva * saMpUrNapaNe bAhya vyavahArothI alipta * jApa sivAyanA samayamAM graMthonA vAcana sivAya patronuM vAcana-zravaNa paNa nahIM * A divaso daramiyAna lagabhaga 84,000- thI adhika saMskRta zlokonuM vAcana * mAtra eka sAdhu ane uttarasAdhaka sivAya eka paNa sAdhu ke zrAvakanA paricayano abhAva * mAtra pAMca varSamAM ja A ArAdhanA be vAra karavI * chellAM 400 varSa pachI A ArAdhanAnuM punarAvartana karavuM. saujanya : bhomarAjajI oTaramalajI semalAnI pUnA-(mahArASTra) Personal Use Only
Page #509
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA agaNita guNonA mAnasarovaramAM kalahaMsa samA jyotirvida jainAcArya 5.pU. A.bha. zrI labdhisUrIzvarajI ma.sA. gu banAsanA pANInI AjubAju ghUmatI ghUmarI letI lIlIchama ane dharmaArAdhanAnA jIvaMta dhabakArathI dhabakatI banAsakAMThAnA lovANA gAmanI dhanyadharAe vi.saM. 1998nA Aso suda-6nA sonerI suprabhAte pratiSThA saMpanna rAyacaMdabhAI ane dharmaniSTha susaMskArI kaMkubahenanI ratnakukSie eka puNyakSaNe mahAtejasvI lalATa ane bhavya mukhamudrA dharAvatA putraratnanuM punIta avataraNa thayuM, jethI kuTuMba-parivAramAM AnaMdanI lahero laherAvavA lAgI ane mAtApitAe yathA nAma tathA guNAH evuM laheracaMda nAma pADyuM. vicakSaNa, kartavyaniSTha ane mamatAmayI mAe dharmakarmanA marmanuM samajaNapUrvaka zikSaNa ApI guNadIpakamAM adhyAtmatejanuM siMcana karyuM. Ama mAtA-pitAe laheracaMdane zaizavakALathI ja ziSTa saMskArothI saMskArita karyA. kizoravayamAM ja daivasaMketathI AtmasaMzodhananA vijJAnanI jhaMkhanA jAgI ane e utkaTa bhAvanA pa.pU.A. bha. zrI bhaktisUrIzvarajI ma.sA. ane bAMdhavabelaDI pU. mu. zrI premavijayajI ma. ane pU.mu. zrI subodhavajayajI ma.nA gurugamathI vikAsa pAmI ane AtmavikAsanA abhiyAnamAM pracaMDa puruSArthano yajJa mAMDyo. vi.saM. 2006 mahA suda-3nA divase AtmamAMgalyanI keDIe prayANa karI paMcama padane grahaNa karavA dvArA pU. munizrI labdhivijayajI banI pU. muni zrI subodhavijayajI ma.nAM caraNomAM jIvana samarpita karyuM. asAdhAraNa vidvattA ane pracaMDa puruSArthathI munizrIe For Private 493 nyAyakaraNa, kAvya, tarka, sAhitya, jyotiSa vagereno vistRta abhyAsa karyo. pU. munizrInI samyak preraNAthI thayela jinazAsana prabhAvanA vividha satkAryone ane apUrva yogyatAne nihALIne jAmanagaranA zrI devabAga jaina saMghanI vinaMtIthI saMvata 2030, mAgasara suda-5nA zubha divase gaNi padavI pradAna karAI. A padavI bAda gaNi labdhivijayajIne pU. gurudevazrInI hRdayamananI aMtaraMga bhAvanAthI pUnAmAM zrI AdinAtha sosAyaTImAM saMvata 2032, mahA vadI 14nA roja paMnyAsa padavIthI vibhUSita karavAmAM AvyA, sAthe sAthe vi.saM. 2032, phAgaNa suda-2 nA divase pUnA mukAme sUripada tema ja saMghanuM sukAna soMpavAmAM AvyuM. pUjyazrIe saMyamajIvananA pAMca-pAMca dAyakAnA suvarNa yuga (golDana piriyaDa)mAM tanatoDa puruSArthathI zAsanaunnatinAM aneka kAryo karela che. * pUjyazrI dvArA aitihAsika kArya : jinazAsananA utkarSamAM pAyAnI IMTa rUpe banelI zrI jaina dharma tattvajJAna pracAraka pariSada'nI sthApanA karI. bhAratavarSanAM paMDitavaryo, zikSaka, zikSikAone saMgaThananA eka sUtre bAMdhela che. Ama, jJAnanI jyota jvalaMta rAkhavA zAsanarUpI koDiyAmAM 'tela' pUravAnuM vIsamI sadInuM aitihAsika, advitIya kAma karyuM che. * zAsanaprabhAvaka pU. gurudevazrI : jinAlaya, upAzraya, AyaMbilazALA, pAThazALA Adi nirmANa, aneka zrI saMghamAM bhaktiyuvaka maMDaLanI sthApanA tema ja cha'rIpAlita saMgha, upadhAna tapa Adi anekavidha zAsanaprabhAvanAnAM kAryo karela che. * ahiMsAmUrti pU. gurudevazrI : banAsakAMThAnI dharmanagarI tharA cAturmAsamAM pAMjarApoLa utkarSa mATenA virala koTinA AyojanamAM udAradila zrAvaka-zrAvikAoe bhAre ullAsa saha potAnI saMpattinuM dAna karyuM. Ama tharA, samI, gaDhaDA, viramagAma, rAdhanapura Adi aneka pAMjarApoLamAM abola prANIone abhayadAna tema ja jIvadayAnAM anekavidha kAryonAM digaMtavyApI toraNo baMdhAyAM che. * vAtsalyamUrti pU. gurudevazrI : sAdharmikonA sahodara pUjyazrI guptasahAya dvArA sAdharmikone Arthika kSetre pagabhara ane mAnasika kSetre samAdhisabhara banAvavAnuM anupama kArya karyuM. * dIkSA dAnavIra pU. gurudevazrI : teozrIe Personal Use Only
Page #510
--------------------------------------------------------------------------
________________ 494 anekAneka mumukSuonAM jIvanamAM tyAganI tamannA ane vairAgyanI velaDI vikasAvI saMyamanI surabhi prasarAvI. * janma : vi.saM. 1989, Aso suda 6, pATaNa. * dIkSA : vi.saM. 2006, mahA suda 3, amadAvAda. * vaDI dIkSA : 2006, vaizAkha suda 10, AMtarasubA. * gaNi pada : vi.saM. 2030, mAgasara suda 5, jAmanagara. * paMnyAsa pada : vi.saM. 2032, mahAvadI 14, pUnA. * AcArya pada : vi.saM. 2032, phAgaNa suda 2, pUnA. * kALadharma : vi.saM. 2060, mahAsuda-9, dhAkaDI labdhidhAma tIrthanI AsapAsa. * agnisaMskAra : vi.saM. 2060, mahAsuda-10 labdhidhAmamAM, sAdharmikonA sahodara ane garIbonA belI pU. gurudevazrI : pUjyazrI pAse Avela sAdharmika prAyaH khAlI hAthe pAcho na ja jAya. gupta sahAya dvArA sAdharmikone Arthika kSetre samAdhisabhara banAvavAnuM anupama kArya karyuM che. labdhinidhAna cerITebala TrasTa dvArA prativarSa sArAmAM sArI rakamanuM anAja, rezanIMga, va. paNa sAdharmikone, garIbone apAvatA. mAnavakalyANa ane zAsanasevAnI jvalaMta jyotirUpa pUjyazrI : jIvanamAM saralatA, hRdayamAM pramodabhAva, manamAM sarvajIvaprati maitrIbhAvanAthI anekonA jIvanamAM zAMti, tuSTi ane prasannatAno parimala pragaTAvyo che. hajAro, lAkho jIvananaiyAone pUjyazrIe saraLazailImAM hRdayasparzI sacoTa amRtavarSA samI pAvanavANI dvArA Ipsita sthAne pahoMcADela che. dhyAnaramaNatAmAM magna pUjyazrI : AtmadarzanArthe kalAko sudhI pUjyazrI dhyAnamAM-jApamAM layalIna banI jatA ane adhyAtmavidyAnA tejapuMja prasArI lAkho zraddhALu zrAvakazrAvikAone preraka mArgadarzana ApatA. nikhAlasatAnA nidhi pUjyazrI : prabhubhaktigurubhaktithI pragaTela laghutA, kRtajJatA, vinaya, vaiyAvacca vagerethI sAdhanAnAkSetranI saMkhyAtIta jhaLahaLatI siddhio pUjyazrIe prApta karela. jyotirvid pUjyazrI : jyotiSazAstramAM niSNAta hatA. anya samudAyavartI mahAna AcArya bhagavaMto paNa pUjyazrI pAse For Private caturvidha saMgha aMjanazalAkA-pratiSThAdinAM muhUrto maMgAvatA. pUjyazrI dvArA prakAzita AraMbhasiddhi mahAgraMtha khUba prasiddhi pAmela. jJAnapipAsu pU. gurudevazrI : jainazAsananI prabhAvanA thAya ane jainazAsananI prAcIna paraMparAno itihAsa jaLavAI rahe te mATe bhAvi peDhI gaurava le tevA daLadAra sacitra graMtho prakAzana karela che. SaDdarzana subodhikA va. tattvaciMtana- pustikAo paNa ghaNA puruSArthathI taiyAra karI prakAzita karAvela che. zrI labdhidhAma tIrthanA saMsthApaka pU. gurudevazrI : prabhumaMdiro banAvI dharmabhAvanA TakAvavA ane viramagAma ane mAMDala vacce 24 ki.mI. sudhI jyAM koI paNa virAmasthAna nahIM hovAthI zeSakALamAM 1000 thI 1500 jeTalA koIpaNa samudAyanA sAdhusAdhvIjI ma. Adine vihAramAM anukULatA rahe te arthe labdhidhAma tIrthanuM nirmANa kArya AraMbhyuM. pU. gurudevanI zubha bhAvanAmAM pU. gaNizrI zilaratnavi. ma.no tIrthanirmANano sudRDha saMkalpa bhaLyo ane gurubhaktono sahayoga maLyo, jenI phalazrutie akalpita zrI labdhidhAma tIrthanuM sarjana thayuM. sUrimaMtranA viziSTa ArAdhaka ane yazasvI mAMgalika muhUrtadAtA pU. AcAryazrI vijayaazokacaMdrasUrIzvarajI mahArAja je AcAryabhagavaMtanA anaMta upakArone anubhavatA aneka bhakto kRtArthatAno anero AnaMda pAmI rahyA che, jeozrInI preraka nizrAmAM aneka sthaLe jinendrabhaktimahotsavo bhavya samArohapUrvaka yojAya che, jeozrInA puNya pratApe jinazAsananI dharmasabhAo haMmezAM gAjatI rahI che te pUjyapAda AcAryadevazrI samavasaraNa mahAmaMdiranA mukhya muhUrtadAtA zrI vijayaazokacaMdrasUrIzvarajI mahArAja vartamAna zAsanasamrATa-samudAyane viziSTa bhaktibhAvathI prerI rahyA che. pUjyazrIno janma surata mukAme saM. 1980nA zrAvaNa vada pAMcame thayo hato. pitA zeThazrI cimanalAla khImacaMda svarUpacaMda saMghavI ane mAtA kamaLAbahena dharmaparAyaNa ane dharmasahiSNu daMpatI hatAM. A saMskAravAraso putromAM paNa Utaryo. saMsArI baMdhuo--zAMtibhAI, bAbubhAI, kusumabhAI, jayaMtIbhAI-saunA teo priya baMdhu hatA. jaina dharmanA saMskAro vacce uchera thavAthI devadarzana tathA pUjA-vyAkhyAnazravaNa vagere sahaja bhAve thatAM rahyAM. AgaLa jatAM, japa-tapa, zAstrAbhyAsa, ciMtana-manana ane Personal Use Only
Page #511
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 495 svAdhyAya jANe ke temanAM AbhUSaNo banI rahyAM ! pariNAme zrI sUrimaMtranA anupama sAdhaka dakSiNamahArASTraprabhAvaka tyAgavairAgyanI bhAvanA baLavattara banatI cAlI. saM. 2007nA 5. pU. A. zrImadvijaya vaizAkha suda pAMcamanA zubha dine dIkSA lIdhI ane sva-para kalyANaka tema ja svAdhyAyarata sAdhanAmaya jIvanano AraMbha karyo. jayazekharasUrIzvarajI ma.sA. pUjyazrInI nizrAmAM surata zaheramAM saM. 2041nA cAturmAsamAM suratanA dharmaniSTha suzrAvaka cimanabhAI jhaverInAM jinazAsananA itihAsamAM yAdagAra banI rahe e rIte dharmapatnI motIkorabahenanI kukSithI vi.saM. 1986, jeTha va. pasAmudAyika 400 siddhitapanI bhavya ArAdhanA thaI hatI. nA jayaMtIlAla nAme putraratnano janma thayo. stanapAna karAvatI pUjyazrIe sUrimaMtranA pAMcamA prasthAnanI dasa vAra ArAdhanA vakhate mAtAe kAnamAM phUMkelo "beTA! saMyama e ja sAra che"no karI che. chellA keTalAya samayathI jinazAsanamAM thatAM keTalAMye maMtra, dharmasaMskArI vAtAvaraNa, saccAritracUDAmaNi sva. pU. A. viziSTa kAryonAM mAMgalika muhUrto pUjyazrInA haste ja nIkaLe che. zrI premasUrIzvarajI ma.sA.nuM vAtsalya, sakalasaMghahitaiSI sva. pU. pU. A. zrI vijayacaMdrodayasUrIzvarajI mahArAjanA A. zrI bhuvanabhAnusUrIzvarajI ma.sA.nAM vairAgyarasajharatAM teozrI saMsArI pakSe vaDIlabaMdha thAya che. bAlyakALathI ja pravacano, svakIya vaDIlabaMdhu pU. munirAjazrI dharmAnaMdavijayajI dharmasaMskAro draDha thavAthI teochI kalAko sudhI japa jApamAM ma.nI ke jeo pAchaLathI sahajAnaMdI, adhyAtmarasika, nimagna rahI zake che. pariNAme samudAyamAM paNa japa-tapanA bhavya karmasAhityamarmajJa, vyavahAradakSa, niSkapaTa, sadA suprasanna sva. samAraMbho thAya che. saM. 2042mAM suratamAM ja sAmudAyika 300 pU. A. zrI dharmajitasU. ma.sA. banyA, teonI mastIbharI varSItapanI anupama ArAdhanA thaI hatI. sAmudAyika vIzasthAnaka saMyamasAdhanAnAM darzana tathA jIvaleNa akasmAtamAMthI AbAda tapanI ArAdhanAmAM paNa 200-250 ArAdhako joDAyA hatA. bacAva thavA para sauthI yeSThabaMdhu mohanabhAInI maLelI A sarva tapanAM bhavya ujamaNAMoe to vaLI sonAmAM sugaMdha preraNA........A badhAMno saravALo eTale jayaMtIlAlanuM vi.saM. jema, zAsanaprabhAvanAmAM ora umero karyo hato. A ArAdhaka 2008 jeTha suda pAMcame muni jayazekharavijayamAM rUpAMtaraNa. mahApuruSane saM. 2024nA vaizAkha suda 10nA zubha divase jotajotAMmAM vardhamAnatapanI 62 oLI, nUtana karma sAhitya suratamAM gaNi padavI, saM. 2029nA mahA suda 11nA zubha baMdhavidhAna aMtargata mULa prakRti rasabaMdhonI saMskRtamAM 16000 divase amadAvAdamAM paMnyAsa padavI, saM. 2033nA phAgaNa suda zlokapramANa vRtti, gujarAtImAM 'karmasiddhAMtanuM vijJAna', madhura 3nA zubha divase sojitrAmAM upAdhyAya pada ane saM. 2034nA pravacano dvArA comAsAMomAM anekavidha zAsanaprabhAvanA......A phAgaNa suda 3nA zubha divase mulunDa-muMbaImAM AcAryapada pradAna badhAM bAhya sopAno sAthe zrI arihaMtatattva pratye anerI prItikaravAmAM AvyAM. pUjyazrInA ziSya parivAramAM pU. gaNi zrI bhakti, guruo pratye samarpaNa, guNIo pratye anurAga, koInI puSpacaMdravijayajI, pU. gaNi zrI somacaMdravijayajI, muni zrI paNa ArAdhanA pratye anumodanA-pramodabhAva, nAnA-moTA sahu kailAsacaMdravijayajI, munizrI prazamacaMdravijayajI Adi virAje che. sAdhuo pratye UchaLato bahumAnabhAva, parArthavRtti, saMdho pratye pU. gaNi zrI puSpacaMdravijayajInA ziSya tapasvI muni zrI vAtsalya, badhA sAthe namratA, nikhAlasatA ne niSkapaTatA, dilanI puNyacaMdravijayajI che. pU. gaNi zrI somacaMdravijayajI saMsArI pakSe vizALatA-udAratAnA kAraNe anekane saMyamamAM sthira karavAnI teozrInA bhatrIjA thAya che. pUjya sAgarajI mahArAjanA kalA, potAnA-parAyAnI saMkucita vRttino abhAva, zAsana ane samudAyamAM pU. sAdhvIjI yazasvinIzrIjI saMsArIpakSe teozrInAM caturvidha zrIsaMghanI unnati jovAnI bhAre khevanA. AvAM badhAM bahena thAya che. eTaluM ja nahIM pUjyazrInA praziSyonI paNa AMtarika sopAno sara thatAM joI pUjya gurudevoe kramazaH gaNi ujvala paraMparA che. jApAnanA kobe jinAlayanI tathA lesTaranA vagere padathI alaMkRta karyA. vi.saM. 2044nA dvitIya jeTha sudajinAlayanI pratiSThAnAM maMgala muhUrto pUjyazrIe kADhI ApyAM che. maMgala mata pUjyazrIe kADhI ApyAM che. 10nA kolhApura, lakSmIpurI mukAme AcArya padathI alaMkRta evA e prakhara zAsanaprabhAvaka AcAryadevane koTizaH vaMdana! karAyA. e pachI to teo zrI sUrimaMtranI sAdhanAmAM ja jabarA saujanya : zrI premacaMdabhAI lAlacaMdabhAI koraDiyA parivAra otaprota thaI gayelA. zrI sUrimaMtranI pAMce pIThikAonI pAMcathI mulunDa muMbaI taraphathI vadhAre vAra teozrIe tapa-japa dvArA sAdhanA karI ane zrI sUrimaMtranI pAMca pIThikAonI paMca prasthAnanI ArAdhanAnA Jain Education Interational
Page #512
--------------------------------------------------------------------------
________________ 49 caturvidha saMgha vidhinI saraLa saMkalanA karI. sva-para samudAyanA vartamAnakAlIna surimaMtra paMca prasthAna samArodhaka, vardhamAna tapa saMkhyAbaMdha AcArya bhagavaMtoe A saMkalanAne anusarIne pAMca 100 + 78 oLInA ArAdhaka pIThikAnI ArAdhanA karI che, kare che. anaMtalablinidhAna zrI gautamasvAmI ane zrI sUrimaMtra pratye teozrInI AMtarika pUjya AcAryazrI bahumAna sAthe bhakti apAra hatI. enA prabhAve AMtarika zuddhi vijayalalitazekharasUrIzvarajI ma. sAthe bAhyapuNyaprakarSa paNa teozrIno khUba vadhelo jenA prabhAve pUjyazrIno janma saurASTranA hAlAra dezanA rAsaMgapara teozrIe zAsanaprabhAvaka 16 aMjanazalAkA-40 pratiSThA vagere gAme vi.saM. 1990nA bhAdaravA vada-12nA divase thayo hato. aneka kAryo nirvidhanarUpe karAvelAM. emAM paNa kolhApura-zirolI pitA meghajIbhAI ane mAtA vejIbahenanA suputra lAlajIbhAI zrI sImaMdharadhAmanI aMjanazalAkA-pratiSThAe to vikramasarjaka ane ladhu baMdhu rAyazIbhAI siddhAMta mahodadhi pU. A. zrI vijaya rekarDa karelA. premasUrIzvarajI mahArAjAnA satsaMgathI vairAgyavAsita banI vaNI-vAMsadAnA jaMgalamAM sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtonI vi.saM. 2010nA mAgasara suda-3ne maMgaladine hAlArI vihAramAM vaiyAvacca thaI zake e mATe sva. pU. A. zrI mahAjanavADI-dAdara jJAnamaMdira madhye dIkSita banI pU. munirAja yazodevasUri mahArAje tathA sva. pU. A. zrI bhuvanabhAnu- zrI hemaMtavijayajInA ziSyaratna pU. munirAja zrI lalitazekhara sUrIzvarajI mahArAje je manoratho sevelA tenI pUrtirUpe sAputArA vi. ane laghubaMdhu rAyazIbhAI pU. mu. zrI lalitazekhara vi.ma.nA mukAme, pUjyazrInI pAvana preraNAthI ane anerI puNyAIthI koI ziSya pU. mu. zrI rAjazekhara vi.ma.nA namanIya nAmane dhAraNa ja vizeSa prakAranA prayAsa vinA gajAbhiSeka jaina tIrtha sAkAra karI gurukulavAsamAM rahI anupama jJAna, tapa svAdhyAya rata rahI thaI rahyuM che. vartamAnamAM saMyamajIvananA 51mA varSamAM pravezyA che. vi.saM. koIne potAnAM karavAnI khevanA nahIM, sahane zAsananAM ja 2043nI sAlathI suvizAla gacchAdhipati pU. A. bha. zrI vi. karavAnI tatparatA. caturvidha saMgha to ratnonI khANa che. eno rAmacandrasUrIzvarajI mahArAjAnI tAraka nizrA svIkArI adAvadhi utkarSa ja thavo joIe AvI satata bhAvanA, zrI gautamasvAmI teo zrImannI AjJAne zirodhArya karI rahyA che. 'sUrirAma' A zrImanA AzAne zira pratye ananya bhakti, A vAto jIvananI aMtima kSaNa sudhI sAmrAjyavartI AcAryAdi padasthAmAM prathama ane dvitIya sthAne jALavI rAkhI. kevo yogAnuyoga! emanA vaDIlabaMdhu-gurudeva birAjamAna A baMdhujano jinazAsananI apUrva ArAdhanA-rakSA sva. pU. A. zrI dharmajitasU. ma.sA. vi.saM. 2044, caitra vada ane prabhAvanA karI rahyA che. pU. A. zrI rAjazekharasUrIzvarajI 14nA pamukhI pratikramaNamAM pakukhI sUtra sAMbhaLatAM sAMbhaLatAM mahArAjAno sAhitya upakAra caturvidha zrI saMgha mATe avarNanIya samAdhimRtyune varyA, to teo pote vi.saM. 2057, bhAdaravA che. siddhahasta bhAvAnuvAdakAra pUjyazrIe aneka graMthonuM lekhana, vada-12, puSyanakSatramAM malADa zrI hIrasUri upAzraye zrI saMpAdana karIne jinazAsananI apUrva zrutasevA karI che. vaMdana ho gautamasvAmInuM pUjana karatAM karatAM ane caturvidha zrIsaMghane vAsakSepa evI virala vibhUtionAM caraNe. karavA dvArA zrIsaMghanA utkarSanI bhAvanAmAM ramatAM ramatAM samAdhi dharmacakra prabhAvaka : sUrimaMtranA viziSTa sAdhaka mRtyune varyA. pa. pU. A. zrI jagavallabhasUrijI ma.sA. jemanA saMsArI parivAramAMthI mAtA vagere 14 nAsikanI nikaTamAM AvelA nayanamanohara zrI dharmaprabhAva puNyAtmAo saMyamamArge saMcaryA ane jemanA 20 ziSya tIrthanA sohAmaNAM saMkulamAM paga mUkatAMnI sAthe je svapnadRSTAnuM praziSyAdi saMyama sAdhI rahyA che evA pU. gurudevazrI sahaja smaraNa thaI Ave, vartamAnamAM Thera Thera daSTigocara thatA jayazekharasUrIzvarajI ma.sA.nAM caraNomAM agaNita vaMdana. zAstrokta zrI dharmacakra tapanA vRddhigata pracAra ane prabhAvane 5. pU. A.zrI abhayazekharasUrijI ma.sA.nI preraNAthI guru nIrakhIne je tapapreraka puNyapuruSa sahajatAthI smRtipaTa upara bhakA paMkaja (prabodhakumAra) motIlAla zAha pAlaDI amadAvAda-7nAM UpasI Ave, zrI 108 pArzvanAtha prabhu pratye vartamAna jaina saujanyathI saMghamAM pragaTelI ane pravRddhi pAmelI prIti ane bhaktimAM je pUjyazrInuM viziSTa yogadAna che, jemaNe racelI saMvedanAsabhara Jain Education Intemational
Page #513
--------------------------------------------------------------------------
________________ 490 tavArIkhanI tejachAyA. stutio ane stavanAo bhAvavibhora banIne jinabhakto dvArA jinAlayomAM gavAtI karNagocara bane che, nipANI, vAlavoDa jevAM prAcIna tIrtho ke vaTAmaNa jevAM abhinava tIrthonA uddhAra ke utthAnamAM jemanI preraNA ane prabhAvano bahumUlya phALo che te pU. A. ke. zrI vijayajagavallabhasUrIzvarajI mahArAjanA nAmathI sakala saMgha sujJAta che. saurASTranA jhAlAvADa pradezamAM 'bhagatanA gAma'nA nAmathI suprasiddha sAyalA gAma e teozrInI janmabhUmi, pitAjI jagajIvanabhAI ane mAtuzrI hIrAbahena e temanA dharmasaMskRta pitAjI ane mAtAjI hatAM. vi.saM. 1999nA phAgaNa vada 10nA dine hIrAbahene joDiyAM saMtAnone janma Apyo. ekanuM nAma jayaMtI ane bIjAnuM nAma jazavaMta rAkhyuM. jazavaMtanuM AMtarapota kAMIka juduM ja hatuM. temAM saMskArI mAtApitAnI otha maLI. jinapUjA jevA prAthamika AcAro to zaizavathI ja temanA jIvanamAM zobhI UThyA. dharmakSetra pratyeno sahaja jhoka hato ja, temAM eka suMdara nimitta maLyuM. pU. A. de, zrI vijayacidAnaMdasUrIzvarajI ma.sA.nuM sAyalAmAM cAturmAsa hatuM. temanI sAthenA bAlamunirAja zrI naMdIghoSavijaya ma.sA.ne bAlyavayamAM saMyamanA sohAmaNA svAMgamAM zobhatA nIrakhIne saMyamadharma pratye vizeSa anurAga jAgyo. niyati paNa jANe temane zubha bhaNI kheMcI rahI hatI! surendranagaramAM pAvitramUrti siddhAnta mahodadi pU. A. ke. zrI vijayapremasUrIzvarajInAM pAvana padArpaNa thayAM, AsapAsanA vistAramAMthI darzanArthIonAM vRMdo surendranagara UmaTatAM hatAM. pUjyapAdazrInI karuNAnajara jazavaMta upara paDI. jazavaMtane paNa pUjyapAdazrInA pAvana sAnidhyamAM rahevAno bhAva thayo ane te bhAvane amalamAM mUkI saMyamanI abhilASAne paripakva karI. vi.saM. 2018nA phAgaNa suda 10nA dine bhISma tapasvI pU. A. ke. zrI vijayahimAMzusUrIzvarajI ma.sA.nA varada haste sAyalA gAmamAM ja pravrajita banyA. vaizAkha suda 6nA dine vAtsalyamUrti pU. A. bha. zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAjanA varada haste vaDI dIkSA thaI. pU. munirAjazrI dharmAnaMdavijayajI (pachIthI pU. A. ke. zrI vijayadharmajitasUrIzvarajI) ma.sA.nA ziSya banyA ane munirAjazrI jagavallabhavijaya ma.sA.nA nAme saMyamajIvananA vividha yogonI ArAdhanAmAM lIna banyA. jhaLahaLato vairAgya viziSTa tyAgamAM pariNamyo. pravrajyAjIvananA prAraMbhamAM ja aneka viziSTa AjIvana abhigraho 63. dhAraNa karyA. prAyaH tamAma mevA-mIThAI ane moTA bhAganAM pharasANano tyAga karyo. lagabhaga tamAma phUTa sahita lIlotarIno paNa jIvanabhara mATe tyAga karyo. svAdhyAyayoganI gahanatAmAM DUbakI mArIne vividha viSayanAM anekAneka zAstronuM adhyayana karyuM. saMskRta, prAkRta, nyAya, prakaraNo, Agama grantho vagere vividha viSayanAM jJAtA banyA. aneka zramaNone zAstra granthonuM adhyApana paNa karAvyuM. prApta kareluM jJAna vizeSa rUpe saMyama ane bhaktimAM pariNata thatuM rahyuM. gurujanonI sevA ane zramaNonI vaiyAvaccamAM sadA khUba utsAhI rahyA. gurusevAnA maMtrane jIvanamAM kendramAM rAkhyo. prAraMbhika 12 varSa to satata gurusevAmAM rata rahyA. pradAdAgurudeva A. bha. zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAjA, dAdA gurudeva pU. A. bha. zrI vijayabhuvanabhAnusUrIzvarajI mahArAja ane gurudeva pU. A. bha. zrI vijayadharmajitasUrIzvarajI mahArAjA-e traNeya guruvaryonI aMtaraMga kapA saMpAdita karI. pUjya guruvaryonAM AzIrvAda ane AjJA pAmIne vi.saM. 2030nI sAlamAM chANImAM prathama cAturmAsa karyuM. tyArathI eka viziSTa pravacanakAra ane zAsana-prabhAvaka tarIkenuM teozrInuM vyaktitva prakAzita thayuM. vividha ane viziSTa anuSThAno dvArA prAraMbhika jIvone dharmamAM joDI temane jJAna ane kriyAnA rasika banAvavAnI eka abhuta hathoTI teozrI dharAve che. caturzaraNa, duSkRtyagaha, sukRtya anumodanA, pugala vosirAvavAnI kriyA, zrI namaskAra mahAmaMtranI nava ekAsaNAM sahitanI ArAdhanA. zrI 108 pArzvanAthanA aTTama, zrI dharmacakratapa, upadhAnatapa, cha'rIpAlaka saMgha vagere temanAM priya anuSThAno che. A tAraka anuSThAno dvArA temaNe hajAro AtmAone daDhadharmI banAvyA che. vividha pUjano vagere bhakti-anuSThAnomAM zuddhi ane vidhinI custatAno sadAya temano Agraha rahyo che. teozrInI nizrAmAM thatAM mahApUjano Adi anuSThAnonI bhavyatA ane divyatAnuM haMmezAM bhaktajanomAM AkarSaNa rahyuM che. prabhubhakti e temano priya yoga che ane tethI bhakti-sAhityanA viSayamAM temaNe sAruM pradAna karyuM che. gurukRpAthI temane asAdhAraNa kavitvazakti prApta thayelI che. tethI aDhaLaka stavanAo ane stutionuM bhavya bheTazuM teozrIe prabhucaraNe dharyuM che. prabhumilanano setu, bhaktinI zakti, bhAvabharI stavanAvalI, navanidhAna vagere pustakomAM temanI bhaktiracanAo saMgrahita thaI che. zrI 108 pArzvanAtha tIrthadarzana grantha (be bhAga) e teozrI dvArA jaina saMghane maLelI eka aNamola bheTa che. Jain Education Intemational
Page #514
--------------------------------------------------------------------------
________________ 498 caturvidha saMgha | zrI namaskAra mahAmaMtranA 68 akSaro parathI ubhekSita viziSTa sAdhaka che pU. A. zrI rAjayazasUrIzvarajI mahArAja. 68 tIrthonI bhakti paNa teozrIe zrI saMghamAM vizeSarUpe teozrIno janma naDiyAda zaheramAM saM. 2001nA caitra vada pravAhita karI che. zrI dharmacakra atizayanA teozrI avvala 10nA maMgaladine thayo hato. pitA jinadAsa ane mAtA upAsaka che. vi.saM. 2048nA vaizAkha suda pAMcame dharmacakratIrthanI subhadrAnA lADakavAyA saMtAna ramezabhAI nAnapaNathI ja pAvana bhUmimAM pUjyapAda A. bha. zrI vijayabhuvanabhAnu- vairAgyavRtti dharAvatA hatA. gharamAM bhautika sukhasAhyabInI tamAma sUrIzvarajI ma.sA.nA zubha haste paMnyAsa pade pratiSThita karavAmAM anukULatA hovA chatAM ramezabhAIne saMsAranI asAratA hRdayamAM AvyA ane gacchAdhipati pU. A. ke. zrI vijaya jayaghoSa- vasI gaI hatI. pagapALA devadarzane javuM, khullA page koleja sUrIzvarajI mahArAjAnA AzIrvAda ane anujJAthI zrI sUrimaMtra javuM, potAnAM kapaDAM pote ja dhovAM-evI nAnI nAnI bAbatomAM paMcaprasthAna ArAdhaka pU. A. ke. zrI vijayajayazekharasUrIzvarajI temanA saMskAro vyakta thatA hatA. AgaLa jatAM muMbaImAM ucca ma.sA.nI nizrAmAM vi.saM.nA kArataka vada 9nA zubha dine nAsika abhyAsa karavA sAthe pU. gurudeva zrI vijayalabdhisUrIzvarajI nagare gauravavaMtA AcArya padathI alaMkRta karavAmAM AvyA. sUri mahArAjanI sevA karavAno lAbha maLyo ane ramezabhAIne padathI vibhUSita banIne sUrimaMtranA viziSTa sAdhaka banyA. zrI saMyamajIvana svIkAravAnI laganI lAgI. saM. 2020nA mahA vada sUrimaMtranA paMca prasthAnanI ArAdhanA karI. pAMcamane zubha divase lAlabAgamAM pU. A. zrI vijayavikramateozrInI pAvana nizrAmAM zAsanaprabhAvaka prasaMgonI sUrIzvarajI mahArAjanA sAMnidhyamAM bhavatAriNI bhAgavatI dIkSA zreNI satata racAtI rahe che. aneka aMjanazalAkA-pratiSThA, prApta karI muni zrI rAjayazavijayajI banyA. dIkSA grahaNa karIne cha'rIpAlaka saMgha, upadhAnatapa, mahotsavo vagere prabhAvaka prasaMgo pUjyazrI pU. gurudevazrInI nizrAmAM rahIne svAdhyAya-tapamAM dinapratidina vikAsa sAdhavA mAMDyA. dIkSAnA cothA varSathI to teozrInI nizrAmAM UjavAyA che, UjavAtA rahyA che. 25 pravacanapITha saMbhALI ane samagra bhAratavarSamAM eka acchA jeTalA ziSya-praziSyAdi parivArathI teozrI parivRta che. pravacanakAra tarIke prasiddhi prApta karI. teozrInI A ananya teozrInI preraNA ane mArgadarzanathI pU. gacchAdhipati A. bha. kuzaLatA joIne pU. zrI vijayavikramasUrIzvarajI mahArAja zrI vijayajayaghoSasUrIzvarajI ma.sA.nI nizrAmAM UjavAyela zrI AnaMdita thaI bolI UThatA ke, "rAjA mAruM rAjya saMbhALaze." dharmacakra prabhAvatIrthano bhavyAtibhavya aMjanazalAkA-pratiSThA potAnuM ATaluM mAna hovA chatAM munizrI rAjayazavijayajI mahotsava eka aitihAsika tavArIkha samo banI rahyo. have TUMka pUrepUrA vinamra, vivekI, nikhAlasa ane niHspRhI rahetA. samayamAM pUjyazrInI nizrAmAM dharmacakra tIrthathI sametazikharajI zAstronA adhyayanamAM nimagna rahetA. jyotiSazAstra ane tIrthano dIrgha ane aitihAsika yAtrA saMgha Ayojita thanAra che. zilpazAstramAM pUjyazrInuM viziSTa ane vyApaka jJAna joI sahu eka avala ArAdhaka ane viziSTa prabhAvaka tarIke koI Azcarya pAmatAM, taduparAMta, teozrIe aneka bhASAo para vistareluM vyaktitva jaina saMghanA gaganamAM dIpI rahyuM che. A tejasvI prabhutva prApta karIne potAnI eka prakAMDa paMDita tarIkenI pratibhA tArakanI tejapratibhA satata vistaratI raho e ja abhyarthanA. upasAvI hatI. pU. gurudevazrI sAthenA be bhavya cha'rIpAlita saujanya : pU. munizrI cAritradarzanavallabhavijayajI ma.sA.nI saMghomAM vihAra karIne pUjyazrIe potAno eka samartha bhASAvid preraNAthI zrI dharmacakraprabhAva parivAra, peTalAda. tarIkeno paricaya Apyo hato. gujarAtI, saMskRta, prAkRta, hindI, sUrimaMtra pIThikAsAdhaka bharUca tIrthoddhAraka aMgrejI, marAThI, rAjasthAnI Adi sarva bhASAo para ekasarakhuM prabhutva dharAvanAra pUjyazrI koI vidvAna prophesaranI adAthI mahAna bhASAvidda, prakAMDa paMDita iglizamAM lekacara ApI zake che, to saMskRta vAgdhArA sAMbhaLIne pU. A.zrI vijayarAjayazasUrIzvarajI ma. lAge ke koI kAzInA paMDita vyAkhyAna ApI rahyA che, to | gaganamaMDaLamAM vidhavidha graho, nakSatro, tAralAo gujarAtI ke rAjasthAnI bolatA hoya tyAre te te pradezanA vatanI potapotAnI zrIzobhAthI vizvasaudarya dhAraNa karI rahyAM che, tema ja lAge! Ama, pUjyazrI bhASanA prakAMDa paMDita che. jinazAsanamAM judA judA sUrivAroe potapotAnI rIte tapa- vaLI, eka mahAna tapasvI ane samartha ArAdhaka tarIke japa-ArAdhanA dvArA zAsanasevA dhAraNa karI che. evA eka paNa teozrInI ananya chApa che. saM. 2043mAM rAjanagaramAM Jain Education Intemational
Page #515
--------------------------------------------------------------------------
________________ 499 tavArIkhanI tejachAyA pU. A. zrI vijayanavInasUrIzvarajI mahArAjanA varada haste pUjyazrIne AcArya pade ArUDha karavAmAM AvyA. tyArathI pU. AcAryazrI vijayarAjayazasUrIzvarajI mahArAja vividha zAsanaprabhAvanA dvArA lAkho bhAvikonAM hRdaye sthAna pAmI cUkyA che. teozrI para gurukRpAnI amIdhArA ahoniza varasatI rahe che, jene lIdhe pUjayazrI bharUca tIrthoddhAranuM kArya saphaLatAthI pUrNa karI zakyA che. saM. 2043nA Aso mAsathI saM. 2045nA Aso suda 1 sudhImAM pAMca pAMca pIThikA tapa pUrNa karela che. ATalI nAnI vaye paMca sUrimaMtra pIThikAnA sAdhaka tarIkenI siddhi prApta karanAra kadAca teozrI pahelA sUrivara haze! evA e mahAna tapasvIne koTi koTi vaMdanA! saujanya : zrI sIkadrAbAda gujarAtI jaina che. mU. pU. saMgha ema. jI. roDa, sIndrAbAda-500008 madhura vaktA, zAsanaprabhAvaka, jApa-dhyAnaniSTha AcArya zrI caMdrAnanasAgarasUrIzvarajI ma.sA. madhura vaktA, zAsanaprabhAvaka pU. AcArya zrI caMdrAnanasAgarasUrijI mahArAja kharekhara jinazAsananA eka tapasvI sAdhupuruSa che, jeo vi.saM. 2013nA mahAsuda-13 guruvAra, tA. 20-2-1997nA zubha divase jainazAsananA sarvocca gaNAtA sUri padathI samalaMkRta" banyA che, ane jinazAsanane vadhu eka dharmaprabhAvaka AcAryadevanI aNamola bheTa prApta thaI che. te samayanA sAgaragacchAdhipati ane suvizuddha saMyamamUrti dAdA gurudeva AcAryadeva zrImad darzanasAgarasUrIzvarajI mahArAjanI varada kRpAne varelA ane teozrInA ja ziSyaratna saMgaThThanapremI pU. A. zrI nityodayasAgarasUrIzvarajI ma.sA.nA ziSyaratna pU. A. zrI caMdrAnanasAgarasUrijI ma. sAgara samudAyanA zaNagArarUpa che ane prasiddha evA pravacanakAra che. dharmabhUmi gujarAtanI prasiddha tIrthabhUmi zaMkhezvaranI pAse AveluM AdariyANA gAma pUjyazrInuM janmasthaLa. pUnamacaMda talakazIbhAI e pitAnuM nAma ane puSpAbahena e dharmiSTha mAtAnuM nAma. vi.saM. 2017 bhAdaravA sudi 1nA roja A tejasvI bALakano janma. caMdrakAnta nAma pADyuM. zrI pUnamacaMdabhAI ane puSpAbahenanuM A prathama saMtAna. pU. A. zrI nityodayasAgarasUrijI ma.sA. caMdrakAntanA saMsArI sagA kAkA thAya, to pU. A. zrI darzanasAgarasUrijI ma.sA. pU. A. zrI nityodayasAgarasUrijI ma.sA.nA paNa saMsArIpaNe kAkA thatA. A badhA sAMsArika subhaga saMgame caMdrakAntane uttama saMyoga Ubho karI Apyo. agiyAra varSanI khelakUdanI uMmaramAM ja caMdrakAntane prabaLa puNyodaye saMyamadharmanI prApti thaI. vi.saM. 2017nI jeTha vadi 11ne zubha divase pU. A. zrI darzanasAgarasUrijI ma.sA.nA varada haste rAjasthAnanA phAlanA zaheramAM caMdrakAnta saMyamadharmano svIkAra karyo. muni caMdrAnanasAgarajI banIne pU. munirAjazrI nityodayasAgarajI ma.nA ziSyapade ArUDha thayA. bALa munino prAraMbhika zAstrAbhyAsa thavA lAgyo. gurudevonI maMgaLa AziSa bhAvapUrvaka varasavA lAgI. 2037mAM muMbaInA dAdara (vesTa)mAM munivara'mAMthI gaNivara' banyA. pachI saLaMga pAMca varSa sudhI varSItapanI ArAdhanA karI tathA vardhamAna tapanI 25 oLIo pUrNa karI. dhyAna-jApanI ArAdhanAmAM magna gaNivarazrIe jyotiSa ane maMtrazAstronA viSayomAM paNa noMdhapAtra jJAna hAMsala karyuM. vi.saM. 2037mAM namaskAra mahAmaMtranI ArAdhanA, 2038mAM zrI uvasaggahara mahAmaMtranA savA lAkha jApa, vi.saM. 2039mAM goregAma madhye ciMtAmaNi mahAmaMtranI vidhipUrvaka ArAdhanA tema ja gautamasvAmInI ArAdhanA paNa vidhisahita karela. 2040mAM padmAvatI mAtAjIArAdhanA, 2043mAM zrI mANibhadradAdAnI 21 divasanI akhaMDa ArAdhanA eka dhAnanA AyaMbila pUrvaka vidhipUrvaka saMpanna karI. 2047mAM zrI pArzvanAtha prabhunA aTTa maTTe mahAmaMtranI vidhiyukta ArAdhanA pUrNa karI. 2050mAM 31 divasa sudhI akhaMDa mauna sahita viziSTa jApasAdhanA karI. 2051mAM 31 divasanI jApapUrvaka vidhisahita ArAdhanA karI, 2052mAM 31 divasa paryata akhaMDa maunapUrvaka viziSTa jApasAdhanA karI. Ama A sAdhupuruSanuM jIvana satata jApa, sAdhanA, dhyAnamAM ja pasAra thayuM. A badhAMnI pAchaLa potAnA AtmakalyANa sAthe jinazAsananI prabhAvanA ane bhAvikonA kalyANanI kAmanA paNa kAraNabhUta hatI. tapa japa ane sAdhanAnA kSetre AgaLa vadhelA potAnA praziSyaratnane dAdAguruzrI darzanasAgarasUrijI ma.sA. dvArA saM. 2047mAM paMnyAsa padavIthI vibhUSita karavAmAM AvyA ane saMyamajIvananI ArAdhanAne uttarottara vRddhivaMta banAvatA vi.saM. 2053nA mahA sudi-13ne divase potAnA paramopakArI gurUdeva pU. A. zrI nityodayasAgarasUrijI ma.sA.nA varada haste AcArya padathI AbhUSita thayA ane darzana' 'nitya' guruvaranI pATa upara birAjamAna thayA. Jain Education Intemational
Page #516
--------------------------------------------------------------------------
________________ 500 mAtra 12 varSanI uMmare saMyamI banelA ane 37 varSanI yuvA vaye sUrivara banelA A nUtana AcAryazrIe potAnA 30 varSanA saMyamaparyAyamAM jinazAsananAM aneka ujvaLa kAryo pUrAM karyA che. A AcAryazrInI puNyAI ane preraNAnA pratApe je uttama kAryo thayAM te A pramANe :-pAlitANAmAM 'nityacaMdradarzana' dharmazALA ane temAM bhojanazALA, upAzraya ane jinAlayanuM nirmANa thayuM. sumerapuramAM zrI darzanavihAra dhAmanuM nirmANa thayuM. muMbaI harakizana haoNspiTalamAM sAdhu-sAdhvIonI vaiyAvacca mATe DilakSa vyavasthA thaI. ThAkuradvAra, muMbaImAM bhojanazALA-rmazALA thaI. nAkoDAjI tIrthamAM AlizAna dharmazALA-bhojanazALA thaI. zaMkhezvarathI nAkoDAjI cha'rIpAlita saMgha Ayojita thayo. muMbaI kAMdivalImAM divyAnaMda jaina jJAnamaMdira TrasTanuM vizALa bhavananirmANa, vatana AdariyANAmAM jaina jJAnazALAnuM nirmANa, amadAvAdamAM jaina jJAnamaMdiranuM nirmANa, muMbaI, bhAyakhalA caturvidha saMgha polIsacokI sAmenA cAra rastAne 'darzanasAgarasUrijI coka' nAma sthApana karAvyuM. Ama zAsana, dharma ane samAjane upayogI kAryo karAvIne eka uttama satkAryazRMkhalAnuM sarjana karI dIdhuM che. vartamAnamAM magaravADA-gujarAtamAM adhiSThAyaka deva zrI mANibhadravIranA tIrthanI rakSA ane vikAsa mATe pU. AcAryazrI satata prayatnazIla che. dAdA gurudeva zrI darzanasAgarasUrIzvarajI ma.sA.nI aMtima samaya sudhI satata sevA ane vaiyAvaccamAM rahIne temaNe gurusamarpaNanAM sumanothI potAnA jIvanane sugaMdhita karyuM che. potAnA gurudeva AcAryazrI nityodayasAgarasUrijI ma.sA.nI AjJAmAM rahIne pU. A. zrI caMdrAnanasAgarasUrijI ma. darzanaguruvaranA nAmane cAra cAMda lagAvI rahyA che ane jinazAsanano jayajayakAra karAvI rahyA che. saujanya : nityacaMdradarzana jaina dharmazALA pAlItANA A ja che to A che A Jain Education Intemational
Page #517
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA. 501 rASTrIya kakSAe gosvAMThita guruvaryA pUrvakALathI jainAcAryono rAjyasattA upara khUba prabhAva rahyo che. siddhasena divAkarasUri, AcAryazrI bappabhadrasUri, kalikAlasarvajJa zrI hemacaMdrAcArya vagere anekAneka pUjya sUrivaryoe rAjyazAsana upara potAnI prabhAvachAyA prasArIne jainazAsananI jyotine vadhu ne vadhu dIptimaMta banAvI hatI. Aje rAjAzAhI zAsanaprathA astitvamAM nathI. rAjAzAhInuM sthAna lokazAhIe lIdhuM che. lokazAhI zAsanavyavasthAmAM sattA eka jagyAe kendrita nathI hotI tema kAyamI ke vaMzaparaMparAgata paNa nathI hotI. te saMyogomAM rAjakAraNa upara varcasva ke prabhAva e ghaNI muzkela bAbata banI che. pUrvanA rAjAo jevI sAtvikatA paNa AjanA rAjyakartAomAM jaDavI muzkela banI hovAthI kyAreka rAjakAraNIo sAthenA saMbaMdho bahu hitAvaha paNa rahetA nathI. te chatAM, AvA vikaTa saMyogomAM paNa aneka pU. AcArya bhagavaMto rASTrIya mAna ane gauravane dhAraNa karI rahyA che ane prabhuzAsananA ahiMsA Adi divya saMdezane digaMtamAM prasarAvI rahyA che. jainazAsananA aitihAsika mahAna zAsanaprabhAvaka pa.pU. sAhityakalAratna AcAryazrI vijaya yazodevasUrIzvarajI ma.sA. janmelA saMghasthavira, gacchAdhipati pa.pU. sAhitya AcArya zrI vijaya yazodevasUrIzvarajI ma.sA. saMsAramAM zrI jIvaNabhAInA nAme oLakhAtA hatA. teozrInAM dhanya mAtApitAzrInAM nAma anukrame zrI rAdhikAbahena ane zrI nAthAlAla hatuM. janmatAM pahelAM pitA ane pAMca varasanI kumaLI vaye mAtA gumAvatA zrI jIvaNabhAIne teonA saMsArI vaDIla bhAI-bahenoe khUba ja lAlanapAlanathI ucherI mAtApitAnI gerahAjarIne sAlavA dIdhI na hatI. savizeSa temanA moTAbhAI zrI nagInabhAI ane temanAM dharmapatnIne teo pratye khUba lAgaNI hatI ane tethI ja potAnA lADakavAyA nAnAbhAI jIvaNabhAIne AMkhathI dUra karatAM na hatAM. gayA bhavanA prabaLa puNyodaye pa.pU. zAsanaprabhAvaka AcArya zrI vijaya mohanasUrIzvarajI ma.sA.no vi.saM. 1984nAM cAturmAsa daramyAna paricaya thayo ane bhavobhavanA paricita hoya tema zrI jIvaNabhAI pUjya AcAryazrInI AMkhanuM ratana banI gayA. paricaya daramyAna vairAgyavAsita vANI sAMbhaLatAM saMyamajIvana levAnI bhAvanA thaI ane te mATe teozrIe sattarasattara vakhata nAsabhAga karI vi.saM. 1985 aSADha suda-11nA roja chANI mukAme 5.pU. pravacana prabhAvaka AcArya zrI vijaya mohanasUrIzvarajI ma.sA. hastaka khAnagImAM dIkSA lIdhI ane pU. munizrI jinendravijayajI banyA. saMbaMdhIoe korTamAM kesa karyo ane sagIra vayanuM bALaka potAnI jAte nirNaya na laI zake te mudde teone ghera pAchA javuM paDyuM. tyArabAda parokSa rIte potAnA vaDIlabaMdhu zrI vi.saM. 1972, poSa suda-2, tA. 7-1-1916nA roja Jain Education Intemational
Page #518
--------------------------------------------------------------------------
________________ 502 nagInabhAInI saMmati meLavI. vi.saM. 1987mAM vaizAkha suda3 akSayatRtIyAnA divase kadaMbagiri tIrthamAM vAva pAsenA jhADa nIce naisargika vAtAvaraNamAM (upAzrayamAM ke maMDapamAM nahIM) pa.pU. zAsanasaMrakSaka AcAryazrI vijaya pratApasUrIzvarajI ma.sA.nA zubhahaste dIkSita thaI 5.pU. yugadivAkara AcArya zrI vijaya dharmasUrIzvarajI ma.sA. (te vakhate pravartaka)nA ziSya pU. muni zrI yazovijaya tarIke jAhera thayA. te vakhate teozrInA tAraka gurudeve teo jyAM UbhA rahI dIkSAnI kriyA karI hatI te jagyAnI kAMkarAvALI dhULa laI zIzImAM saMgrahita karI tenA upara yazaH pAdarAja (yazovijayajInAM caraNanI raja) te pramANenuM lebala lagAvyuM. samaya jatAM eja munirAja zrI ApaNA jaina samAjanAM eka mahAna AcArya thayA. sau prathama cAturmAsa mahuvAmAM, bIjuM verAvaLamAM thayuM. te samaye pUjya munirAjazrIe jAhera pravacana Apela ane tenI noMdha te vakhate nIkaLatAM jainapravacanamAM sabahumAna levAmAM AvI hatI. tyArabAda 18 varasanI nAnI uMmare verAvaLa mukAme vi.saM. 1989mAM 'bRhatsaMgrahaNI' jevo mahAna grantha lakhyo. lakhatAM traNa varSa ane chApatAM be varSa ema grantha pragaTa thatAM pAMca varasa lAgyAM eTale vi.saM. 1995nI sAlamAM bRhatsaMgrahaNInI citro sAthe sau prathama AvRtti bahAra paDI ane grantha tema ja munirAja banne jainasamAjamAM prasaMzAne pAmyA. tyArabAda pUjyazrIe 80 jeTalA graMtho lakhyA che ane temAM lakhelI prastAvanAonuM eka svataMtra pustaka prastAvanA saMgraha pragaTa thaze. 'bRhatsaMgrahaNI' granthano caturvidha saMgha abhyAsa kare che. teozrIe vizvazAMti, 2500 nirvANamahotsava ujavaNI, citrasaMpuTanI racanA ane tenuM udghATana, bhArata sarakArane 17 lAkhanuM sonuM arpaNa karavuM. vagere vagere aneka aitihAsika kAryo karavAM dvArA jainazAsananI mahAna prabhAvanA karI. muMbaIH vAlakezvara zrI bAbu amIcaMda panAlAla AdIzvarajI jaina derAsarane devavimAna tulya banAvavAnuM zreya pUjyazrIne phALe jAya che. tyAM birAjamAna bhagavatI zrI padmAvatI mAtAjI ane anya mUrtionuM zilpakAma joIne sau Azcaryamugdha thaI jAya che. pAlitANA mukAme vi.saM, 2035, mAgasara suda-5, tA. 4-12-1978nI roja teozrInA AcArya padavI prasaMge tatkAlIna bhArata dezanA vaDApradhAna zrI morArajIbhAI desAIe zAla tathA khAdInI pacheDI oDhADI jAhera satkAra-sammAna karI caturvidha saMgha bahumAna karyuM hatuM. rASTrapati, vaDApradhAno, rAjyapAlo, mukhyamaMtrIo, svataMtratA pahelAM rAjA mahArAjAo, sarakArI padAdhikArIo vagere vagere pUjyazrInAM darzana vaMdanano lAbha laI AzIrvAda prApta karatA hatA ane Aje paNa kare che. jaina samAjanA cAreya saMpradAyonA aneka AcArya bhagavaMtoe teozrIne AdaraNIya mAna ApyuM che. samayAMtare pUjyazrInA haste aneka nAnAMmoTAM zAsanaprabhAvaka kAryo thayAM. vartamAna samayamAM vi. saM. 2060nA mAgasara mAsamAM vAlakezvara zrI bAbu amIcaMda panAlAla AdIzvarajI jaina derAsarano zAnadAra zatAbdI mahotsava pUjyazrInI nizrAmAM UjavAyo. eka sukhada AnaMdita vAta e ke zrI badarInAthamAM zrI AdIzvara bhagavAnanI mUrti pUjyazrInA AzIrvAda vAsakSepa laIne pUjyazrIe ApelA muhUrta jeTha suda-5 somavAranA roja nirvighna rIte badarInAthamAM birAjamAna thaI gaI. birAjamAna karanAra sau Azcarya saha AnaMdavibhora banI gayA. vi.saM. 2060 jeTha suda-5nA dine jemane 50 varSa pUrAM thayAM ane vi.saM. 2061nA mAgasara mAsamAM jemano bhavyAtibhavya ardhazatAbdI mahotsava UjavAvAno che te pATaNa maMDana zrI paMcAsarA pArzvanAtha bhagavAnanI pratiSThA, pUjya AcArya zrI samudrasUrIzvarajI ma.sA. tathA pUjya zrI puNyavijayajI ma.sA.nI AjJAthI zirodhArya karI pUjyazrIe vAsakSepa dvArA karela che ane khaDAkhoTaDInA pADA tathA aduvasInA pADAnA mULanAyaka bhagavAnanI pratiSThA paNa pUjyazrInA varad haste thayela che. AvA ApaNA jainasamAjamAM saMyamaparyAyamAM sarvocca sthAne birAjamAnamAM pUjya gurudeva eka che. saMyamamAM jayeSTha ane jJAnamAM zreSTha evA sudIrgha saMyamaparyAyI AcArya bhagavaMta vi.saM. 2061mAM poSa suda-2nA divase jIvananA 90mA varasamAM ane vaizAkha suda-3nA divase dIkSAnAM 75mA varasamAM praveza karyo. teozrI Aje 89 varasanI uMmare jainasamAjanAM anekavidha kAryo karavAM dvArA jainazAsananI mahAna prabhAvanA karI rahyA che. juga juga jIvo gurujI amArA. --pU. munizrI jayabhadravijayajI ma.sA.nI preraNAthI jaina sAhitya kalAkendra vAlakezvara, muMbaInA saujanyathI
Page #519
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 'rASTrasaMta'nuM biruda prApta karanAra kavikulatilaka, yugaprabhAvaka, zatAvadhAnI : pU. AcArya zrI kIrticaMdrasUrIzvarajI ma. tasmai zrI gurave namaH (1) pa.pU. A.zrI vijayalabdhisUrijI ma.sA. (2) pa.pU.A. zrI lakSmaNasUrijI ma.sA. (3) pa.pU.A. zrI kIrticaMdrasUrijI ma.sA. (4) pU. mUnizrI jitendravijayajI ma.sA. (5) pU. pravartaka munizrI harIzabhadravijayajI ma.sA. sAdhupuruSanuM caritra cittane pAvana karanAruM tathA AtmAne asAdhAraNa baLa ApanAruM hoya che, tethI jIvanasAphalya vAMchanAre tenuM punaH punaH zravaNa, manana ane nididhyAsana karavuM joIe, paraMtu sAdhupuruSa dhAravAmAM Ave evI saraLatAthI prApta thatA nathI. jema dareka parvatamAMthI mANeka maLatAM nathI, jema dareka hAthInA kuMbhasthaLamAMthI motI jaDatAM nathI, jema dareka vanamAM caMdanavRkSo hotAM nathI, tema dareka sthaLe sAdhupuruSo hotA nathI. kavikulatilaka zatAvadhAnI AcAryazrI, vijayakIrticaMdrasUrIzvarajI mahArAja AvI eka virala vibhUti che. garavI gujarAtamAM Avela khaMbhAta zaheramAM saMghavI poLamAM vIsA zrImALI jJAtinA 503 dharmAtmA mULacaMdabhAI vajecaMdabhAIne tyAM puNyavaMtAM khImakorabAInI kukSie saM. 1972nA caitra vada amAsane divase temano janma thayo. sohAmaNI mukhamudrA ane kamanIya dehakAMti joIne bALakanuM nAma kAMtilAla pADyuM. kAMtilAla nAnapaNathI susaMskArI hatA. ATha varSanI nAnI vayamAM paNa covihAra karatA. rAtribhojana ane kaMdamULano tyAga karyo. ramatagamatamAM vyAkhyAna karavAnI ane hAthamAM jhoLI bharAvI zrAvakone tyAM vahoravA javAnI ramato ramatA. temane zakaracaMda nAme moTAbhAI, rasikalAla nAme nAnAbhAI ane subhadrA nAme nAnAM bahena hatAM. tejasvI buddhipratibhA ane vinayAdi guNone lIdhe teo sahumAM ati priya hatA. gujarAtI sAta dhoraNa ane aMgrejI traNa dhoraNano abhyAsa pUro karI vyApAramAM joDAyA paraMtu temanuM mana saMsArI kAryomAM otaprota thatuM na hatuM. evAmAM saM. 1988mAM pU. vyAkhyAnavAcaspati zrI vijayalabdhisUrIzvarajI mahArAjanuM cAturmAsa khaMbhAtamAM thatAM, teozrInI vairAgyavAhI dezanA zravaNa karI teo vairAgyavAsita banyA ane cAritra grahaNa karavAnI dRDha bhAvanAvALA thayA. mAtApitAe anumati na ApI, tethI teo cANasmA gayA. tyAM birAjatA pU. munirAja zrI lakSmaNavijayajI mahArAja pAse saM. 1989nA poSa suda 6ne divase dIkSA aMgIkAra karI munizrI kIrtivijayajI tarIke jAhera thayA. A vAtanI jANa thatAM pUjyazrInA kuTuMbIjanoe temane pAchA lAvavA ghaNI dhamAla karI paraMtu pUjyazrI aDaga rahyA. tyAra bAda vaizAkha suda 6ne divase pU. gurudeva zrI vijayalabdhisUrIzvarajI mahArAjanA varada haste vaDIdIkSA ApavAmAM AvI, ane munirAjazrI lakSmaNavijayajI (hAla AcArya)nA ziSya tarIke jAhera thayA. dIkSA grahaNa karIne munizrI abhyAsamAM lIna banI gayA. phakta cha mahinAnA TUMkA gALAmAM paMca pratikramaNa, sAdhukriyA, cAra prakaraNa, traNa bhASya, cAra karmagraMtha, moTI saMghayaNI' Adino artha sahita abhyAsa karI lIdho. te pachI teozrIe 'sArasvata vyAkaraNa', 'uttarArdha caMdrikA', 'amarakoSa', 'paMcakAvya', 'tarkasaMgraha', 'muktAvalI', 'paMcalakSaNI', 'siddhAMtalakSaNano bhAga', 'syAdvAdamaMjarI', 'ratnakarAvatArikA syAdvAda ratnAkarano bhAga', saMmatitarkanA 1 thI 3 bhAga vagerenuM vizada adhyayana karyuM. sUtrasiddhAMtamAM 'anuyogadvAra', 'dazavaikAlika', 'AvazyakasUtra', 'AcArAMga', 'sUyagaDAMga', 'ThANAMga', 'vizeSAvazyakano bhAga', 'jIvAbhigama' ane 'lokaprakAza' AdinuM adhyayana karyuM. jyotiSazAstramAM 'AraMbhasiddhi', 'nIlakaMThI', 'SapaMcAzikA',
Page #520
--------------------------------------------------------------------------
________________ 504 caturvidha saMgha 'ladhu pArAzarI' Adi graMtho kaMThastha karyA. tema ja jainazAstra koTizaH vaMdanA! anusAra 'uttarAdhyayana', "AcArAMga', "kalpasUtra', "mahAnizItha', saujanya : zrI Atmakamala labdhisUrizvarajI jaina jJAnamaMdira naMdIsUtra', "ThANAMga' ane 'bhagavatIjI' Adi sUtronAM dAdara muMbai-28 'yogohana' karyA. pUjyazrI kAkaceSTA, bakadhyAna, thAnanidrA, zAsananA mahAna jyotirdhara, tIrthaprabhAvaka, alpAhAra ane strItyAga vidyArthInAM pAMca lakSaNothI yukta hatA. teozrInI grahaNazakti ane udbodhanazakti abhuta hatI, vidvarya, rASTrasaMta eTale ja ATaluM vipula vighArjana karI zakyA ane bahuzruta pU. A. zrI jayaMtasenasUrIzvarajI- vidvAnanI koTimAM birAjI zakyA. saM. 2006nA dAdaranA "madhukara'-mahArAja cAturmAsamAM teozrIe pravacana sAroddhAra" jevA mahAna graMtha para vAcanA ApI, potAnA prakAMDa pAMDityano paricaya Apyo hato. garavA gurjara dezanI dhanya dharA evI banAsakAMThAnI tema chatAM, pUjyazrI vidvAnone chAje tevI vinamratAnA bhaMDAra che. ' dharmabhUmimAM AvelA tharAdanA poparAla gAmamAM puNyazALI 38 varSathI ekadhArI gurusevA karIne teozrIe e siddha karI | svarUpacaMda dharu ane dharmapremI pArvatIbAInuM prasanna dAmpatya svabatAvyuM che. TUMkamAM, pUjyazrIe vidvattA, sAhityasarjana, paranA jIvanamAM AnaMdavardhaka hatuM. saM. 1993nA kArataka vada zatAvadhAna vidyAmAM tema ja zAsanaprabhAvanAmAM ujajvaLa kIrti 13ne divase pArvatIbAIe eka putraratnane janma Apyo. saMpAdana karI che, paraMtu teozrInuM sAcuM vyaktitva to sAdhutAmAM yathAguNaprakAza nAma rAkhyuM pUnamacaMda. bALake sAtamI zreNI ja jhaLake che. teozrInI sohAmaNI zAMta ane prasanna mukhamudrA sudhIno abhyAsa pUrNa karyo, pachI prabhubhakti tarapha mana vaLI prathama darzane ja sAdhatAno paricaya ApI rahe che. teozrI parama gayuM. parama pUjya AcAryapravara zrImad vijayayatIndrasUrIzvarajInAM vinayI, saraLa svabhAvanA ane nikhAlasa vartana karanArA sAdhuvarya saM. 2004mAM ane saM. 2005mAM tharAdamAM cAturmAsa thayAM ane che uparAMta potAnA mahAvatomAM avicaLa rahe che. kriyAkAMDamAM teozrInA saMsargathI dharmabhAvanI vRddhi thaI. sa. 2010nA mahA custa che, vyavahAramAM dakSa che. nAnI amastI skUlanA pratye paNa suda 4-ne divase AcAryazrI vijayayatIndrasUrIzvarajI mithyA duSkRta laIne cAritrane nirmaLa banAve che. mahArAjanA varada haste miyANA (rAjasthAna)mAM dIkSA grahaNa ardhazatI jeTalA sudIrgha dIkSAparyAyamAM teozrIe pU. karI ane muni zrI jayaMtavijayajI nAma dhAraNa karyuM. lekhanagurudeva sAthe vividha prAntomAM hajAro mAilono pagapALA saMzodhana-saMpAdananI anokhI, pratibhA dekhI paMDita vihAra karyo che. AbAlavRddha saune AkarSita karIne sanmArge sthira karakamalakarazAstrIe "madhukara" nAma ApyuM. aneka prakAranI karavA puruSArtha sevyo che. khAsa karIne, dakSiNa bhAratanA zAsanasevA pachI saM. 2040nI mahA suda 13ne divase vihAramAM ahiMsAdharmano atyaMta yazasvI pracAra karIne samartha mAMDavapura tIrthamAM AcAryapadathI alaMkRta karavAmAM AvyA ane dharmapracArakanI koTimAM potAnuM sthAna sunizcita karyuM che. AnaMdI nAma pADyuM AcAryazrI jayaMtasenasUrIzvarajI mahArAja sAheba, svabhAva ane madhura zailIne lIdhe pUjyazrInAM vyAkhyAno dRSTAMto AcAryapada pazcAtu caurAunagaramAM 300 jinabiMbonI ane tarkayuktiothI sabhara zobhI rahe che. e rIte aneka aMjanazalAkA, mAMDavapura tIrtha, siyANA, pAlI, surA, thalavADa, vidvAno, adhyApako, kaoNlejiyano teozrI pAsethI samAdhAna tharAda, dAMDA, thAMdalA, ratalAma, nenAvA, lakSmaNIjI, jAlora, pAmyA che. samudAyanAM nAnAMmoTAM kAryomAM satata vyasta rahevA rANI-sTezana, dhanAsutA, khAcaroda, sAMDerAva, dUdhavA, harajI, chatAM teozrI kavitA, lekho vagere lakhatA rahe che. uparAMta, mahidapura roDa, indora Adi aneka sthAnomAM aMjanazalAkAbahoLA patravyavahAranA vyavasthita ane niyamita uttaro ApavA pratiSThAdi karAvI. 110 thI vadhu bhAI-bahenone dIkSA ApI. e teozrIno guNavizeSa che. Ama, aneka prakAre vizALa bhAMDavapura, koraTAjI, jAlora, tAlanapura, lakSmaNI Adi tIrthonA zAsanaprabhAvanAmAM rata rahetA pU. A. zrI vijayakIrticaMdra uddhAramAM pota samAjane upadeza Apyo. bharatapuramAM pU. gurudeva sUrIzvarajI mahArAjane thoDA samaya pahelAM ja, vizALa prAtaHsmaraNIya zrImad rAjendrasarIzvarajInuM smRtimaMdira, zaMkhezvara, janasamudAyanA jayajayakAra vacce "rASTrasaMta'nuM biruda arpaNa chatrAla vagere sthAnomAM ajoDa navakAramaMdiranuM nirmANa karAyuM. karavAmAM AvyuM che. evA e bahumUlya ratna samAM AcAryadevane teo zrI gujarAtI, hindI, saMskRta, prAkRta, mevADI, Jain Education Intemational
Page #521
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA pa05 mAravADI, mALavI Adi bhASAomAM pAraMgata ane aMgrejI, zrAvako pratye evI ja snehazakti AdarapUrNa komaLa vANI, tamiLa, kannaDa ane teluganuM prAthamika jJAna dharAve che. teozrIe vidvAno pratye AdarabhAva, buddhimAM anAgrahanI sAthe AsthA ardhamAgadhI, prAkRta ane saMskRtanA uttamottama graMthonuM anuzIlana avazyameva jovA maLe. teozrI eka manasvI sAdhaka che ane karyuM che. dharma, darzana, nyAya, kAvya Adi viSayomAM satata bhaktibhAvanAmAM AprANa nimagna che. teozrI jIvana ane abhiruci rAkhatA AvyA che. pariNAmasvarUpa 135 jeTalA jagatanA kuzaLa pArakhu ane jaina tattvadarzananI gaveSaNAmAM graMthonuM lekhanasaMpAdana-prakAzana karyuM che ane Aje A pravRtti avirAma kAryarata rahevA prayogadharmI manISI paNa che. emanA avirata cAlu che. vizALa sAhityanuM adhyayana karyA pachI ja emanI eka kuzaLa adhyayanakSetre AvI ujvaLa kArakirdI dharAvatA pravacanakAra, ciMtaka, kathAkAra, bhASyakAra, jyotiSAcArya, kavi, madhukarajI' zAsanonnati mATe paNa satata viharatA rahyA che. gItakAra, saMpAdaka, saMzodhaka, itihAsavidda tarIkenI bhinna bhinna rAjasthAna, gujarAta, madhyapradeza, AMdhra, mahArASTra, tAmilanADu, chabIonAM darzana thaI zake. karNATaka, poMDicerI, orissA, bihAra, baMgALa, dilhI, uttara sukavi-gItakAra : jemaNe AcAryazrI jayaMtasenapradeza Adi emanAM vihArakSetra che. vihAra sAthe zAsanaprabhAvanA sUrIzvarajI-"madhukara"nA mukhe sasvara gIta-kavitA sAMbhaLI che vaDe potAnA ziSyasamudAyane paNa vistAratA rahyA che. Aje teo jANe che ke emanA svaramAM keTalA AlApa ane mIThAza munizrI nityAnaMdajI Adi 26 muni temaja-113 sAdhvIjI che. ema emanAM kAvyomAM chaMdobaddha ane layatApUrNa sUcanAo ApazrInI AjJAmAM vicarIne zAsanaprabhAvanA karI rahyA che. paNa che. chaMdobaddha racanAo karavAmAM teozrI siddhahasta che. pU. AcAryazrI jayaMtasenasUrIzvarajI mahArAja "madhukara" kAvyaracanAmAM eka bAju navA navA zabdo prayojAyelA jovA dvArA karavAmAM AvelAM zAsanakAryonI sUci khUba lAMbI che. maLe che. nUtana zabdaprayogo to tyAM sudhI jovA maLe che, zabda emanA dvArA aneka sthAno paranA kalaha dUra thayA che. ghaNI mATe kAvyane parivartita karavAne badale zabdane ja kAvyane pratiSThA-aMjanazalAkA karavAmAM AvI. aneka mumukSuone upakAraka rUpa ApI devAmAM emanI camatkArika pratibhAnAM darzana dIkSA ApavAmAM AvI. aneka sthaLoe upAzrayonuM nirmANa thayuM. thAya che. aneka tIrthayAtrA kADhavAmAM AvI. sametazikharajI, jirAvalA, kathAkAra : saMto dvArA jyAre pravacana-pIyUSanI varSA thAya zaMkhezvara, nAgezvara, mohanakheDA, siddhAcala vagere tIrthonA che tyAre teozrI potAnAM kathanone kathAonA mAdhyamathI saraLa cha'rIpAlita saMgho sAthe 16 sthAno upara upadhAnatapanI ane spaSTa banAvatA rahe che. e sAcuM che ke A niraMtara ArAdhanA karAvI ane siddhAcala tIrthanI aitihAsika 600 saMvedanazIla dharatI ane gagananA zvAsocchavAsa vyApaka yAtrIone navANuM yAtrA karAvI eka ajoDa kArya karyuM. dhArmika- kathAonA paricAyaka che, eTale kathAnI saMtRpti lokonI zAzvata sAhityika saMsthAonI sthApanA karavAmAM AvI. e sarva Aje ane bahumukhI anubhUtio sAthe anAdikALathI abhivyaMjita saphaLatApUrvaka kAryo karI rahI che. AcAryazrImAM A vizeSatAo thatI AvI che. kathAsAhitya ane jaina kathAsAhityanI paraMparA jotAM ja mana zraddhA ane AzcaryathI AnaMdita thaI UThe che! ati prAcIna che. keTakeTalA vezapalaTAo karatI A kathAo teozrInA jIvanamAM kyAMya kaTutA, viSamatA, chalachidra, ahaMkAra vaidika sAhityathI mAMDIne Aja sudhI pravAhita thatI AvI che, Adi kAMTAnAM darzana to na ja thAya ne! pUjyazrI khUba saraLa thatI rahI che. jaina kathAsAhitya paNa evo ja vizALa ane (chatAM catura), khUba ja vinamra (chatAM nicchala) anuzAsanapriya bahumukhI viSaya che. AcAryazrI jayaMtasenasUrIzvarajI-"madhukare" (chatAM komalahRdaya) saMta che, jemane joIne ema ja ugAra paNa kathAnA traNa graMtho dvArA potAnI sarjakapratibhAno adbhuta nIkaLI jAya ke, kharekhara, A kAMTA vagaranuM gulAba che! paricaya Apyo che. pUjyazrInA jIvanamAM AdhyAtmika teja patharAyeluM che, pravacanakAra : AcAryazrI avirAma pravacana-pIyuSanI paraMtu e teja sUrya samuM pracaMDa nathI, candra samuM zItaLa lAge che. varSA karatAM karatAM samAjane mArgadarzana ApatA rahyA che. ema lAge ke, emanA AMtaravizvamAM zItaLa tejalezyAno prabhAva pUjyapAda AcAryazrI jayaMtasenasUrIzvarajInAM pravacanomAM A prasaryo che! teozrInAM vacanomAM gurujano pratyenI pragADha zraddhA, lakSaNo jovA maLe che. teozrI aneka bhASAonA paMDita ane kAka. Jain Education Intemational
Page #522
--------------------------------------------------------------------------
________________ pa06 caturvidha saMgha jAherakSetre, rASTrIya kakSAe, yazasvI nAmanAne varelA- ajoDa pravacanakAra, prabhAvazALI vyaktitva dhAraNa karanAra 5.pU. A. zrI padmasAgarasUrIzvarajI ma. pIya bhAsa parAsvA, nAmonA * jApAsa marmajJa che, chatAM potAnAM pravacanone mAtra pAMDityapradarzananuM sAdhana banAvatA nathI paNa teja ane mAdhuryabharyA zabdo dvArA zAstromAM nihita nigUDha tathyane saraLamAM saraLa zabdomAM vyakta karIne janamAnasa sudhI pahoMcADe che. A bhAvanAne lakSamAM rAkhIne emaNe potAnAM pravacanonI pAvana gaMgA vahAvI che. emanuM pravacanasAhitya dhArmika, sAmAjika, sAMskRtika ane AdhyAtmika garimAthI zobhAyamAna che. paryuSaNanI aitihAsika pRSThabhUmi, sAMskRtika garimA, dhArmika anuSThAno saMbaMdhI emaNe samaye samaye pravacano ApyAM che. zrI navakAra mahAmaMtra paranuM sarasa vizleSaNa Aja sudhI kyAMya jovA maLyuM nathI. jo emanA A pustaka'navakAraArAdhanA' ne kALajathI kahevAmAM Ave to atizayokti nahIM thAya. A pustakamAM kula 11 pravacano che ane 11 pravacanomAM emaNe gAgaramAM sAgara bharI dIdho. emano pravacana ApavAno tarIko ja nirALo che. potAnA kathanane zAstrIya pramANothI puSTa karavuM ane dRSTAMto dvArA spaSTa karavuM e emanI khAsiyata che. enAthI sAmAnya zrotAne tAttvika carcA sahajagamya banI rahe che. kalAka-doDha kalAka--be kalAka sudhI cAlatA emanA pravacanamAM zrotA kaMTALato nathI. vANInI mIThAzathI zrotAnuM mana mohAya che. AvAM pravacanonAM pustako jijJAsuonAM pathapradarzaka banI rahyAM che. niyamita prativarSa dhArmika zikSaNazibironuM Ayojana ane zrI 'yatIjayaMta jJAnapITha'nuM saMsthApanA ApazrInI jJAnabhaktinAM pratIka che. samAjasudhAraka : kurUDhiomAMthI ane vyasanomAMthI samAjane choDAvavo e saMtonuM kartavya che. AcAryazrIe paNa aneka sthAnanA kalahane haTAvyA. emanAM pravacanomAMthI preraNA laIne anekoe vyasanatyAga karyA. revataDA cAturmAsa samaye 200 jeTalA harijanoe madha ane mAMsano tyAga karyo. pUjaya AcAryazrI jayaMtasenasUrIzvarajI mahArAja "madhukara' ugravihArI paNa che. eka divasamAM 30-30, 40-40 ki.mI. nI padayAtrA karI levI e emane sahaja che. Aja sudhImAM 90 hajAra ki.mI.no vihAra karIne uttarathI dakSiNa ane pUrvathI pazcima bhAratamAM sarvatra dharmapracAranuM kArya karyuM che. - pU. munizrI cAritraratnavijayajI ma.sA.nI preraNAthI gumAnamalajI bherAjI (vANIgahetA--saratavAlA)nA saujanyathI . 'tasmai zrI gurave namaH pa.pU. A.zrI padmasAgarasUrijI ma. sA. kAdavamAM rahIne je kAdavathI alipta rahe che tene "pA" kahevAya che, pANIthI bharapUra hoya chatAM je chalakAya nahIM tene "sAgara' kahe che ane je 'pA' paNa che ane "sAgara" paNa che temane "pAsAgara' kahevAya che. A saMsAramAM keTalAka evA jIvo janma le che, jemanI Atmika AbhA ane saddaguNonI suvAsa saune sugaMdhita ane AnaMdita karI mUke che! AvA virala mahAtmAonuM vyaktitva janasAmAnyathI nirALuM ane adbhuta hoya che. teonI viziSTatAo vaMdanIya hoya che. AvI vibhUtio svajIvananA ucca Adarzo dvArA prANI mAtranA kalyANanI bhAvanApUrvaka sarva AtmAonuM hitamaMgala mArgadarzana kare che. parama zraddheya pUjyapAda AcAryadeva zrI Jain Education Intemational
Page #523
--------------------------------------------------------------------------
________________ 500 tavArIkhanI tejachAyA padmasAgarasUrIzvarajI mahArAja evA ja eka dedIpyamAna gacchasaMpradAyanI sImAomAM sImita rahetA nathI. sthAna, samaya sitArA che. pUjyazrIno janma tA. 10-9-1935nA zubha dine ane saMpradAyanAM baMdhano pUjyavarane bAMdhI zakatAM nathI. pUjyazrI ajImagaMja (baMgALa) nI pAvana vasuMdharA para thayo. pitAnuM nAma potAnAM pravacanomAM ghaNIvAra kahe che, "huM badhAMno chuM, badhAM mArAM jagannAthasiMha ane mAtAnuM nAma bhavAnIdevI hatuM. pUjyazrInuM che, huM muslimano pIra chuM. hiMduono saMnyAsI, IsAIono saMsArI nAma premacaMda rAkhavAmAM AvyuM hatuM. janmathI temane pAdarI, zIkhono guru ane jainono AcArya chuM." AvI vizALa, namratA, viveka, vinaya, saraLatA, nijAnaMdanI mastI, udAra ane vizvavyApI bhAvanAne lIdhe pUjyazrI karNATaka, bhAvanAzIlatA, madhubhASIpaNuM, guNajJaSTi evA saguNo tAmilanADu, AMdhrapradeza, mahArASTra, gujarAta, rAjasthAna Adi vArasAmAM maLyA hatA. temanuM prAthamika zikSaNa ajImagaMjamAM ja pradezomAM jyAM jyAM vicaryA che te dareka pradezanAM grAma- nagaromAM thayuM. tyAra pachI dhArmika ane vyAvahArika ucca zikSaNa teozrIne ghaNAM yaza-kIti prApta thayAM che. pUjyazrInA mukhanI kAzIvALA AcArya zrI vijayadharmasUrijInI preraNAthI eka jhalakane pAmavA lAlAyita thatI hajAro AMkho, pUjyazrInI madhyapradezanA zivapurI zaheramAM sthapAyelA zrI vIratattva prakAzana sumadhura vANInI amRtadhArA pAmavA Atura kAna, pUjayazrInAM maMDaLamAM rahIne prApta karyuM. tyAM temane vibhinna ciMtako ane caraNo pAchaLa cAlavA mATe tatpara hajAro kadama teozrInI sAdhusaMnyAsIonA sAhityanuM vAcana-manana karavAno avasara sarvAdhika ane advitIya lokapriyatAnAM paricAyaka che. prakAMDa prApta thayo. pAMDityathI bharapUra ane lalita madhura pravacanothI prabhAvita thanAro vizALa varga pUjyazrInI lokapriyatAnAM pramANa che, TUMkA vidyAkALa daramyAna temanuM mana jIvanamAM kaMIka karavA mATe vAraMvAra utsuka rahyA karatuM hatuM. ghaNAM AMtarika ciMtana pachI samayamAM zAsanaprabhAvanAno ajoDa kIrtimAna sthApita karyo che. teo evA nirNaya para pahoMcyA ke ati durlabha mAnavajIvana te vastutaH suvarNAkSare lakhavA yogya che. pUjyazrInA athAga prayatnothI tIrthasthAna jevuM bhavya ane graMthabhaMDAromAM virala evuM pAmIne mAtra bhautikatAnA raMgomAM ja lapeTAI rahevuM, bhoga ane sthaLa gAMdhInagara kobA gAme nirmANa thayuM che. AsaktimAM racyApacyA rahevuM e to pazutulya jIvananI nizAnI che. mAnavIno aNamola avatAra sAdhanA-sukata mATe che. e saMyama- sadAcAra-zraddhAnA triveNIsaMgama rIte temaNe potAnA jIvananI dizA sunizcita karI dIdhI. zrI samA vAtsalyamUrti : gacchAdhipati vItarAga prabhuprerita saMyamamArga apanAvIne ratnatrayInI ArAdhanA - pa. pU. AcArya zrI dvArA svaparanA kalyANano mArga grahaNa karavAno saMkalpa karyo ane vijayaabhayadevasUrIzvarajI mahArAja e saMkalpanI siddhi rUpe temane saM. 2011-nA kArataka vada 3nA zubha dine, gujarAtanI puNyabhUmi sANaMda mukAme pU. prazAMtamUrti garavI gujarAtanA pachAta gaNAtA banAsakAMThA jillAnI AcAryadeva zrImad kailAsasAgarasUrIzvarajI mahArAjanA varada e gauravagAthA che ke rAdhanapura jevI nagarInA pratyeka gharamAMthI haste dIkSA ApavAmAM AvI ane zrI kalyANasAgarasUrijInA eka eka AtmA to dIkSita banela che ja. paccIsa paccIza ziSya tarIke muni zrI padmasAgarajI nAme ghoSita karavAmAM zikharabaMdha jinAlayothI zobhatA rAdhanapuramAM modI kuTuMbanA AvyA. virATa vyaktitva, prabhAvazALI vANI ane vizALa AdhArastaMbharUpa zrI ramaNikabhAInAM dharmapatnI kAMtAbahenanI zAsanaprabhAvanAthI pUjyazrIno saMyamaparyAya soLe kaLAe zobhI ratnakukSie saM. 2006nA caitra vada 13 ne divase eka bALakano rahyo. tIvra smaraNazakti, apUrva abhyAsa prIti ane pUjyapAda janma thayo. bALakanuM tejasvI mukha joIne loko kahevA lAgyAM gurudevazrInA aMta:karaNanA AzIrvAdathI bahu thoDA samayamAM mAtra ke, A bALaka apratima vaibhavazALI ane mahattama vyakti dharmagraMthono ja nahIM paraMtu darzanazAstra Adi viSayono abhyAsa banaze. AvI atula pratibhA joIne mAtApitAe nAma pADI karI lIdho. AgamagraMthonuM parizIlana karyuM. dIdhuM "atula'. atulane bALapaNamAM ja sAMsArika kAryomAM ocho ane dhArmika kAryomAM vadhu rasa paDavA mAMDyo. bALapaNathI tene manohara mukhamudrA, camakabharI AMkho, AkarSaka ane darzana, pUjA, sAmAyika Adi dharmakriyAomAM vizeSa ruci thavA prabhAvazALI vyaktitva tathA sumadhura vANIthI lAkho jijJAsuo mAMDI. dhIme dhIme moTA thatA atulanuM mana vairAgya tarapha vaLavA pUjyazrI pratye AkarSita rahe che. mahApuruSa kayAreya koI paNa mAMDyuM. sAdhvIzrI kaMcanazrIjI mahArAjanI preraNAthI thoDo samaya mAtApitAe nAma julane bALapaNamAM ane dhArSei Jain Education Interational
Page #524
--------------------------------------------------------------------------
________________ 508 caturvidha saMgha pU. gurudeva pAse rAkhavAnI bhalAmaNa thaI. pU. gurudeve bALaka bhIlaDiyAjI tIrthamAM zrI jaina zramaNa zrAddha sevA TrasTa dvArA atulane yogya jANI, mAtra 12 varSanI komaLa vaye pATaNa sAdhu-sAdhvIjI mATe zramaNa-zramaNI vihAra saMghane ArAdhanA najIkanA saMkhArI gAmamAM saM. 2019nA mAgazara suda pAMcamanA mATe pAThazALA jinAlaya-upAzraya-bhaktibhavana Adi zubha dine bhAgavatI dIkSA ApI ane munizrI abhayacaMdra nirmANa ane te ja TrasTanA nejA heThaLa surata arpaNa vijayajI nAme ghoSita karyA. epArTamenTamAM jinAlaya-upAzraya--pAThazALAnuM nirmANa kArya lokonI AMkhone AnaMda ApatA bAlamuni dinapratidina karAvyuM che. DAsA cAra rastA pAsa "vadhamAna jana vihAradhAmanuM jJAna-dhyAnamAM satata AgaLa vadhavA lAgyA. nAnI vaye abhyAsa ramaNIya saMkula jinAlaya-upAzrayo, dharmazALA-bhojanazALAane vihAramAM paNa satata pravRtta rahIne temaNe saunAM hRdaya jItI vizALa hola sAthe nirmANa thayuM-gAMdhInagara sarakheja hAive para lIdhAM. pU. gurudevanI nizrAmAM bihAra, baMgALa, mahArASTra, gotA hAusiMga borDamAM zubhamaMgala the. mU. pU. saMgha sthApIrAjasthAna Adi pradezomAM vicaryA. aneka prakAranI jinAlaya, upAzraya, pAThazALA, AyaMbila zALA nirmANa thayuM. zAsanaprabhAvanA karI. enAthI prabhAvita thaIne aneka saMgho dvArA abhaya phAunDezana dvArA amadAvAda jayaprema sosAyaTImAM bimAra temane padavI pradAna karavAnI vinaMtIo thaI. prAMta-muMbaInA sAdhu-sAdhvInI sevArthe ne pAlaDI-tIrthabhUmi epArTamenTamAM sAdhuprAcInatama devasura saMghanA upakrame goDIjI upAzrayamAM saM. sAdhavI pAThazALAnuM nirmANa ne have kobA-gAMdhInagara hAive para 2036nA kArataka vada 4ne zubha dine gurumahArAje temane rAyasaNa peTrolapaMpanI sAme vizALa jagyAmAM tIrtha nirmANanI gaNipada' thI ane DahelAnA upAzraya (amadAvAda) nI vinaMtIthI bhAvanA A rIte pUjyazrI AcAryapada pAmyA pachI gurukRpAe'paMnyAsapada' thI vibhUSita karavAmAM AvyA. saM. 2037nA caitra ane kavidha zAsanaprabhAvanAnAM uparokta kAryo sivAya-bIjAM paNa vada 3nA divase UjavAyelA A utsavamAM asaMkhya bhAvikoe zAsanaprabhAvanAnAM kAryomAM 100 jeTalAM aMdAjita gAmomAM lAbha lIdho. gurudeva zrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAje jinAlaya, upAzraya, pAThazALA, AyaMbilazALA kaMIkane kaMIka potAnA karakamalathI priya ziSya zrI abhayacaMdravijayajI potAnI kuneha buddhithI udAratA ne saraLa svabhAvathI preraNA ApI gaNivarane vAsakSepa nAkhI paMnyAsajI banAvyA. pU. paMnyAsajI zrI karAvyAM che ne haju paNa avirata cAlu che. ghaNAM gAmomAM arjano abhayacaMdravijayajInI vyAkhyAnazakti adabhUta che ane paNa pUjyazrInI preraNA pAmI dharmamArge joDAyA. vyavahAradakSa Ayojanazakti apUrva che. e kAraNe temanA dvArA gurvAjJAne avirata dhAraNa karatAM pU. AcAryazrI aneka bhAvika AtmAoe sAdhujIvana svIkAryuM. pUjyazrInI vartamAnamAM ghaNA ziSya parivAra sAthe vicArIne aneka anekavidha prabhAvanAthI prabhAvita thaI aneka zrIsaMghoe temane puNyAtmAone sanmArge vALI rahyA che. pU. AcAryadevanA mukha para AcAryapadathI alaMkRta karavAnI vinaMtI karI. sakaLa saMghonI A sadAya smite vilasI rahyuM hoya che. kyAreya udAsInatA ke bhAvanAne mAna ApI, je divase bhagavAna zrI mahAvIra udveganAM darzana thatAM nathI. game tevI vikaTa paristhitimAM paNa svAmIe gautamasvAmI Adine gaNadhara padavIo ApI saMghanI sUjhabUjha sAthe, koIne manaduHkha karyA vinA mArga kADhavAnI sthApanA karI hatI te vaizAkha suda 11nA zubha dine saM. pUjyazrImAM anokhI sAlasatA che. vAtsalyamUrti AcAryabhagavaMta 2041mAM pU. paMnyAsajI zrI abhayacaMdravijayajIne AcAryapadathI potAnA apratima guNone lIdhe anekavidha zAsanaprabhAvanA karavA nava pU. gacchAdhipatizrInI nizrAmAM alaMkRta karavAmAM AvyA. samartha che. namana ho evA mahApuruSonAM mahAna caritrane! vaMdana have paMnyAsajI "AcAryazrI vijaya abhayadevasUrIzvarajI' banI ho pUjyapAda gurudevazrIne! rahyA. pU. A. zrI vijaya abhayadevasUrIzvarajI ma.sA.nI pAvana (saMkalana : gurupAda gharelu munizrI mokSaratnavijayajI) preraNA dvArA--banAsakAMThA jillAnA ati prAcIna zrIrAmasaNa saujanya : + AcArya zrI vijayarAmasUrIzvarajI jaina tIrthanA jIrNoddhAra kArya tema ja bhAyaMdara (vesTa)mAM AcAryazrI jJAnamaMdira TrasTa bhAyaMdara (vesTa), * zrI jaina zramaNa zrAddha sevA TrasTavijaya rAmasUrIzvarajI jaina jJAna maMdira TrasTa sthApI-traNa bhIlaDI, * vardhamAna jaina vihAradhAma-DIsA cAra rastA. * abhaya jinAlayo-traNa upAzrayo, sAdhAraNa- bhavana tema ja muMbaImAM phAunDezana--amadAvAda ha : vasaMtalAla dANI surata-1 prathama krame jemAM 800 vidyArthIo dhArmika abhyAsa karI samyakajJAna prApta karI rahyA che tenuM navanirmANa karyuM. Jain Education Intemational
Page #525
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 509 samakAlIna zAsanadIpaka sUvize zAsanapati prabhu mahAvIradeve sthApelA anaMtakalyANakara jainazAsananI dhavalojvala paraMparA Aje paNa jhaLahaLI rahI che ane jaina zAsananI A jvalaMta jyota haju 10500 varSa jhaLahaLatI raheze. A parama pAvana prabhuzAsanane vahetuM rAkhanAra saritApaTa eTale caturvidha saMgha. temAM paNa zAsanadIpaka sUrivaronuM yogadAna aNamola che. viziSTa pratibhAsaMpanna sUrivaroe aSTavidha prabhAvakatAno nAda gajavI ghaTa-ghaTamAM zAsanano anurAga jagADyo. jinavacananA UMDA marmone sparzelA e pUjyavaryoe jagatane sAcI dizA cIdhI. tIrthakara devanI jinajinakarmanA acinya puNyaprabhAve prabhuzAsananI dhurAne vahana karanArA samartha pratibhAsaMpanna sUrivaronI saMprApti pratyeka kAlakhaMDamAM zrI saMghane thatI rahI. ArAdhaka, prabhAvaka ane rakSaka banI prabhuzAsananI divya dIptine emaNe digaMtamAM prasArI. vartamAna jaina saMgha paNa AvA prabhAvaka zAsanadIpaka sUrivarothI UjaLo che. AjanA viSama kALamAM prabhuzAsananI jyotane jhaLahaLatI rAkhavAmAM ane zrI saMghanuM sAcuM yogakSema karavAmAM A sUrivarono siMhaphALo che. prakAMDa paMDita, vyAkhyAna vAcaspati, parama zAsanaprabhAvaka sUrideva pU. AcAryadeva zrI vijayamohanasUrIzvarajI mahArAja zrI mULacaMdabhAInAM suzIla dharmapatnI jaDAvabahenanI kUkhe vi.saM. 1932nA vaizAkha suda 13nA zubha dine eka putraratnano janma thayo. e prabhAvazALI putranuM nAma pADavAmAM AvyuM motIcaMda. bAlyakALathI ja motIcaMdabhAIne dharma pratye apAra prIti hatI. emAM tIrthAdhirAjanI yAtrAe padhAratA AcAryadevo, zramaNabhagavaMtonAM darzana-zravaNe dina-pratidina dharmabhAvanAmAM vRddhi thatI rahI. ekavAra zAsanasamrATa pU. AcArya bhagavaMta zrI vijayanemisUrIzvarajI mahArAjanI nizrAmAM eka ja divasamAM bhaktAmara stotra kaMThastha karI ApavAnI addabhuta zakti dAkhavIne motIcaMde dharmajJAnanI tIvra rUcinI pratIti karAvI dIdhI. dharmAbhyAsamAM rata raheto A tejasvI yuvAna jIvavicAra, navatattvAdi prakaraNo, karmagraMtha, bRhatusaMgrahaNI, kSetrasamAsa, tattvArthasUtra, lokaprakAza Adi dharmagraMthomAM pAraMgata banyo. tema ja nyAya, vyAkaraNa ane sAhityanA viSayomAM paNa vikAsa sAdhyo. pariNAme, temanA AtmamaMdiramAM prabhuzAsananI zraddhA sAthe tyAga ane vairAgyanA saMskAro savizeSa dIptimAna thatA gayA. motIcaMdane raMghoLAnA zeTha zrI bahecaradAsanAM suputrI acaratabena sAthe lagnagraMthithI joDavAmAM AvyA, paraMtu motIcaMdabhAIe barobara makkamatA keLavI hatI. TUMka samayamAM mahesANA mukAme birAjamAna pU. zAMtamUrti AcAryazrI vijayakamalasUrIzvarajI mahArAja pAse pahoMcyA ane saMyamanI tIvra bhAvanA vyakta karI ane teno svIkAra thatAM motIcaMdabhAI zALAnA zikSaka maTIne AtmAnA zikSaka tarIke munivaryazrI mohanavijayajI banyA. emanAM saMsArI dharmapatnI paNa AgaLa jatAM, tapAgacchAdhipati zrI muktivijayajI gaNinAM AjJAvartI sAdhvI zrI gulAbazrIjInAM ziSyA tarIke bhAgavatI pravrajyA aMgIkAra karIne zrI zaNagArazrIjI banyAM. munivaryazrI mohanavijayajI mahArAjanA be guNo saunA AkarSaNanuM kendra hatA. adhyayanapriya prakRti to bAlyakALathI hatI ja, temAM A saMyamajIvana svIkAryuM. pUjayazrI ahoniza jJAnopAsanAnA UMDA adhyayanamAM magna rahevA lAgyA. gItArthaziromaNi zrI haribhadrasUrijI, kalikAlasarvajJa zrI hemacaMdrAcAryajI tema ja vAcakazekhara pU. mahopAdhyAya zrI yazovijayajI mahArAje racelA graMtho pratye emane savizeSa ruci hatI. pUjyazrInAM vyAkhyAnomAM A graMthonAM avataraNo suvarNarajanI jema verAtAM rahetAM hatAM, ane zrotAo upara teno abhuta prabhAva pAtharatAM hatAM. enAthI pUjyazrInI vyAkhyAnapaddhatinAM khUba vakhANa thavAM lAgyAM. ochAmAM pUruM, teozrIne Izvaradatta madhura kaMTha maLyo hato. pariNAme teozrInAM vyAkhyAno jaina-jainetara samAjane khUba Jain Education Intemational Jain Education Interational
Page #526
--------------------------------------------------------------------------
________________ 510 AkarSI rahyAM. pUjyazrInAM vyAkhyAnomAM jainasamAja to UmaTato ja, paraMtu teozrInI vAkpaTutAnAM vakhANa sAMbhaLIne dhrAMgadhrA, pAlitANA, goMDala, sAyalA, vIrapura, rAjakoTa, bhIloDiyA Adi rAjyonA mahArAjAo paNa vyAkhyAno sAMbhaLavA AvatA. pU. gurudevazrI vijayakamalasUrIzvarajI mahArAja to lADathI teozrIne paMDitajI' kahIne ja saMbodhatA. adbhuta vyAkhyAnazaktine lIdhe pUjyazrI sAdhusamudAyamAM 'samartha vyAkhyAnakAra' tarIke vikhyAta thayA. prakhara vidvattA ane samartha vaktRtvazaktine lIdhe anya gurudevo potAnA ziSyone pUjyazrI pAse mokalatA. pUjyazrI temane kazA ja bhedabhAva vagara jJAna-dhyAna ane adhyayanamAM AgaLa vadhAratA. vihAra daramiyAna cAlatAM cAlatAM paNa ziSyone goSThimAM nimagna rAkhatA. abhyAsamagna ziSyone pramAda na Ave te mATe sAraNA, vAraNA, coyaNA, paDicoyaNA karAvavAmAM sAvadha rahetA. A svAdhyAyaniSThAnA be mahAna suphaLa prApta thayAM : (1) zrI muktikamaNa jaina mohanamALA nAmanI graMthaprakAzana saMsthA ane (2) pAlitANAmAM sthapAyeluM bhavya jaina sAhitya maMdira. vada 10nA pUjyazrIe sudIrdha dIkSAparyAyamAM ghaNI sAdhanA-ArAdhanA ane zAsanaprabhAvanA karI. pUjyazrIno janma saM. 1932mAM pAlitANAmAM; dIkSA saM. 1957nA mahA mahesANAmAM, vaDI dIkSA vIjApuramAM; gaNi pada ane paMnyAsa pada saM. 1973nA mahA suda 6ne divase amadAvAdamAM; AcAryapada saM. 1980nA mahA vada 10ne divase amadAvAdamAM ane svargavAsa saM. 2001nA poSa suda 9 (agnisaMskAra 10)ne divase darbhAvatI-DabhoImAM thayo. 68 varSanA AyuSyamAM be tRtIyAMza bhAga zAsanaprabhAvanAnAM vitAvanAra pUjyazrInI pAvana nizrAmAM Azare pacAseka kalyANAbhilASI bhAIo ane enAthI paNa vadhu puNyavaMtI baheno saMyamamArga svIkAravA bhAgyazALI banyAM hatAM. pU. AcAryazrI vijayapratApasUrIzvarajI mahArAja Adi 35-37 sAdhuo ane pravartinI sAdhvIzrI kalyANazrIjI Adi 200 sAdhvIjIo pUjyazrInA AjJAvartI samudAya tarIke tyAre vidhamAna hatAM. teozrInI pavitra dezanAne zravaNa karIne samyaktvamUla bAra vratane grahaNa karanAra, caturtha brahmacaryavratane dhAraNa karanAra ane mahAmaMgalakArI zrI upadhAna tapane AcaranAra zrAvaka-zrAvikAonI saMkhyA gaNavAmAM Ave to hajAronI thavA jAya. pUjyazrIe samAjamAM nirakSaratA, kurUDhi For Private caturvidha saMgha Adi nivAravAmAM paNa noMdhapAtra yogadAna ApyuM hatuM. paMDitAIno prabhAva ane vyaktitvamAMthI vahetI vatsalatA vaDe pUjyazrI jyAM jyAM viharatA tyAM tyAM temano vizALa cAhakavarga Ubho thaI jato. pariNAme teo dhAryAM kAmo karAvI zakatA ane evA ja AnaMda-ullAsamaya vAtAvaraNamAM pUjyazrInA adhyakSatAmAM UjavavAnI pratiSThA, aMjanazalAkA, upadhAna, ujamaNAM, dIkSA, vaDI dIkSA ane dhvajadaMDAropaNanAM dharmakAryo cirasmaraNIya banI rahetAM. pUjyazrInI dezanAthI moTe bhAge dara varSe upadhAna tapa thatAM. saM. 1972-73mAM amadAvAda, saM. 1977mAM muMbaI, saM. 1978-79mAM surata-amadAvAda, saM. 1981-82mAM khaMbhAta-taLAjA, saM. 1986mAM pAlitANA AdinAM comAsAM e dRSTie bhavya utsavothI bharapUra ane yAdagAra banyAM hatAM. pUjyazrInI vihArabhUmi mukhyatve saurASTra, gujarAta ane muMbaI ilAkAno pradeza rahI che. potAnA virala vyaktitvane prabhAve pUjyazrIne ananya pratiSThA ane prIti prApta thayAM hatAM. muMbaInA cAturmAsa vakhate bhAyakhalAnA jamInanA prazne teozrInA eka ja vyAkhyAnathI eka bhAgyazALI AtmA 30 thI 40 lAkha rUpiyA kharcavA taiyAra thaI gayA hatA. evo ja bIjo prasaMga khaMbhAtamAM banyo hato. teozrInA upadezathI zrI sthaMbhana pArzvanAthajInA maMdirano jIrNoddhAra karavA mATe lAkho rUpiyAno phALo jotajotAMmAM ekaTho thaI gayo hato. Ama, 5.pU. AcAryadeva zrI vijayamohanasUrIzvarajI mahArAja potAnI mahAna vibhUtimattAne kAraNe cirasmaraNIya zAsanaprabhAvanA karIne sakaLa saMghanA preraNAdAtA banI rahyA hatA. evA e pUjyapAda mahAna gurubhagavaMtane koTi koTi vaMdana! saujanya : jaina sAhitya kalA kendra, muMbaI aSTa- gaNisaMpadAothI alaMkRta gaNanAyaka : vartamAna zramaNasaMgha suvihita ziromaNi : tapAgacchagagane dinamaNi : gItArtha mahApuruSomAM ziromaNi : hajAro puNyAtmAonA parama tAraka : pU. A.zrI vijayodayasUrIzvarajI ma. saunA dAdA, upazamarasasindhu, gItArthasArthaziromaNi, prAtaHsmaraNIya nAmadheya AcAryabhagavaMta zrImad vijayodayasUrIzvarajI mahArAja eTale AjIvana jJAna ane tapanI sAkSAt Personal Use Only
Page #527
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA mUrti. lokottara jinazAsanamAM AtmAnA anaMta guNo darzAvyA che. temAM be guNa mukhya che : jJAna ane darzana. emAMye jJAna ja pradhAna che. jJAna ja samyak darzananuM kAraNa che. AvI viziSTa jJAnadRSTine ja janmajAta AtmasAt karIne dharmaprIti dAkhavatA ujamazIbhAI anya mitro sAthe dhArmika adhyayanamAM magna rahetA ja hatA. evAmAM emanA zahera khaMbhAtamAM vi.saM. 1954mAM zAsanasamrATa gurubhagavaMtanuM Agamana thayuM; ane jANe sonAmAM sugaMdha maLI! pU. gurudeva to jaMgama (hAlatI-cAlatI) pAThazALA hatA. zrI ujamazIbhAI ane temanA anya mitro-hIrAlAla, vADIlAla, dalasukhabhAI, AzAlAla, umedacaMda, nArAyaNadAsa vagere sarva koI pU. gurudevanI jaMgama pAThazALAnA niyamita vidyArthIo banI rahyA. zrI ujamazIbhAIe. jotajotAmAM paMcapratikramaNAdi dhArmika abhyAsa karavA sAthe prakaraNa, bhASya, karmagraMtha Adi zAstrIya graMthono samajaNapUrvaka abhyAsa karyo. pU. gurudevanA vihAra sAthe anyatra jaIne paNa teo potAnI jJAnapipAsA miTAvatA. teo soLa varSanI nAnI vaye 'caMdraprabhA' nAmaka (8 hajAra zlokapramANa) vyAkaraNa bhaNIne pAraMgata thayA. eTaluM ja nahi, pU. sAdhu-sAdhvIjIone paNa prakaraNAdi svapaThita graMthonuM sAMgopAMga adhyApana karAvatA thayA. gurubhakti ane gurvAjJApAlana : teozrInI gurubhakti ananya hatI. zrI kadambagiri mahAtIrthanuM uddhArakArya cAlI rahyuM hatuM tyAre pU. gurudevanI sAthe vaizAkhanA dhomadhakhatA taDakAmAM paNa satata pharatA rahetA. jema sthAyI tIrthakAryomAM avirata utsAhathI vartatA, tema avizrAMta adhyayanaprItithI ane prabhAvazALI vyaktitvathI sarvane pUjya banI rahetA. eka ja divasamAM pakSIsUtra kaMThastha karavuM, ane phakta traNa ja varSanA saMyamaparyAyamAM ja Avazyaka-sUtra hirabhadrIyavRtti sAthe svayaM vAMcavuM e emanI abhyAsaniSThAnAM jvalaMta udAharaNa che. pATha-vAcanA : sAdhu-samudAyanA abhyAsa para satata lakSa rAkhavuM e pUjyazrIno mukhya guNa hato. koI sva-para kAryane lIdhe kyAreka koI sAdhujanane vAcanA na apAI hoya to tenuM atyaMta du:kha dhAratA. svAdhyAya-tapa : anyane jema abhyAsamagna rAkhatA, tema pote paNa satata abhyAsamAM lIna rahetA. anya kAryo karatAM karatAM paNa teozrInI AMtaguhAmAM japa-tapa cAlyAM ja karatAM. pAMcatithi tapa karavAno ja Agraha rAkhatA. zrI jJAnapaMcamI tapa, vIza sthAnaka tapa, Adi taponuM vidhipUrvaka ArAdhana kareluM. are, For Private 511 dIkSA grahaNa karatI vakhate paNa temaNe aThThama karyo hato! vizrAmaNA : evA tapasvI pUjyazrIne saM. 2020mAM bhAvanagara mukAme pakSaghAtano asAdhya humalo thayo. ane keTalAMka dharmakAryo ane tapa-japamAM UbhI thayelI A daihika maryAdAthI teozrI vAraMvAra duHkha vyakta karatA. tema chatAM, zAsanaprabhAvanAthI eka kSaNa paNa alipta rahetA nahIM. eTale ja, vizrAmaNA to emanI ja ema kahevAtuM. mArga-patitane mArga para lAvIne sthira karavo enuM nAma vizrAmaNA. vizuddha vidhividhAna : pUjyazrInI nizrAmAM jyAM jyAM vidhividhAno thatAM tyAM tyAM apUrva, AhlAdaka ane maMgalamaya vAtAvaraNa khaDuM thaI jatuM. teozrInA varad haste aneka dIkSAo, vaDI dIkSAo, yoga-anuyogAdi vidhio tema ja zAMtisnAtrapratiSThA-aMjanazalAkAnA tathA arjun-mahApUjana, naMdyAvartapUjana, siddhacakrapUjana Adi pUjanonAM samagra vidhAno suvyavasthita rIte saMpanna thayAnA asaMkhya udAharaNo sAMpaDe che. maMgaLa-muhUrtadAtA : pU. AcAryazrI jyotiSazAstranA ane zilpazAstranA prakhara jJAtA hatA. pUjyazrI pAsethI pratiSThAaMjana-zalAkA Adi mahotsavonAM muhUrta levA dezabharamAMthI asaMkhya loko satata AvyA ja karatA. teozrInuM ApeluM muhUrta apUrva utsAha ane anerA AnaMdathI nirvighne saMpanna thatuM. [A virala vibhUtinI keTalIka sthULa vigato : saM. 1944nA poSa suda 13nA tIrtha bhUmi sthaMbhana (khaMbhAta)mAM janma. pitA choTAlAlabhAI ane mAtA parasanabahena. kheDA jillAnA mAtara tIrtha pAsenA devA gAmamAM saM. 1962nA vaizAkha suda pAMcame bhAgavatI dIkSA. kapaDavaMja mukAme saM. 1969mAM aSADha suda pAMcame gaNipada ane aSADha vada 9nA paMnyAsapada. sAdaDI (mAravADa)mAM saM. 1972nA mAgazara vada 3nA upAdhyAyapada. khaMbhAtanagare saM. 1979nA vaizAkha vada bIjane zubha dine AcAryapada.] (saMkalana : pU. paMnyAsazrI hAla AcAryazrI zIlacaMdrasUrijI mahArAja) mahAna zAstravettA, prakAMDa paMDita, samartha vidhividhAnakAra tathA alpabhASI, aMtarmukha ane apramatta sUrivara pU. A.zrI vijayapratApasUrIzvarajI ma. AcAryadevazrI vijayapratApasUrIzvarajI pUjyapAda Personal Use Only
Page #528
--------------------------------------------------------------------------
________________ 512 caturvidha saMgha mahArAjanuM nAma vartamAna zvetAmbara mUrtipUjaka jaina zramaNasaMgha gaMbhIratAthI pU. gurudevazrI pAse abhyAsa karyo. pUjyazrInI ane temAM paNa gacchAdhipati zrI mUlacaMdajI (muktivijayajI) jijJAsAvRtti tIvra hatI, dRSTi vizALa ane udAra hatI tathA gaNivaranA paTTAlaMkAra bAlabrahmacArI, bhadrapariNAmI, prazAMtamUrti smaraNazakti gajabanI hatI. pariNAme, teozrI zAstracarcAmAM ke AcAryazrI vijayakamalasUrIzvarajI mahArAjanA sAdhuparivAramAM vyAkhyAnomAM jainetara graMthomAMthI paNa puSkaLa pramANo ApatA, dIkSAparyAyavRddha ane jJAnavRddha AcArya tarIke prathama haroLamAM kAraNa ke jainetara graMthonuM paNa teozrIne agAdha jJAna hatuM. Ave che. pUjyazrIno janma saurASTramAM verAvaLathI traNa gAu dUra pUjyazrIe bhagavadgItA, upaniSado, bhAgavata, vedo, bAibala, AvelA AdarI nAmanA gAmamAM saM. 1947nA kArataka vada 7ne kurAna, bauddhagraMtho, piTako, avasthA Adi dharmagraMtho ane guru zubha divase thayo hato. pitAnuM nAma odhavajI ane mAtAnuM nAma nAnaka, kabIra Adi kavionI bhaktikavitAnuM UMDuM adhyayana karyuM dUdhIbahena hatuM. pUjyazrInuM saMsArI nAma madanajIbhAI hatuM. hatuM. vividha sAmayiko to niyamita vAMcatA ja hoya. chelle AdarI gAme nAnuM paNa suMdara zikharabaMdhI jinamaMdira ane vRddhAvasthAne lIdhe AMkhanI takalIpha hatI tyAre Ai-glAsa upAzraya che. kuTuMbamAM dhArmika saMskAro hatA ja, ethI rAkhIne paNa niyamita vAMcatA. mahopAdhyAya zrI yazovijayajI madanajIbhAImAM paNa dharma ane vairAgyanA saMskAro prabaLa banatA mahArAjano graMtha "jJAnasAra' teozrIne atyaMta priya hato. A rahyA. pariNAme, saM. 1963nA jeTha suda 10nA zubha dine graMthanuM pramANa sADAtraNaso zloko che, je pUjyazrIne kaMThastha hatA. mahesANA pAsenA lIMca gAme, 17 varSanI bharayuvAna vaye, jainagItA jevI manAtI A kRtine teozrI Adarza jIvanadarzaka zAsanaprabhAvaka AcAryadeva zrI vijaya mohanasUrIzvarajI mAnatA. evI ja rIte, zvetAmbara mUrtipUjaka mAnya 45 Agamo mahArAjanA ziSya tarIke dIkSA grahaNa karI. dIkSA lIdhA pachI paikI zrI naMdIsUtra viziSTa sthAna dharAve che. A Agama paNa potAnA pU. gurudevazrI pAse sAdhudharmane lagatAM AvazyakAdi sUtro, teozrIe kaMThastha karyo hato. savAre teno pATha karIne pachI pANI prakaraNa graMtho ane TheTha kammapayaDI sudhIno abhyAsa karI lIdho vAparatA. A Teka AjIvana pALI hatI. uttarAdhyayana sUtranuM paNa ane jaina sAdhu mATe pAyAnA gaNAtA tattvajJAnanA paMDita banI satata adhyayana karatA. divALImAM acUka pATha karI jatA. gayA. prakaraNagraMthonA abhyAsakALamAM ja sarva zAstronA vAcana dharmagraMthonA adhyayana para vizeSa prIti hovAthI vaDodarA, dhrAMgadhrA, mATe cAvI rUpa gaNAtA vyAkaraNa, bhASA, zabdakozano ane pAlitANA AdinA jJAnabhaMDAro vyavasthita karavAmAM pUjyazrIe saMskRta kAvyo, jenasiddhAMtonA vAMcana mATe anivArya evA tarka, khUba ja rasa lIdho hato. nyAya Adi vidyAono paNa gahana abhyAsa karI lIdho. vaLI, , saujanya : je sAhitya kalAkendra vAlakezvara-muMbaInA saujanyathI prAkRta bhASAnuM vyAkaraNa paNa zIkhI lIdhuM. zAstrAdhyayananI yogyatA prApta karavA pUjyazrIe yogodvahananI eka rahasyapUrNa pU. AgamoddhArakazrInAM vizALa kAryo ane ane AzIrvAda rUpa gaNAtI tapazcaryA sAthenI kaThora kriyA svasamudAyane saphaLatApUrvaka saMbhALanAra sAdhanA karI AgamagraMtho bhaNavAno adhikAra prApta karI lIdho. pU. A.zrI mANikacasAgarasUrijI ma. jainadharmanA mahAna gItArtha pU. haribhadrasUrijI mahArAja, kalikAlasarvajJa zrI hemacaMdrAcAryajI mahArAja ane "jJAnasAra' parama pUjya AgamoddhAraka, AgamamaMdira saMsthApaka AdinA racayitA mahAmahopAdhyAya zrI yazovijayajI AcAryadeva zrI AnaMdasAgarasUrIzvarajI mahArAjanA paTTadhara mahArAjanA graMtho pratye vizeSa ruci dharAvatA. A uparAMta, saumya ane prazAMtamUrti AcAryadevazrI mANikyasAgarasUrIjIno aMjanazalAkA, pratiSThAdi vidhividhAno-anuSThAnone lagatA graMtho, janma vi.saM. 1948mAM bharUca jillAnA jaMbusara gAme thayo yogoddhahanane lagatA graMtho, jainadharmanI vividha zAkhA hato. temanuM janmanAma mohanabhAI hatuM. pitA pAnAcaMdabhAI prazAkhAonI mAhitI dharAvatA graMthonuM paNa cIvaTathI adhyayana ane gaMgA samAna mAtA gaMgAmAe bAlyavayamAM ja saMskAronuM karyuM. pratiSThAvidhi mATe to aneka prAcIna prato bhegI karIne zuddha siMcana karyuM. vyavasAya arthe surata AvelA mohanabhAIne pUjyazrI vidhi mATe mAhitI ekatrita karI. tyAra pachI, pUjyazrIe AnaMdasAgarasUrIzvarajI mahArAjano samAgama thayo, ane dIkSA dazavaikAlika AgamanA adhyayanano AraMbha karI, AgamanA aMga levAnI bhAvanA jAgI. kuTuMbIjanoe A vAta jANI paNa rUpa 11 aMgo ane upAMgo, tenAM TIkAdi aMgo sAthe ka anumati na ApI. AthI eka divasa gharethI bhAgI, bharUca anumati na * Jain Education Intemational
Page #529
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 513 AvI ane 19 varSanI uMmare, yuvAnImAM paga mUkatAM ja, pU. pUjyazrInuM svAthya vadhu narama banyuM. caitra vada 7nI rAtri khUba AgamoddhArakazrInI nizrAmAM saMyamamArgano svIkAra karyo. pU. azAtAmAM paNa samatApUrvaka navakAramaMtranA zravaNa-smaraNa sAthe gurudevazrInA sAnidhyamAM rahIne jJAna-dhyAnanI sAdhanAmAM vitAvI. caitra vada 8nI uSAe aneka sthaLoethI bhAviko zAtA nimagna banyA. gurunizrAe alpasamayamAM vyAkaraNa, tarka, pUchavA AvavA lAgyA. namaskAra maMtranA jApa cAlu ja hatA. nyAyAdi zAstranA tema ja yogodahana karavApUrvaka AgamonA UMDA pUjyazrI saMghanI vidAya mAgatA hoya tema kSamAyAcanA mAgI ane abhyAsI banyA. pUjyazrImAM gurubhakti-vaiyAvaccano guNa apUrva savAranA 10 ne 1 miniTe pUjyazrIe nazvara dehano tyAga karI hato. laghuvayamAM gurudeva sAthe zrI sametazikharajI Adi svargagamana karyuM. pUjyapAda AgamoddhArakazrInA svargagamana pachI mahAtIrthonI yAtrA karavApUrvaka kalakattAmAM cAturmAsa karyuM. kArataka 25 varSa sudhI sAgaragacchanuM nAyakapada javAbadArIpUrvaka ane vada 10 divase gaNi pada, panyAsa pada ane bhoyaNI tIrthamAM kuzaLatApUrvaka saMbhaLI ane svasamudAyanA 150 uparAMta mahA suda 10ne divase upAdhyAya pada arpaNa karavAmAM AvyAM. sAdhumahArAjo tathA 400 uparAMta sAdhvIjImahArAjone jJAnadhyAnanI pravRttio satata cAlatI ja hatI. saM. 1992mAM saMyamajIvananI sAdhanAmAM rUDI rIte AvRtta ane pravRtta rAkhI, pU. gurubhagavaMte sarva prakAre yogyatA jANI teozrIne navakAra pUjyazrI svasamudAyanuM saphaLa netRtva karavA sAthe bhavya maMtranA tRtIyApada-AcArya pada para ArUDha karI potAnA paTTadhara zAsanaprabhAvanA karI gayA. evA e mahAna gacchAdhipati banAvyA. saM. 2006mAM pUjya gurudevano svargavAsa thatAM pUjyavarane koTi koTi vaMdana! pUjyazrI samudAyanA gacchanAyaka banyA. saM. 2007mAM (saMkalana : "jaina" patranA tA. 17-5-75nA aMkamAMthI sAbhAra.) teozrIe paM. zrI caMdrasAgarajI mahArAja tathA paM. zrI jJAna-dhyAna, tapa-45 ne samatAnA sAdhaka hemasAgarajI mahArAjane AcArya pada tema ja paM. zrI devendrasAgarajI mahArAjane upAdhyAya pada samarpaNa karyA. . ane zAsanaprabhAvaka pU. AgamoddhArakazrIe potAnA jIvana daramiyAna 80 pU. AcAryazrI kIrtisAgarasUrijI ma. hajAra zlokapramANa prasArita karyuM, tene saMskRta-prAkRta-hindI- amadAvAda-rAjanagaranI najIka suMdara ane saMskArI gujarAtI bhASAmAM saMkalanAbaddha rItie pratAkAre-pustakAkAre kocaraba-gAma-pAlaDI che. pAlaDI gAme vaNika jAtimAM agresara zatAdhika grantho mudrita karavAnuM bhagIratha kArya pUjyazrIe pAra paropakArI, sevAparAyaNa narottamadAsa nAme zeThane tyAM zIlapADyuM. AthI teozrI moTA bhAge ciMtanamagna mudrAmAM jovA saMskArasaMpanna sahadharmacAriNI pUrIbahena hatAM. temanI maLatA. pU. AcAryazrI maNiyasAgarasUrIzvarajI mahArAjanI ratnakukSie saM. 1946nA phAgaNa suda 10nA zubha dine zubhanizrAmAM seMkaDo dIkSAo thaI. pUjyazrInA svaziSyonI saMkhyA svapnasUcita putraratnano janma thayo. mAtApitAe lADakavAyA 14 che. aneka sthaLe teozrInI nizrAmAM pratiSThA mahotsavo, putranuM nAma kezava rAkhyuM. puNyavratanA prabhAva pramANe sAta varSanI udyApanamahotsavo Adi UjavAyA. upadhAnatapanI ArAdhanAo uMmare abhyAsa zarU karyo. te pahelAM mAtApitAnA susaMskAronI paNa aneka sthaLoe thaI. anekavidha anuSThAno bhavya rIte rekhAo kezavanA jIvanamAM aMkita thavA mAMDI hatI. nitya UjavAyAM. pU. sAdhvIzrI raMjanazrIjInA upadezathI jeno jinadarzana, nitya jinabhakti, nitya navakArazInA paccakakhANa aitihAsika jIrNoddhAra thayela te zrI sametazikhara mahAtIrthano tema ja vinayavivekathI saMpanna bALaka uMmaramAM nAno lAgato paNa bhavyAtibhavya aMjanazalAkA-pratiSThA mahotsava saM. 2017mAM saMskAramAM mahAna lAgato hato. sAdhusaMtonI vaiyAvaccamAM prathama, pUjyazrInI zubha nizrAmAM UjavAyo. saM. 2029mAM suratamAM zrI vaDIlonA vinayamAM prathama, garIbagurabAonI sevAmAM agresara tAmrapatra Agama maMdiramAM pAdazatAbdI mahotsava prasaMge rahetA. A bALakamAM prathamathI ja pramAdanuM nAmanizAna na hatuM. pUjyazrInI pAvana nizrAmAM 10 munirAjone gaNi pada-paMnyAsa dina-pratidina sAdhusaMtonI sevA karatAM karatAM jJAnavRddhi paNa thatI padanI padavI arpaNa karavAmAM AvI. saM. 2030mAM luNAvADA rahetI. pariNAme vairAgyano raMga ghero thato cAlyo. pU. yoganiSTha zrIsaMghanI bhAvapUrNa vinaMtI svIkArIne pUjyazrI cAturmAsArthe munirAja zrImad buddhisAgarajI mahArAjanA satata samAgame luNAvADA padhAryA. cAturmAsa vividha ArAdhanAmaya ane kezavalAlano vairAgyavAsita AtmA saMsAratyAga ane saMyamazAsanaprabhAvanApUrvaka vItyuM. saM. 2031nA caitra mAsamAM svIkAranA nirNaya para Avyo. saM. 1969nA kArataka vada pAMcame Jain Education Intemational
Page #530
--------------------------------------------------------------------------
________________ 514 saMyama svIkArI. kezavalAla munizrI kIrtisAgarajI banyA ane saMyamazrIne varyA. dIkSA grahaNa karIne gurunizrAmAM AgamonuM adhyayana karyuM, siddhAMtonuM parizIlana karyuM; vyAkaraNa, kAvya, nyAyazAstranuM zikSaNa lIdhuM. gurunizrA ane guruniSThA, gurusevA ane gurubhaktinA prabhAve saM. 1984nA mAgazara suda pAMcame vijApura, sANaMda, AMbalIpoLa-amadAvAda, sAbaramatI, jaina sosAyaTIamadAvAda, prAMtija, mahesANA, UMjhA, pAlanapura, gaDha, pATaNa, DisA, muMbaI, pUnA, pAdarA, navasArI, boTAda vagere aneka sthaLoe cAturmAsa karyA. saM. 2002 ane saM. 2004nA muMbaInA cAturmAsa daramiyAna adhyAtmajJAna pracAraka maMDaLane iAre punarjIvita karyuM ane pU. yoganiSTha AcArya bhagavaMta zrI buddhisAgarasUrIzvarajI mahArAja viracita 125 graMthonA punaHprakAzana kAryane vegavAna karyuM. AMtarajyoti bhAga 1 thI 4, bhajanapada bhAvArtha bhAga 1-2 Adi saraLa bhAvavAhI gujarAtI bhASAmAM AdhyAtmika sAhityanuM sarjana karyuM. pUjyazrInA varada haste zAsanaprabhAvanAnAM ghaNAM kAryo thayAM. kolavADa gAme ghaNAM varSo jUnAM kaleza kaMkAsa, jhagaDA-manaduHkhane miTAvIne saMpazAMtinuM vAtAvaraNa saryuM ane zrI AdIzvara bhagavAnanI pratiSThA karAvI. saM. 2022nA vaizAkha suda 3nA zubha dine kuMbhAsaNa madhye AmUlacala navanirmita zikharabaMdhI zrI zItalanAthajI jinAlayamAM zrI zItalanAthajI Adi jinabiMbonI pratiSThA karAvI. pUjyazrI svabhAve ghaNA ja bhadrika, saraLa ane saumya hatA, zAMta ane gaMbhIra hatA, dhIra ane vIra hatA, kSamA ane nirabhimAnanA avatAra hatA. teozrIe 25 varSa sudhI satata ekAsaNAM karyA hatAM. jJAna, dhyAna, tapa, japa, saMyama, svAdhyAya ane samatA dvArA AtmAnI utkrAMti karI parama padanI prAptinuM dhyeya siddha karavA satata jAgRta rahetA. teozrIe saM. 2016mAM jUnA DIsA mukAme potAnA ziSya AcAryazrI subodhasAgarasUrIzvarajI mahArAja ane vizALa ziSya-praziSya-parivAra, sahita cAturmAsa praveza karyo tyAre vRddhAvasthAnAM lakSaNo jaNAvo mAMDyAM hatAM. zarIra kSINa banatuM cAlyuM hatuM. bhAdaravA suda 4 saMvatsarI mahAparvanI suMdara ArAdhanA karI, bhAdaravA suda pAMcame tapasvIonAM pAraNAM thayAM. prabhujInI rathayAtrAno varaghoDo bapore 3=O0 kalAke caDyo. sAMje 5=00 vAge svAmi vAtsalya thayuM. rAtre 11=00 kalAke pUjyazrInuM svAthya kathaLyuM. caturvidha saMgha caturvidha saMgha jaina pauSadhazALAmAM ekatrita thaI gayo. pUjyazrIne bhAvi spaSTa thaI gayuM hoya tema corAzI lAkha jIvayonine teozrIe trividhe-trividha khamAvyA. namaskAramaMtranuM smaraNa satata cAlu rahyuM. mahAprayANanI taiyArI karI lIdhI. 'namo arihaMtANaM'no jApa karI, nazvara dehano tyAga karI, zAzvata siddha ArAdhaka AtmA 81 varSanI uMmare 47 varSano saMyamaparyAya pALI anaMtanI yAtrAe cAlyo! lAkho bhAviko zokamagna banI gayA. bhavya aMtimayAtrA sAthe agnisaMskAra thayA. DIsA jaina saMghe sadgata AtmAnA cAritraparyAyanI anumodanArthe saM. 2017nA kArataka suda 5 thI 13 sudhI, nava divasano zrI siddhacakra mahApUjana, zrI ahaMta mahApUjana, zrI aSTottarI snAtrapUjA Adi saha bhavya jinendrabhakti mahotsava UjavIne svargastha gurudeva pratyenI bhakti vyakta karI. pUjyazrInA agnisaMskAra thayA te sthaLe teozrInA vidvAna paTTadhara, zAsanaprabhAvaka pU. A. zrI subodhasAgarasUrIzvarajI mahArAjanA sadupadezathI 51 phUTa UMcuM bhavya kIrtimaMdira racavAmAM AvyuM. pUjyazrI cirasmaraNIya zAsanaprabhAvanA karIne sva-para kalyANanA kIrtikaLazo sthApita karI gayA. evA e mahAna zAsanaprabhAvaka gurubhagavaMtane koTi koTi vaMdanA! saujanya : mahAvIradhAma-sirasADa ji. thANA (mahArASTra) mahAjJAnI : mahAtapasvI : vAtsalyavAridhi pUjya AcAryazrI vijayanaMdanasUrijI ma. dIkSA aMgIkAra karyA pachI mAtra 13 varSa bAda, kevaLa 28 varSanI komaLa vaye AcAryapadavIthI vibhUSita karavAmAM Ave, e eka asAdhAraNa ghaTanA kahevAya. ane sAthosAtha nyAya-vAcaspati, zAstravizArada, siddhAMtamArtaDa ane kaviratna jevI pratyeka kSetranI mahAna padavIothI navAjavAmAM Ave evI labdhapratiSThA mahAmanA vibhUti mAnavadeha rUpe camatkAra ja gaNAya! e mahAmanA te vAtsalyavAridhi saMghanAyaka 5.pU. AcAryazrI vijayanaMdanasUrIzvarajI mahArAja sAheba. saurASTranA boTAda gAme dazA zrImALI jaina nararatna zAha hemacaMdabhAInAM dharmapatnI zrImatI jamanAbAInI kukSIe saM. 1955nA kArataka suda 11nA divase eka putraratnano janma thayo. bALakanI vartamAna tejasvitA ane bhAvinA puNyavaMtA saMketo joIne nAma rAkhavAmAM AvyuM narottama. gharanuM vAtAvaraNa dharmamaya hatuM. pariNAme narottame bAlyakALamAM ja paMcapratikramaNa, jIvavicAra Adi kaMThastha karI lIdhA. emAM A dharmavRttine Jain Education Intemational
Page #531
--------------------------------------------------------------------------
________________ 515 tavArIkhanI tejachAyA protsAhita kare evA bIjA mitro paNa maLatA rahyA. A mitromAM traNa to saMyamajIvananI jhaMkhanAvALA maLyA. gulAbacaMda, amRtalAla ane lavajIbhAI nAmanA e traNa mitroe saMyama svIkArI tyAgamArge A. zrI vijayaamRtasUrijI, A. zrI vijayalAvaNyasUrijI ane munizrI guNavijayajI nAme prasiddha banyA. A cAre mitronA hRdayaparivartana pAchaLa paNa eka ja gurudevanI-zAsanasamrATanI preraNA kAma karI rahI hatI. saM. 1966mAM zAsanasamrATa zrImad vijayanemisUrIzvarajI mahArAjanuM boTAdamAM Agamana thayuM. teozrInAM vyAkhyAnothI lokomAM adbhuta cetanAno saMcAra thayo. gurudevanI rocaka vANIthI agaNita hRdayomAM vairAgyanI bhAvanAno udaya thayo; emAM uparokta cAre mitro mukhya hatA. saMyama svIkAravAmAM kuTuMbanI saMmati maLatI na hatI. pariNAme, saMsArathI-kuTuMbathI dUra bhAgIne paNa dIkSA levAnI daDha manovRtti rAkhI, pahelAM narottamadAsa bhAgyA ane amadAvAda AvIne pUjyazrIne saMyama ApavA vinaMtI karI. paraMtu narottamabhAIne e zakaya nahIM lAgatA emanA vidvAna ziSya paMnyAsazrI pratApavijayajI pAse jaIne saM. 1970nA mahA suda bIjanA vaLAda (amadAvAda)mAM cAritra laIne pU. zAsanasamrATazrInA paTTadhara pU.A. zrI vijayaudayasUrIzvarajI mahArAjanA ziSya tarIke dIkSA lIdhI, ane narottamabhAImAMthI munizrI naMdanavijayajI banyA. mAtA-pitA ane bhAIonA dhamapachADA vacce teozrI meru samAna aDaga rahyA. be cAturmAsa paMnyAsa zrI pratApavijayajI mahArAja sAthe karI, pachI potAnA tAraka gurudevanAM caraNakamaLamAM upasthita thayA ane teozrInI avirata sevAmAM tanmaya rahevA lAgyA. vidyAbhyAsa : gurusevA sAthe sAthe adhyayana-tapamAM paNa satata magna rahevA lAgyA. kAzInA prakAMDa paMDita zrI zazInAtha jhA pAse nyAya, vedAMta, darzanano talasparzI abhyAsa karyo. paMDita zrI mukuMda jhA pAse vyAkaraNa ane sAhityano abhyAsa karyo. pU. gurubhagavaMta pAse AgamanuM UMDuM jJAna saMpAdana karyuM. uparAMta, jyotiSazAstrano ane zilpazAstrano paNa sarvAgI abhyAsa karyo. adhyayana sAthe gurusevAno Adarza AtmasAt karyo hato, tethI udayanaMdananI joDI gurusevAnA dRSTAMtarUpa banI rahI. teozrInI vidvattA pArakhIne saM. 1980mAM pU. zAsanasamrATazrIe paMnyAsapadavIthI alaMkRta karyA. A prasaMge sAkSara zrI AnaMdazaMkara dhruva ane mahAkavizrI nhAnAlAla paNa upasthita rahyA hatA ane vidhividhAnathI prabhAvita thayA hatA. ajoDa vidvattA : teozrInI vidvattAthI sarva prabhAvita thatA. pUjyazrI chae darzananuM UMDuM jJAna dharAvatA hatA. jaina samAjanA agragaNya paMDito-paMDita zrI bahecaradAsa dozI, paM. bhagavAnadAsa, paM. hIrAbhAI tathA paM. sukhalAlajI jevA paNa emanI pAse carcA mATe AvatA. AcAryapadAlaMkRta : apUrva vidvattAthI AkarSAIne dasame varSe paMnyAsapadathI vibhUSita karyA ane zAsanasevAnA adamya utsAhanAM darzana thatAM, temanAthI prabhAvita thaIne dIkSAnA terame varSe to AcAryapadathI alaMkRta karavAmAM AvyA. saM. 1983mAM rAjanagaranA agraNI zeThazrI jamanAdAsa bhagubhAInA AtmazreyArthe emanAM dharmapatnI mANekabahene potAnA baMgale moTo kharca karIne 51 choDanuM bhavya ujamaNuM karyuM hatuM. te prasaMge pU. zAsanasamrATazrIe rAjanagaranA saMghane vinaMtI svIkArIne pUjyazrIne AcAryapadathI vibhUSita karyA, ane cAra birudothI navAjyA. A prasaMge dhrAMgadhrAnA mahAamAtma zrI mAnasiMhajIe hAjara rahIne AcAryazrIne kAmaLI oDhADI sanmAnyA hatA. mahAna jIvanakAryo : pUjyazrIe satata abhyAsa magna rahIne aneka graMthonI racanA karI. 65 varSanA sudIrdha dIkSAparyAya daramiyAna pUjyavarane hAthe saphaLatAthI pAra pADelA zAsanaprabhAvanAnA kAryonI yAdI to atyaMta lAMbI bane tema che. temAM, mahuvAmAM zrI nemivihAra prAsAda, zrI vAsupUjayasvAmI derAsara, mAravADamAM rANakapurajI mahAtIrtha, amadAvAdamAM haThIsiMhanI vADInAM aitihAsika derAsara, mahuvAmAM zrI zAMtinAtha prabhunI mUrti, pAlitANAmAM girirAja zatruMjayanI chAyAmAM asaMkhya jinabiMbonI pratiSThA ane aMjanazalAkAnA anekAneka mahotsavo teozrI haste UjavAyA hatA. A uparAMta aneka munivarone gaNi-paMnyAsapada ane upAdhyAya tema ja AcAryapada arpaNa karavAnA utsavo paNa harSollAsapUrvaka UjavAyA hatA. aneka tIrthasthAnothI saMghayAtrA kADhavAmAM pUjyazrI preraNAsthAne rahyA. emAM saM. 2019nA kapaDavaMjathI zeTha zrI ramaNalAla dilahIvALA taraphathI zrI kezariyAjI tIrthayAtrAsaMghaprayANa yAdagAra banAva hato. A saMghamAM seMkaDonI saMkhyAmAM cha'rI pALato janasamudAya hato! saM. 2032nA mAgazara vada 14nI sAMje pUjyazrI zatruMjaya prati abhikramaNa karatA hatA tyAre dhaMdhukA pAse tagaDI gAme mahAprayANa karyuM. tyAM sudhI satata zAsanaprabhAvanAmaM magna rahyA! A vRtti-pravRttinA supariNAmarUpa pUjayazrI vizALa Jain Education Intemational
Page #532
--------------------------------------------------------------------------
________________ 516 ziSya-praziSya parivAra paNa mUkatA gayA. (munizrI vAcaspativijayajI mahArAjanA eka lekhamAMthI TUMkAvIne) darzatazAstrI, sAhityarasika, jJAtavairAgyatI saumyamUrti pU. A. zrI vijayalAvaNyasUrijI ma. zAsanaprabhAvanAnA anekavidha kSetromAM japa-tapanAM mahAna anuSThAno thAya, to koI tapasvInA haste tIrthasthAnonA jIrNodvAra thAya, koI guruvarya AgamonAM arthaghaTanomAM UMDA Utare, to koI manISI anya zAstromAM pAraMgata bane--evA eka bhavya zAsanajyota samA prakAzita sAdhupuruSa hatA pa. pU. A. zrI vijayalAvaNyasUrIzvarajI mahArAja. saM. 1953nA bhAdaravA vada pAMcamanA dine saurASTranA boTAda zaheramAM janmelA A mahAmAnave, 19 varSanI bharayuvAna vaye, saM. 1972nA aSADha suda pAMcamane zubha dine rAjasthAnanA sAdaDI mukAme dIkSA aMgIkAra karI. prathama pravartaka pada-pradAna saM. 1987mAM amadAvAdamAM thayuM. saM. 1990mAM mAgazara suda AThamane divase bhAvanagaramAM gaNipada ane be divasa bAda paMnyAsapada. tyArabAda saM. 1991mAM mahuvAmAM vAcaka (upAdhyAya)pada ane saM. 1992mAM AcAryapada pradAna karavAmAM AvyA. teozrI ardhI sadI jeTalA lAMbA ane yazasvI dIrghaparyAya pachI 67 varSanI uMmare tA. 9-3-1964nA divase rAjasthAnanA khImADA gAme kALadharma pAmyA. vyAkaraNavid saMyama svIkAryA pUrve ja teozrInI jJAnapIpAsA tIvra hatI. temAM adhyayana ane svAdhyAyatapanI anukULatAno umero thatAM A pipAsA vadhu uttejita ane tatpara banI. satata vAcana-lekhana ane ciMtana-mananamAM nimagna rahevA lAgyA. A munivarane jonAra prathama dRSTie to temane ekAkI jIva mAnI letA. kAraNa ke ahorAta abhyAsamAM rata rahevuM e ja teozrInI vRtti ane pravRtti hatI. pariNAma svarUpa, teozrInA haste aneka tattvadarzI ane zAstrIya graMthonI vidvatApUrNa carcAvicAraNA thaI che. teozrIe kalikAlasarvajJa zrI hemacaMdrAcArTaracita 'zabdAnuzAsana' upara je svopajJa zabda mahArNavanyAsa che tenuM saMpAdana ane truTita bhAganuM anusaMdhAna karavAnuM duSkara kArya hAtha dharIne 7 bhAga bahAra pADyA che. dhAturatnAkara'nA 8 bhAga teozrInI khyAtanAma racanA che. 'kRtapratyayAnAm mahAyaMtram' dvArA AcAryazrIe kRdaMtanI kaThinatAne saraLa banAvI che. 'vibhaktyartha nirNaya graMtha'mAMnI vibhiktinI carcA teozrInI buddhipratibhAnuM pratIka che. A uparAMta, 'hemacaMdrikA'nAmanI laghu pustikA to For Private caturvidha saMgha bALakone saraLatAthI vyAkaraNanA mahattvanA siddhAMto samajAvanArI adbhuta pustikA che. Ama, mahattvanA vyAkaraNagraMthomAM teozrInI apratima pratibhAnAM darzana thAya che. darzanazAstrI : teozrIe zrI siddhasena mahArAja kRta gahana dArzanika 'dvAtriMzikA'o para kiraNAvalI nAmaka arthagaMbhIra TIkA racI che. pU. zrI haribhadrasUrIzvarajI mahArAjanA 'zAstravArtAsamuccaya' upara syAdavAdvATikA nAmanI prauDha TIkA racI che. upAdhyAya zrI yazovijayajI gaNivaranA keTalAka graMthonI TIkAomAM 'saptabhaMgI nayapradIpa' upara bAlabodhinI vRtti, 'nayarahasya' upara pramodAvivRtti, 'nayopadeza' upara taraMgiNI-taraNIvRtti, 'anekAnta vyavasthA prakaraNam' upara tattvabodhinI vRtti vagere vRttio racI che. 'nayagocara bhramanivAraNam' dvArA nayasaMbaMdhe bahuzruta pUrvAcArya bhagavaMtonI vyAkhyAnuM samudghATana ane emAM thatAM bhramanuM nivAraNa suMdara rIte karyuM che. dharmazAstramAM 'tattvArthatrisUtri prakAzikA' racIne tattvajJAnanI saurabhane vyApakarUpe vistArI che. sAhityarasika : kavi dhanapAlaracita 'tilakamaMjarI' uparanI parAga TIkA to AcAryazrInI labdhapratiSTha racanA che. hemacaMdrAcAryanA svopajJa 'kAvyAnuzAsana'nI ane 'chaMdAnuzAsana' upara pradyota nAmaka TIkA teozrInI UMDI sAhityasUjhanI paricAyika che. svopajJa devagurvASTakamAM temaNe zrI neminAtha bhagavAna ane zrI nemisUrijI AcAryazrInuM jIvana-kavana suMdara rIte gUMcyuM che. dhaiyarthaka A racanAmAM teozrIe zabdalAlitya ane arthagAMbhIrya ThAMsI ThAMsIne bharyA che. jJAna-vairAgyanI saumyamUrti : pUjya AcArya zrI jJAnagaMbhIra sAgaranI pratibhA dharAvatA hatA, te sAthe prabhAvazALI vaktA paNa hatA. tattvadarzana jevA zuSka viSayane dRSTAMto-dalIlothI rasALa ane hRdayaMgama banAvavAnI temanI mAvajata ananya hatI. anekavidha zAstronuM vipula jJAna dharAvatA hovA chatAM teozrI AbAlavRddha sahu sAthe sauhArdapUrvaka saumya vyavahAra karatA. vizALa ziSyapraziSya parivAra dharAvatA ane pralaMba dIkSAparyAyathI zAsanasevAnAM aneka kAryo karI janArA gItArtha AcAryazrIne koTi koTi vaMdanA. sarvasaMpadAnA RNane adA karavA potAnA paramopakArI gurudeva pratyeno jemano samarpaNabhAva ucca koTino hato evA prAkRtavizArada dharmarAjA pU. AcAryazrI vijayakastUrasUrijI ma. bahuratnA vasuMdharA : jagatanA jIvone abhayamArga tema ja muktimArgadAtAzrI jinezvara bhagavaMtanA zAsanarasika dharmAtmAothI maghamaghatuM ane te dharmAtmAonI jinazAsana Personal Use Only
Page #533
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 510 prabhAvaka anekavidha pravRttiothI dhamadhamatuM nagara amadAvAda te prAkRtavizArada, sAhityanA marmajJa ane AgamajJAtA banyA. gurudeva dharmarAjAnuM janmasthAna. amadAvAdanA mANekacoka pAsenI "bhagavAna mahAvIra' vagere 39 pustakonuM saMpAdana, sarjana khetarapALanI poLamAM rahetA phatehacaMda manasukhalAla ane bhASAntara karyuM. Ama, teozrIe jIvanamAM prApta karelI kinakhAbavALAnA namathI suprasiddha kuTuMbamAM vasatA pitA - jJAnagaMgAno khajAno saMgha-zAsanane kAyama mATe samarpita karyo. amIcaMdabhAI ane mAtA aMbAbahenanA putra rUpe saM. 1957mAM zAsanodyotaka pAvana prasaMgo : sUrimaMtra-sAdhaka pUjyapAda poSa vada 1nA pavitra dine pU. gurudevano janma thayo hato. dharmarAjAe vahelI savAre dhyAnanA viSayamAM sAkSAt teozrInuM janmanAma kAMtilAla hatuM. vikramanI vIsamI sadInA samavasaraNastha bhAva jinezvaranAM darzana karyA ane AvuM koI vayovRddha, jJAnavRddha ane cAritravRddha saMghasthavira AcAryadeva zrI pavitra sthAna samovasaraNa evuM bane tevI jhaMkhanA thaI ane vijayasiddhisUrIzvarajI mahArAja (bApajI ma.sA.) paNa A ja teozrInA vinayI ziSya zrI caMdrodayavijayajI (hAla pU. A. kuTuMbanA suputra hatA. je kuTuMbamAM dharmasaMskAranI paraMparAnI zrI vijayacaMdrodayasUrijI) mahArAja chellAM ghaNAM varSathI bhAre jALavaNI vaDIlo sajAga thaI karatA hoya tyAM temanAM bALakomAM jahemata uThAvI tathA potAnA gurubaMdhu (saMsArI moTAbhAI) pU. e saMskAro pratibiMbita thatAM vAra nathI lAgatI. dharmasaMskArone AcAryazrI vijayaazokacaMdrasUrijI mahArAja muhUrtAdimAM saMpUrNa baLe tathA janmajanmAntaranI koI anokhI sAdhanAne jore sahakAra ApI, samovasaraNanI e jhaMkhanAne sAkAra banAvI che. kAMtilAlano dharmarAga, vairAgyasaMga bAlyAvasthAmAM ja dina tema ja banne gurubaMdhuoe upakArI gurudevanAM chellAM 32 pratidina vRddhi pAmato jato hato. ratibhAI, hiMmatabhAI tathA nAnAbhAI vagere kuTuMbIjano sAthe te saMskAro vizeSa rIte varSathI satata sAnnidhyamAM rahI, gurubhakti-anubhavajJAna Adi guNo saMpAdana karyA che, ane atyAre gurubhaktinAM mIThAM phaLa pAMgaravA mAMDyA ane A jIvana e sAdhanAnI siddhinuM anubhavI rahyA che. aNamola kSetra che ema daDhapaNe samajatA thayA. pU. dharmarAjAnI puNya nizrAmAM muMbaI-mATuMgA, surata, pravrajyAnA punIta paMthe prayANa : pArasamaNino sparza to bhAvanagara, sAbaramatI Adi sthaLoe aMjanazalAkA utsavo lohane suvarNa banAve paNa satsaMgano raMga jIvanamAM zuM pariNAma UjavAyA che ane muMbaI-mATuMgA, copATI, prArthanAsamAja, kurlA, na lAve? eka subhAgI dine pU zAsanasamrATazrI AcAryadevazrI neminAthajI (pAyadhunI), koTa tema ja surata-zAhapora, vaDAcauTA, vijayanemisUrIzvarajI mahArAja amadAvAda-pAMjarApoLanA gopIpurA, chApariyA zerI, desAI poLa, kIma, bhAvanagaraupAzraye virAjita hatA. pUjyazrInA ziSya paMnyAsazrI vijJAna saradAranagara, mahAvIra vidyAlaya tathA amadAvAda-sAbaramatI, vijayajI mahArAja sAthe kAMtilAlano satsaMga cAlyo. e pavitra sarakheja, lIMbaDI ane chelle teozrIe karela jinazAsanapuruSanA samAgamathI emanI vairAgyabhAvanA utkaTa banatI cAlI. prabhAvaka prasaMgo upara suvarNakaLazanI jema pAlitANA-siddhagiri Akhare e bhAvanAthI prerAIne, kuTuMbIjanonI anumatinI ciMtA upara navanirmita bAvana devakulikAothI atyaMta zobhAyamAna karyA vagara eka dhanya dine, saM. 1976nA phAgaNa vada 3nA dine, jinaprAsAdomAM 504 prabhujInI pratiSThA karI. vRddhAvasthA hovA bhaviSyanA zAsanodyotakara bananAra A caritranAyake mAravADanA chatAM dareke dareka prabhujIne vAsakSepa karI jIvanane dhanyatama mAvalI sTezana pAse godhUma kSetramAM zAMtimUrti vAtsalyavAridhi banAvyuM, eTale pote jyAM birAjamAna hoya tyAM sarvatra cotho pU. paMnyAsazrI vijJAnavijayajI mahArAja pAse, sarpa jema kAMcaLI Aro pravartato hoya tema sarvane lAgatuM. utAre tema, saMsAranI mAyA choDI, mahAbhiniSkramaNanA paMthe prayANa karyuM. saMyamadAtA gurudevazrIe potAnA A nUtana ziSyane jIvananI sarvotkRSTa sAdhanAne siddha karI cUkelA A divya munizrI kastUravijayajI nAme ghoSita karyA. vibhUtinI sojitrA mukAme saM. 2032nA vaizAkha vada 13nI teozrInA jIvanamAM gurubhakti, zrutabhakti ane sAMje tabiyata narama thavA sAthe hRdayarogano humalo thayo. maraNAsanna sthitinI tIvra asara hovA chatAM teozrI prasanna cAritrabhaktino alaukika triveNI saMgama bahu alpa samayamAM ja citte vadhu ne vadhu svAdhyAyanI mastImAM mahAlatA jaNAtA hatA. sAkAra thayo. chellA keTalAya dAyakAthI suSuptAvasthAmAM rahelI A samaye sarva zramaNabhagavaMto, saMghanA AgevAno tathA prAkRta bhASAne cetanavaMtI karI punarjIvana ApyuM ane teozrI bhAvikagaNa sevAmAM khaDe page hAjara hatA, jyAre bIjI bAju Jain Education Intemational
Page #534
--------------------------------------------------------------------------
________________ 518 caturvidha saMgha jIvanadIpa bujhAvAnI taiyArImAM vadhu ne vadhu Atmateja pAtharato - stavano-sakjhAyo evI sumadhura vANImAM ane saMgItanI jato hato. pUjyazrIno 'OM hrIM ahaM namaH'no jApa cAlu ja zAstrIyatAthI gAtA ke bhalabhalA saMgItakAro maMtramugdha banI hato. jANe jIvanaparyata karelI gurusevA, hRtopAsanA ane jatA! evAmAM vyAkhyAnavAcaspati jainAcArya zrImad zAsanopAsanA ja na hoya zuM! vahelI savAre 4 kalAka ane 02 vijayalabdhisUrIzvarajI mahArAja chANI padhAryA. teozrInI miniTe, jANe bhUmitala uparanuM temanuM kArya pUrNa thayuM hoya tema, manohara vANIe chANI saMghanAM mana harI lIdhAM. e vANInA svarge padhAryA. te pahelAM traNa-sADAtraNa vAge to temanI pravAhamAM pariplAvita thaIne aneka jIvo vIrazAsananA parama nityakramAnusAra navakAravALI, jApa-dhyAna, jIvanamAM karelI ArAdhaka banyA hatA. tema e vANIe chabIlabhAInA aMtaramAM yAtrAonuM saMsmaraNa vagere AtmaramaNatAnI prakriyA cAlu ja vairAgyanI helI caDAvI. temaNe gurudevanAM caraNomAM potAnuM jIvana hatI. jIvananI aMtima kSaNomAM paNa saMyama-sAdhanAno teja- samarpita karyuM ane saM. 1978mAM umeTA mukAme dIkSA grahaNa karI, caLakATa comera prasarIne saune AMsubhInAM karI gayo! jIvananA kaSAya saMsArano kAmaLo phagAvI kSIrasAgara-zAM zveta vastro aMtima zvAsa sudhI AtmAnA rome roma jinazAsana ane gurudeva paridhAna karyA ane munizrI bhuvanavijayajI tarIke jAhera thayA. pratye atUTa sneha; sarvotkRSTa guNothI sabhara ArAdhanA e sarvanuM " "banyA bhuvanavijayajI tyAgI, gurubhaktinA khUba preraNA paraba banI rahe, kAyamano jAjaramAna itihAsa banI rahe rAgI." te mATe dharmarAjAnI gurumUrti gurumaMdiramAM sojitrA mukAme sakala | munirAja bhuvanavijayajIe pU. gurudevanI nizrAmAM saMghanA darzanArthe pratiSThita karavAmAM AvI. evA e gurubhakti sAthe nitanavA svAdhyAyano yajJa AraMbhyo. gujarAtI, siddhAMtamahodadhi, guNagAMbhIryanidhi, zrutasthavira kRpALue potAnuM saMskRta, prAkRta Adi bhASAo para prabhutva meLavyuM. gujarArtI jIvana kRtakRtya, dhanyAtidhanya banAvI, jinazAsananAM aneka ane saMskRtamAM kAvyaracanA karavAnI kuzaLatA prApta karI. saM. prabhAvapUrNa kAryothI potAnuM nAma jaina zramaNonI paraMparAmAM tema ja jaina zrutasAhityanA itihAsamAM suvarNAkSare aMkita karyuM che! 2001nA caitra suda 4nA zubha divase pAlitANAmAM mahA mahotsavapUrvaka pUjyapAda gurudevazrInA varad haste AcArya pade saujanya : a.sau. haMsAbahena maMgalacaMda bApubhAI jhaverI ArUDha karavAmAM AvyA. tyArathI munizrI bhuvanabhAnuvijayajI surata, hAla muMbaI- malADa jainAcArya zrImad vijayabhuvanatilakasUrIzvarajI mahArAja tarIke 'vidarbhanA vijayavaMta vihArI, vidanahara pArzvanAtha jagaprasiddha thayA. eka dIpathI hajAro dIpaka pragaTe, tema tIrthasthApaka : gharmadivAkara pUjyazrInI dIkSA thayA bAda chANI gAmamAM ghara-gharamAMthI koIne koI bhAI ke bahena dIkSA grahaNa karavA tatpara banatAM ane pUjya AcAryazrI jotajotAMmAM chANI gAmamAMthI 150 jeTalI dIkSAo thaI. vijayabhuvanatilakasUrIzvarajI mahArAja AcAryazrI vijayabhadrakarasUrijI mahArAja Adi ziSyabhuvanamAM tilaka samA zobhatA pU. A. zrI bhuvanatilaka- praziSyone vidvAna lekhaka, kuzaLa, kavi, prakhara vaktA, parama sUrIzvarajI mahArAja kavikulakirITa pUjyapAda AcAryadeva zrImad tapasvI, samartha avadhAnakAra banAvavA sAthe zAsana ane vijayalabdhisUrIzvarajI mahArAjanI pATa para naMdanavanamAMnA samudAyanI avicchinna paraMparAnA rakSaka ane saMvardhaka banAvyA, kalpataru samAna zobhI rahyA hatA. vaDodarA pAsenI tIrthanagarI tema ja 150 jeTalAM sAdhu-sAdhvIonA zirachatra rUpe chANI gAma teozrInI janmabhUmi hatI. tyAM saM. 1962mAM pitA gacchAdhipatinA birudane zobhAvI rahyA. zAsanasevAnI bhAvanA khImacaMdabhAI ane mAtA sUrajabenane ghera eka puNyAtmAe janma haiye dharIne kaccha, kAThiyAvADa, gujarAta, rAjasthAna, mahArASTra, lIdho. bALakanuM nAma chabIladAsa (apara nAma bhagubhAI) karNATaka, AMdhra Adi prAntomAM vicaryA. madhura vANI, saraLa hRdaya rAkhavAmAM AvyuM. pUrva bhavanA saMskAro, mAtApitAnA dharmasaMskAro ane pravacanakauzalanA guNone lIdhe jyAM jyAM vicaryA tyAM tyAM ane gurubhagavaMtonA samAgamathI nAnapaNamAM ja chabIlabhAImAM saMghonI ekatA karI, jinAlayonAM jIrNoddhAra ane navanirmANa vairAgyanA aMkuro phUTavA lAgyA hatA. jema vairAgyabhAvanA tema karyA; AyaMbila zALAo, pAThazALAo, upAzrayo AdinI saMgItaprIti paNa chabIlabhAIne kudaratI deNagI hatI. nAnapaNathI sthApanA karI; pratiSThA-aMjanazalAkA, udyApana, upadhAna tapa, Jain Education Intemational
Page #535
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 519 cha'rIpAlita saMgho kADhIne vividha anuSThAno dvArA jinazAsanano zAsanaprabhAvanA karatA ja rahyA che. dakSiNa bhAratamAM mahArASTra, jayajayakAra pravartAvyo. te samaye jesalameranI yAtrA kaparI madrAsa, maisUra, AMdhra Adi sthaLomAM pUjyazrInAM 25 thI vadhu gaNAtI, jyAre pUjyazrIe jesalamerano cha'ripAlita saMgha kADhyo cAturmAsa thayAM haze jyAM jyAM vicaryA tyAM tyAM dharmaprabhAvanAnI hato. aMtarIkSajI jevA camatkArika tIrtha para digaMbarono prabhAva lhANI karatA rahyA. dharmavimukha lokomAM satata vyAkhyAno, vrato, vadhyo hato. tyAM pUjyazrInI nizrAmAM zAMtisnAtra, aDhAra ArAdhanAo dvArA teone dharmAbhimukha banAvavAmAM prayatno abhiSeka Adi utsavo yojAyA hatA. khAnadezamAM aMtarIkSa karatA rahyA. khAsa karIne, bIjApura kSetramAM jaina dharmano pArzvanAtha saMkulamAM vinahara pArzvanAthanuM bhanna jinAlaya jayajayakAra pravartAvyo. 66 varSanI paripakava vaye paNa anerA pUjyazrInA Adeza ane mArgadarzanathI taiyAra thayuM. AthI pUjyazrI utsAhathI aneka kAryo karatA rahyA che. tema chatAM, vinayavidarbhanA vijayavaMta vihArInuM biruda pAmyA. teozrI acchA vinamratA pUjyazrIno viziSTa guNa rahyo che. muMbaI, beMglora jevAM kavi ane saMgItajJa hatA, tenI to pratIti "bhuvaneza mahAnagaromAM cAturmAsa karavAnI zakti hovA chatAM teozrI bhaktivaheNa'nAM 26-26 prakAzano karAve che! evI ja rIte, pAMca-paMdara ghara hoya tevAM nAnakaDA gAmaDAmAM ja cAturmAsa 'jinendra-stavana-covIzI', "kavikalakirITa' bhAga 1-2. karavAnI tamannA rAkhatA rahyA che. 'bhuvanabodha' bhAga 1-2, "jinapUjAprabhAva' Adi graMtho teozrI pUjyazrInI vinamratAno eka prasaMga atyaMta prabhAvaka che siddhahasta sarjaka hovAnI ciraMjIva yazakalagIo che. pUjyazrI saM. : 5. A. zrI vikramasUrijI mahArAja pUjyazrInA saMsArI 2028nA jeTha suda bIjane dine dAvaNagiri (kaTeka)mAM | nAnAbhAI. pUjyazrI temanAthI dIkSAparyAyamAM paNa moTA hatA. samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA tyAre teozrI vizALa vaTavRkSa samA chatAM AcAryapadavIno prasaMga Avyo tyAre munirAjazrI asaMkhya ziSyo-praziSyo ane lAkho bhAvikajanonA haiyAmAM navInavijayajIe vinamratAthI kahyuM ke, "bhAI! tame AcAryapada dharmano vAsa karI gayA hatA! evA e pAvanakArI parama puruSane grahaNa karo. mAre e padanI jarUrata ja nathI." A pUjyazrInI zataza: vaMdanA! mahAnatA hatI evA aneka saguNothI zobhatA munirAjane nirADaMbarI ane niHspRhI guNopeta saMta aneka saMghonA ati AgrahathI AcAryapade ArUDha karavAmAM AvyA. teozrInA haste aneka puNyAtmAo dIkSA grahaNa karIne pU. AcAryazrI vijayanavInasUrijI ma. zAsanasevAmAM jayavaMtA vartI rahyA che. pUjyazrI hastaka upAzrayo, zAMta, saraLa, premALa mukhamudrA pU.A. zrI pAThazALAo AdinI sthApanA thaI che. tapa-ArAdhanAo thaI navInasUrIzvarajI mahArAjano prathama paricaya che. zArIrika, che, pratiSThA mahotsava UjavAyA che, aneka zAstragraMthonuM mAnasika, sAmAjika saMgharSo ke kulezothI mukta rahIne saMpAdanakArya thayuM che. evA e guNasaMpanna AcArya devazrI prabhubhaktimAM ja masta rahevuM che e pU. AcAryadevanI viziSTatA. vidhavidha zAsanaprabhAvanAnAM kAryo dvArA saMyamajIvanane game tevI ApattimAM prasanna vadane saMgharSono sAmano karavAnI samojvaLa banAvI rahyA che. zAsanadeva pUjyazrIne nirAmaya sahajavRtti pUjyazrInuM lakSaNa. jene lIdhe dharmadhyAna-bhakti dIrdhAya bakSe evI abhyarthanA! tema ja pajyazrInAM caraNomAM ArAdhanAmAM satata AgaLa vadhI zakyA. janmabhUmi chANIthI koTizaH vaMdanA! upadhAna karavAnA AzayathI surata AvelA; paNa pUjyapAda saujanya : zrI sikandrAbAda gujarAtI jaina che. mU.pU. saMgha, sikandrAbAda. AcAryabhagavaMta zrI vijayalabdhisUrIzvarajI mahArAjanA pravacanamAM pariplAvita thaI soLa varSanI kumaLI vaye ja dIkSA jJAna ane kriyAmAM avirata jAgarUka aMgIkAra karI, yuvAna navInacaMdra munizrI navInavijayajI pU. AcAryazrI vidhAcaMdrasUrijI mahArAja mahArAja banyA tyAre kuTuMbIjanone kalpanA paNa nahotI ke mAravADanI manamohaka bhUmi! jyAM zUravIro, dAnavIro, temanAmAM Ama vairAgyabhAvanAnAM aMkuro phUTI nIkaLaze! jema - dharmavIro ujvala paraMparA sarjI gayA. e paraMparAthI plAvita dIkSAgrahaNanA prasaMgamAM pUjyazrIno nirADaMbara ane ekAMtika jodhapara nagaramAM dharma-karmathI pratiSThita ane vIratA, dhIratA, vRttinAM darzana thAya che tema te guNa samagra jIvanacaryAmAM jovA kulInatA ane suzIlatAthI prakAzita rASTrakUTa vaMzamAM maLe che teozrI sudIrdha dIkSAparyAyamAM mUMgAM mUMgA vizALa giradhArIsiMha rahetA hatA. emane ghare muMdarA nAmanI dharmapremI
Page #536
--------------------------------------------------------------------------
________________ 520 caturvidha saMgha suzIla nAra hatI. A prasannacitta dharmadhArI daMpatIne tyAM saMpa AvyA tyAre gurujIe AzIrvAda ApyA ke, "tamArA hAthe 1965nA poSa mAsanA zukala pakSanI ekamane divase eka AvAM ja zAsanakAryo thatAM raho!" tejasvI bALakano janma thayo. mAtApitAe emanuM nAma eka vAra rAjagaDhanA bhAvikonI prArthanAne mAna ApIne bahAdurasiMha rAkhyuM. bALaka dina-pratidina vikAsa sAdhato jato guruziSya munimaMDaLa sahita cAturmAsa gALavA mALavA padhAryA. hato, paraMtu lalATe lakhAyeluM koI mithyA karI zake bhalA! eka samagra pradezamAM AnaMda AnaMda chavAI gayo! pU. gurudevazrI sAthe bAju, bahAdurasiMhe khUba ja nAnI vaye mAtApitA gumAvyA to hatA tethI dAdA gurudeva zrImad vijayarAjendrasUrIzvarajI bIjI bAju bALakanI cittavRtti svAbhAvika ja dharmadhyAna pratye mahArAjano ardhazatAbdI utsava UjavIne RNa adA karyuM. vadhu ne vadhu vaLatI gaI. emAM eka suyoga AvI paDyo : bhAI gurudevanI AjJA pramANe aneka dharmakAryo karatA rahyA. kArtikI sAthe nImaca nagaramAM AvelA bahAdurasiMhane pUjya upAdhyAya zrI pUrNimAne divase upadhAnatapa cAlI rahyuM hatuM tyAre gurudevazrI mohanavijayajI mahArAjano bheTo thaI gayo. pUjya upAdhyAyajI yatIndrasUrIzvarajIe kahyuM ke "Aja sakaLa saMdha sammukha zrI tyAre saMgha vacce birAjIne vacanAmRtanuM pAna karAvatA hatA. bhAI vidyAne AcAryapadathI vibhUSita karo !" zrIsaMghe gurudevanI kALusiMha sAthe bahAdurasiMha paNa hatA. munivaranI dRSTi bALaka AjJAne hRdaya para aMkita karI zirodhArya karI. zrI mohanakheDA para paDI. gurue ratnane pArakhyuM. kALusiMhe udArabhAve gurujIne tIrthamAM gurudeva zrI yatIndrasUrijInuM dehAvasAna thatAM tyAM emanuM kahyuM ke, "he guru! AjanI dhanya ghaDIe Apa kRpA karo. samAdhimaMdira nirmANa thayuM ane pU. gaNAdhIza munivara zrI zIlavaMta sadaguru vinA jIvanane saubhAgyapUrNa koNa banAvI vidyAvijayajI mahArAja zAsananA kAryamAM nimagna thaI gayA. zake?" gurujIe bALakane pArakhI lIdho ane munizrI indoramAM cAturmAsa samaye gacchahitanI aneka yojanAo yatIndravijayajI mahArAjanA sAnidhyamAM rAkhyo. AgaLa jatAM, banAvI. AkolInA zrIsaMghanI vinaMtIne mAna ApI, tyAMnA saM. 1980nA jeTha suda 3nA sakaLa saMghanA jayaghoSa vacce jinAlayanI pratiSThA karI. tyAM bhInamAla nivAsIoe prArthanA bahAdurasiMhane dIkSA ApavAmAM AvI. pU. AcAryazrI karI ke, "amAre tyAM varSothI maMdira banAvavAmAM AvyuM che, paraMtu vijayabhUpendrasUrijInA sAnidhyamAM munizrI yatIndravijayajInA pratiSThAnI ghaDI AvatI nathI." pUjyazrI tyAM gayA ane ziSya rUpe munizrI vidyAvijayajI nAma ApavAmAM AvyuM. dhUmadhAmathI pratiSThAvidhi saMpanna thaI. guDAnA cAturmAsa samaye yathAnAma munizrI vidyAvijayajI vidyAkSetre vikAsa upadhAnatapa, siyANAmAM upadhAnatapa, bhInamAlamAM cAturmAsa ane sAdhavA mAMDyA, tema ja sadgurunI kRpAthI upAsanA- zrI mohanakheDA tIrthamAM guru-saptamIno utsava Ujavyo. e ArAdhanAmAM, ta5-japamAM AgaLa vadhatA rahyA. emaNe eka 2020nA phAgaNa suda 6nA gurudevazrI yatIndrasUrIzvarajInI bAju saMskRtAdi aneka graMthonuM adhyayana karyuM, to bIjI bAju, mUrtinA pratiSThA-mahotsava sAthe ghaNA ja AnaMdollAsapUrvaka jinendrabhaktimAM samagra jIvanane tallIna karI dIdhuM. pUjyapAda zrI teozrIne AcAryapade birAjamAna karI pUjya AcAryazrI yatIndrasUrijI sAthe mAravADa, mALavA, nimADa, golavADa, vijayavidyAcaMdrasUri nAme ghoSita karavAmAM AvyA. A prasaMge gujarAta, saurASTra, kaccha Adi aneka pradezomAM vihAra karyo ane pUjyazrIe sakaLa saMghane gacchanI pragati ane pratiSThA mATe aneka dharmakAryo zAsanaprabhAvanApUrvaka pravartAvI, e pradezonAM dezanA ApI. zrI mohanakheDAmAM maLelA adhivezana samaye tIrthonI yAtrAo paNa karI. teozrInA mArgadarzana nIce aneka dharmanIti-zikSaNa-prasAraNa vize mananIya maMtavyo rajU karyA. saMgho kADhavAmAM AvyA. ekavAra bizanagaDhanA saMghe gurudevane vihAra, vyAkhyAna, tapa, japa ane vividha dharmakAryo sAthe prArthanA karI ke. "amAre tyAM maMdira-pratiSThAno zubha divasa teozrInI lekhinI paNa satata cAlatI ja rahI. 'vidhAvinodanA kyAre Avaze?" gurujIe kahyuM ke, "A kArya zrI be bhAga, 'janadeva stuti', "bhUpendrasUri gItapuSpAMjali', vidyAvijayajIne varada haste thaze." gujJA thatAM ja munimaMDaLane zAstrArtha digdarzana', "zrI yatIndravANI' Adi bhinna bhinna laIne zrI vidyAvijayajI bizanagaDha pahoMcyA. caturvidha saMghe tyAM viSayanA graMthomAM emanuM samRddha jJAna ane apratima sarjakatA devaloka jevo samiyANo racyo hato. sarvatra AnaMdotsava manAI jovA maLe che. evI ja rIte, teozrI kAvyaracanA karavAmAM paNa rahyo hato. munivaranA varada haste pratiSThA thaI, marUbhUmimAM agresara hatA. "zrI zivAdevInaMdana', 'AdIzvara', 'dazAvatArI', dharmane DaMko vAgI gayo. e kArya saphaLatApUrvaka saMpanna karIne "zrI carama tIrthaMkara mahAvIra', 'zrImad yatIndrasUri' Adi
Page #537
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 521 kAvyomAM emanI pratibhAzakti ane prabhu-guru-bhaktinAM darzana AtmasAdhanAmAM uttarottara pragati karatAM, aneka padone thAya che. sAhityasarjana sAthe emanA haste ghaNAM dIkSA pradAnanAM zobhAvatAM, saMgamanera mukAme (laghubaMdhu zrI vikramasUrijI kAryo paNa sampana thayAM. mahArAja sAthe ja) pU.A. zrI bhuvanatilakasUrIzvarajI mAravADathI amadAvAda padhAryA, tyAM saMghane preraNA ApI mahArAjanA haste AcArya pada pAmyA. pUjyazrIe dakSiNa tIrthayAtrA AraMbhI. gurumaMdiranA uddhAra mATe mArgadarzaka banI bhAratamAM, beMgalora, madrAsa, sikaMdarAbAda vagere sthaLoe rahyA. pachI mohanakheDA padhAryA. tIrthapatinA mukhya jinAlayanA dharmaprabhAvanA karI. sikaMdarAbAda pratiSThA karAvI. sikaMdarAbAdathI jIrNoddhAranuM kArya vegathI AraMbhAyuM hatuM. jIrNoddhAra thatAM bhavyatama zikharajIno cha'rIpAlita saMgha kADhyo. kalakattAthI zikharajI thaI aMjanazalAkA-pratiSThA thaI. itihAsamAM sadAne mATe amaratAnuM pAlitANA zrI siddhagirino saMgha kADhyo. mitabhASI ane sadAye pAnuM umerI dIdhuM. tyAra pachI asvasthatAne lIdhe tyAM ja sthiratA dharmarata, prazAMtamUrti ane vAtsalyamUrti AcAryadeva zrI karI. saM. 2037nA aSADha suda 6nA roja parama iSTanA jayaMtasUrIzvarajI mahArAja hastaka anekavidha zAsanaprabhAvanA thaI dhyAnamAM lIna rahIne pArthiva dehano tyAga karI emano AtmA che. prabhubhakti ane zAsanasevAmAM sadAye nimagna rahetA paralokanA paMthe prayANa karI gayo. sakaLa saMghamAM zokanI lAgaNI pUjyapAda mahAtmAnAM caraNomAM koTizaH vaMdana hajo! chavAI gaI. bhavya pAlakhImAM padharAvI, zrI mohanakheDA tIrtha para dhIratA ane samatAnA sAgara, sadguNonA bhaMDAra teozrIno agnisaMskAra karavAmAM Avyo. evA mahAna pU. A.zrI vijayabhadrakarasUrijI mahArAja zAsanaprabhAvaka gurudevane koTi koTi vaMdanA! saujanya : vAgAjI ukacaMdajI maMgalavAvALA bIjApura (karNATaka) vi.saM. 1958nA poSa suda 12nA divase siMha lagna ane dhana rAzimAM, pUrvASADhA nakSatramAM, mahesANA najIka dhINoja aitihAsika saMghayAtrAonA preraNAdAtA, mukAme zeTha zrI jagajIvanadAsanAM dharmapatnI gaMgAbahenanI puNyanAmadheya, adhyAtmaratna ratnakukSie pUjyazrIno janma thayo. temanuM saMsArI nAma pU. AcAryazrI vijayajayaMtasUrijI ma. bhAIlAlabhAI rAkhavAmAM AvyuM hatuM. temanAmAM bALapaNathI ja bhAratabharanI aitihAsika saMghayAtrAo jemanA netRtva dhAreluM ane AdareluM kAma niSThAthI pUrNa karavAnI kuzaLatA ane nIce saphaLa thaI te puNyaprabhAvI, adhyAtmaratna, jApamagna pU. makkamatA hatI. bhAIlAlabhAIne traNa bhAIo ane be baheno AcAryazrI vijayajayaMtasUrIzvarajI mahArAja pUjyapAda hatAM. bALapaNathI ja gAmamAM rahelAM zobhAyamAna ane AcAryadeva zrI vijayalabdhisUrIzvarajI mahArAjanA samudAyanA dedIpyamAna jinamaMdiro ane upAzrayonA sAnidhye temane dharmanA nAyaka hatA. teozrInI rAhabarI nIce lagabhaga 150 sAdhu saMskAro maLyA hatA, chatAM saMsArI Asakti dharAvatAM sAdhvIjIo puNyadAtrI adhyAtmasAdhanA karatAM hatAM. gujarAtanA kuTuMbIjanonI mamatAne vaza thaI temanAM lagna caMpAbahena sAthe kalAkSetra tarIke khyAti pAmelA DabhoI gAme saM. 1957nA thayAM ane teone tArA nAmanI putrI thaI, paraMtu mAgazara suda 14nA zubha divase zreSThIvarya zrI phUlacaMdabhAIne bhAIlAlabhAIno aMtarAtmA to pahelethI ja motIvijayajI tyAM zrImatI divALIbahenanI kukSie avatAra lIdho. saMsArI mahArAjanA saMparkamAM mukAvAthI dharmabhAvanA vRddhi pAmI. e nAma hatuM jIvaNalAla. gAma ane kuTuMba hatAM dharmapremI. comAsAmAM pUjyazrI pAse temaNe upadhAna karyA. cAturmAsa jIvaNalAla paNa dharma ane sevAmAM khUba rasa letA. evAmAM daramiyAna pUjyazrI pAsethI saMyamanI sArI evI tAlIma meLavI. sevAbhaktithI ananya bhAvanA jAgRta thatAM pU. A. zrI vairAgyabhAva vadhu ne vadhu daDha thato gayo ane saMyama levAnI kamalasUrIzvarajI mahArAjanI sevAmAM magna rahevA lAgyA ane bhAvanA jAgI. eka bAju putrI nAnI hatI ane bIjI bAju emAMthI jIvanaparyata dharmabhakti karavAnI bhAvanA thatAM sAMsArika mAtApitAno virodha hato. tethI kAlakSetra sivAya bIjo upAya vaibhavavilAsano kSaNavAramAM tyAga karIne pU. A. zrI na hato. dIkSA levAno nirdhAra aphara hovAne lIdhe temaNe AkhI vijayalabdhisUrIzvarajI mahArAjanA varad haste saM. 1978nA jIvanapaddhati badalI nAkhI. te samayamAM vepArArthe cheka paMjAba mAgazara suda 11nA zubha divase borasadamAM dIkSA grahaNa karI sudhI jaI AvanAra bhAIlAlabhAIe vepAra choDI dIdho ane munizrI jayaMtavijayajI banyA. te amadAvAda nAgajI bhUdharanI poLe AvIne vasyA. tyAM nokarI Jain Education Interational
Page #538
--------------------------------------------------------------------------
________________ 522 svIkArI, paNa e zarate ke mAruM savAranuM ArAdhanA vagere kArya karIne AvIza ane sAMjanA pratikramaNa-covihAra Adi mATe vahelA nIkaLI jaIza. amuka dhArmika divasoe rajA rAkhIza. ema amadAvAdamAM aneka munivaronA paricayamAM AvatA rahyA ane saMyama levAnI bhAvanA tIvra thatI rahI. saMsAramAM rahevuM akAruM lAgavA mAMDyuM. saM. 1986mAM dIkSA na levAya tyAM sudhI 6 vigaInA tyAgano abhigraha karyo, ane saM. 1987nA vaizAkha suda 11ne divase caMpAbahenane dIkSA apAvI, ane 10 divasa pachI, vaizAkha vada pAMcame, 29 varSanI bharayuvAna vaye, saMghasthavira dAdA pUjyapAda AcAryabhagavaMta zrI siddhisUrIzvarajI mahArAja haste haThIbhAInI vADI-amadAvAdamAM pU. zrI manoharavijayajI mahArAjanA ziSya muni zrI bhadraMkaravijayajI banyA. caMpAbahena sAdhvIzrI mRgAMkazrIjI banyAM ane tArAbahena sAdhvIzrI sutArAzrIjI banyAM te vakhate mAtApitAdi svajanono virodha chatAM dIkSA pachI pAMca varSe saM. 1992mAM dhINojamAM ja comAsuM karyuM, mAtApitAne dharmAbhimukha banAvyAM. pitAjIne te ja varSe upadhAna paNa karAvyAM ane mAtuzrI gaMgAbahenane sAdhvIzrI gaMbhIrAzrIjI paNa banAvI dIdhAM. A rIte teozrI mAtApitAnA RNamAMthI mukta banyA. saMyamajIvananA svIkAra sAthe pUjyazrI saMyamanI utkRSTa sAdhanA karavApUrvaka jJAnAbhyAsa ane tapa-tyAgamAM vikAsa sAdhavA lAgyA ane vinaya vaiyAvacca dvArA gurubhaktino paNa uttama lAbha prApta karyo. pUjyapAda bApajI mahArAja ane pU. gurudevazrI vijayamanoharasUrIzvarajI mahArAjanI sevA-vaiyAvacca mATe teozrI amadAvAda-vidyAzALAmAM ThIka ThIka samaya rahyA. ane jJAna ane tapamAM vikAsa sAdhatA rahyA. teozrInI yogyatA jANI pU. gurudeve saM. 2019nA mAgazara suda 6ne divase amadAvAdamAM paMnyAsapadathI vibhUSita karyA. tyAra bAda sva-para kalyANanA mArge teozrI vadhu ne vadhu prabhAvaka ane preraka banatAM. saM. 2029nA mAgazara suda bIjane divase sANaMda mukAme AcAryapade ArUDha karI zrI vijayavibudhaprabhasUrijI nAme udghoSita karavAmAM AvyA. pUjyazrInI nizrAmAM aneka dIkSAo, vividha anuSThAno, pratiSThAo ane dharmakAryo saMpanna thayAM che. anupama ArAdhaka, samartha zAsanaprabhAvaka, prazAMtamUrti vizeSa karIne gujarAtamAM ane rAjasthAnamAM anupama zAsanaprabhAvanA thaI che. pUjyazrIne koTiza vaMdanA! jIvanano moTo bhAga ane vRddhAvasthA pachInAM chellAM keTalAMya varSomAM amadAvAda zahera ane parA vistAromAM jaina saMgho para ghaNo ja upakAra karyo che. lagabhaga 300 jeTalA zramaNa-zramaNIvarganA yogakSemaMkara pU. bApajI mahArAjanA samudAyanA gaNanAyaka aneka puNyAtmAone saMyamamArge doranAra evA mahApuruSane caraNe koTizaH vaMdanA! pU. AcAryazrInA ziSya-praziSyonI yAdI : munizrI hemendravijayajI, paM. zrI raviprabhavijayajI gaNi, munizrI nararatnavijayajI, munizrI rAjaratnavijayajI, pravartaka zrI jaMbUvijayajI, munizrI dharmacaMdravijayajI, munizrI puMDarIkaratnavijayajI Adi. pUjya AcAryazrI vijayavibudhaprabhasUrIzvarajI mahArAja saMghasthavira pUjyapAda AcAryadeva zrI vijayasiddhisUrIzvarajI (bApajI) mahArAjanA samudAyanA ane pU. A. zrI vijayamanoharasUrIzvarajI mahArAjanA ziSyaratna prazAMtamUrti pU. caturvidha saMgha A. zrI vijayavibudhaprabhasUrIzvarajI mahArAja anupama ArAdhanA ane zAsanaprabhAvanA karavApUrvaka tathA sva-samudAyanA vizALa sAdhvIgaNanuM netRtva saMbhALavApUrvaka anokhuM mAnasthAna dharAve che. teozrIno janma saM. 1973nA Aso vada pUnamazarada pUrNimAe mahesANAmAM thayo hato. pUrvanA puNyayoge saMskAravAsita gRhamAM janma pAmatAM temane bAlyakALamAM ja sahajapaNe dhArmika saMskAro prApta thayA ane tethI e saMskArono vikAsa thatAM temanI ruci ane pravRtti dharmamaya thavA lAgI. vayanI sAthe prabhubhakti, dharmajJAna, sat samAgama ane tapa-ArAdhanAmAM paNa vRddhi thavA lAgI. A vRtti-pravRtti divase divase gADha banatAM temanuM mana saMsArano tyAga karavA ane vairAgyano mArga svIkAravA jhaMkhI rahyuM ane eka divasa, mAtra 15 varSanI kumAra vaye temanI jhaMkhanA sAkAra banI. saM. 1988nA poSa vada pAMcamanA divase jainapurI-amadAvAdamAM, pUjya bApajI mahArAjanA sAMnidhye bhAgavatI dIkSA aMgIkAra karIne pU.A. zrI vijayamanoharasUrIzvarajI mahArAjanA ziSya tarIke muni zrI vibudhaprabhavijayajI nAme ghoSita thayA. For Private saujanya : zrI saMyama suvarNotsava samiti pAvApurI samavasaraNa maMdira tIrtha Personal Use Only
Page #539
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 523 krAMtikArI anuyogAcArya parama prabhAvI pUjyazrInA gurudeva paNa eka prakAMDa zratadhara hatA. temanuM prajJApuruSa mahAzilpI jIvana paNa vAtsalyamaya hatuM ane eTaluM ja anuzAsanapriya hatuM. temaNe saMgha ane samAjanA vikAsa mATe aneka niyamonuM vidhAna pU.A. zrI jinakAMtisAgarasUrijI ma. karela. pUjyazrIe potAnA samagra dIkSA paryAya daramyAna jaina tapa, tyAga ane jJAnayoganA parama prabhAvaka mahAna dharmanA, jaina sAhityanA ane caturvidha saMghanA utkarSa mATe potAnuM upakArI dAdA gurudevazrI dedIpyamAna kharataragacchamAM samayajJa samagra jIvana tana-manathI samarpita karavApUrvaka potAnA AcAryonI paraMparA rahI che. A gacchanI pATaparaMparAe AvatA AtmakalyANanuM paNa eTaluM ja jatana karyuM hatuM. eka pachI eka AcAryo dvArA zAsanaprabhAvanAnAM aneka kAryo Aje paNa pUjyazrInA ziSyaratno pU. upA. zrI susaMpanna banatAM rahyAM. chellA be-aDhI dAyakAmAM A maNiprabhasAgarajI mahArAja, pU. manojJasAgarajI ma., pU. pATaparaMparAmAM pU. AcAryazrI jinakAMtisAgarasUrijI ma. thaI muktiprabhasAgarajI ma., pU. suyazaprasAgarajI ma., pU. gayA. pUjyazrInI AcArya padavI vi.saM. 2039mAM jayapura mahimAprabha sAgarajI ma., pU. lalitaprabhasAgarajI ma., pU. mukAme thaI. pU.A. zrI jinakAMtisAgarasUrijIno janma vi.saM. caMdraprabhasAgarajI ma. Adi ziSya-praziSya parivAra pUjyazrIe 1968mAM ratanagaDha gAme thayo. pUjyazrInI dIkSA anUpa zaheramAM darzAvela jainazAsananA utkarSamArgane zAsanaprabhAvanApUrvaka vi.saM. 1988mAM pU. A. zrI jinaharisAgarasUrijI ma.nA zobhAvI rahela che. AvA nIDara vaktA, anuyogAcArya, varada haste thaI, vi.saM. 2042mAM rAjasthAnanA mAMDavalA gAme krAMtikArI sUrivarya pU. A. zrI jinakAMtisUrIzvarajI navakAra maMtranuM smaraNa karatAM karatAM kALadharma pAmyA. mahArAjazrIne koTi koTi vaMdanA. pUjyazrInI pratyeka nizrAmAM gujarAta, rAjasthAna, agaNita muhUrtonA mArgadarzaka, mahArASTra, bihAra, baMgALa, AMdhra, karNATaka, kerala, tAmilanADu, madhyapradeza, uttarapradeza ane cheka jammu kAzmiramAM apUrva, gurusevA-guNatA AdarzarUpa anupama ane avismaraNIya evAM anekavidha dharmakAryo susaMpanna pU. A. zrI vijayamahodayasUrijI ma... thayAM hatAM. sAkSaratAne varelA A pUjyazrI prakhara vaktA hatA, saM. 1970nA zrAvaNa mAsanI amAvAsyAne divase ojasvI ane tejasvI sUrivara hatA. dharmasaMskArathI saMpanna evA vaDhavANamAM pitA manasukhalAlane tyAM janmelA maNilAle pU. pitAzrI muktimalajI tathA mAtuzrI sohanadevInI kukSie janmelA AcAryazrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanI dharmadezanA zravaNe A mahAna jyotirdhare bacapaNathI ja jainadharmanA saMskAro potAnA vairAgyavAsita banIne saM. 1990nA aSADha suda 14 nA roja jIvana sAthe vaNI lIdhA hatA. amadAvAdamAM sakalAgama rahasyavedI pU. AcAryadeva zrI vijayadAnasUrIzvarajI mahArAjanI nizrAmAM saMyama svIkAryuM ane pU. pUjyazrI mAnasika dRDhatAnA paryAya hatA. aMtima samayamAM A. zrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanA ziSyaratna muni zrI paNa temanuM manobaLa eTaluM ja daDha hatuM. temanI yuvAvasthA mahodayavijayajI mahArAja banyA. dIkSA-divasathI pUjya samayanuM manobaLa paNa makkama hatuM. teo eTalA tejomaya hatA gurudevazrInI nizrAmAM vidyamAnatA sudhI paDachAyAnI jema sAthe ke kamajorI kadI temanI pAse pharakI na zakatI. na vartanamAM ke rahIne AjIvana gurukulavAsI tarIkeno abhuta Adarza khaDo karyo vANImAM. pUjyazrInA muMbaInA cAturmAsa vakhate zrI neminAthajI, che. dIkSA, pratiSThA, aMjanazalAkA Adi vividha muhUrtonA mArgadarzaka bhAyakhalA, lAlabAga, zAMtinAthajI, goDIjI Adi eka paNa banyA che. pUjyazrInA saMyamajIvanamAM sevA-samarpaNa ane derAsara ke upAzraya evA na hatA ke jyA pU. gurudevazrInuM samudAyanI sAra-saMbhALanA guNo vyApelA che. A guNone prabhAve sArvajanika pravacana na thayuM hoya. temanAM pravacano krAMtikArI hatAM, teozrIne pU. gurudevazrInA varada haste saM. 2029nA mAgazara suda asarakAraka hatAM. yuvAsamAja pUrI rIte temanA anuyAyI hato. bIjane zubha divase muMbaImAM mahotsavapUrvaka AcAryapade yuvA samAje pharI pharIne temanA samanvayavAdI tathA sAmAjika abhivyakata karAyA ane pU. AcAryazrI vijaya-mahodayasUrIzvarajI pravacanono pracAra karyo, jenA pariNAme pUjyazrInAM pravacana mATe mahArAja tarIke ghoSita thayA. nimaMtraNo AvavAM lAgyAM. varSothI avirata gurusevA, samudAyanI sArasaMbhALa, aneka Jain Education Intemational
Page #540
--------------------------------------------------------------------------
________________ caturvidha saMgha muhUrtonuM mArgadarzana, pU. gurudevanA patravyavahAranI javAbadArI bALapaNathI AtmasAt karyA ane e pramANe jIvanamAM jIvI paNa ityAdimAM potAnAM astitvane ogALI daIne saMyamajIvanane batAvyA. AvA tapodharmaprabhAvaka AcAryo mATe zrIsaMgho gaurava gauravAnvita banAvela che. parama zAsana prabhAvaka pU. AcAryadeva anubhave che. pramodabhAva, apramattatA ane samadarzitAthI zobhatA zrImad vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanA samAdhipUrNa svarga AcAryo jinazAsanano zaNagAra che. pUjyazrImAM A sarva gamana bAda jeozrInAM nAma, kAma samudAya ane saMgha samakSa vadhu lakSaNono samAroha sAMpaDe che. teozrI vaiyAvacca, svAdhyAyapramANamAM jANItA ane mAnItA thaI rahyA che. e prazAMtamUrti pU. zIlatA ane zuddha upayoganI guNatriveNIthI patitapAvana A. zrI vijayamahodayasUrIzvarajI mahArAjanA nizrA-sAnnidhya vyaktitva dharAve che. pUjyazrIe prasaMgopAta pratiSThAo, udyApana, pAmavApUrvaka hAla samudAyanuM sukAna saMbhALI rahyA che. bahoLo ujamaNAM Adi utsavomAM preraNA-mArgadarzana ApyAM che. chelle anubhava, prazAMta prakRti, pUjya gacchAdhipati svargastha gurudevanI zaMkhezvara-bhadrezvara cha'rIpAlita saMghamAM teozrInuM pradAna paramakRpA, jyotiSazAstrano UMDo abhyAsa Adi anekAneka vizeSatA dharAvatA pUjyazrI ane pU. A. zrI vijayarAja suvarNakaLaza samuM jhaLakI rahyuM che! dhanya e zAsanaprabhAvanA! tilakasUrIzvarajI mahArAja eka sAla ane eka ja divasanA dIkSita vaMdana hajo e svAdhyAyarata sUrivarane! che. baMnenI dIkSA vacce mAtra kalAkonuM ja aMtara che. dIkSAnI e ghaDI saujanya : zrI lablivikrama zAsanasevA TrasTa taraphathI. paLe koIne kalpanAya nahIM AvI hoya ke, A be sahadIkSitonA zire bahumukhI pratibhAvAna, viziSTa guNopeta, saMghabhaviSyamAM eka mahAna javAbadArI tarIke samudAyanuM saMcAlana sthApita thaze. ane e kartavya adA karavAmAM baMne arasaparasa pUraka ekatAnA saMyojaka, kSamatA-mamatA ane samatAnA banI raheze ! hAla pUjyazrIno dIkSAparyAya 57 varSano che. saMgama, guNanidhi sUrideva saujanya : tribhuvana tAraka tIrthAdhirAja cAturmAsa ArAdhanA pU. AcAryazrI vijayaomakArasUrijI ma. samiti sAMcorI jainabhavana - pAlItANA taraphathI - gujarAtanA pazcima bhAgamAM, surendranagara jillAmAM svAdhyAyapremI, zuddha upayoga'nA parama puraskato AvelA nAnakaDA gokuLiyA gAma jhIMjhuvADAmAM pitA pU. A.zrI vijayajinabhadrasUrijI ma. IzvarabhAInA kuLamAM, mAtA kaMkubahenanI kukSie saM. 1979nA tIrthaprabhAvaka, nitya bhaktAmara stotrapAThI pU.A. zrI Aso suda 13nA divase pUjyazrIno janma thayo hato. saMsArI nAma cinubhAI hatuM. 11 varSanI komaLa vaye janmAntarIya vikramasUrijI mahArAjanA prathama ziSyaratna munizrI jinabhadra vairAgyanA saMskAro UbharAI AvyA ane cinukumAre bALamuni vijayajI hatA. teozrIe samudAyanI bhaktino guNa eTalo OMkAravijayajInA rUpe dAdAguru zrI vijayabhadrasUrIzvarajI suMdara ane vilakSaNa rIte vikasAvyo hato ke pUjyapAda mahArAjanAM caraNomAM jIvana samarpita karyuM! pitA IzvarabhAI AcAryadeva zrImad vijayalabdhisUrIzvarajI mahArAja temanA paNa sAthe ja saMyama svIkArIne zrI vilAsavijayajI tarIke jAhera vaiyAvacca guNanI muktakaMThe prazaMsA karatA. AvA mahApuruSanA thayA. dIkSA grahaNa karIne pUjyazrI jJAna-dhyAna ane vaiyAvaccamAM jIvanakavananI sumadhura suvAsa samagra vAtAvaraNane maghamaghATamaya raMgAI gayA. teozrInI gurubhakti apratima hatI. banAve che. jagata Aje bhayaMkara saMkrAtikALamAMthI pasAra thaI rahyuM OMkAravijaya"nA madhurA saMbodhanathI zarU thatuM gurudevanuM eka eka che tyAre AvAM caritro saMsAranA tApane ThAravAmAM mahA megha samAM vAkya pUjyazrI mATe maMtra samAna hatuM. A apratima bhaktine banI rahe che. pUjya AcAryazrI jinabhadrasUrijImAM svAdhyAyaprIti lIdhe pUjyazrI para gurukRpA paNa adbhuta rIte varasavA lAgI. abhutapaNe pragaTI che ane vikasI che. game tyAre koI paNa teozrIne pUcha mAM AvatuM to teozrI kahetA ke, mArI pAse vyakti teozrInAM darzana-vaMdane jAya to pUjyazrIne koI ne koI je kAMI che te gurukRpAnI deNa che. mAruM potIkuM AmAM kazuM ja zAstra vAMcatA ja jue! "zuddha upayoga'no guNa teozrInA nathI. bhaktidhArA ane kRpAdhArAne A rIte samAntare vahetI bilorI kAca jevA nirmaLa jIvanamAM spaSTa tarI Ave che. Azare jovI e eka dhanya dezya hatuM! DIsAnA cAturmAsa darami pacAseka varSanA saMyamajIvanamAM koI paNa upakaraNa khovAyAno hajI to bIjuM ke trIjuM ja comAsuM hatuM, paNa nAnakaDA bAlamunine dAkhalo banyo nathI. pU. gurudeva kahe che : "Aje tAre pravacana ApavAnuM che." pUjyazrI pUjyazrIe jinadharmanA viziSTa vicArapravAhone muMjhAyA. paraMtu gurudevanAM vacanone "tahatti' kahIne svIkAravAnI Jain Education Intemational
Page #541
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA vAta ja zIkhyA hatA. vyAkhyAnano jarA paNa anubhava na hato. AthI gurudevane kahyuM, sAhebajI! mane kAMI AvaDatuM nathI.' gurudeve kahyuM, 'tuM vardhamAnadezanA ane gautamapRcchA kevI kaDakaDATa vAMce che! basa. eka caritranI prata laIne besI javAnuM. pahelAM mArI pAse vAMcavAnuM ane pachI vyAkhyAnasabhAmAM.' pUjyazrIe vinayathI ATalo ja uttara Apyo, 'jI.' te divasathI saMskRta caritranA gurjara anuvAdathI je pravacanadhArA cAlu thaI te gurudevanA AzIrvAdapUrvaka dIkSitajIvananAM 54 varSa sudhI akhaMDa vahetI rahI! teozrI saraLa, rocaka ane asarakAraka vyAkhyAna ApatAM. kalAko sudhI teozrI sAme besI, jAhnavInAM khaLakhaLa vahetAM nIra samI prAsAdika vANI sAMbhaLavI e jIvanano lahAvo hato! potAnA bhinna bhinna anubhavo vArtAlApomAM saraLa Dhabe gUMthI letA. nityanuM saMgAthI smita temAM vadhu rasALatA UbhI karatuM. pUjyazrInI bahuzrutatA zrotAmAM camatkAra jagavatI ane zrotA ahobhAvathI vyAkhyAnamAM tarabatara banI jato. teozrInuM zilpazAstra ane jyotiSazAstra viSenuM jJAna vArI javAya evuM hatuM ane Ayojanazakti paNa adbhuta hatI. pracaMDa pratibhA ane asAdhAraNa medhAnA svAmI pUjyazrIne saM. 2006mAM pUjyapAda gurudeve paMnyAsapade ArUDha karyA ane saM. 2010nA mahA suda 1ne zubha divase mahesANAmAM AcAryapadathI alaMkRta karyA. tyArathI pUjyazrI AcAryapravara zrI vijayakArasUrIzvarajI mahArAja nAme sukhyAta banyA. pU. gurudevanI vRddhAsthAne lIdhe teozrInI vihArayAtrA sImita kSetramAM cAlI. zAstrIya paribhASA vAparIe to, pUjyazrIe eka majAno pradeza kSetrAvagAhanA rUpamAM svIkAryo hato. DIsA-vAvanA e vistAramAM pUjyazrInI vihArayAtrAe tyAMnAM lokomAM apUrva dharmajAgRti ANI. ThekaThekANe nUtana jinAlayo ane upAzrayo thayAM. pUjyazrInI pAvana nizrAmAM anuSThAna karAvavA mATe bhaktonI hoDa macI rahetI. gurukRpA ane svakIya sAmarthyane lIdhe teozrInI prabhAvakatA khUba ja khIlI UThelI. cha'ripAlita saMgho, upadhAno, pratiSThAo, aMjanazalAkAo, dIkSAo ityAdi satata pUjyazrInI nizrAmAM cAlyA ja karatAM. jainetaro paNa pUjyazrInAM preraka pravacano sAMbhaLI prasanna thatA, ane niyamo grahaNa karatA. pUjyazrIne bALako khUba ja priya hatAM. temane bALakothI gherAyelA jovA e lahAvo hato. Ama, aneka virala sadguNonA saMgama samA pUjyazrI eka labdhapratiSTha AcArya hatA. paraspara virodhI gaNAtA bhAvo paNa pUjyazrInA vyaktitvamAM otaprota thaI rahetA. puSpanI komaLatAnI sAthe sAthe vajanI kaThoratA paNa For Private 525 pUjyazrImAM hatI. agninI uSNatA sAthe hima samAna zItaLatA paNa hatI. teozrInA jIvanamAM tapa ane tyAga, saMyama ane siddhAMtanAM rahasyo tANAvANAnI jema vaNAI gayAM hatAM. pUjyazrInAM 54 varSanA saMyamajIvananA suvarNakALamAM, temanI nizrAmAM, aneka yazodAyI svapara kalyANakAryo thayAM, tenI yAdI bhalabhalAne sAnaMdAzcarya janmAve tevI che! temAM saM. 2044nA caitra-vaizAkha mAsamAM amadAvAdamAM bharAyeluM zramaNasaMmelana jenA mAdhyama dvArA karela saMgha-ekatAnuM kArya teozrInA yazasvI jIvananuM sonerI zikhara banI rahyuM! saM. 2044nA vaizAkha suda pAMcamanA divase blaDaprezarane lIdhe, lAMbA samayanI asvasthatAne kAraNe maMdatAno anubhava karatA hatA. kAusagga dhyAnamAM ja pUjyazrI rAtrinA 9=00 kalAke kALadharma pAmyA. aneka saMgho ane aneka mahAna puruSoe pUjyazrIne bhAvabhInI zraddhAMjali ApatAM kahyuM che ke, teozrI saMghazramaNanA ajoDa netA hatA, vAtsalyano dhodha vahAvanArA mAyALu gurudeva hatA. evA samartha sUrivarane koTi koTi vaMdana! ('jaina" patranA zraddhAMjali vizeSAMkamAMthI sAbhAra.) saujanya : omakArasUri ArAdhanAbhavana, surata zAsananI zAna vadhAranAra pU. AcAryazrI vijayarAjendrasUrijI ma. puNyabhUmi gujarAtanI eka dharmapurI rAdhanapura che. cAritranAyakazrInI e janmabhUmi. mAtA jIvIbAInI kukSIe saM. 1970nA phAgaNa vada 11ne zubha dine eka putraratnano janma thayo. pitA haragovanadAsane AthI ghaNo harakha thayo. bALakane nAma ApyuM ratilAla. mAtApitAe bALakane zikSaNa ane saMskArathI suzobhita karyo. ratilAla yuvAna vaye (DahelAvALA) prazAMtamUrti pU. AcAryazrI surendrasUrIzvarajI mahArAjanA samAgamamAM AvatAM vairAgyanA raMge raMgAyA. saMsAramAM mohamagna kuTuMbanI anumati sahelAIthI maLe tema nahotI. ratilAlanI uMmara te samaye 22 varSanI hatI. te potAnA nirNayamAM aDaga rahyA. chevaTe saM. 1992mAM mAgazara suda 6ne divase mahotsavapUrvaka zrI siddhagirinI pavitra bhUmimAM bhAgavatI dIkSA aMgIkAra karI. gurujIe temanuM nAma pADyuM munizrI rAjendravijayajI. Personal Use Only
Page #542
--------------------------------------------------------------------------
________________ 526 caturvidha saMgha tyArabAda munizrI rAjendravijayajI pUjya gurudeva 33 kaLaza ane caumukhA jinabiMbonI pratiSThA mahotsavapUrvaka AcAryazrI surendrasUrIzvarajI mahArAjanI nizrAmAM grAmAnugrAma thaI. saM. 2033mAM amadAvAdamAM "dharmanAtha jaina pAThazALA" vicaratAM jJAna-dhyAna ane tapa-sAdhanAmAM AgaLa vadhatA rahyA. sthApI. saM. 2034 mAM AgrahabharI vinaMtithI pATaNa padhAratAM gurudeva sAthe vicaratA anubhavajJAna prApta thavA sAthe siddhahema, zeThazrI jIvAbhAI chaganalAlanA zreyArthe pAMca mahApUjano sahita laghuvRtti, vyAkaraNa, nyAya, kAvya, prakaraNa Adino UMDo abhyAsa adbhuta jinabhaktimahotsava ujavAyo. amadAvAdathI karyo. saM. 2006mAM pU. gurudevano svargavAsa thayo. tyAra bAda cAMdarAIvALA zAha hakamAjI hIrAjIe pU. AcAryazrIne vinaMti pUjyazrIe jyAM jyAM cAturmAsa karyo tyAM tyAM teozrInA zAMta karIne teDAvyA. teozrInI nizrAmAM poSa vada pAMcama ne ravivAre svabhAva, sadAcArI jIvana, saraLa vyAkhyAna-paddhati, hadayaMgama zrI siddhagirino cha'rI pALato bhavya saMgha nIkaLyo. A rIte vANI ane nirADaMbara vyaktitvane prabhAve khUba yaza prApta karI zAsanaprabhAvanAnAM aneka kAryo pravartAvatAM vi.saM. 2037nA jeTha zakyA ane zrIsaMghane sArI rIte dharmalAbha ApI zakyA. suda 6ne divase bhInamAla mukAme teozrI kALadharma pAmyA. teozrInI A vizALa zAsanaprabhAvanAthI prerAIne, aneka Ama, jainazAsananA A mahAna jyotirdhara pratyeka paLe zAsananI zrIsaMghonI AgrahabharI vinaMtine lIdhe, sirohImAM yogodrahanapUrvaka abhuta sevA karavA mATe ahorAta tatpara rahetA. pUjyazrInI vi.saM. 2010nA kArataka vada 3 ne 6 ne divase, anukrame gaNi - chatrachAyAmAM aneka mahAna kAryo thatAM rahela. evA e samartha ane paMnyAsapade pU. AcAryazrI vijayarAmasUrijI mahArAjanA AcAryabhagavaMtane aMtaHkaraNapUrvaka vaMdanA hajo! varad haste vibhUSita karavAmAM AvyA. A mahAmahotsava prasaMge saujanya : nAkoDA bhairava TrasTa, pAlItANA sthAnika ane AsapAsanA saMghoe vizALa saMkhyAmAM upasthita 9000 uparAMta jinabiMbonI aMjanazalAkA jemanA rahI sAro lAbha lIdho hato. tyAra bAda, vi.saM. 2023mAM joTANAmAM, pUjyazrIne pU. upAdhyAyazrI bhuvanavijayajI varada haste thaI che evA parama zAMta saumUrti mahArAjanA zubha haste AcAryapadavIthI alaMkRta karavAmAM AvyA. ane adbhuta zAsanaprabhAvaka pU. AcAryazrI rAjendrasUrIzvarajI mahArAja ziSya- pU. A.zrI kailAsasAgarasUrIzvarajI ma. praziSyAdi sAthe saM. 2030mAM mAlavADA cAturmAsa padhAratAM kAgaLanAM phUlomAM sauMdarya hoI zake, paNa emAM sugaMdha teozrInuM 61 beDAMthI bhavya sAmaiyuM karavAmAM AvyuM hatuM. Thera hotI nathI. enuM sauMdarya ApaNA manane bahelAvI zake che, paraMtu Thera mAMgalika dezanA ApatAM dharmajAgRti thavA lAgI. tyAra pachI suvAsathI AnaMdavibhora karI zakatuM nathI. netrAdi pAMca indriyonA vividha taponI ujavaNI nimitte aThThAI mahotsava, ajoDa saMyamI parama zraddheya pUjya AcAryadeva zrI svAmIvAtsalya Adi thayAM. vIranirvANanI paccIsamI zatAbdImAM kailAsasAgarasUrIzvarajI mahArAja paNa saMsAra rUpI upavanamAM A paragaNAmAM kadI na joyA hoya eTalI vizALa saMkhyAmAM evA phUla hatA ke jemanuM Atmika sauMdaryathI adbhuta saurabhathI sAdhu-sAdhvIjI mahArAjoe padhArI ArAdhanA tapazcaryApUrvaka mahekatuM hatuM. teozrIno janma saM. 1960nA mAgazara vada 6, nirvidane cAturmAsa paripUrNa karatAM joyAM. A prasaMge 20 choDanuM tA. 19-12-1913ne zukravAre paMjAba prAntanA ludhiyANA bhavya udyApana-navakArazI vagere thayela. zeTha zrI rAyacaMda gemAjI jillAnA jagarAmA gAme thayo hato. temanA pitAnuM nAma parivAre pUjyavaryonA cAturmAsano tathA sAdharmika bhaktino apUrva rAmakRSNadAsajI ane mAtAnuM nAma samarammIdevI hatuM. lAbha lIdho. saM. 2031mAM puraNa (rAjasthAna) mukAme pUjyazrInuM potAnuM nAma kAzIrAma hatuM. teo sthAnakavAsI jaina jinabiMbonI prANapratiSThA tathA 17 choDanuM ujamaNuM dhAmadhUmathI hatA. bALaka kAzIrAmano uchera jainadharmanA Adarza saMskArone thayela. jeTha vada 13nA mAlavADAmAM 5 choDanuM ujamaNuM tathA anurUpa thayo hato. be bhAIo ane cAra bahenonA vizALa bhavya pratiSThA thayela. dhAnerA saMghanI AgrahabharI vinaMtithI kuTuMbamAM janmathI ja kAzIrAmanuM vyaktitva atyaMta prabhAvazALI cAturmAsa tyAM thatAM zeThazrI nemacaMda premacaMde badho lAbha lIdho hatuM. prAthamika zikSaNa vatananI pAThazALAmAM laIne AgaLa hato. dazerAthI upadhAna tapano zubhAraMbha thatAM 425 ArAdhako abhyAsa mATe lAhora gayA. tyAM bI.e.nI parIkSA prathama vargamAM joDAyA. mAlAropaNa prasaMge 42 choDanuM ujamaNuM thayuM. saM. onarsa sAthe pAsa karI, paraMtu kizorAvasthAthI ja kAzIrAmanuM 2032mAM pallaviyA pArzvanAthajInA mukhya maMdire 33 dhajAdaMDa, mana ekadama vairAgyavAsita banI gayuM hatuM. paraMtu mAtApitAnA Jain Education Intemational
Page #543
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA paracha AgrahathI lagna karavAM paDyAM. mULa dharmathI sthAnakavAsI hovAne sAthe sAthe pUjyazrI evuM mAnatA ke badAma, cokhA vagere kAraNe mUrtipUjAnA kaTTara virodhI hatA. AtmakalyANanA paMthe paramAtmAne caDhAvavAmAM Ave che tethI te vastunuM mAre AgaLa vadhavAnI tIvratama icchA hatI. saM. 1994nA poSa vada paccakakhANa rAkhavuM, kAraNa ke badAma, cokhA vagere 10nA zubha divase temanI A icchA pUrNa thaI, kAraNa ke derAsarajImAMthI bahAra vecAtAM hovAthI te AvI jAya to yoganiSTha AcAryazrI buddhisAgarajI mahArAjanAM pustakoe devadravyano doSa lAge, eTalA mATe ja pUjyazrI kadI paNa paMjAba, temanA mana upara gherI asara karI hatI. pariNAme, amadAvAdamAM ke je potAnI janmabhUmi hatI, chatAM tyAM gayA nahIM. pUjyazrIe pUjyapAda AcAryadeva zrI kIrtisAgarasUrIzvarajI mahArAjanA jIvanabhara kadI paNa AdhAkarmI AhArano upayoga karyo nahIM. sAnidhyamAM dIkSita thaIne tapasvIratna munirAja zrI jitendra- are, vihAramAM zIMga, caNA, roTalA, chAza, goLa vagerethI sAgarajI mahArAjanA ziSya banyA, ane muni zrI kailAsa- calAvI letA. potAne mATe kaMI paNa banAvarAvatAM nahIM. sAgarajI nAme ghoSita thayA. pUjyazrIe besavA mATe kadI paNa pATano upayoga karyo nahIM. dIkSA pachI pUjyazrInI AtmavikAsanI prakriyA uttarottara haMmezAM Asana nIce ja hoya. teozrI nIcI dRSTi rAkhIne ja vikAsa pAmatI gaI. potAnI addabhuta buddhipratibhAne lIdhe alpa besatA. prAyaH pensila ke bolapenathI ja lakhatA. pUjyazrIno samayAvadhimAM ja teozrIe siddhahema vyAkaraNa, Agamika, vinayavivekapaNa adbhuta hato haMmezAM kahetA ke "tAroShaM dArzanika ane sAhityika graMthonuM niSThApUrvaka UMDuM adhyayana karyuM. sarvasAdhUnAm ' huM badhA sAdhuono caraNakiMkara chuM. pUjayazrIne agAdha adhyayanaprIti ane avirAma adhyayanamagnatAne kAraNe koI paNa pAsethI kaMI ke navuM jANavA maLe to tarata kahetAM ke pUjyazrInI gaNanA vidvAna sAdhuomAM thavA lAgI. game tyAM nUtana teo mArA vidyAguru che. jIvanabhara krodhane potAnI pAse AvavA jJAnanI kSitija dekhAya tyAM vihAra karavAmAM koI divasa ALasa dIdho na hato, chatAM koI vakhata krodha AvI jAya to prAyazcitta ke saMkoca rAkhatA na hatA. teozrInI yogyatAne lakSamAM laIne rUpe traNa AyaMbila karatA. pUjyazrIe jIvanamAM phoTo paDAvyo saM. 2004nA mahA suda 13nA zubha divase pU. AcAryadeva zrI nahIM. eka prasaMge phoTA paDAvavAnuM pharajiyAta thatAM 21 AyaMbila kIrtisAgarasUrIzvarajI mahArAje teozrIne gaNi pada pradAna karyuM zarU karI dIdhAM. pUjyazrI ATaATalA uccasthAne pratiSThita hovA ane 2005nA mAgazara suda 10nA divase muMbaImAM paMnyAsa chatAM koI divasa abhimAna aMza rUpe dekhAtuM nahIM. AvA padathI vibhUSita karavAmAM AvyA. saM. 2011nA mahA suda nirabhimAnI vyaktitvathI pUjyazrI atyaMta lokapriya banyA hatA. pAMcame sANaMdamAM upAdhyAya pade ArUDha karavAmAM AvyA. saM. pUjyazrInuM sIdhuM ane saraLa vyaktitva zraddhALuo mATe AkarSaNanuM 2022nA mahA vada 11ne zubha divase pUjyazrIne navapadanA kendra hatuM. pUjyazrI koI paNa mahattvAkAMkSA ke apekSAthI haMmezA triIjA pade-AcArya pade ArUDha karavAmAM AvyA ane pU. para rahetA. pariNAme pUjyazrInA varada haste vividha AcAryazrI kailAsasAgarasUrIzvarajI mahArAja tarIke jAhera thayA. zAsanaprabhAvanA hoMze hoMze thatI. pUjyazrI zilpavidyAmAM paNa pAraMgata hatA. mahesANAmAM zrI sImaMdhara svAmInuM tIrtha Aje AcAryapadanI prApti pachI sAtame varSe ja pUjyazrI para bhAratabharamAM ajoDa smAraka samuM UbhuM che te teozrInI dRSTinuM pUrA samudAyano bhAra AvI paDyo. saM. 2029mAM pUjyazrI pariNAma che. gacchanAyaka banyA ane saM. 2039nA jeTha suda 11ne divase madhupurI (mahuDI) tIrthanI puNyabhUmi para vizALa janasamudAyanI pUjyazrIe 47 varSanA sudIrdha saMyamaparyAyamAM gujarAta, upasthitimAM sAgarasamudAyanI praNAlikA pramANe vidhivatu rAjasthAna, madhyapradeza, bihAra, baMgALa, mahArASTra Adi prAMtomAM 'gacchAdhipati'padathI vibhUSita karavAmAM AvyA. pUjyazrInA zubha vihAra karIne dharmapravRttio dhamadhamatI rAkhavA ane haste lagabhaga 24 aMjanazalAkAo, 80 jinamaMdironA mAnavajIvananI dharmajyota ujvaLa rAkhavA mATe satata prayatno jIrNoddhAra ane pratiSThAo, 20 uparAMta upadhAnatapanI karyA. saM. 2041mAM aMkura sosAyaTI, amadAvAdamAM jeTha suda ArAdhanAo, aneka upAzrayonuM nirmANakArya, 9000 uparAMta bIjane divase kAyotsarga dhyAnamAM pUjyazrInI jIvanayAtrA jinabiMbonI aMjanazalAkA-pratiSThAo thaI. pUjazrI samApta thaI. 15 kilomITaranI lAMbI smazAnayAtrA pachI gacchAdhipati banyA hovA chatAM temanAmAM svAdalaMpaTapaNuM jovA pUjyazrInA pArthiva dehano "zrI mahAvIra jaina ArAdhanA kendra'maLyuM nathI. teozrIe prAyaH ekAsaNAthI ochuM tapa karyuM nathI. kobA (gAMdhInagara)nA prAMgaNamAM agnisaMskAra karavAmAM Avyo. Jain Education Intemational
Page #544
--------------------------------------------------------------------------
________________ 528 caturvidha saMgha te samaye UmaTelo mAnavamaherAmaNa pUjyazrInI lokapriyatAno gurudevazrInI pAvana nizrAmAM jJAnadhyAnanI sAdhanA sAthe sAkSI banI rahyo. mRtyunI pUrvarAtrie pUjyazrIe kahyuM hatuM ke, aneka tIrthasthAnonI yAtrA karavApUrvaka saMyamajIvanano AsvAda huM mRtyu prApta karIne zrI sImaMdharasvAmI bhagavAna pAse letA vaDIla baMdhune joI, dharmasaMskArothI vAsita parivAramAMthI mahAvidehamAM jaIne, paramAtmAnAM caraNomAM, saMyama aMgIkAra bIjA bhAI naTavarane paNa saMyama grahaNa karavAnI bhAvanA thaI. karavA mAguM chuM. mane jIvavAno moha nathI, maravAno Dara nathI. temaNe be varSa sudhI dhArmika abhyAsa karI, vaDIla baMdhu munizrI pUjyazrInA zabdomAM satya hoya tema kAyotsarga dhyAnamAM jayaMtavijayajInI preraNAthI saMyama grahaNa karyA bAda pUjya svargagamana karya! Ama, pUjyazrI sAcA arthamAM ni:spRhI AcArya zrI vijayasurendrasUrIzvarajI mahArAjanA ziSya rUpe AcAryabhagavaMta hatA. jJAna ane tapamAM advitIya hovA chatAM munizrI yazobhadravijayajI banyA. "dIpathI dIpa jale' e nyAye vinamra hatA. "AtamajJAnI zramaNa kahAve' nAmathI pUjyazrInuM babbe vaDIla baMdhuone saMyamalakSmIno AnaMda lUMTatA joI, jIvanakavana jANItA sAhityakAra zrI kumArapALa desAInI yathAnAmAM nAnAlAlane paNa dIkSAnI bhAvanA jAgI. pariNAme saM. kasAyelI kalame lakhAyuM che. evA mahAna jyotirdhara sUripuMgava 2003nA varSamAM khaMbhAta mukAme munirAja zrI jayaMtavijayajInI pujyapAda zrI kailAsasAgarasurIzvarajI mahArAjanAM caraNakamaLomAM nizrAmAM cAturmAsamAM dhArmika zikSaNa meLavI saM. 2004nA koTizaH vaMdanA! kArataka vada 7ne zubha dine mAtra nava varSanI komaLa vaye saujanya : pU. paM. zrI zivasAgarajI ma.nI preraNAthI sImanvara nAnAlAle potAnA vaDIla baMdhune varad haste saMyama svIkArI svAmI upAsakagaNa mahesANA tathA osiyAjI mahAtIrtha taraphathI bAlamuni zrI yatIndravijayajI nAme dIkSA aMgIkAra karI. (saMkalana : pU. paMnyAsa zrI dharaNendrasAgarajI mahArAja) bAlamunano tIvra kSayopazama hovAne lIdhe caritranAyakazrIe ghaNI dhagazathI temanA adhyayanane mukhya kArya banAvI thoDA ja samayamAM parama zAsanaprabhAvaka mAlavakesarI bAlamunine vidvAnonI paMktimAM mUkI dIdhA. pU. AcAryazrI vijayajayadevasUrijI ma. | munizrI jayaMtavijayajI mahArAja potAnI apUrva pratibhA - gauravavaMtA gujarAtanA sImADe dvArA aneka zAsanaprabhAvanAnAM kAryo dvArA sakala saMghanA atyaMta zikharabaddha prAcIna jinamaMdiro, pauSadha- prItipAtra banyA. AthI aneka zrIsaMgho dvArA teozrI gaNipada zALAo Adi dharmasthAnothI alaMkRta ane paMnyAsapada arpavAnI vinaMtio thaI. pariNAme, saM. kuvAlA gAmamAM dharmaniSTha suzrAvaka zrI 2015mAM rAjasthAnanA sAdaDI mukAme pUjya AcArya zrI TIlacaMdabhAIne ghera Adarza zIlamUrti vijayarAmasUrIzvarajI mahArAja dvArA paMcamAMga zrI bhagavatIjI pUtaLIbAInI ratnakukSIe caritra- sUtranA yoga karAvI. barabUTa (rAjasthAna)mAM bhavya mahotsavapUrvaka nAyakazrIno janma thayo. mAtApitAnA gaNipada ane paMnyAsapadathI vibhUSita karyA. tyAra bAda, surata, lADakoDamAM bALapaNa vitAvI kumArAvasthAe pahoMcelA bhAIzrI muMbaI jevAM zaheromAM thatA cAturmAsamAM pUjyazrInA prabhAve jIvatalAlanA manamAM potAnI janmabhUmimAMthI ja saMyama grahaNa zAsanaprabhAvanAnAM aneka kAryo thatAM rahyAM. pUjyazrInA vadhatA karIne DahelAnA upAzrayanI pATa-paraMparAnA tejasvI tAralA rUpe prabhAva vaDe potAnI janmabhUmi kuvAlAmAM sva. pU. gurubhagavaMtonI prasiddhi pAmelA pUjya paMnyAsajI zrI surendravijayajI mahArAjanI mUrtipratiSThA prasaMge pU. AcAryazrInA premabharyA AgrahathI ane pAvana nizrAmAM dhArmika adhyayana dvArA saMskAro grahaNa karavAnI aneka zrIsaMghonI vinaMtithI mahAmahotsavapUrvaka pUjyazrIne tamanA jAgI. mAtApitAnI anumati laIne bhAI jIvatalAle upAdhyAyapada ApavAmAM AvyuM. tyAra bAda, pUjyazrIe potAnA keTaloka samaya abhyAsa karIne, ghera AvyA bAda pUrvakRta anuja munizrI yazobhadravijayajI tathA munirAja zrI yatIndraArAdhanAnA prabhAve tIvra vairAgya bhAvanA jAgrata banatAM saM. vijayajI ane madhurabhASI munirAja zrI vimalabhadra-vijayajI 1994nA mAgazara suda 10nA zubha dine pU. paMnyAsajI zrI sAthe lagabhaga 14 varSa sudhI rAjasthAna ane madhyapradezanAM surendravijayajI mahArAjanA pAvana karakamaLathI rAjasthAnanA nAnAMmoTAM grAmanagaro-Indora, ujjaina, ratalAma, maMdasaura, sirohI jillAnA pADIva gAme bhAgavatI dIkSA aMgIkAra karI, udayapura, moTI sAdaDI, cittoDa Adi sthAnomAM vicarI munizrI jayaMtavijayajI nAme udghoSita thayA. jinamaMdironAM jIrNoddhAra-navanirmANa, upAzrayo, pauSadhazALAo, Jain Education Intemational
Page #545
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA para9 pAThazALAo AdinAM nirmANa mATe Adeza Apyo. A vihAra kAryo karavAnI, pustaka-prakAzananI ane jJAna tema ja dharmanI daramiyAna aMjanazalAkA, pratiSThA mahotsavo, udyApano, upadhAna vividha pravRttio calAvavAnI vizALa yojanA banAvI. tapa, pagapALA cha'ri pAlita yAtrA saMgho Adi aneka dhArmika tanusAra, maMdasaura mukAme naI AbAdImAM bhavya jJAnamaMdirakAryakramo thayA. pUjyazrIe A kAryo dvArA aneka zrIsaMgho para ArAdhanA maMdira taiyAra thaI gayuM che. Aje caturvidha saMgha teno upakAranI amIvarSA karI. pariNAme tyAMnA zrIsaMghoe pUjayazrInA anubhava lAbha uThAve che. pUjyazrIe aneka sthAnomAM pUjya prabhAvathI AkarSAIne teozrIne bhavya samArohapUrvaka cittAkheDA gurudevanI cirasthAyI smRti mATe gurumaMdiro banAvarAvI (maMdasaura jillA)mAM vIranirvANa saM. 2501mAM mahA suda 3nA gurupratimAnI pratiSThA karAvI che. pUjyazrInI preraNA pAmI temanA pAvana divase AcAryapadathI alaMkRta karyA. te pachI, indora- be saMsArI bhAIo, vayovRddha pitAzrI, be bhANeja Adi aneka vallabhanagaranA jinamaMdiranI pratiSThA prasaMge mAlavAnA aneka sagAMsaMbaMdhI saMyamamArganA yAtrI banyAM che. dhanya ho evA saMghoe pU. A.zrIne "mAlavakezarI'nI padavIthI vibhUSita karyA. gurudevazrIne ane teozrInI saMyamasAdhanAne! rAjasthAna ane madhyapradezamAM anekavidha zAsana saujanya : suyaza piyuSapANi TrasTa, muMbaI prabhAvanAnAM kAryo karI, pUjyazrI pAlitANA tathA zaMkhezvarajInI vyAkhyAnavizArada, parama zAsanaprabhAvaka tIrthayAtrA nimitte gujarAta padhAryA. atyaMta AnaMdapUrvaka aneka tIrthonI yAtrAo karI. surata-navApurAmAM zrIsaMghanA AgrahathI pU. AcAryazrI vijayakanakaranasUrijI ma. cAturmAsa karyuM. cAturmAsa daramiyAna zaheranA itihAsamAM aMkita patitapAvanI guNavaMtI gujarAtanI bhUmi para vaselA dhaMdhukA karavA yogya aneka dhArmika kAryo thayAM. sva pUjya gurudeva pAsenA dholerA gAme zeThazrI ratibhAInAM saguNI dharmapatnI sau. AcAryazrI vijayasurendravijayajI mahArAjanI puNyatithi prasaMge maNibahenanI ratnakukSie saM. 1982nA mahA suda 13nA zubha 36 choDanuM udyApana, ahaMtu pUjana Adi bhavya kAryakramothI dine eka putrano janma thayo. dharmapremI mAtApitAnI zILI chAyAmAM zaheranI prajA ghaNI ja prabhAvita thaI. e sAthe gujarAta UcharelA bALake vatanamAM ja cAra gujarAtI dhoraNano abhyAsa pradezamAMthI prathama vAra suratathI nAgezvarajI mahAtIrthanA pagapALA karyo. tyAra bAda pAlitANA zrI yazovijayajI jaina gurukuLamAM tathA cha'ri pAlita saMghanA 50 divasano abhUtapUrva kAryakrama ghaDyo. sonagaDha zrI jaina cAritraratnAzramamAM pAMcamI Igliza sudhI seMkaDo bhAviko ane 77 ThANA sAdhu-sAdhvIjI sAtheno A abhyAsa karyo. sAthe sAthe paMcapratikramaNa, navasmaraNa vagereno aitihAsika saMgha Thera Thera prabhAvanA karato nAgezvarajI mahAtIrtha dhArmika abhyAsa paNa tyAM ja karyo. pAlitANA gurukuLamAM bhaNatI pahoMcyo ane pa000 bhAI-bahenonI upasthitimAM vakhate dara ravivAre sarva vidyArthIo sAthe girirAjanI yAtrA saMghapationI tIrthamALano utsava UjavAyo. punaH rAjasthAna- karavAno krama hato. yAtrA karIne nIce AvatAM, zrI jaina sAhitya madhyapradeza gayA hovA chatAM suratanA katAragAmamAM zrI kAMtibhAI maMdiramAM birAjatA pU. gurudevone vaMdana karavA jatA. tyAM pU.A. cokasInA mArgadarzana taLe zrI kAMtibhAI jekizanadAsa vakhAriyA zrI vijaya mohanasUrIzvarajInA praziSya pU.paM. zrI dharmavijayajI parivAra taraphathI zrI nAgezvara pArzvanAthajI ane zrI zAMtinAthajI mahArAjanA samAgamamAM avAranavAra AvavAnuM thayuM. nAnapaNathI Adi jinabiMbonI aMjanazalAkA tathA pratiSThA mahotsava ja tattvajJAna taraphanI rUcinA kAraNe je je jijJAsAne kAraNe temanI UjavavAno hovAthI punaH pUjayazrI katAragAma cAturmAsa padhAryA. vairAgyavRtti uttarottara majabUta banI gaI hatI. aMte te samayanA vividha dhArmika kAryakramo sAthe cAturmAsa paripUrNa thatAM pUjyazrInI paMnyAsajI mahArAja (hAlanA yugadivAkara' AcAryazrI)nA vara preraNAthI bhavya samArohapUrvaka aMjanazalAkA-pratiSThA mahotsava haste boTAda pAse alAu tIrthe saM. 1998nA mahA suda 3nA UjavAyo. AvA aneka mahotsavothI temaNe jainazAsananI maMgala dine pravrajyA aMgIkAra karI, munizrI kanakavijayajI nAme anupama sevA karI. Adarza saMyamajIvananI sAdhanA karI. ghoSita thayA. tyAra pachI tarata ja pU. gurudeva sAthe vihAra karI, svajIvanane dhanya banAvyuM. AvAM anekavidha bhavya prasaMgonI vaDhavANa zahera, pU. gurudevanI janmabhUmimAM zrI zAMtinAtha prabhunuM ujavaNI sAthe pU. gurudeva pratye RNa adA karavAnA hetupUrvaka nUtana jinAlaya gurudevanI preraNAthI baMdhAyuM hatuM tenI pUjyazrIe madhyapradezamAM "AcAryazrI vijayasurendrasUrIzvarajI aMjanazalAkA karI, pAlitANAnA suprasiddha AgamamaMdiranI smAraka jJAnamaMdira TrasTanI sthApanA karI, anekavidha sAmAjika aMjanazalAkA-pratiSThAmAM upasthita rahyA. Jain Education Intemational
Page #546
--------------------------------------------------------------------------
________________ 530. caturvidha saMgha dIkSA grahaNa karIne pUjyazrIe cAra prakaraNa, traNa bhASya, pAlita padayAtrAsaMgha, muMbaIthI sametazikharajInI kaThinayAtrA, pAMca karmagraMtha, tattvArthasUtra, bRhat saMgrahaNI, yogazAstra, guNa- kacchapradezanI saMpUrNa yAtrA, gujarAta-saurASTranAM moTA bhAganAM sthAnakakramAroha, Sadarzanasamuccaya, syAdvAdamaMjarI, tarkasaMgraha, tIrthonI yAtrA, saM. 2034mAM pU. gurudeve kADhela muMbaIthI muktAvalI, syAdvAdakalpalatA, zrI siddhahemavyAkaraNa, paMcakAvya zatruMjaya-giranArajInA yAtrAsaMgho sAthe yAtrA, girirAja vagereno gahana abhyAsa karyo. ane baMgALanI kalakattA zatruMjayanI navvANuM yAtrA, saM. 2030mAM muluMDa zaheramAM mahAvIra yunivarsiTInI vyAkaraNatIrtha, nyAya, sAhityavizArada padavIo bhagavAnanA 2500mAM nirvANadinanI ati bhavya ujavaNI; saMskRtanI sAta parIkSAo ApI meLavI. tyArabAda zrI pustakaprakAzana, sAdharmika bhakti, gurubhakti, AyaMbilakhAtuM, AcArAMga, sUyagaDAMga, ThANAMga, zrI bhagavatIjI vagere 45 anukaMpAdi mahApuNyakSetronuM hajAro rUpiyAno sadvyaya karAvI AgamasUtronA yogoddhahana tapazcaryApUrvaka karavA sAthe pU. gurudevonI poSaNa karyuM. aneka bhavyAtmAone pravrajyA pradAna karI. A sarva yathAzakti bhakti-vinaya-vaiyAvaccamAM paNa rata rahyA. teozrInAM yAdagAra kAryo che. pU. gurudevazrInA varad haste saM. sAdhujIvanamAM ati Avazyaka saMyama-anurAga-bhavabhIrutA-zrI 2035mAM pAlitANAmAM gaNi-paMnyAsa pada ane upAdhyAya padathI jinazAsanazaraNa-vinayaviveka-guNAnurAga Adi saguNo alaMkRta karavAmAM AvyA. tyAra bAda saM. 2037mAM muMbaIpUjyazrImAM khUba khIlyA che. potAnI tema ja koI paNanI kSati- borIvalImAM upadhAna tapanI bhavya mALa prasaMge mahA vada bIjane alanAne, aticArane sudhAravA tatpara rahyA che. satata adhyayana- pAvana dine 25-30 hajAra mAnavamedanI vacce pU. gurudeve ciMtanazIla cAritrathI anekone adhyayana pratye vALI zakyA che. parameSThInA tRtIya pade-AcArya pade ArUDha karyA. tyArabAda, Ama, pUjyazrInuM vyaktitva anekone preraNAdAyI banI rahyuM che. pUjyazrI dvArA aneka zAsanaprabhAvaka kAryo thatAM rahyAM che. saM. pUjyapAda paramakRpALu gurudevanI paramakRpAthI aneka 2040 thI 2043 daramiyAna bihAra-baMgALa-madhyapradezamAM aMjanazalAkA, pratiSThAo, aneka yogya mahAtmAone pacAsa jinazAsanano jayadhvaja laherAvyo. aneka kalyANaka bhUmionI AcAryAdi padapradAna, upadhAna, ujamaNAMo, vikramacaritrakalpa, sparzanA karI che. Ama, pU. AcAryazrI vijayakanakaratnasUrIzvarajI subodhikA TIkA, zrI bArasA-sUtra, divALI kalpa, zrIpALacaritra, mahArAjanA varad haste gujarAta-mahArASTra-bihAra-baMgALagautama pUrvabhavo vagereno bhAvAnuvAha zrI gautamasvAmI pUjana, zrI madhyapradeza jevA vizALa pradezomAM anekAneka dharmakAryo thayAM che. sarasvatIpUjana, navapada vivecana vyAkhyAna, zrI vaMditAsUtra divya dRSTi ane bhavya vyaktitva dharAvatA pU. AcAryadeva vivecana, prakAzana samArjanaSatrizikA catuSTaya, kalpasUtrasaTIka anekavidha zAsanakAryo saMpanna karavA sudIrdha ane svAsthapUrNa navatattvasumaMgalA TIkA, vikramacaritra, yugadivAkara muhUrtasaMgraha, jIvana prApta karo evI sAsanadevane aMtaHkaraNapUrvaka abhyarthanA guNasthAnaka vAcanA prakAzana ityAdi graMthonAM saMpAdana, punaH ane pUjyazrInA caraNomAM koTizaH vaMdanA! prakAzana paryuSaNa aSTAlikA vivecana vagere sAhitya kRtabhakti - pa. pU. A.zrI hemendrasUrijI ma.sA. karavAnuM saubhAgya gurudeva prabhAve sAMpaDyuM che. hAla corAzI varSanI bhArata dezanI mahAna uMmare paNa jussAdAra mArmika zAstrIya bAbatothI bharapUra pravacana puNyabhUmimAM vIronI vIrabhUmi ityAdi zAsanaprabhAvanAo cAlu ja che. aNastu-parolI-ThANA rAjasthAna zobhAyamAna rahI che. zihora-pAlitANA-vallabhIpurathI pAlitANA AdinA padayAtrA rAjasthAnanA jhAlora jillAmAM saMgho paNa kaDhAvI yAtrAo karAvI che. prAyaH AvatA varSe dhoLakAthI bAgarA gAma suprasiddha che. pAlitANA padayAtrA saMgha ane phorenarsa 500 jaina-jainetarone zrI | gujarAtanA mahAmaMtrI pada para zatruMjayagirirAjanI navvANuM yAtrA amArI nizrAmAM thanAra che. Asana thayela maMtrI paNa bAgarAnivAsI hatAM. AvI eja hAlamAM paNa amArI preraNAthI sAMcorI bhavana dharmazALAmAM puNyabhUmimAM pokhAla jAtinA agraNI zrI jJAnacaMdajI ane cAturmAsa upadhAna navvANuM cAlI rahyAM che. temanAM dharmapatnI kajjanadevInA gharamAM vi.saM. 1975nA mAgha pUjyazrInI nizrAmAM avismaraNIya zAsanakAryo thayAM che. vadanI chaThThI tithie putraratnanI prApti thaI, jethI saMpUrNa parivAra saM. 2019mAM pU. dAdAguru sAthe kapaDavaMjathI kezariyAjI cha'rIne prasanna thaI gayo. jyotiSI dvArA A bALakanuM bhaviSya Do . rAjasthAna mAtra jillAmAM Jain Education Intemational
Page #547
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA jANavAmAM AvyuM. jyotiSIe bhaviSyavANI karI hatI ke A bALaka potAnA jJAnarUpI prakAzathI samasta vizvanA ajJAnarUpI aMdhakArane haTAvaze. caMdra jevI zItaLatA ane puSpa jevI sugaMdha phelAvanAra samasta saMsA2ne suvAsita karI jaze. pUrNimAnA caMdranI jema tejasvI A bALakanuM nAma tenA parivArajanoe pUnamacaMda rAkhyuM. bALapaNathI ja pUnamacaMda meghAvI ane khaMtilA hatA. mAtA-pitA dvArA prApta dhArmika saMskArothI jIvanamAM vairAgyanA raMge raMgAyA. karNATakanA bIjApura zaheramAM vizALa vepAra hovA chatAM paNa ApanuM mana vitarAgI banI guru-devanI sAdhanAmAM rata rahyuM. pU. AcAryadevazrI bhUpendrasUrijI ma.sA.nI divyavANInuM zravaNa karI saMsAramAMthI mukta thaI cAritragrahaNa karavAnI bhAvanA prabaLa banAvI ane dhIre dhIre saMsAranI asAratAthI vairAgyavRtti vadhatI gaI. potAnI vRtti-icchAthI mAtA-pitAne avagata karI temanI AjJA prApta karI. vi.saM. 1998nA aSADha suda bIjanA pavitra divase pUjya tapasvI muni pravara zrI harSAvijayazrI ma.sA.nAM karakamaLo dvArA bhInamAla nagaramAM bhavya samAroha vacce dIkSA prApta karI. dikSita thatAM Ape nAma pU. munizrI hemendravijayajI dhAraNa karyuM. 15 varSanI avirata sevA ApanA guru zrI harSavijayajInI karI, Ape guruzrI harSavijayazrInA devaloka gamana bAda kramazaH pU. AcArya zrI yatIndra sUrIzvarajI ma. tathA pU. kaviratna AcAryazrI vidyAcandrasUrijInA sAnnidhyamAM adhyayana karI vidvattA prApta karI. graMtho, Agamo tathA jyotiSa jevA aneka viSayomAM Apa pAraMgata thayA. pU. AcAryazrI vidyAcaMdra sUrijI ma.sA.nI 25 varSa sudhI sanniSTha sevA karI temanA AzIrvAda prApta karyA. pU. AcAryazrI vidyAcandrasUrijIe potAnA aMtima samayamAM Apane pAse bolAvI samasta munimaMDaLa samakSa A gaccha saMbhALavAnI Apane vAta karI hatI ane e phaLIbhUta thaI. vi.saM. 2047 mAgha suda navamane pavitra divase munimaMDaLa ane tristutika saMghe maLI pAragAdI nagara AhoramAM bhavyAtibhavya AyojanapUrvaka paMcaparameSThImAM tRtIya AcArya pada para Apane padAsIna karyA ane samasta tristutika gacchanA gauravarUpe Apa gacchAdhipati pada para paNa alaMkRta thayA. AcAryazrI hemendrasUrijI ma.sA. banI Ape aharniza gAmo-zaheromAM paribhramaNa karI jinazAsananI patAkA laherAvatAM prANImAtranA kalyANanI bhAvanA sAthe samAja ane rASTrane ApanI divyavANInA oja dvArA lAbhAnvita karavAnuM yazasvI kArya karyuM. jinazAsananA AvA uccAsana para birAjamAna hovA chatAM paNa Apa nirabhimAnI, saumya, caMdrasamAna zItaLa 531 banI rahyA. darekanuM mana jItI lenAra Apa divya vibhUti banI rahyA. AcArya pada dhAraNa karyA bAda saMpUrNa jaina samAjanA Atmika utthAna hetu sajAga rahI Ape gAmegAma bhramaNa karI aneka prabhAvI kAryo ApanA varahaste karyA. ApanA jIvanamAM Ape aneka aMjanazalAkA, pratiSThA, udyApana, cha'rIpAlaka saMgha, aitihAsika cAturmAsa tathA 50thI paNa vadhu AtmAone dIkSA ApI teone mokSamArganA pathika banavAmAM rAhabara banI rahyA. Ape aneka cAturmAsamAM bhInamAla nivAsI zA. sumeramalajI haMjArImalajI lUkkaDa dvArA 1000 ArAdhakonI sAthe pAlitANAmAM bhavya cAturmAsa ane zrI sAMkaLacaMdrajI cunnIlAlajI tAMteDa dvArA zaMkhezvara tIrthamAM cAturmAsa gaNamAnya banI rahyA che. Aja Apa ApanI uMmaranA 87mA varSanA pagathiyA para paNa ubhA rahI sAmAjika ciMtana, zAsananI prabhAvotpAdakatA tathA samAjanI ekatA pratye pratyeka paLe sajAga raho cho. AvA mahAna jainAcArya gacchAdhipati, rASTrasaMta ziromaNi, camatkArI,kalyANakArI, vacanasiddha mahApuruSa AcAryadeva zrI mahAmahima hemendra sUrIzvarajI ma.sA.nA pada para 21 varSa pUrNAhuti ane 22mAM pATotsava para paramAtmA pAse temaja gurudevazrI mahAmahima rAjendra sUrIzvarajI ma.sA. pAse samasta saMghanI bhAvabharI A prArthanA che ke pUjya AcAryazrIne zAsanaprabhAvanAnAM kAryo karavAnI divyazakti pradAna kare. pUjya AcAryazrI dIrdhAyu hajo......cirAyuSya hajo.....zatAyu hajo.....ane jIvanaparyaMta samasta zrI saMgha para ApanI amRta dRSTi ane AziSa paLe paLe varasatA raho.... saujanya : zrI AdinAtha-rAjendra jaina zve. peDhI mohanakheDA tIrtha kalyANamitra banIne anekane AnaMdanI lakhalUTa lahANI karI jANanArA pa.pU. A.zrImad vijayamitrAnaMdasUrijI ma. - le. pU.A. zrI vijaya pUrNacandrasUrijI ma. tanamAM ugra vyAdhi hoya chatAM mana saMpUrNa samAdhimagna jovA maLyuM hoya, jIvanamAM jANe vyAdhi ane samAdhi vacce spardhAtmaka hoDa-doDa macI hoya ane AmAM vyAdhine pAchaLa mUkIne vijetA tarIke samAdhi AgaLa vadhI jatI jovA maLatI hoya, to cokkasa anumAna karI levuM ja rahyuM ke, AvA jIvananA svAmI pU. AcAryadeva zrImad vijaya mitrAnaMdasUrIzvarajI mahArAjA ja hovA joIe! kalyANa-mitra banIne anekane
Page #548
--------------------------------------------------------------------------
________________ 532 AnaMdanI lakhalUTa lahANI karAvI janArA teozrInA jIvananI virala vizeSatA e hatI ke, teonuM tana jema vadhu ne vadhu vyAdhi grasta banatuM gayuM ema mana vadhu ne vadhu pramANamAM samAdhi-masta rahevAmAM saphaLatA hAMsala karatuM rahyuM! vyAdhinI phUMkAtI AMdhImAM pUjyazrI je rIte samAdhinI jyotane jvalaMta rAkhI zakyA ane enA dvArA bhAvikone je rIte abhuta AlaMbana pUruM pADanArA banI gayA; enA dvArA jANe sAdhanAnA maMdira para kaLazanI pratiSThApUrvaka eozrI dharmadhvaja laherAvatA gayA. pU. AcAryadevazrI jIvananA prAraMbhanAM varSonAM kAryo dvArA to jainasaMgha uparAMta samudAyamAM avismaraNIya rahevA pAmaze ja, taduparAMta jIvananA chellAM varSomAM aneka rItanI paravazatA vacce paNa pravacana, vAcanA, jijJAsuone patra dvArA mArgadarzana Adi pravRttio sadA apramatta rahIne je rIte karatA gayA, ethI e avismaraNIyatAmAM kaMIka gaNo vadhAro thato ja rahyo. e avismaraNIyatAno sAkSAtkAra eTale ja prastuta jIvana-kavana vizeSAMka'. pUjyazrInA jIvana-kavananI vizeSatA e che ke, teo jIvananA prAraMbhika kALathI ja anokhA tarI AvatA hatA. teozrI jyAM jyAM cAturmAsa karavA padhAratA tyAM cAra mAsa uparAMta AjIvana saMdhanA haiyAmAM e rIte vasI jatA ke, jema jema kSaNa pasAra thatI, ema e vasavATa vadhu ne vadhu nakkara banato jato. samudAya pratye anurAgI-kSetromAM ja nahIM, anya kSetromAM paNa teozrI svabhAva-prabhAvanI vizeSatAthI saMghanA haiye cirasthAyI banI jatA. emanI bola-cAlanI e vizeSatA hatI ke, e bolamAMthI jANe phUlaDA verAtAM ane e cAlamAMthI jANe pAyela jevuM mAdhurya relAtuM. chelle chelle sAbaramatI smRtimaMdiranI aMjanazalAkA- pratiSThAnA prasaMge teozrInI sAthe avAranavAra dIrdha samaya sudhI rahevAno lAbha maLyo, pachI pAlitANA khAte cAturmAsa mATe vihAra karyo, tyAre evI to kalpanAya na hatI ke, A milana aMtima banI raheze. cAturmAsa pUrNa thayA bAda asvastha tabiyatanA samAcAra avAranavAra maLatA hatA, emAM zaMkhezvara tIrthanI sthiratA daramiyAna vadhu asvastha banelI tabiyatanA samAcAra maLyA, enA AghAtanI hajI to kaLa vaLe, e pUrve e ja samAdhipUrvaka svargavAsI banIne jIvananI jema mRtyumahotsavane mANI janArA pU. AcAryadeva zrImad vijayamitrAnaMda sUrIzvarajI mahArAjAnI aMtima-sAdhanAnA samAcAra maLatA ja caturvidha saMgha smRtinA sarovaramAM svargastha pUjyazrInA jIvananI keTalIka ananya-vizeSatAo kamaLanI jema khIlI UThI, jenI suvAsa Ajeya tarabatara ane tarotAjA gaNI zakAya evI che. cAlo, thoDAM ghaNAM e kamaLonI suvAsa mANIe : * hitakArI evI kaDavI vAto paNa mIThI-bhASAmAM kahevAno teozrIno guNa jIvanamAM utAravA jevo che. gametevAM dravya-kSetra-kALa maLavA pAmyA hoya, paNa eno sAmano karyA vinA ene yogya rIte satkArIne, ene potAne anukULa banAvI devAnI teozrInI jIvana-kaLA ApaNI najara sAme harahaMmeza jIvaMta rAkhavA jevI che. + jJAna-dhyAna ke sAhityanA sarjana-saMpAdana kAje jIvananI paLepaLano sadupayoga karavAno eozrIno jIvanasaMdeza to satata kAnamAM guMjato rAkhavA jevo che. * sAdhu-jIvananI nAnImoTI harakoI bAbata ke pravRttimAM teozrIe prApta karelI siddhahastatA ApaNe Adarza tarIke najara samakSa rAkhIe, toya thoDI-ghaNI bAbatomAM to siddhahastatA hAMsala thayA vinA ja na rahe. * sva ke para, samudAya ke para samudAya, sAdhu ke zrAvaka, jijJAsu ke tarkabAja AvA bheda vinA paThana-pAThana karAvavAnI, upAdhyAya jevI jJAnopAsanA jIvananA aMtima varSa lagI teozrIe je rIte jALavI jANI. * satata svAdhyAya ane niraMtara ciMtana-anuprekSAnA baLe saMskRta-bhASAtmaka TIkA jevAM sarjanapUrvaka, saMpAdana-saMkalana uparAMta dharmadUta' samI sAhitya-sRSTinI teozrI je bheTa dharI gayA, ene AMkhathI adazya na banAvIe, to kama se kama satata svAdhyAya ane vAcanano guNa to ApaNe AtmasAt karI ja zakIe. * kalyANa-mitra banyA bAda AnaMdanI lakhalUTa lahANI karatAM rahevuM, e to vadhu dohyalI sAdhanA che, chatAM pU. AcAryadeva zrImadvijayamitrAnaMdasUrIzvarajI mahArAjAnuM jIvana-kavana satata smaraNamAM rahe, to AvI sAdhanA ApaNA mATe jarUra thoDIka sahelI to banyA vinA ja na rahe! A jAtanI sahelAIne siddha karavAmAM pUjyazrInuM jIvanakavana ApaNane upayogI ane upakArI bane, e ja kalyANakAmanA! Jain Education Intemational
Page #549
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA zrI siddhAcala girirAjanAM ananya upAsaka, dharmadhuraMdhara, mahAtapasvI zrI siddhAcala zaNagAra TUMkanA preraka pa.pU. gacchAdhipati AcArya zrI vijayaarihaMtasiddha sUrIzvarajI ma.sA. jagatane jivADanAra jagaDuzAha ane vijayazeTha-vijayA zeThANI jevAM nararatno ne utpanna karanArI kacchanI ratnagarbhA dharatI......temAM AdhoI nAme gAma che.......osavALonAM ghaNAM ghara che. dharma zuM che? koIne gatAgama nathI. e ja bhUmi gIMdarA kuTuMbanA mULajIbhAI ukAbhAI rahe. eka dhanya divase temanAM dharmapatnI zrImatI mINAbahenanI kukSie eka putraratnano janma thayo. e dhanya ghaDI hatI vi.saM. 1982, zrAvaNa suda pAMcamanI. guNomAM siMha samAna evA vinaya guNane jANe AtmasAt karavAno hoya tema tenA guNone anurUpa 'guNazI' (guNasiMhanuM apabhraMza) nAma rAkhavAmAM AvyuM. A AdhoInI ajJAna dharatI para pU. munizrI dIvijayajInI padharAmaNI thaI. haiyAM hele caDhyAM. grAmyajanonA......gurujIe A grAmyajanonI ajJAnatA- bhoLapaNa joyuM. pUjyazrIe eka kuzaLa mALInuM kArya karyuM. saunAM haiyAMmAM dharmanAM bIja vAvyAM. aMkurita....puSpita....phalita...... navapallita karyAM. emAM ApaNA guNasIne pUjyazrIno saMparka thayo. te gurudevanI kRpAprApta karavA satata prayatnazIla rahevA lAgyA. sAva nAnIvayamAM guNo khIlavA lAgyA. thoDAM varSa pachI A guNazIe traNa upadhAna paNa karyAM. saM. 1993mAM agiyAra varSanI nAnI vaye dharmazraddhA ati zIvratAthI dRDha thavA lAgI. teozrInI vicArasaraNI vadhu ne vadhu vairAgyathI vAsita thaI rahI. ane vairAgyanI gaMgotrIne mahAkAya gaMgAnuM svarUpa ApavA vi.saM. 1996mAM guNasI mahesANAsthita zrI yazovijayajI jaina saMskRta pAThazALAmAM jJAnAmRtanuM pAna karavA lAgyA. e arasAmAM ekAeka azAtA vedanIyano udaya thayo. emanA zarIrane eka mahAvyAdhioe gherI lIdhI. e vyAdhinuM nAma kSayaroga (TI.bI.) te vakhatano TI.bI. eTale rAjaroga! AjanuM kensara. teno koI ilAja nahIM. tenI koI TrITamenTa nahIM. bacavAnI koI zakyatA nahIM. badhA DaoNkTaroe hAtha khaMkheryA. guNazInA manamAM dRDha nizcaya hato maravuM to saMyamamAM ja. For Private 533 A hospiTalamAM to marAya nahIM. haoNspiTalamAM mRtyu thayuM to durgati nizcita che. prabhunA zAsanane pAmyA chatAM mAre durgatimAM javuM paDe? nA......nA.....e mAre maMjUra nathI ane haju pelI mArI bhAvanAnuM zuM? je divase zatruMjaya mahAtmya sAMbhaLyuM hatuM te divase nizcaya karyo hato. jIvanamAM ekavAra to chaTTa karIne sAtayAtrA karavI....e mArI bhAvanAnuM zuM thaze ?.......nA......nA koI paNa hAlatamAM pAlitANA pahoMcavuM. girirAjanI sparzanA karavI ane jIvana samarpita karI devuM dAdAnA caraNe, paNa.....ahIM to pathArImAMthI UThavAnI sakhata manAI che. be-- cAra ghaDInA mahemAna chIe. temAM pAlitANA kema pahoMcAya. kyAM AdhoI ane kyAM pAlitANA. temAM eka taka maLI gaI. te to bhAgI chUTyo gherathI. athaDAtAM-kuTAtAM.....parezAna thatAM AvI pahoMcyo guNazI pAlitANA. manamAM eka dRDha nizcaya hato maravuM to saMyamamAM ja, paNa dIkSA koNa Ape A hAlatamAM? chevaTe saMyamanA sempala samAna poSaha svIkAryo. koI mahAtmA poSaha na uccarAve. maravAnI to ghaDIo gaNAI rahI hatI ne. jAte poSaha uccarIne gurunI AjJA laIne...AgaLa vadhyA girirAja tarapha, manamAM satata zrI namaskAra mahAmaMtrano jApa cAlu che ane dilaDuM dAdAnAM darzana mATe talasI rahyuM che. kadama Age baDhI rahyAM che. taLeTI pahoMcatAM aneka sthAne vizrAma karavo paDyo. chevaTe pahoMcyA taLeTI. sparzanA thaI girirAjanI. eka AnaMdanI AchI lahera vyApI gaI AkhA zarIramAM. kadama Age baDhyAM.....aura Age baDhyAM. zarIranI aMdara koIka agamya agocara ziktano saMcAra thavA lAgyo. koIka zikta dAdA tarapha kheMcavA lAgI. chevaTe eka mahAAzcaryanuM nirmANa thayuM! 19 varSanI vayanA A traNa mahArogI guNazInAM harSAzrupUrNa netro sAme paramatAraka parama karUNAsAgara prabhu sAkSAt dezyamAna thayAM. AdinAtha dAdA najaronI sAme hatA. te pachI to haiyAmAM AnaMdano udadhi UchaLavA lAgyo. aMtaranA atala UMDANamAMthI eka avAja Avyo. dAdA.......! A jIvana tArA zaraNe che. svIkAra karI le. tyAM ja eka aura camatkAra, eja kSaNe mahAroge vidAya lIdhI. yamarAjanA gAle camacamATa karato tamAco lAgyo. eja kSaNe guNazIe covihAranA upavAsanAM paccakkhANa karyAM ane te divase kula 3 yAtrA girirAjanI thaI. bIjA divase covihAra Personal Use Only
Page #550
--------------------------------------------------------------------------
________________ 534 upavAsamAM 4 yAtrA thaI. A rIte covihAra chaTTa karIne sAta yAtrA nirvighne pUrNa thaI. dAdAnI kRpAthI zarIra nirAmaya thayuM. 'khAkhI bAvA'nA hulAmaNA nAmathI prasiddha mahAtapasvI pa.pU. AcArya zrI vijayamaMgalaprabhasUrIzvarajI ma.sA.e guNazIno hAtha pakaDyo. ane...... vi.saM. 1999nAM phAgaNa suda 11nAM dhanya divase jaya taLeTInAM siddhasthAne pUjyazrIe saMyamajIvanano svIkAra karyo. nAma rAkhyuM muni zrI guNajJavijayajI. te pachI deva ane guru.....bannenI kRpArUpI pAMkhothI jayatapa-saMyamasAdhanAmAM lAMbI uDAna bharI. potAnA jIvanamAM pUjyazrIe covihAra chaTTa karIne sAta-sAta yAtrA kula 300 vAra karI. hA, eka nizcaya hato manamAM jeNe jIvana ApyuM ene jIvana ApuM.' saM. 2026 kArataka vada 5 amadAvAda gaNi padavI nAma arihaMtavijayajIgaNi. saM. 2026 mAgasara suda 6 amadAvAda paMnyAsa padavI. saM. 2031 vaizAkha suda 11 pAlitANA, AcArya padavI. nAma A. arihaMtasiddhasUrIzvarajI. Aje pUjyazrI 450 sAdhu-sAdhvIjInA vizAla samudAyanA gacchAdhipati tarIke birAjamAna che. pUjyazrInA jIvanane jANavuM.......mANavuM.......anubhavavuM eka anupama lahAvo che. pUjyazrInA jIvananI virala ghaTanAone AlekhatuM mahArogI banyA mahAyogI' pustaka avazya vAMcavuM. A mahApuNyarAzi mahApuruSa dIrghAyuSI thAya ane pUjyazrI anekonA preraNA strota-Adarza banI rahe eja AdinAtha dAdAne prArthanA...... A mahApuruSanA caraNakamaLamAM bhAvabharI hArdika vaMdanA..... --muni hArdikaratna vijaya. saMgItapremI, saraLamUrti pU. AcArya zrI vijayaaruNaprabhasUrIzvarajI mahArAja 4 garavA gujarAtanuM chANI gAma to saMyama svIkAravAmAM vizvavikhyAta baneluM che. pUjyazrI paNa e ja latAnA puSpa che. For Private caturvidha saMgha dAdA jamanAdAsabhAI, kAkA dalasukhabhAI, mAtA ane traNa baheno--eka ja kuTuMbamAMthI eka karatAM vadhu bhavyAtmAo asAra saMsArane choDIne vIraprabhunA zAsanamAM viharavA tatpara banyA hoya tyAM japa-tapa-saMyamanuM sAmrAjya hoya emAM zI navAI! pUjyazrIe paNa A ja vAtAvaraNamAM vairAgyano aMcaLo oDhavAno nizcaya karyo. saM. 1978nA bhAdaravA suda 8ne divase janmelA A puNyAtmAe saM. 2001nA mAgazara suda 7ne zubha divase khaMbhAta zaheramAM pUjyapAda AcAryadeva zrI vijayasUrIzvarajI mahArAja hastaka pravrajyA aMgIkAra karI ane zrI aruNaprabhavijayajI mahArAja banyA. dIkSA grahaNa karIne teozrI pU. gurudevanI nizrAmAM svAdhyAya-tapanuM ahorAta ArAdhanA karatA rahyA che. pUjyazrInI sUrivara tarIkenI be viziSTatAo sahu koIne prabhAvanuM kAraNa banI rahe che. aruNanI prabhA jevI saraLatA ane prasannatA mukha para prakAzatI hoya evA e pUjyazrI bALakomAM ati priya che. bALakone zikSaNa ApavAmAM sauthI vadhu kALajI rAkhavI joIe evuM mAnanArA che. teozrI kahe che ke, k mahAtmA isu khriste kahyuM che te sAcuM che ke, devaloka bhavya che, suMdara che, mahAna che; paNa aphasosa! tenuM dvAra eTaluM nAnuM che ke temAM praveza karavA mATe bALaka banavuM paDe che!" bALakane devasamAna mAnatA sUrivara bALako mATenA zikSaNanI satata ciMtA sevatA hoya che. evI ja bIjI lAkSaNikatA pUjyazrIno saMgItaprema che. pratikramaNamAM stavanasajjhAyo gAtAM gAtAM tallIna banI jatA hoya che. teozrInAM AvAM gIta-saMgItathI ArAdhakomAM bhaktibhAvanuM mojuM pharI vaLe che! pUjyazrIne saM. 2043nA vaizAkha suda 6ne zubha dine zrAvasti tIrthamAM pU. gurudeva zrI vijayabhadraMkarasUrIzvarajI mahArAjanA varada haste AcArya padavI ApavAmAM AvI. Aje paNa pU. AcAryazrI vijayaaruNaprabhasUrIzvarajI mahArAja apramattabhAve zAsanaprabhAvanAnAM vividha kAryomAM vyasta hovA chatAM Adi paMcatIrthonI yAtrA karI guMdI gAme mahuvA samAdhipUrvaka saM. 2049, phA.su. 12nA kAladharma pAmyA. Aje OMkAratIrthamAM gurumaMdira nirmANa thayela che. pUjyazrInAM caraNe zataza: vaMdanA! Personal Use Only
Page #551
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 535 lolADiyA parivAranA saMskArasaMpanna zobhAsvarUpa kuladIpaka : suprasiddha pravacanakAra : suripuraMdara : ra . sariara , pU. AcAryazrI vijayayazobhadrasUrijI ma. dhanya ho puNyapradeza gujarAta, ke jeNe aneka mahApuruSone janma Apyo. evI puNyavaMtI gurjarabhUmimAM dharmasaMskArothI suvAsita raLiyAmaNuM nAnakaDuM kuvALA nAme gAma che. A kuvALA gAmamAM dharmasaMskAra ane paramAtmazAsananI zraddhAnA dIpa samAna jhaLahaLatA lolADiyA parivAranA zrI TIlacaMdabhAIne ghera bhadrapariNAmI mAtA menAdevInI kukSie eka maMgaLa prabhAte smitamakhI bALakano janma thayo. vAtsalyasAgara samA mAtApitA ane cAra vaDIla baMdhuo tathA be bahenonA lADapyAramAM UcharatA A bALarAjAne parivArajanoe 'naTavara'nA lADalA nAme saMbodhyo. bALaka naTavarane paNa bALapaNathI dharma pratye apAra rasa hato. mAtApitA sAthe devavaMdana, guruvaMdana Adi mATe jatAM naTavarane eka suvarNa prabhAte tejapuMja sarakhA gurudeva zrI AcArya zrImad vijayasurendrasUrIzvarajI mahArAjanuM puNyadarzana thayuM ane gurudevanA prathama darzane ja temane vairAgyanI bhAvanA jAgI. gAmaDAnI dhULamAM ramyA karatA naTavarane bhavatAriNI dIkSA levAnI jhaMkhanA thaI. dharmanI suvAsathI mahekatA parivAramAM temanI bhAvanA vadhu daDha banatI cAlI. e bhAvanAne sAkAra banAvavA mATe samyaka jJAnanI zikSAdAtrI mAtRsaMsthA zrI yazovijayajI jaina pAThazALAmAM bALaka naTavare utsAha ane khaMtapUrvaka adhyayana AraMvyuM. A samaya daramiyAna pU. gurudeva sAthe vAraMvAra saMsargamAM AvavAnuM banatAM temanI dharmajyota vadhu prajavalita banI ane saMyama svIkAravAnI tAlAvelI jAgI ane naTavare 11 varSanI laghuvaye, parivAranI anumati laIne, vaDIlabaMdhu babaladAsa (kAMtibhAI) sAthe amadAvAda AvI, DahelAnA upAzraye pU. gurudeva AcArya zrImad vijayasurendrasUrIzvarajI mahArAjanA varad haste saM. 2002nA jeTha suda 3nA zubha dine saMyamano svIkAra karyo ane jainazAsananA bAlasUrya rUpe udita thayA. yazano prakAza prasarAvatA teozrI munivaryazrI yazobhadravijayajI mahArAja tarIke prasiddha thayA. zAstronA adhyayananI tIvra rUci, gurudevanI kRpAdRSTi ane svayaMnI tejasvI buddhi-A triveNI saMgamathI munizrIe nyAya, vyAkaraNa, sAhitya Adi aneka dharmazAstronuM talasparzI adhyayana karyuM. jJAnapipAsA sAthe vaDIlo pratyenI vinayabhaktimAM paNa agresara rahenArA A munivarya jotajotAMmAM saunA pyArA banI gayA, paraMtu e bALa munivaranA jIvanabAgamAM aneka prakAre saguNonAM puSpo khIlavanAra gurudeva rUpI mALI sadAne mATe svarge sidhAvI gayA. svargIya gurudevanI teozrI para apUrva amadaSTi hatI. pU. gurudevanA svargavAsa bAda munivarya zrI yazobhadravijayajI mahArAja potAnA saMsArI vaDIla bhrAtA AcAryazrI vijayajayadevasUrIzvarajI mahArAja tema ja laghubhrAtA munirAja zrI yatIndravijayajI mahArAja tathA suvinayI svaziSya munizrI vimalabhadravijayajI mahArAja sAthe gujarAta, rAjasthAna, madhyapradeza, mahArASTra Adi pradezonAM nAnAM-moTAM gAmazaheromAM jainazAsananI prabhAvanA karatAM vicarI rahyA. savizeSa madhyapradezanAM zahero ane gAmomAM jIrNoddhAro, pratiSThAo, padayAtrAsaMgha, pAThazALA-dharmazALA AdinAM nirmANakAryomAM 14 varSa vyasta rahI pUjaya munizrI bhAvi peDhImAM dharmasaMskAronuM amIsiMcana karavAmAM avirata prayatnazIla rahevApUrvaka saM. 2038mAM muMbaI mahAnagaramAM padhAryA. temaNe sAteka varSa muMbaImAM zAsanaprabhAvanA karI ane aneka maMgala kAryo karyA. saM. 2039nA phAgaNa suda 3ne divase zrIsaMghanA upakrame bhAIzrI rAjendrakumArane dIkSA ApI munizrI anaMtabhadravijayajI nAma ApyuM. saM. 2040nA mahA suda 3ne divase borIvalI kArTara roDa zrI saMbhavanAtha prabhunI zItaLa chAyAmAM bhAIzrI rAjeza ane dinezane dIkSA ApIne munizrI parAgabhadravijayajI ane munizrI pIyUSabhadravijayajI tarIke jAhera karyA. saM. 2041mAM zrI koTa zAMtinAtha jaina derAsaraupAzrayathI cha'rIpAlita yAtrAsaMgha agAsI tIrthano AraMbha thayo ane vasaMtapaMcamIe saMghapatine tIrthamALA arpaNa karI. taduparAMta mahAnagara ane upanagaromAM sthaLe sthaLe ugra tapasyA ane ArAdhanAnA mahotsavo thayA. jinAlayo ane upAzrayonA jIrNoddhAro thayA. aneka bhAvika zrAvaka-zrAvikAo bhaktithI pariplAvita thayAM ane sva-paranI avirata dharmaniSThA sevatA pUjyazrIe AzcaryakAraka ArAdhanAono itihAsa sarjyo. sva. pUjya gurudeva AcArya zrI vijayasurendrasUrIzvarajI mahArAja sAhebanI asIma kRpAthI pUjyazrIe jJAnasAdhanAnI Jain Education Intemational
Page #552
--------------------------------------------------------------------------
________________ 536 caturvidha saMgha sAthe tapanI paNa savizeSa ArAdhanA karavApUrvaka zrI vardhamAna ArAdhanA karI ane e sAthe sAdhu-sAdhvI tathA zrAvaka-zrAvikA AyaMbila tapa evaM 25 upavAsa be vAra, 16 upavAsa, 11 rUpe caturvidha saMgha sAthe kula 54 siddhi tapanI sAmudAyika ane anekavAra 8 upavAsanI kaThina ArAdhanA bRhad muMbaImAM abhUtapUrva thaI. AvI mahAna tapazcaryA dvArA saMyamajIvanane saphaLa banAvela che. evA e uttama sAmudAyika ArAdhanAnA phaLasvarUpe koTa zrIsaMghanA jinamaMdiramAM sAdhanAnA anurAgI pUjyazrIne aneka bhaktajano ane zrIsaMghoe gautamasvAmIjI ane sudharmAsvAmIjInI bhavya mUrtionI pratiSThA atyaMta Agraha sAthe paMnyAsa pada tathA AcArya pada grahaNa karavA saM. 2042nA zrAvaNa vada 3 ne tA. 22-8-86nA zubha divase khUba vinaMtI karI, paNa padagrahaNanI icchAthI niHspRha evA bhavya rIte karavAmAM AvI. munirAje inkAra ja karyo, chatAM samudAyanA vaDIlono premabharyo tyArabAda, saM. 2043 ane saM. 2044mAM Agraha cAlu rahyo. emAM aneka gAma-nagaronA zrIsaMghonI prArthanAsamAja ane aMdherI (isTa)nA cAturmAsa daramiyAna 124 bhAvabhInI vinaMtIo thaI. aMte pUjya AcArya zrI ane 81 siddhitapanI sAmudAyika ArAdhanAdi tema ja anya vijayaazokacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanI pAvana nizrAmAM vilepArle sthaLe prabhupratiSThA, dIkSApradAna, upadhAna tapa ane anya vividha (pUrva)nA zrIsaMghanA AMgaNe paMcamAMga zrI bhagavatI sUtranA dharmAnuSThAno yAdagAra rIte pravartAvyAM. bRhad muMbaImAM satata sAta yogoddhahananI maMgala kriyAno prAraMbha thayo ane saM. 2042nA varSa vicarI ane zAsanaprabhAvanApUrvaka anekavidha kAryo yazasvI poSa vada 6nA zubha dine paMnyAsa pada-pradAnano mahotsava ghaNA rIte susaMpanna banAvyAM. umaMgapUrvaka karavAmAM Avyo. A prasaMge bahAragAmathI ane muMbaInAM anya upanagaromAMthI janasamudAye vizALa saMkhyAmAM pUjyazrInI A vyaktigata tapazcaryAo ane jainaupasthita rahI A mahotsavamAM upasthita rahI zobhAmAM samAjagata vizALa prabhAvanAo sAthe, parivAra paranuM lakSa paNa abhivRddhi karI ane ghaNo lAbha lIdho. nUtana paMnyAsa zrI dhyAnapAtra che. pU. AcAryazrInA saMsArI parivAramAMthI saMyamI yazobhadravijayajI mahArAjane zrI vardhamAna vidyAno paTTa tathA banelA mahAnubhAvonI yAdI jotAM e siddha thaze : prathama kAmanI vahoravAnI mAtabara bolIo thaI hatI. pU. (1) AcAryazrI vijayajayadevasUrijI mahArAja (vaDIla paMcAsajI zrI yazobhadravijayajI mahArAjane paMcaparameSThInA brAtA), (2) munirAjazrI yatIndravijayajI mahArAja (laghu tRtIya pada AcArya pade birAjamAna karavAnA mahAmahotsavamAM bhrAtA), (3) sva. munizrI manakavijayajI mahArAja (pitAzrI), koTa zrIsaMghanA upakrame aneka bhAvuka bhaktajano dvArA vividha (4) munirAjazrI zIlaguNavijayajI mahArAja (bhANeja), (5) mahApUjano 68 choDanuM udyApana, be sAdharmika vAtsalya, bhavya | munirAjazrI pIyUSabhadravijayajI mahArAja (bhANejanA putra), rathayAtrA, AkarSaka kalAtmaka raMgoLInI racanAo sAthe abhUtapUrva . (6) sAdhvIzrI gItayazAzrIjI (bhANeja) ane (7) sAdhvIzrI kAryakramo yojIne dhAmadhUmathI AcArya pada-samAroha UjavAyo. cAryazAzrIjI (bhANeja). saM. 2042nA phAgaNa suda bIja ne budhavAra koTa zrIsaMghanA pUjya AcAryazrI vijayayazobhadravijayajI mahArAjanA itihAsamAM suvarNa akSare aMkita karavA yogya banI rahyo. ane ziSya-praziSya-parivAramAM (1) sumadhura vaktA vidvAna paMnyAsajI koTa zrIsaMghanA parama saubhAgye, temanI AgrahabharI vinaMtIno zrI vimalabhadravijayajI, (2) munirAja zrI anaMtabhadravijayajI, svIkAra karI. pUjyazrI namaskAra maMtranA tRtIyapade birAjita (3) munirAja zrI pIyuSabhadravijayajI Adi mukhya che. thaIne prathama cAturmAsa mATe koTa padhAryA. e sAthe A saujanya : suyazapiyuSapANi TrasTa-muMbaI tathA surendrasUri comAsAmAM sonAmAM sugaMdhanI jema bIjo paNa eka bhavya prasaMga bhaktAmaramaMdira zaMkhezvara koTa zrIsaMghanA AMgaNe UjavAyo, jemAM pUjyazrIe siddhi tapanI Jain Education Intemational
Page #553
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 53che. ' zrI caturvidha saMgha H graMtha yojanAnA preraka :) muMbaImAM borIvalImAM rahevA lAgyo. pratidina pUjA, pAThazALA, bhadrapariNAmI vyAkhyAna jevI kriyAono lAbha levA mATe teo tyAMnI jAmalIgalImAM AvelA zrI saMbhavanAtha jinAlayamAM jatA hatA. parama pUjya AcAryazrI kAntilAla tyAMnI dhArmika pravRttimAM rasa levA mAMDyA ane kundakundasUrIzvarajI mahArAja svayaMsevakamaMDaLamAM joDAyA A rIte zrI jainazAsananAM kAryomAM - saMta ane pravRtta rahevAthI temane sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtonI nizrA paNa zUravIronI bhUmi eTale sAMpaDI. bhakti ane vairAgyanA guNothI raMgAyelo AtmA saMyama saurASTranI pAvana dharatI. sAdhanAnI taiyArI karavA lAgyo. parama pU. A. zrI lAvaNyasUri, A ja dharatI para prAcIna zrI dakSasUri, zrI suzIlasUri AdinA saMparkamAM AvatA, A tIrtho alaMkArarUpe zobhe bhAvanA vadhatI gaI. vairAgya tarapha mana vaLavA lAgyuM. saMyama che. temAM paNa 14 levAnI utkRSTa bhAvanA eTale prAcIna zAstra anusAra "AtmArthe rAjalokamAM sarvottama pRthavItya'no mArga nakkI karyo. mAtApitAnI saMmati maLavAnuM ane jenI rajeraja siddha svAbhAvika ja agharuM hatuM. lAgaNI ane putraprema! A mArga paramAtmAothI pAvana mATenI saMmati kyAMthI Ape? paraMtu AtmAnI unnata bhAvanAo thayelI che, evo sAme mAtA-pitAnuM cAlyuM nahIM. teozrInAM bhAIo-bahena siddhAcala-zaraNuMjaya saMsArI-ramaNikabhAI, jayAbahena, bAvacaMdabhAIe rasa laine girirAja ziratAja mAtApitAnI rajA mAMgI. banIne vibhUSita thayelo Ama vikrama saM. 2014, vaizAkha suda 7nA zubha divase che evI A dharatI. bhavya mahotsava sAthe, zrI amRtasUrIzvarajI ma.sA.nA zubhahaste ahIM prAcIna madhupurI tarIke jANItuM Aje mahuvA tarIke parama bhAgavatI dIkSA ApavAmAM AvI. borIvalInI oLakhAtuM saurASTranuM kAzmIra AveluM che. mahuvA baMdara zrI jAmalIgalIno zrI saMgha bhAvavibhora banI gayo, kAraNa ke temanA jIvitasvAmInuM jinAlaya aneka bhAgyavAna puruSanA nAmathI guru bhagavaMta eTale parama pUjya dharmadhuraMdharasUrIzvarajI mahArAja. alaMkRta che. A mahApuruSa eTale zAsanasamrATa zrI kAntibhAI banyA zrI kundakundavijaya mahArAja. nemisUrIzvarajI mahArAja. uparAMta ahIM jAvaDazAha, | darzana-jJAna ane cAritranA ArAdhaka munirAja divase bhAvaDazAha, A. zrI dharmasUrIzvarajI ane pU.A. zrI divase jJAnasAdhanAmAM pravRtta banyA. saMskRta, prAkRta ane darzanasUrIzvarajInAM nAmathI camakatA nabhamaMDaLamAM eka nAma che sAhityanyAya, AgamagraMtho tathA tattvArthanA abhyAsu munirAjane AcArya zrI kundakundasUrijI. AcAryazrInuM mArgadarzana maLyuM. guru bhagavaMtanA AzIrvacana ane | vi.saM. 1996, bhAdaravA vada-8nA pAvana divase puruSArthano yoga thatAM abhyAsa AgaLa vadhyo. parama pU. zreSThIvarya jagajIvanadAsa gulAbacaMda saMghavInAM dharmapatnI lAvaNyasUri ane pU. naMdanasUri mahArAja paNa temanAmAM rasa parasanabahenanI kukSie muMbaI mukAme janmanAra A bALakane levA mAMDyA. taka maLatAM ja zrI kundakundamunirAja prakhara jJAna kAnti nAma apAyuM. pramANikatA ane dharmamaya AcArazailIvALA upAsanA karatA rahyA. AthI pU. guru bhagavaMte temane navI navI A mAtA-pitAne muMbaInI doDadhAma azAMta lAgI tethI dharmanA javAbadArIo soMpI. vidhividhAnamAM pAraMgatatA to hatI paNa saMskAra TakAvI rAkhavA temaNe mahuvA sthAyI thavAnuM nakkI karyuM. sAthe saMgItanI pratye lagAvanA kAraNe bhaktirasa chalakAto rahyo. mahuvAmAM AvIne mAtA-pitAe kAntInA jIvanane AcArya padavIdhArI zrI kundakundasUrIzvarajI Ama zAsananI jainatvanA raMge raMgavA mATe pAThazALA, snAtrapUjA vageremAM prabhAvanA karatA rahyA. joDAvA mATenA saMskAronuM siMcana karyuM. dharma taraphanI ruci vadhatI gaI, paNa muMbaImAM azAMti ochI thavAthI pharIthI A parivAra Jain Education Intemational
Page #554
--------------------------------------------------------------------------
________________ 538 pU. A.zrI punyodayasAgarasUrIzvarajInuM guNasabhara virala vyaktitva --muni dIparatnasAgara bAlyavayamAM vairAgyavAsita banIne paramagItArtha, maunayogI, rAmanAsAgara evA pUjya gacchAdhipati AcAryadeva zrImad mANiyasAgara sUrIzvarajInA caraNe jIvana samarpita karI, dIkSita thaIne 'punyodaya sAgarajI' nAma dhAraNa karI, A munivare pUjyazrI pAse grahaNa-Asevana zikSA prApta karI, aneka guNothI alaMkRta banyA ane hAla teo AcArya padane zobhAvatA potAnA zramaNajIvanano alagArI AnaMda mANI rahyA che. pUjyazrInA jIvananA anekavidha guNomAM UDIne AMkhe vaLagatA evA keTalAMka viziSTha pAsAMno ahIM citAra rajU karavAnA mArA prayAsarUpe meM sAta muddAone pasaMda karI ahIM rajU karyA che. (1) traNa-traNa pUjyapAda gacchAdhipatinI nizrA ane AsevananI prApti, (2) vaiyAvaccanAM adbhuta misAla, (3) jinAlaya zilpI, (4) svIkArya paratve nispRhatA, (5) tArkika ziromaNi jJAnadAtA, (6) sAhityasAdhanA, (7) jyotiSa-vizArada. pUjyapAd gacchAdhipatizrInI nizrAprApti-- munizrI punyodayasAgarajI (hAla puSodayasAgara sUrIzvarajI) cAritra grahaNa karyAnA .divasathI ja pUjyapAda gacchAdhipatizrI mANikyasAgara sUrIzvarajI ma.sA.nA AjIvana aMtevAsI rahyA. temanI pAse ja samyak zrutajJAna prApta karyuM, vidhi ane bahumAna saha kriyAnuM zikSaNa utsarga ane apavAda sahita prApta karyuM. pratikramaNa bAda rAtre cAlatI nityavAcanA avasare pATa upara AMgaLIo vaDe tabalA mAphaka dhUna vagADatA ane bAlyaceSTAthI sabhara evA muniparyAyane vyatIta karI rahelA punyodayasAgarajIe pUjya gacchAdhipatizrInI vANIne kyAre ane kevI rIte cittastha karI lIdhI te saune mATe Ajeya Azcarya janmAve che. AgamonI arthavAcanA hoya ke tattvArtha sUtra Adi gahana graMthonAM vistRta rahasyo hoya, temane A munivare AtmasAt karI lIdhAM. jJAna ane jJAnamArganI oLakhanI sAthe sAthe utsarga ane apavAdo sahitanI kriyAvidhithI paNa jJAta banelA A munivare pUjyapAda gacchAdhipati pAsethI vaiyAvacca kartavyane paNa jIvanamaMtra banAvavAnuM zikSaNa prApta karyuM. guruvarya evA gacchAdhipatizrInA For Private caturvidha saMgha AyuSyanI aMtima kSaNa paryanta akalpya vaiyAvacca karI. munizrInA saMyama jIvanano bIjo tabakko AraMbhAyo. pUjya AgamoddhAraka devazrInI pATaparaMparAnA bIjA gacchAdhipatizrI hemasAgara sUrIzvarajI ma.sA.nI nizrA prApta thaI. temanI paNa sevA- bhaktinI amUlya taka jhaDapI lIdhI. temanA RNane cUkavavA mATe ja jANe eka suMdara taka maLI hoya tema rAjakoTa nagare mAMDavI coka jaina saMgha madhye pU. gacchAdhipatizrI hemasAgara sUrIzvarajInI mUrtinI pratiSThA karAvI samudAyanA zrutasamuddhAraka evA bIjA gacchAdhipatizrIne aMjali ApI. gItArtha ane vaiyAvaccaparAyaNa evA A muninA jIvanano trIjo tabakko Avyo samudAyanA nispRha evA gacchAdhipati AcAryazrI cidAnaMdasAgara sUrIzvarajI mahArAjanI nizrAmAM rahevAno. teozrInI nizrAmAM yogohana karavAnI ane padavI prApta karavAnI amUlya taka A munizrIne sAMpaDI, tyAre paNa pUjya punyodayasAgarajInA gAMbhIryaguNa ane vaiyAvacca bhAvanAnuM darzana jAmanagaranI dharA para lokoe sAkSAt anubhavyuM. pUjya gacchAdhipatinA aMtima zvAsa paryanta khaDe page sAthe rahI pUjyazrIne chevaTe chaTTanuM paccakkhANa karAvI teozrIne samAdhimaraNanI sAdhanAmAM sakriya nimittarUpa banyA. (A traNa pUjya gacchAdhipatizrI uparAMta vartamAna gacchAdhipatizrI sUryodayasAgarasUrIzvarajI sAthe paNa pUjya punyodayasAgara sUrIzvare varSAvAsa vyatIta karela ane teozrInI 'bAyapAsa sarjarI' vakhate paNa satata sAthe rahI temanI sevA karelI) (2) vaiyAvaccanI adbhuta misAla H ukta cAra gacchAdhipatizrI sAthe vyatIta thayela samayagALAmAM to prastuta AcAryazrInA vaiyAvacca guNanuM adbhuta darzana thAya ja che paNa vaiyAvaccanI apUrva misAla to tyAre jovA maLI jyAre pUjya punyodayasAgarajInuM jIvanadarzana karatA karatA ame teonI sAthe zazIprabhasAgarajI, saubhAgyasAgarajI, dIpasAgarajI, lalitAMgasAgarajI Adi ArAdhaka munivarone aMtima ArAdhanA ane samAdhimaraNanI sAdhanAmAM rata joyA. eka sAthe be alaga alaga hospiTalamAM dAkhala karAyela be alaga alaga munine gaucarI pUrI pADavAnI, baMnenI pratikramaNa-paDilehaNAdi kriyA pAra pADavAnI ane e sAthe sthAnika saMghamAM paNa javAbadArInuM vahana karavAnuM kArya saraLa to na ja hatuM, chatAM pUjya punyodayasAgarajI A traNe javAbadArIne saphaLatApUrvaka vahana karatA hatA. vAraMvAra Personal Use Only
Page #555
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA vRddha sAdhu mATe hospiTalonI Ava-jA te kAryArthe game teTalo lAMbo ke kaThina vihAra karavo ke uSNa athavA zIta pariSahane sahana karavo e jANe A AcAryazrI mATe eka sahaja kriyA banI gayela. A sarve munivaronA zarIrane-svabhAvane saMyama sAdhanAne sAcavavApUrvaka teonA jIvananA aMta paryanta sAtha nibhAvavo, eTaluM ja nahI paNa samudAyamAM anya koIpaNa vayasthavIrane potAne tyAM padhAravAnuM khulluM AhvAna ApanAra eka mAtra AcArya eTale A punyodayasAgara sUrIzvarajI mahArAjazrI. (3) jinAlaya zilpI : pUjya AcAryadevazrI punyodayasAgara sUrIzvarajI hoya pachI koI zilpI mATe ke somapurA mATe najara doDAvavAnI jarUra na rahe. A vAtanI sAkSI mATe pUcho saurASTramAM goMDala jaIne ke vAMkAnera jaIne. najare joI khAtrI karavA mATe jaI Avo eka vakhata mahAvIra puramatIrtha' coTIlA pAse. goMDala derAsara, upAzrayano karAyela kAyAkalpa hoya ke traNa-traNa varSa sudhI khaDe page sAthe rahIne vAMkAneranA jinAlayanuM navanirmANa kArya hoya, pAyA nAkhavAne badale sIdhA ja lAMbA-lAMbA paththaro para goThavAyela 'mahAvIra paramatIrtha'ne juo ke pirAmiDa paddhatie taiyAra thayelA upAzrayane juo, temane Thera-Thera A AcAryazrInI zilpakalA ane aMtarasUjhanuM darzana thaze. mAtra eTaluM ja nahIM paNa A zilpavijJAna sAthe pUjyazrInI nispRhatA paNa anubhavI zakazo. vAMkAneranA jinAlayanA navanirmANa avasare sva-preraNAthI taiyAra thatA mahAvIrapuram tIrthanuM kArya aTakeluM rahyuM tyAre paNa traNa-traNa varSa sudhI "mArA tIrthanuM zuM? mArA tIrtha mATenI dhanarAzinuM zuM? '' AvA koI ja vicAro karyA vinA saMbaMdhita saMghanAM kAryo tanatoDa mahenata ane laganathI pUrNa karAvyAM. morabI ane rAjakoTanA jinAlayamAM paNa jarUra paDye mArgadarzana mATe AcAryazrI hAjara ja hoya. AvA saMghasamarpita zilpIne bhAvabharI vaMdanA. (4) svakArya paratve nispRhatA : pUjyazrI koIpaNa hoya, paraMtu jyAre hAI ve Taca jinAlaya nirmANa karAvavA preraka bane tyAre mukhya dhyeya jinAlayanirmANanuM ja rahe che. jyAre pUjya punyodayasAgarasUrIzvarajIe 'mahAvIra puramatIrtha' mAM sthAvara tIrtha karatAM jaMgamatIrthane mahattA ApI. paheluM kArya karyuM 'gaucarI vyavasthA' coTIlA, vAMkAnera, sAyalA, rAjakoTa Adi sthAno taraphathI AvAgamana karI rahelA pUjya sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtone UtaravA mATe sthAnanI vyavasthA ane temane mATe 'gocarI' AhAradAna mATeno prabaMdha pahelAM karyo. tenuM For Private 43s sAtatya jALavyuM, pachI je kaMI prApta thAya tene jinAlaya nirmANakArya mATe kAme lagADyuM. sAdhu-sAdhvIjIne bhagavad svarUpa samajI temanI saMyamayAtrAmAM bAdhA na pahoMce te paheluM lakSya rAkhI nAmaThAmanI khevanA karyA vinA jinAlayanirmANane dvitIya mahattva ApyuM. vaLI potAnI preraNAthI thatA tIrtha karatAMye AsapAsanA saMghonA jinAlayanI samasyA, navanirmANakArya avasare te saMghone prAthamikatA ApI, potAnI preraNAthI thatA kAryane gauNa karyuM ane A kAryo madhye paNa koI zramaNanI vaiyAvaccano prasaMga Ave to svakArya, sva-pratiSThA ane sva zarIrane gauNa karIne paNa pahelA paranA hitArthe jIvana vitAvyuM che. temanI A nispRhatAne lAkha-lAkha vaMdana. (5) tArkika ziromaNi jJAnadAtA : 'mahAvIrapuramatIrtha' madhye birAjatA arthAt jaMgala ke aTavImAM rahetA hoya tyAre goMDala-jetapura-vAMkAnera jevA nAnAM-nAnAM zahero jevAM gAmomAM rahetA hoya tyAM temanI pAse kevaLa tattvadarzanArthe AvatA jijJAsu hoya ke zramaNa-zramaNI dvArA thatA praznottara hoya, vyAkhyA hoya ke vAcanA hoya, tamane A pUjyazrInI tarkazakti ane vidvatAnuM avazya darzana thAya. jJAnanuM dAna karatI vakhate A virala vyaktitvanA kauzalyano, vidvatAno, anubhavajJAnano ane tarkasiddha hakIkatone rajU karavAnI zaktino acUka anubhava thAya. (6) sAhityasAdhanA pUjya gacchAdhipati ane paramagItArtha zrI mANikayasAgarasUrIzvarajI ma.nI nizrAmAM rahIne temanI sAhityasAdhanAnI jyota paNa jhaLahaLI hatI. keTalAMka pustaka AdinAM saMpAdanakArya, pUjya AgamoddhAraka AcAryazrI sAgarAnaMda sUrIzvarajInI manokalpanA anusAra AgamamAM rahelA bAvana viSayo paratve prakAza pheMkyo che. (7) jyotiSavizArada : pUjya AcAryazrIe sAhityasAdhanA, tArkika ciMtana, vaiyAvaccabhAva ane nispRhatAnA guNanI sAthe sAthe jyotiSa viSaye paNa ghaNI pragati sAdhI che, paNa te AgamamAM rahela jyotiSa viSaya hoya ke muhUrta jyotiSa hoya, sacoTa phlAdeza hoya, maMtra dvArA koi grahapIDAnI upazAMtino puruSArtha karavAno hoya, teonI nipuNatA ApaNane avazya jovA maLe. aMte-tulyabhAvathI, prazAMta citte, alagArI jIvana jIvatA temanI gatividhimAM kyAreya koI ja calitatA AvI nahIM. AvA mahApuruSane bhAvabharI vaMdanA saha aMjali. saujanya : mInAkSIbahena mahendrabhAI jhaverI parivAra Personal Use Only
Page #556
--------------------------------------------------------------------------
________________ 540 saraLatA, sahajatAnI pratimUrti, zAsanaprabhAvaka A.zrI vijaya vIrendrasUrIzvarajI ma.sA. AcArya zrI vijayavIrendra sUrijI mahArAja jainazAsana ane vijayavallabha samudAyanA Adarza ane ujjvaLa nakSatra che. teo svabhAve atyaMta saraLa, udArahRdayI, madhura, milanasAra, zAMta svabhAvI, ciMtanazIla sAdhaka che. UMcA gajAnA vicAraka vaktA, kavi ane sArA lekhaka che, jagatanA kolAhalathI dUra, ekAMtasAdhanAmAM lIna, samatA yogyanA upAsaka vyaktitvanA svAmI che. emano janma gujarAtanA atyaMta prAkRttika vanAMcalamAM AvelA pANIbAda nAmanA gAmamAM thayo. emanA pitA ati dhArmika prakRtinA vyakti che. AcArya vijayavIrendrasUrijInuM bacapaNanuM nAma viSNukumAra hatuM. janmathI ja emanAmAM maulika pratibhA hatI. kuzAgra buddhi viSNukumAre saraLatA, sahajatApUrvaka navA navA viSayo'grahaNa karI lIdhA. agiyAra varSanI nAnI uMmaramAM choTA udayapura zaheramAM emanI dIkSA thaI. emanI sAthe ja emanA pitA munirAja zrI gautamavijayajI ane be nAnA bhAIo munirAja zrI harisenavijaya ane muni zrI indravijaye paNa dIkSA aMgIkAra karI ane paramAra kSatriyoddhAraka AcArya zrImad vijaya indradina sUrIzvarajI mahArAjanA ziSya banyA ane nAma dhAraNa karyuM muni zrI vIrendravijayazrI mahArAja. dIkSA grahaNa karyA pachI emaNe vyAkaraNa, koSa, kAvya, Agama, jyotiSa vagere viSayanA abhyAsano AraMbha karyo ane thoDA ja samayamAM vidvAna munirAja banI gayA. jaina divAkara AcArya zrImad vijayaindradina sUrIzvarajI mahArAjanA suyogya netRtvamAM bIjA aneka dhArmika viSayonuM jJAnasaMpAdana karyuM ane prasiddha vaktA, lekhaka ane kavi tarIke prakhyAta thayA. emaNe gujarAta, rAjasthAna, mahArASTra, paMjAba, hariyANA, himAcalapradeza, uttara pradeza vagere prAMtomAM vihAra karyo sAthe sAthe aneka tIrthonI yAtrA karI. vaDodarA (gujarAta), vilepArle (muMbaI), nAgapura (mahArASTra), ludhiyANA (paMjAba), navaraMgapurA (amadAvAda) vagere sthaLoe svataMtra cAturmAsa karI jinazAsananI prabhAvanAnA mahimAnI abhivRddhi karI che. vaDodarA ane paMcamahAla jillAmAM nUtana jainamaMdira bane. bhAIomAM susaMskAronuM siMcana, vRddhi ane jaina zraddhAne sudRDha For Private caturvidha saMgha banAvavA jaina dharmano prasAra-pracAra karIne mAnavatAnI moTI sevA karI che. navanirmita pAvAgaDha tIrtha ane bIjAM aneka gAmo-zaheromAM nirmANAdhIna maMdiro, upAzrayo ane pAThazALAo mATe dAnavIra mahAnubhAvone preraNA ApI adhUrAM kAryo pUrNa karAvyAM. aneka pratiSThAo, aMjanazalAkAo ane cha'ripAlita saMghonA AyojanomAM emanuM yogadAna prazaMsanIya rahyuM che. emanI mahekatI zAsanaprabhAvanAone najaramAM rAkhIne jainadivAkara AcArya zrImad vijayaindradina sUrIzvarajI mahArAje hastinApuramAM gaNi pada ane bhAratanI rAjadhAnI dilhImAM AMtararASTrIya stare nirmita vijayavallabha smAraka aMjanazalAkAnA pratiSThAmahotsavanA zubha avasare 'paMnyAsa pada'thI alaMkRta karyA. teo bhArata hRdayanA kavi che. emaNe racelAM bhajano ane svatano gAtAM loko bhaktimAM lIna thaI jAya che. jevA teo uttama kavi che, evI ja emanA kaMThamAM madhuratA che. teo jinazasananI abhUtapUrva sevA karI rahyA che. sane 1990mAM cAturmAsa emaNe uttara bhAratanA sauthI moTA ludhiyANAmAM karyAM. ArAdhanA ane sAdhanAnI dRSTie emanAM A cAturmAsa apUrva rahyAM. A cAturmAsamAM emaNe navI peDhImAM dharmasaMskAra mATe bAlaindra dhArmika zibiranuM Ayojana karyuM ane cAturmAsamAM emaNe aneka stavano ane bhajanonAM be saMkalano indrasaurabha' nAme prakAzita karAvyAM. AcArya zrI vijayavallabhasUrijI mahArAjanA svargArohaNa ardhazatAbdI varSamAM cAturmAsamAM emanA sAnnidhyamAM aneka racanAtmaka kAryakramonA AyojanamAM samagra samAjamAM abhUtapUrva utsAha ane umaMga jovA maLato. saujanya : zubhanIza jaina, dIpaka jaina, dilhI taraphathI. jinazAsananI saurabha....labdhisamudAyanuM gaurava....... vikramagurunA vaibhava.....zraddheya samatAnidhi pa.pU. A.de.zrI yazovarmasUrijI ma.sA. janma-phA.su. 13, 26-2-1953, umaragAma. dIkSA-poSa vada-10, tA. 27-1, vi.saM. 2021, bhAyakhalA, muMbaI dIkSAdAtA tathA gurumAtA--tIrthaprabhAvaka, nitya bhaktAmarastotrapAThI pa.pU. gurudevazrI vikramasUrIzvarajI ma.sA. Personal Use Only
Page #557
--------------------------------------------------------------------------
________________ 541 tavArIkhanI tejachAyA gaNi padavI-jeTha vada- guMjita karavAnI AgavI kalA. 11, ravivAra tA. 21-6-87, | -61thI vadhu pratiSThA ne 30 aMjanazalAkA dvArA vi.saM. 2044, boraDI. samyagadarzananI nirmaLatA karAvanAra. paMnyAsa padavI-ve.su. -suratamAM sametazikhara tIrtha kAjenI aitihAsika relInA 2, vi.saM. 2005, umaragAma saphaLa nizrAdAtA. 'TAuna. -muMbaImAM jIvadayAnA ghoSane guMjato karatI aitihAsika AcArya padavI-vai.saM. vizALa ahiMsArelI dvArA zAsanaprabhAvanA karanArA. 6, 19-5-91, dAdara, -dAdaramAM jemanA pravacanazravaNathI aneka pradhAnoe, labdhisUri jJAnamaMdira. adhikArIoe karelI 7 vyasananI pratijJAo. bhASAprabhutva-gujarAtI, hiMdI, marAThI, saMskRta, prAkRta. -aneka cha'rIpAlita saMgho, dIkSA, zrAvakajIvananI jJAnAbhyAsa-nyAya, vyAkaraNa, kAvyakoSa, AgamazAstro, dIkSA svarUpa aneka upadhAna dvArA zAsanaprabhAvanA karanArA. AkaragraMtho. -85thI vadhu zramaNazramaNIonAM yogakSema karanArA. sAhitya-aneka chaMdobaddha-AkArabaddha zloko, prabaMdho. -zaMkhezvara pArzvanAthadAdAnA parama upAsaka padmAvatI prAyaH vizvamAM ajAyabI svarUpa sametazikhara, mAtA tathA mANibhadrajInA parama kRpApAtra. parvatAkArabaddha kAvyaracanA, aneka lekho vikramakRpA, sadAnI -paramAtmAnI utkRSTabhakti ane jApamAM lIna evAM pU. sAthI-prasAdI, saMyamanI sAthI-prasAdI, pAnakhara pokAre vasaMtane, vinItamAlAzrIjI-bA.ma.sA. tathA viduSI, vizALa sAdhvI- sAtha maLo to Avo, 'mA' kelenDara, 'suprabhAtam' kelenDara Adi samudAyanA saphaLa sukAnI sAdhvIzrI vipulamAlAzrIjI-bahena aneka pustako. ma.sA. sAthe dIkSita bananArA evA pa.pU. A. bha. zrI vizeSatA-9 varSanI bAlyavayamAM dIkSita banI 6 ' yazovarmasU. ma.sA.ne bhAvabhInI vaMdanA. divasamAM dazavaikAlika sUtra kaMThastha karavAnI addabhuta zakti. saMkalanapaM. ajitayazavijaya. -kavitva, lekhana ne virala pravacanazaktino triveNI saujanya-lablivikrama zAsanasevA TrasTa saMgama. parama pUjya AcAryazrI -prabhubhakti, gurubhakti ne samudAyabhaktino subhaga samanvaya. kalyANasAgarasUrijI mahArAjasAheba abhuta kuneha ne UMDI koThAsUjha dvArA aneka saMghonA dharmanagarI rAdhanapuramAM zeTha zrI kAntilAla vikaTa praznone ukelanArA. amUlakhadAsanAM suzrAvikA dharmapatnI kaMcanabahenanI kukSie saM. -40-40 ki.mI.nA dIrdhavihAra bAda paNa ubhA-ubhAM 2001nA mahA suda 12ne divase eka putraratnano janma thayo. pratikramaNAdi karavArUpa suMdara kriyAruci. putranuM nAma kirITakumAra rAkhavAmAM AvyuM. tenI vaye 9 varSanI -4-4 tAvamAM paNa asUjhatI gocarI na vAparavAno thatAM pa.pU. zrI abhayasAgarajI mahArAjanA paricayamAM samasta Agraha ne AhArazuddhinI custatA. kuTuMba AvyuM ane dharmanA raMge raMgAyuM. temAM bhAI kirITakumAre -saMthAro uttarapaTTo sivAya adhika upakaraNa na vAparavAM navapadajInI oLI karavA sAthe saMyama levAnI bhAvanA daDhamULa dvArA cAritrAcAranI kaTTaratA. karI. saM. 2012mAM pU. A. zrI vijayakasUrasUrIzvarajI mahArAjanI pAvana nizrAmAM mahAmaMgalakArI upadhAnatapanI -aneka yuvAnonA jIvanamAM parivartanano zaMkhanAda phUMkatI bhAvapUrvaka ArAdhanA karIne mokSamALA paherI dIkSA levA mATe zibironA saphaLa sukAnI. taiyAra thaI gayA, paraMtu dharmano vadhu abhyAsa karavA mATe mAtA-pravacanazakti dvArA pratyeka saMghomAM dharmanAM, sapanAM, pitAe mahesANA zrI yazovijayajI pAThazALAmAM mokalyA. 16 zubhasaMskAronAM bIja vAvI jaina jayati zAsanamunA nAdane varSanI uMmara sudhImAM paMcapratikramaNa, navasmaraNa, 4 prakaraNa, 3 Jain Education Intemational
Page #558
--------------------------------------------------------------------------
________________ 542 bhASya, 2 karmagraMtha sudhIno abhyAsa karyo. sADAtraNa varSa pAThazALAmAM rahyA. 16 varSanI uMmare vardhamAnatapano pAyo nAkhyo. 18 varSanI uMmare temanI dIkSAnI bhAvanA sAkAra thaI ane metrANa tIrthe pU. upAdhyAyazrI dharmasAgarajI mahArAjanA varada haste dIkSita thaI, pU. paM.zrI abhayasAgarajI mahArAjanA ziSya tarIke munizrI kalyANasAgarajI nAme jAhera thayA. pUjyapAda gurubhagavaMtonI pAvana nizrAmAM AgamanyAya-vyAkaraNa Adino gahana abhyAsa karyo. keTalAMka cAturmAsa pUjyonI nizrAmAM karIne pachIthI svataMtrapaNe zAsanasevAnAM kAryo upADyAM. saM. 2036nA mAgazara suda 6ne divase muMbaI- vilepArlemAM pa.pU. upAdhyAya zrI darzanasAgarajI ma.sA.nA varad haste gaNi pada pradAna thayuM. saM. 2043nA vaizAkha suda 6ne divase pAlitANAmAM pU. A. zrI sUryodayasAgarajI mahArAjanA varad haste paMnyAsapada pradAna thayuM. pUjyazrInAM pagalepagale teozrInA vayovRddha pitAe, nAnAbhAIe, nAnIbahene paNa saMyama svIkAryuM. sudIrdha dIkSAparyAya daramiyAna pUjyazrInI pAvana nizrAmAM aneka bhavyAtmAonI dIkSA thaI che. aneka cha'ripAlita saMgho nIkaLyA che, aneka upadhAna-udyApana Adi tapazcaryAo thaI che. zAsanaprabhAvanAnAM anya kAryo cirasmaraNIya rIte susaMpanna thayAM che ane thaI rahyAM che. temAM savizeSa noMdhapAtra che : pUjyazrInI preraNAthI IDara pAse rANI taLAvamAM zrI aSTApada jalamaMdira nirmANa yojanA TrasTanI sthApanA thavA sAthe tenI aMtargata zrI pAvApurI jalamaMdiranuM bhavya nirmANakArya hAtha dharavAmAM AvyuM che. saM. 2052mAM pU. zAsanaprabhAvaka gacchAdhipati zrI AcAryadevazrI sUryodayasAgarasUrIzvarajI ma.sA.nA varad haste khAnapura mAkubhAI zeThanA baMgale vai.su.-7nA AcArya pada pradAna thayuM hatuM. saM. 2054mAM kAMdivalI jaina saMgha, zaMkaragalI cAturmAsamAM 134nI vizALa saMkhyAmAM 91 mALa tathA 27 bALaka-bAlikAoe upadhAna tapa karela. mALAropaNa bhavyAtibhavya thayela. saM. 2056mAM kAMdivalI tathA zAntAkrujha jaina saMghanA sahakArathI pAvApurI jalamaMdira tIrthanuM nirmANa kArya jhaDapathI pUrNa thayuM. vai.su.-10nA divase 13 divasanA mahotsava sAthe aitihAsika aMjanazalAkA pratiSThA mahotsava UjavAyo. 6-AcArya 36 sAdhu 80 sAdhvIjI ma.sA. ane vizALa janasamudAyanI hAjarI hatI. saM. 2058nA pAvApurI jalamaMdira tIrthamAM pUjyazrIne 100mI oLInuM pAraNuM khUba ja bhavya mahotsava karavApUrvaka thayuM. A tIrthanA vikAsa ane pragatimAM For Private caturvidha saMgha mukhya phALo--mauna, tapa-japa, svAdhyAya ratnavinayI ziSyamunizrI rAjatilakasAgarajI ma.sA.no rahela che. pU. prakAzacaMdra vi. tathA muni zrI dharmakIti sA.no paNa sahakAra maLela che. DahelAvALA samudAyanA sAdhanAniSTha pa.pU. A. zrI vimalaratnasUrijI ma.sA. samudAya ane saMgha samAjamAM sAdhanA ane samatAbharyA svabhAvaprabhAvanI suvAsa phelAvanAra prazAMtamUrti pUjyazrIno janma mAlavADAmAM dharmazraddhALu jaina parivAramAM thayo. nAma rAkhyuM kAntibhAI. rAjasthAnanA dharmaniSTha pitA pUnamacaMdajI ane mAtA vastubahena A zrAvakadaMpatI dharmaraMge raMgAyelA hatA. saMtAnonuM lAlanapAlana paNa dharmasaMskArothI ja karyuM. parivAramAM be bhAIo vIracaMdabhAI tathA laheracaMdabhAI ane traNa baheno raMgubahena, lakSmIbahena ane hasumatIbahena (sA.zrI harSapUrNAzrIjI ma.sA.). zrAvakajIvananI dareka ArAdhanAnuM AcaraNa A parivAramAM hatuM ja. kuTuMbajIvananA dhArmika saMskAro ane pUrvajanmanA puNyasaMcaye teone bacapaNathI ja vairAgyabhAvanA suSupta avasthAmAM hatI ja. saMskArasaMpanna jIvanamAM kramekrame dAna, dayA, dakSatA prApta karavAnI sAthe ja A zrAvaka-zrAvikAne saMsAranI asAratAno khyAla AvI gayo ane vitarAga paramAtmAne zaraNe javAno saMyamamArgano raMga lAgyo. kAntibhAIe sAMsArika jIvanano tyAga karI pU. bahena mahArAjazrI harSapUrNAzrIjI ma.nI preraNAthI saMyamano kaThina mArga svIkAryo. zrAvaka kAntibhAInuM vevizALa jhAMkhaDI mukAme zA. ukAjInI suputrI kusumabahena sAthe thayela. kusumabahene paNa pUjyazrInI vairAgyabhAvanA joI dIkSA grahaNa karI, je kIrtipUrNAzrIjI nAma rAkhI sA. zrI harSapUrNAzrIjI ma.nA ziSyA banyAM. bahena mahArAja pU. harSapUrNAzrIjI ma.nAM traNa ziSyAratno A mujaba H-- cAritrapUrNAzrIjI ma., saMyamapUrNAzrIjI H.. kIrtipUrNAzrIjI ma. hAla kula pistAlIsano parivAra che. pUrvanA koI puNya jAgatA hoya tyAreja bhavyAtmAo bhAgavatI dIkSA laI zakatA hoya che. Personal Use Only
Page #559
--------------------------------------------------------------------------
________________ 543 tavArIkhanI tejachAyA kAntibhAIe sAdhutAmAM pagalAM mAMDyAM. kusumabahene A sAputAmAM pagalA mAMDyA. kusumabahane dIkSA mAlavADAmAM lIdhI. vaDI dIkSA barakuTamAM, gaNI padavI pU.A. zrI azokacaMdrasUrijIe mAlavADAmAM ApI. paMnyAsa padavI, upAdhyAya padavI, AcArya padavI , amadAvAda dozIvADAnI poLamAM susaMpanna thaI. AcArya padavIdAtA pa.pU. A. zrI yazobhadrasUrijI ma.sA. - jinazAsana khare ja ratnaprasUtA khANa che. zrI kAntibhAI saMyamamArga svIkAryA pachI vividha ArAdhanAmAM vRddhi thavAnI sAthe viyAvaccamAM sadAtatpara ane vinayaguNathI vibhUSita thayA, abhyAsa, tapa vadhatAM cAlyAM. gurudevazrI rAjendrasUrijI ma.sA.nI nizrAmAM sAdhanApaMthe vizeSa pragati karI. rAjasthAnanA nAkoDA tIrthamAM ugra sAdhanAmAM emanuM kendrasthAna banyuM. pratiSThAo, upadhAna prasaMgo, yAtrAsaMgho ane jyAM jyAM cAturmAsa karyA tyAM tyAM teozrInI dharmasuvAsa Aje paNa anekone smaraNIya lAge che. vAtsalyanA bhaMDAra samA pa.pU.A. zrI vimalaratnasUrijI ma.nAM darzana pAmanAra lAgaNIthI bhIMjAyA vagara rahetAM ja nathI. | gujarAta, mahArASTra, rAjasthAna, dilhI emanAM vihArakSetro rahyAM che. pUjyazrInI preraNAthI amadAvAdamAM vimalavijayajI jaina pAThazALA sthApI, AburoDamAM vimalavijayajI ArAdhanA bhavanamAM vardhamAna AyaMbila khAtuM cAle che. pAlitANAmAM kacchIbhuvana sAme harSavihAra tathA nAkoDA bhairava TrasTa sthApI zikharabaMdhI nAkoDA pArzvanAtha maMdiranI pUjyazrInA hAthe pratiSThA thaI. pUjyazrInA ziSya parivAramAM vardhamAnatapanA ArAdhaka munizrI pUrNAnaMda vijayajI Adi parivAra che. saujanya : zrI vIracaMdabhAI tathA zrI laheracaMdabhAI parivAra taraphathI paraMparA saMvardhana, sAdharmika utthAna tathA sAMskRtika surakSAnA hiteSI zrI suyazasUrijI ma.sA.nI jIvana jharamara * yazasvI guru paraMparA ane AcArya padavI : purANI pragatirodhaka jaina paraMparAnI ghara ghAlI gayelI mAnyatA-"jo mUkI tApI to thayA pApI'-nI upekSA karI dUraMdezitA vAparI, vi.saM. 1947mAM, 19mI sadInA krAMtikArI, vidvAna, vicAraka, prAtaHsmaraNIya, pUjyapAda munipravara zrI mohanalAlajI mahArAja sAhebe saMvegI sAdhu samudAyane dharmaprabhAvanAno navIna rAha cIMdhyo jinazAsanamAM navIna cetanAno prANasaMcAra karyo. e mahApuruSanA A stutya, himmatabhayo prayAsathI jaina dharma tathA samAjamAM sarvAgI vikAsa tathA pracAra prasArane suMdara pravega sAMpaDyo che. AvA mahAna mahApuruSa pUjya zrI mohanalAlajI ma.sA.nI sudhAravAdI paraMparAmAM samatAbhAva, samabhAva ane samaktibhAvanA pavitra triveNI saMgama samA vyaktitvanA svAmI pUjyAcArya zrI munisuMdarasUrIzvarajI ma.sA.nA ziSyaratna pUjya anuyogAcArya zrI suyazamunijI ma.sA.nI dakSatA, yogyatA tathA kartRtva netRtva zaktinI mUlavaNI karI tenA upahArarUpe rAjasthAnanA pAlI jillAnA desUrI mukAme tA. 19-72005nA maMgaLavAra aSADha zukala terasanA maMgaLa divase vartamAna gacchAdhipati pa.pU. AcArya bhagavaMta zrI kIrtisena sUrIzvarajI ma.sA.nI pAvana nizrAmAM pUjyazrIjInA ja varada haste temane AcArya padavIthI alaMkRta karavAmAM AvI rahyA che. e atyaMta AnaMda ne harSollAsanI vAta che. cAlo, ApaNe sau AvA zubha mAMgalika TANe anuyogAcArya zrI suyazamunijI ma.sA.nI jIvana jharamara para eka Acho dRSTipAta karI temanA vyaktitvano paricaya prApta karI svayaMne dhanya banAvIe ! * janma tathA parivAra : 24mA tIrthaMkara paramAtmA zrI mahAvIra svAmIjInA vihArakALa daramyAna temanAM punIta pagalAMthI pAvana thavAnuM saubhAgya prApta karI cUkelI puNyadharA, parvatapura gAmamAM mAgazara zukala agiyArasanA tA. 10-121959nA guruvAranA divase uSmApUrNa sUryadevatAe pazcimAkAzamAM saMdhyAnA pAlavamAM vizrAma karyo, tyAre zItaLa vAtAvaraNamAM nizAnA prathama pagaraNa thatAM ja jinazAsananA nIlagaganamAM bhAvi sitArA svarUpe eka navajAta zizue e gAmanA madhyasthitinA parivAranA sagRhastha saraLa, dhArmika vRttinAM dharmapatnI sArikAdevInI kukSithI janma dhAraNa karyo. bALakanuM nAma subhASacaMdra rAkhavAmAM AvyuM. kula cAra baheno tathA traNa bhAIo dharAvatA parivAramAM subhASacaMdra sauthI nAnA bhAI hatA. * vairAgyabIja ropAyuM : zukala pakSanI agiyArasanA divase janmelI vyakti puNyazALIne dhArmika vRttinI hoya cheAvAM jyotiSazAstranAM spaSTa vidhAnane Aje zrI suyazamunijInuM sAdhu jIvana satya sAbita kare che. siddhAMtavAdI, satyavAdI, Jain Education Intemational
Page #560
--------------------------------------------------------------------------
________________ 544 caturvidha saMgha spaSTavaktA, zistapriya, kartavyaparAyaNa, buddhizALI, vicArazIla, ma.sA.nA Adarza mahApuruSa bhAratIya saMskRtinA saMvardhaka svAmI bhAvanAzALI ane dharmaparAyaNatAnA guNo temanA pUrvabhavanA zrI vivekAnaMdajI che. temanA gurudeva pa.pU. zrI munisuMdara karmonI puNyakamAI hatI. bhautika sukho temanA lalATamAM lakhAyAM sUrIzvarajI ma.sA. paNa temanA Adarza preraNAstrota che. nahotAM. vairAgya, sevA, sAdhutA ane AdhyAtmika unnati ja * dIkSA tathA padaprApti : dIkSA AcAryadeva munisuMdara temanI niyatimAM AlekhAyAM hatAM, paraMtu e vAtathI parivArajano sUrIzvarajI ma.sA.nA varad haste zirohI mukAme tA. 2-2tyAre ajANa hatA! 1978nA zubha divase saMpanna thaI. viraktinA bIjane aMkurita karatI e ghaTanA cauda varSanI * gaNi padavI : vi.saM. 2044, vaizAkha vada vaye vidyAbhyAsamAM tejasvI kArakirdI dharAvatA kizora agiyAraza, surata mukAme AcArya zrI cidAnaMda sUrijInA varadda subhASacaMdranA jIvanamAM sAkAra thaI. sAtamA dhoraNanI parIkSAnI haste. phInA paisA temaNe mitro sAthe mojamajAmAM vAparI nAkhavAnI paMnyAsa padavI (anuyogAcArya) vi.saM. 2048 vaizAkha bhUla karI. gharamAM Thapako maLyo, zikSA thaI. zALAmAM paNa evo suda trIja, cembura, muMbaI mukAme AcArya zrI cidAnaMda sUrijInA ja vyavahAra thayo. varad haste. parIkSA ApI zakyA nahIM. lAgaNIzIla subhASacaMdranuM saMvedanAtaMtra A ghaTanAnA pratyAghAta jIravI zakyuM nahIM ane sAhitya sarjana : potAnA 28 varSanA dIkSAparyAya temanA aMtaramAM vairAgya bhAvanuM aMkuraNa thayuM. teo sAdhu bhagavaMta daramyAna pUjyazrIe lagabhaga sAtathI ATha pustakonuM hindI, gujarAtI tathA baMgALI bhASAmAM sarjana karyuM che jemAM (1) sarAka pa.pU. zrI munisuMdarasUrIzvarajI ma.sA.nA paricayamAM AvyA. temanA sAnnidhyamAM temane sukhazAMti ane AnaMdanI anubhUti jAtino itihAsa, (2) jaina dharma kA prAthamika jJAna, (3) thaI. vairAgyabhAvanAno choDa gunizrAmAM navapallavita thaI kalpasUtra, (4) advikA vyAkhyAna, (5) jainadharma ityAdi vikAsa pAmatAM chevaTe vaTavRkSamAM parivartita thaI gayo ane eka pustakono samAveza thAya che. vartamAnamAM aMtima be varSathI divasa subhASacaMdra saMsAra tyAgI suyazamuni svarUpe navajIvana hindImAM 'sarAka zikhara' nAmanI mAsika patrikA pUrva bhAratamAMthI prApta karyuM. niyamita prakAzita thAya che. * abhyAsa tathA vaknatva kalA : pUjya gurudeva * dIkSA pradAna : munirAja zrI suyazamunijI ma.sA.nA zrImunisuMdarasUrIzvarajI ma.sA.nI preraNA, sneha tathA kRpAdRSTi varad haste Aja sudhI agiyAra yuvako tathA tera yuvatIone pAmI temaNe vyavahArika abhyAsa paripUrNa karyo. gurudevanA dIkSA pradAna karavAmAM AvI che. sAMnidhyamAM rahIne temaNe saMskRta, prAkRta, nyAya, vyAkaraNa, * dharmabhAvanA : pUjyazrIjInI pAvana nizrAmAM lagabhaga darzanano UMDo abhyAsa karyo. tyAra pachI temaNe ema.e. sudhI vIsathI adhika zikharabaMdha jinAlayonAM nirmANa prANapratiSThA tathA abhyAsa karyo ane jainasAhitya viSaya para pI.eca.DI.nI jIrNoddhAranAM kAryo susaMpanna thayAM che. uparAMta 86 gharaderAsaronI upAdhi (DigrI) prApta karI. saMskRta, prAkRta, hindI, aMgrejI, sthApanAmAM paNa temaNe yogadAna ApyuM che. baMgALI, gujarAtI bhASAo para zrIsuyazamunijI mahArAja sAruM * zekSaNika tathA sAmAjika yogadAna : sAMskRtika prabhutva dharAve che. saMzodhanAtmaka vRtti, adhyayana ciMtana ane surakSA, paraMparA saMvardhana ane sAdharmika utthAna e temanI lagananA kAraNe temanAM vyAkhyAnomAM prAcIna tathA arvAcIna abhirUcinA viSayo rahyA che. pUrva bhAratanA bihAra, jhArakhaMDa, saMskRtinI vicAradhArAono suMdara subhaga anukaraNIya samanvaya baMgALa tathA orissA rAjyanA lagabhaga 19 jillAnAM thayevo dRSTigocara thAya che. "kRSi ane RSi" e bhAratIya aMtariyALa gAmomAM vasatA paramAtmA zrI mahAvIra svAmIjInA saMskRtinA acaLa AdhAra sthaMbha che. samayanA zrAvako (sarAka jAti)nA zaikSaNika tathA sAmAjika pUjyazrIjInA A vidhAnamAM temano saMskRti prema jhaLake vikAsa ane Arogya sudhAraNAnA hetu aMtargata temanI preraNA che. mAtA zAradAnI asIma kRpAthI pUjyazrIjI adbhuta tathA puruSArthathI sthapAyelI vividha saMsthAo A dizAmAM suMdara vastRtvakalAnA samartha svAmI che. kAmagIrI bajAvI rahI che. temanI nizrAmAM dhoraNa 6 thI 10 * Adarza mahApuruSa : pUjya zrI suyazamunijI sudhIno abhyAsakrama dharAvatI lagabhaga 65 zALAo kAryAnvita Jain Education Intemational
Page #561
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 545 che, jyAM bALakone vyAvahArika tathA dhArmika zikSaNa ApavAmAM paramAtmA tathA zAsana devI devatAnA AzIrvAdanI varSA Ave che. garIba jarUratamaMda vidyArthIone pustaka, phI tathA zrI suyazasUrijI ma. para thAya evI hArdika manokAmanA! tabIbI sAravAra niHzulka ApavAmAM Ave che. ahIMyAM ghaNI saujanya : pa. pU. zrI raviratna vijayajI ma. sA. (DahelAvALA)nI jagyAe vidyArthI AvAsanI suvidhA paNa upalabdha karAvavAmAM preraNAthI zrI akhila bhAratIya sarAka jaina saMgaThana-zikharajI. AvI che. ahIMnI dhArmika zikSaNa saMsthAomAM sAdhusAdhvIone sumadhura pravacanakAra saMzodhanAtmaka zikSaNa aMtargata nyAya, vyAkaraNa, parzana tathA darzanazAstra ityAdi viSayono vyavasthita abhyAsa karAvavAmAM pa.pU. A. zrImad Ave che ane Aja sudhImAM tera jeTalA sAdhvI mahArAja vijayajinottamasUrIzvajI ma.sA. lAbhAnvita thaI cUkyAM che. A sAyansa tathA komarsanI sAthe [ mitAkSarI paricaya]. kapyuTara zikSaNanI tAlIma sAthe pAThazALAno dhArmika abhyAsa karI cUkelI 18 varSathI uparanI lagabhaga 350 vyaktione cha * mAtA : zrI dADamIbAI (vartamAnamAM sAdhvIzrI mAsathI pAMca varSanA TreniMga korsa dvArA pUjArI, dhArmika zikSaka divyaprajJAzrIjI ma.sA.) tathA menejaranI tAlIma ApI temanI lAyakAta pramANe nAnAM * pitA : zrI uttamacaMdajI amIcaMdajI maraDiyA. gAmaDAomAM jinAlayanA pUjArI, pAThazALAnA zikSaka tathA jaina * janma : jAvAla, saM. 2018, caitra vada 9 zanivAra, 27 peDhInA menejara tarIkenI nokarI apAvI 2500 thI mArca 1962. 15000 rUpiyAnuM vetana ApavAmAM Ave che. * sAMsArika nAma : jayaMtIlAla. * vizeSa : nirabhimAnI vyaktitva dharAvatA A. zrI * zramaNanAma : pU. munirAjazrI jinottamavijayajI ma.sA. suyazasUrijI ma.sA. potAnA zaikSaNika kolejakALa daramyAna i.sa. 1976-1977nA samayagALA daramiyAna vIsamI * gurudeva : pa.pU.A. zrImad vijayasuzIlasUrIzvarajI sadInA mahAna vicAraka, philasUpha AtmajJAnI bhagavAna rajanIza ma.sA. ozonA sAnnidhyamAM AvyA hatA ane temanAM thoDAMka pravacanono ke dIkSA : jAvAla, saM. 2028, jayeSTha vada 5, ravivAra. amRtaprasAda pAmI prabhAvita thayA hatA. "kalpasUtra'mAM paramAtmA ke vaDI dIkSA : udayapura, saM. 2028, aSADha zukula 10. zrI mahAvIra svAmIjI nirdiSTa vihAra kSetro paikI yogIpahADa, ka gaNi pada : sojatasITI saM. 2046, mAgazara sula 10 caMDakauzika nAganuM sthAna vagere sthAnoe zrI suyazamunijI somavAra, 4 Disembara, 1986. mahArAje paribhramaNa karI tyAMnA avazeSo, itihAsa vagereno * paMnyAsa pada : jAvAla, saM. 2046, jayeSTha zukula 10, saMzodhanAtmaka abhyAsa karI emAM 50 TakA thI vadhu saccAI zanivAra, 2 jUna, 1990. hovAnuM pratipAdana karyuM che. * upAdhyAya pada : kosatAva, vi.saM. 2053, mRgazIrSa * zAsanaprabhAvanAno akathya prayAsa : vartamAnamAM zrI vada-2, budhavAra, 27 navembara, 1996. suyazasUrijI ma.sA. paramAtmA zrI AdinAtha dAdAnA yugaliyA + AcArya pada lATADA vi.saM. 2053, vaizAkha zukula . kALamAM paramAtmAnI pa00 dhanuSyanI UMcAI dharAvatI kAyA, dasa kalpavRkSa tathA bhaviSyamAM mAnavInI UMcAI koNI jeTalI thavAnI gharanuM vAtAvaraNa jinendrabhaktimaya hatuM, zAsana pratye jainaparaMparAnI mAnyatAo tathA cha ArA daramyAna pRthvI, prakRti anurAga ane saMsAra pratye udAsIna bhAvavALuM hatuM. tathA manuSyomAM thayelAM parivartanone vaijJAnika tathyothI samajAvatI vAtAvaraNanI asara bALa jayaMtIlAla para paNa thavA lAgI. pUrva 'kAlacakra' jevA paDakArarUpa viSaya para suMdara mAhitIsabhara bhavanA saMskAra ane kuTuMbanA vAtAvaraNano sumeLa jAmyo. pramANabhUta dastAvejI philma banAvaDAvavAnI yojanAnA zrIgaNeza virAgatAne protsAhita karanArAM eka pachI eka nimitto maLatAM karI cUkyA che. temanuM A bhagIratha kArya saphaLatAne varaze to gayAM. emAM moTAM phaIbAnI dIkSA thaI (pU. sAdhvIzrI vizvakakSAe jainadharmano akadhya prabhAva avazyameva thaIne raheze snehalatAzrIjI). tyAra bAda dAdImAM ane nAnAM phaIbAnI dIkSA e niHzaMka hakIkata che. thaI (pU.sA. zrI bhAgyalatAzrIjI ane pU.sA. zrI Jain Education Intemational
Page #562
--------------------------------------------------------------------------
________________ 546 bhavyaguNAzrIjI). A sarva nimittoe jayaMtIlAlano vairAgya dRDha banato cAlyo. saMyamanAM upakaraNo joI nAcI UThatAM ane saMsAranAM adhikaraNo joI udAsIna banI jatAM jayaMtIlAlane saM. 2028nI eka madhyarAtrie svapna AvyuM ane e svapnAnusAra saM. 2028nA vaizAkha vada pAMcamanA zubha dine bIkAneramAM, dAdA amIcaMdajInI anumatithI, jainadharmadivAkara, marudhara dezoddhAraka pU. A. zrI vijayasuzIlasUrIzvarajI mahArAjanAM caraNe jIvana samarpita karyuM, parama tAraka bhAgavatI pravrajyA aMgIkAra karI, jAvAlanA bALa jayaMtIlAla bALani zrI jinottamavijayajI banyA. mAtA dADamIbAInI dIkSA paNa sAthe ja thaI. teo pU. sAdhvIzrI divyaprajJAzrIjI banyAM. tyAra bAda, yogoddahana karAvI pUjyazrInI vaDI dIkSA saM. 2028nA aSADha suda 10ne divase mevADanI rAjadhAnI udayapuramAM thaI. saM. 2030mAM dAdA amIcaMdajInI paNa dIkSA thaI. teozrI muni arihaMtavijayajI banyA. jAvAla sthita makAnanuM 'arihaMta-jinottama jJAnamaMdira'mAM rUpAMtara karyuM. kuzAgra buddhi ane gurudevanI kRpAthI vividha graMtho ane zAstrono abhyAsa karI, sAhityanA adhyayana-ciMtanathI sumadhura pravacanakAranI khyAti pAmyA. pU. gurudevanI kRpAthI vibhUSita ane gurudevanA kAryakalApa mArgadarzana ane sAnnidhyamAM aneka dharmAnuSThAno, pratiSThA upadhAnatapa, mahotsavAdi tema ja samAjanA naitika-AdhyAtmika utthAnanAM zubha kAryonuM paNa saMcAlana karI rahyA che. teozrInA zubha mArgadarzane 'suzIlasaMdeza'mAsika patrikA pAMca varSathI prakAzita thaI rahI che, je janatAmAM khUba priya banI cUkI che. sahaja kAryadakSatAthI zAsanaprabhAvanAnAM kAryo karI rahyA che. pUjyazrInA ziSyaratna munizrI ravicaMdravijayajI paNa anupama bhakti ane abhyAsamAM AgaLa vadhI rahyA che ane gurunizrAe viharatAM zAsanaprabhAvanAnAM kAryomAM sahayoga ApI rahyA che. (parivAramAM dIkSita :) --dAdA pU.munizrI arihaMtavijayajI maha dAdI pU. sAdhvIzrI bhAgyalatAzrIjI --mAtA pU. sAdhvIzrI ma caturvidha saMgha dIvyaprazAzrIjI ma0 --bhuA : pU. sAdhvIzrI snehalatAzrIjI ma --bhuA : pU. sAdhvIzrI bhavyaguNAzrIjI ma0 saujanya : zrI jaina zAsana sevA TrasTa, pAlI-rAjasthAna taraphathI For Private navakAramaMtra mAtA arihaMtANaM HERETT mAyA mAvAyA CHEWENEY 10 masa pApabAnA lo saujanya : maMjubA rIlIjIyasa TrasTa phAunDezana, muMbaI Personal Use Only
Page #563
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA darzanazuddhi ane cAritrazuddhino siMhanAda mallanArA parivAronuM viratidharma paMthe adbhuta pradAna zrI zatruMjaya tIrthAdhirAjanI yAtrAe saparivAra javuM hoya to keTalI badhI saMyogonI sAnukULatA apekSita che. kyAreka pitAjIne vyavasAyanI vyastatA vacce AvI jAya to kyAreka chokarAonI parIkSAo AvatI hoya, kyAreka mokAnA samaye koIka evI ghaTanA ghaTe athavA kaMIka bane ne gADI kensala thAya, tyAre lAge ke AkhA parivAra sAthe pAlitANAnI yAtrAe javAno meLa khAvo bahu sahelo nathI. have kalpanA karo ke samagra parivAra sAthe saMyamayAtrAe nIkaLelA zUravIra sAdhakonI nAmazreNI ApaNI samakSa rajU karavAmAM Ave to kevI Azcarya ane ahobhAvanI lAgaNI janme? jijJAsAbhAve kramika prazno sahaja rIte udbhave : badhAMne ekasAthe vairAgyabhAva jAgrata kaI rIte thayo haze? evA kyA nimittane pAmIne AkhA gharamAM anAsaktinAM ajavALAM patharAyAM haze? kyA gurubhagavaMtanI pAvana preraNA ane maMgaLa AziSa thakI AvI anokhI AdhyAtmika ghaTanAe AkAra lIdho haze? temanI parivAragata dhArmika jAhojalAlI ane saMskArasuvAsa kevAM gajabanAM haze? chellA traNeka varSamAM ghaNI dIkSAo thaI che temAM paNa AvA samagra parivAro hoI zake che. balihArI che jaina zAsananI ke--anaMtajJAnI sarvajJa evA tIrthaMkara paramAtmAe sthApela A zAsanamAM aneka jIvo suguruno saMyoga pAmI vairAgyavAsita banIne asAra evA A saMsArano tyAga karIne saMyamano svIkAra kare che; eTale ke dIkSita bane che. emAM paNa samagra parivAra dIkSita bane e to eka virala prasaMga gaNAya. pUrva bhavanI tathA prakAranI ArAdhanAnA yoge A bhavamAM eka kuTuMba parivAra tarIke teo badhAM bhegA thAya ane sAnukULa saMyogo tathA nimitta pAmIne teo badhA dIkSita bane e eka adbhuta ane AzcaryakArI ghaTanA gaNAya. 540 A avasarpiNInA prathama tIrthaMkara zrI AdIzvara dAdAnuM jIvana--e ApaNane eka AdarzasvarUpe samagra parivAra dIkSita thayAno prasaMga maLe che. e ja rIte ??? tIrthapati bhagavAna mahAvIra paramAtmAnA zAsanamAM Arya zrI jaMbusvAmI ane emano samagra parivAra dIkSita thayo che. AvAM to bIjA aneka dRSTAMto haze. A dRSTie jovA jaIe to ApaNane aneka dRSTAMto maLI zake. e ja rIte e paraMparAne AgaLa vadhAratAM vartamAnamAM paNa ApaNane samagra parivAre dIkSA lIdhI hoya. eka kuTuMbanI mukhya vyakti ane teno parivAra e badhAM dIkSita bane teo A gaNatarImAM AvI zake. AvA bhAgyazALI parivAronA jIvanano ajAyaba evo khajAno A vibhAga dvArA rajU karI rahyAM chIe. mAhItInA abhAve saMbhava che ke-hajI AmAM kadAca ghaNAM rahI paNa gayAM hoya to kSamA karazo. jaina zAsanamAM jANItA kavivara zrI dIpavijayajI mahArAje svaracita aSTApadanI pUjAnI eka DhALamAM dAdA RSabhadevanA vaMzanI prazasti mATe bhAvasabhara adbhuta udgAro kADhyA che : (dhana te kuLane dhana te kuLane dhana te kuLane re......, jemAM upanyA jina bAvIza, dhana te kuLane re....... jenA kuTuMbamAMthI saMkhyAbaMdha dIkSAo thaI hoya te dhanya parivArone uddezIne AvI dhanyokti haiyAmAMthI UThe tevuM kaMIka atre prastuta che. chANI ane rAdhanapuranA AvA parivArone to manomana bhAvapUrvaka vaMdanA karIe chIe. samagra parivAre sarvaviratine paMthe pagaraNa mAMDyAM hoya tevAM parivArono paricAyaka adhyAya have zarU thAya che. --saMpAdaka
Page #564
--------------------------------------------------------------------------
________________ 548 caturvidha saMgha di muMbaI-sAyanamAM rahetA mahendrabhAI saparivAra saMyamayAtrAe saMcarI munirAja zrI meghavallabhavijayajI ma.sA. banyA. eka ja cAMpa dabAtAM koI mahAnagaranA meina roDa uparanI zreNIbaddha sTrITa lAiTsa ekasAthe ja cAlu thaI jAya che. phleTamAM navI sTAilanuM joinTa kanekzanavALuM ilekTrika phiTiMga thatuM hoya che. eka cAMpa dabAya ke rUmanA cAre khUNe rahelA balba ekasAthe jhabakI UThe. RNAnubaMdha ane zubhAnubaMdhanA joinTa kanekazana dharAvatI keTalIka vyaktio kuTuMba AkAre rahI hoya che. upadeza vacananI eka cAMpa dabAtAMnI sAthe ja te tamAmanAM jIvanamAM AdhyAtmika ajavALAM patharAI jAya che. AvA ja eka dhanya parivAranI vAta prastuta che : mULa bhAvanagara nivAsI zeThazrI kAMtilAla lallubhAI zAha (DerIvALA) parivAranA jayeSTha putra mahendrabhAI muMbaI sAyana madhye sthAyI thayA hatA. bhautika samRddhi ane bhogavilAsanA ghoDApuramAM taNAtA A parivArane AdhyAtmika bacAva kAryanA eka samartha kAryakarano bheTo thayo ane AkhI bAjI palaTAI gaI. vi. saM. 2036nI sAlamAM vardhamAna taponidhi pUjyapAda AcArya bhagavaMta zrIvijayabhuvanabhAnusUrIzvarajI mahArAjanA samudAyanA karmazAstra niSNAMta pU. A. zrI vijayadharmajitasUri ma.nA ziSyaratna pU. munirAja zrI jagavallabhavijayajI ma.sA. (hAla AcArya bhagavaMta)nuM cAturmAsa thayuM. satsaMganI suvarNapaLoe A parivAranI dazA ane dizA ja badalI nAkhI. UchaLatA vairAgya sAthe ane sakhata tAlIma lIdhA pachI vi. saM. 204 nA caitra vada 5 nA roja A parivAranAM cAreya sabhyoe (pati, patnI, be dIkarA) pUjyapAda A. bhaga. zrI vijayabhuvanabhAnusUrIzvarajI mahArAja Adi 150 jeTalAM zramaNazramaNI samudAyanI nizrAmAM cAritragrahaNa karyuM. saMgamanera (mahArASTra) mukAme thayela dIkSA mahotsava ane te pUrve muMbaI (sAyana) ane bhAvanagara khAte thayelA dIkSAnimittaka mahotsava evA to zAsanaprabhAvaka banyA hatA ke varSo bAda paNa smRtimAM te jhilAyelA ane jaLavAyelA che. mumukSu mahendrabhAI pU. munirAja zrI jagavallabhavijayajI ma.sA. (hAla AcArya)nA ziSya pU. munirAja zrI meghavallabhajI ma.sA. banyA hatA. banne suputro pU. munirAjazrI muktivallabha vijayajI ane munirAja zrI udayavallabhavijayajI ma.sA. banyA. banne putronI moha choDanArI mAtAe sAdhvIjI nirvANaprabhAzrIjInA nAma sAthe pU. bApujI ma. nA samudAyanAM sAdhvIjI indraprabhAzrIjInuM ziSyatva svIkAryuM hatuM. Aje paNa tapa-saMyama sAthe nirmaLa saMyamayogonI ArAdhanA teo karI rahyAM che. mahendrabhAImAMthI muni meghavallabhavijayajI ma. banIne saMyama ane sevAnI sAthe vardhamAna tapane vizeSa karIne ArAdhavAno nirdhAra karyo. dIkSA bAda 10mI oLIthI zarU thayelI ro vardhamAna tapoyAtrA Aje 95 oLI pUrNa karIne paNa alita gatie cAluM ja che. kamma zUrAmAMthI dhamma zUrA banelA tapasvI munivarane vaMdanA...banne putra munio Ama paNa nAnapaNathI ja atyaMta pratibhAsaMpanna hatA. dIkSA pUrve ja viziSTa zrutapratibhA joIne sAyana jaina saMghe temane nAnI uMmaramAM ja "sAyanaratna' kahIne viziSTa bahumAna kareluM. dIkSA bAda saMskRta, prAkRta, vyAkaraNa, kAvyo, nyAyadarzanAdi tarkazAstro, AgamazAstro ane sAthe ja vartamAna pravAhonI UMDI jANakArI meLavIne viziSTa koTinI jJAnasamRddhi prApta karI. Aje paNa adhyayana, adhyApana, lekhanakArya dvArA jJAnayAtrA avirata cAlu che. pravacanakauzalya paNa evuM asarakAraka ke kyAreka sAMbhaLanAro lagabhaga rojano zrotA banI jAya. muMbaInA keTalAye saMdhone pAyAmAMthI UbhA karavAmAM temanI preraNAe prANa pUryA che. potAnA vaDIla gurubaMdhu pU. gaNivarya zrI muktivallabhavijayajI ma.nI sAthe aneka saMghonAM kAryomAM teo prANatattva banyA che. Thera Thera cAlatI zrI vajasvAmI pAThazALAno saphaLa prayoga temanI jaina saMghane aNamola bheTa samAna che. darzanaprabhAvaka, jJAnaprabhAvaka, cAritraprabhAvaka pUjyone vaMdanA! A che riyala Jain Education Intemational
Page #565
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA mokSaruci surata nivAsI cimanalAla hIrAcaMda jhaverI parivAra cimanalAla hIrAcaMda jhaverI I motIkorabahena (dharmapatnI) A. zrI mahAnaMdAzrIjI ma. dharmapatnI suzIlAbahena A. zrI candraprabhAzrIjI ma. (1) mohanabhAI mayaNA phatehacaMda : (sva. pU. A. zrI dharmajitasU. ma.sA. ilA : sA. zrI nayaratnAzrIjI ma. jayaMtIlAla : sva. pU. A. zrI jayazekhara sU.ma.sA. akSaya : pU. A.zrI abhayazekharasUri ma. 549 eka prasiddha ukti che ke dIvAthI dIvo pragaTe svayaM bujhAyA vinA......Adhunika saMdarbhe dRSTAMta ApI zakAya. gAmaDAmAM kamANImAM kasa na rahevAthI eka bhAI zaheramAM jAya, tyAM koI sArI lAina maLI jAya, kasavALI kamANI dekhAya pachI kramazaH eka pachI eka nAnA bhAI vagerene gAmaDuM choDAvI zaheramAM bolAvI le. ema karatAM gAmaDAmAM koI rahe nahIM athavA eka be rahe, bAkInA badhA zaheramAM seTala thaI jAya. aMjana : pU. paM.zrI ajitazekhara vi.ma. AvI ja prakriyA yogIkuLamAM banatI hoya che. eka AtmA jAgI jAya ane saMsArathI bhAgI jaI sAdhu thaI sAdhanAnI mastI mANavA mAMDe. pachI emanI preraNAthI mananI zAMti mATe hRdayanI pavitratA mATe ane AtmAnI unnati mATe kramazaH bIjA bhAI vagere parivArajano paNa sAdhanAnA mArge AvavA mAMDe. AvI prakriyA jainazAsanamAM parApUrvathI dekhAya che. prabhu vIranI dezanAthI zAla rAjAne dIkSAnI bhAvanA thaI. emanI bhAvanA jANI nAnAbhAI mahAzAlane paNa dIkSAnI bhAvanA thaI. dIkSita thayelA baMnee thoDA vakhata pachI bahena-banevI ane bhANejane preraNA karI to e badhAM paNa dIkSita thayAM. vaLI je kuLa-gharamAMthI eka bhavyAtmA sAdhu thAya, e ghara yogIkuLa gaNAya. pUrvabhavamAM adhUrI rahetI sAdhanA pUrI karavA A bhavamAM AvanArI vyakti AvA kuLamAM-gharamAM janma pAme. ene janma pAmatAM ja dharmanA viziSTa saMskAro mATe taiyAra vAtAvaraNa maLe A jIva kuLayogI gaNAya. pachI e ja svajana sAdhuthI prerita thaI svayaM dIkSAmArge Ave eTale pravRttacakrayogI bane. suratanivAsI cimanalAla hIrAcaMda jhaverInA piravAramAM AvI ja ghaTanA ghaTI. cimanabhAInAM dharmapatnI motIkorabahena sAcA arthamAM zrAvikA hatAM ne emanuM mana ane jIvana ujjavaLa motInA kora jevuM zubha hatuM. potAnA dareka saMtAnane gaLathUthI 'dIkSA laI mArI kukSi ajavALaje' A sUtra raTAvyuM hatuM. moTo putra mohanabhAI dIkSAnI pUrI bhAvanA chatAM paristhitivaza paraNyA eno koI AnaMda nahIM. bIjo dIkaro phatehacaMda zerabajAramAM kamAvA muMbaI Avyo, paNa saMvata 2005 mAM pUjya siddhAMtamahodadhi AcAryadeva zrI vijaya premasUrIzvarajI mahArAjanA akhaMDa AjJAdhArI ane ananya kRpApAtra pUjya paMnyAsapravara bhAnuvijayajI mahArAjanAM pravacano sAMbhaLI vairAgI thayA. dIkSAnI bhAvanAthI surata tAra karyo. te mAtA motIkorabahene harakhanAM AMsu vahevaDAvyAM ne zubha samAcAranA zukanarUpe lApasI rAMdhI. phatehabhAInI dIkSAnI taiyArI cAlI. tyAre bhAIno dIkSAno umaMga joI tathA preraNAo pAmI cAra bahenomAMthI sauthI moTI ane sauthI nAnI bahena paNa dIkSA mATe taiyAra thaI gaI. saMvata 2007nA mahAsuda chaThTha phatehabhAI dIkSita thaI banyA muni dharmAnaMda vijayaziSya thayA pUjya nyAyavizArada paMnyAsa zrI bhAnuvijayanA. bIjA ja varSe gurubhagavaMtonI saMsArI ane dIkSita moTAbhAIo vagerenI preraNA pAmI trIjAbhAI jayaMtIbhAIe paNa jeTha
Page #566
--------------------------------------------------------------------------
________________ 550 caturvidha saMgha suda pAMcamanA dIkSA lIdhI. moTAbhAInA ziSya banyA ane muni jayazekhara vijaya tarIke prasiddha thayA. pachInA varSe ja saMsAranA pApamaya ane doSamaya jIvanathI trAselAM mAtA motIkorabahena ane bAkI rahelI baMne bahenoe paNa dIkSA lIdhI. dIkSAjIvanamAM kramazaH muni dharmAnaMda vijaya ma. muni jayazekhara vijaya ma. motIkorabahena sAdhvI mahAnaMdAzrIjI ma. ane cAra baheno kramazaH sAdhvI nayAnaMdazrIjI mahArAja, sA. zrI jayAnaMdAzrIjI ma.sA. zrI kIrtisenAzrIjI ma. ane sA. zrI jayasenAzrIjI ma. tarIke prasiddha thayAM. Ama nava jaNanA parivAramAMthI pitA cimanabhAI devaloka thayA. moTA putra mohanabhAIe saMsAra mAMDyo. bAkInAM sAta jainazAsananA zaNagArabhUta aNagAra thayAM. e pachI mohanabhAInA parivAramAM putra, be putrI ane pAchA be putra ema pAMca saMtAnamAMthI moTA putra-putrIe saMsAranI vicitratA anubhavI dIkSAnI bhAvanA rAkhavA chatAM mohanIyanI prabaLatAthI saMsAra mAMDyo. nAnAM dIkarI bI.e. jeTaluM bhaNyA pachI gharamAM tenA pUrA zrAvaka jIvananA jIvadayAmaya saMskAranA prabhAve ane dIkSita kAkA-phoI vagerenI preraNAthI prerita thaI sAdhvI thayAM. saMvata 2030-mAM sAdhvI nayaratnAzrIjI ma. tarIke prasiddha thayAM. moTA phoI mahArAja zrI nayAnaMdAzrIjI mahArAjanA ziSya banyAM. pachI mAtra dasa mahinAmAM enjiniyariMgano atyaMta yazasvI ane bhaviSyamAM jabaradasta saphaLatA apAvI zake tevo abhyAsa paDato mUkI bIjA putra akSaye dIkSA lIdhI. muni abhayazekhara vijaya banyA. nAnA kAkA mahArAja muni jayazekhara vijayajInA ziSya banyA. e pachI bI.koma. thaI sI.e. no cAlu karelo abhyAsa paDato mUkI gurubhagavaMtonI preraNAthI sauthI nAnA putra aMjane paNa dIkSA lIdhI. muni ajitazekharavijaya ma. tarIke bhAI mahArAjanA ziSya thayA. saMsArabhAvothI virakta thayelAM mohanabhAInAM dharmapatnI suzIlAbene paNa ekasaTha varSanI uMmare dIkSA aMgIkAra karI. banyAM sAdhvIzrI caMdraratnAzrIjI mahArAja. Ama eka ja parivAra paraMparAmAM pUrI agyAra dIkSA thaI. dIvAmAMthI dIvo pragaTe evI A vAta thaI. potAnA samagra kuTuMbane saMyamamArge vALanAra pU. upAdhyAya zrI dharmasAgarajI mahArAja samagra bhAratavarSa AjhAdI mATenA nArAothI guMjatuM hatuM tyAre jinazAsananAM keTalAMka tIrthasthAnone AjhAdI ane AbAdInA paMthe laI javAmAM agraNI evA upAdhyAya zrI dharmasAgarajI mahArAjano janma thayo hato. uttara gujarAtanuM gAma unALA, UMjhA pAsenuM mIrAdAtAra. tyAM pitA nahAlacaMda ane mAtA khuzIbahenane ghare saM. 1957nA bhAdaravA suda 7ne divase eka putrano janma thayo. kuTuMbIjanoe nAma rAkhyuM mUlacaMdabhAI. mUlacaMdabhAI bALapaNathI hoMziyAra hatA. abhyAsamAM ane abhyAsa pUro karIne dhaMdhAmAM sArI kuzaLatA darzAvI. pariNAme, dhaMdhAnA vikAsa arthe muMbaI gayA, paNa muMbaI pahoMcatAM ja jIvananI dizA pharI gaI. amadAvAdanA zeTha bhagavAnadAsa (pU. paM. zrI bhadraMkaravijayajI) tathA zeTha cImanalAla (pUjyazrInA dIkSAguru) pU.A. zrI caMdrasAgarasUrijI AdinI mitramaMDaLI racAI. pU. zrI AnaMdasAgara mahArAja, pU. zrI vijayalabdhisUrijI mahArAja, pU. zrI vijayarAmacaMdrasUrijI mahArAjanAM vyAkhyAno niyamita sAMbhaLavA javA lAgyA. A maMDaLInI saMkhyA 45 upara pahoMcI. sAthe pratikramaNa, sAthe pUjA, sAthe snAtrapUjA, sAthe pauSadha Adi joIne saunA acaMbAno pAra raheto nahIM. A vAtAvaraNamAM mUlacaMdabhAIne dIkSAnI bhAvanA janmI, paraMtu emAMye mAtra potAne ekalAne ja A sanmArge laI javAne badale AkhA kuTuMbane A mArge laI javAno manoratha jAgyo. sau prathama potAnA moTA putrane dIkSA apAvI; teo muni zrI mahodayasAgarajI mahArAjanA nAme ghoSita thayA. tyAra pachI pote jAmanagaramAM pU. zrI AnaMdasAgarasUrIzvarajI mahArAjanA varad haste 5. AcAryadeva zrI caMdrasAgarajI mahArAjanA ziSya tarIke dharmasAgarajI nAme zAsananA aNagAra banyA. be varSa cAritrapAlana, tapazcaryA, zAstrAbhyAsa AdimAM khUba pragati sAdhI ane potAnA bIjA putra amRtakumArane zaMkhezvaramAM bALavaye, dIkSAvirodhanI jaMgI jehAda vacce dIkSA apAvIne, svaziSya banAvI bAlamuni zrI abhayasAgarajI nAma ApyuM. ahIMthI na aTakatAM, saM. 1991mAM ratalAmamAM saMsArI patnI ane suputrIne dIkSA apAvI sAdhvI zrI sadguNAzrIjI ane bAlasAdhvI zrIsulasAzrIjI nAmathI vibhUSita karyAM. Ama AkhuM kuTuMba jinazAsanane caraNe dharI dIdhuM. pUjyazrIe potAnA vihAramAM eka siMhanI mAphaka garjanA karIne dharmasthAno para AvelA bhayane haTAvelA che. sarakAra sAme vaNathaMbhI laData ApIne vijaya hAMsala karyo che. For Private Personal Use Only
Page #567
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA papa1 pUjyazrIe saM. 1986thI saM. 2034 sudhImAM 48 cAturmAsa karyA; temAM khaMbhAta, cANasmA, DabhoI, vejalapura, UMjhA, amadAvAda, pAlitANA, kapaDavaMja, rAjakoTa Adi gujarAtanAM nagaro mukhya che. jyAre ratalAma, indora, sItAmahu, maMdasaura, AgrA, ujjaina, udayapura, nAgapura, kAnapura, muMbaI sirohI Adi gujarAta bahAranAM nagaro che. A batAve che ke teozrIe zAsananAM kAryo mATe avirAma vihAra karyo che. eTaluM ja nahi, 48 varSanA dIkSAparyAyamAM pUjyazrIe 21 thI 32 oLI cAlu varSItapamAM, 33 thI 37 oLI chaTTa-aTTamanA varSItapamAM, 38 thI pa5 oLI cAlu varSItapamAM karIne 19 varSItapa karela. AvA tapasvI munirAjano vizeSa prabhAva paDato ane aneka puNyAtmA temanA varad haste saMyamamArge saMcaravA sajja thatA. pUjyazrInA haste 60 uparAMta mumukSuoe dIkSA grahaNa karI hatI. 40 uparAMta upadhAna tapa thayAM hatAM. jemAM pAlitANAmAM 1800 ArAdhakone eka sAthe karAvela upadhAna tapa Aje paNa eka vikrama che. 25 uparAMta tIrthasthaLo para zAzvatI caitrI oLInI sAmudAyika ArAdhanA thaI. samasta mALavA ane mevADane gAmaDe gAmaDe vicarIne dharmajAgRti lAvyA. 30 uparAMta pratiSThA mahotsava UjavAyA. 175 uparAMta gAmomAM pAThazALAo sthApI. zrI mAMDavagaDha, zrI nAgezvara, zrI mahAvIrajI (jayapura) Adi tIrthono uddhAra karAvyo. zAsanarakSArthe "akhila bhAratavarSIya jaina saMskRtirakSaka sabhA', "rAjasthAna jaina saMgha', "mALavA-mevADa navapada samAja' indora peDhI, mAMDavagaDha peDhI, kezariyAjI peDhI AdinI sthApanA karI. ATaATalI zAsanaprabhAvanA chatAM sAcA sAdhune chAje tevI niHspRhatA to gajabanI hatI. mAna-kaSAya para addabhuta kAbU dharAvatA hatA. kyAMya potAno phoTogrApha mUkavAnI paNa manAI pharamAvatA. upAdhyAyapadavI to keTalAya prayatno pachI svIkArelI e pUjyazrInI kAryasiddhi parano suvarNakaLaza che. ardhI sadInA dIkSAparyAyamAM, 78 varSanI jaipha vaye paNa pUjyazrI avirata utsAhapUrvaka zAsanakAryo karI rahyA hatA. saM. 2034mAM UMjhAmAM sthita hatA. avasthAne lIdhe tabiyata vAraMvAra nAdurasta thatI jatI hatI. comAsuM besavAnA AgalA divase, aSADha suda 13 nA roja pUjyazrInuM svAthya kathaLyuM. pote A samaya oLakhI gayA hoya tema sabhAna banI gayA. gocarInI anicchA darzAvI. rAta vItI. comAsI caudazanI vahelI savAre 4-25 kalAke pUjyazrIe pUrNa zuddhi ane kriyArucipUrvaka pratikramaNa, paDilehaNa, derAsaranuM caitya, paccakakhANa pAravAnI kriyA Adi karyA. muhapattinuM paDilehaNa eka ja hAthe pote bolapUrvaka karyuM. bapore 4-02 kalAke namaskAra mahAmaMtra, cattAri maMgalamunI dhUna vacce pUjyazrIno pavitra AtmA samAdhinI AkharI salAma bharIne agamaagocaramAM sarakI gayo! UMjhA saMghe karelA tAra-TeliphonathI samagra dezamAMthI mAnavamaherAmaNa UmaTyo. bIje divase 11-30 kalAke devavimAna zI pAlakhImAM mahAyAtrA nIkaLI. bapore 2-00 kalAke pUjyazrInA pArthiva dehane agnidAha devAyo. e pavitra bhUmi para pUjyazrInuM smAraka racavAnA nirNaya sAthe sau pAchA pharyA. aneka sthaLoe thayelI guNAnuvAdasabhAo pUjyazrInAM kAryonI guNagAthA banI rahI! saujanya : jaina AryatIrtha zrI ayodhyApurama (vallabhIpura pAse) namo. saMjamassa AcArya mahArAja zrImad AnaMdasAgarasUrIzvarajI mahArAjanA ziSya sva. muni zrutasAgarajI [saMsArI nAma somAbhAI, "zItala nahi chAyA re saMsAranI" A vAkyanuM manana jemanA jIvanamAM niraMtara prasareluM che, eTaluM ja nahi paraMtu jemanA samagra kuTuMbamAM A vAkyanuM bAlyAvasthAthI ja pAna thaI rahela che evA somAbhAI ke jemanuM dIkSita nAma muni zrutasAgarajI mahArAja che, temanuM vRtAMta AgamoddhArakanA vyAkhyAno SoDazakanAM je po. vyA. saM. bhA. 1 tarIke pustakarUpe prasiddha thAya che temAM ApavAno suavasara prApta thayo che. uparokta zrutasAgarajI mahArAja jemanuM saMsArikapaNAmAM somAbhAI nAma hatuM, pitAzrInuM nAma jhaverabhAI tathA mAtAjInuM nAma mahAkorabahena hatuM. somAbhAInA vaDavAo mukhya vaDodarA zaherathI vIsa mAila dUra AvelA pAvAgaDhanA cAMpAnera zaheramAM rahetA hatA. kALakrame Jain Education Intemational
Page #568
--------------------------------------------------------------------------
________________ 552 caturvidha saMgha cAMpAnera zaheranI sthitimAM palaTo thayo. vepAra-vANijya ghaTavAM lAgyAM jethI loko bahAragAma vasavAM lAgyAM. AthI cAMpAnera ujjaDa gAma jevuM thatuM gayuM. AthI tyAM vasatA manasukhabhAInA kuTuMbIo badhA vaDodarA tarapha gayA ane cAMpAneranA maMdiranAM pratimAjI mahArAja vaDodare laI gayA. (hAlamAM paNa dAdA pArzvanAthanA maMdiramAM te prabhujI birAjamAna che.) A ja temanA kuTuMbanA dhArmika saMskAra, tyAra bAda manasukhabhAInA kuTuMba sAthe kapaDavaMjanA zeThiyAone pUrepUro saMbaMdha hato. tethI manasukhabhAIne sahakuTuMba kapaDavaMja bolAvyA. AthI tyAM ja vasavATa thayo. somAbhAI manasukhabhAInA putra zivAbhAInA putra jhaverabhAInA putra hatA. kapaDavaMja zahera kheDA jillAmAM AveluM che. vepAra vANijyamAM madhyama koTImAM to che ja, paNa jainonA anupama dhAma tarIke A zahera vikhyAta che. navAMgI TIkAkAra abhayadevasUrIzvarajInAM punita pagalAMthI, A bhUmi pavitrita sAdhuM che. temaja jaina zAsananA vartamAna ajoDa javAhira, zAsananuM anupama rakSaNa karanArA, pAlitANA (zrI siddhakSetra) mAM zrIvardhamAnarjanaAgama maMdira ane suratamAM zrI vardhamAna jainatAmrapatraAgamamaMdira baMdhAvI, AgamavAcanA ApI, jainazAsanane vartamAna kALamAM anupama jJAnano vAraso ApanAra paramatAraka gurudeva zrIAnaMdasAgarasUrIzvarajI mahArAjanI janmabhUmi ane cAritranI khANarUpa A kapaDavaNaja zahera che. kapaDavaNajamAM zeTha mIThAbhAI gulAbacaMdanuM eka dhArmika TrasTa che ke jemAMthI derAsaro, pauSadhazALA, pAMjarApoLa, paravaDI, svAmIvAtsalya vagere cAlI rahelAM che. temAM paNa somAbhAInA vaDIla vAraso TrasTI hatA. temaja somAbhAI paNa TrasTI hatA. atyAre somAbhAInA kuTuMbIo paNa TrasTI che. somAbhAI zrAddhaguNane anukUla sevApUjA, vyAkhyAnazravaNa, dAna vagere harahaMmeza karatA hatA. somAbhAInAM lagna sA. bhogIlAla dolatacaMdanI dIkarI mANekabena sAthe thayAM hatAM. somAbhAInA parivAramAM bIjA paNa traNa baMdhuo ane be baheno nAmathI-zAmaladAsa, kezavalAla, vADIlAla, pradhAnabahena ane samaratabahena hatAM. tathA temane be putro, be putrIo nAmathI-caMdulAla, kAntilAla, caMpAbahena ane dhIrajabahena hatAM. temanuM kuTuMba eTaluM badhuM dharmanA saMskArathI vAsita thayeluM hatuM ke dIkSAnA ja vicAra thAya, arthAt temanA kuTuMbamAMthI nIce jaNAvyA anusAra ogaNIza dIkSAo thaI hatI. anumodanIya dIkSAnA prasaMgo 1968-mAtApitAnA saMskArathI dharmamAM gherAyelA putro paikI somAbhAInA laghu badhu kezavalAla bAlyavayamAM vijaya nemisUrIzvarajI mahArAjazrI pAse kuTuMbamAM prathama dIkSArthI tarIke dIkSA aMgIkAra karI. temanuM nAma muni kIrtivijayajI rAkhavAmAM AvyuM. teo udyamazIla ane abhyAsanA vyasanI hatA. paraMtu kSayano vyAdhi lAgu paDavAthI saM. 1979 nA bhAdaravA vada 3nA divase khaMbhAta mukAme ArAdhanApUrvaka kALadharma pAmyA. temanA smaraNArthe tyAM kIrti jaina pAThazALA sthapAyela che. 1987-somAbhAInA laghuputra kAntilAle 20 varSanI vaye ane temanAM bahena pradhAnabahene 42 varSanI vaye vezAkha zu. 10 nA roja kapaDavaNaja mukAme ThAThamAThathI dIkSA lIdhI ane muni kaMcanavijaya tathA sAdhvI puSpAzrI ema nAma rAkhavAmAM AvyAM. A prasaMga somAbhAIe utsAhapUrvaka Ujavyo hato. 1987-somAbhAInA moTA putra caMdulAla ke jemaNe A ja varSamAM caturthavrata lIdhuM hatuM, temaNe potAnAM patnI caMdanabahena jemanI uMmara 28 varSanI che tathA ATha varSanA bALaka putra hasamukhalAla sAthe AgamoddhAraka AcAryadevazrInA varad haste amadAvAdamAM asADa suda panA divase bhAgavatI dIkSA aMgIkAra karI. temanAM nAma labdhisAgarajI sumalayAzrI ane sUryodayasAgarajI rAkhavAmAM te paramatAraka gurudevazrInAM prathama ziSya paMnyAsajI vijayasAgarajI mahArAjazrInAM tathA sAdhvIzrI puSmAzrI tathA AgamoddhAraka AcAryadevazrInAM ziSya tarIke jAhera thayAM. Aje teozrI 900thI adhika zramaNa-zramaNInA adhinAyaka svarUpe sAgara samudAyanA gacchAdhipati pade birAjamAna che. - 1987-caritra nAyakanA bhANeja popaTalAle A ja varSamAM caturthavrata lIdhuM hatuM. teoe paNa saMketa mujaba prathamanA mitra bAlubhAInI sAthe amadAvAda AvI 25 varSanI vaye banne jaNe AcAryadevazrInA varad haste asADa suda 6 nA divase dIkSA aMgIkAra karI. temanAM nAma buddhisAgara tathA prabodhasAgara rAkhavAmAM AvyAM ane teone paMnyAsa vijayasAgarajI gaNivaranA ziSya tarIke jAhera karavAmAM AvyA. Jain Education Intemational
Page #569
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 553 manasukhabhAI zivAbhAI jhaverabhAI cUnIbhAI maganabhAI samaratabahena somAbhAI : patnI mANekabahena : zAmaLadAsa kezavalAla : vADIlAla pradhAnabahena : zratasAgarajI ma.sA. sA. manaharazrIjI kIrtivijayajI ma.sA. sA. puSmAzrIjI kasturalAla : (patnI maNibahena) : bhadrAbahena sA. A.zrI yazobhadrasAgarajI ma. snehaprabhAzrIjI zAMtAbahena sA. niraMjanAzrIjI mukuMdabhAI sA. manakazrIjI popaTalAla : patnI : prabhAvatI jesaMgalAla paM. prabodhasAgarajI ma.sA. sA. prabhaMjanAzrIjI (patnI : caMpAbahena) sA. candraguptAzrIjI kaMcanabahena : sA. kanakaprabhAzrIjI panubhAI ; A. pramodasAgarasUrIzvarajI ma.sA. kAntAbahena sA. nityodayAzrIjI caMpAbahena caMdulAla gaNi labdhisAgarajI ma. patnI caMdanabahena sA. sumalayAzrIjI kAMtilAla A. kaMcanasAgarasUrijI dhIrajabahena sA. dharmodayAzrIjI ma. hasamukha vimalAbahena : saMdarabahena : prabhAvatI : nirmaLA: nirmaLA : zazikalA A. gacchAdhipati zrI sA. vicakSaNAzrIjI sA. suryakAntAzrIjI sA. pAlatAzrIjI sA. nirUpamA zrIjI ma. sA. zubhodayAzrIjI ma. sUryodayasAgarasUrIzvarajI ma.sA. 1990-somAbhAInI dauhitrI suMdarabahene amadAvAdamAM 13 varSanI vaye bhAgavatI dIkSA aMgIkAra karI. temanuM nAma sumalayAzrInAM ziSyA, sAdhvI sUryakAntAzrI tarIke rAkhavAmAM AvyuM. 1990-A cAritranAyakanA laghu banyunA putravadhu maNibahene 21 varSanI vaye bhAgavatI dIkSA aMgIkAra karI ane puSpAzrInAM ziSyA manakazrI tarIke jAhera thayAM. 1991-A caritranAyaka somAbhAI potAnA kuTuMbIonI dIkSAthI dinapratidina teja pravAhamAM AgaLa vadhavA lAgyA ane temanA pariNAmane temanA patnI paNa vadhAravAM lAgyAM. AthI teo dIkSAnA manorathavALA thayA. te manorathane saphaLa karavA mATe AcAryadevazrInA ziSya upAdhyAya (vartamAnamAM AcArya) zrI mANikyasAgarajI mahArAjane saparivAra kapaDavaNaja padhAravA teoe vinaMtI karI. upAdhyAyajI mahArAja saparivAra padhAryA ane somAbhAIe 61 varSanI vaye, temanAM patnI ratnakukSi mANekabene 60 varSanI vaye ane pautrI vimalAbahene 14 varSanI vaye ThAThamAThathI zAntisnAtrAdi-mahotsavapUrvaka dIkSA aMgIkAra karI ane temanAM nAma zratasAgarajI, manaharazrI tathA vicakSaNAzrI rAkhI pUjyapAda AgamoddhAraka AcAryadevazrInAM tathA sAdhvIzrI hIrazrInAM ane sAdhvI Jain Education Intemational
Page #570
--------------------------------------------------------------------------
________________ 554 caturvidha saMgha sumalayAzrInA ziSya, ziSyA tarIke jAhera karavAmAM AvyAM. 1993-somAbhAInAM laghubahenanAM putrI zAMtAbahene 13 varSanI uMmare kapaDavaNaja mukAme dIkSA aMgIkAra karI ane teo sAdhvI puSmAzrInAM ziSyA sAdhvI niraMjanAzrI tarIke jAhera thayAM. 1995-somAbhAInA laghubaMdhunAM putrI bahena bhadrAe 15 varSanI vaye tathA temanI dauhitrI prabhAvatIe 13 varSanI vaye tathA temanA bhANeja vadhu prabhAvatI ke jemaNe 1987mAM caturthavrata lIdhela che, temaNe, potAnI 12 varSanI putrI kaMcana sAthe kapaDavaNaja mukAme gurudevazrInA ziSya anuyogAcArya zrI kSamAsAgarajI gaNivaranA varada haste dhAmadhUmathI dIkSA aMgIkAra karI. teonAM krame nAma snehaprabhAzrI, pAlatAzrI, prabhaMjanAzrI ane kanakaprabhAzrI rAkhavAmAM AvyAM ane teo anukrame sAdhvI puSpAzrI sUryakAntAzrI, puSmAzrI ane prabhaMjanAzrInAM ziSyA tarIke jAhera thayAM. 1996-A caritranAyakanA laghubadhunA putra maphatalAle 19 varSanI uMmare mAtApitAnI jALamAMthI chaTakIne pAlitANAmAM dIkSA aMgIkAra karI ane muni labdhisAgarajInA ziSya yazobhadrasAgara tarIke prasiddha thayA. 2002-somAbhAInA bhANeja jesaMgalAlanA putra panubhAIe 18 varSanI uMmare mAtAnA mohane phagAvIne surata mukAme AvI bhAgavatI dIkSA aMgIkAra karI ane muni prabodhasAgaranA ziSya muni pramodasAgarajI tarIke prasiddha thayA. saM. 1997nuM cAturmAsa upAdhyAya zrIkSamAsAgarajI mahArAjanI sAthe caritranAyaka jAmanagara gayA hatA. teoe vRddhAvasthAe saMyama aMgIkAra kareluM chatAM kudaratI rIte gRhasthapaNA karatAM saMyamamAM temanI zArIrika sthiti sArI rahetI hatI arthAt teo potAnA saMyamano nirvAha potAnA hAthe nibhAvI zakatA hatA, paraMtu 'vaya vayanuM kAma kare te nyAye temanA pautra sUryodayasAgarajInI tabiyatanA aMge jAmanagaramAM vidyArthIbhuvanamAM potAnA sahAdhyAyI tapasvI vibudhasAgarajI sAthe rahetA hatA. tyAM temanI tabiyata ekAeka narama thavA lAgI tyAre pote potAnA sahAdhyAyI pAse dhyAnArAdhanA yAcIne ArAdhanA karI, krame vyAdhi vRddhi pAmyo, sarve jIvone khamAvyA ane ArAdhanA karatA saM. 1998nA kArataka vada 1 nA divase tyAM ja kALadharma pAmyA. te prasaMga suzrAvaka dharmiSTha saMghavI zeTha popaTalAla dhArazIbhAIe zAsanazobhAmAM vRddhi kare tema zAMtisnAtrapUrvaka Ujavyo. AcAryabhagavaMta prabhAkarasUri mahArAjanAM saMsArI sagAM bahena sAdhvIjI nalinIyazAjI tathA kAkAphoInI dIkarIonI dIkSAnI nAmAvali : pU. A. bha. zrI prabhAkarasUri mahArAja : [zrI rAmacaMdra sUri samudAya] saMsArI nAma : bAbubhAI pitA : ratilAla bhUrAlAla mAtA : hirAbahena ratilAla moTA kAkAnI dIkarI : pU. surendrazrIjI mahArAja [zrI sAgarAnaMdasUri samudAya] saMsArI nAma : zAradAbahena pitA : kAMtilAla amRtalAla dozI mAtA : jAsudabahena kAkAnI dIkarInI dIkarI : pU. nayaguNAzrIjI mahArAja [zrI sAgarAnaMdasUri samudAya saMsArI nAma : nIrUbahena pitA : nAnAlAla amRtalAla dozI mAtA : prabhAbahena phoInI dIkarI : pU. jitasenAzrIjI mahArAja [so oLI pUrI karela che.] saMsArI nAma : vasumatI pitA : gaMbhIradAsa vamaLajI mAtA : mathurIbahena pU. cAruzIlAzrIjI [bApajI ma.no samudAya Jain Education Intemational
Page #571
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA saMsArI nAma : madhubahena..........kALadharma pAmyAM che.) pitA : mANekalAla bhUrAlAla mAtA : jAsudabahena pU. madhuragirAzrIjI mahArAja saMsArI nAma : varSAbahena pitA : mANekalAla bhUrAlAla mAtA H lakSmIbahena pU. apUrvanidhizrIjI mahArAja saMsArI nAma : rekhAbahena pitA : mANekalAla bhUrAlAla mAtA : lakSmIbena pU. vajasenAzrIjI mahArAja saMsArI nAma : kokilAbahena pitA : kAntilAla prabhulAla maNiyAra mAtA : hIrAbahena pU. prazamaguNAzrIjI mahArAja saMsArI nAma : pravINAbahena. pitA : kAntilAla prabhulAla. mAtA : hIrAbahena pU. tattvazIlAzrIjI mahArAja saMsArI nAma : ramIlAbahena pitA : kAntilAla prabhulAla mAtA : hIrAbahena pU. prItipUrNAzrIjI saMsArI nAma : uSAbahena pitA : rasikalAla choTAlAla mAtA : suzIlAbahena pU. nalinayazAzrIjI mahArAja saMsArI nAma : kokilAbahena pitAnuM nAma : ratilAla bhUrAlAla mAtAnuM nAma : hirAbahena A. prabhAkarasUri ma.nA sagIbenanI dIkarI : pU. nirAgayazAzrIjI mahArAja saMsArI nAma : maMdAbahena pitA : sevaMtIlAla mAdhANI mAtA : puSpAbahena GAG Li 555 For Private Personal Use Only [zrI rAmacaMdrasUri samudAya] [zrI kesarasUri samudAya] pU. vizvakarmAzrIjI mahArAja saMsArI nAma : arcanAbahena pitAnuM nAma : bhUpendrabhAI mAtA : sulasAbahena mANekalAla bhUrAlAlanI dIkarInI dIkarIe dIkSA lIdhI che. AcArya dharmasUrinA samudAyamAM sagAkAkAnA dIkarA thAya che. [zrI kesarasUri samudAya] [zrI sAgarAnaMdasUri samudAya] [zrI dharmasUri samudAya]
Page #572
--------------------------------------------------------------------------
________________ 556 zrI choTAlAlabhAI ghIvALA (ghINoja pAse) pALaja vALA parivAra choTAlAlabhAI ghIvALA kumArapALabhAI (putra) [pU. munizrI vizvadhana vi.ma.sA.] munivizvaratna vi. ma.sA. bAbubhAI ghIvALAnA AkhA parivAre [2 putra + 2 putrI pote be) dIkSA lIdhI. pU. munizrI matidhanavijayajI ma.sA. piMDavADAvALA premasUrijI ma.sA.nA ziSya banyA. bAbubhAI ghIvALA (putra) [pU. munizrI bodhiratnavijayajI ma.sA. hAla paMnyAsa maniSAbahena bAbubhAInAM putrI prItibahena (putrI) [pU. sA. zrI mAnahaMsAzrIjI ma.sA.] [pU. sA. zrI priyahaMsAzrIjI ma.sA.] dharmapatnI padmAbahena [pU.sA.zrI paramahaMsAzrIjI ma.sA. tuSArabhAI (putra) [pU. munizrI taporatna vi. ma.sA. hAla paMcAsa) (17 ziSya--praziSyo paikI) muni bhAgyaratna vi. ma.sA. caturvidha saMgha maMjulAbena (choTAlAlAbhAInI putrI) [pU. sA. zrI mRgAvatIzrIjI ma.sA. muni divyaratna vi.ma.sA. muni razmiratna vi.ma.sA. siddhAMta mahodadhi zrI vijayapremasUrIzvarajI ma.sA.nA dasamA ziSya hatA munizrI matidhanavijayajI ma.sA. pUjayazrIno 1944mAM janma thayo. bAvIza varSanI uMmare uttara gujarAtanA pALaja gAmathI nokarI mATe muMbaI gayelA. vi. saM. 1966thI mahine paMdara rUpiyAthI nokarInI zarUAta karI. 57 varSanI uMmare dIkSA lIdhI tyAre e samaye muMbaI ghI bajAra eso0-nA pramukhapade hatA. 40 varSa sudhI suvizuddha saMyamanuM pAlana karI chellAM sAta varSathI lakavAnI mAMdagImAM apUrva samAdhi jALavI samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA, samagra parivAranA AlaMbana banyA. kalpezabhAI (putra) [muni kularatna vi.ma.sA.] hAla paMnyAsa vikrama saM. 2040mAM kALadharma pAmyA tyAM sudhI temanI dIkSA tithie dara sAle muMbaInuM ghI bajAra pUjyazrInI puNyasmRtimAM pAkhI pALatu. potAnA vyApArIkALa daramyAna eka be kissA anya vepArIe UThI javAnI pharaja paDe tevA banelA. dhyAnamAM AvatAMnI sAthe ja e vepArIne tyAM pote pahoMcI jAya, beThelA leNadAromAM koIkane dharapata Ape, koIkane rokaDA cUkave, koIkane bAMhedharI ane vizvAsa Ape. e kALanA paragaju vepArIoe potAnA pramukha tarIke AvI ja koIka khUbIo joIne svIkAryA haze ne? For Private Personal Use Only koI paNa jIva pratye, koI paNa samudAya pratye, koI paNa sAdhu pratye AtmIyatA ajoDa ane ananya hatI ane tethI ja ajAtazatru vizeSaNane varelA hatA. emaNe dIkSA lIdhI tyAre bIjI vakhatanA temanAM dharmapatnInI uMmara 33 varSanI hatI. nAma hatuM temanuM samarathabA. eka putra nava varSano, eka putrI cAra varSanI, eka putra doDha varSano ema cAreyanI ane dhaMdhAnI saghaLI javAbadArI potAnA nAnAbhAI amathAbhAIne soMpIne nIkaLelA-e traNa saMtAnomAMthI chellAM be e vikrama saM. 2018mAM pa.pU.A. zrI vijayapremasUrIzvarajI ma.sA. haste visanagara mukAme dIkSA lIdhI ane kramazaH sA. zrI mRgAvatIzrIjI mahArAjazrIe yuvAna vaye dIkSita thaI 42 varSanA dIrdhasaMyama paryAya pALatAM haju paNa sAdhvI bhagavaMtonI saMsthAnA zaNagAra banI suMdara saMyama jIvana jIvI rahyAM che. (pa.pU.A. vijayabhuvanabhAnusUrijI ma.nAM bahena mahArAja sA. zrI haMsakIrtizrIjI ma.nAM ziSyA banyAM).
Page #573
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA papa0 prathama saMtAna paNa 14 varSanI uMmare dIkSA levAnuM ja hatuM paraMtu kudaratanA koI akaLa saMketathI e dIkarAne lagnajIvana tarapha vaLavuM paDyuM to paNa temaNe 40 varSanI uMmare patnI, be putro, be putrIonI sAthe vi. saM. 2031nI sAle piMDavADA mukAme 5.pU. A.zrI hIrasUrijI ma.sA.nI preraka nizrAmAM pa.pU. A.zrI bhuvanabhAnusUrijI ma.nA varada haste dIkSA svIkArI ane munirAjazrI bodhiratnavijayajI ma.sA. banyA. pUjyazrI samagra parivAranA AdhArarUpa ane samagra parivAranuM kalyANa karanArA bAbubhAIe bhara yauvanavaye samagra parivArane sAthe laI dIkSita thaI pitAjI mahArAja sAhebano saMyama vAraso jALavyo. Aje 30 AzritonA yogakSemakAraka banI suMdara saMyamajIvana jIvI rahyA che. daivI saMpattinuM jvalaMta udAharaNa vikrama saM. 2049 nI sAlamAM suvizAla gacchAdhipati zrI mahodayasUrijI ma.sA. nI AjJAthI pU. munizrI bodhiratnavi. ma.sA. emanA bane putra munirAjo temaja munizrI caitanyadarzanavijayajI ma. tathA munizrI prazamAnaMda vi.ma.sA. ema pAMca ThANAe rAjakoTa vardhamAnanagara, cAturmAsa nimitte javAnuM thayela, e comAsAmAM AvanArA mahemAno temaja mumukSuonI bhaktino lAbha suzrI sUrajabahena maganalAla motIcaMda mahetA parivAra, suzrI kAntilAla DAhyAlAla parivAra ema be saMyukta parivAre lIdho, khabara nahi ke e parivAronI sudravyanI lakSmIkamANI kevI kAmaNagArI haze? bhakti karatAM karatAM haiyAnA bhAvo zuM haze? cAturmAsa daramyAna je je mumukSuonI bhaktinI taka thoDA divasa mATe paNa temane maLI emAMnA lagabhaga badhA dIkSita thaI cUkyA e paikI cha to dIkSIta thatAM-nIce mujaba pa.pU. yazojivijaya ma.sA. (pa.pU.A. zrI caMdraguptasUrijI ma.sA.nA pachI pa.A.bha. zrI jinendrasUrijI ma.nA ziSya) emanA be putra-putrIo eka sAdhvIjI ma., eka bahena sAdhvIjI ma. e ja bahena mahArAjanI be dIkarI sAdhvIjI ma. pU. puNyaratna vi.ma.sA. emanI be dIkarIo sAdhvIjI ma., pU. bA sAdhvIjI ma., dharmapatnI sAdhvIjI ma. pU. rAjaratna vi.ma.sA. : emanA be putra munio, eka putrI sAdhvIjI ma., dharmapatnI sAdhvIjI ma. pU. mu. devanaMdI vi.ma.sA. emanI traNa dIkarI sAdhvIjI ma. ane dharmapatni sAdhvIjI ma. pU. caraNasuMdara vi.ma.sA. : emanA eka putra munirAja. Aja uparokta rAjakoTa nivAsI ane parivAroe suvizAla gacchAdhipati hamabhUSaNasUrijI ma.sA.nI AzA ane AziSa pAmI gaNivaryazrI bodhiratnavijayajI ma. Adi ThANA 25 nI nizrAmAM 350 thI vadhu ArAdhakonuM cAturmAsa zrI zatruMjayanA pavitra parisaramAM zrI saudharmanivAsa dharmazALAmAM karAvyuM. jogAnujoga prathama parivAranA mobhI zrI maganadAdA bhAdaravA vada-11ne divase nirmaLa jIvananA avatAra samA pa.pU.A. zrI mahAbalasUrijI ma. tathA pa.pU. pravacana pradIpa A. zrI puNyapAlasUrijI ma.nA zrImukhe navakAra sAMbhaLatAM vizALa caturvidha zrIsaMghanI najara heThaLa saudharmanivAsamAM ja svargavAsane varyA. A ja rIte pa.pU. munizrI matidhanavijayajI ma.sA. temaja "dhanya jIvana-dhanya maraNa"nA udAtta udAharaNa samA maganabApAne yAda karI jinazAsanano lahAvo emanI jema ApaNe paNa letA thaIe e ja zubha bhAvanA. pU. munirAjazrI vizvadhanavijayajI ma.sA. : 17 varSanI nAnI vayamAM dIkSA laI mAtra sAta varSanA saMyamaparyAyamAM karmonuM nikaMdana kADhI dIdhuM nAno phoDalo thayo ane tenuM oparezana karAvavA jatAM acAnaka kALadharma pAmyA. - pU. sA. zrI paramahaMsAzrIjI ma.sA. : dharmaniSTha patino paDachAyo banI "patinI je icchA e ja mArI icchA" ema vicArI 37 varSanA bharayauvane samagra parivAranAM tAraka banyAM. Aje 30 varSanA paryAya sAthe suMdara saMyama jIvI rahyAM che. dhanya che AvAM nArIratnone! saujanya : mahetA maganalAla motIcaMda ha : ramaNIkabhAI, jayaMtIbhAI vasaMtabhAI kAntibhAI pradIpabhAI -vardhamAnanagara, rAjakoTa taraphathI Jain Education Intemational Jain Education Intermational
Page #574
--------------------------------------------------------------------------
________________ 558 caturvidha saMgha pU. paMnyAsapravarazrI taporatnavijayajI ma.sA. : agiyAra varSanI bALa uMmare pitAjI ma.sA.nI sAthe dIkSita banI dAdAguru ma.sA.nI anerA bhAvathI apUrva vaiyAvacca karI ane sAthe sAthe nyAya, vyAkaraNa, kAvya, Agamo, zAstronuM adhyayana karI enAM rahasyo jANyAM. Aje paNa sattara ziSya-praziSyonA tAraka banI vizuddha koTinuM saMyamajIvana jIvI rahyA che, nispRha ziromaNi che. pU. paMnyAsapravarazrI phularatnavijayajI ma.sA. : nava varSanI vaye dIkSita thayA. dAdAgurunI apUrva sevA karI ane paramavaiyAvaccI tarIke Aje badhAnI AMkhanA tArA banI zuddha koTinuM cAritrapAlana karI rahyA che. pU. sA. zrI mAnahaMsAzrIjI ma.sA. 15 varSanI uMmare pitAjI ma.sA. sAthe dIkSita thayAM ane vyAkaraNAdino abhyAsa karI suMdara saMyamajIvana jIvI rahyAM che. saumyasvabhAvI che. pU.sA. zrI priyahaMsAzrIjI ma.sA. : 13 varSanI uMmare dIkSA lIdhI ane mAtAjI ma.sA.nI ciMtA ochI karI. zrI kundanamala badAjI cAMdarAI (rAjasthAna)vALA parivAra badAjI kundanamalabhAI [dharmapatnI sUkIbAI] munizrI bhAgyaratnavijaya ma.sA. bhUpendra nAraMgIbahena ramIlAbahena dilIpa latA [sA. zrI kSINamohAzrIjI ma.sA.] | [muni divyaratnavi. ma.sA.] [muni vizvaratna vi.ma.sA.] [sA. apUrvaratnAzrIjI ma.sA.] sampatibahena [sA. zrI samyagudarzitAzrIjI ma.sA.] [mu. razmiratna vi.ma.sA.] parivAranA ATha sabhyoe (3 putra + 3 putrI ane pote 2) dIkSA lIdhI. eka putrI (nAraMgIbahena)nAM lagna thayAM paNa temane be putro che ane e cAreya jaNA dIkSA levAnI bhAvanA rAkhe che. pa.pU. zrI bhAgyaratnavijayajI ma.sA. 55 varSanI uMmare dIkSita thaI samagra parivArane tAranArA banyA. Aje sAteka varSanA paryAya sAthe suMdara saMyamajIvana jIvI rahyA che. vaizAkha vada-1nA amadAvAdamAM samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA. vaizAkha vada1nA amadAvAdamAM samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA. temanA traNa putro munio, traNa putrIo sAdhvIo, dharmapatnI pU. sAdhvIjI, eka sALAnI putrI sAdhvIjI. - pU. munizrI vizvaranavijayajI ma.sA. : 17 varSanI uMmare dIkSita thaI, saMyama paryAyanA daza varSamAM vyAkaraNAdino abhyAsa karI-karAvI rahyA che, pU. zrI taporatnavijayajI ma.sA.nA prathama ziSya banavAnuM saubhAgya sAMpaDyuM. pU. munizrI divyaratnavijayajI ma.sA. : 28 varSanI uMmare dIkSita thayA. Aje sAta varSanA saMyama paryAya sAthe suMdarasaMyamajIvana jIvI rahyA che. pU. munizrI razmiratnavijayajI ma.sA. : 25 varSanI uMmare dIkSita thayAM. Aje sAta varSanA saMyamaparyAya sAthe pitAjI ma.sA.no paDachAyo banI temanI apUrva vaiyAvacca karI rahyAM che. pU.sA. zrI saMvegaranAzrIjI ma.sA. : 53 varSanI uMmare dIkSita thayAM ane parivAranA tAraka banyAM. sAcA mAtuzrI banIne jemaNe potAnA traNa putro ane traNa putrIone saMyamamArge vALI pote paNa saMyamamArga svIkAryo. dhanya e AryAratnAne. saujanya : zAha kAntilAla DAhyAbhAI haH yazavaMtabhAI harSadabhAI vardhamAnanagara-rAjakoTa
Page #575
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA papa9 pU.sA. zrI kSINamohAzrIjI ma.sA. AjathI daza varSa pahelA dIkSita thaI nAma yathArtha karI rahyAM che. kharekhara sthitaprajJa che. pU. sA. zrI samyagadarzitAzrIjI ma.sA. : 30 varSanI yauvanavaye dIkSita thaIne svAdhyAyanA apUrva rasa sAthe suMdara saMyamajIvana jIvI rahyAM che. pU.sA. zrI apUratnAzrIjI ma.sA. : 20 varSanI nAnI vayamAM dIkSita thaIne sAta varSanA saMyamaparyAya sAthe vyAkaraNAdino abhyAsa karI rahyAM che. zrI cimanalAla bhIkhAlAla lAdhANI parivAra miLa eTAvAsaNa] (hAla dhAnerA) parivAra, pitA zrI cimanabhAI-mAtuzrI dhApubahena putra (sevaMtIbhAI) uM. 43 muni rAjaratnavijayajI ma.sA. snehalabhAI (putra) uM. 20 muni rAjadarzanavijayajI ma.sA. (vyAkaraNa) utkarSa (putra) uM. 12 muni ratnabodhi vi. ma.sA. vyAkaraNa-nyAya. karIAbena (putrI) u. 18 rakSAbahena (dharmapatnI) u. 41 sA.zrI darzanarUcitAzrIjI ma.sA. sA. divyarucitAzrIjI ma.sA. (vyAkaraNa-nyAya) zeTha cimanalAla bhIkhAlAla lAdhANInA sauthI nAnA suputra sevaMtIbhAInA AkhA parivAranA pAMca sabhyoe saMyamamArga | svIkAryo. be putro + eka putrI ane pote be dIkSA vi. saM. 2055 mahA suda-14 dhAnerA mukAme vaDI dIkSA vi. saM. 2055 phAgaNa vada-5 DIsA (nemanAthanagara madhye) muni rAjaratnavijayajI ma.sA. : saMsArIpaNAmAM hIrAnA vepArI hatA 5. zrI caMdrazekharavijayajI ma.sA.nAM vyAkhyAnothI dharma taraphanI rUci thaI ane jIvanamAM TarnIMga poInTa Avyo. dIkSA ja levI che evI prabaLa bhAvanA muMbaInA lAlabAganAM vyAkhyAno sAMbhaLatAM tathA pa.pU. A. zrI rAmacandrasUrijI ma.sA.nAM pustako vAMcatAM thaI. tyArabAda pUrA parivArane A mArge cAlavA preraNA karI. dharmapatnI ane putro, putrIe paNa emano bola jhIlyo. pachI pAMceka varSa sudhI saMyama mATenI TreiniMga mATe pote tathA be putro pa.pU. AzritAdhAra muni bodhiratna ma. tathA AgamaprajJa muni taporatnavijayajI ma.sA. pAse rAjakoTa mukAme cAturmAsa mATe rahevA gayA tathA dharmapatnI tathA putrI vAgaDa samudAyanAM paNa hAla pU.A.bha. zrI rAmacandrasUrijI ma.sA.nA samudAyanAM pU.sA. zrI caMdrAnanAzrIjI ma.sA.nI pAse amadAvAda rahevA gayAM. dIkSA pahelAM chellAM be varSa abhyAsa mATe samagra parivAra sAthe amadAvAda jahAMpanAhanI poLamAM rahIne paMDitavarya ratibhAI pAse saMskRta buko, vyAkaraNa, karmagraMtha, saMskRta-prAkRta vAcana mATe 201pamAM zAsananI khUba ja prabhAvanA karavApUrvaka dhAnerA mukAme dIkSA lIdhI. atyAre saMyama yAtrAnAM pAMca varSa pUrAM thAya che. chaThThA varSamAM praveza thAya che. Aja pU. gurunizrAe suMdara ArAdhanA karI rahyAM che. zAha kezavalAla pUnamacaMda parivAra (UMbarIvALA) zaileSabhAI (rakSitaratna vijayajI ma.sA.) prajJAbahena (patnI) harina (putra) jimI (putra) mokSatAzrIjI ma.sA. kalparakSita vi.ma.sA. jJAnarakSita vijayajI ma.sA. saujanya : mahetA maganalAla motIcaMda ha : ramaNIkabhAI, jayaMtibhAI vasaMtabhAI kAntibhAI pradIpabhAI vardhamAnanagara, rAjakoTa Jain Education Intemational
Page #576
--------------------------------------------------------------------------
________________ pa60. caturvidha saMgha | mani rakSitaranavijayajI ma.sA. : UMbarIvALA (banAsakAMThA) gAmanA dhaMdhArthe surata-muMbaI gayA. AyojanamAM ekkA, koI paNa kAryane saMpUrNatA sudhI laI javAmAM samartha. moTAbhAI, bhAbhI ane be dIkarAnI dIkSA pachI dharmamAM khUba ja AgaLa vadhyA. mAtuzrInI javAbadArI pUrI thatAM ja saMyamamArga svIkAryo. sA. mokSajJAzrIjI ma.sA. : AkhA kuTuMbane saMyamamArge vALyuM. patino paDachAyo banIne jIvyAM. kalyarakSita vijayajI ma.sA. : 16 varSanI uMmare dIkSA lIdhI. vyAkaraNa AdinAM abhyAsa. jJAnarakSita vijayajI ma.sA. : 14 varSanI uMmare dIkSA : vyAkaraNa, nyAya Adino abhyAsa. zAha kezavalAla pUnamacaMda parivAra UMbarIvALA (banAsakAMThA) azokabhAI (muni vinayarakSita vijaya ma.sA.) hiteza (putra) muni hitarakSita vijayajI ma.sA. surekhAbahena (patnI) alpA (putrI) sArikA (putrI) jJAnaprajJAzrIjI ma.sA. AtmajJAzrIjI ma.sA. siddhaprajJAzrIjI ma.sA. sonAlI (putrI) bairyajJAzrIjI ma.sA. munizrI vinayarakSita vijayajI ma.sA. 4 32 varSanI uMmare dharma samajyA. mULa banAsakAMThA jillAnA UMbarI gAmanAM dhaMdhArthe hIrAnA vyApAra arthe surata sthira thayA. 37 varSanI uMmare ekanA eka dIkarAne tathA be dIkarIone pU. gacchAdhipati A. vi. rAmacandrasUrijI ma.sA.nA hastaka dIkSA apAvI. 38 varSanI vaye nivRtta thayA. 48 varSanI uMmare patnI ane eka dIkarI sAthe dIkSA grahaNa karI, nAnAbhAInA be dIkarAone paNa sAthe lIdhA. munizrI hitarakSita vijayajI ma.sA. : 11 varSanI uMmare zALA choDI vihAra, TreiniMga. 14 varSanI uMmare saMyamI banyA. vyAkaraNa-nyAya Adi abhyAsa. 16 varSano saMyamaparyAya. sA. jJAnaprajJAzrIjI ma.sA. : AkhA kuTuMbane saMyamamArge vALavAmAM mukhya sahAyaka rahyAM. sA. AtmAzrIjI ma.sA. : 12 varSanI vaye saMyamI banyAM. guru nizrA ja jIvanamaMtra rahyo. vaiyAvaccamAM agresara. 16 varSano saMyamaparyAya. sA. zairyajJAzrIjI ma.sA. : 10 varSanI uMmare saMyamI banyAM. nAma pramANe nAnI uMmaramAM dhairyaguNane AtmasAta karyo. vyAkaraNa Adi abhyAsa. 16 varSano saMyamaparyAya. sA. siddhiprajJAzrIjI ma.sA. : 20 varSanI uMmare saMyamI banyAM. mAtApitAnI sAthe ja dIkSA lIdhI. zAha bAbulAla maMgaLajIbhAI parivAra (baravALA) (banAsakAMThA) prakAzabhAI (muni puNyaratnavijayajI ma.) kamaLAbahena kRpAdarzitAzrIjI ma.sA. (bA mahArAja) jyotibahena jJAnadarzitAzrIjI ma.sA. (bahena mahArAja) jyotibahena jJAnadarzitAzrIjI ma.sA. (bahena mahArAja) meghanA (putrI) madhudarzitAzrIjI ma.sA. Jain Education Intemational
Page #577
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA. 51 bhIkamacaMdajI sAkaLacaMdajI kAzyapagotra tura suputra phUlacaMdajI muni zrI dhanyasenavijayajI ma. patnI--badAmIbahena sAdhvIjI zrI vinItadarzitAzrIjI putrI--AzA sAdhvIjI zrI anupamadarzitAzrIjI rAjasthAnanA sirohI jillAnA kailAsanagaramAM bhIkamacaMdajInA suputromAMthI sauthI vaDIlabaMdhu phUlacaMdajI..... temanA laghubaMdhu maganabhAIe parama pUjya paMnyAsapravara zrI bhadraMkaravijayajI gaNivaryazrI pAse saMyamagrahaNa karyuM ane teo vardhamAna taponidhi paMnyAsa zrI harSavijayajI mahArAjanA ziSya banyA. muni zrI mallisenavijayajI ke jeo mahAtmAonI sevAbhakti vaiyAvacca dvArA AgaLa vadhyA. pUjyonI kRpAthI saM. 2054 mAgasara vadI 3 parama pUjya AcArya deveza zrImad vijaya mahodayasUrIzvarajI mahArAjAnI AjJA ane AzIrvAdathI parama pUjya paMnyAsa zrI vajasenavijayajI mahArAjanA haste gaNi-paMnyAsaupAdhyAya ane AcAryapadane pAmyA. saMsArI vaDIlabaMdhu, vairAgI phUlacaMdajIne saMyama grahaNa karavAnI khUba ja tAlAvelI hatI paNa zrAvikA badAmIbahenane dIkSAnuM nAma Ave ne cakkara AvavA mAMDe. prezara vadhI jAya. te kahe ahIM jeTalI dharmArAdhanA karavI hoya teTalI karo paNa saMyama nahIM, eTale have to zuM thAya? ekanI eka suputrI AzA paNa pUjya saMsArI saMbaMdhI sAdhvIjI zrI muktidarzitAzrIjInA saMparkathI vairAgya vAsita banatI gaI. paNa haju badAmIbahenane cAritra mohanIya karma satAve che. emAM eka divasa acAnaka koI evI paLa AvI gaI. potAnI karelI ArAdhanAthI karme vivara Apyo ane temaNe saMyamanI bhAvanA vyakta karI, tyAre vairAgyavAna phUlacaMdajIbhAI AnaMdita thaI gayA. phUlacaMdajIe temanA pitAzrI-mAtuzrI ane bhAIonI bhAvanAthI upadhAnatapa karAvyuM. rANakapura navapada ArAdhaka samAjanI oLI, paMcatIrthI yAtrA oLIvALAone basamAM karAvI. ujAmaNathI basamAM hAlAratIrtha sudhI ane hAlAratIrthathI jUnAgaDha thaI pAlitANAno cha'rIpAlita saMgha nIkaLyo, temAM mukhyadAtA tarIkeno temaNe lAbha lIdho. navapada ArAdhaka samAjanA mukhya kAryakara tarIke rahyA. saM. 2050 mahAsuda 8 vAra zukra tA. 19-2-94nA kailAsanagaramAM ja traNe puNyAtmAoe pUjya munirAja zrI mallisanavijayajI mahArAjanA haste parama pUjya paMnyAsa zrI vajasenavijayajI mahArAjanA ziSya muni zrI dhanyasenavijayajI mahArAja banyA. | munirAja zrI dhanyasenavijayajI mahArAje jIvanamAM karelI tapazcayIo : * poSadazamInAM ekAsaNAM 8 varSanI uMmarathI niraMtara.... * navapadajInI aluNI oLI nava 11 varSanI uMmarathI.... 4 vardhamAnatapanI 47 oLI, zreNItapa. varSItapa.... * upavAsa 8, 9, 10, 11, 15, 16, 30, 35, 44, 51, 68.... * zatruMjaya tIrthamAM traNa cAturmAsa, navvANuMyAtrA, cauvihAra chaThTha karIne sAta jAtrA....* vIzasthAnakatapa cAlu 16 oLI thaI...* 500 AyaMbila eka vakhata saLaMga ane eka vakhata ekAMtara... sAdhvIjI zrI muktidarzitAzrIjInAM ziSyA sAdhvIjI zrI vinItadazitAzrIjI ma. karelI tapazcaryA : ke poSadazamI, varSItapa, siddhitapa, zreNItapa, mokSadaMDaka tapa.... * navapadajInI oLIo, vardhamAnatapanI oLI......25mI * 500 AyaMbila ekAMtara, saLaMga 27pa AyaMbila..... * zatruMjaya tIrthamAM cAturmAsa, navANuMyAtrA.....* upavAsa-2-58-11-14....... sAdhvIjI zrI vinItadarzitAzrIjInAM ziSyA sAdhvIjI zrI anupama ritAzrIjIe karelI tapazcaya : ka poSadazamI, varSItapa, siddhitapa, zreNitapa...... * navapadajInI oLIo, vardhamAnatapanI oLI......18mI A rIte suMdara ArAdhanAmAM magna evo A saMyamI parivAra anekone saMyama-tapa-ArAdhanAmAM Adarza pUrA pADI rahyo che. . saujanya : pU.paM. zrI vajasenavijayajI ma.sA.nI preraNAthI zrI vaDAliyA siMhaNanA bhaktajano taraphathI.
Page #578
--------------------------------------------------------------------------
________________ 52 caturvidha saMgha zrI devazIbhAI suputra haribhAI : muni zrI harSasenavijayajI patnI : dayAbahena suputrI : rUpala sAdhvIjI zrI divyakRpAzrIjI sAdhvIjI zrI cArukRpAzrIjI kaccha mAMDavImAM zrI tapagaccha jaina saMghanA sakriya kAryakara-TrasTI zrI haribhAInA jIvanamAM dharmano vizeSa praveza temaja saMyamamAM praveza karAvavAmAM nimitta banyA temanA suputra raminakumAra. ekadama briliyanTa suputra razminane acAnaka roga lAgu paDyo jethI hAtha-paganAM aMgo vikRta thaI gayAM, paNa..A bALakanI pUrvanI mahAna pujAI ke mAtA-pitA, bahenane to putra-bhAI pratye prema hoya, paNa...razminanAM mitro-ADozI-pADozIone paNa eTalo badho prema hato ke TrAyasikalamAM beThelA razminane enA mitro kolejamAM teDI jatI. pAThazALAnAM bALako pAThazALA teDI jatAM ane tyAM raminabhAI dhArmika bhaNAvatAM. mAtA-pitA ane bahena 25 varSathI A razminabhAIne upADIne derAsara-upAzrayamAM teDI jatAM. pUjA-sAmAyika karAvatAM ane jabbara sevA karatAM. emAM pUjya paMnyAsa zrI vajasenavijayajI mahArAjanuM cAturmAsa mAMDavImAM thayuM tyAre A kuTumbe cAre-cAra mahinA sAdharmika-mahemAnonI bhaktino suMdara lAbha lIdho hato. razminabhAI mATe eka divasa vyAkhyAnamAM muni hemaprabhavijayajI karma upara vAta karI rahyA hatA, temAM prasaMgopAta bolyA ke "juo bicArA racimanabhAIne karmo kevuM karyuM che" vagere...... vyAkhyAna pUruM thatAM razminabhAIe munizrIne kahyuM ke "sAheba..........! mAre eka miniTa kAma che." mahArAja racimanabhAI pAse gayA. racimanabhAI bolyA ke "sAheba...! Ape mane bicAro kahyo. huM kyAM bicAro chuM. mane AvAM uttama mAtA-pitA maLyAM, bahena maLI, AvA deva-guru-dharma maLyA ane huM ATalI ArAdhanA karI zakuM chuM. huM bicAro kema?' mahAtmAe kahyuM : "tamArI vAta sAcI che......" AvA racimanabhAInA sattvane vaMdana karavAM rahyAM. e razminabhAI AvI tabiyatamAM paNa tapa-ArAdhanAmAM magna hatA. emaNe kaheluM ke "huM to saMyama na pAmI zakyo paNa mammI-pappA ane bahena tamo traNe jarUra saMyama lejo to mAro aMtarAtmA AnaMdita thaze." eka divasa pUrI jAgRtimAM razminabhAIe potAnA AtmAnuM kalyANa karyuM, ane samAdhipUrvaka svargavAsI banyA. suputranA vacanane dhyAnamAM rAkhIne A kuTumbanAM traNa sabhyo saMyama mATe have taiyArI karavAM lAgyAM. pUjya paMnyAsa zrI vajasenavijayajI mahArAjane vinaMtI karI ke amane have saMyama ApavA anugraha karo. dayAbahena-rUpalabahene vAgaDa samudAyanA AcAryadeva zrImad vijayakalApUrNasUrijI mahArAjAnI AjJAthI temanAM AzAvartinI sAdhvIjI zrI cellabhAzrIjI pAse saMyama mATe bhAvanA jaNAvI. saMvata 20 vaizAkha suda-6nA mAMDavI mukAme mahAmahotsavapUrvaka traNe puNyAtmAoe saMmama grahaNa karyuM. haribhAInA saMyamajIvananI zarUAta ja samarpaNabhAvathI thaI ke temanI dIkSAnI kriyA cAlu thaI. jyAre emanuM nAma temaja guru bhagavaMtanuM nAma bolAyuM tyAre samarpaNabhAvathI bhAvita banelA haribhAIe saharSa svIkAra karIne gurubhakti pradarzita karI. temanuM nAma paDyuM muni zrI harSasenavijayajI, guru bhagavaMta-paMnyAsa zrI jinasenavijayajI mahArAja. jyAre emanuM nAma jAhera karavAmAM AvyuM tyAre temanA guru bhagavaMta to muMbaI birAjamAna hatA. temane paNa khabara nahotI ke mArA nAmanA ziSya banAvavAmAM AvyA che. muni zrI harSasenavijayajIe dIkSA letAM pahelAM kaheluM ke "sAheba...! huM tapamAM biyAsaNAthI vadhu nahIM karI zakuM" tyAre pUjya paMnyAsa zrI vajasenavijayajI mahArAje kaheluM ke "bhale tame sukhethI ArAdhanA karajo." Jain Education Intemational
Page #579
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 563 dIkSA thaI, paNa gajaba e thayo ke guru bhagavaMtanA guNonuM vinaya dvArA temanAmAM avataraNa thaI gayuM. emanA guru mahArAja pUjya paMnyAsa zrI jinasenavijayajI mahArAje vardhamAna tapanI 100+100+26 oLI karI che. e AyaMbilatapanI laganI temane paNa lAgI ane munirAja zrI harSasenavijayajI guru bhagavaMtanI AjJA-AzIrvAdathI grupanA vaDIla pUjya upAdhyAyajI bhagavaMtanI sevA-bhakti-vaiyAvacca sAthe oLInI ArAdhanAmAM lAgI gayA ane Aje 55-55 oLI sudhI pahoMcI gayA che. emanA zrAvikA ma. sAdhvIjI zrI divyakapAzrIjI mahArAja ane putrI mahArAja sAdhvI zrI cArakapAzrIjI oLI karI rahyAM che ane saMyamanI ArAdhanAmAM AgaLa vadhI rahyAM che. nAthAlAla padamazI caMdariyA (hAlAra-jillo-jAmanagara-rAvalasara) suputra zAMtilAla (muni zrI hemavardhanavijayajI) patnI kaMcanabahena putra--mitula putrI-phAlganI putrI-rippala sA. kSamAvardhanAzrIjI muni zrI hematilakavijayajI sA. bhavyavardhanAzrIjI sA. tattavardhanAzrIjI hAlAranA jAmanagara jillAnA rAvalasara gAmanA caMdarIyA kuTumbanA nAthAlAlabhAI. temanA pAMca putro hatA. temAMthI vacalA suputra zAMtilAlabhAI. dharmanA evA koI saMskAra nahIM ke vizeSa kaMI ArAdhanA karI zake! emAM bAjunA nAgheDI gAmanA hemarAjabhAI nAgaDAnI suputrI kaMcanabahena sAthe lagnagraMthithI joDAyA. be suputrIo, eka putra e rIte A pAMce punyAtmAono saMsAra cAle che. jAmanagara-kAmadAra kolonImAM jyAre saMghanAM derAsara-upAzraya na hatAM tyAre eka makAnamAM sAdhvIjI zrI jayabhadrAzrIjInuM cAturmAsa thayuM. tyArabAda sAdhvIjI zrI bhAvavadhanAzrIjInuM cAturmAsa thayuM. temanI pAse banne suputrIo bhaNavA-zIkhavA jatI hatI. pachI hAlAratIrtha-ArAdhanAdhAmamAM pUjya paMnyAsa zrI vajasenavijayajI mahArAjAnI nizrAmAM saMskArasatra hatuM, temAM traNe bhAIbahena joDAyAM. suputra mitulanA pUrvanA koI RNAnubaMdha ke A satramAM bhaNavA AvyA pachI pUjya gurubhagavaMta pAse Avato raheto. temAM enA janmadivase jAmanagarathI pAMce puNyAtmAo AvyA. mitula.....! thoDA divasa gurubhagavaMta pAse rokAyo. te haLukarmI AtmA hovAthI saMsAranI tene koI vastu na game. dharma ja gamato hato. cAturmAsa pachI hAlAratIrthamAM upadhAnatapa hatAM. pUjya gurubhagavaMto jAmanagarathI vihAra karI rahyA hatA. tyAre temanA ghara pAsethI nIkaLatAM teo vaMdana karavA roDa upara AvyA. tyAre gurumahArAje temane kahyuM ke "A baMne bahenone upadhAna tapa karAvI lyo sarasa thaI jaze." guruvacana tahatti karanAra A baMne punyAtmAoe hA pADI. upadhAna zarU thavAnA Agale divase banne bahenone mUkavA mammI-pappA sAthe mitula paNa Avyo. teNe banne baheno sAthe mAre paNa upadhAna karavuM che tevo Agraha karyo. ATalo nAno A bALaka, phUlanI komaLa kaDI jevuM amAruM A saMtAna upadhAna tapa kevI rIte karI zakaze evo vicAra tenA mammI-pappAne Avyo, paNa gurumahArAje kahyuM ke "ciMtA na karo. thaI jaze." pachI badhI vastuo-saMthAro-uttarapaTTo vagere taiyAra karI tene upadhAnamAM besADyo. kapaDAM vagere bIjA divase mokalI ApyA. traNe bhAIbahenoe khUba ja sArI rIte, caDatA bhAve upadhAnatapanI ArAdhanA karI. tyArathI saMyamanA bIja vavAvAM lAgyAM. pachI to traNe bhAI-baheno pUjya gurubhagavaMto pAse bhaNe che. Ave che ne jAya che. tyAre saMtAnonAM hiteccha, saMtAnonA AtmAnAM hitaciMtaka, uttama evAM mAtA-pitAe potAnAM kALajAMnI kora jevA ekanA eka lADakavAyA nAnakaDA suputra mitulane gurubhagavaMtane soMpyo ane bahenone sAdhvIjI bhagavaMta pAse bhaNavA mUkI. saMvata 2054 mahAsuda-13nA divase hAlAratIrtha ArAdhanAdhAmamAM parama pUjya tapasvI samrATa, AcAryadeva zrImad vijaya rAjatilaka sUrIzvarajI mahArAjAnA haste ATha-ATha mumukSu Jain Education Intemational
Page #580
--------------------------------------------------------------------------
________________ 564 caturvidha saMgha punyAtmAo sAthe saMyama grahaNa karyuM ane gurukRpA meLavI suMdara ArAdhanA karI rahyAM hatAM. have zAMtibhAI paNa gurubhagavaMtanI preraNAthI dhaMdhAmAMthI nivRtta banIne dharmArAdhanAmAM lAgI gayA. vairAgyabhAva daDha banato gayo. traNe saMtAnonA bhAvathI tema ja gurubhagavaMtanI preraNAthI saMyama mATe taiyAra thayA. potAnA upakArI mAtuzrI amRtabahenanA svargavAsa pachI bhAIo-vaDIlonI rajA laI saMyama mATenI taiyArIo karI. zaMkhezvara mukAme saMvata 2058 vaizAkha suda-6nA divase parama pUjya upAdhyAya zrI mahAyazavijayajI mahArAjanA haste saMyama grahaNa karyuM. pitA muni hemavardhanavijayajI, muni zrI hematilakavijayajI bane abhyAsa sAthe vaiyAvacca AdimAM magna banI gurukRpA prApta karI rahyA che. banne bahena mahArAjo tathA mAtA mahArAja traNe sAdhvIjI bhagavaMtanI nizrAmAM rahI bhaNavA sAthe suMdara sevA-bhakti-vaiyAvacca-tapa-ArAdhanAmAM magna che. parama pUjya AcAryadeva zrImad vijaya rAmacandrasUrIzvarajI, mahArAjAnA samudAyamAM parama pUjya paMnyAsa zrI bhadraMkaravijayajI gaNivaryazrInA grupamAM, parama pUjya paMnyAsa zrI vajasenavijayajI gaNivaryazrInI pAvanI nizrAmAM suMdara ArAdhanA karatA evA muni zrI hemavardhanavijayajI mahArAja, guru pU. gaNivarya zrI hemaprabhavijayajI mahArAja, muni zrI hematilakavijayajI mahArAja, guru pUjya gaNivarya zrI hemaprabhavijayajI mahArAja. parama pUjya AcAryadeva zrImad vijaya bhadrakarasUrIzvarajI mahArAjA (bApajI mahArAjanA samudAyanA)nAM AjJAvartinI parama pUjaya sAdhvIjI zrI pAlatAzrIjI mahArAjanAM ziSyA, sAdhvIjI zrI bhAvavadhanAzrIjI mahArAja pAse suMdara ArAdhanA karI rahyAM che. sAdhvIjI zrI kSamAvardhanAzrIjI mahArAja, guru-sAdhvIjI zrI bhAvavadhanAzrIjI mahArAja sAdhvIjI zrI bhavyavardhanAzrIjI mahArAja, gurusAdhvIjI zrI bhAvavadhanAzrIjI mahArAja, sAdhvIjI zrI tattvavardhanAzrIjI mahArAja, guru-sAdhvIjI zrI bhavyavardhanAzrIjI mahArAja. saujanya : pU.paM. zrI vajasenavijayajI ma.sA.nI preraNAthI zrI vaDAliyAsiMhaNanA bhaktajano taraphathI AsubhAI velajI gaDA premajIbhAI (munizrI punyabhadravijayajI) patnI-dayAbahena putra--jineza putrI --jAgRti putrI--amitA sA. divyavardhanAzrIjI muni jinabhadravijayajI sA. jinavardhanAzrIjI sA. AtmavardhanAzrIjI kacchanI dhIMgI dharAnA mundrA tAlukAnA patrI gAmanA muMbaI dAdara rahetAM pitAzrI AsubhAI ane mAtA ratanabenanA suputra premajIbhAI sthAnakavAsI dharma karanAra hatA. kaccha vAMkInA uttarapradezamAM kAnapuranI najIka sumerapuramAM rahetAM pitA premajIbhAI ane mAtA tejabAInAM putrI dayAbahena sAthe lagna thayAM. premajIbhAInA jIvanamAM dharmanA vizeSa koI bhAva nahotA paNa....svabhAvanI saraLatA ane nikhAlasatAnI sAthe dharmapatnInA dharmasaMskAro temane upakAraka banI gayA. temanAM sALA-sasarA-be sALIo ane sALInI dIkarIe saMyama grahaNa kareluM. tethI avAra-navAra temanA saMparkamAM AvatA rahetA. temAM suputrI jAgRtie upadhAnatapa karyuM ane tenAmAM dharmanA UMDA saMskAro paDyA. te saMyamanI bhAvanAvALI thaI. nAnI bahena amitA nAnapaNathI pUjya sAdhvIjI bhagavaMto pAse ja rahetItethI tenI saMyamanI bhAvanA to hatI ja. saMvata 2050 caitra vada-6 ravivAra 1-5-94nA hAlAratIrtha-ArAdhanAmAM pUjya paMnyAsapravara zrI vajasenavijayajI mahArAjAnI nizrAmAM temanA haste dIkSA thaI. parama pUjya bApajI mahArAjanA ziSyaratna, parama pUjya vardhamAna taponidhi 100 oLInA tapasvI zrI bhadraMkarasUrIzvarajI mahArAjanAM AjJAvartinI, parama pUjya sAdhvIjI zrI pAlatAzrIjI mahArAjanAM ziSyA sAdhvIjI zrI bhAvavadhanAzrIjI (jAgRtibahena tathA amitAbahenanA saMsArI mAsI mahArAja) pAse saMyama grahaNa karI, teo kramazaH sAdhvIjI zrI jinavardhanAzrIjI tathA sAdhvIjI zrI AtmavardhanAzrIjI tarIke saMyama-ArAdhanAmAM magna banyAM. nAnako ekano eka bhAI jineza nAnI uMmarano hato. mAtA dayAbahenanI AMtarika preraNAthI ane nAnA mahArAja-mAmAM mahArAja-mAsI mahArAja tathA bahena mahArAjanI saMyamanI ArAdhanAne jotAM tene paNa bhAva thayA. ane 1rA varSanI nAnI uMmare hAlAratIrtha-ArAdhanAdhAmamAM saMvata 2055 vaizAkha suda-7 nA divase saMyama grahaNa karIne AgaLa vadhavA lAgyo. sAcI mAtA Jain Education Intemational
Page #581
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 55 dayAbahene saMkalpa karyo ke jo mArA dikarA mahArAja eka varSamAM 8000 gAthA na kare to mAre ghI vigaI baMdha. teoe mAtA pratyenI bhAvanA ane mAtAnA saMkalpathI eka varSamAM 3000 gAthAo kaMThastha karI. eka divasamAM pakikhusUtra kaMThastha karyuM. stavanosajhAyo paNa ghaNAM karyA. saMsAramAM divaso pasAra thatAM premajIbhAIne hArTanI Trabala thaI. tethI bAyapAsanuM oparezana karAvavuM paDyuM paNa, tyAre teo aMtarathI sAvadhAna banI gayA. dharmapatnI dayAbahena e sAcI zrAvikA hatI tethI dararoja preraNA karatI rahI ke AvA vicitra saMsAramAM rahevAya nahIM ane eka divasa mahuvA mukAme pUjya paMnyAsajI zrI vajasenavijayajI mahArAjAne potAnA aMtaranI vAta karI ke "sAheba.....! amAro uddhAra karo." cAturmAsa pachI tarata ja saMyamagrahaNa mATe mAMgaNI karI. parama pUjya, tapasvI samrATa AcAryadeva zrImad vijaya hImAMzusUrIzvarajI mahArAjAnA haste giranAra tIrthamAM saMvata 2058 kArataka vada-14 nA 13-12-01 guruvAranA banne pati-patnIe saMyama grahaNa karyuM ane suMdara ArAdhanA karI rahyAM che...... zrI naTavaralAla vADIlAla vAlANI parivAra dinezakumAra vasaMtakumAra rAjezakumAra -patnI jayazrIbahena (5. raviratnavi.) (sA. jinarucizrIjI) putrI : ku. nehAbahena (sA. yogarucizrIjI) prItezakumAra bALamuni priyarata vi.ma. arpitakumAra laghubAlamuni Agamaratna vi.ma. vAlANI parivArano vahAlo, rAjeza che sauthI nyAro, jainadharmano banyo sitAro, ravi thAya jagano pyAro.... pApabhIru paM. zrI raviratna vi. ma.sA. uttara gujarAtanA banAsakAMThA jillAmAM jainadharma sthAno vinAnuM nAnakaDuM gAma ravela.....temAM vase jainadharmanA raMgathI raMgAyeluM kuTuMba vAlANI-parivAra. kuTuMbanA mobhI zrI naTavaralAlabhAI vyAvahArika zikSaNanA jJAtA. temanA svabhAva ane kAryakuzaLatAthI gAmamAM priya thaI paDyA. buddhi ane svabhAvathI dhaMdhAmAM paNa AgavI vizeSatA meLavI gAmanA AdaraNIya pAtra banyAM temanAM dareka kAryamAM temanAM dharmapatnI zrImatI tArAbahenano vizeSa phALo hato ane eTale ja gAmanI phaI tarIke paMkAyAM hatAM. be putrI ane eka putra upara saMvata 2018 mAM mahA sudi terasanA dine vijaya muhUrta pasAra thaI rahyuM che. puSya nakSatrano yoga che. te samaye tArAbahene potAnI kukSiethI caritranAyakane janma Apyo. te divasa ane te ghaDI te parivAra ane gAmane AnaMdanI hatI temanAM kAntA. phoIe "rAjA mArA rAjA' ema kahI rAjeza evuM nAma jAhera karyuM. uMmara vadhatI gaI tema pUrvabhavanI ArAdhanAvALo AtmA AdhyAtmikatAne pragaTa karato moTo thavA lAgyo.. pAMca varSanI uMmara thatAM pitAzrIe zALAmAM dAkhala karyo, sAthe sAthe pitAzrIe paNa saMskAra ane jJAna ghaDavAno prAraMbha karyo, paraMtu bAlyAvasthAthI ja ekalapaNAmAM rAcavAne icchato game tyAM jaI ekAMtamAM besI raheto.
Page #582
--------------------------------------------------------------------------
________________ 566 caturvidha saMgha dho. 5 pUrNa karI bAjunA zaheranI jaina borDiMga (bhAbhara)mAM AgaLa bhaNavAne mATe pitAzrIe dAkhala karyo. tyAM paNa ApaNA cAritranAyakane A baMdhAraNIya jJAnamAM rasa nahIM anya pravRttimAM AgaLa vadhe... ranIMga poinTa : ApaNA caritranAyakane vyAvahArika pustako karatAM dhArmika pustako ane kathAyogamAM khUba ja rasa hato.....game te ghaDIe je pustaka hAthamAM Ave te pustaka pUrNa karIne ja mUke. vAcana temano priya zokha hato. "eka vakhatanI vAta che te temanA jIvanI bhAta che. sonerI paLanI vAta gurudevanI mulAkAta." baporano samaya badhA ja vidyArthImitro ramavA ne khelavAmAM che tyAre ApaNA caritranAyaka hAthamAM pustaka laI rUmanA khUNAmAM jaI besI gayA vAMcavA.... pustaka vAMcatAM gayA ane aMtarAtmA jAgato gayo. jema pustakanAM pAnAM phara caritranAyakanuM hRdaya hiloLe caDyuM ane hRdaya valovAvA lAgyuM ne AMkhamAMthI azrudhArA vahevA lAgI. AjubAjumAM zuM thaI rahyuM che tenuM temane bhAna nathI. temanAM aMtaracakSu khUlI rahyAM che ane temano AtmA pazcAttApanA tApamAM tapIne ogaLI rahyo che ane tyAM banyo eka camatkAra. virala ghaTanA : saM. 2018nuM varSa. bhAbhara gAmamAM pU. gurudevanI padharAmaNI mATe jaina borDiMgamAM sthiratA. baporano samaya. gurudeva gocarI vAparI cakkara mArI rahyA hatA. tyAM ja holamAM DokiyuM karyuM. khUNAmAM besIne copaDImAM mukha rAkhI, raDI rahelA caritranAyakane gurudeve nIhALyA. buddhisaMpana gurudeve te paNa jarA nIce namI joI lIdhuM ke kayuM pustaka vAMce che. eTaluM ja nahIM, dUra jaI eka vidyArthIne bolAvI ApaNA caritranAyakanI thoDI mAhitI meLavI Asana para besI gayA ane anya vidyArthI dvArA ApaNA caritranAyakane bolAvyA. gurudeve ApaNA caritranAyakane temanA nAmathI saMbodhyA tema ja tenAM ghara-mAtApitA dhoraNa Adino ullekha karatAM caritranAyakanI upara gurudevano khUba ja prabhAva paDyo. caritra nAyakane prathama vAra gurudevano bheTo thayela che. raDavAnuM kAraNa pUchyuM. caritranAyaka mUMjhAyA, kahevuM ke na kahevuM? mana-AtmAnuM yuddha thayuM. aMte chevaTe AtmAno vijaya thayo ane gurudevanA khoLAmAM mAthuM jhukAvI pazcAttApanI sAthe ghaTanA varNavI. "gurudeva, A pustake mane jagADyo. huM pApI chuM, pustakamAM lakhyuM che rAtribhojana karanAra narakamAM jAya tyAre meM to rAtre bIjAnAM tALAM toDI, DabbAmAMthI corI rAtre khAdhuM che mAruM zuM thaze?" tema kahI caritranAyaka dhrusake dhrusake raDavA lAgyA. gurudeve AzvAsana ApyuM. jIvana sudhAravA, pApanA prAyazcitta mATe yogya AtmA jANI vairAgyanuM bIja ropyuM ane kahyuM "A pustaka koNe lakhyuM che ? pustakanuM nIma "dhAra talavAranI' ane lekhaka pU. paM. rAjendravijayajI ma.sA. ane sAme AzvAsana ApanAra gurudeva paNa pU. paM. rAjendra vi. ma.sA. kevI banI virala ghaTanA. choDI skUla pakaDyo upAzraya. basa caritranAyakane gurudevanuM gheluM lAgyuM. pApa dhovAnI tamannA jAgI eTale skulanA be piriyaDa bharI sIdhI upAzraya bhaNI doTa ane gurudevanA satata samAgama dvArA Atma-kalyANanI jhaMkhanA. mahesANA pAThazALAmAM praveza: pUjya pitAzrI pAse saMyamanI anumati mAMgatAM pitAzrI ane gurudevanI icchA ne AjJA svIkArI caritranAyaka mahesANA pAThazALAmAM dAkhala thayA ane jJAnAbhyAsamAM AgaLa vadhavA lAgyA. vidyAguruono prema saMpAdana karavA sevA bhaktinA rasiyA banyA. hRdayanI saraLatA, jJAnAvaraNIya karmanA kSayopazama saMvata 2032nA jAtismaraNa jJAnanI prApti pa.pU.paM. abhayasAgarajI ma.nI kRpAthI meLavI. pUrvabhavanA mAtApitAne maLyA. ane saM. 2032thI paryuSaNa mahAparvanA vyAkhyAnano prAraMbha karyo, paraMtu jema jema uMmara vadhatAM ane abhyAsamAM AgaLa vadhyA tema tema atyaMtara vairAgya majabUta banato gayo ane bAhya vairAgya paDI gayo ne dIkSA levAnA vicArathI DagyA, bhaNIne bhaNAvavAnA koDa jAgyA. saM. 2034 mAM vardhamAna tapano prAraMbha karyo. saM. 2035mAM caritranAyakanI moTIbahenanuM caitra suda 13 nA avasAna thatAM caitra suda 14nA mahesANA pAThazALA choDIne bhAgyA. adhyApana kAryamAM joDAyA (adhyApana kAryanA aneka anubhavo che). saM. 203pamAM pa.pU.A. kailAsasAgara sUrIzvarajI ma.sA.nA ziSya-praziSyane bhaNAvavA. bhaNAvyA bAda saM. 2036mAM pAlanapura pAThazALAmAM joDAyA. saM. 2037mAM jhIjhuvADA pAThazALAmAM joDAyA. aTTAItapanI ArAdhanA saM. 2038thI muMbaImAM Agamana jJAna-prasAra-dharmaprasAra-maMtra taMtramAM pragati. zreNItapanI ArAdhanA. alabhya gurukRpA-devakRpA meLavI saM. 2042 mAM rAjasthAna, umedapura jaina bAlAzramamAM joDAyA. tyAM pharI pU. munizrI priyaratnavijayajI ma. sA.nI preraNAthI sAmAyika sAdharmika bhakita benka, kaSNanagara- amadAvAdanA saujanyathI. Jain Education Intemational
Page #583
--------------------------------------------------------------------------
________________ 56o tavArIkhanI tejachAyA alaukika zaktidAyaka siddhinA sAgara pU. bhagatajIno bheTo thayo ne temanI pAsethI temanA mArgadarzana heThaLa aneka siddhi meLavI temanI preraNAthI saMsAranAM baMdhanathI saM. 2043mAM amadAvAda mukAme zrI cinulAla nagInadAsa zAhanI putrI jayazrIbahena sAthe saMsAranAM sukho mANavA pANigrahaNa karyuM...saMsAranA sukhone bhogavatAM bhautika phala tarIke saM. 2044mAM putrIratnane janma Apyo ane AdhyAtmikatAnI duniyAmAM viharavA "sundaram' nAmanA mAsikane janma Apyo. saM. 204pamAM umedapura choDI gujarAtamAM tharAda pAThazALAmAM joinTa thayA. aneka mumukSuone temaja sAdhvIjI bhagavaMtone bhaNAvatAM vairAgya majabUta banato gayo. cIkaNAM karmane toDavA saM. 2047mAM putraratna pritezano janma thayo ane varSItapano prAraMbha karyo ne te ja varSe dezanI rAjadhAnI dilhImAM paryuSaNa mahAparvanI ArAdhanA ne hindImAM "kalpasUtra'nAM pravacano karI sArI nAmanA meLavI. derAsaramAM bhagavAnanI cala pratiSThA dilhI mukAme karI. saM. 2048mAM satalAsaNA pAThazALA joInTa karI caritranAyakanA atyaMtara vairAgye nAnI bebImAM saMskAra AropaNa karI. 4 varSanI bALakIne sAdhvIjI bhagavaMta sAthe mokalI vihAra karAvyo. A ja ApaNA caritranAyakanI bhavyatA batAve che. kahyuM che jainazAsana TakAvavA jeTalI saMpattinA dAnanI jarUra nathI tethI adhika saMtatinA dAnanI jarUra che. ApaNA caritranAyake kharekhara jainazAsanane sAcA arthamAM svIkAreluM temanA jIvanacaritrathI jaNAya che. saM. 2049mAM pharI pAlanapura pAThazALAmAM joDAyA ane dvitIya putraratnane janma Apyo ne tenuM nAma arpita pADyuM. te nAma pAchaLa paNa kaMIka bhAvisaMketa haze, kAraNa ke ApaNA caritranAyaka jyotiSa tema ja AdhyAtmika zaktinA strota hatA ane maMtra-taMtra nipuNatA meLavavA temanA jIvananI laghutA paNa jovA jevI che. saM. 2050 mAM amadAvAdane temanA jIvananuM karma-dharmakSetra banAvI pAThazALAmAM adhyApana, sAdhu-sAdhvIne adhyApana, vidhividhAna kSetra, AgavuM nAma, mAsika prakAzanathI prakhyAtinA gaganamAM viharavuM, sonA-cAMdInA, dhIradhAranA, TrAvelsanA ane loTarI-vyavasAya kSetre jhaMpalAvyuM. eka sAthe 7-7 dhaMdhA karatA hovA chatAM jyAre juo tyAre nivRtta jovA maLe aneka dhArmika-sAmAjika saMsthAomAM sevA Ape temaja Adhi-vyAdhine upAdhithI pIDAtA aneka vyaktinA zAntidUta banIne ApaNA caritranAyaka temanA jIvanamAM AgaLa vadhatA hatA. tyAM temanAM dharmapatnIe sAcA arthamAM sAtha nibhAvyo ne caritranAyakanI icchAne mAna ApI bALakonA vairAgya ghaDataramAM ane te tapadharmamAM joDAyAM. 500 AyaMbila tapa-2 varSItapa-aTTAItapanI ArAdhanA karI. caritranAyakanAM dharmapatnI jayazrIbahena paNa vairAgyapaMthavAsI banavA thanaganI rahyAM. vairAgya majabUta ghaTanA : saM. 2056 poSa vada 13nA caritranAyakanA pitAzrI TUMkI mAMdagI bAda mRtyu pAmatAM pUrve pitAzrIe caritranAyakane kahyuM "tArI mAtuzrIne saMbhALaje......" caritranAyaka para A javAbadArI AvI paraMtu A javAbadArI vahana karavAnI na AvI ane caritranAyakanAM mAtuzrI moTAbhAI-bhAbhInI pAse ja rahyAM ane barAbara pitAzrInI dvitIya puNyatithIepitAzrInA hAthe nirmANa thayelA derAsaranI varSagAMThano divasa-pitAzrInI puNyatithi ne mAtuzrIne eka paNa divasanI bimArI na hovA chatAM saM. 2058 po. va. 13 savAre 6=45 miniTe caritranAyakanAM mAtuzrI temanAM cAra saMtAnono vicAra karyA vinA jANe patidevane bheTavA jatAM hoya tema cAlI nIkaLyAM. basa te ja divasa ApaNA caritranAyakane pharI jagADanAro banyo ane mAtuzrIne agnidAha ApatAM ja nirNaya karyo.....pitAzrIe sopelI javAbadArI pUrNa thaI have saMsAramAM rahevuM nathI......mULavatana choDI karmakSetra (amadAvAda) AvI dharmapatnI jayazrIbahenane vAta karI samajAvyAM. mAre have saMsAramAM rahevAnI bhAvanA nathI mane saMmati ane eka putranuM dAna karo. jethI huM mArA AtmAnA kalyANa mATe paramAtmAe cIMdhelA mArge javA icchuM chuM. jyAre A dharmapatnI kaMI caritranAyaka sAthe saMsAranAM sukho mATe ja nahotI joDAI. patinA sukhe sukhI ne patinA duHkhe duHkhI tevA nirNayavALI hatI ane patinI sAcI ardhAganA banavA mAMgatI hatI tethI dharmapatnIe kahyuM eka varSa saMsAramAM rahI jAo to huM paNa tamArI sAthe pravajyA grahaNa karavA taiyAra chuM. bAnA gayA pachI mAruM mana paNa saMsAramAM rahevA icchatuM nathI. basa pachI to ghara banI gayuM mumukSadhAma ane cAritra mohanIya karmano kSayopazama karavA caritranAyake amadAvAda potAnA nivAsasthAne saM. 2058 phAgaNa vada AThamanA prAraMbha karyo "zrI sAmAyika sAdharmika bhakti beMka" no ane savAranA 7 thI sAMjanA 7 sudhI khullI mUkI A saMsthAmAM eka pachI eka ArAdhako AvI pUrA divasa sAmAyiko thavA lAgI ane cAritra mohanIya karmano bhukko thavA lAgyo. gurudevanI prApti = saM. 2059 varSanA prAraMbhe DIsA mukAme upadhAna thAya che, tenA samAcAra caritranAyakane maLatAM gharanAM sabhyone kahyuM cAritranI tAlIma eTale upadhAna tapa jo tamAro dIkSAnI taiyArI hoya to upadhAna karI lo tamane khyAla Ave dIkSA zuM cIja che? tyAM zuM karavAnuM che? kevo tyAga? kevI tapazcaryA ne kevI dinacaryA? A badhA praznanA javAbarUpa upadhAnatapa Avazyaka Jain Education Intemational
Page #584
--------------------------------------------------------------------------
________________ 568 caturvidha saMgha che. caritranAyakano parivAra caritranAyakanI icchAne AdhIna hato, eTaluM ja nahI temanA vacananA ekasoeka bolane pALanAro hato. tethI tarata ja taiyArI karI. DIsA mukAme pa.pU. A. abhayadeva sUrIzvarajI ma.sA.nI nizrAmAM karyo upadhAna tapano prAraMbha. gurudeve temanA vairAgyane majabUta banAvyo. caritra nAyakane prazna hato aneka pU. mahAtmAnA saMparkamAM hatA. kone jIvana samarpita karI saMyama jIvana jIvavuM tevI dvidhA anubhavatA hatA, tyAM parivAranAM sabhyoe kahyuM "doDha mAsathI amo A gurudevanA sAnidhyamAM chIe' amane to anukULa Ave che, svabhAva game che chatAM ApanI jevI icchA." caritra nAyake kahyuM, "ApanAM pitAzrI-mAtuzrInA gurudeva che tema ja ApaNA bane bhAIonA gurudeva che tethI ApaNane kaMI takalIpha na hoya paraMtu ATalA pU. mahAtmAo je mArA paricita ne upakArI che temAM pUjyazrI paricita jarUra che, paraMtu upakAranI dRSTithI huM gurudevanI nikaTatama Avela nathI, temaja udAratAnI dRSTimAM kyAre kaMI joyuM nathI chatAM tamArI badhAnI IcchA hoya to mArI nA nathI kAraNa ke mArA pitAzrInA gurudeva te mArA gurudeva ja hoya." basa nirNaya levAI cUkyo ne gurudevane jIvana samarpita karavuM te pAkuM thaI cUkyuM......tyAM to varSa pUrNa thavAnI taiyArImAM hatuM. kalyANaka bhUminI sparzanA caritranAyaka dharmapatnInA vacanathI baMdhAyela hatA. ApaNA caritranAyakamAM te guNa jovA maLyo che. 'vacananA khUba pAkkA' vacana Ape nahIM ApyA pachI phare nahIM...dharma- patnIe eka varSa sAthe sametazikharanI yAtrA karavAnI mAMgaNI karela....ApaNA caritranAyakano parivAra ekalo ja sametazikhara-rAjagRhi, caMpApurI--pAvApurI tIrthayAtrAe pahoMcyo ne darzanazuddhi karI. saMyamamArge prayANa : saMvata 2059 phAgaNa sudI 2 nA vAlANI parivAra pahoMcyo khImana mukAme ane gurudevanI pAse mAMgaNI karI-amArA bhAIne ApanAM zaraNomAM AvavuM che ne saMyamano veza dhAraNa karavo che ne paramAtmAnA paMthe cAlavuM che to Apa muhUrta pradAna karo." gurudeve caitra vada-5 navasArI mukAme dIkSA pradAnanuM muhUrta arpaNa karyuM. samagra parivAranA AzIrvAda meLavI potAno patharAyelo kArobhAra ATopI ApaNA caritranAyaka potAnA sarva parivAra sAthe navasArI mukAme saM. 2059, caitra vada 5 nA zubha divase ne zubha muhUrta pUjyazrInA svahaste parivAranAM pAMca sabhyo saMsArI maTI saMyamI banyA. abhyAsakSetra : ravela-bhAbhara-mahesANA-muMbaI-bIkAnera karmakSatra : ravela-amadAvAda-pAlanapura-jhIMjhuvADA-muMbaI-umedapura-tharAda -satalAsaNA dharmapracAra kSetra : gujarAta, rAjasthAna, mahArASTra, dilhI, karNATaka sAhityakSetra = caritranAyakane saM. 2038 mAM prathama prakAzana karela vAvaNI karI lo ke 'pUnyanI cAvI' ke 'zikSaNanI sAcI dizA'. uparokta traNa prakAzano bAda saM. 2044 mAM umedapurathI sundaram nAmanA mAsikano prAraMbha karyo paraMtu raji. saM. 2046 mAM tharAda karAvatAM sundaramAMthI arham sundaram mAsika nAma rAkhI cAlu rAkhyuM. Aje bhAratabharanAM 11 rAjyo ane AphrikA-amerikA paNa te mAsika jAya che. te mAsikamAM aneka vizeSAMka paNa suMdara mahenata karI prakAzana karela che. (4) "svAdhyAyasaMhitA-bhA. 1" (5) 'padmAvatI-mANIbhadravIra mahApUjana-havana' (6) maMgalAcaraNa (7) suNo mere paramAtmA. kAvyazakti : aneka gehuli-padya-sajajhAyanI sAthe paramAtmAnI covIzInI racanA paNa caritranAyake karela che. vidhividhAna kSetra : aneka gAma-nagaramAM pratiSThA-dareka prakAranAM pUjano bhaNAvI pote paramAtmA bhaktimAM lIna banI anekane paramAtmarasika banAvela che. zAsanakArya : aneka AtmAne samyagujJAna ApI vairAgya majabUta karI paramAtmAnA mArge prayANa karavAmAM preraka banela che. gRhAMgaNe jinamaMdira nirmANa karI paramAtmAne hRdayamAM birAjamAna karela che. sAmAyika beMkanI sthApanA karI cAritra ne sAdharmika pratye temanA hRdayano bhAva darzAvyo che. mAsikapatra zarU karI jJAnapracAranI rasikatA darzAvI che. caritranAyakanuM jIvana jotAM aneka guNo pradarzita thAya che. saujanya : eka sagRhastha taraphathI ha : caMdrakAnta jI. zAha Jain Education Intemational
Page #585
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 569 saparivAra tathA sAmUhika saMcamasvIkAra : prAcIna kALamAM seMkaDo AtmAoe ekI sAthe saMyama svIkArela hoya tevA jaMbUsvAmI vagerenAM anekAneka dRSTAMto zAstromAM jovAM maLe che. eka ja parivAranAM tamAma sabhyoe saMyama svIkArela hoya tevAM paNa aneka dRSTAMto jovA maLe che. paraMtu e daSTAMtomAM kadAca koIne atizayoktinAM darzana thatAM hoya temaNe vartamAnakALanAM nIcenAM dRSTAMto khAsa vicAravA yogya che. (1) eka ja parivAranAM 23 sabhyonI dIkSA . mU. pU. tapAgacchIya sAgara samudAyamAM eka ja parivAranA 24 AtmAoe saMyama svIkArela che. temanAM saMyamI nAma tema ja paraspara sAMsArika saMbaMdha nIce mujaba che. (1) gaNivarya zrI jinaratnasAgarajI ma. (naM. 3nA sagAbhAI) (2) munirAja zrI apUrvaratnasAgarajI ma. (naM. 1nA sagA kAkAnA dIkarA) (3) munirAja zrI jayaratnasAgarajI ma. (naM. 1nA sagAbhAI) (4) munirAja zrI jitaratnasAgarajI ma. (naM. 1nA putra) (5) munirAja zrI caMdraratnasAgarajI ma. (. 1nA putra) (6) munirAja zrI dharmaratnasAgarajI ma. (naM.2 nA pitA (7) sAdhvI zrI caturazrIjI (naM. 1nAM dAdImA) (8) sAdhvI zrI induzrIjI (naM. 7nAM putrI) (9) sAdhvI zrI hemendrazrIjI (naM. 1nAM sagAkAkAnI putrI) (10) sAdhvI zrI saumyayazAzrIjI (naM. 10nI sagI bahena) (11) sAdhvI zrI saumyavadanAzrIjI (naM. 10nI sagI bahena) (12) sAdhvI zrI arpitAzrIjI (naM. 10nI sagI bahena) (13) sAdhvI zrI guNajJAzrIjI (naM. 6nA sagAbhAInI putrI) (14) sAdhvI zrI surekhAzrIjI (naM. 13nI sagI bahena) (15) sAdhvI zrI muktirasAzrIjI (naM. 13nI sagI bahena) (16) sAdhvI zrI suvarSAzrIjI (naM. 1nA sagA kAkAnI pautrI) (17) sAdhvI zrI pUrvitAzrIjI (naM. 6nA sagA nAnAbhAInI putrI) (18) sAdhvI zrI tIrtharanAzrIjI (naM. 1nAM dharmapatnI) (19) sAdhvI zrI cAritraratnAzrIjI (naM. 3nAM dharmapatnI) (20) sAdhvI zrI guNaratnAzrIjI (naM. 1nAM putrI) (21) sAdhvI zrI apUrvarasAzrIjI (naM. 1nAM sagA kAkAI bahenanI putrI) (22) sAdhvI zrI priyadarzanAzrIjI (naM. 1nAM sagA bhAbhInA sagAM bahena) (23) sAdhvI zrI kamalaprabhAzrIjI (naM. 1nA mAsInAM dIkarI) saMsArI avasthAmAM madhyapradezamAM Idora jillAnA gautamapurA vagere gAmomAM rahetA uparokta munivaro sAthe saM. 2050nA akSaya tRtIyAnA divase pAlitANAmAM pU. gaNizrI mahodayasAgarajI mahArAje mulAkAta lIdhI tyAre temAMthI munirAjazrI caMdraratnasAgarajI (tyAre uM. va. 29 tathA dIkSA paryAya 17 varSa)nAM saLaMga 800 AyaMbila (71 thI 82 sudhI saLaMga) thayAM hatAM ane AgaLa cAlu rAkhavAnA bhAva hatA! (hAla 2000thI adhika saLaMga AyaMbila thayela che!) prAyaH be dravyathI oLI karatA ane 4 ghaDI pahelAM pANahAranuM paccakakhANa laI letA! temaNe pAMca varSathI lIlotarI baMdha karela che tathA teo cAturmAsamAM AkhuM kaThoLa paNa vAparatA nathI! bIjA munivaroe paNa yathAyogya tapa-tyAga tathA jJAnAbhyAsamAM sArI pragati sAdhI che. (ra) eka ja gharanAM ATheya sabhyonI eka sAthe dIkSA prathama saMtAnoe dIkSA lIdhI hoya ane pAchaLathI mAtA-pitAe paNa saMyama svIkArela hoya evAM to saMkhyAbaMdha dRSTAMto vartamAnakALamAM jovA maLaze. eka ke be saMtAna sahita mAtA-pitAe sAthe dIkSA lIdhI hoya tevAM dRSTAMto paNa ghaNAM jovA maLaze. ekalA kaccha jillAno vicAra karIe to paNa bhuja, koDAya, sAMdhava vagere gAmonA tevA parivAro che. jyAre samagra bhAratanI apekSAe gaNatarI karavA jaIe to e yAdI ghaNI lAMbI thaI jAya. temAMthI eka viziSTa udAharaNano vicAra karIe to potAnAM chaye saMtAno ne 4 suputrIo) sahita mAtA-pitAe (kula ATha jaNAe) ekI sAthe saMyamano svIkAra karyo hoya tevuM paNa daSTAMta vidyamAna che. zaMkhezvara tIrthanI pAse Avela jhIMjhuvADAmAM AjathI 20 varSa pahelAM upara mujabanA eka parivAre zAsanaprabhAvaka pa.pU. AcArya bhagavaMta zrI OMkAra sUrIzvarajI ma.sA.nA varad haste dIkSA grahaNa karela che ane suMdara cAritra ane jJAnAbhyAsa dvArA AtmakalyANa sAthe suMdara zAsana prabhAvanA karI rahela che. Jain Education Intemational
Page #586
--------------------------------------------------------------------------
________________ 500 caturvidha saMgha (3) ekI sAthe 26-24-25 tathA 31 dIkSAo : Aje samUha lagnano jamAno cAlI rahyo che. ekI sAthe 25-5) yugalonAM lagno yojAtAM hoya che. jyAre zrI jinazAsanamAM Aje paNa judAM judAM gAmonA aneka dIkSArthIo eka ja gAmamAM ekI sAthe dIkSA aMgIkAra kare evI virala ghaTanAo banatI hoya che. vi. saM. 2033mAM mahArASTramAM alamanera zaheramAM vyAkhyAnavAcaspati pa.pU. A.bha. zrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI ma.sA. tathA vardhamAna taponidhi pa.pU. A.bha. zrImad vijayabhuvanabhAnusUrIzvarajI ma.sA.nA varad haste judAM judAM aneka gAmonA kula 26 mumukSuoe ekI sAthe rajoharaNano svIkAra karyo tyAre kevuM adbhuta vAtAvaraNa sarjAyuM haze tenI to kalpanA ja karavI rahI!! uparokta vyAkhyAnavAcaspati pUjyazrInI nizrAmAM khaMbhAtamAM ekI sAthe ra4 dIkSAo thaI hatI. tevI ja rIte kacchamAM kaTAriyA tIrthamAM adhyAtmayogI pa.pU. AcArya bhagavaMta zrImad vijaya kalApUrNasUrIzvarajI ma.sA. nA varad haste vividha gAmonA kula 24 mumukSuoe saMyamano svIkAra karI saMsArane alavidA karI tyAre paNa abhuta zAsanaprabhAvanA thaI hatI! digaMbara saMpradAyamAM ekI sAthe 25 mumukSuoe AcAryazrI vidyAsAgarajI ma.nA haste dIkSA aMgIkAra karI hatI! terApaMthI AcArya zrI tulasInI nizrAmAM ekI sAthe 31 jaNAe dIkSA aMgIkAra karI hatI! temaNe kula 800 jaNAne terApaMthamAM dIkSA ApI che! (4) 8 sagI bahenoe karelo saMyamano svIkAra :- kaccha vAgaDanA mULa rAmAvAva gAmanI grejyueTa thayelI ATha sagI bahenoe kumArikA avasthAmAM ja sthAnakavAsI samudAyamAM saMyamano svIkAra karela che. sagI bahenoe ATalI moTI saMkhyAmAM saMyamano svIkAra karyo hoya tevI virala ghaTanA bhagavAna zrI mahAvIra svAmInA zAsanamAM prAya: A prathama che. (agAu zrI sthUlibhadra svAmInI sAta bahenoe dIkSA lIdhI hatI.) suratanAM suprasiddha saMghavI kuTuMbanAM kamalAbAnI jAjaramAna jIvanagAthA (patideva, cAra suputro, putravadhU, pautra-pautrI saMyamadhara banyAM) duniyAmAM dAnathI ke tapathI to kuTuMba prasiddhi pAmI zake che, paNa saMyamathI prasiddhi pAmatuM kuTuMba to kavacita ja jovA maLe che. gAthA to ghaNAnI gavAya che. varNana thAya che, paNa gauravagAthA to ko'ka kuTuMbanI ja. dhanya bhUmi suratanAM aneka kuTuMbomAMthI zrI senasUrIzvarajI mahArAjathI laI Ajadina sudhI aneka puNyavaMta jIvo saMyamanA mArge cAlI nIkaLyA che. temAM dharmabhUmi gopIpurAmAM suprasiddha saMghavI kuTuMba saMyama, sAdhanA, sAhitya, saMgIta, zikSaNa ane sAmAjika kAmomAM mokhare rahela che. | mA kamaLAbahenanI jAjaramAna jIvanagAthA. : alabelI A nagarI suratamAM lagabhaga so varSa pahelAM bhUriyAbhAInA kuLamAM eka bALakIno janma thayo. aDhI-traNa varSanI uMmare mAtAno viyoga thayo. dIkarI ekalI paDI. sahune gamI jAya evI A bALakIne mAnAM mAsIo potAnA ghera laI gayAM. mAne badale be-be mAsIo (1) maNibahena ane (2) pAlIbahenanA khoLAmAM UcharatI A bALakImAM gata janmanA ane mAsIonA susaMskAranA prabhAve nAnI uMmarathI ja dharmaruci vadhavA lAgI. suratanA ja saMghavI kuTuMbanA saMskArIonAM milana thayAM pachI zuM bAkI rahe! potAnAM cha saMtAno (1) zAMtibhAI (2) bAbubhAI (3) kusumabhAI (4) amaracaMdabhAI (5) suraviMdacaMda (6) jayaMtamAM susaMskAronAM siMcana karyA. seMkaDo varasothI cAlI AvelA gRhatyamAM roja jinapUjA, pAThazALAmAM dhArmika abhyAsa, sAmAyika, sAdhu-sAdhvIjInI vaiyAvacca, susaMskAro saMtAnomAM gaLathuthIthI ja pAyA. Jain Education Intemational
Page #587
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 501 gharanI sAme zrAvikAno upAzraya hato. kamaLAbahenane sAmAyika karyA vagara cena paDe nahIM. upAzrayamAM ja ghoDiyuM rAkheluM. kamaLAbAnuM sAmAyika cAlatuM hoya ane ghoDiyAmAM chokaruM raDe te vakhate upAzrayamAM jatI-AvatI baheno bALakane hIMcako nAkhe ane Ama kamaLAbAnuM sAmAyika thatuM. upAzrayanA zuddha paramANuthI poSAyelA A dIkarAo bhaviSyakALanA zAsanadhorI banyA. samaya vItato jAya che. amadAvAdamAM pa.pU. bApajI mahArAjanI nizrAmAM upadhAna tapamAM joDAyAM. upadhAnamAM tabiyata ghaNI lathaDI gaI. Dabala nyumoniyAmAM sapaDAyAM. be-cAra nIvI to phakta maganuM pANI vAparIne karI. zarIra vaghAre azakta thatuM gayuM. DaoNkaTaroe ane pUjya mahArAjazrIe pauSadha parAvavAnI vAta karI, paNa makkama mananAM kamaLAbA ekanA be thayAM nahIM. chaThThanI sAtama koI karanAra nathI, pauSadha pArIne ghera jaIza paNa jo AyuSya pUruM thayuM haze to tyAM paNa maravuM to paDaze ja. enA karatAM viratimAM rahIne mRtyune AvakAravuM zuM khoTuM? viratimAM jaIza to mArA nAme "jaya jaya naMdA, jaya jaya bhadrA'no nAda gavAze, mRtyu mahotsava banaze. enI makkamatAne sahu vaMdI rahyAM ane upadhAna tapa caDatA pariNAme pUrNa karyA. saMsArI jIvanamAM paNa vayovRddha sAsu-sasarAnI sevA-cAkarI saMpUrNa AdarabhAvathI karatAM ane roja nirdhAmaNA karAvI samAdhi ApatAM. sAsu-sasarAnI sevA karI aMtaranA AzIrvAda meLavyA. emanA bhalAbhoLA svabhAva ane sadAcAranI suvAsa evI phelAI hatI ke AjubAjumAM rahetI baheno potAnI bacatanI rakama kamaLAbAne sAcavavA ApI jatI. gharanA ane bahAranA vyavahAramAM kamaLAbAnI vAtanuM vajana paDatuM. enA bolano tola thato. haoNspiTalanA bichAnethI paNa kamaLAbA potAnA dIkarAone stavana ane sajhAya zIkhavatAM. atyAre saMghavI kuLamAM je stavano ane sajhAyono vAraso UtarI Avyo che te kamaLAbAnI deNa che. badhI ja vAtanuM sukha che, paNa eka vAte cena nathI. enuM mana becena che. pote saMyama laI zakyAM nahIM enuM emanA haiye bhAre duHkha che. "huM to have saMyama laI zakavAnI nathI, paraMtu mArA cha saMtAnomAMthI ekAdane paNa huM sAdhuvezamAM jouM to jIvatara dhanya banI jaze; mAruM jIvavuM lekhe lAgaze." jogAnujoga, potAnA pAMcamA dIkarA zrI suravidacaMda (hAlanA pU. A. zrI vi. caMdrodayasUrIvazvarajI)ne soLa varasanI bharayuvAnavaye saMyama paMthe javAnA koDa jAgyA. mA to rAjI rAjI thaI gayAM, paNa rAjakuMvara jevA dIkarAne gharanAM sau dIkSAnI rajA kema Ape? paraMtu pUrvabhavamAM jabaradasta ArAdhanA karIne Avelo e dIkaro ekano be thato nathI. jyotiSIonuM mArgadarzana levAnuM nakkI thayuM. moTA jyotiSIone teDAvyA. kuTuMba AkhuM bheguM thayuM che. eka bAju mA ane eno dIkSArthI dIkaro che. bIjI bAju AkhuM kuTuMba che. jyotiSIonuM ekaeka vacana lAkheNuM gaNAvAnuM hatuM. jyotiSIonAM kathanathI dIkSAnI gatavidhi nakkI thavAnI hatI. jyotiSIoe bhaviSya bhAkhyuM ke A chokarAnA nasIbamAM dIkSA nathI, tema chatAM paNa jo e dIkSA leze to dasa varasamAM saMsAramAM pAcho AvI jaze. vaLI, A varSa to vi. saM. 2000nI sAlanuM che eTale ke traNa mIMDAnuM varasa che. dIkSA leze to mIDuM vALI deze. gharavALAne to Avo ja javAba joIto hato. have to kamaLAbA samajI jaze ane dIkSAnI vAta para pUrNavirAma mUkAI jaze, paNa zAsana ane dharma jenI rageragamAM vyApelAM hatAM tevAM kamaLAbA ATalI vAtathI DhIlA zuM kAma paDe? eNe to javAba Apyo, "mAro dIkaro dasa varase pAcho Avaze tyAM sudhI to dIkSA pALaze ne? eka divasanuM paNa cAritra ane sAdhuveza kyAM che? mArA saMskAra pAmelo dIkaro pAcho Avaze ja nahIM ane chatAM karmavaza kadAca Avaze to mAro khoLo moTo che. mArA pAchA pharelA dIkarAne mArA khoLAmAM samAvI laIza." kamaLAbAnI makkamatA para sahu ovArI gayAM ane manomana emanI bhAvanAne vaMdI rahyAM ane soLa varasanA suraviMdacaMdane kuTuMbIjanoe bhAre haiye dIkSAnI rajA ApI. varasIdAnano bhavya varaghoDo nIkaLyo. kamaLAbAne 102 DigrI tAva hato. zarIramAM tApa dhakhe che, manamAM hoMzanI dhUNI dhakhe Jain Education Intemational
Page #588
--------------------------------------------------------------------------
________________ pa02 caturvidha saMgha che. AvA tAvavALA zarIre paNa dIkarAnA saMyamavezanI chAba hoze hoze laI varaghoDAmAM pharI badhAne kahetAM phare che ke "lagnaTANe dIkarAnA rAmaNadIvA to ghaNA lIdhA, paraMtu chAba levAnuM sadbhAgya kyAre maLavAnuM hatuM? huM to chAba laIne dhanya banI gaI! mAruM jIvana pAvana thaI gayuM!!" 1 suratanA rAjamArga parathI dIkSAno varaghoDo pasAra thaI rahyo hato. rUparUpanA aMbAra jevo devAMzI dIkaro dIkSA levA jaI rahyo che. mAtA ane dIkarAne harakhano pAra nathI. jonArAM joI zakatAM nathI. are re! AvA dIkarAne kema choDAto haze? hajAro AMkho azrubhInI che. bhoLA-bhadrika pU. A. zrI vijJAnasUrijI ma. ane dharmarAjA zrI kastUravijayajI ma.nAM caraNe dIkarAne soMpI mAtA-pitA dhanya bane che. dIkarAnA rUpane anurUpa evuM zrI caMdrodayavijayajI nAma pADyuM. e dhanya divasa hato saM. 2000 mAgasara vada ekamano. kamaLAbAne TI.bI.no roga trIjA tabakkAmAM pravezI cUkyo hato. mota uMbare AvIne beThuM hatuM. dIkarAnI vaDI dIkSA thaI gaI hatI. mAtAe gurudevane vinaMtI karI, "gurudeva! mArA A dIkSita dIkarAe koI dI mota joyuM nathI. zerIno kUtaro marI jAya to divaso sudhI sUnamUna raheto. A pocA dilanA dIkarAthI mAnuM mota kema jIravAze? mATe gurudevazrI, ene laIne ApazrI dUra nIkaLI jazo." vihAra nakkI thayo. mA-dIkarAnuM chelluM milana thayuM. vihAra karIne jatA dIkarAne mA apalaka AMkhathI jotI ja rahI. jotI ja rahI. aMtaranA anarAdhAra AzIrvAda dIkarA upara varasAvatI rahI : "jA-dIkarA jA. mAruM saMghavI kuLanuM, zrImALI jJAtinuM, surata zaheranuM ane jinazAsananuM nAma ujALaje. dIkarA! duniyAno sAmAnya niyama che ke maraNa veLAe mAtA potAnA badhA dIkarAone pAse bolAve. paraMtu huM mArI jAte ja tane mArAthI dUra mokaluM chuM. mArA maraNanuM duHkha dIkarA, tuM na jIravI zake eTale ja tane dUra karuM chuM. koI janamamAM kadAca pAcho bhego thAya tyAre tArI A mAne saMyama ApI tArI leje." "he mA cakezvarI, mArA A lADalAnAM rakhopAM karaje." Ama mA ane dIkaro chUTAM paDyAM. mAMdagInI gaMbhIratA vadhatI cAlI. mota paNa sarakatuM sarakatuM khUba najIka AvatuM gayuM. dIkarAonI cAkarI paNa benamUna hatI. mAM na hatI vhIlacera, na hatuM sTrecara. dIkarAo potAnA khabhAne vhIlacera banAvI ke cAdaranI sTrecara banAvI eka rUmamAMthI bIjI rUmamAM laI jaI zAtA pamADatA. ghora azAtA vacce paNa mA maraNa icchatI nathI. "du:kha Ave maraNa vAMchyuM" e vAta mAne svIkArya nathI. apAra azAtA vacce paNa mA kahetI hatI ke "A bhavamAM chuM to covihAra, navakArazI, navakAra mahAmaMtrano lAbha maLaze. ahIMthI gayA pachI koNa jANe kayAM janma maLaze?" mRtyunA be divasa agAu bebhAna avasthAmAM mahAvideha kSetramAM vicarI rahelA dAdA zrI sImaMdharasvAmI ane samavasaraNanuM AbehUba varNana karyuM. A samavasaraNa dekhAya che. traNa gaDha, pagathiyAM badhuM ja dekhAya che. saMvata 2000nA vaizAkha suda bArasanI savAre paccakhANa pAryA vagara viratimAM ja jIva choDyo. guru vihAramAM hatA. mA ane dIkarAne pAMca mahinAnuM cheTuM paDyuM! gharano dIvo bujhAyo. gharamAM rokakaLa cAlu che. koNa konAM AsuM lUche? badhA ja samaduHkhiyAM hatAM, koNa kone AzvAsana Ape? sAme ja bahenonA upAzrayamAM rahetAM saMghavI kuTuMbanA parama upakArI sAdhvIjI zrI tArAzrIjI ma. jAte AzvAsana ApavA AvyAM. alyA gAMDAo! AvI mAnI pAchaLa raDavAnuM hoya? enA mRtyuno mahotsava mAnavAno hoya! to AvAM hatAM kamaLAbA ane AvI hatI enI jAjaramAna jIvanagAthA. ' A vAtane sAta varasano samaya vItI gayo. zAsanaprabhAvanA karI rahelA potAnA bhAI mahArAja zrI caMdrodayavijayajI ma.ne joI kamaLAbAnA cothA naMbaranA dIkarA zrI amaracaMdabhAI (hAla zrI azokacaMdrasUrIzvarajI) nuM mana saMsAramAMthI UThI gayuM. pU. zAsanasamrATazrInA samudAyanI 16 paMnyAsapadavI prasaMganA bahAne chAnAmAnA amadAvAda bhAgI jaI pUjaya A. zrI vi. kastUrasUrIzvarajI ma.nAM caraNe jIvana soMpI muni zrI azokacaMdravijayajI banyA. gAma hatuM bArejA. dhanya divasa hato saM. 2007nA Jain Education Intemational
Page #589
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 463 vaizAkha suda pAMcamano. jJAna-dhyAnamAM raMgAyelA te munirAja muMbaI-muluMDamAM saMvata 2034-mAM sUripadavI pAmyA. te ja varasathI sUrimaMtranI ArAdhanA zarU karI. saLaMga paccIsa varasothI te ArAdhanA karI rahyA che. emanAM ApelAM muhUrto ajoDa ane sarvamAnya gaNAya che. deza-videzamAM have emanAM muhUrto jAya che. emanAM Apela muhUrve thayelAM zAsanakAryo ajoDa ane advitIya banyAM che. bhoLA-bhadrika, samatAnA sAgara A mahAtmAne cothA ArAnA sAdhunuM biruda maLyuM che. badhA emane 'dAdA'nA hulAmaNA nAme bolAve che. sadAye hasatA A mahAtmA badhAnA prItIpAtra banyA che. badhA ja enA pUjaka che. saMyamI banelA be putronI saMyama sAdhanA dekhI pitAzrI cimanabhAInuM haiyuM AnaMda pAme che. ane emanuM mana saMsAramAMthI virakta bane che. dIkarAoe saMyama lIdhuM hoya temAM mArA AtmAnuM zuM? mAre mArA AtmAno utkarSa karavo hoya to mAre jAte ja saMyamI banavuM joIe. virAgI banelA cimanabhAI cosaTha varasanI jaipha vaye muMbaI mukAme pUjya A. zrI vi. vijJAnasUrIzvarajI ma.nA ziSya pUjya munirAja zrI prasannacaMdravijayajI banyA. dhanya divasa hato saMvata 2014 aSADa suda trIjano. nAma jevA ja guNo dharAvatA sadAye prasannacitta rahetA te munirAja samagra samudAyanA prItipAtra banyA. jIvananI DhaLatI saMdhyAe maLelA mahAmUlA saMyamane khUba vaphAdAra rahyA. saMyamasAdhanA to sAta ja varasa cAlI paraMtu jANe sittera varasanA saMyamadhara hoya e rIte jIvyA. mRtyunI chellI miniTa sudhI pUrepUrI samatA ane sAdhanAmAM lIna rahyA. apAra azAtAnI vacce bharapUra samatAmAM ramatA rahyA. jonArA 'aho!' thaI jatA. mRtyuzayyA para poDhelA mahAtmAnI sahu anumodanA karatA ane bolatA, "dhanya muni! dhanya tamAruM jIvana! he prabhu! amane paNa A mahAtmA jevuM samAdhimRtyu Apaje." apAra samatA ane samAdhi vacce pitAmunie jIvanalIlA saMkelI lIdhI. A munirAja jagatane jIvavAnI ane maravAnI rIta zIkhavI gayA. divasa hato saMvata 2021 mahAvada 11no gAma hatuM khaMbhAta. tyArabAda saMvata 2025mAM 5. pU. AcAryadevazrI kastUrasUrIzvarajI ma.sA. tathA saMyamI baMdhubelaDI zrI caMdrodayavijayajI tathA zrI azokacaMdravijayajI surata padhAryA. kuTuMbanA vaDIla zrI zAMtibhAInA dIkarA hemaMtakumAra u. va. 12 tathA dIkarI nayanA u.va. 14ne kAkA mahArAjanAM pagalepagale cAlavAnA koDa jAgyA. hajI to mAnuM dUdha hoTha parathI sUkAyuM nathI evAM nAnAM nAnAM bAluDAMone dIkSAnI rajA kema apAya? paraMtu janmAMtaranA ArAdhaka ane bhAI-bahenanI makrakamatA joI kuTuMbIjanoe premathI rajA ApI. khUba ja dhAmadhUmapUrvaka dIkSA thaI. bhAI banyA munirAja zrI azokacaMdravijayajInA ziSya munirAja zrI somacaMdravijayajI ane bahena paM. pU. sAgarAnaMdasUrIzvarajI ma.nAM AjJAvartinI sAdhvIjI zrI tilakazrIjI ma.sA. nA ziSyA, sAdhvIzrI mRgendrazrIjInAM prathama ziSyA, pU. saMvegazrIjInAM ziSyA, pU. prazamazrIjInAM ziSyA pU. nirvedazrIjInAM ziSyA, pU. prazAMtazrIjInAM gurubahena pU. yazasvinIzrIjI banyAM. saMvata 2025 nA mAgazara vada trIjano e divasa dhanya banyo. munirAjazrI somacaMdravijayajI agiyAra varasathI saMyama sAdhanAnA aMte vyAkaraNAcArya banyA. saMvata 2052mAM potAnI janmabhUmi suratamAM AcArya padavI pAmyA. bahumukhI pratibhA dharAvatA te sUrirAje jinazAsanamAM AgavuM sthAna prApta karyuM che. A be dIkSA thayA pachI ema lAgatuM hatuM ke saMghavI parivAramAM have saMyamanAM dvAra baMdha thaI gayAM che. aThThAvIsa varasonAM vahANAM vAyAM, paNa saMghavI kuTuMbamAMthI koI dIkSArthI nIkaLyo nahIM. tyAM ja acAnaka kamaLAbAnA sahuthI nAnA dIkarA jayaMtIbhAIne (u.va. 68) saMyamanA koDa jAgyA. kuTuMbIone vAta jaNAvI dharmapatnI zrImatI maMjulAbahena raDatI AMkhe paNa makkama manathI rajA ApatAM bolyAM ke patinAM pagale cAlavuM e AryanArIno dharma che.' paraMtu tamane saMyama mArge jatAM mArAthI aMtarAya kema thAya? "bhale padhAro! svAmInAtha." "sukhI chuM huM ke duHkhI chuM huM ke mArA svAmI jagatavaMdha banaze AvI zakuM nA tama sAthe. "bhale padhAro svAmInAtha! koI janamamAM bhegA thAva to mane tArI lejo." ekano eka lADako dIkaro nIkeza-premALa putravadhU rAgiNI ane khUba ja samaju ane zAMta dIkarI mInAe pitAnA mArgamAM aMtarAya na karatAM raDatI AMkhe paNa makkama mane rajA For Private Personal Use Only
Page #590
--------------------------------------------------------------------------
________________ 504 caturvidha saMgha ApI. jayaMtIbhAInI dIkSAnI vAtane vA laI gayo. AkhA suratanuM vAtAvaraNa dIkSAmaya banI gayuM. emanA sasarApakSanA parivAra taraphathI varasIdAnano varaghoDo nIkaLyo. pharato pharato moTAbhAI zAMtibhAInA AMgaNe Avyo. moTAbhAI nAnAbhAIne bheTI paDyA ane khUba raDyA : "vIrA, tuM phAvI gayo ane huM rahI gayo." paraMtu dIkSAne hajI paMdara divasanI vAra hatI. temanAM dIkSita saMtAno zrI somacaMdrasUrIzvarajI tathA sAdhvIjI zrI yazasvinI zrIjI suratamAM birAjamAna hatAM. teo baMnene varSothI "bA" mahArAja ane "pitA" mahArAja kahevAnI hoMza hatI, tethI temaNe jora lagAvyuM. zAMtibhAI ane temanAM dharmapatnI zrImatI vIramatIbahena saMyamamArge javA to taiyAra ja hatAM, paraMtu uMmarane hisAbe thoDI akaLAmaNa thatI hatI. evAmAM A nimitta maLI gayuM ane taiyAra thaI gayAM. putra azvinabhAI, putravadhU a.sau. gItA, dIkarIo jayaNA-varSo tathA kuTuMbIjanoe rajA ApatAM eka ja kuTuMbanI traNa dIkSA ekI sAthe nakkI thaI. coryAsI varasanA zrI zAMtibhAInI dIkSA jinazAsananA seMkaDo varasanA itihAsamAM vikrama svarUpa gaNAI. bIjAM paNa be bahenonI dIkSA nakkI thaI. Ama ekaja divase eka ja maMDapamAM pAMca-pAMca dIkSAno mahotsava UjavAyo. mAnava maherAmaNa UmaTyo ane bAkI hatuM tema TI.vI.nI sUrata cenala parathI dIkSAvidhinuM jIvaMta prasAraNa paNa thayuM. jaina-jainetaroe kalAko sudhI dIkSAvidhi joI. jinazAsananI khUba khUba prabhAvanA thaI. TI.vI. para dIkSAvidhi jotA muslima birAdaronI paNa AMkho bhInI thaI ane bolyA, "vAha re! vANiyA vAha! tamane saMsAra bhogavatAM ane choDatAM paNa AvaDe." jaina-arjana bhAIoe dIkSAvidhi joI, nAnA-moTA niyamo lIdhA. dIkSAno Akho prasaMga ciraMjIva banI gayo. zrI zAMtibhAI banyA munirAjazrI saMvegacaMdravijayajI (pU. A.zrI vijayadevasUrijInA ziSya). zrImatI vIramatIbahena banyAM sAdhvI zrI upazAMtazrIjI (pu. prazAMtazrIjInAM zidhyA). zrI jayaMtIbhAI banyA munirAja zrI nirvedacaMdra azokacaMdrasUrinA ziSya). Ama kamaLAbAe prakaTAvelI saMyamadharanI eka jyotimAMthI bIjI sAta sAta dIpazikhA pragaTa thaI. temAM paNa parama pUjya A. zrI caMdrodayasUrIzvarajI ane A. zrI azokacaMdrasUrIzvarajI ma.sA.nI baMdhubelaDIe to kamAla ja karI che! guru AzIrvAda ane vizuddha saMyamanA baLe emanI zubha nizrAmAM sekaDo aMjanazalAkA-pratiSThA-dIkSA-cha'rIpAlita saMgha vagere zAsanaprabhAvanAnAM anekavidha kAmo thayAM ane thaI rahyAM che. keTalAye saMghonI ekatAnA zilpI teo banyA che. jyAM jyAM pUjyonA haste pratiSThA thaI te te badhA saMghomAM lIlAlahera varatAI rahyAM che. A uparAMta pAlitANAmAM samagra vizvanuM eka ane ajoDa 108 zrI samavasaraNa mahAmaMdira, surata ane bhAvanagaramAM vikrama svarUpa cAraso ane AThaso siddhitapa, girirAjanA mahAabhiSeka vagere teozrInI nizrAmAM thayAM che ane evI ja nokhI-anokhI vAta pU.A.zrI somacaMdrasUrijI ma.sA.nI akhaMDa sevA karI gurujInA paDachAyA jevA banI gayA che. gurujInA aMtaranA AziSa meLavI rahyA che. saMyamanA agiyAramAM varase muMbaI bhAratIya vidyApIThanI saMskRta ane bIjA viSayonI parIkSAmAM badhA ja viSayomAM sahuthI vadhAre mArksa lAvI vidyApIThano vikrama toDyo. jaina ane arjuna paMDitonI sabhAmAM teozrIne 'vyAkaraNAcAryanI padavIthI vibhUSita karyA. sadAye hasatA gurudevane krodhathI bAra gAunuM cheTuM che. tA. ka. :-kamaLAbAnA trIjA naMbaranA dIkarA zrI kusumabhAI paNa nAnI uMmaramAM dIkSA levA mATe chAnAmAnA pU. A. zrI vi. darzanasUrijI ma.sA. pAse bhAgIne gayA hatA, paraMtu mohavaza kuTuMbIjano samajAvI temane pAchA lAvyA hatA ane bIjA naMbaranA dIkarA zrI bAbubhAI paNa saMyamanA khUba ja premI hatA, paraMtu nasIba ane AyuSya ochAM paDyAM ane saMyama mArge jaI na zakyA. jo badhA ja saMyamI banyA hota to eka navo vikrama sarjAta! Ama paNa, eka mAtAnA cAra-cAra dIkarA saMyamI banyA hoya ane emAMnA be zAsanaprabhAvaka AcArya banyA hoya evA dAkhalA zAsanamAM bahu ochA jovA maLe che. kamaLAbAnuM jIvana naMdanavana hatuM. --- zrI khImacaMda svarUpacaMda saMghavI parivAranA saujanyathI Jain Education Intemational Jain Education Intermational
Page #591
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA naTavarabhAI kAMtilAla hIrAbhAI : vimaLAbahena mu. hitapriya vi. sA. vinayaprajJAzrIjI vAsaraDA nivAsI rIkhavacaMdabhAI saMghavI ajayakumAra (mu. zrI AtmarakSitavijayajI ma.) punitAbahena putrI : sonalabahena milanabhAI : punitabhAI vairAgabhAI : cetanAbahena putrI priyadarzanAbahena putrI (sA. cAruprajJAzrIjI) (sA. pUrNaprajJAzrIjI) sA. pAvanaprazAzrIjI sA. nirmaLaprazAzrIjI mu. muktizramaNa vi. mu. mokSapriya vi. pu. vinayapriya vi. noMdha : hIrAbhAInuM saMpUrNa kuTuMba hAlamAM dIkSita che. mAtA--pitA, (3) putro (2) putrI ToTala--7 parivAranI vyakti che. (1) pU. gaNivarya zrI yugacandra vijayajI mahArAja (2) pU. munirAja zrI muktizramaNa vijayajI mahArAja (3) pU. munirAja zrI mokSapriya vijayajI mahArAja (4) pU. munirAja hitapriya vijayajI mahArAja (5) pU. munirAja zrI vinayapriya vijayajI mahArAja (6) pU. sA. zrI cAruprajJAzrIjI ma. (7) pU. sA. zrI pAvanaprajJAzrIjI ma. (8) pU. sA. zrI pUrNaprajJAzrIjI ma. (9) pU. sA. zrI nirmaLaprajJAzrIjI ma. (10) pU. sA. zrI vinayaprajJAzrIjI ma. zA. dhanarAjI hIrAcaMdajI dhanarezA parivAra-(gAma-narolI) dAdarAnagara havelI saMghapradezanA 14 dIkSita puNyAtmAo dhanarAjabhAI (dharmapatnI--dhApubena) (1) paMkajakumAra (mu. zrI puNyarakSitavijayajI ma.) rasikabhAI sevaMtIbhAI ramezabhAI khImacaMdabhAI patnI : hIrAbahena mu. zrI dharmarakSitavijayajI ma.) (sA.zrI haMsaprajJAzrIjI ma.) (2) pradIpakumAra (mu. zrI puNyaprabhavijayajI ma.) dhanya narolI gAma-dhanya dhanarezA parivAra : navInacandra caMdanabahena (suputrI) caMpakalAla alpAbahena (sA. zrI AgamarasAzrIjI ma.) 4 suputrIo dIkSita (1) bInAbahena (sA. zrI bodhiratnAzrIjI ma.) (2) biMdIbahena (sA. zrI virAgarasAzrIjI ma.) (3) alakAbahena (sA. zrI AgamarasAzrIjI ma.) (4) zilpAbahena (sA. zrI siddhirasAzrIjI ma.) pap navInabhAI : gaNi. yugacaMdravijayajI 4 suputrIo dIkSita (1) maMjulAbahena (sA. zrI muktiprajJAzrIjI ma.) (2) jyotsanAbahena (sA. zrI jayaNAzrIjI ma.) (3) padmAbahena (sA. zrI pUrNaprajJAzrIjI ma.) (4) dakSAbahena (sA.zrI tattvadarzanAzrIjI ma.) gujarAta rAjyanAM evAM keTalAMka gAmo che ke je dIkSAnI khANa' tarIke oLakhAya che, jemAM vaDodarA najIka AveluM chANI! uttara gujarAtamAM AveluM rAdhanapura! dakSiNa gujarAtanA valasADa jillAnuM vApI! te pramANe kendrazAsita pradeza tarIke nAmAMkita evA dAdarA 'nagarahavelI'nAmanA saMghapradezamAM AveluM nAnakaDuM evuM narolI gAma paNa dIkSAnI khANasamuM banavA pAmyuM che. je narolI gAmamAM jainonAM mAtra 8-10 gharo che temAMthI 13-13 puNyAtmAoe dIkSA-aMgIkAra karI zrI narolI jaina saMghanuM gaurava vadhAryuM che. Akhe AkhA eka kuTuMbe dIkSA aMgIkAra karI narolInuM nAma jaina jagatamAM rozana karyuM che. zrI munisuvratasvAmI bhagavAnanA navanirmANa pAmI rahela zikharabaMdhI jinAlayathI zobhatA evA nAnakaDA narolI gAmamAM jainonA 3 parivAranAM 8 gharo che. temAM zA. dhanarAjajI hIrAcaMdajI dhanarezA nAmanA eka ja parivAramAMthI 13-13 puNyAtmAoe
Page #592
--------------------------------------------------------------------------
________________ 56 caturvidha saMgha saMyamajIvana aMgIkAra karela che. dharmamAtA zrI dhApubahena dhanarAjajInA dharmasaMskAronuM pariNAma eTale ja narolInI 13 dIkSA! jo ke samagra saMgha pradezamAMthI Aja sudhImAM 20-20 jeTalI dIkSAo thaI che. koIne thaze ke atyaMta jaMgala vistAramAM ke jyAM 80 thI 90 TakA vastI AdivAsInI che tyAM ATalI eTale 20-20 dIkSA? hA, narolImAM 13 dIkSA, dAdarAnI 4 dIkSA! ane selavAsanI 3 dIkSA! Ama 20 dIkSA thaI che. A badhI dIkSAnA mULamAM che AjathI 32 varSa pahelAM narolImAM sau prathama dIkSA grahaNa karanAra ku. maMjulAbahena. A maMjulAbahena eTale ja sAdhvIjI zrI muktiprazAzrIjI mahArAja! basa temanI dIkSAthI zarU thayelo dIkSAno silasilo Aje paNa cAlu ja che. A vistAramAM khAsa karI dIkSA yugapravartaka pU. AcAryadeva zrImad vijaya rAmacandrasUrijI mahArAjAno tathA teonAM praziSyaratno zAsanaprabhAvaka pU. AcAryadeva zrImad vijaya jayakuMjarasUrIzvarajI mahArAjA tathA pravacanaprabhAvaka pU. AcAryadeva zrImad vijaya muktiprabhasUrIzvarajI mahArAjAno vizeSa upakAra che. teonA sadupadeze dIkSAo vizeSa thaI che. eja pramANe vardhamAnataponidhi pU. AcAryadeva zrImad vijaya bhadraMkarasUrIzvarajI mahArAjA tema ja vardhamAna taponidhi tIrtha pU. AcAryadeva zrImad vijaya bhuvanabhAnusUrIzvarajI mahArAjA tema ja tIrthaprabhAvaka pU. AcAryadeva zrImad vijayavikramasUrIzvarajI mahArAjAnA samudAyano paNa upakAra rahyo che. 2023nI sAlathI cAlI AvatI A dIkSA Aje paNa avirata cAlu che. saMghapradezanAM mukhya 3 gAmo-selavAsa-dAdarA ane narolI che. A traNe jagyAe nayanaramya bhavya zikharabaMdhI jinamaMdiro, jaina upAzrayo zobhI rahyAM che. saMgha pradezanA vistAramAM 20-20 jainadIkSAo thaI te paNa eka itihAsa kahI zakAya. dAdarAnagara havelImAMthI dIkSita thayela puNyAtmAo narolI pU. mu. zrI puNyaprabhavijayajI ma.sA. pU. mu. zrI dharmarakSitavijayajI ma.sA. pU. mu. zrI punyarakSitavijayajI ma.sA. pU. mu. zrI AtmarakSita vijayajI ma.sA. pU. sA. zrI muktiprazAzrIjI ma.sA. pU. sA. zrI jayaNAzrIjI ma.sA. pU. sA. zrI pUrNaprazAzrIjI ma.sA. pU. sA. zrI bodhiratnAzrIjI ma.sA. pU. sA. zrI tattvadarzanAzrIjI ma.sA. pU. sA. zrI virAgarasAzrIjI ma.sA. pU. sA. zrI akSayarasAzrIjI ma.sA. pU. sA. zrI haMsaprazAzrIjI ma.sA. pU. sA. zrI siddhirasAzrIjI ma.sA. pU. sA. zrI padmakIrtizrIjI ma.sA. pU. sA. zrI vigatamohAzrIjI ma.sA. (pradIpabhAI) (khImacaMdabhAI) (paMkajabhAI) (ajayabhAI) (maMjulAbahena) (jyotsanAbahena) For Private (padmAbahena) (bInAbahena) (dakSAbahena) (bindIbahena) (alakAbahena) (hIrAbahena) (zilpAbahena) dAdarA (parasanabahena) (umAbahena) Personal Use Only tithi phA. su. 4 phA. su. 7 phA. su. 7 vai. su. 7 vai. su. 10 cai. va. 5 mahA su. 4 phA. su. 4 za. su. 4 je. su. 2 je. su. 2 phA. su. 7 mahA va. 7 vai. su. pa saMvata 2038 2045 2045 2049 2023 2026 2030 2037 2038 2044 2044 2045 2050 2028
Page #593
--------------------------------------------------------------------------
________________ 63 tavArIkhanI tejachAyA pU. sA. zrI caMdanabALAzrIjI ma.sA. pU. sA. zrI jinaratnAzrIjI ma.sA. pU. sA. zrI vAtsalyamALAzrIjI ma.sA. pU. sA. zrI viratitamALAzrIjI ma.sA. pU. sA. zrI AgamarasAzrIjI ma.sA. (caMdrikAbahena) (jyotsanAbahena) selavAsa (pUrNimAbahena) (lIlAbahena) (alpAbahena) mA. su. 12 vai. va. 5 ma. su. 10 ma. su. 10 vai. su. 6 2038 2039 2040 2040 2052 dhanya che AvAM mA-bApane jemaNe potAnA ekanA eka dIkarAne saMyama ApyuM. dhanya che AvA parivArane! jenA haiyAmAM dharma pratyenI AvI avihaDa zraddhA che, dharma pratyeno prema che. Aje e parivAranA pAMceya AtmAo pU. paM. zrI saMyamarativijayajIgaNi, pU.paM.zrI yogatilakavijayajIgaNi, pU. mu.zrI AryatilakavijayajI ma.sA., sA.zrI hitarakSAzrIjI ma., sA. zrI prazamarakSAzrIjI ma.nA nAme saMyamajIvananI suMdara ArAdhanA karI rahyA che. zAsa va A parivArane sahAya kare evI prArthanA." dAThAvALA parivAre sAtamAMthI cha sabhyo zAsanane rAmarpita karyAM. tIrthAdhirAja zrI zatruMjayanI paMcatIrthImAM AveluM, cAMdInI kaTArIo ane kAcanI suMdara kalAkRtithI suzobhita zrI zAMtinAtha bhagavAnanuM jyAM bhavya jinAlaya che evA dAThAtIrtha gAmamAM janma laIne vyavasAya arthe bhogIbhAI zAsanasamrATa zrI nemisUridAdAnI dIkSA vaDe tathA vRddhicaMdajI ma.sA.nA vicaraNa vaDe pAvana thayelI bhUmi bhAvanagara AvyA. tyArabAda manuSyajanmanI saphaLatA cAritramAM ja che evuM bI.koma. bhaNelA moTA putrane tathA nAnA putrane rAjezane tathA putrI pratibhAkumArIne samajAvIne saMyamanA mArge vALyA pachI svayaM dhaMdhAmAMthI nivRtti laI dIkSAnI TreiniMga laIne nAnI dIkarI harSAkumArI tathA patnI guNavaMtIbahena sAthe traNee dIkSA aMgIkAra karI jyAre putra vikramabhAIe zrAvakadharma apanAvyo, chae puNyAtmAo kramazaH 5.pU. A. zrI guNaratnasUrijI ma.sA.nA ziSya (1) pU. munizrI ratnavijayajI ma.sA. (2) pU. jivezaratnavijayajI ma.sA. (3) pU. bhAgyezaratnavijayajI ma.sA. (4) pravartinI sAdhvIzrI puNyarekhAzrIjI ma.nAM ziSyA sA. pramodarekhAzrIjI (5) pU.sA. gIrvANarekhAzrIjI (6) pU.sA. hitazarekhAzrIjI ma. bhAvanagaramAM vi.saM. 2055nA cAturmAsamAM padhArI dhArmika zibiro, anuSThAno karAvavApUrvaka suMdara ArAdhanAo karAvI che. zAsanadeva temane dIrgha Ayu bakSe e ja abhyarthanA. jhIMjhuvADAmAM zrI bhAyacaMda jhaveracaMda zAha parivArano tyAga vaibhava dIkSAnI khANa-jhIMjhuvADA 5 zrI zaMkhezvara mahAtIrthathI pazcime 25 ki.mI.nA aMtare Avela jhIMjhuvADA prAcIna aitihAsika gAma che. A gAmamAM siddharAja jayasiMhano janma thayelo evI lokavAyakA che. A gAmamAM Aje paNa vizALa killo UMcA bhavya daravAjA, ghATanI bAMdhaNIvALuM taLAva ane vAva vagere prAcIna smArako che. A jhIMjhuvADAmAM popaTalAla bhAyacaMda nAmanA sadgRhastha hatA. emanAM dharmapatnI benI bahenanI kukSIthI 6 saMtAnano janma thayo. emAMthI ja dIkSita banyAM. lakhamIbahena, kevaLIbahena, IzvarabhAI, maNibahena. sahuprathama lakhamIbahena (janma saM. 1943, dIkSA 1965, svarge 2026)nI dIkSA thaI. teo sAdhvI lAbhazrIjI banyAM. bIjI putrI kevaLIbahenanI potAnI be putrIo ane pati rUganAthabhAI sAthe pUrA parivAranI dIkSA vi.saM. 1986 AsapAsamAM thaI. muniraMjanavijaya, kaMcanazrI, sA. lAvaNyazrI, sA. vasaMtazrI nAme banyAM.
Page #594
--------------------------------------------------------------------------
________________ 58 IzvaralAla : muni vilAsavijaya vi.saM. 90 cinubhAI : A. kArasUri ma. jasubhAI : A. yazovijayasUri sAMkaLacaMda lakSmIbena sA. lAbhazrI saM. 1967 zrI bhAyacaMda jhaveracaMda zAhano parivAra khetasIbhAI jayantIbhAI dharmapatnI kaMcanabahena muni jinacandra vi.ma. (sAdhvIzrI kalpalatAzrI) mahendra : A. municandrasUri popaTalAla zivakora zAntibhAI rAjubhAI paM. rAjeza vijayagaNi gulAbacaMda maNibahena sA. zrI manoharazrI putra H muni jaMbUvijayajI vimaLAbahena putrI (sA. jyotiprabhAzrI) caturvidha saMgha kevaLIbahena sA. kaMcanazrI IzvarabhAI potAnA pAMcamA naMbaranA sauthI nAnA putra cinu (u. 11 varSa) sAthe mahA su. 10 vi.saM. 1990mAM pU.A.bha. zrI bhadrasUrIzvarajI ma.sA. hAthe dIkSA laI muni vilAsavijayajI tathA muni OMkAra vijayajI banyA. putrI : sA. lAvaNyazrI A. vasaMtazrI (A pUrve IzvarabhAInA sasarAjI ane sALA che e pU. A.bha. zrI bhadrasUrIzvarajI ma.sA. pAse dIkSA laI munizrI lAbha vi.ma. ane munizrI saMjaya vijayajI banyA hatA. bIjA eka sALInA dIkarAnI vi.saM. 2016mAM dIkSA thaI temanuM nAma muni candrAnana vi.ma.) muni vilAsavijayajIe 6 varSanA dIkSA paryAyamAM 8, 31, 45, 60 ane 70 upavAsanI ugra tapazcaryA karI hatI. (1996mAM A.su. 7 svarge) bAla muni OMkAravijaya gurukRpAthI suMdara abhyAsa karI 32 varSanI nAnI vayamAM A kArasUrI banyA. emane zAsanaprabhAvanAnAM ane saMghaekatAnAM ghaNAM kAryo karyA che. (2044 mAM svarge.) maNibahenanI paNa pUrA parivAra sAthe dIkSA thaI. munizrI jaMbUvijayajI vi.saM. 1992 emanA pitA munizrI bhuvanavijayajI ma.nI vi.saM. 1988mAM ane mAtuzrI maNibahenanI vi.saM. 1995mAM dIkSA thaI. teo sAdhvI manaharazrIjI banyAM. teo zatAyu banI saM. 2051mAM svarge saMcaryAM. munizrI jaMbUvijayajI ma.sA.nuM nAma TocanA vidvAnomAM Ave. darzanazAstra ane AgamagraMthanA emanAM saMpAdanomAM emanI AgavI sUjha-bujhanAM darzana thAya che. (A. kArasUrijI ma. ane munizrI jaMbUvijayajI saMsArI saMbaMdhe (mAmA-phaInA) bhAI thAya che.) A. kArasUri ma.nA saMsArI bhANeja sA. jyotiprabhAzrI banyAM. A. OMOMkArasUri ma. pAse emanA saMsArI bhatrIjA jasavaMte vi.saM. 2013 mahA su.-10nA 11 varSanI vaye dIkSA lIdhI.
Page #595
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 509 muni yazovijaya banyA. vi.saM. 204pamAM teonI AcArya padavI thaI. A. yazovijayasUrijI ma. Aje suMdara zAsanaprabhAvanA karI rahyA che. bhaktimArganA gUDha rahasyone saraLatama bhASAmAM rajU karavAnI AgavI kaLA teo dharAve che. emanI vAcanA zrotAone bhaktibhInA karI de che. emanI vAcanAnA dasa-paMdara pustako bahAra paDyAM che. A. yazovijayasUri ma.nA saMsArI pitAzrI jayaMtIbhAI ena. laghubaMdhu mahendra, mAtuzrI kaMcanabahena, kAkAnI dIkarI baheno mRdulA, takSazilA, pAMceyanI dIkSA vi.saM. 2023 mahA su.-10 nA thaI. anukrame muni jinacandra vi., muni municandra vi., sA. kalpalatAzrI, sA. mokSarasAzrI, sA. tattvarasAzrI. muni jinacandravijayajI 89 varSanI vaye paNa suMdara ArAdhanA karI rahyA che. A. municandrasUrijI zAstronAM saMpAdana-saMzodhana kAryamAM vizeSa rata rahe che. ghaNA graMtho emanA dvArA saMpAdita thayA che. vi. saM. 2033 vai. su. 10nA A. OMkArasUri ma.sA.nA saMsArI bhAI zAMtibhAInA dIkarA rAjunI dIkSA thaI ne muni rAjeza vijaya banyA. atyAre teo bhagavatIsUtranA yoga karI rahyA che. saM. 2061mAM gaNipadavIthI vibhUSita thaze. tapasvI munivara jinayazavijayajI mahArAjanA jIvananI anumodanA !! janma-jIvana-mRtyu e saMsAracakrano eka krama che. emAM koIka pUrvanA jabbara pucodaye Aryadeza temAM gujarAta pradeza ane temAM tIrtho-saMtonI dhanyadharA saurASTra, temAM paNa dAdA nemanAtha prabhunA dhAma giranAranI bAjunI taLeTInA gAma gaLathamAM pitA viThThaladAsa ANaMdajIbhAInA gRhe, mAtA lIlAvaMtIbahenanI kukSie, mahArASTranA ArvI mukAme janma thayo ane nAma paDyuM jayaMtI. prathama zegAMva (mahArASTra)mAM ane pachI kumAra vaye kuTuMbanI javAbadArIne kAraNe jayaMtIbhAIne vepAra mATe kalakattA javAnuM thayuM. hA, dhana mATe gayA paNa jANe kSetra sparzanA mahAna haze? ke jethI kalakattAmAM kalpataru jevA hajAronA taraNatAraNahAra, dIkSAnA dAnavIra, parama pUjya AcAryadeva zrImad vijaya rAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjA padhAryA ane jayaMtIbhAI darzane ane dezanA sAMbhaLavA gayA. pUjyazrI to hatAM. mohanuM jhera utAranAra gArUDika, dezanAlabdhi gajaba koTinI, jayaMtIbhAInuM saMsAranA mohanuM jhera UtaravA lAgyuM. paNa, javAbadArI kuTuMbano Agraha, jethI saMsAranA baMdhane baMdhAyA ane tarulatAbahena sAthe lagna thayAM. aMtaramAM paDela vairAgyanuM bIja-dhIme dhIme vRddhivaMta banI rahyuM hatuM. patnI dharmapatnI banyAM. patinAM pagale cAlavuM te ja temanuM jIvana. kalakattAmAM pUjyapAdazInAM vairAgyavardhaka, moha bhaMjaka-3-3 varSa sudhI sAMbhaLelA vyAkhyAno temane saMsAramAMthI chUTavA mATe upakAraka banAvI rahyAM. kalakattA choDI muMbaI AvyA. bhAvanA thaI. huM ekalo nahIM, badhAne A saMsAramAMthI kADhe ane te mATe pUjyapAdazrInI aMtaranI lAgaNI satata sAnidhya sAthe parama pUjya, upAdhyAyazrI cAritra vijayajI mahArAja tathA parama pUjya paMnyAsa zrI mRgAMkavijayajI mahArAja sAhebanI preraNAthI emane uttejana maLyuM ane asAra evA A saMsAramAMthI vi.saM. 2018nA mahAvada dvi-9nA zubha divase khaMbhAta mukAme alaukika te vakhatanA seMkaDo varSonAM itihAsamAM rekarDarUpa eka sAthe 24-24 mumukSuomAM potAnAM dharmapatnI tarulatAbahena, suputro-mukeza-kIrti ane suputrI rami sAthe saMyama grahaNa karI pUjyapAdazrInA 50mAM ziSyatvane pAmavA sabhAgI banyA. nAma paDyuM munirAja zrI jinayaza vijayajI suputro-munirAjazrI muktiyaza vijayajI, munirAjazrI kulayazavijayajI, sAdhvIjI ma. zrI takhtaprajJAzrIjI ane suputrI sAdhvIjI zrI ramyaguNAzrIjI. saMyamanI ArAdhanAnA prANa "ANA e dhammo' ne jANe jIvaMta svarUpa ApI dIdhuM. pUjyapAda gurudevanI AjJA e ja jIvana banAvyuM ane pote tathA bAlamunioe svAdhyAya-tapa sAthe mAMDalInAM kAryamAM agresara thaIne sahAyaka banatA rahyA, ane te dvArA vartamAna kALamAM atyaMta mahattvano guNa-vaiyAvacca guNa tene AtmasAt karyo. vayovRddha-glAna mahAtmAonI bhaktimAM jarA paNa kacAza nahIM eTaluM ja nahIM paNa aMDila-mAtruthI bagaDelA zarIra ke
Page #596
--------------------------------------------------------------------------
________________ 580 caturvidha saMgha kapaDAM ne sApha karavAmAM aMza mAtra paNa durgacchA nahIM ane kArya karavAnI AvaData ! nAnAnuM kAma karavAmAM-bhakti karavAmAM jarA paNa nAnapa nahIM, svabhAva paNa saraLa, nikhAlasa. evA punyAtmA pUjyazrIe 17-17 mahAtmAonI sevA suzruSA karavApUrvaka samAdhi ApIne aMtima nirdhAmaNA karAvI che. sAthosAtha tapathI to jANe emanI kAyAne tapAvI ja nAkhI che ApaNane anumodanA thAya tevI temanI jabbara tapazcaryA che. jemake, gRhasthapaNAmAM 51 upavAsa, 36 upavAsa, 32 upavAsa, 31 upavAsa ane 5 mAsakSamaNa, 24 upavAsa, 21 upavAsa, 20 upavAsa 4 vakhata, vardhamAna tapanI 46 oLIo......tIrthAdhirAja zatruMjayanI navvANuM yAtrA-A navvANuM yAtrA daramyAna pAMcamAMthI trIjA mAsakSamaNanI zarUAta ane girArAja uparanAM tamAma jinabiMbo, pagalA AdinI svadravyathI aSTaprakArI pUjA 28 divasamAM, 28 upavAsa ane 33 jAtrApUrvaka A girirAjanI bhavapUjA tamAma pratimAnI pUjA pUrA kuTuMba sAthe karela che. sAdhupaNAmAM :-31 upavAsa ane 5 mAsakSamaNa (temAMnuM eka mAsakSamaNa khaMbhAtathI siddhAcala cha'rI pAlita saMghamAM satata vihAra ane girirAjanI yAtrA karavApUrvaka tathA eka mAsakSamaNa-mahAnizItha sUtranA AgADha jogamAM girirAjanI taLeTInI 99 yAtrA karavA pUrvaka) 21 upavAsa-1 vakhata, 20 upavAsa-2 vakhata, varSItapa-2, vardhamAna tapanI 47thI 100 oLI ane bIjI vakhata pAyo nAkhI 1 thI 76 oLI, saLaMga 200-250-300-400-450 AyaMbila aneka vakhata tathA 547-522 AyaMbila, hamaNAM cAlu 1008 AyaMbila (saLaMga) 65 varSanI vaya daramyAna 11-10-8 upavAsa 25thI adhika vakhata. girirAjanI 6 vakhata 99 yAtrA, 10 vakhata covihAra chaThTha pUrvaka 7-7 yAtrA navapadajI vIzasthAnaka Adi anya aneka tapazcaryA-ArAdhanAo karI che. Ama, lagabhaga kula upavAsa 17pa1, kula AyaMbila-7976 vi. saM. 2055 sudhI. jevI jabbara tapazcaryA sAthe kriyAmAM gajabanI apramattatA.......! ! AmAMno moTA bhAganA tamAma tapa potAnA paramagurudevazrInI pAvanakArI nizrAmAM karela che. | saraLatA, nikhAlasatA, tapazcaryA Adi guNothI sajja munivaranAM saMsArI dharmapatnI sAdhvIjIzrI tattvaprajJAzrIjI mahArAja 93 mI vardhamAnatapanI oLI karIne jANe satItvanA mArgane pavitra karI rahyAM che vaLI suputraratna munirAja zrI muktiyazavijayajI mahArAja, pUjya pitA munizrI sAthe pUjyapAda parama gurudevazrInI AjJAthI 2041thI cAturmAsArthe jAya che ane temAM rAdhanapura, pAdarA, amadAvAdamAM anya anya kSetromAM 6, sAvarakuMDalA, vaDanagara, takhatagaDha, lIMbaDI Adi saMghomAM cAturmAsa karIne suMdara zAsanaprabhAvanA karI rahyA che. suputrI sAdhvIjI ramyaguNAzrIjI mahArAja paNa oLIo, mAsakSamaNa, 108 aThThama paikI 75 aTTama, 15 upavAsa karavApUrvaka dararoja girirAjanI yAtrA Adi tathA svAdhyAya AdimAM magna che. tapasvI munino mukhya viSaya-pAThazALAnAM bALakone protsAhita karavAM ane akSayanidhi tapamAM AbAlavRddhone joDavA te che. emanI premALa lAgaNIthI bhAviko sArI saMkhyAmAM joDAya che. kRSNanagaraamadAvAdamAM gata cAturmAsa daramyAna pAThazALAmAM pa25-550 jeTalI vizALa saMkhyAmAM bALakone navakArathI mAMDIne paMca pratikramaNa, navasmaraNa, jIvavicAra, navatattva Adi sUtro karAvavA sAthe saMskAronuM siMcana karyuM hatuM. pUjyazrIne hArTa AdinI takalIpho hovA chatAM manobaLa eTaluM majabUta che ke jethI saMyama-tapa ane kriyAmAM apramatatA keLavI zakyA che. AvA viziSTa mahAtmA parama pUjya, paramopakArI, gacchAdhipatizrInAM parama kRpA, AzA, AzIrvAdathI ahIM-ApaNA tIrthamAM gaNipadane dhAraNa karaze. temanuM jIvana zAsanaprabhAvanApUrvaka AtmakalyANanA paMthe AgaLa vadhatuM rahe ane ApaNA jevA pAmara jIvonuM paNa utthAna kare tevI prabhu pAse pArthanA! AvA saraLa svabhAvI, tapasvIratva, vaiyAvaccaguNadhArI, munivarazrInAM caraNomAM bhAvabharI vaMdanA!! khAnapura jaina che. mU. pU. saMghanA amadAvAdanA saujanyathI Jain Education Intemational
Page #597
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA zrI jayaMtIbhAI viThThaladAsa ANaMdajI parivAra jayaMtIbhAI dharmapatnI : tarulatAbena jinayazavijayajI ma. sA.zrI tattvaprajJAzrIjI ma. moTA putra mukeza : mu. zrI muktiyaza vi. jayaMtIbhAInA nAnA : pU. premasAgarajI ma.sA. nAnAputra kIrti : mu. kulayaza vi. putrI razmi sA. zrI ramyaguNAzrIjI jayaMtIbhAInA mAmA ; pU. kanakasAgarajI ma.sA. (hAla AcArya bhagavaMta) jayaMtIbhAInA nAnA (mAtuzrInA pitAjI) ane mAmA paNa varSo pUrve pU. sAgarajI ma.sAnA samudAyamAM dIkSita banelA pU. premasAgarajI ma.sA. (nAnA) ane pU. kanakasAgarajI ma.sA. (mAmA) hAla jeo AcArya bhagavaMta tarIke indoramAM sthiravAsa che. 581 jayaMtIbhAIne vairAgya kalakattAmAM ja pU. A.zrI rAmacandra sU.ma.sA.nAM pravacanothI thayela paraMtu kuTuMbanA dabANane vaza saMsAranAM baMdhane baMdhAvuM paDyuM chatAM aMdara te vairAgyanuM paDela hovAthI samagra kuTuMbane sAthe ja laIne nIkaLavuM A saMkalpanA baLane majabUta karavA moTA putra mukezane mAtra 6 / / varasanI uMmarathI pU. gurudevazrIne soMpI dIdhela ane tenI pAchaLa kAraNa eka ja ke A eka taiyAra thAya eTale pAchaLa badhA ja taiyAra, dhArmikajJAnanI sAthe vyAvahArikona paNa moTA putrane pU. gurudeva pAse ja apAvyuM, jethI karIne saMsAramAM kyAMya phasAya nahIM. ane te moTA putranI thoDI ghaNI sthiratA-makkamatA dekhAtA vi.saM. 2025mAM khaMbhAtathI pAlitANAno cha'rI- pAlita saMgha suzrAvaka goviMdajI jevatakhonAe pU.A. zrI rAmacandra sU.ma.sA.nI tAraka nizrAmAM kADhatAM muMbaIne- gharane tilAMjali ApI pUrA parivAra sAthe potAnA paramaguru devazrInI tAraka nizrAmAM samarpita banyA ane vAraMvAra dikSAnI mAgaNI karatAM paramagurudeva pU.A. zrI vijayarAmacandra sU. ma.sA. vi.saM. 2028 nA mahAvada dvi 9 ne divase khaMbhAta mukAme aitihAsikaajoDa evI 24-24 dikSArUpa samUha dIkSA samaye dikSita banAvyA. suMdara saMyamajIvananI sAdhanA karatA karatA anukrame vardhamAnatapanI 100 oLI upara 99mI oLInI ArAdhanA karI rahyAM che. vi.saM. 2062nA poSamAsa AsapAsa 200mI oLI pUrNa thavA AvI rahI che. samudAyamAM uttama vaiyAvaccI tarIke sthAna mAna pAmelA pUjyazrIne gurvAdike teozrInI yogyatA joIne teozrIne vi.saM. 2055mAM paMnyAsapade ArUDha karyA. atyAre nAnA bALakone bhaNAvavA uttama zrAvakone taiyAra karavA Adi dvArA zAsananI apUrva sevA bajAvI rahyAM che. saM. 2060mAM cAturmAsa padhAranAra premabhUvanabhAnusUrisamudAyanA 5.pU. A.bha. varabodhisUrijI ma.sA., pU.paM. zrI kulabodhivijayajI ma.sA., pU.munizrI kaivalyabodhivijayajI ma.sA., pU. munizrI padmabodhivijayajI ma.sA. Adi ThANA tathA sAdhvIbhagavaMto ThANA pAMcanI nizrAmAM thayela yuvaka zibiro, samuha sAmayiko, 45 Agama tapa tathA pU. munizrI kaivalyabodhivijayajI ma.sA.nI 97 tathA 98mI oLInI ArAdhanAnI anumodanA nimitte zrI borIvalI jaina zve. mU.pU. saMgha taraphathI
Page #598
--------------------------------------------------------------------------
________________ |zrI zAMtinAthAya nama: ||. AMkhomAM bhaktinAM aMjana... svabhAvamAM saMskAranAM caMdana.. uramAM vIraprabhune vaMdana... anerAM guNaratnono triveNIsaMgama... parivArajanonA manamaMdiramAM dharma-akSatanA sAthiyA pUranAra dharmAnurAgI zreSThIvarya zrI caMdulAla maganalAla saMghavI (naDiyAda nivAsI) Adi parivAra | naDiyAdanI dharmabhUmi para samayAMtare nararatno ane saMgharatano nIpajyAM che. A pUNyabhUmi parathI saMghavI parivAranI traNa traNa peDhIe anaMta kalyANakAriNI bhAgavatI pravajayanA maMgalamaya mArge mahAbhiniSkramaNa karIne anero itihAsa sajaryo che. parivAramAM baMdhubelaDI cimanalAla ane caMdulAlane RNAnubaMdha pUrNa thatAM bAlyavayamAM mAtuzrIno viyoga thayo. pitAzrI maganabhAInI mAnasika asthiratAnA kAraNavaza baMneno uchera mosALamAM (nAyADa gAma, jillo ANaMda) thayo. tyAM dhArmika I vyAvahArika zikSaNa prApta karIne 15 varSanI vaye vaDIlabaMdhu cimanabhAIe kApI tIrthamAM ane laghubaMdhu caMdubhAIe muMbaImAM kArakirdI zarU karI. sa, 1990 paryata mULajI jeThA kApaDa mArkeTamAM sarvisa karIne caMdubhAI nyAyanItithI vepArIonI cAhanA prApta karIne sthAyI thayA. A varSomAM vaDIla baMdhue naDiyAdane karmabhUmi banAvIne kariyANAnI dukAna karI ane pagabhara thayAM saM. 1995mAM ladhubaMdhune potAnI pAse teDAvIne dukAnanI javAbadArI soMpI ane tenAM lagnanI javAbadArI pUrNa karI, paNa teo pote vairAgyavAsI hovAthI lagnabaMdhanamAM na paDatAM sAdhupaNAnA tIvra anurAgI banyA. | caMdubhAIne 3 putraratnonI prApti thaI ane vepAra tathA vyavahAramAM sthira thayA tyAre potAnI kuTuMba pratyenI pharaja yathArtha rIte pUrNa thayelI jANIne saM. 2007mAM pa.pU.A bhazrImad vijayapremasUrIzvarajI ma.sA.nA samudAyamAM dIkSA aMgIkAra karIne cimanabhAI pa.pU. munirAjazrI maNiprabhavijayajI ma. tarIke dIkSita thayA ane tapasvI - nirdoSa saMyamajIvana vyatIta karavA lAgyA. A bAju caMdulAlanA kuTuMbamAM rAtribhojana tyAga, ukALelAM pANI, hoTala ke bajAru khANI-pINI tyAga, phrIja, TI.vI.nAM duSaNothI dUra ityAdi dharma saMskArothI vAsita evAM parivArajano pUjaya dAdA mahArAjAne avAra-navAra vaMdana karavA jatAM. pUjaya pitAzrI temaja pUjaya mAtuzrI vayovRdhdha uMmaramAM jinezvara paramAtmAnA pUjana, darzana temaja caityavaMdanathI vaMcita na rahe te hetuthI navasArI tapovananA pratiSThAmahotsavamAM pa.pU.A.bha. zrImad vijayabhuvanabhAnusUrIzvarajI ma.sA.nA varada haste aMjana karala, 16mA tIrthaMkara zrI zAMtinAtha bhagavAnanuM gRhamaMdira suputroe taiyAra karAvyuM. ghara derAsaramAM pratimAjI padharAvyAM ane tIvra dharmAnurAgapUrvaka nitya sevA-pUjA, samUha AratI jayaNAnuM pAlana, jinAjJAnuM pAlana, pUjaya sAdhu-sAdhvIjInI vaiyAvacca Avo darekano nityakrama banI gayo. pa.pU. A.bha. zrImad vijaya premasUrIzvarajI ma.sA. temaja pa.pU. A.bha. zrImad vijayabhuvanabhAnUsUrIzvarajI ma.sA.nA paricaya ane sadupadezathI-pUjayazrIonI preraNAmayI vairAgya vANInA baLe pa.pU. munirAja zrI maNipravijaya ma.sA. (dAdA mahArAja)nA ziSyaratna tarIke caMdulAlanA trIjA naMbaranA suputra bipinabhAI (bI. koma.) saMsArI sagAI (egejamenTa) toDIne saM. 2019mAM dIkSita thaI pa.pU. A.bha. zrImad varabodhisUrIzvarajI ma.sAheba tarIke vartamAne pa.pU. A.bha. zrImada vijayapremasUrIzvajI ma.sA.nA samudAyamAM vicarIne zAsananI prabhAvanA karI rahyA che. saM. 2013mAM amalanera mukAme chavvIsa sAmuhIka dIkSAnA prasaMge caMdulAlanA jayeSTha putra kirITabhAInA prathama putraratna kumArapALa tathA suputrI divyAbahena (phoI-bhatrIjA) baMne muktimAba pradAna karanArI dIkSA grahaNa karIne anukrame pa.pU.paMnyAsa Jain Education Intemational
Page #599
--------------------------------------------------------------------------
________________ kulabodhivijayajI ma.sA. tarIke ane sAdhvIjI zrI divyajayotizrIjI ma. tarIke hAla pa.pU.A.bha.zrImad premabhuvanabhAnusUrIzvarajInA samudAyamAM vicarI rahyAM che. tapazcAta, pa.pu.paMnyAsapravara zrI caMdrazekharavijayajI ma.sA.nAM jinazAsana paranAM khumArIbharyA pravacano sAMbhaLIne vairAgyabhAvathI abhibhUta thaIne kirITabhAI parivAra sAthe dIkSita banIne vartamAna pa.pU. A.bha. gacchAdhipati zrImada vijaya jayaghoSasUrIzvarajI ma.sA.nI zubhanizrAmAM ArAdhanAmaya jIvana vyatIta karI rahyA che. saMyamI nAma saMsArI nAma kirITabhAI caMdulAla zAha saMkSipta paricaya : jayeSTha putra abhayakumAra kirITabhAI zAha saMkSipta paricaya : pautra munizrI kevalyabodhi vijayajI ma. dIkSA varSa : saM. 2038 tapasyA : vardhamAna tapanI 98 oLI dIkSAsthaLa : naDIAda munizrI padmabodhivijyajI ma. dIkSAvarSa : saM. 2038 (uM.va.10) dIkSAsthaLa : naDiyAda sAdhvIzrI nirAgarasAzrIjI ma. dIkSAvarSa : saM. 2038 (uM.va.35) dIkSAsthaLa : naDiyAda sAdhvIzrI parAgarasAzrIjI ma. dIkSAvarSa : saM. 2038 (uM.va.12) tapasyAArAdhanA : vardhamAna tapanI 78 oLI dIkSAsthaLa : naDiyAda sAdhvIzrI zAsanarasAzrIjI ma. dIkSAvarSa : saM. 2038 (uM.va.8) dIkSAsthaLa : naDiyAda nayanAbahena kirITabhAI zAha saMkSipta paricaya : putravadhU pArulabahena kirITabhAI zAha saMkSipta paricaya : pautrI sejalabahena kirITabhAI zAha saMkSipta parIcaya : pautrI pa.pU.A.bha. zrImad vijaya rAmacaMdrasUrIzvarajI ma.sA. (DahelAvALA)nA samudAyamAM dIkSita thaIne jIvanapaMtha ujALIne cAritrapaMrthe vicaratAM parivArajana sAdhvI zrI vinItapUrNAzrIjI ma. vilAsabahena bipinabhAI zAha dIkSAvarSa : saM. 2035 (uM.va. 22) saMkSipta paricaya : eka samayanA pU. varabodhisUrIzvarajI dIkSAsthaLa : amadAvAda ma.sA. sAthe vevizALa thanAra vAgdattA (putravadhU) eka ja parivAranAM mahAparAkramI evAM dasa dharmaratno vairAgyanA raMge raMgAIne dIkSita thayAM temAM traNa peDhInA guruvaryo pa.pU.A.bha. sidhdhAMta mahodadhi zrImad vijayabhuvanabhAnusUrIzvarajI mahArAjA temaja pa.pU. munizrI maNIprabhavijayajI ma.nI zubha preraNA ane zubhaAzIrvAda nimittarUpa banyAM che. saMghavI kuTuMba naDiyAdanA saMghamAM prabhu mahAvIranA zAsanamAM anumodanA yogya banyuM che. caMdulAla se, 2012mAM cAritrapadanI mahecchA sAthe arihaMtazaraNa pAmyA che. vartamAne dharmaparAyaNa baMdhutripuTI hasamukhabhAI, dIpakabhAI temaja anilabhAIno parivAra pUjaya mAtuzrI zAMtAbahenanI 80 varSanI jaipha vaye sevA-suzupAthI caraNa pakhALI rahyo che ne puNyano paDI bAMdhI rahyo che. Jain Education Intemational
Page #600
--------------------------------------------------------------------------
________________ :: ' ' :: naDIAdano samagra parivAra saMyamayAtrAe... rika ' . . eka ja gharanAM....eka nahi...be nahi..paraMtu pAMca jaNA ekI sAthe dIkSA aMgikAra karI le tyAre kharekhara ema lAge che ke pitA...mAtA...moTI dIkarI... nAnI dIkarI....ane dIkaro A badhA ja saMsAra ane rAjapATa choDIne jANe rAjA bharatharI jema jogI thaIne naryA kaSTa ane tyAganA jaMgamAM nIkaLI cUkyA che...! dharmanA paNa paraMparAgata yA vyaktigata saMskAra hoya che...saMsArano tyAga karavo sahelo nathI. IzvaranI jo dayA hoya to ja AvI AkarI kasoTI saMbhavI zake...naDIAda zahera AkhuM eka samaye dhanya dhanya hatuM. jaina dharmanI dhajAo unnata mastake havAmAM laherAI rahI hatI. pU. A. zrI bhuvanabhAnusUrIzvarajI mahArAja sAhebe kuzaLa jhaverI banIne eka tapasvI kuTuMbabhUmimAM daTAyelA pAMca ratno pArakhI pADayA. eka ja parivAranI pAMca vyaktio DAbI bAjuthI zrI kirITabhAI, emanA dharmapatnI zrImatI nayanAbena 'DAbI jamaNI AMkha' jevI putrIo pArUla ane sejala tathA duzmanane paNa vhAlo lAge evo dikaro abhayakumAra... naDIAdanA saMtarAma maMdiranA prAMgaNamAM khIcokhIca mumukSuothI bharAyelA bhavya samAraMbhamAM A parivAre dIkSA aMgIkAra karI tyAre hajAro prekSakonI AMkhomAM AMsuo camakI rahyAM hatAM...! , ,
Page #601
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA. 585 suvihita virATa gacchAdhipati siddhAMtadivAkara pUjyapAda AcAryadiva zrI jayaghoSasUrIzvarajI mahArAjA gRhasthInAma : javAhara, mAtA-pitA : kAMtAbena maphatalAla zAha, vatana : pATaNa (gujarAta), nivAsasthAna : gulAlavADI, muMbaI, ziSyAdi saMpadA : 300 sAdhu 300 sAdhvI, zikSaNa : 6 dhoraNa, guru : sva. munirAja zrI dharmaghoSavijayajI mahArAja, dAdA guru : pU. AcArya bhuvanabhAnusUrIzvarajI mahArAja, dikSIta parivAra : pitA : sva. munizrI dharmaghoSa vi.ma., dAdI : sva. sAdhvIzrI raMjanazrIjI, phoI : sva. sAdhvI zrI cArUlatAzrIjI, phoInI putrI : (1) sva. sA. zrI vidyAzrIjI, (2) pravartinI sAdhvIzrI jayAzrIjI, (bApajI samudAya), vizeSatA : pravacanaprabhAvaka-naiSThikabAlabrahmacArI-zAstrazuddhallabhIpurathIfa6 prAyazcitapradAtAvAtsalyamahodadhi-lIvIMgalAyabrerI-saMvignagItArthamahApurUSa-nikaTamokSa gAmI, 45 Agama rahasyavettA, ajAtazatru. sAththIgaNanAyaka prazAMtamUrti pUjya AcAryazrI rAjendrasUrijI mahArAja gRhasthI nAma : ramaNIkalAla, mAta-pitA : zakarIbena maganalAla zAha, vatana : surendranagara (gujarAta), nivAsasthAna : muMbaI, ziSyAdi saMpadA : (4), zikSaNa : esa.esa.sI., guru : pU. AcAryadeva zrI bhuvanabhAnusUrizvarajI ma.sA., dikSIta parivAra : moTAbhAI : munizrI devendravijayajI ma., dravyAnuyoganA vividha sacitra paTTa, Adi sAhitya sarjana, madhura vaktA, zAstrajJa, svargastha pUjya A. zrI yazodevasUrijI ma.nA 160 thI adhika sAdhvI samudAyanA yogakSema kArI. vairAgya dezanAdakSa pUjya AcAryazrI hemacandrasUrijI mahArAja gRhasthI nAma : hIrAlAla, mAta-pitA : mULIbena aMbAlAla saMghavI, vatana : khaMbhAta (gujarAta), nivAsasthAna : muMbaI, ziSyAdi saMpadA : 28, zikSaNa : inTarasAyaMsa, guru : pU. paMnyAsa zrI padmavijayajI ma.sA., dikSIta parivAra : bahena : sAdhvIzrI vasaMtaprabhAzrIjI, patnI : sA. zrI svayaMprabhAzrIjI, bhatrIjI : sA. zrI divyayazAzrIjI ma., bhatrIjInI dIkarI : sAdhvI zrI darzanayazAzrIjI, vizeSatA : sagapaNa toDI yuvAnavaye dikSIta, pAchaLa bhAvi patnI paNa dikSIta, sImaMdharasvAminA paramabhakta, vairAgyadezanA dvArA aneka jIvone dIkSAdAtA, jinazAsana ArAdhanA TrasTa dvArA sAte kSetronA vizeSe karIne jinAlaya temaja jinAgamanA saMvardhaka, zAstrajJa. sAdhvIgaNanAyaka mevADa dezoddhAraka : pUjya AcAryazrI jitendrasUrijI mahArAja gRhasthI nAma : jeThamalajI, mAta-pitA : manubhAI hIrAcaMdajI sAkariyA, vatana : pAdarolI-rAjasthAna, nivAsasthAna : muMbaI, ziSyAdi saMpadA : 45, zikSaNa : sAta dhoraNa, gurU : pU. AcAryadeva zrI bhuvanabhAnusUrIzvarajI ma.sA., dikSIta parivAra : nAnAbhAI : A.zrI guNaratnasUrijI ma., patnI : sAdhvIzrI puSpalattAzrIjI, bhANeja : paM. zrI rasimaratnavijayajI ma., bhatrIjI : pravartinI sAdhvIzrI puNyarekhAzrIjI, sA. zrI manISarekhAzrIjI, vizeSatA : ugravihArI, kaThora saMyamI, mAravADa tathA mevADa pradeza uddhAraka, 400 aTTamanA tapasvI, 125thI adhika sAdhvI samudAyanA yogakSemakArI aneka nUtana maMdiro tathA jirNoddhAranA preraka tathA pratiSThAkAraka zAstrajJa. dakSiNa mahArASTra prabhAvaka pUjya AcAryazrI jayazekharasUrijI mahArAja gRhasthI nAma : jayaMtIlAla, mAta-pitA : motIkorabena cImanalAla jhaverI, vatana : surata (gujarAta), nivAsasthAna : muMbaI, ziSyAdi saMpadA : 10, zikSaNa : meTrika pAsa, guru : pU. AcAryadeva zrI dharmajItasUrIzvarajI ma.sA., dikSIta parivAra : moTAbhAI : A. zrI dharmajIta su.ma., bhatrIjA : 5. abhayazekhara vi.ma., e. ajitazekhara vi.ma., mAtA sva. : sAdhvIzrI mahAnaMdAzrIjI, bahena : sA. zrI nayAnaMdAzrIjI, sA. zrI jayAnaMdAzrIjI, sA. zrI kIrtisenAzrIjI, sA. zrI jayasenAzrIjI, (bApajI samudAya) kAkAnI putrI : sva. sA. zrI saguNAzrajI, sA. zrI mayurakalAzrIjI, (nItIsU. ma. samudAya), mAmAnI putrI : sA. zrI harSaprabhAzrIjI (bApajI samudAya), vizeSatA : pAMcavAra sUrimaMtrapaMcapIThikAnA sAdhaka, dakSiNamArASTra saMgha upakArI, karmagraMthaviSayaka rasabaMdho-mULa prakRti graMthanA saMskRtanUtanaTIkAkAra, zAstrajJa. Jain Education Intemational
Page #602
--------------------------------------------------------------------------
________________ 586 caturvidha saMgha balasANA tIrthoddhAraka pUjya AcAryazrI vidhAnaMdasUrijI mahArAja gRhasthI nAma : vinayakAMta, mAta-pitA : caMpAbena jeThAlAla dozI, vatana : ATakoTa (gujarAta), nivAsasthAna : rAjakoTa, ziSyAdi saMpadA : 4 ziSya + 1 praziSya = 5, zikSaNa : esa.esa.sI., guru : sva. pU. munirAjazrI jayavardhanavijayajI ma.sA., dikSIta parivAra : pitA : sva. muni jayavardhana vi., mAtA : sAdhvIzrI padmaprabhAzrIjI, bahena : sA. ratnalatAzrIjI sA., zrI paghalatAzrIjI, (A. rAmacaMdrasUri samudAya), vizeSatA : 100 oLInA tapasvI, sUrimaMtra paMcaprasthAna ArAdhaka. prasiddha pravacanakAra pUjya AcAryazrI ratnasuMdarasUrijI mahArAja gRhasthI nAma : rajanIkAMtakumAra, mAta-pitA : caMpAbena dalicaMda dozI, vatana : depalA (gujarAta), nivAsasthAna : muMbaImalADa, ziSyAdi saMpadA : 12 ziSya, zikSaNa : meTika pAsa, guru : sva. munivarazrI devacaMdaravijayara : pitAzrI : munivarazrI devasuMdara vi.ma., kAkA : munivarazrI tattvasuMdara vi.ma., kAkA-dIkarA bhAI : paM. zrI padmasuMdara vi.ma, bhatrIjA : muni dharmasuMdara vi.ma.sa, muni bhavyasuMdara vi.ma., muninirmohakasuMdara vi.ma., vizeSatA : prabhAvaka pravacanakAra, 125 thI vadhu lokabhogya gujarAtI pustakonA lekhaka, zAstrajJa, sAdharmika utkarSakArI. yuvAhadaya samrATa pUjya AcAryazrI hemaratnasUrijI mahArAja gRhasthInAma : manubhAI, mAta-pitA : kaMcanabena tArAcaMda paTavA, vatana : bhAlaka (gujarAta), nivAsasthAna : bhAlaka (gujarAta), ziSyAdi saMpadA : 7, zikSaNa : 8 dhoraNe gurU : pU.A. zrI mitrAnaMdasUrijI ma.sA., dikSIta parivAra : nAnAbhAI : muni prazamaratnavi. ma., bhANIyA : (1) muni mokSezaranavi.ma., (2) muni Agamaratna vi.ma., vizeSatA : prabhAvaka pravacanakAra, lokopayogI aneka pustaka temaja ahaMdu preraNA patra mAsikanA lekhaka, kuzala AyojanakAra, bhuvanabhAnuM mAnasa maMdira (zAhapura) tIrthanA preraka, zAstrajJa. pUjya paMnyAsa jayatilakavijayajI mahArAja gRhasthI nAma : jayasukhalAla, mAta-pitA : hIrAkora premacaMda zAha, vatana : amarelI (gujarAta), nivAsasthAna : muMbaIborIvalI ziSyAdi saMpadA : 1, zikSaNa : meTrIka, gurU : pUjya AcAryazrI bhuvanabhAnusUrIzvarajI mahArAjA, dikSIta parivAra : mAtA : sAdhvI vimalaprabhAzrIjI, patnI : sAdhvI jyotirekhAzrIjI, baheno : (1) sAdhvI pArekhAzrIjI, (2) sAdhvI padmayazAzrIjI, (3) sAdhvI padmaprabhAzrIjI, (rAmacaMdrasUrijI samudAya), bhatrIjI : sAdhvI tIrthezapadmAzrIjI sahita 18 svajano dIkSita banyA che., vizeSatA : 12 vrata samajAvavAmAM kuzala, glAna jIvone nirdhAmaNA karAvavAmAM dakSa. pUjya paMnyAsa indravijayajI mahArAja gRhasthI nAma : IzvaralAla, mAta-pitA : sumanabena gosAIbhAI, vatana : boDelI-pANIbAra (gujarAta), ziSyasaMpadA : 1, zikSaNa : 7 dhoraNa, gurU : pravartaka dharmaguptavijayajI ma.sA., dIkSita parivAra : pitA : munizrI gautamavijayajI ma.sA., bhAI : AcAryazrI virendrasUri ma., munizrI haripheNa vi.ma. (vallabhasUrijI samudAya), vizeSatA : jainettara jJAtimAMthI bAlavaye dikSIta kavitva zakti saMpanna-madhurakaMThI. pUjya paMnyAsa puyaratnavijayajI mahArAja gRhasthInAma : premacaMdakumAra, mAtA-pitA : TIpubAI bhuramalajI bhaMDArI, vatana : takhatagaDha (rAjasthAna), nivAsasthAna : paMcagInI, ziSyasaMpadA : 4, zikSaNa : 11 dhoraNa, dIkSita parivAra : nAnAbhAI : paMnyAsa yazoratnavijayajI ma.sA., bhatrIjA : sAdhvI dvIMkArarekhAzrIjI, guru : AcArya guNaratnasUrijI mahArAja, vizeSatA : niHspRhatA-saMyama zuddhinI atyaMta kALajI, svAdhyAyamagnatA, vardhamAnatapa 97 oLInA tapasvI, apramattasAdhaka zAstrajJa. Jain Education Interational
Page #603
--------------------------------------------------------------------------
________________ 58. tavArIkhanI tejachAyA pUjya munirAja kalyaratnavijayajI mahArAja gRhasthI nAma : kirITakumAra, mAta-pitA : raMbhAbena mANekalAla zAha, vatana : rAdhanapura (gujarAta), nivAsasthAna : muMbaI, guru : AcArya mitrAnaMdasUrijI mahArAja, zikSaNa : 2uMuM kai dIkSIta parivAra : baheno : (1) sAdhvI vicakSaNAzrIjI, (2) sAdhvI vizvanaMdAzrIjI, (3) sAdhvI vizvayazAzrIjI, (4) sAdhvI vizvavibhAzrIjI, (5) sAdhvI vAriSeNAzrI ma. (vAgaDasamudAya), vizeSatA : sarala svabhAva, sevAbhAvI pravacanakAra, svargastha gurUdeva zrI bhuvanabhAnusUrIzvarajI mahArAjanA sAhityanA saMpAdaka. pUjya munirAja kulabodhivijayajI mahArAja gRhasthI nAma : kumArapALa, mAta-pitA : nayanAbena kirITabhAI saMghavI, vatana : naDiyAda (gujarAta), guru : panyAsa varabodhivijayajI ma.sA., ziSya saMpadA : 1, zikSaNa : 5 dhoraNa, dilIta parivAra : pitA : muni kaivalyabodhivijayajI ma., bhAI : muni padhrabodhi vi.ma., mAsIyAI bhAI : muni vimalabodhi vi.ma., mAtA : sAdhvI nirAgarasAzrIjI, baheno : sAdhvI parAgarasAzrIjI, sAdhvI zAsanarasAzrIjI, mAmAnI bahena : sAdhvI AgamarasAzrIjI, vizeSatA : bAlavaye dIkSita, bAda samagra kuTuMba dIkSita, sArA pravacanakAra, zAstrajJa, gurusevAkArI. pUjya paMnyAsa cazoratnavijayajI mahArAja gRhasthI nAma : jayaMtilAla, mAta-pitA : TIpubAI bhUramalajI bhaMDArI, vatana : takhatagaDha (rAjasthAna), nivAsasthAna : paMcagInI, ziSya : 2, zikSaNa : 10 dhoraNa, guru : paMnyAsa puNyaratnavijayajI ma.sA., dikSIta parivAra : moTAbhAI tathA bhatrIjI dikSIta, vizeSatA : nyAyazAstra-tarkazAstra-karmazAstra niSNAta-svAdhyAya rasikatA-pravacanakAra. - pUjya paMnyAsa harikAMtavijayajI mahArAja gRhasthI nAma : hemaMtakumAra, mAta-pitA : saralAbena surezacaMdra zAha, vatana : maNuMda-pATaNa pAse, (gujarAta), nivAsasthAna : amadAvAda, ziSyAdi saMpadA : 1, zikSaNa : 7 dhoraNa, dIkSita parivAra : pitA : muni zrI sUryakAMta vi. ma.sA., bhAI muni ravikAMta vi.ma., mAsIyAI bhAI : muni satyakAMta vi. ma.sA., mAtA : sva. sAdhvIzrI zIlavardhanAzrIjI, bahena : sAdhvI (sva. samudAya), vizeSatA : bAlavayedIkSA, 1 varSa bAda samagra kuTuMba dikSIta, gacchAdhipati gurudevazrI jayaghoSasUrIzvarajI mahArAjanA sekreTarI, AjIvana guru caraNopAsaka, jyotiSazAstravid, zAstrajJa. samagra parivAra-saMyamayAtrAnI zeSa vizeSa mAhitI zrI sAgarAnaMdasUri samudAya : sIjhananI prathama kerI derAsare ja jAya, rasoIno prathama thALa bhagavAnane caDhe, mIThAIno prathama TukaDo prabhune ja arpaNa thAya ema parivArano prathama putra jainazAsanane ja arpita thAya evA saMskAravALA bipinacaMdra zAMtilAla zAhanA parivAramAM prathama putra tarIke lIneza nAmanA lADalA kuMvaranuM zubhAgamana thayuM. jenAM mAtA caMdrikAbahena ane pitA bipinabhAI jyAre lagnagraMthithI joDANA ane turata ja Idora mukAme bAMdhava tripuTI pU.A. zrI azokasAgarasUrijI ma., pU.A. zrI jinacaMdrasAgarasUrijI ma. ane pU.A. zrI hemacandrasAgarasUri ma. (bipinabhAInA traNeya bhAImahArAja thAya.) ne vaMdanArthe gayA ke "sAhebajI tame tarI gayA ane ame rahI gayA." tyAre uparokta traNeya pU. AcAryonI preraNAthI te navadaMpatI pratijJAbaddha banyA ke amAre tyAM avataranAra prathama putrane zAsanane samarpita banAvavA saMyamamArge vALIzuM. AvI saMkalpazubratA bAda jemanuM garbhAdhAna thayuM, evI ja ujvalatA sAthe garbhamAM uchera thayo, skUlamAM mAtra pAMca dhoraNanA prAthamika abhyAsa bAda zrI yazovijaya jaina saMskRta pAThazALAnA mahesANAmAM dhArmika abhyAsa thayo. 14 varSanI uMmare chANI mukAme saMyamajIvanano svIkAra karyo. AgamavizArada pU. zrI abhayasAgarajI mahArAjanA zubha haste muni labdhisAgara mahArAja nAma prApta banyuM. cArUpa tIrthe pU. paM. zrI abhayasAgarajI mahArAjanA sahavAsamAM zrI namaskAra mahAmaMtranA jApanI savizeSa preraNA maLavAthI
Page #604
--------------------------------------------------------------------------
________________ pa88 caturvidha saMgha zrI navakAra jApa-yogamAM ghaNI gati maLI. jinabhakti, navakArajApa, AyaMbila tapa (vardhamAna tapanI 63 oLI) sAthe pU.A. zrI hemacandrasAgarasUrijI ma.nA sAnidhyamAM cAritrajIvana yoga grahaNazikSA Asevana zikSAnI keLavaNI prApta karI. cAra puNyAtmAoe saMsAratyAga karI teozrInuM ziSyatva meLavyuM. Aja teo ghara-gharane ghaTa-ghaTamAM zrI namaskAra mahAmaMtranA anekavidha AyAmo dvArA sthApita karavA prayatnazIla che. hAla teozrI 10 varSamAM 100 abaja navakArajApa karAvavAnA saMkalpa sAthe satata prayatnazIla rahyAM che. * A. zrI azokasAgarasUrijI ma.sA. be bhAIo, be bhatrIjA, eka bhANeja bahena ityAdinI dIkSA. * pU. meghacaMdrasAgarajI ma. saparivAre dIkSA lIdhI che. pU.A. zrI niraMjanasAgarasUrijI ma. pitA, pote, bhAI, bahena, bA vagerenI dIkSA. pU.A. zrI narendrasAgarasUrijI ma., pU.A. zrI haMsasAgarasUrijI ma., pU. municandrasAgarajI ma. sA., zrI vidyAzrIjI ma. sA., zrI aMjanAzrIjI ma. Adi parivAra Akho. pU. A.zrI darzanasAgarasUrijI ma. bhAIbhatrIjAdi parivAra. pU. nityodayasAgarasUrijI ma., pU. A.zrI caMdrAnanasAgarasUrijI ma., pU.A. zrI jitendrasAgarasUrijI ma.sA., pU. pUjyapAlasAgarajI ma. ityAdi aneka A parivAramAM dIkSita che. pU. A.zrI kalyANasAgarasUrijI ma.sA. temanA pitAzrI, temanA bhAI, temanI bahena ityAdinI dIkSA. pU. A.zrI ratnazekharasAgarasUrijI ma.sA., traNa bhAIo, pitA vagere parivAra. * pU. sA.zrI niraMjanAzrIjI, nityAnaMdazrIjI, jitendrazrIjI Adi sAta bahenonI dIkSA. pU. A.zrI rAmacaMdrasUri samudAyamAM pU. paM.zrI vajasenavijayajI ma., pitA pU. mahAsenavijayajI ma., kAkA pU.A. zrI kundakundasUrijI Adi. pU. A.zrI caMdraguptasUrijI ma. (parivAronI saMyamayAtrA. * pU. A. lalitazekharasUrijI ma-pU. A.zrI vIrazekharasUrijI ma. pU.A. zrI rAjazekharasUrijI ma. (parivAra)nI saMyamayAtrA pU. A.zrI ratnabhUSaNasUrijI ma. temanA pitA mahArAja sA. temanA bhAI mahArAja sA. vagere. (1) munirAja zrI hemaharSavijayajI ma. mahArAjA zreNikanA suputra buddhinidhAna zrI abhayakumAranA mosALa tarIke prasiddhi pAmela benAtara (beNapa) nagaranA nivAsI gAMdhI bhIkhAlAla sagALacaMdanA sauthI nAnA trIjA naMbaranA suputra zrI ramaNikalAlano janma vi.saM. 2008nA thayela. vArasAmAM maLelA dharmanA saMskAro mujaba dharmArAdhanA karatAM karatAM suzrAvikA prabhAvatIbahena sAthe saMsAranA maMDANa thayA. lagnajIvananA phaLasvarUpe cAracAra saMtAnonI prApti thaI. (1) pIyUSakumAra, (2) bhAvinakumAra, (3) zilpAkumArI, (4) hetalakumArI beNapa choDI dhaMdhArthe rAdhanapura parisaramAM sarakArapurA gAmamAM AvyA. tyAMthI dharmArAdhanA Adi nimitte rAdhanapuramAM vasavATa karyo. pU. gurubhagavaMtonAM darzana-vaMdana-pravacanazravaNe dharmanA saMskAro vadhu jAgRta banyA. temAM pUjyapAda suvizAlagacchAdhipati A.bha. zrImad vijaya rAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjAnA ziSyaratna adhyAtmayogI pUjyapAda paMnyAsapravara zrI bhadraMkara vijayajI gaNivaranA praziSyaratna samatAsAgara pUjyapAda paMnyAsapravarazrI vajasena vijayajI ma.sA. Adi ThANAnuM vi.saM. 2042mAM rAdhanapura cAturmAsa thayuM. tevA vakhate pIyuSane upAzraye bhaNavA mokale, mAMDa mAMDa bhaNe. rame ema karatAM karatAM vihAramAM sAthe mokalyo paraMta bemakAma bAda to chokarAne parata (pAcho) laI Avyo temAM mAtAe mAMgaNI karI pAcho lAvyo. skUlamAM bhaNAvyo. dukAne besADyo, paraMtu Jain Education Intemational
Page #605
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 589 pUrvanA saMskAre pAcho ma.sA. pAse bhaNavA mokalyo temAM sAthe sAthe moTI suputrI zilpAne paNa vAgaDa samudAyanA suvizuddha saMyamI pUjya sA. zrI kumudazrIjI ma.sA.nA sAnidhyamAM bhaNavA mokalI. anne banne susaMyamIonA sAMnidhyamAM bhaNatAM bhaNatAM banne bhAIbahenane vairAgyano bhAva pedA thayo ane mAta-pitAe udAratA dAkhavI vi.saM. 2054 mahA suda 6nA hAlAra tIrthadhAmanI aMjanazalAkA pratiSThA prasaMge sUripremanA naMdana tapasvIsamrATa pUjyapAda mahArAjazrI rAjatilaka sUrIzvarajI mahArAjAnA varad haste dIkSA apAvI. pIyUSabhAI-pU. munizrI hemaprabha vijayajI ma.sA.nA ziSya pU. mu. zrI harSakIrtivijayajI ma. zilpAbahena--pU. sA. zrI puNyaratnAzrIjI ma. banyAM. A prasaMgane laIne nAnAbhAI-nAnIbahena "amAre paNa basa dIkSA ja levI che. amAre lagna karavAM ja nathI tevI vAta karavA lAgyAM. koI lagnanI vAta kare to jhaghaDo kare, "mAre to dIkSA ja levAnI che. lagna karavAnAM nathI" tyAre mAta-pitAe paNa vicAra karyo ke jo saMtAno dIkSA le to ApaNe zA mATe saMsAramAM rahevuM. tethI teo paNa gurumAnA saMsargamAM dIkSAnI bhAvanAthI rahevA lAgyAM. dhaMdho sameTI laI vahelAmAM vahelI dIkSA levAya tevA bhAvamAM ramatA rahyA. pU. guru bha.nI parIkSAmAM pAsa thatAM putraputrI sAthe banne jaNane guru mahArAje dIkSAgrahaNanI saMmati ApI ane pUjyapAda suvizAla gacchAdhipati A.bha. zrI vijayahemabhUSaNa sUrIzvarajI mahArAjAe ApelA vi.saM. 2061, mahA vada-7nA muhUrto tathA pUjyapAda madhurabhASI A.bha. zrI vijayakalAprabha sUrIzvarajI ma.sA. paNa te ja muhUrta pradAna karI dIkSAnI saMmati ApI. "chokarAone to dIkSA bahAragAma apAvI paraMtu amAre to A prasaMga zAsanaprabhAvaka bane tevI ghara AMgaNe ja dIkSA levAnI bhAvanA che tethI rAdhanapura nagaramAM ja dIkSA nakkI nathI" temAM pUjyapAda vardhamAna taponidhi A.bha. zrI naracaMdra sUrIzvarajI ma.sA., pUjyapAda samatAsAgara paMnyAsapravara vajasena vi.ma.sA., vidvarya pUjyapAda munipravara zrI dhuraMdhara vi. ma.sA. parama prabhubhakta pUjyapAda gaNivarazrI tIrthabhadra vijayajI ma.sA. AdinI zubhanizrAmAM paMcAhnikA mahAmahotsava pUrvaka zAsanaprabhAvanA dIkSA grahaNa karela. ramaNikabhAI-pUjyapAda paMnyAsapravarazrI vajrasena vijayajI ma.sA.nA ziSya pUjya munivarazrI hemaharSa vijayajI ma. bhAvinakumAra (cinTu) potAnA moTAbhAI ma.sA., pUjya munirAjazrI harSakIrti vijayajI ma.nA ziSyamunirAja zrI hemakIrti vijayajI ma. prabhAvatIbahena-vAgaDa samudAyamAM pU. sAdhvIjI zrI padmarekhAzrIjI ma., hetalakumArI-vAgaDa samudAyamAM bA ma.sA., pU. sAdhvIjI zrI padmarekhAzrIjI ma.nA ziSyA sA. zrI puNyarekhAzrIjI tarIke jAhera thayAM. pU. A. nemisUri samudAyamAM * pU.paM. zrI jayabhadravijayajI ma. Adi traNa bhAIo, bA mahArAja * pU.sA. zrI rAjImatIzrIjI ma., sanmatizrIjI ma. Adi baheno. A. bhaktisUri samudAyamAM * pU.sA.zrI bhAnucaMdrasUri ma. Adi bhAI, baheno, pitA vagere. pU. A. labdhisUri samudAyamAM * pU.A.zrI vAriSaNasUri ma.sA. ane temanA bhAIo pU.A. kalApUrNasUri samudAyamAM * sA. zrI jayadarzitAzrIjI, jayarekhAzrIjI, ja-ja-ja vALA cha ke sAta baheno. For Private zrI bApajI maLyA samudAyamAM pU. paM.zrI bhAgyezavijayajI ma., caMdrayavijayajI ma., mahAyazavijayajI ma., cAra baheno, bA ityAdinI dIkSA. pitAzrI gulAbacaMdabhAI, janmabhUmi-surata, gurudevapU.A. zrI pratApasUrIzvarajI ma., nAma : pU. munirAja zrI sadguNAnaMdavi.ma., putrIo : zrI caMdrakaLAbena-kAntAbena, janmabhUmi : surata, gurudeva : pU.sA. zrI damayantIzrIjI ma., nAma : pU.sA. caMdraprabhAzrIjI ma. pU.sA. kanakaprabhAzrI ma. ArAdhanAmAM UdyamathI rahejo. Personal Use Only
Page #606
--------------------------------------------------------------------------
________________ 590 putra dharmacaMdajI putra prakAzabhAI piMDavADA nivAsI zA. kisturacaMdajI haMsarAjajI parivAramAMthI dIkSita banela mumukSuo T kisturacaMdajI putra vikAsa pU. muni dIpakaratna vi. ma.sA. putrI saMgItA sA. suvinItadarzitAzrIjI ma.sA. putrI saMtibena putrI suzIlAbena putra zAMtilAlajI putra kAlIdAsajI pU. munirAja kamalaratnavijayajI ma. (hAla AcArya ma.) putrI AzA sA.zrI abhayaputrI mInA rakSitAzrIjI ma.sA. sA.zrI mati rakSitAzrIjI ma.sA. putra dineza muni darzanaratna vijayajI ma. (hAla AcArya ma.) pravacana nA vi putrI vasaMtIbena dharmapatnI kamalAbena putrI lalitA pU.sA. zrI sA.zrI pU. sA.zrI harSitaprajJAzrIjI kiraNaprajJAzrIjI ma. lakSitaprajJAzrIjI ma.sA. ma.sA. zrI vardhamAna A bhAra putrI paMkubena putra bAbulAla kamalaranA For Private Personal Use Only putra pArasabhAI tAniya putrI pAnIbena inve remamAM bhAthe. ataratnasUri ma caturvidha saMgha putra pukharAjajI putra vIrendra pU. mu. vimalaratnavijayajI ma. (hAla A. ajitaratnasUri ma.) putrI sundarabena sA.zrIsUryaprajJAzrIjI ma.sA. putrI sonama sA.zrI vinItaprazAzrIjI ma.
Page #607
--------------------------------------------------------------------------
________________ 591 tavArIkhanI tejachAyA dhanya piMDavADAA. dhanya kisturacaMdajI parivAra ! ratnonI khANa piMDavADAmAM. eka ja parivAramAM cha dIkSAo : piMDavADA (rAjasthAna) jillA sirohInI pavitra dharatI para kisturacaMdrajI haMsarAjajI jenane tyAM vi.saM. 1987, bhAdaravA vada-7nA divase putraratnano janma thayo. nAma rAkhavAmAM AvyuM kAlidAsa. kAlidAsa yuvAna thatAM maganalAlajI panecaMdajI maraDiyAnI suputrI kamaLAbahena sAthe lagna thayAM. temane be putro dinezakumAra kAlidAsa, vIrendrakumAra kAlidAsa tathA be putrI vasaMtakumArI kAlidAsa ane lalitAkumArI kAlidAsa ema cAra saMtAna thayA. teoe 32 varSanI vaye sajoDe brahmacarya lIdhuM ane kAlidAsabhAI potAnA parivAranA cha sabhyo sAthe vi.saM. 2025, vaizAkha suda-7nA divase janmabhUmi piMDavADAmAM ja parama pUjya AgamaprajJa AcAryadeva zrImad vijayajaMbUsUrIzvarajI mahArAjAnA varadhaste vizALa sAdhu-sAdhvIonI upasthitimAM cAritra aMgIkAra karI pU. mevADadezoddhAraka AcAryadeva zrImad vijaya jitendrasUrIzvarajI ma.sA.nA ziSyaratna pa.pU. munirAjazrI kamalaratnavijayajI ma. banyA. baMne putro pitAnA ziSyo banyA. mAtA kamaLAbahena pa.pU. karmasAhityaniSNAMta A.deva zrImad vijaya premasUrIzvarajI mahArAjanAM saMsArI bahena pU. sAdhvI zrI khAMtizrIjI ma.sA.nAM ziSyA banyAM. baMne putrI mAtAnI ziSyA banI ane nIce mujaba nAme jAhera thayAM. 1. pU. munirAja zrI kamalaratnavijayajI ma.sA., 2. pU. munirAja zrI darzanaratnavijayajI ma.sA. (janma : vi.saM. 2011), 3. pU. munirAja zrI vimalaratnavijayajI ma.sA. (janma : vi.saM. 2014), 4. pU. sAdhvIjI kiraNaprajJAzrIjI ma.sA., pa. pa.pU. sAdhvI zrI harSitaprajJAzrIjI ma.sA. (janma : vi.saM. 2007 ane 6. pa.pU. sAdhvIjI lakSitaprajJAzrIjI ma.sA. (janma : vi.saM. 2016) uparokta traNe munionAM gaNi pada zatruMjaya tIrtha para vi.saM. 2051mAM thayAM. gaNi padanA yoga 5.5. paramakRpALu A. deva zrImad vijaya mahAbalasUrIzvarajI ma.sA.nI zubhanizrAmAM thayA. gaNivaryazrI kamalaratnavijayajInAM paMnyAsaupAdhyAya pada bhorola tIrthamAM vi.saM. 2052mAM thayAM ane AcArya pada vi.saM. 2013mAM zivagaMjamAM pradAna thayuM. munirAja zrI darzanaratnavijayajI ma.sA. tathA munirAja zrI vimalaratnavijayajI ma.sA.nAM paMnyAsa pada zivagaMjamAM vi.saM. 2053mAM thayAM ane AcArya pada vi. saM. 2054mA AnaMdadhAmamAM thayuM. A. zrI darzanaratnasUrIzvarajI mahArAja ane A. zrI ajitaratnasUrIzvarajI ma.nA nAme jAhera thayA. hAlamAM samagra parivAra suvizALa gacchAdhipati A.deva zrIma vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjAnA samudAyamAM mahAna zAsanaprabhAvanA karI rahyo che. sAdhvIjI harSitaprajJAzrIjI pravartinI banI lagabhaga 72 sAdhvIjInuM yogakSema karI rahyA che. pa.pU. A.deva zrImad vijaya kamalaratnasUrIzvarajI mahArAjA vardhamAnatapanI 100 oLI karI vardhamAna taponidhi banyA. temanA bhAInA pautra vikAsakumAra paNa vi.saM. 2016mAM dIkSita banI munirAja zrI dIpakaratnavijayajI banyA ane A. ajitaratnasUrijInA ziSya banyA. rAjasthAnaratna 100 + 4 vardhamAna olInA tapasvI pa.pU. gurudeva A.zrI kamalaratnasUrijI ma.sA. A ) BK ( 1 ) RT 1 mahApuruSo dharatInAM AbhUSaNo hoya che, emanuM samagra jIvana AtmakalyANa sAthe lokakalyANa mATe ja samarpita hoya che. emaNe potAnuM jIvana mAnavasamAjamAM mAnavIya mUlyone pratiSThita karavA mATe arpaNa karyuM hoya che. pUjaya gurudevanAM karakamaLo dvArA aneka pratiSThA, 60 dIkSA thaI. janma ane saMyama svIkAra : emano janma piMDavADA (rAjasthAna)mAM vi.saM. 1987nA
Page #608
--------------------------------------------------------------------------
________________ 52 bhAdaravA vada sAtame thayo hato. pitAnuM nAma kasturacaMdajI ane mAtAnuM nAma naMdinIbahena hatuM. mAtApitAnA susaMskAra ane pU. siddhAMtamahodadhi A. bha. zrImad vijaya premasUrIzvarajI ma.sA.nA suparicayathI emanI vairAgyabhAvanA prajvalita thaI. teo roja bahu ThAThamAThathI piravAra sAthe snAtrapUjA bhaNAvatA hatA. emaNe potAnA gharanuM vAtAvaraNa jinendra bhaktimaya banAvyuM. e ja kAraNe emano zAsana taraphano anurAga ane saMsAra tarapha udAsInabhAva dinapratidina vadhato gayo. emaNe ekatrIsa varSanI bharayuvAna vaye brahmacaryavrata lIdhuM ane vi.saM. 2025nA vaizAkha suda 7nA roja piMDavADAmAM sahakuTuMba dIkSA grahaNa karI. samagra parivAranI dIkSA, vaDI dIkSA eka ja divase thaI. pitA ane be putronI gaNi padavI ekaja divase thaI. rAjasthAnamAM eka kuTuMbanA 6 sabhyonI dIkSA eka ja divase sarvaprathamavAra thaI. emaNe rAjasthAnanI kIrtimAM cAra cAMda lagAvI eka Azcarya sarjI dIdhuM. teo mevADa dezoddhAraka A.bha. zrI jitendra sU.ma.nA suziSya banyA. dIkSA samaye pU. AgamaprajJa A.deva zrI vijayajaMbU sU.ma., (pU.A.bha. zrI hIra sU.ma., pU.A.bha. zrI bhuvanabhAnu sU.ma.,) pa.pU. A.zrI vijayajitendrasUrijI ma., pU. A.bha.zrI guNaratna sU.ma. te vakhate muni hatA (e vakhate paMnyAsa, munirAja) vagere vizALa parivAra sAthe upasthita hatA. gauravamaya parivAra : piMDavADAnA zreSThIvarya zrI kasturacaMdajI haMsarAjajI prAgdhATa parivAra bahu gauravazALIche. A parivAranA 6 sabhyo dIkSita thayA. kisturacaMdajI haMsAjInA putra, putravadhU, be pautra temaja be pautrI. kisturacaMdajI haMsarAjajIno parivAra nIce mujaba cheH 1. dharmacaMdajI kisturacaMdajI, 2. kAlidAsajI kisturacaMdajI, 3. pukharAjajI kisturacaMdajI, putrI-1. saMtIbahena, 2. paMkubahena. pU. gurudevanA cAturmAsa sthaLo nAgaura, mAMDavalA, cAM mokalasara, gaDhasivAnA piMDavADA, takhatagaDha, maMDAra, mAMDavalA, pAlImAravADa, pADIva, pADIva, khamanora, kozIthala, sanavADa, iMdora, ratalAma, muMbaI, muMDArA, solApura, ratalAma, dAMtarAI, vApI, takhatagaDha, surendranagara, udayapura, amadAvAda, pAlanapura, ASTA, kheDabrahmA, sirohI, jodhapura zrIpAlanagara-muMbaI, bhAyaMdara, pAlItANA vagere sthaLoe cAturmAsa karela che. For Private caturvidha saMgha saMta ziromaNi emanA vAtsalyabhAvanA kAraNe maitrI ane karuNAnI emanA dvArA evI ajasra dhArA vahI rahI che, je rASTra ane samAjanuM kalyANa karatI niraMtara pravAhamAna che. adbhuta vyaktitva saMyamanI zuddha sAdhanAmAM vipula jJAnano apUrva saMgama emanA jIvanamAM maLe che. emanuM jIvana sAduM paraMtu sajJAna ane kriyAnI pAMkho dvArA UDatuM mokSamArga tarapha uDDayana karI rahyuM che. ApaNe emanI anumodanA karatAM apAra gauravanI anubhUti karIe. pUjya gurudeva zrI AcArya bhagavaMta zrImad vijaya kamalaratnasUrIzvarajI ma.sA.nI zubhanizrAmAM sAbaramatI yAtrikabhuvana pAlitANAmAM vikrama saMvata 2061mAM 250 bhAIbaheno comAse rahela che. tenuM Ayojana muMbaInA bhAIo taraphathI che. vardhamAna siddhagiri upadhAna tapa muMbaI taraphathI Aso suda 12 di. 14-10-05thI upadhAna zarU thaze ane vikrama saMvata kArtika suda 14 + 15 di. 15-11-2005thI saMghavI dharamacaMdajI pukharAja kisturacaMdajI haMsarAjajI parivAra, piMDavADA taraphathI navvANuM yAtrA thaze. upadhAna ane navANuM mATe badhAne nimaMtraNa ApI rahyAM che. DIsA pAse dAMtIvADA kolonI gAme chokarIonI dIkSAo 2062mAM pU. gurudevonI nizrAmAM thaze. caitrI oLI jIrAvalAjI mahAtIrtha pAsenA dAMtarAInagaramAM pUjyonI nizrAmAM 11 divasIya mahotsava sAthe thaze. pa.pU. A.zrI darzanaratnasUrijI ma.sA. pa.pU. gurudeva AcArya zrI ma.no janma vi.saM. 2011nA zrAvaNa suda-7, tA. 12-7-'55nA bapore be vAgye piMDavADAmAM kAlidAsajInA ghera kamaLAbenanI kukSie thayo. hindIpradeza ane maru dezanI sukkI ane durgama bhUmimAM vicaraNa karavuM ane ajJAnAMdhakAra taLe dabAyelA jIvonA jIvanapathane jJAnaprakAzathI prakAzita karavo e keTaluM kiThana ane duSkara kArya che. AvA pradezamAM satata vicaravuM, dharma prabhAvanA karavI ane dharmaprakAzathI A pradezane prakAzita karavo. AkarI kasoTI ane AkarI sAdhanA che, jeNe emanI yazapatAkAne gagananI UMcAIe laherAtI karI che. emanA vizALa lalATa ane camakatuM kapALa bhAvinA koI akalpya saMketa Ape che. teo Personal Use Only
Page #609
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA vyAvarika navamA dhoraNa sudhI bhaNyA. teo zALAmAM paNa prathama naMbare AvatA hatA. emanI avirata sAdhanAnuM ja A pariNAma che ke emanI nizrAmAM moTAM zAsanaprabhAvaka kAryo, upadhAna vagere thayAM che. emanI nizrAmAM mahotsavo je zAMti, ekatA, saMtoSa ane ullAsanA vAtAvaraNamAM saMpanna thAya che, emanA preraNAsrota pote ja che. saraLatA, smita laherAvatI saumyatAno ja A prabhAva che ke sadbhAvanAnI punIta dhArA pravAhita thaI saune AnaMdathI pallavita karI de che ane bhavyAtmAonAM mana mohI le che. AvA ananya saMgha ane zAsananA utkarSanA uccA vicAradhArI sAdhaka ane siddha puruSa tarapha kRtajJatA abhivyakta karavAmAM zabdonI zakti aparyApta sAbita thaI rahI che. dharmaniSTha tapodhana Apane dharmanI sAthe ja dharmanI vasiyata kauTuMbika paraMparA rUpe maLI hatI. emanAM mAtA-pitA, bhAI-bahena samagra parivAra pravrajyAnA pAvana patha para agresara thaI dharmazAsanane alaMkRta karavAmAM saphaLa rahyo che. samagra parivAra sAthe rAjasthAnanI suprasiddha pAvana piMDavADAnI dhanyadharA para janmI vi.saM. 2025mAM vaizAkha suda sAtame pitA gurudevanI sAthe dIkSA grahaNa karI ane muni zrI kamalaratnavijayajI ma.nA suziSya banyA. emaNe pU.A. bha. zrI guNaratna sU.ma.nI pAvana nizrAmAM 15 varSa rahIne emanA jamaNA hAtha tarIke sevA karI teo guNabAhu nAme prakhyAta thayA ane pUjyazrInI pUrNa sevAnI sAthe sAthe kuzAgra buddhi tathA gurudevonI kRpAthI jaina temaja jainettara graMthonuM niSThApUrvaka adhyayana karyuM ane nyAya-vyAkaraNa, AgamagraMthonA vidvAna banyA. vi.saM. 2051mAM pUjyazrIne pU.A.bha. zrI raviprabhasU.ma., pU.A.bha. mahAbala sU.ma. vageree zrI zatruMjaya girirAja para gaNi padathI vibhUSita karyA. rAjasthAna pradezanuM e parama saubhAgya che ke pUjyazrInI dIkSA-vaDI dIkSA Aja pradezamAM thaI ane paMnyAsa padanuM alaMkaraNa paNa Aja pradezamAM thayuM. pUjyazrInAM zAsanaprabhAvaka satkAryo ApaNane AkarSita kare che. A pradezamAM vicaraNa karIne pUjyazrIe saddharmanI jyota prajvalita karI che. e bhautikatAthI saMtrasta arthAt sAMsArika dhUMdhaLA padane Alokita karI tene dizA nirdezamAM sahAyaka banI rahI che. ApanI kAcI dIkSA vakhate munizrI divAkaravijayajI nAme ghoSita thayA hatA. hakIkatamAM teo divAkaranI mAphaka Alokita thaIne ApaNA pathane prakAzita karavAnI kRpA karatA raheze. For Private 593 jJAna ane vairAgyano suyoga baMdhubelaDIe Aja aprApya zrIsiddha hemalaghuvRttinI saMpUrNa vRtti guNaratnAvRtti jevI navI TIkA racI abhyAsuone suvidhA karI ApI che. emanA upadezathI Aja sudhImAM 31 hajArathI paNa vadhAre pustako chapAI cUkyAM che. sanmArga prakAzanathI prakAzita saMskRta jaina pravacana prathama pratane saMzodhita karavAnuM zreya paNa emane maLe che. ApanAM prasanna mudrA ane zAMta svabhAva sarvane AkarSe che. temano janma, dIkSA, paMnyAsa padavI rAjasthAnamAM thavAnA kAraNe teo paNa rAjasthAnanuM ratna che. emaNe 13 varSanI bAlyAvasthAmAM dIkSA lIdhI. emanA nAnAbhAIe 11 varSanI uMmare dIkSA lIdhI ane nAnI bahena tema ja moTI bahene 9 varSa tema ja 18 varSanI bAlyAvasthAmAM dIkSA lIdhI. emanI anukaraNIya ane anokhI evI gurubhakti hatI ke teo temanA paropakArI dIkSA-zikSAdAtA gurudeva vagerenI nizrAmAM covIsa varSa sudhI rahyA. dIkSA pachI pU.A.bha. zrI guNaratnasUri ma.nI sevAmAM 15 varSa sudhI rahyA. sevAne jIvanamaMtra banAvyo ane sevA mATe ja emanAM romaromamAM evI divyatA bharI hatI ke emaNe aneka AkarSaNono paNa tyAga karyo ane kyAreya dUra na gayA. dhanya che emanI bhakti! dhanya che emano samarpaNabhAva! AdaraNIya mahApuruSa yuvAnone game evI rocaka zailImAM vyAkhyAna ApavAnI adbhuta kuzaLatAne kAraNe pUjyazrI atyaMta lokapriya thayA che. kAryadakSatAthI zAsanaprabhAvaka kAryo karI rahyA che. rukSa-sUko raNapradeza emanA vicaraNa ane upakArathI dharmaplAvita banyo che. maMDavAriyA-dIkSA, piMDavADA-dIkSAthI emanI kIrtine cAra cAMda lAgyA che. Ama zrI jinezvara devanA zAsanane tathA saddharmane emaNe akSuNNa banAvI dIdho che. emanAM aneka guNonuM ane pachAta hindIbhASI dezanI aMdhakAramaya bhUmine prakAza tarapha laI janArI pravRttinuM ame sammAna karIe. gulAbanAM phUlonI seja para cAlavuM saraLa che. paraMtu kAMTAonI tIvra vedanA sahI enA para cAlanArA to gaNyIgAMThI vyakti ja maLe che. aNadhArI ane kaSTaprada paristhitione pAra karavAno banAva lokone Azcaryacakita kare che. Aja ApaNI sAme paNa evo ja AzcaryakAraka banAva banyo che. chellAM trIza varSothI apUrva kaSTa sahana karI hindIbhASI pradezo ke jyAM jinavANI-varSAnA abhAve devadravya, zAstrIya satya ane dharmanAM Personal Use Only
Page #610
--------------------------------------------------------------------------
________________ pa94 bIja naSTa thavA mAMDyAM hatAM. e tarapha emanuM dhyAna gayuM. teo A pradezane dharmanA choDathI pharI navapallavita karavAnI dRDha bhAvanA banAvI kaSTo tarapha dhyAna ApyA vinA teo lakSya tarapha AgaLa vadhavA lAgyA. emaNe apUrva kaSTa sahana karI ApelA upadezonuM pariNAma e AvyuM ke keTalAMya sthaLe sudhAro thaI gayo. AkhA comAsAmAM ane zivagaMja comAsAmAM apUrva zAsanaprabhAvanA thaI che. AkhA comAsAmAM sADApAMca kalAka cAturmAsa pravezanI zobhAyAtrA cAlI. basso to svAgata benara lAgyAM. comAsAmAM 15 svAmIvAtsalya, siddhitapa, mAsakhamaNa vagerenI tapazcaryAoe navo rekorDa sthApita karyo. 34 zobhAyAtrA nIkaLI vagere. zivagaMja cAturmAsamAM pAraNAMnI apUrva bolI, upadhAna vagere thayAM. emanA ziSyo-praziSyo pU. muni bhAveza ratna vi.ma., pU. prazamaratnavi.ma., pU. dAnaratna vi.ma., pU. ratnazaratnavi. ma., pU. lAbha ratnavi. ma., pU. kiraNaratnavi. ma. che. teo ajoDa zAsanaprabhAvaka che. jema kheDUta potAnI hariyALI khetI joI prasanna thAya che ema ja potAnA AtmAnA khetarane hariyALA choDothI pallavita joI amArAM roma-roma praphullita thaI rahyAM che. A badhuM emanI kapAnuM ja phaLa che. vizvavikhyAta sthaLe yAdagAra pratiSThA (Abu- nakhI taLAva para) emanAM karakamaLo dvArA saMpana thaI che. daivI saMketa emanAM mAtA deva thayAM che jeo emane kyAreka kyAreka svapnamAM saMketa kare che. ASTA (ma.pra.) cAturmAsa ApanI jarAya icchA nhotI, paraMtu rAtre mAtAnA rUpamAM AvI deva thayelI mAtAe kahyuM ke "ASTA cAturmAsa mATe jA, bahu lAbha thaze." ane kharekhara evuM ja thayuM. gaNipada pachInuM sarvaprathama AkhAnuM vi.saM. 2051nuM cAturmAsa yazasvI ane aitihAsika thayuM. apUrva puNyaprakRti emanI puNyaprakRti paNa apUrva che. teo jyAM jAya che tyAM aneka zAsana prabhAvanAnAM kAryo thAya che. pU.A.bha., mahAbalasUri ma. tathA pUNyodaya vi.ma. e patramAM emanI khUba prazaMsA karI che. emaNe pU.A.bha. sudarzana sU.ma., pU.A.bha. vibudhaprabha sU.ma., pU.A.bha. rAjatilaka sU.ma., pU.A.bha. mahodaya su.ma., pU.A.bha. raviprabha su.ma., pU.A.bha. guNaratna sU.ma., pU.A.bha. mahAbala sU.ma., pU.A.bha. puNyapAla sU.ma. vageree potAnI nizrAmAM vyAkhyAna karAvI emanA para prazaMsAnA puSpo varasAvyAM che. caturvidha saMgha nyAyavizArada pa.pU. A.zrI ajitaratnasUrijI ma. hindIbhASI pradezane dharmaAbhAthI Alokita karanAra ratnadIpa! piMDavADAnA zrI mahAvIra svAmI jinaprAsAda yukta piMDavADAnagarImAM kAlidAsabhAI ane kamaLAbahenanA pAvana prAMgaNamAM vIrendrakumAra nAme eka kamaLabIja vi.saM. 2014nA mAgazara suda teraze UgyuM, je vikasIne jinazAsanane potAnI suvAsathI samagra rASTrane surabhita karavA lAgyuM. samyaka cAritranA paryAya vimala, pRthvI samA kSamAzIla, caMdra jevA saumya, AkAza jevA divya nakSatrothI alaMkRta thaIne saMyama pAlanamAM vajasamAna deDha jinazAsana-staMbha banI sarasvatIputra ane prANImitra rUpe zobhAyamAna thayA. mAtra agiyAravarSanA alpAyumAM vairAgyadIpaka vaDe Alokita mahAtmAne ame sAdara vaMdana karIe chIe. putranAM lakSaNa pAraNAmAM'-A nyAye bALakamAM susaMskAranAM dezena thavAM lAgyAM. sarasvatInA ananya upAsaka gurUdeva prAkRta, saMskRta, nyAya, vyAkaraNa, jyotiSa, Agamacheda-graMtha-kammapaDi, hindI-gujarAtI bhASA para adhikAra dharAvanAra emanI kalama "zrI siddha hemulaghuvRtti para 5-6-7 adhyAyanI guNaratnAvRtti rUpe avatarita thaI. teo moTA moTA graMtho saraLa bhASAmAM bhaNAve che. emaNe "kammapaDi'nI gujarAtI TIkA paNa lakhI che. zrI mahAvIra paraMparAnA mahAna tapomUrti jainadarzanamAM tapane karmonI nirjarAnuM sarvottama sAdhana mAnavAmAM Ave che. emanuM samagra jIvana svAdhyAya rUpI tapasAdhanAmAM lIna rahyuM che. zrI bhagavatIjI sudhInAM yogodrahana, varSItapa, 69 vardhamAna tapanI oLI, zrI siddhagirijInI cauvihAra chaThThapUrvaka sAta yAtrA, vardhamAna vidyA sUrimaMtranI pAMce pIThanI ArAdhanAnI sAdhanA sAthe dainika pratyAkhyAna tathA parvatithinI vizeSa tapasyAonI emanI niyamita ArAdhanA cAle che. emanA tapa-prabhAva, vizuddha cAritra ane maMgaLa pravacanothI jinazAsana Alokita thaI rahyuM che. nAnA dehamAM vipula jJAnano sAgara dharAvanAra emanI saMghayAtrA svopakAra ane paropakAra rUpI "tinANe nArayANaM' bhAvane abhivyakta karatI jIvanasaritAnA kinArAone relamachela karatI kalyANapatha para AgaLa vadhI rahI che. Jain Education Intemational
Page #611
--------------------------------------------------------------------------
________________ mai hir hill i tavArIkhanI tejachAyA munipuMgava emanuM jIvana zveta vastra jevuM che. emanI saMyama rUpI cAdara sarvatra sapheda ja sapheda jovA maLe che. emanA ziSyo mu. zrI prAzarativijayajI ma., mu.zrI dIpakaratnavijayajI ma., mu.zrI taruNaratnavijayajI ma., mu.zrI AnaMdaratnavijayajI ma., mu.zrI abhayaratnavijayajI ma. - ratnonI khANamAMthI ja ratno nIkaLe e ukti anusAra e kALIdAsabhAInA moTA bahena paMkubenanA dIkarInAM dIkarI sundarabena paNa saMyamano svIkAra karI pa.pU.sA. zrI kiraNaprajJAzrIjI ma.sA.nA ziSyA pa.pU.sA. zrI sUryaprajJAzrIjI ma.sA. thayA eTaluM ja nahI paNa paMkubenanA dIkarI pAnIbenanA dIkarA pArasabhAInI dIkarI sonama e paNa phaI ma.sA.nI pAse saMyamajIvananI AvazyakatA jANI vairAgya pAmI saMyama laI pa.pU.sA. zrI vinItaprajJAzrIjI rUpe, pa.pU.sA. zrI sUryaprajJAzrIjI ma.sA.nA ziSya banyA. eTaluM ja nahi paNa kALIdAsabhAInA bIjA bahena saMtibenanA dIkarA zAMtilAlabhAInA kuTumbamAMthI paNa emanI traNa dIkarI ku. saMgItA, ku. AzA, ku. mInA e traNe baheno e paNa kALIdAsabhAI (pa.pU.A. kamalaratnasUri ma.sA.nA nAnA dIkarI ma.sA., pa.pU. sA. zrI lakSitaprajJAzrIjI ma.sA.nI pAse vairAgya pAmI dIkSA lIdhI ane temanA nAma anukrame sA. suvinItadarzitAzrIjI ma.sA., pa.pU. abhayarakSitAzrIjI ma.sA., pa.pU.sA, zrI matirakSitAzrIjI ma.sA. rUpe thayA. 595 pUjyazrIjInI pAse judA parivAramAMthI ekathI vadhu saMkhyAmAM pravajita thanAra puNyAtmAono saMkSipta paricaya 1. badhu belaDI pa.pU. munirAja bhAvezaranavi. ma. tathA pU. prazamarana vi.ma. banAsakAMThA jillAnA jegola gAmanAM vatanI zA. cimanalAlanA suputra ramezakumAra ane prakAzakumAra. nAnI vayamAM ja vairAgI banelA ramezakumArane pa.pU.A. zrI darzanaratnasUri ma.no bheTo thatAM ja temanAM caraNe jIvana samarpita karavAnI bhAvanA thaI ane jIvana samarpaNa karyuM. tyArabAda temanA nAnAbhAI prakAzane paNa A mArga samajAvyo. te paNa bhAI ma.sA.nAM vacanane jhIlIne saMyama svIkArI pa.pU. muni zrI prazamaratna vi. ma.sA.nA nAme pa.pU. bhAveza--vi. ma.nA ziSya banyA. 2. putra-pitA pa.pU. mu. dAnaratnavi. ma.sA. tathA pU. mu. khAMtiratna vi.ma. rAjasthAna prAntanA siroDInivAsI zA. kapUracaMdajInAM suputra khUmacaMdajI, jeo saMsAra saMbaMdhathI joDAyA chatAM pUjyonAM paricayathI vairAgya pAmyA ane potAnA samagra kuTuMbane prabhu paMthanA musAphira banAvavAnI bhAvanAthI ja potAnA prathama putra alakezakumArane nAnI uMmaramAM ja pU. gurubhagavaMta pAse mokalyo. pUjya guru bhagavaMtanA samAgamathI tene saMyama jIvananI laganI lAgI. teno saMyamano dRDha nirNaya jANI atyaMta ullAsa pUrvaka dIkSA apAvI. teo pa.pU. munirAja darzanaratna vi.ma. (hAla AcArya darzanaratnasUri ma.)nA ziSya pa.pU. munirAja dAnaratnavi. ma.rUpe saMyama jIvananI suMdara sAdhanA karI rahyA che. tyArabAda khUmacaMdabhAIno paNa vairAgya bhAva prabala thatAM kuTumbane tAravAnI bhAvanA sAthe saMyama laI 5.pU. A. bhaga. zrI kamalaratnasUri Jain Education Intemational
Page #612
--------------------------------------------------------------------------
________________ 596 caturvidha saMgha ma.nA ziSya, 5.pU. munirAja zrI khAMtirata vi.ma. banyA ane haju paNa kuTumbane sadupadeza ApI sAco rAha cIMdhI rahyA che. temane saMyamapAlananI sAthe saLaMga 2000 AyaMbila jevI ugra tapasyA temaja 90 vardhamAnatapanI oLI karela. (3) pa.pU. mu.zrI AnaMdaratna vi. ma.sA., pa.pU. sA. zrI divyasudhAzrIjI ma.sA., 5.pU. sA. zrI cAritraramAzrIjI ma.sA. rAjasthAnamAM Avela bhadraMkaranagaratIrthanI najIka Avela luNAvA gAmanA vatanI, paNa muMbaI nagarImAM ja UcharelA. zA. jayaMtIlAlajInA suputra jayezakumArane bharayuvAnImAM pU. gurudeva A. zrI kamalaratnasUri ma.sA.nI nizrAmAM upadhAna karatAM-1 saMyamajIvanano rasAsvAda mANatAM saMyama mArge prayANa karavAnI bhAvanA thaI ane pa.pU. A. zrI ajitaratnasUri ma.nAM caraNe jIvana samarpita karI. 5.pU. munirAja zrI AnaMdaratna vi. banyA. temanA saMsArI mAtuzrInAM mAsI muMDArA nivAsI divALIbahena rUpacaMdajI paNa prauDha vaye lAkhonI milakatano tyAga karI prabhu vIranAM paMthe saMcaryA ane pa.pU. sA. zrI harSitaprajJAzrIjI ma.sA.nAM ziSyA 5.pU. sA. zrI divyasudhAzrIjI ma.sA. thayAM tema ja temanAM saMsArI mAsI desUrI nivAsI kumArI caMdanabALA namalajIe paNa pa.pU. sA. zrI lakSitaprajJAzrIjI ma.sA.nI pAse saMyama svIkArI. pa.pU. sA. zrI cAritraramAzrIjI rUpe thayAM. 'sadAcAranA Adazo caritArtha 'karanAra karmayoginIo : '. samatAmUrti sAdhvIo pU. sva. pravartinI sA.zrI khAMtizrIjI .pU. A.zrI premasUrijI ma.nA saMsArIbena ma.sA. sirohI jillAnA brAhmaNavADA pAse Avela pinDavADA nagaramAM jainAcArathI saMskArita saremalabhAInuM kuTuMba vasatuM hatuM, temanAM dharmapatnI kezarabahenanI kakSie saM. 1959mAM janma pAmIne kasubahena nAme prasiddha thayA. kAlakrame yauvanavaya prApta thatAM brAhmaNavADA tIrthanI godamAM vasatA vIravADA gAme zAha chaganabhAI sAthe saMsArI saMbaMdhe joDAyA. saMsArI avasthA pasAra karatAM karatAM temane cAra putro thayAM, parama garadeva zrI karmasAhitya niSNAMta pU.A. bha. zrImad vijaya premasUrIzvarajI ma.sA.nA satsaMge jIvanamAM dharmatattvanA pravezarUpI prabhubhaktino prema vadhato gayo. tethI vIravADA gAmanA samIpavartI 15 ki.mI. para Avela brAhmaNavADA tIrthanI yAtrA pagapALA hamezAM karatAM karatAM karmamalane dUra karavA lAgyAM. karmasaMyoge 40 varSanI vaye zrAvaka chaganabhAInuM avasAna thayuM. pUrve rAjasthAnamAM jenA pati marI jAya te bahena 9 mahinA sudhI gharanA khUNAmAMthI bahAra na nIkaLe, AvI ajJAnatA comera chavAI gayelI hovAnA kAraNe jIvo paramAtmAnAM darzana vagere badhuM ja dharmakArya zokane vaza thaI choDI de, paNa A to jagajIvavatsala pUjyazrInA satsamAgame paramAtmA pratye anerI prItimAM mahAlavAnA kAraNe lokonI zehazaramamAM na AvatAM zrAvaka gayA te ja divasathI maMdira javAnuM zaru karyuM ane rivAja pramANe gharanA khUNe besavA chatAM paNa sAmAyika, pratikramaNAdi dharmakriyAmAM rata rahevA lAgyA. pUjya AcArya zrI vijaya premasUrIzvarajI mahArAjA kasubahenanA saMsArI pakSe bhAI ma.sA. hatA. pa-6 varSa Ama vyatIta thatAM, prabhubhaktinA prabala puNyodaye paramagurudevazrInI kasubahena para amIvRSTi paDatAM pUjyazrIe emane kahyuM ke mAre tane dIkSA ApavI che, taiyAra che ne? AvA karuNAsiMdhu pUjayazrInI vANIrUpI pANIe kasubahenano saMsArarasano kacaro
Page #613
--------------------------------------------------------------------------
________________ paco evI nAnI nAnI be chokarIo sAthe 2025mAM vaizAkha suda 7manA teozrInAM ziSyA banyAM. pa.pU. gurudevazrIne traNa ziSyAo hatI. pU.sA. zrI ratnarekhAzrIjI ma.sA., pU.sA. zrI prasanna rekhAzrIjI ma.sA., pU.sA. zrI kiraNaprajJAzrIjI ma.sA., praziSyA pU.sA. zrI harSitaprajJAzrIjI ma.sA., pU.sA. zrI lakSitaprajJAzrIjI ma.sA. Adi parivAra sAthe saMyamanI sAdhanAmAM viharatAM chellA 31 varSathI pote prajJAcakSu hatAM. potAnAM chellAM ziSyA pU.sA. zrI kiraNaprajJAzrIjI ma.sA.no paNa guru samarpaNabhAva ane vinaya, vaiyAvaccaguNa avarNanIya ane ajoDa hoI potAnA gurudevazrInI dareka sevAbhaktimAM potAnA zarIranI asvasthAne dhyAnamAM lIdhA vagara khaDe page, rAta-divasa AjIvana lagabhaga rahyAM. potAnA 18 varSano saMyama paryAya thatAM kAladharma pAmyAM. pUrve 10 varSa sudhI gurudevazrIne hAtha pakaDI pakaDI gAmo-gAma vihAra karAvyo. rAdhanapura Adi gAmomAM cAturmAsamAM parvatithie 25 lagabhaga derAsaranAM darzana karAvatAM, Ama gujarAta, saurASTra, mahArASTra, kaccha, mevADa, rAjasthAnanA pradezomAM tIrthonI yAtrA karI darzana zuddhi karI. tavArIkhanI tejachAyA sApha karI dIdho. ethI pUjyazrIne pote jaNAvyuM ke A 7 varSanI nAno chokaro, ane huM kAMI skUlamAM bhaNI nathI jethI mane lakhatAM-vAMcatAM AvaDatuM nathI, jethI huM saMyamamAM kevI rIte rahI zakuM? chatAMye saMyama levAnI mArI bhAvanA prabala che. tyAre vAtsalyadAyI evA paramaguradevarUpI mAtuzrIye temane jaNAvyuM ke tame dIkSA mATe taiyAra cho ne? to badhuM thaI jaze. AvA madhuravacanAmRtane zraddhAnvita banelAM kusubahene hA to vacanAmatane DhAvita banelAM kasabahene hA to pADI, paNa AjathI 25 varSa pUrve mAravADamAM dIkSA levI ghaNI muzkela. kAraNa? ajJAnatA. AcArya bhagavaMte aMdaroaMdara badhI taiyArI karAvI ane paramagurudevazrIe bhavajalatAriNI, bhAgavatI pravajyA levA mATe zubha muhUrtanuM pradAna karyuM. te pramANe sagAsAMI badhA chokarAone laI pAlitANA gayA, sagAsAMIne khabara paDI ke javAnI taiyArI kare che. tyAre pAlitANA dharmazALAnI je rUmamAM UtarelAM hatA e rUmane chokarAoe tALu vAsI dIdhuM. dIkSAnuM muhUrta vahI gayuM... pharI bIjIvAranA chAnA gharathI bhAgI pAlitANA pUjyazrInI nizrAmAM jaI 47 varSanI uMmare 2006mAM sAhebajInA varadahaste bhAgavatI dIkSA aMgIkAra karI. 5.pU. rohitAzrIjI ma.sA.nAM prathama ziSyA banyAM. nAma pU.sA. zrI khAMtizrIjI ma.sA. rAkhavAmAM AvyuM. aSADha su. 2-nA vaDI dIkSA garavA girirAjanI chatra chAyAmAM thaI. dIkSA lIdhI teja divasathI, vinaya, vaiyAvacca, jJAna, tapa, tyAga, saMyamamAM AgaLa vadhavA mAMDyAM. roja lagabhaga ekAsaNAM kare. ahamadAvAdamAM dararoja 30-40 derAsaranAM darzana karI samakita nirmala banAvatAM. gurucaraNomAM karela samarpaNanA prabhAve zrutapAsanA dvArA jJAnArjana mATe gokhavA besatAM tyAre darzanAvaraNIya karmanA jore nidrA AvI jatI, tyAre gurudeva zrI pU. rohitAzrIjI ma.sA.nI temaja mAsI guru pU. sA. rohiNAzrIjI ma.sA.nI AjJAthI UbhA UbhA khIMTI pakaDIne paNa bhaNavAmAM apramattabhAve prayatna karatAM tenA prabhAve 47 varSanI uMmare saMyama levA chatAM sArI rIte saMyamacaryAnAM jJAtA banI zakyAM. 18 varSano saMyamaparyAya thatAM paramagurudeva zrI vijayapremasUrIzvarajI ma.sA.nA AdezathI gurvAjJA laI 2024mAM piMDavADA padhAryA. tyAM kAlIdAsabhAInuM AkhuM kuTuMba dIkSA levA mATe taiyAra hatuM. temanAM dharmapatnI kamalAbahena potAnI sukumAra tA. tyAga : dIkSA pachI tarata ja mIThAIno, badAma sivAya mevAno AjIvana tyAga karela hato. tapazcaryA : dIkSA pachI 3 mAsakSamaNa, 1 mAsakSamaNa 86 varSanI uMmare karela. 2 vAra solabhag. dara paryuSaNe lagabhaga bIjuM tapa na cAlatuM hoya to aTTAI. tera kAThiyAnA aTTama, siddhitapa, cAri, adaza doya, divALInA ane comAsInA chaTha, vardhamAnatapanI 68 oLI, 100 oLInI bhAvanA hovA chatAM kSayaroge ghero ghAlyo ane na karI zakyAM. navapadanI oLI 92 varSanI umra sudhI, poSadazamI prAyaH AjIvana, pAMcama, bIja, ekAdazI, caturdazInI ArAdhanA karI. 77 varSanI uMmare 500 AyaMbila lAgaTa 95 varSanI uMmara sudhI prAyaH parvatithie upavAsa, AyaMbila, biyAsaNA, lagabhaga AjIvana karyo. siddhagirinI navvANuM yAtrA be vAra ekAsaNAMthI karI. AjIvana navakAramaMtra tathA uvasaggaharaMnI mALA dvArA roja 2500no svAdhyAya. jaMghAbaLa kSINa thatAM piMDavADA saMghanI AgrahabharI vinaMtIthI sthiravAsa 21 varSa rahyAM chatAM uttamasaMyamanI sAdhanAnA prabhAve caturvidha saMghano sabhAva dinapratidina vadhato rahyokAraNa koInI paNa apekSA rAkhavAnuM temanA svabhAvamAM na Jain Education Intemational
Page #614
--------------------------------------------------------------------------
________________ 59. hatuM. emanI mukhamudrA joIne lagabhaga ghaNAne A. bha. zrImad vijaya premasUrIzvarajI ma.sA.nI smRti thaI AvatI, jANe sAkSAt e ja na hoya! chellAM prAyaH 18 varSamAM kSayaroga, bI.pI., 2 varSathI marInI bimArI lAgu paDI, jethI bebhAna thaI javuM, pUruM zarIra kheMcAvavuM jevI takalIpha hovA chatAM samAdhipUrvaka vedanAne sahana karatAM tarata ja DaoNkTara Adi dvArA dravya tathA bhAvopacAra lAgu paDatAM bIje ja divase pUrvavat potAnI sAdhanAmAM mastAna banI jatAM. A rIte lagabhaga 10-15 vakhata siriyasa avasthAne pAmyAM haze. puNyanI prabalatAne kAraNe turata ja 2-4 divasamAM svastha thaI. ArAdhanA sAdhanAmAM joDAI jatAM. chellAM be varSathI jAte DagaluM khasI paNa na zakatAM hatAM. chatAM TekA vinA 3-4 kalAka besIne mALA Adi ArAdhanA karatAM. chelle 1 mahino saMthArAvaza chatAM Avazyaka kriyA mATe pUchIe to hA kahetAM ane gocarI, pANI vAparavA mATe pUchatAM ghasIne nA pADatAM. 17 varSa pahelAM potAnA ziSyA pU.sA. zrI kiraNaprajJAzrIjI ma.sA. kAladharma pAmyAM tyArathI potAnAM praziSyA pU.sA. zrI harSitaprajJAzrIjI ma.sA.ne anekavAra kahetA ke chelle navakAra tuM mane saMbhaLAvaje. A navakAra sAMbhaLatAM icchArUpa AjJAne hRdayastha banAvI ne tethI gurudevazrInA iMgita AkAro thatAM. anukULatA, pratikULatAno vicAra karyA vinA pU.sA. zrI harSitaprazAzrIjI ma.sA. pUjyonI AjJA zirasAvaMdya karI letAM. pUjyonI AjJAne zirasAvaMdha karavAno ja pratApa samajo ke teozrInAM ziSyA-praziSyA kAyama mATe paDyo bola vadhAvI letAM. evAM pUjyazrInAM praziSyA pU.sA. zrI harSitaprajJAzrIjI ma.sA. evaM pU.sA. zrI lakSitaprazAzrIjI ma.sA. e khaDe page rAta divasa 17 varSa sudhInA gALAmAM pUjyazrInI icchA vinA aMjanazalAkA, pratiSThA, dIkSA AdinA aneka prasaMgomAM tathA pU. pitAmunizrI temaja bhAImunizrInI thatI eka paNa padavImAM athavA vaMdanArthe paNa javAnI icchA karyA vagara pU. parama gurudevazrInI icchApUrvaka sevAmAM rahIne vadhatA harSollAse vaiyAvaccarUpa apratipAti guNane sAdhI gurubhakti karI che ane saMyamajIvana saphaLa banAvyuM. jyAre jyAre tabiyata bagaDe tyAre badhAne sAmethI bolAvIne kSamApanA karatAM. teozrInA jIvananI pavitratA ane udAratAnA kAraNe dIkSArthIone tathA sAdhvIgaNane anubhava vANIrUpa hitazikSA sadAkAla mATe avismaraNIya banI rahI che. For Private caturvidha saMgha pUjyazrI lagabhaga 100 varSanI vayanA aMte 1 mahinAnI saMthArAvazanI paristhitimAM chelle vikrama saM. 2059nA caitra vada 10manA divase savAranA lagabhaga 10 vAgatAM ja AhAranA paccakkhANa sAthe caturvidhasaMghanI navakAramaMtranI dhUna vacce 11 5 kalAke sajAga avasthAmAM potAnA vinazvara dehane choDI svarganA vATe e mahAna puNyazALIno AtmA cAlyo gayo. pUjyazrIno AtmA svarge rahye paNa amArAM saMyamasAdhanAmAM haMmeza mATe amIvarSA karato rahe. eja eka avismaraNIya bhAvanA bhAvato potAno vizAla evo praziSyA tathA nizrAvartI sAdhvIgaNa-lagabhaga 70 ThANA ApanA divya AzIrvAdane jhaMkhato raheze. Ape batAvelA Adarzo jIvanamAM vaNI ApanI bhakti karyAno saMtoSa anubhavaze. pUjya sAdhvIzrI kiraNaprajJAzrIjI ma.sA. sirohI jillAnA brAhmaNavADA tIrtha pAse Avela piMDavADA nAmanA nagaramAM susaMskArita maganabhAInuM kuTuMba vasatuM hatuM. temane motIbAI nAmanAM saMskArI dharmapatnI hatAM. temanI sAthe gAmaDAnuM muktajIvana AnaMdapUrvaka vItAvI rahyA hatA. na koI ciMtA ke na koI upAdhi. dAMpatyajIvanamAM temane traNa putro ane traNa putrIo thaI. temAMnA bhaviSyamAM amArA pUjya gurudevazrI banavAnAM hatAM. temanuM kamalAbahena nAma pADavAmAM AvyuM. maganabhAInuM kuTuMba mULathI dharmanA saMskAravALuM nahotuM, eTale mohAdhIna mAtApitAe piMDavADAmAM ja vasatA evA Personal Use Only
Page #615
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 599 kisturacaMdabhAInA dharmasaMskArita AvA suputra kAlidAsabhAInI "saMyama levuMja' evo sudaDha saMkalpa ane bApujI rAjIkhuzIthI sAthe dhAmadhUmathI lagna karAvyAM tyAra pachI zvasura dhArmikagRhanA rajA Ape te mATe ArAdhanAnuM jora vadhAryuM. cAritramohanIya saMparke pUrva janmanI lAyakAtonA lIdhe tathA pativratA guNane lIdhe karmono kSayopazama thatAM ja bApujIno moha DhIlo paDyo. anujJA maLatA evA dharmasaMskArone divasedivase jIvanamAM jhIlavA maLatAM ja mumukSuonAM haiyAM harSathI hiloLe caDhyA. jema samudranI lAgyA. kAlidAsabhAI dararoja rAtre vairAgyathI vAsita aMdara taraMgo UThavAthI Akho samudra jANe UchaLato dekhAya tema jinavANIrUpa amRtavANI saMbhaLAvIne saMsAranI asAratA nagaravAsIo paNa AnaMdavibhora banI nAcI uThyA. batAvatA. sAdharmikabhakti karavAno eTalo rasa ke eka divasa paNa jinendrabhaktimahotsava maMDAvyA. AkhuMye gAma zaNagAravAmAM svAMgaNe sAdharmikanAM pagalAM vinAno na ja javo joIe, evA AvyuM. gAmamAM jANe gheraghera dIkSA na AvI hoya e rIte badhAM prakAranI utkRSTa bhAvanAnA baLe sAdharmikanI bhaktinA avasaro harSAvita banyAM hatAM. mumukSuone dareka ghera benDanI sAthe paNa avanavA maLatA rahetA. vAyaNA jamavA vagere laI jatAM hatAM. guruvarya zrI gRhasthapaNAmAM sAsusasarAnI bhakti paNa 35 varSa pahelAM mAravADamAM AkhA kuTuMba sAthe dIkSA tanatoDIne karatAM hatAM. kharekhara vinaya, viveka jevA maulika levI ghaNI ja kaThina gaNAtI, paNa haMmezAM jIta to dharmarAjAnI guNonA prabhAve sAsusasarAnAM mana jItI lIdhAM hatAM. vinaya ja thAya. tethI nAnA komala 9, 11, 13 ane 17 varSanA bhaktino guNa gurudevazrInA jIvanamAM pahelethI ja tANAvANAnI bALakabAlikAo sAthe ekaja divase jainazAsananA zaNagArasamAM jema vaNAyelo hato. aNagAra banavA sajja thayAM. kamalAbahena saMsAranAM sukho bhogavatAM saMsAranAM vi.saM. 2025nA vaizAkha suda 7nA divase zubha mUhurta phalasvarUpe prApta thayela cAra putro ane be putrIonI sAthe sukhI AvyuM. phakta 13 divasamAM ja aMtarmukha banavA mATe AhAna jIvana jIvatAM hatAM. temAMthI be putro alpakALamAM paraloke Apato, AtmAne saguNonA ughADa karI levA mATe protsAhita sidhAvyA. be putro ane be putrIone vairAgyarUpI amRta siMcavAM karato, paramagati tarapha doTa mUkavA mATe lAlAyita karato lAgyAM, jenA pratApe evuM Azcarya sarjAyuM ke lagabhaga evuM banatuM sohAmaNo Atma-kamANI karavAno divasa AvI pahoMcyo. nathI ke koInA gharanA AMgaNe pApanI paraMparA calAvanAruM dIkSArthIonAM haiye AnaMdanI Urmio UchaLavA lAgI ane lagnanA maMDaparUpa aMkura na vavAyA hoya, paNa e bhAgyazALInA amerikA, madrAsa, kalakattA, muMbaI, dilaDI vagere aneka dezaAMgaNe lagnamaMDapa baMdhAyo ja nahIM. vaDIlo pratyenA bahumAnane videzothI mAnavamedanI puNyAnubaMdhI puNyanI kamANI karavA UmaTI gurudevathI UMcA sthAnanI bakSisa maLI. prabhubhakti, gurubhakti paDI. varasIdAnano zAnadAra varaghoDo nIkaLyo. dIkSArthIoe chUTe ane sAdharmika bhaktinA triveNI saMgame eka mahAna Azcarya hAthe lakhalUTa saMpattine uchALI. vaizAkha suda 7nA savAre sajaryuM. je sAMbhaLI saMsAra-rasiyA vyaktione akaLAmaNa thAya dIkSArthIono varaghoDo vizALa dIkSA maMDapamAM AvI Utaryo. jema ane vairAgI mANasone sAMbhaLI AnaMda sAthe anumodanA thAya. kedI mANasanAM baMdhana tUTe ane bhAgavA mAMDe tema saMsAranAM baMdhano mAtra 28 varSanI bharayuvAnImAM e daMpatIe brahmacarya toDavA dIkSArthIo ghaNA umaMga sAthe nIkaLI gurudevanA caraNomAM vratano svIkAra karyo. nAnI vayamAM vrata levAthI lokoe karmonI sAthe jhajhUmavA, mokSanuM sAmrAjya meLavavA, pAraaizvarI bhaviSyavANI uccArI ke teo to kuTuMba sAthe dIkSA ja leze ane pravrajyA aMgIkAra karavA, nAnAM bALaka-bAlikAonI sAthe AvA vratadhArInA karakamale ja brAhmaNavADajImAM banela AkhuM kuTuMba saMyama paMthe jatAM piMDavADA rAjasthAnanI aMdara prathama sametazikharajI tIrthanuM khanana muhUrta zrI saMghe karAvyuM hatuM. rekorDa thayo. siMhanI jema saMyama laIne siMhanI jema saMyamane pALazuM. gurudevane samarpita thaI samatArasa jhIlazuM. vinaya tyArapachI phakta 35 varSanI yauvanavaye sudaDha saMkalpa karI. vaiyAvaccamAM layalIna banazuM. beMtAlIza doSarahita AhAra grahaNa kuTuMba sAthe saMyamo levA mATe kaTibaddha banyA. kisturacaMdabhAIne karIzuM. saMyamayogamAM sthira thaI karmono bhukko bolAvIzuM. AvI traNa putro hovA chatAM, ati-vinIta dharmaniSTha evA zuddha bhAvanAnA umaMgamAM paramapUjya AgamaprajJa A.bha. zrImad kAlidAsabhAI ane putravadhU kamalAbahena para aDhaLaka prema vijaya jaMbUsUrIzvarajI mahArAjAnA varad haste rajoharaNa grahaNa hovAthI saMyama levAnI ghasIne nA pADI dIdhI. A bAju potAno karavAmAM Avyo. veSa-parivartana karI vIraprabhunA sAcA aNagAra Jain Education Intemational
Page #616
--------------------------------------------------------------------------
________________ soo banI janamedanI vacce zobhavAM lAgyAM. loMca nAmakaraNa vidhi anukrame thaI kAlidAsabhAInuM nAma pa.pU. munirAjazrI jitendra vijayajI ma.sA. (sva. A. zrI vijayajitendrasUrIzvarajI ma.sA.)nA ziSya muni zrI kamalaratna vi.ma.sA., teozrInA putraratna dinezakumAranuM nAma munizrI divAkara vi.ma. (ane vaDI dIkSAmAM muni zrI darzanaratna vi.ma.sA.), vIrendrakumAranuM nAma muni zrI vimalAnaMda vi.ma. (ane vaDIdIkSA mA. munizrI vimalaratna vi. ma.sA.), kamalAbahenanuM zubhanAma sA.zrI kiraNaprajJAzrIjI ma.sA., teozrInI putrIratnA vasaMtIkumArInuM nAma sA.zrI harSitaprajJAzrIjI ma.sA., lalitAkumArInuM nAma sA.zrI lakSitaprajJAzrIjI ma.sA. rAkhavAmAM AvyuM. gurudevanA caraNomAM jIvana samarpaNa karatAM evAM nUtana sA. zrI kiraNaprajJAzrIjI ma.sA. dIkSAnA divasathI ja potAnAM ziSyaratnonI sAthe parama pUjya gurudeva zrI sA. zrI khAntizrIjI ma.sA.ne vizeSa samarpita banI gayAM. gurudevanA dareka kAryane karmanirjarAnuM kAraNa mAnI apramattabhAve karI lAbha levAM lAgyAM. vaDIlonA AzIrvAda meLavavAthI prauDhavaye saMyama levI chatAM jJAna, tapa, tyAga, dhyAna, saMyamacaryA vageremAM divase divase khUba ja AgaLa vadhyA. potAnA gurudevane 3-4 varSamAM ja AMkhe dekhAvAnuM baMdha thayuM, jethI prajJAcakSu banelA gurudevane 10 varSa sudhI hAtha pakaDIne vihAra vagere karAvatA. gurudevanA ThapakAne to amRtanA ghUMTaDAnI jema hasate mukhe pI jatAM. eka vakhata gurudevazrInI joDe beThelAM hatAM. AmAM koInI sAthe vAtamAM pote eka zabda bolI gayAM. e sAMbhaLI gurudevazrIe sIdhI AjJA karI "51 khamAsamaNAM do." "kema? khamAsamaNAM zA mATe?" vagere prazna pUchyA vinA tarata ja khamAsamaNAM devA mAMDyAM. khAsa jovAnI khUbI e che ke keTalAM pote gurudevane samarpita thaIne rahetAM hatAM. saMyama lIdhuM to bhagavAnanI AjJAnusAra jIvana kema na jIvavuM? evA emanA dilanA udgAro hatA. gharamAM vaDIla tarIke rahIne AvelAne guru-samarpita thavuM ghaNuM muzkela che. chatAM pote sahelAIthI samarpita thaIne rahyAM. vaiyAvacca e apratipAti guNa che, arthAtu avazya vipAkodayathI phaLe che. vaiyAvacca karatAM anaMtAAtmAo muktisukhane pAmyA che. e vaiyAvaccano guNa gurudevazrInA jIvanamAM ajaba koTIno jovA maLato hato. moTA hoya ke nAnA hoya, nizrAvarti hoya ke parasamudAyanA hoya to paNa gurudevazrI caturvidha saMgha niHsvArthabhAve vAtsalya rAkhatAM hatAM. lADavo khAya enuM peTa bharAya e emanuM vacana hatuM. eka prasaMga joIe : surendranagaramAM dIkSA laI bIjA ja comAse joDe UtarelA parasamudAyanA eka sAdhvIjI ma.nI tabiyata rAtanA acAnaka bagaDI. vamana ane aMDila khUba ja thayAM. te avasare gurudevazrI e pote ja sevA karI. amane koIne uThADyAM paNa nahIM. tyAga, tapa ane samAdhi tyAga to jIvanamAM ghaNo apanAvI dIdho hato. dIkSAnA divasathI miSTAna, mevo, pharasANa vagere tyAga karela. phuTane to saMyamanA zatru mAnIne dUrathI ja tilAMjali ApelI. dIkSA laIne lagabhaga AyaMbilanI oLIo ja karI che. 100 oLInI bhAvanA chatAM zarIre sAtha na ApavAthI 68 oLI, mRtyuMjaya ta5, 17 upavAsa, 11-9-8 upavAsa, pAraNAM sAta, lAgaTa 500 AyaMbila, vIzasthAnakatapa, navapadanI 9 aluNI olI, 24 bhagavAnanAM ekAsaNAM, caudaza, agyAraza, AThama, pAMcama, bIjatithi, poSadazamI, terakAThiyAnAM aTTama, dara comAsI chaThTha, divALI parvanuM aTTama (1000 mALAnA jApa sAthe), chaThTha Adi ghaNo tapa AdarI jIvanane nirmala banAvyuM. AkhuM jIvana tapa tyAgamAM ane vinaya vaiyAvaccamAM vitAvyuM. sArI vastu vastrAdithI vaDIlanI bhakti kare, paNa pote koI divasa vastu vastrAdikano moha rAkhyo na hato. bhayaMkara vyAdhi vacce apUrva samAdhi:gurudevazrInA jIvananI aMdara DAyAbITIsa, kIDanI, hRdayanuM pahoLuM thavuM, zvAsa vagere aneka vyAdhio cAre bAjuthI trATakI. ATalI jIvaleNa mAMdagImAM paNa gurudevazrI zrAvikAone upadeza Ape, jJAna bhaNAve ane sAdhvIone hitazikSAnA be bola ApavAnuM cUkatAM nahotAM. sAdhvIoe saMyamajIvanamAM zuM karavA jevuM che, tenuM rahasya vAcanA rUpe ApatAM. gurudevazrI aMgrejI bhaNelAM na hatAM paNa jyAre jyAre temanA svAthya aMge pUchavAmAM AvatuM eTale badhAne nizcita karavA smitavadane kahetA ke "bhagavAnanuM zAsana maLyuM che. suMdara Atma-kamANInI taka maLI che ane sahana karavAnI tAkAta sAMpaDI che, eTale rogAdine UlaTuM ema kahevuM joIe ke velakama? velakama? bhale padhAro. bhale padhAro ApaNe ja RNa caDhAvIne AvyAM chIe. RNa cUkatuM thAya eTale A to AnaMdano viSaya che. teozrInI pAse 5 miniTa paNa Avela vyakti kAMIne kAMI kamANI karIne ja jatI. Jain Education Intemational
Page #617
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA samAdhi rAkhavAnI jhalaka ApI gayAM : chellAM be varSathI bhayaMkara mAMdagImAM paNa kevala muktinuM dhyAna ane raTaNa karavA dvArA jemaNe aMtaranA oraDe jhagamagatI samAdhinI jyotane jIvaMta rAkhavA jvalaMta banAvI. pUjya gurudevazrI potAnA ziSyAvargane du:khamAM paNa samAdhi kema sAcavavI? tenuM jIvatuM jAgatuM dRSTAMta rajU karI gayA. gurudevazrIne chelle TAima pUchavAmAM AvyuM ke "gurudevazrI zuM karo cho?" "navakAra gaNuM chuM." bIjuM zuM vicAro cho? karmazatrunI sAthe laDAI karuM chuM. chelle TAime paNa gurudevazrI keTalA jAgRta hatAM. saghaLuM jIvana evuM ArAdhanAmaya jIvyuM hatuM, jethI chelle TAime paNa apUrva samAdhi AvI UbhI rahI. gurudeva chellA zvAsocchvAsamAM paNa AMgaLInA veDhe navakAra mahAmaMtra gaNatAM. chelle saMvata 2042nA kA.suda 15nA sAMje lagabhaga 7 vAgatAM potAnI saMpUrNa jAgRta avasthAmAM ja zrI arihaMta paramAtmAne praNAma karI, sarvajIvone khamAvIne 18 varSanuM saMyamajIvana jIvIne bhayaMkara vyAdhi vacce paNa samAdhipUrvaka vinazvara dehano tyAga karI, temano AtmA svarganAM sopAne khaDakhaDATa prayANa karI gayo. vizALa saMkhyAmAM ziSyA-praziSyAone nirAdhAra avasthAmAM zokamagna sthitimAM raDatAM kakaLatAM mukI gurudeva cAlyAM gayAM. azrubhInAM nayane ame sahu jotAM ja rahyAM. pUjya gurudevazrIno kAramo viraha amArA mATe asahya banI gayo. priya gurumaiyAnA viyogane vIsarI javA mATe ame bhalene lAkho prayatna karIe chatAM e durghaTanA vAraMvAra amArAM manane kotaryA ja kare che. gurudevazrIno svarge rahelo AtmA amane saMyama sAdhanAmAM vega arpe. chellAM be varSa jIvaleNa vyAdhi vacce paNa samAdhistha evAM zrI gurudevazrInI sevAmAM potAnAM ja saMsArI putrIratnA ziSyA pU.sA. zrI harSitaprajJAzrIjI ma. tathA pU. sA.zrI lakSitaprazAzrIjI ma.sA. rAtadivasa khaDe page sevA bhakti karI guru pratye vinayavaiyAvaccano sahunA mATe ajoDa Adarza Ubho karI guru samarpaNabhAvane AtmasAt karyo che. pravartinI ratnA pa.pU. sAdhvIjI zrI harSitaprajJAzrIjI ma.sA. tathA parama viduSI 5.pU. sA.zrI lakSitaprajJAzrIjI ma.sA. samudAya--pa.pU. suvizAla gacchAdhipati AcAryadeveza zrImad vijaya rAmacandrasUrIzvarajI ma.sA., hAla gacchAdhipati A.deva zrImad vijaya hemabhUSaNasUrizvarajI ma.sA. For Private janma--vikrama saM. 2007, vi.saM. 2016 janmasthaLa-piMDavADA mAtuzrI--kamalAbena kisturacaMdabhAI jogAtara 01 pitAzrI-kALIdAsabhAI dIkSA--vikrama saMvata 2025, vaizAkha suda 7 dIkSAsthaLa--piMDavADA, rAjasthAna vaDI dIkSA--vi.saM. 2025, jeTha suda 6, piMDavADA dIkSA guru--pa.pU. premasUri dAdAnA saMsArI bahena ma.sA. pa.pU. sA. zrI khAMtizrIjI ma.sA.nA suziSyA pa.pU. sA. zrI kiraNaprajJAzrIjI ma.sA. ke jeo potAnA mAtuzrI che. ema pUrAM parivAranI sAthe dIkSita banyA. dIkSA paryAya-37 varSa pravartinI pada--vi.saM. 2059, vai. va. 10 Personal Use Only "putranAM lakSaNa pAraNAmAM'--e ukti anusAra janmyA tyArathI ApanA jIvanamAM aneka guNo hatA ja. emAM saMskArI mAtA pitA dvArA saMskAronuM siMcana maLatA ApanA e guNo khIlI uThyA. Apa nAnI uMmaramAM vairAgya bhAva pAmI jIvanamAM vAvelA guNonA phaLasvarUpa parivAra sAthe dIkSita banyA. Aje ApanA jIvanamAM saraLatA, saumyatA, nirdoSatA, udAratA, gaMbhIratA, sahanazIlatA, paropakAra rasikatA, vAtsalya, nirdoSa saMyamacaryA, jJAnaruci, kriyAruci Adi aneka guNonA darzana thAya che ane enA prabhAvathI ja jema puSpanI suvAsathI bhamarAo svayameva doDIne Ave che. tema aneka laghu karmI
Page #618
--------------------------------------------------------------------------
________________ 602 caturvidha saMgha AtmAoe Aja ApanA caraNe jIvana samarpita karI. suMdara jIvana soMpI saMyamajIvananuM suMdara pAlana karI rahyA che ! evA saMyama jIvananI sAdhanA karI rahyA che. Ape paNa jIvanamAM pU. pravartinIranA harSitaprajJAzrIjI ma.sA.nA saMskRta-prAkRta, nyAya, vyAkaraNa, kAvya, kammapayaDI Adi aneka ta, nyAya, vyAkaraNa, kAvya, kammapayaDA Adi aneka nizrAvartI sAdhvIjI bhagavaMtograMthono abhyAsa karyo ane ApanA caraNe samarpita thanAra evA 1. pU. sA. zrI lakSitaprajJAzrIjI ma.sA. sAdhvI bhagavaMtane paNa saMskRta, prAkRta, nyAya, vyAkaraNa, kAvya, kammapayaDI Adi aneka graMthono abhyAsa karAvyo. ApanI 2. pU. sA. zrI caMdanabAlAzrIjI ma.sA. ziSyAomAMthI koI e saLaMga 1800 AyaMbila, 1100 3. pU.sA. zrI sUryaprajJAzrIjI ma.sA. AyaMbila, 1060 AyaMbila, 1030 AyaMbila, 500 pU.sA. zrI vizvaprajJAzrIjI ma.sA. AyaMbila tema ja vardhamAna tapanI oLIo, vIzasthAnaka, pa.pU.sA. zrI saMyamaratnAzrIjI ma.sA. mAsakSamaNa, siddhitapa, zreNItapa Adi aneka tapa karI AhAra 6. pa.pU.sA. zrI zIlaratnAzrIjI ma.sA. saMjJA para kAbu meLavavA puruSArtha AdarI rahyA che. Apa ApanI 7. pU.sA. zrI divyaratnAzrIjI ma.sA. nizrAmAM rahelA. sarva sAdhvIjI bhagavaMtonAM saMyamajIvananA sAcA pU.sA. zrI diptiratnAzrIjI ma.sA. sukAnI banIne, temanA yoga-kSema karavApUrvaka suMdara saMyama pU.sA. zrI kevalyaratnAzrIjI ma.sA. jIvananI sAdhanA karI. karAvI rahyA cho ! 10. pU.sA. zrI nirvedaratnAzrIjI ma.sA. pa.pU. sAdhvIjI lakSitaprajJAzrIjI ma.sA. 11. pU.sA. zrI mokSaratnAzrIjI ma.sA. 12. pU.sA. zrI naMdIratnAzrIjI ma.sA. 13. pU.sA. zrI guptiratnAzrIjI ma.sA. 14. pU.sA. zrI mArgadarzitAzrIjI ma.sA. 15. pU.sA. zrI suvinItadarzitAzrIjI ma.sA. 16. pU.sA. zrI surakSitadarzitAzrIjI ma.sA. 17. pU.sA. zrI cetodarzitAzrIjI ma.sA. 18. pU.sA. zrI vivekadarzitAzrIjI ma.sA. pU.sA. zrI udhotadarzanAzrIjI ma.sA. pU.sA. zrI candradarzanAzrIjI ma.sA. 21, pU.sA. zrI rAjadarzitAzrIjI ma.sA. 22. pU.sA. zrI nirmohadarzanAzrIjI ma.sA. pU.sA. zrI darzanasudhAzrIjI ma.sA. ApanI sAthe ja ApanA saMsArI bahena lalitAkumArI 24. pU.sA. zrI apUrvaranAzrIjI ma.sA. paNa 9 varSanI nAnI uMmare dIkSita banI. potAnA mAtuzrI gurudeva 25. pU.sA. zrI gIrvANasudhAzrIjI ma.sA. pa.pU. sA.zrI kiraNaprajJAzrIjI ma.sA.nA ziSyA pa.pU. sA.zrI pU.sA. zrI kArUNyasudhAzrIjI ma.sA. lakSitaprajJAzrIjI ma.sA. thayA Ape paNa nAnI uMmaramAM ja 27. pU.sA. zrI tattvazIlAzrIjI ma.sA. saMskRta, prAkRta, kAvya, nyAyavyAkaraNa, kammapayaDI Adi aneka 28. pU.sA. zrI samyaphazIlAzrIjI ma.sA. gahana granthono abhyAsa karyo ! gaLathuthImAM ja mAtA-pitA dvArA 29. pU.sA. zrI darzanazIlAzrIjI ma.sA. maLelA saMskAronAM kAraNe Apa aneka guNonAM svAmI banyA. 30. pU.sA. zrI divyasudhAzrIjI ma.sA. Aje lagabhaga 15 thI 16 ziSyA praziSyAo ApanA caraNe che # # # # 1 Jain Education Intemational
Page #619
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 603 31. pU.sA. zrI maitrIsudhAzrIjI ma.sA. 32. pU.sA. zrI vinayadarzanAzrIjI ma.sA. 33. pU.sA. zrI saMvegadarzanAzrIjI ma.sA. 34. pU.sA. zrI kArUNyaratnAzrIjI ma.sA. 3pa. pU.sA. zrI bhaktidarzitAzrIjI ma.sA. 36. pU.sA. zrI viratirakSitAzrIjI ma.sA. 37. pU.sA. zrI abhayarakSitAzrIjI ma.sA. 38. pU.sA. zrI matirakSitAzrIjI ma.sA. 39. pU.sA. zrI nivRttirakSitAzrIjI ma.sA. 40. pU.sA. zrI hitaratnAzrIjI ma.sA. 41. pU.sA. zrI tattvarakSitAzrIjI ma.sA. 42. pU.sA. zrI taporakSitAzrIjI ma.sA. 43. pU. sA. zrI kalparakSitAzrIjI ma.sA. 44. pU.sA. zrI jinarakSitAzrIjI ma.sA. 45. pU.sA. zrI hitarakSitAzrIjI ma.sA. 46. pU.sA. zrI kalyANaramAzrIjI ma.sA. 47. pU.sA. zrI jinaratnAzrIjI ma.sA. 48. pU.sA. zrI vizuddhiratnAzrIjI ma.sA. 49. pU.sA. zrI cAritraramAzrIjI ma.sA. 50. pU.sA. zrI vizuddhiramAzrIjI ma.sA. 51. pU.sA. zrI jJAnaramAzrIjI ma.sA. 52. pU.sA. zrI dhairyaratnAzrIjI ma.sA. 53. pU.sA. zrI dhRtiramAzrIjI ma.sA. 54. pU.sA. zrI akSayarucitAzrIjI ma.sA. papa. pU.sA. zrI muktisudhAzrIjI ma.sA. 56. pU.sA. zrI maitrIratnAzrIjI ma.sA. 57. pU.sA. zrI pramodaratnAzrIjI ma.sA. pU.sA. zrI dezanAnidhizrIjI ma.sA. 59. pU.sA. zrI AtmanidhizrIjI ma.sA. 60. pU.sA. zrI zreyoratnAzrIjI ma.sA. 61. pU.sA. zrI hemaMtaratnAzrIjI ma.sA. 62. pU.sA. zrI vItarAgadarzitAzrIjI ma.sA. 63. pU.sA. zrI girIzaprajJAzrIjI ma.sA. 64. pU.sA. zrI vinItaprajJAzrIjI ma.sA. 65. pU.sA. zrI labdhiprajJAzrIjI ma.sA. 66. pU.sA. zrI tattvaprajJAzrIjI ma.sA. 67. pU.sA. zrI amIdarzitAzrIjI ma.sA. 68. pU.sA. zrI kAMtaprajJAzrIjI ma.sA. 69. pU.sA. zrI kartavyaprajJAzrIjI ma.sA. 70. pU.sA. zrI adhyAtmaprajJAzrIjI ma.sA. pravartinIranA 5.pU.sA. zrI harSitaprajJAzrIjI ma.sA.nI nizrAvartI eka ja parivAramAMthI pravrajita thayelA mumukSuo- 1. pa.pU.sA.zrI vizvaprajJAzrIjI ma.sA., pa.pU.sA.zrI surakSitadarzitAzrIjI ma.sA., pa.pU. sA.zrI labdhiprajJAzrIjI ma.sA. piMDavADAnA vatanI zA. chogAlAlajI maraDiyAnA suputra uttama je nAnI uMmaramAM ja pa.pU.A.zrI premasUrIzvarajI ma.sA.nA satsaMgamAM AvatAM vairAgya bhAvathI vAsita banyA ane saMyama laI pa.pU. guNaratnasUri ma.nA 5.pU. paM. vIraratna vi.ma. rUpe ziSya banyA. tyArabAda temanAM bahena vimaLAbahena paNa pU.sA. bhagavaMtonI pAse jJAnAdi abhyAsa mATe jatAM, temanA saMyamajIvanathI prabhAvita banyAM ane satsaMgathI vairAgya pAmIne, pa.pU.sA. zrI kiraNaprajJAzrIjI ma.sA.nAM ziSyA, pa.pU.sA. zrI vizvaprajJAzrIjI ma.sA. rUpe thayAM tyArabAda emanA saMsArI kAkAnA dIkarAnI dIkarIne paNa vairAgyabhAva pragaTa thatAM, te paNa saMyama laI, 5.pU.sA. zrI lakSitaprajJAzrIjI ma.sA.nAM ziSyo pa.pU.sA. zrI surakSitadarzitAzrIjI ma.sA. thayAM. emane potAnA upakAronA RNa adA karavA, potAnA mAtuzrI lakSmIbahena saMtokacaMdajIne paNa prabhupaMthanI preraNA karI, saMyama apAvyuM. ane teo pa.pU.sA. zrI harSitaprajJAzrIjI ma.sA.nAM ziSyA pa.pU. sA. zrI labdhiprajJAzrIjI rUpe thayAM. 2. pa.pU.sA.zrI saMyamaratnAzrIjI ma.sA, pa.pU.sA. zrI zIlaratnAzrIjI ma.sA., pa.pU. sA.zrI vivekadazitAzrIjI ma.sA., pa.pU. sA. zrI dezanAvidhi ma.sA., pa.pU. sA. zrI Atmanidhi ma.sA. gujarAta banAsakAMThA jillAnAM DIsA nagaranA vatanI zA. amRtalAla bhemANInI dIkarI snehalatA, zrImatI ane varSo. A
Page #620
--------------------------------------------------------------------------
________________ 604 traNe baheno pUjyazrIjInAM pravacanathI vairAgI banI. snehalatA pa.pU. pravartinIranA sA. zrI harSitaprajJAzrIjI ma.sA.nAM ziSyA, pa.pU.sA. zrI saMyamaratnAzrIjI ma.sA. banyAM ane zrImatI ane varSAbahena potAnI bahena ma.sA. 5.pU. sA. zrI saMyamaratnAzrIjI ma.sA.nAM ziyA, pa.pU. sA. zrI zIlaratnAzrIjI ma.sA., pa.pU. sA. zrI vivekadarzitAzrIjI ma.sA. banyAM. tyAra bAda emanA saMsArIbhAI prakAzabhAI bhemANInA putra zreyAMsa ane ku. piMkI paNa vairAgyathI vAsita banyAM ane saMyama laI zreyAMsakumAre pa.pU. yugacaMdra vi. ma.sA.nA caraNe jIvana samarpita karyuM ane piMkI kumArI potAnAM phaI ma.sA. 5.pU. sA. zrI vivekadarzitAzrIjI ma.sA.nAM ziSyA, 5.pU. sA. zrI dezanAnidhi ma.sA. banyAM ane emanA saMsArIbahenanI dIkarI ku. alpA paNa verAgI banIne potAnAM mAsI ma.sA. 5.pU. sA. zrI vivekadarzitAzrIjI ma.sA.nAM ziSyA pa.pU. sA. zrI Atmanidhi ma.sA. banyAM ane e amRtalAla bhemANInA sADhubhAI jezIMgalAla cauthAlAla mepANInAM dIkarI madhumatI paNa vairAgya pAmI. 5.pU. sA. zrI harSitaprajJAzrIjI ma.sA.nA ziSyo 5.pU. sA. zrI mokSaratnAzrIjI ma. thayAM. (3) pa.pU.sA.zrI maMdiranAzrIjI ma.sA, pa.pU. sA. zrI guptiranAzrIjI ma.sA. rAjasthAnanA sirohI jillAmAM Avela maMDavAriyA gAmanA rahevAsI zA. chaganalAlajI pratApacaMdajInAM suputrI indrAbahena ane rasIlAbahenane nAnI uMmaramAM pU. guru bhagavaMtonA mukhethI jinavANInuM pAna karatAM vairAgya bhAva pragaTyo. emAM pU.sA. zrI harSitaprajJAzrIjI ma.sA.no satsaMga thatAM, temanA caraNe jIvana samarpita karyuM. indrAbahena 5.pU. sA. zrI harSitaprajJAzrIjI ma.sA.nAM ziSyA 5.pU. sA. zrI naMdiratnAzrIjI ma.sA. banyAM ane rasIlAbahena potAnA bahena ma. pa.pU. sA.zrI maMdiranAzrIjI ma.sA.nAM ziSyA pa.pU. sA. zrI guptiratnAzrIjI ma.sA. banyAM. (4) pa.pU. sA. zrI cetodazitAzrIjI ma.sA. tathA pa.pU. sA.zrI kalyarakSitAzrIjI ma.sA. rAjasthAnamAM Avela tIrthomAM jagaprasiddha jIrAvalA tIrthanI bAjumAM Avela dAMtarAI gAmanA vatanI zA. pukharAjajI kAnAjInA ekanI eka suputrI zrI zAMtibahenane nAnapaNathI ja dharmabhAvanA hatI. emAM pU. gurudevano bheTo thatAM vairAgyabhAvathI caturvidha saMgha vAsita banI. pa.pU. sA. zrI lakSitaprajJAzrIjI ma.sA.nAM ziSyA 5.pU.sA. zrI cetodarzitAzrIjI ma.sA. thayAM. tyArabAda temanAM saMsArI mAsI hasubahena samarathamalajInAM dIkarI kaMcanabahenane paNa vairAgyabhAva jAgrata thatAM karelA sagapaNane choDIne pa.pU. sA. zrI harSitaprajJAzrIjI ma.sA.nAM ziSyA pa.pU. sA. zrI kalparaNitAzrIjI ma.sA. banyAM. (5) pa.pU. sA.zrI udhotadarzanAzrIjI ma.sA. tathA pa.pU. sA.zrI zreyoratnAzrIjI ma.sA. rAjasthAna prAntamAM sirohI jillAmAM Avela dAMtarAI nagaramAM vasatA zA. dhUpacaMdajI vAlAjInAM suputrI uSAbahenanI nAnapaNamAM ja sagAI karela paNa tyAra bAda guru bhagavaMtanA paricayamAM AvatAM vairAgyabhAva pragaTyo tethI saMyamanI bhAvanA thaI ane mAtA-pitAnI AjJA meLavI pa.pU. sA. zrI lakSitaprajJAzrIjI ma.sA.nA caraNe jIvana soMpI pa.pU. sA. zrI udyotadarzanAzrIjI ma.sA. rUpe saMyama sAdhanA karavAM lAgyAM. tyAra bAda temanA saMsArI kAkA zA. samarathamalajInAM suputrI rekhAkumArIne paNa pU. guruvaryonA satsaMgathI vairAgya bhAva pragaTatAM. teo paNa saMyama svIkArI pa.pU. sA. zrI harSitaprajJAzrIjI ma.sA.nAM ziSyA pa.pU. sA. zrI zreyoratnAzrIjI ma.sA. banyAM. (6) pa.pU. sA.zrI candradarzanAzrIjI ma.sA, pa.pU, sA.zrI kalyANaramAzrIjI ma.sA. AbunI pAse svarUpagaMja sTezananI najIkamAM Avela rohiDA gAmanA vatanI zA. misarImalajI acaladAsajInI ekanI eka suputrI sAdhanAkumArI jeone zrAvaka jIvananA kartavya samA upadhAna tapa karatAM saMyamanI bhAvanA thaI. emAM pU.sA. bhagavaMtanA paricaya dvArA e bhAvanA prabaLa thaI ane mAtApitA vagere parivAranI anumati meLavI pU.sA. zrI harSitaprajJAzrIjI ma.sA.nA caraNe pa.pU. sA. zrI candradarzanAzrIjI ma.sA. rUpe jIvana samarpita karyuM. emanI dIkSAnA divase ja emanA saMsArI banevI zA. mIThAlAlajIe paNa khaMbhAta mukAme suvizAla gacchAdhipati pa.pU. A. bhaga. zrI vijaya rAmacandra sUrIzvarajI ma.sA.nA varada haste saMyama svIkArI temanA ja ziSya pa.pU. prItivardhana vi.ma.sA. banyA, jeo moTI uMmaramAM saMyama levA chatAM saMyamanI suMdara sAdhanA karI rahyA che. tyAra bAda pU.sA. candradarzanAzrIjI ma.sA.nA moTA pitAzrI zA. chaganalAlajI acaladAsajInAM suputrI evaM zA. pravINakumArajI
Page #621
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA na javAnamalajInAM dharmapatnI kamaLAbahenane nAnapaNathI ja saMyama bhAvanA hatI paNa te vakhate na laI zakyAM. lagna thayAM pachI paNa "saMyama kaba hI mile' e bhAvamAM ja ramatA hatA. emAM zrAvakanuM avasAna thatAM, putro para gharanI javAbadArI soMpIne pote pa.pU. sA. zrI harSitaprajJAzrIjI ma.sA.nI pAse saMyama laI 5.pU. sA. zrI kalyANaramAzrIjIrUpe temanAM ziSyA thayAM . pa.pU. sA.zrI divyasudhAzrIjI ma.sA., pa.pU. sA.zrI cAritraramAzrIjI ma.sA. rANakapura tIrthanI najIka AvelA muMDArA gAmanA vatanI zA. rUpacaMdajI jasarAjajInAM dharmapatnI divALIbahenane saMsAramAM rahetAM ja dharmanuM sAcuM svarUpa samajAyuM. emAM zrAvakanuM avasAna thatAM vairAgyabhAva jAgyo eTale lAkhonI milakatano tyAga karI ane saMyama laI pa.pU. sA. zrI harSitaprazAzrIjI ma.sA.nA caraNe jIvana samarpita karI temanAM ziSyA pa.pU. sA. zrI divyasudhAzrIjI rUpe thayA. tyArabAda temanA saMsArI bahena sUkIbahena nenamalajI desUrIvALAnAM suputrI caMdanabALAne paNa saMsAranI asAratA samajAtAM te paNa vairAgya pAmyAM ane pa.pU. sA. zrI lakSitaprajJAzrIjI ma.sA.nA caraNe pa.pU.sA. zrI cAritraramAzrIjI ma.sA. rUpe jIvana samarpita karyuM. tyAra bAda sA. cAritraramAzrIjI ma.sA.nAM saMsArI moTAbahena sUryAbahena jayaMtIlAlanA suputra jayezakumArane paNa pa.pU. A. bhaga. zrI kamalaratnasUri ma.sA.nI nizrAmAM upadhAna tapa karatAM saMyama jIvananI laganI lAgI ane mAtA-pitAnI AjJA meLavI pa.pU. sA. zrI ajitaratnasUri ma.sA.nAM ziSyA pa.pU. munirAja zrI AnaMdaratna vi. ma. banyA. (7) 5.pU.sA.zrI gIrvANasudhAzrIjI ma.sA., pa.pU. sA.zrI kAruNyasudhAzrIjI ma.sA., pa.pU. sA.zrI mukitasudhAzrIjI ma.sA. jIrAvalA tIrthanI najIka AvelA dAMtarAI gAmanA vatanI zA. hIrAcaMdajI pUnamacaMdajInAM suputrI babIbahena, puSpAbahena ane latAbahena. e traNe bahenone pU. gurudevanA mukhe jinavANInuM pAna karatAM vairAgyanAM aMkura pragaTyA ane emAM 5.pU. sA. zrI lakSitaprajJAzrIjI ma.sA. dvArA dharmadezanAnuM siMcana thatAM, enA phaLasvarUpa e traNe baheno prabhupaMthanA pathika banyAM. babIbena, pa.pU. sA. zrI lakSitaprajJAzrIjI ma.sA.nAM ziSyA, pa.pU. sA. zrI gIrvANasudhAzrIjI ma.sA. banyAM. puSpAbahena temanAM bahena ma.sA. 605 pa.pU. sA. zrI gIrvANasudhAzrIjI ma.sA.nAM ziSyA pa.pU. sA. zrI kAruNyasudhAzrIjI ma.sA. thayAM ane latAbahena, pa.pU. sA. zrI kAruNyasudhAzrIjI ma.sA.nAM ziSyA, pa.pU. sA zrI muktisudhAzrIjI ma.sA. banyAM. tyArabAda temanA saMsArIbhAI jItubhAIe paNa saMyama lIdhuM ane pU. gacchAdhipati A. zrI hemabhUSaNasUri ma.nA ziSya, pa.pU.muni zrI jJAnabhUSaNa vi.ma. banyA. (9) pa.pU. sA. zrI taporakSitAzrIjI ma.sA., pa.pU. sA. zrI jinarakSitAzrIjI ma. rAjasthAna prAMtanA dAMtarAI nagaranA vatanI zA. nathamalajI nopAjInAM suputrI raMjanabahena ane jyotsanAbahena. jeo bharayauvana vayamAM pU. guruvaryonA paricayamAM AvI, saMyamaraMgathI raMgAyAM ane raMjanabahenanI sagAI thayelI hovA chatAM, prabala vairAgyabhAvathI, e sagapaNane choDI, gurunI sAthe sAcuM sagapaNa joDyuM ane pa.pU. sA. zrI harSitaprazAzrIjI ma.sA.nAM ziSyA pa.pU.sA. zrI taporakSitAzrIjI ma.sA. banyAM ane jyotsanAbahena pa.pU. sA. zrI lakSitaprajJAzrIjI ma.sA.nA caraNe jIvana soMpI pa.pU. sA. zrI jinarakSitAzrIjI ma.sA. rUpe saMyamanI suMdara sAdhanA karI rahyAM che. (10) pa.pU. sA.zrI tattvarakSitAzrIjI ma.sA. temaja pa.pU. sA.zrI caraNaprajJAzrIjI ma.sA. jIrAvalA tIrthanI godamAM AvelA dAMtarAI nagaranA vatanI zA. haMjArImalajInAM suputrI rekhAbahenane, pa.pU. sA. zrI lakSitaprajJAzrIjI ma.sA.nA paricayathI saMyamanI bhAvanA thaI ane temanA caraNe pa.pU. sA.zrI tattvarakSitAzrIjI ma. rUpe jIvana samarpita karyuM. tyArabAda temanA bhAI indrakumArane paNa vairAgyabhAva pragaTatAM teoe paNa pa.pU. gacchAdhipati A.deva zrI hemabhUSaNasUri ma.nA caraNe pa.pU. munivinayabhUSaNa vi.ma.sA. rUpe jIvana samarpita karyuM. tyArabAda temanA saMsArI mAmA zA. vaktAvaramalajInAM suputrI sonAbahena paNa nAnI uMmaramAM ja guru bhagavaMtanA satsaMgathI vairAgya pAmI, pa.pU. sA. zrI lakSitaprazAzrIjI ma.sA.nAM ziSyA, pa.pU. sA. zrI caraNaprajJAzrIjI ma.sA. banyAM. sedhavA (madhyapradeza)nA eka ja parivAramAM cAra dIkSAo ratalAma (madhyapradeza) sendhavA (madhyapradeza)mAM saM. For Private Personal Use Only
Page #622
--------------------------------------------------------------------------
________________ GOG 2042mAM eka parivAranI mAtAe potAnI be putrIo ane eka putra sAthe dIkSA aMgIkAra karI. A saubhAgyazALI mAtA hatAM mULa kacchanA ratalAma (madhyapradeza) sendhavA (madhyapradeza)nA vatanI vi.saM. 2002nA kArataka vada-10nA roja janmelAM zrI ratanabahena. A ratanabahenanI kukSie vi.saM. 2028mAM prathama putrI sAdhanAbahena ane vi.saM. 2030mAM dvitIya putrI hinAbahena tathA 2026mAM putra rAjezakumAre janma lIdho. A puNyazALI mAtA ane be putrIo tathA eka putrae pUjya gacchAdhipati sva. AcAryabhagavaMta zrImad vijaya rAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjAnA eka hastalikhita patramAM uccakoTinA hArdika abhiprAyanI sAthe zubhakAmanA pragaTa karI che. caturvidha saMgha vi.saM. 2042mAM 5.pU. AcAryadeva zrImad vijaya kamalaratnasUrIzvarajI ma.nAM karakamaLo dvArA eka sAthe dIkSA aMgIkAra karI. mAtA ratanabahena-sAdhvI zrI tattvazilAzrIjI, sAdhanAbahenasAdhvI zrI saMyamazIlAzrIjI, hinAbahena-sAdhvIzrI darzanazIlAzrIjI tathA putra rAjezakumAra munirAja zrI taruNaratnavijayajI banyAM. cAreya puNyazALI AtmAone vaMdanA. 21 nA bhAdarA baMdara mATe nidibruga malaratnavijayajI po ni anuvanamAM sukha zAsA samathe lakhavatuMne tamane pralayana patra maLyo. AlanA 2.--dhava ---tame bhAgyazAla dhakke to pAcaka pA ane tamArA putra rabane paNatame pramADyuM; tamAra ze suputra saMyama rakhane svAdhyAyako premI chau. temanI samayAtrA sArIrIte pApa ane te suMdara sthApaka zAsananI sArI khAzayanA kAnanI raka ane prama vAbanI khela tenI samRddhI pravRttimAM sata A hA banI potAnA AtmIyukta najIka banAvI aneka bhavya jIvonI paNa yuksi khUbakhUba najIka banAvo e ekanA aMkasada mATe zubhabhilASA sahavata e anuvandanA sukhazAtAja La ArAdhanA ane gadhyAyamAM 9mate banavAnuM ja zo For Private Personal Use Only
Page #623
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA Solo 29LIzrayInA sAdhako sakala vizvanAM durlabha ane mahAmUlAM traNa ratno eTalAM samyaka darzana, jJAna ane cAritra. A pAvana ratnatrayIne pAmavA sakala saMsArano ghAsanA taNakhalAnI jema tyAga karIne sarvasaMgatyAganuM bhISma parAkrama AdaranArAM zramaNa ane zramaNI bhagavaMto jaina saMghanI zobhA che. ratnatrayInI sAdhanAno mahAyajJa mAMDI aneka bhavomAM saMcita karmarAzinuM dahana karI rahelAM A saMyamIo zrAvakasaMgha mATe paNa eka Ucca Adarza che. nAstikatAno prasAra karanArA paribaLono rAphaDo phATyo che tyAre A sAdhakavaryo samyagdarzananAM divya ajavALAM sarvatra pAtharI rahyAM che. mithyAjJAnano mahimA comera prasarelo che te kALamAM A zratopAsako samyaka jJAnanA tAraka tejadvArA moha ane ajJAnanAM aMdhArAM janagaNamAMthI ulecI rahyA che, ane samyaka cAritranI prakhara sAdhanA dvArA A cAritradharo sva-paranA kalyANanA supere sAdhI rahyA che. vaMdana ho e ratnatrayIno ArAdhakone! zrI pArjacaMdragacchanA prabhAvaka zramaNabhagavaMta sArA vicAraka ane abhyAsI hatA. zithilAcAranA virodhI ane satyanA zodhaka evA hemarAjabhAIe dharmakSetramAM krAMti ANavAno maMDalAcArya zrI kuzalacaMdrajI gaNivara paNa saMkalpa karyo. saMvegI dIkSA laI zuddha mArgane daDha karavAnI vikramanI vIsamI zatAbdImAM jaina dharme vizAla pAyA para temanI vAtone korazIbhAI vagere anya mitroe jhIlI lIdhI. kAyApalaTa karI. suSupti, zithilatAnA aMdhakAramAMthI jainasaMgha hemarAjabhAIe evuM paNa nakkI kareluM ke pAMcamanI saMvatsarI bahAra Avyo. e samayane "saMdhikALa' kahI zakAya. jainasaMghanA karatA hoya tathA sapheda vastra dhAraNa karatA hoya evA guru pAse dareka gacchamAM A samaye saMvegamArgane prabaLa vega ApanAra ja dIkSA levI. pAMca mitronI A maMDaLI bhAgIne pAlitANA munivaro pAkyA, jemaNe judA judA vistAromAM navajAgRti UbhI pahoMcI. tyAM birAjamAna pArjacaMdragacchanA zrIpUjya zrI karI. kaccha ane kAThiyAvADanA pradezamAM A jAgRti lAvavAnuM harSacaMdrasUrijI pAse teone dIkSA levI hatI, paNa tyAM pahoMcyA kArya jANe ke pU. zrI kuzalacaMdrajI mahArAjane soMpAyuM hatuM. pachI khabara paDI ke teozrI vaDIlonI rajA vinA dIkSA nahIM kacchamAM dharmaviSayaka navajAgaraNanuM zreya A mahAtmAne phALe ja Ape. zrI kalyANavimala nAme munirAjanI salAha mujaba aMte jAya che. zrI pArthacaMdranA itihAsamAM teozrInuM sthAna viziSTa svayaM sAdhuveza dhAraNa karI taLeTIe besI gayA. saMghanA che kAraNa ke te lupta thayelI suvihita muniparaMparAne teozrIe agraNIone khabara paDI. teonI daDhatA joIne teone svIkArI sajIvana karI, kaccha-kAThiyAvADa-hAlAranA pradezamAM, gacchanA levAnI zrIsaMghe zrI harSacaMdrasUrijI mahArAjane vinaMtI karI. bheda vagara, teozrInI nirmaLa sAdhutAno evo prabhAva vistaryo Ama, saM. 1907mAM A mumukSuonI dIkSA thaI, alabatta, ke judA judA gacchanA yatio paNa temano Adara karatA. teozrI | saMvegI dIkSA ja. pAchaLathI khabara paDatAM ja vaDIlo AvyA. padavIdhAraka na hovA chatAM pArthacaMdragaccha ane kacchanI jaina pAlitANAnA darabAra pAse phariyAda thaI. navadIkSitone calita janatAe temane "maMDalAcArya', 'gaNivara' jevI mAnavAcaka karavA mATe jelanI koTaDImAM pUravAmAM AvyA, bhUkhyA rakhAyA, padavIthI navAjyA. chatAM koIno nizcaya Dagyo nahIM. chevaTe darabAre vaDIlone temanI janmabhUmi : koDAya (tA. mAMDavI, kaccha). pitA : zrI icchA mujaba chokarAone pAchA laI javAnI rajA ApI. aMte jetazIbhAI. mAtA : zrI bhamaIbAI. janma saM. 1883. be jaNane saMmati maLI. traNane temanA vaDIlo pAchA laI gayA. saMsArInAma-korazIbhAI. koDAyanA ja temanA eka samavayaska hemarAjamAIne pAchA pharavuM paDyuM. korazIbhAI ane bIjA eka mitra hemarAjabhAInA samAgamathI korazIbhAIne vairAgyano raMga mitra dIkSAmAM rahyA ane korazIbhAInuM nAma paDyuM kuzalacaMdrajI. lAgyo. bIjA thoDAka mitro paNa emAM bhaLyA. hemarAjabhAI zrI harSacaMdrasUri eka samartha vidvAna hatA. yati AcArya Jain Education Intemational
Page #624
--------------------------------------------------------------------------
________________ 608 caturvidha saMgha hovA chatAM zuddha saMvegamArganA pakSapAtI hatA. temanI nizrAmAM teozrInA vaDIla bhAI hIrAcaMde kuTuMbanI Arthika javAbadArI zrI kuzalacaMdrajI saMvegI dIkSA laIne jJAna-dhyAnamAM AgaLa adA karIne pU. zrI sAgarAnaMdasUrIzvarajI mahArAja pAse saM. vadhatA gayA. saM. 1913mAM zrI harSacaMdrasUrijIe kALa karyo tyAM 1984mAM amadAvAdamAM saMyama grahaNa karyuM hatuM ane teozrI sudhImAM zrI kuzalacaMdrajI eka samartha muni banI cUkyA hatA. have AgaLa jatAM potAnI jJAnaprAptinI tamannA ane tatparatAne teozrI kAThiyAvADa-hAlAramAM vicAravA lAgyA hatA. ADaMbarI, laIne vikAsa sAdhIne sAgarasamudAyanA gacchAdhipatipada sudhI zithilAcArI, parigrahadhArI yatio-gorajIothI dharAI gayelI pahoMcyA hatA. e vaDIla bhrAtA pAse saM. 1990mAM zrI janatA zrI kuzalacaMdrajI mahArAjanA saraLa, zuddha saMyamathI siddhAcala tIrthabhUmimAM pU. A. zrI AnaMdasAgarasUrIzvarajI AkarSAI ane saMvegamArga tarapha vaLI. samAjamAM pravartI rahelA mahArAjanA zubha haste zrI bAbu pannAlAlanI dharmazALAmAM dIkSA kurivAjo, dharmaviruddha AcAra-vicAro tarapha zrI kuzalacaMdrajI grahaNa karIne, saMsArIpaNe vaDIla bhAI pU. zrI hemasAgarajI mahArAje zrAvakonuM dhyAna doryuM. temanI upadezazelI saraLa ane mahArAjanA ziSya tarIke munizrI amarendrasAgarajI nAmathI karuNAsabhara hatI. kAThiyAvADa, hAlAra ane kacchamAM dhArmika saMyamamArge prayANa AdaryuM. jAgRti lAvavA mATe teozrI satata prayAsa karatA rahyA. pahelethI ja teozrInA jIvanamAM zrutabhakti ane jAmanagaramAM temanAM kula 17 cAturmAsa thayAM hatAM. e hakIkata vyavasthAzakti addabhuta hatAM. tethI ja teozrI potAnA jIvanamAM e pradezomAM teozrI kevA lokapriya hatA tenI nizAnI che. muMbaI-sAntAkrujha, ghATakopara-saMghANI esTeTa ane godharApAchalAM varSomAM teozrI kacchamAM ja vicarelA. teozrInuM jIvana paMcamahAla-A traNa sthaLomAM moTA jJAnabhaMDAro banAvIne RjutA-saraLatAnA Adarza namUnArUpa hatuM. tapAgacchanA te zrIsaMghane samarpaNa karI zakyA. A sivAya paNa pUjyazrImAM rahela samayanA saMvegI pakSanA dhuraMdhara munirAjo-zrI mULacaMdajI jJAnopayogI vividha pustako prakAzana karavAnI AgavI kaLAne mahArAja, zrI ravisAgarajI mahArAja, zrI rAjendrasUrijI lIdhe saraLa paMcapratikramaNa vidhi ane jenI pAMca AvRtti thaI mahArAja vagere sAthe zrI kuzalacaMdrajI mahArAjano pUrNa maitrIbhAva evuM 'vidhisaMgraha' pustaka pragaTa karela che. A sivAya bIjAM hato. zrI dIpacaMdajI vagere kula 11 temanA ziSyo hatA. seMkaDo ghaNAM pustako prakAzita karyA che. saMyamI AtmAo saMyamapAlana sAdhvadIkSAo temanA hAthe thaI. saM. 1969mAM koDAyamAM temano karatAM karatAM vRddha thAya tyAre zuM? teo vihAra karI zake nahIM, svargavAsa thayo. 63 varSa jeTalo dIrdha dIkSA paryAya ane 87 varSa ane koI saMdha kAyama mATe teone rAkhe nahIM tyAre teonA jeTalI uMmaramAM saghana ArAdhanA, pracura lokopakAra ane saMyamajIvananI ArAdhanAnuM zuM? e mATe khUba manomaMthanane aMte zAsananI saMniSTha sevA dvArA temaNe sAdhutAno ucca Adarza siddha "zrI zramaNa sthavirAlaya ArAdhanA TrasTa' nAmanuM eka suMdara karI dekhADyo. eka dharmakrAMtinA puraskartA tarIke jainazAsananA nAnakaDuM TrasTa sthApana karyuM ane enA upakrame pAlitANAnI itihAsamAM tema ja pArthacaMdragaccha ane kacchanA itihAsamAM zrI tIrthabhUmimAM "zrI zramaNa sthavirAlaya ArAdhanA bhavana' nAmano kuzalacaMdrajI gaNivare dhruvatAraka samuM ciraMjIva sthAna meLavI lIdhuM eka nAnakaDo upAzraya banAvarAvyo, jemAM hAla teozrI tathA che. koTi koTi vaMdanA hajo e samartha sAdhuvarane! anya munibhagavaMto birAje che ane jJAna-dhyAna karI rahyA che. pU. munizrI bhavanacaMdrajI ma.sA.nI preraNAthI nAnI khAkhara vi. o. pUjyazrInI maMgala nizrAmAM temanA nAnA gurubhAI munizrI jainamahAjana-nAnI khAkhara (tA. mAMDavI) kacchanA saujanyathI. mahAbhadrasAgarajI saM. 1518mAM zrI zubhazIlagaNie racela zrI zatruMjaya tIrtha saMbaMdhI "zrI zatruMjaya kalpavRtti' 14224 pU. munirAjazrI amarendrasAgarajI ma. zlokapramANa graMthanuM saMpUrNa bhASAMtara karIne be bhAgamAM prakAzana saM. 1972mAM, jesara-rAjaparAmAM, mAmAnA ghare mAtuzrI karyuM. A zatruMjaya saMbaMdhI graMtha adbhuta che. jhabakabahenanI ratnakukSie janma lIdho. emanuM nAma amaracaMda AvI rIte saMyamapAlana karatAM, jJAna-dhyAna karatAM ane pADavAmAM AvyuM. pitA devacaMdabhAI AjIvikA mATe anya jIvone sahAyaka banatAM teozrInA dIkSAparyAyamAM paMcAvana kAThiyAvADamAMthI surata AvIne vasyA hatA. tethI amaracaMdanuM varSa jeTalo lAMbo samaya vItI gayo che, eTale zAstranI dRSTie bALapaNa tyAM vItyuM. vyAvahArika tema ja dhArmika zikSaNa ane teozrI vayasthavira kahI zakAya, chatAM paNa temanA jIvanamAM saMskAronuM bIjAropaNa surata jevI puNyamayI nagarImAM thayuM. moTAIno ThaThAro nathI. pracAra-jAherAta-jAherakhabaronI jhaMjhaTa Jain Education Intemational
Page #625
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA nathI. ziSyo ke parivAravRddhinI tamannA nathI. zAMtithI saMyamajIvana vitAvye jAya che. AvA, pAyAmAM IMTa banIne purAI janArA munio vaDe ja zAsananI imArata aDIkhama UbhI che! tyAgamArge vaLelA temanA saMsArI kuTuMbanI gauravamaya vigata A pramANe che : potAnA dIkSita pitA-munizrI devasAgarajI ma. potAnA guru ane vaDIla bhAI-pU. A. zrI hemasAgarasUrijI mahArAja. potAnAM vaDIla ginI-sAdhvIzrI dinendrazrIjI. potAnAM laghubhaganI-sAdhvIzrI harSalatAzrIjI. pUjyazrI 92 varSanI vaye svAsthyapUrNa jIvana dvArA zAsanaprabhAvaka kAryo mATe preraNA ApatA rahe e ja abhyarthanA sAthe pUjyazrIne koTizaH vaMdanA! munizrI mahAbhadrasAgarajI mahArAjanI preraNAthI AziSabhAI DI. mahetA mahAvIra bilDIMga, mATuMgA muMbaI-19nA saujanyathI. jaina dhArmika zikSaNanA bhekhadhArI, sAhityabhUSaNa pa.pU. munirAja zrI jitendravijayajI ma. munizrIno janma mahA vada-13 saM. 1964mAM tApInA pavitra nIrathI je bhUmi parama pavitra thaI che, e bhUmi surata zaheramAM zrI vIsA osavALa zvetAmbara mUrtipUjaka jJAtinA mAnItA zeTha zrI jIvanacaMda navalacaMda saMghavInA ghare mAtA zrI pArvatIbAInI pavitra kukSie thayo hato. teozrInuM lADIluM nAma-jecaMdabhAI pADavAmAM AvyuM hatuM. "janmavuM e navuM nathI paNa janma saphaLa sArthaka karavo e ja mahattvanuM che." e dRSTie zeTha zrI jIvanacaMda bhAIe potAnI sukRta lakSmIne saM. 1976mAM suratathI zAzvatagiri siddhAcaLajIno cha'rIpAlita saMgha pa.pU. A. ma. zrImad AnaMda-sAgarasUrIzvarajI ma.sA.nI pavitra nizrAmAM kADhI pavitra karI hatI. te vakhate munizrI khUba nAnI vayanA hatA, to paNa teomAM chupAyelI dharmabhAvanA saMskAra ane sadvicArano paricaya aneka saMghone uttama rIte ane anukaraNIya thayo hato. zALAkIya zikSaNa nyu bharaDA hAiskUla'mAM S.S.C. sudhInuM lIdhA bAda munizrIe nahIMvata vyApAra-vyavasAyamAM saM. 1985 pachI praveza karyo ane saM. 1987mAM suratanA rahIza zeThazrI maganabhAI dayAcaMdamalajInI suputrI zrI jazavaMtIbahena sAthe jANe bhogAvalI karma bAkI rahyAM na hoya e rIte nirlepa nirmaLabhAve jaLakamaLavat, jIvana jIvavAnI bhAvanAthI lagna-graMthithI joDAyA! prAcIna kALamAM jema aneka mahApuruSone lagnamaMDapamAM corInA pherA pharatAM hastameLApa karatAM saMsAranI asAratAnAM For Private 900 darzana thayAM, vairAgyanA jharaNAmAM nirmaLa snAna karavAnA koDa jAgyA tema munizrInA jIvanamAM paNa AvI ja adbhuta ghaTanA thaI gaI. khabara nahIM ke munizrIe dharmapatnIne paNa vairAgyanA mArge vALavAnA koDa sevyA haze! ane tethI lagna pachI alpa samayamAM ja mananA vicArane saMsArIonI sAme vahetA mUkyA ane saM. 1990 mAgazara vada 8nA pavitra divase pATaNanI pavitra bhUmimAM bharayauvana vaye saMsAranA saMbaMdhono tyAga karI paramapUjya A. ma. zrImad vijayalabdhisUrIzvarajI ma.sA.nA ziSyaratna pU.paM. ma. zrI pravINavijayajI ma.sA.nA ziSyaratna prabhAvaka pU.paM. ma. zrI mahimAvijayajI ma.nA ziSyaratna-munizrI jitendravijayajI ma. tarIke suprasiddha thayA. jyAre sukomaLa evAM dharmapatnI paNa patinA pavitra mArge prayANa karI sAdhvIjI zrI lAvaNyazrIjI ma.nAM prathama ziSyA sAdhvIjI zrI jayaprabhAzrIjI ma. tarIke saMyamI thaI dhanya banyAM. "saMyoga tyAM viyoga che." "sarjana tyAM visarjana che.' evI vyAvahArika vAto mujaba caritranAyaka zrAvakamAMthI zramaNa ane rAgImAMthI tyAgI thayA. ajJAnatAmAMthI mukta banI jJAnasAdhanA-AtmasAdhanAmAM AgaLa vadhyA. A sAdhanA yajJamAM teozrInA gurudevano ane dAdA gurudeva pU.A. ma. zrImad vijaya labdhisUrIzvarajI ma.nI kRpA ghaNI ja upayogI thaI. saM. 1996/97nI vAta che. sva. munizrInA AtmamaMdiramAM jaina dharmanA zikSaNapracAranI utkaMThA jAgI ane nAnakaDo jJAnano dIpa gAriyAdhAramAM bha0 zrI zAMtinAtha prabhunI nizrAmAM 'puNyano sitAro' nAme pustaka dvArA pragaTa karyo. koDiyuM bhale nAnuM hoya paNa teno prakAza comera prasare che. puSpa bhale komaLa hoya, nAnakaDuM hoya paNa tenI suvAsa saune AkarSe che, tema jJAnadIpane akhaMDita rAkhavA tenA dvArA aneka AtmamaMdiromAM zraddhAno prakAza pAtharavA sva. munizrIe tA. 14-5-1948nA maMgaLa divase pUnAmAM 'zrI jaina tattvajJAna vidyApITha'nI vizALa dRSTithI sthApanA karI. "kriyAnI sAthe jJAna bhaLe to te icchita phaLa Ape che." evI prasiddhine magajamAM barAbara besADavA teozrIe Avazyaka sUtronI sAthe artha pracAranuM bIDuM ukta saMsthA dvArA jhaDapyuM, je chellA zvAsa sudhI avirata, aneka bhASA dvArA akhaMDita cAlu rAkhyuM. A sAdhanAmAM teozrInA aMtarane samajanArA ane bhAvanAne mUrtisvarUpa ApanArA eka naravIra I.sa. 1950/ 51mAM maLyA. teonuM nAma hatuM, kalakattA nivAsI zeTha zrI Personal Use Only
Page #626
--------------------------------------------------------------------------
________________ 610 himacaMdabhAI ke. zAha, jeoe paNa potAnA chellA zvAsa sudhI pUjyazrInI paDakhe ja dRDhatApUrvaka UbhA rahI saMsthAnI jarUriyAto pUrI pADI. 'presa ane pleTaphorma' e samAjane jAgrata karavAnAM sAdhana che. evA vicAre sva. munizrIe saM. 2005thI murabADa gAme 'gulAba' nAmanA mAsikano prAraMbha karyo. A bALamAsike zikSA ane zikSaNa mATe, vidyApITha ane pAThazALA mATe vidyArthI ane bhAvi nAgarika mATe umadA vicAro samAjane ApyA. sAhityakAra munizrInA vicArone pAne pAne vahetA karI eka navuM ja vAtAvaraNa 'mAdhyastha bhAvanA'nuM UbhuM karyuM. TUMkamAM hajAro jJAnapipAsuomAM jJAnanI bhUkha jagADI. arthanI sUjha UbhI karI. ane UgatA lekhakone cAnsa Apyo. samyajJAnano pracAra karyo. munijIvana aneka saMkaTonI upasargonI hAramALAnuM jIvana kahevAya che. tethI zAstramAM muni jIvanane loDhAnA caNA cAvavA" jevuM varNavyuM che. teno anubhava karavA mATe ja sva. munizrI pUrva pradezanA (kalakattA-dilhI) ane dakSiNa pradezanA (kanyAkumArI sudhI) jinamaMdironI sparzanA karavA padhAryA hatA. eTaluM ja nahIM, paNa e pradezamAM vasatAM jaina-jainetara samAjanI sAthe haLImaLI teone upayogI thAya tevAM jaina dharmanAM aneka pustako te te 'bhASAmAM prakAzita karI jainadharmanI apUrva sevA karI hatI. "Ajano vidyArthI kAlano nAgarika che", "kumaLA choDane vALo tema vaLe.'" AvA vicAro anusAra zikSaNa- kSetranA prakhara himAyatI sva. munizrIe ekalA hAthe potAnA ziSyaratna munizrI harIzabhadra vijayajI ma.nI sAthe jainasamAjane kula ATha bhASAmAM anokhI sAhitya-saMskAranI bheTa ApI che. bIjA zabdamAM AvuM kaparuM kAma pUrva koIe bhekha laI karyuM nathI ane bhaviSyamAM karaze ke kema te zaMkA che. jIvanane cAra avasthAmAM sAkSaroe vaheMcyuM che, jyAre AdhyAtmika puruSoe vedanIya karmanI apekSAe be vibhAgamAM varNavyuM che. game te hoya paNa AvA samatAzIla, saraLa svabhAvI, navakAra mahAmaMtrAdi sUtronA arthano nitya phelAvo karavAnuM jhaMkhanArA munivaryazrIe dharmaitihAsane navuM svarUpa ApyuM che evuM kahevuM paDaze ane tethI ja beMgalora zrI saMghe pUjyazrInI sAhityasevA ane zrutajJAnanI upAsanAne jAte anubhavI AkarSAI 'sAhityabhUSaNa'nA sammAnanIya padathI tA. 5-91976nA roja utsavapUrvaka vibhUSita karyA hatA. For Private caturvidha saMgha sva. munirAjazrI eka Adarza svapnadveSTA hatA. teozrInI satpreraNAthI aneka jinamaMdironuM nirmANa, dhArmika pAThazALA, kanyAchAtrAlaya, bALamaMdira, jaina lAyabrerI, homiyopethika davAkhAnuM, zivaNa klAsa jevI dhArmika tema ja sAmAjika aneka zubha pravRttiono prAraMbha thayo hato. bhAvimAM haju jaina benka, akhaMDa maMtra jApa, akhaMDadIpa jevAM kAryo karavAnA manoratho paNa sevyA hatA. vidyApITha bhavana mulunDa, tattvajJAna bhavana-pUnA emanAM svapnanAM pratIka che. emanAM jIvatAM-jAgatAM smArako che. TUMkamAM jyAre teozrIno aMta samaya najIka Avyo tyAre teoe dAkhavelAM dhairya, haLukarmItA, pApabhIrutA ane lokapriyatA bhUlI bhulAya tema nathI, ane tethI ja bhAMDupa jevA nAnA jaina saMghanA aneka DaoNkTaro, kAryakaro uparAMta AbALavRddhe (pa.pU. A. devazrI kIrticaMdrasUrI ma.sA.nI pavitra hAjarImAM) advitIya temanI sevA karI hatI. chelle chelle 10 kalAka zAzvata navakAra mahAmaMtranI dhUna calAvI navakAramaMtranA guMjanamAM ja e AtmAne paramAtmadazA prApta karavA mATe sadAnI vidAya ApI. aMte AtmA jAya ne zarIra rahI jAya tema e puruSArthI puNyazALI AtmA to saMsAranA RNAnubaMdha pUrA karI cAlI gayo paNa jatAM jatAM kAMIka ApI gayo, kAMIka kahI gayo, kartavyanI keDI batAvI gayo. arthAt emanA parama vinayI ziSya-munizrI harIzabhadravijayajI ma.sA. sahita saune "zrutajJAnanI gaMgA akhaMDa vaheDAvajo...... 99 pU. paMnyAsazrI vajrasenavijayajI mahArAja hAlAra vistAranA jainajagatamAM AMdolana UbhuM karI, paramAtmAnI-navakAramaMtranI Alabela vagADanAra pU. munirAja zrI mahAsenavijayajI mahArAjanA saMsArI suputra pU. paMnyAsazrI vajrasenavijayajI mahArAjano janma saM. 1998nA jeTha suda bIjane divase AMbalA (hAlAra) mukAme mAtA jIvIbahenanI kukSie thayo hato. dharmasaMpanna mAtApitAnuM saMtAna paNa mahAna ja bane emAM zI navAI! putranuM nAma pADyuM vardhamAnakumAra. hulAmaNuM nAma 'kezu' hatuM. be varSanI uMmarathI jeNe kadI rAtribhojana karyuM nathI, abhakSya jenA peTamAM gayuM nathI, apazabda jenI jihvA para Avyo nathI, tevA A kezu para pUjyapAda paMnyAsajI zrI bhadraMkaravijayajI mahArAjanI dRSTi paDI gaI. Personal Use Only
Page #627
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 611 AgaLa jatAM, 13 varSanI nAnI uMmare saM. 2011nA vaizAkha paropakArI zrImaMta hatA, jemane tyAM 6 putraratna ane 1 putrIno suda 7nA zubha dine lonAvAlA (mahArASTra)mAM seMkaDo hAlArIo janma thayela, temAM trIjA putraratna e "mANekabhAI' thayA. tathA anya jainonI hAjarImAM dIkSA-prasaMga UjavAyo ane mANekabhAInI pUrvanI puNyAI kevI, ke je temanA janmathI vardhamAnakumArane pU. A. zrI vijayakuMdakuMdasUrIzvarajI mahArAjanA ja khyAla Ave che. kArataka suda-1-1971-besatA varSe ziSya banAvI munizrI vajasenavijayajI nAme ghoSita karAyA. zubhadine-zubhalagna-zubhamuhUrta mAtA mAMkAbahenanI kukSie kSayopazama tIvra hovAthI gAthAo gokhavI temane mana temano janma thayo. bacapamathI ja tejasvI-ojasvI A bALaka ramata vAta hatI. paMdara gAthA eka kalAkamAM sahelAIthI bolI hatuM. thoDA ja mahinAomAM dAMta AvyA ane vizeSa puNyAI jatA. saMyamajIvananA ghaDatara mATe emane saphaLa ghaDavaiyA evA evI ke 32 akhaMDa ane zobhatA dAMta AvyA. tapasvI vayovRddha munirAjazrI mahAbhadravijayajI mahArAjanI puNyazALI evA ke jyArathI-jyAM sudhI dhaMdho karyo, tyAM saMbhALa nIce rAkhavAmAM AvyA. teozrI sAthe dasa varSa sudhI sadhI koI divasa-eka paisAnI paNa khoTa paDI nathI. A rIte rahevAthI saMyamanI utkRSTa tAlIma maLI. sAthosAtha vyAkaraNa che jIvana pasAra karatAM-eka divasa mahAna puNyanA yoge hajArI, kAvyakoSa, tarkasaMgraha, muktAvalI, lokaprakAza cAra bhAga, lAlabAgamAM birAjamAna pa.pU. karuNAnidhAna, paMnyAsapravara zrI vizeSAvazyaka bhASya be bhAga, dharmasaMgraha, upamiti bhava prapaMca bhadraMkaravijayajI gaNivaryazrInAM darzanano yoga prApta thayo ane kathA, triSaSThidazaparva, kumArapAlacaritra, saMveda raMgazALA, emanA paricayamAM AvatAM AtmadaLa vizeSa khIlI UThyuM. satata samarAIca kahA, pArzvanAthacaritra Adino abhyAsa karyo tathA temanA samAgamamAM rahevA lAgyA. haMmeza emanAM darzana karavA cAra prakaraNa, traNa bhASya, cha karmagraMtha, bRhad saMgrahaNI, jatA. emAM pote to saMsAranAM baMdhanathI baMdhAI cUkyA hatA, paNa laghukSetrasamAsa, tattvArtha, vItarAgastotra, yogazAstra, jJAnasAra, potAnA laghubaMdhu kezavajIbhAIne e puNyapuruSano paricaya karAvyo hArIbhadrIya aSTaka, SoDazaka, siMdura prakaraNa, kulako, abhidhAna ane satata preraNA karatA rahyA, ke A saMsAramAM paDavA jevuM nathI. ciMtAmaNi saMpUrNa, adhyAtma kalpadruma, prazamarati, zAMta sudhArasa, kezubhAI paNa laghukarmAjIva eTale vaDIlabaMdhunI preraNA gamavA dazavaikAlika, uttarAdhyayana, AcArAMga, samAvAyAMga Adino lAgI ane pUjya paMnyAsazrI bhadraMkaravijayajI mahArAjanAM vizada abhyAsa karyo. AvuM vizALa vAcana ane UMDo abhyAsa darzanamAtrathI ja nirNaya karyo ke A janmamAM mArA mATe Aja dharAvatA hovA chatAM teozrImAM saraLatA ane namratA ghaNI ja mahApuruSa jIvananuM sarvasva che. mANekabhAIne kezubhAIne dIkSA jovA maLe che. teozrIe paMdara varSa sudhI pU. adhyAtmayogI paM. apAvavA mATe gharamAM khUba mahenata paDI, paNa bhAInA sAthamAM zrI bhadraMkaravijayajI mahArAja nAM AMtarabAhya sevAbhakti- UbhA rahyA. upakArI mAtA-pitA sAthe bhAIne paNa badhI vaiyAvacca karI hatI. temanuM A kArya lokonA jovAmAM AvatuM jAtrAo karAvI ane 1998mAM bhAI kezavajIne dIkSA apAvI ane tethI teozrI bahu bhaNyA nathI ane sevA kare che evI dhAraNA lokomAM pravartatI, paraMtu pachIthI vidvattAnA kSetramAM te vakhate manamAM makkama, saMsAra upara virakta manavALA javAbadArI saMbhALavAno avasara AvI paDatAM temanA vizALa ane mANekabhAIe bharayauvanamAM 28 varSanI uMmare tathA emanAM jJAnano paricaya thavA lAgyo tyAre sau AzcaryamAM garakAva thaI dharmapatnI, paropakAra parAyaNa, sarala svabhAvI jIvIbahene jatA. pUjyazrI dareka sUtra spaSTa bole che ane anerI chaTAthI UgatI uMmare, 18 varSanI nAnI vaye vratamAM dIpaka samAna bole che. pU. paM. zrI bhadraMkaravijayajI mahArAja tathA pU. A. brahmacaryavratano sajoDe niyama karyo. zrI vijayakuMdakuMdasUrIzvarajI mahArAjanAM vyAkhyAno, ciMtano, mANekabhAIe pUjya paMnyAsajI bhagavaMtanI nAdurasta lekhonuM saMpAdana karI prakAzana karavAno puruSArtha karI rahyA che. tabiyatamAM 2007mAM sAthe rahIne suMdara sevA, vaiyAvacca sAthe pU. munirAja zrI mahAsena vijayajI ma. bhakti karI anerA bhAvollAsathI akhUTa puNyopArjana sAthe | gujarAta rAjyamAM jAmanagara jillAmAM, jAmakhaMbhAliyA gurubhagavaMtanI kRpA prApta karela. pAse siMhaNa nadInA kAMThe nAnakaDuM 'moTAmAMDhA gAma. tyAM pUMjAbhAI laghubaMdhu munizrI kuMdakuMdavijayajI ma.nI dIkSA pachI pote noMdhA khImasIyA-udAra dilanA, pUrvanA saMskArothI dAnapremI, dara ravivAre aneka bhAIbahenone darzanArthe teDI jatA ane teo
Page #628
--------------------------------------------------------------------------
________________ 14 caturvidha saMgha dharma pAme, te uddezathI khUba bhakti karatA. saM. 2000mAM upakArI gurudevanI preraNA tathA kRpAthImAlegAmathI mAMDavagaDhano saMgha gurubhagavaMtanI nizrAmAM nIkaLela. * potAnA laghubAMdhava sAthe hAlAranAM gAmomAM temAM pote saMghamAM joDAnAra bhAvikone sonAmahoranI paherAmaNI navakArano nAda jagAvIne ghera ghera navakArane vaheto karyo. * 34 karela. tethI saMgha kaDhAvanAra karatAM paNa pote prabhAvanA dvArA vadhu gAmomAM AdinAtha bhagavAnanA phoTAo zAsanaprabhAvanApUrvaka lAbha lIdhela. gAmajamaNa, prabhAvanAo va. sAthe padharAvyA. * hAlAranI saM. 2011mAM potAnA ekanA eka lADakA vaLI buddhinA prajAne pAlitANAnI yAtrA karAvavA mATe bhAvikone upadeza tejasvI ojasvI evA putraratnane 13 varSanI nAnI uMmaramAM pU. ApI, taiyAra karI, anekone girirAjanI yAtrA karAvI. * sAta paMnyAsajI bhagavaMtanAM caraNomAM soMpI daIne, gurudeva kuMdakuMda vi. vyasanano tyAga, rAtribhojana tyAga, navakArazI, aTTama, ma.nA ziSya tarIke loNAvAlAmAM bhavya mahotsavapUrvaka, lokone AyaMbilo, ekAsaNAM va. anuSThAnonuM jJAna ApI, samajaNa Azcarya ane AnaMda pamADe tevI rIte dIkSA ApI. te munizrI ApIne taiyAra karyA. anekone dIkSA mATe preraNA karIne dIkSA vajasena vijayajI ma. Aje 50 varSano dIkSA paryAya pUrNa karI apAvI. jJAna-dhyAnamAM magna, aneka mahAtmAone saMyamayogamAM sahAyaka ArAdhanAdhAmamAM jeTha vada-6nA budhavAranI savAre 7thaI rahyA che. 13 miniTe saLaMga 11 divasathI rAta-divasa cAlatA navakArasaM. 2013mAM zaMkhezvaramAM paMnyAsajI zrI bhadraMkara- maMtranuM smaraNa karatAkaratA kALa -" dhamena pAmyA. vijayajI mahArAjanI nizrAmAM emanAM dharmapatnI jIvIbahene teonuM AMtarike yogadAna-Aje hajAro hAlArI visA upadhAna karyA. pachI mAMDhA AvyAM. tyAM jIvIbahenane ATha divasa osavALone dharmAbhimukha banAvI gayuM. tAva Avyo. navakAramaMtranI dhUna cAlatI hatI tyAre samAdhipUrvaka Aje hAlAra tIrthanI vijayapatAkA gaganamAM laherAya che. jIvIbahena kALadharma pAmyAM. temanA dharmamaya jIvananI temAM pU. munirAja zrI mahAsena vijayajInuM nAma avyakta rIte anumodanArthe mahotsava karavAnuM nakkI karyuM. prasarI rahyuM che. potAnA laghubaMdhu mu. zrI kuMdakuMda vi. ma. hAlAra padhAryA, saujanya : zrI mohanalAla devarAja khImazIyAnI smRtimAM mahotsavano prAraMbha thayo ane vaizAkha suda 1nA zubhadine motIbena mohanalAla khImazIyA nAIrobI (kenyA) laghubaMdhuzrIne vicAra Avyo ke moTAbhAIe mane saMsAra pU. paMnyAsazrI bhadrazIlavijayajI mahArAja kAdavamAMthI bahAra kADhyo to mArI pharaja che ke mArA vaDIla baMdhuzrIne saMyamI banAvavA. te vAta karavA mANekabhAIne eka kacchanI pAvana bhUmi para abaDAsA tAlukAnA sAMdhava AMbAnI vADImAM teDI gayA. saMsAranI asAratA to temanAM gAmanA vatanI ane vyApArArthe kalakattAmAM vasatA evA manamAM hatI ja. tethI bhAInA snehapUrNa vAtsalya temane bhIMjavI dhanajIbhAIne koI dhanya paLe saM. 2009mAM parama zAsanadIdhA ane dharmarAjanI jIta thaI. be ja divasamAM badhuM hisAba- prabhAvaka vyAkhyAnavAcaspati pU. A. zrI vijayarAmacaMdrasUrijI kitAba vagere ATopIne saM. 2013nA vaizAkha suda-3nA divase mahArAjanAM pravacana-zramaNano suyoga sAMpaDyo ane dhanajIhajAro mAnava maherAmaNa vacce cAlI rahelA mahotsavamAM ja bhAInI jIvananaiyA je saMsAramArge dhamamasatI jaI rahI hatI te bhAgavatI pravrajyAne aMgIkAra karI, pU. paMnyAsa pravara zrI bhadraMkara dharmamArge vaLI gaI! saM. 2011thI nitya pAMca dravyathI vi. gaNivaryazrInA ziSyaratna tarIke mANekacaMdabhAImAMthI ekAsaNAM, trikALa svadravyathI jinapUjA, pratidina sAdharmika munirAja zrI mahAsena vijayajI aNagAra banyA. gurudevanI bhakti, ubhayakALa Avazyaka, saMyama svIkAravAnI tIvra bhAvanAAjJA pramANe 30-30 varSa sudhI aneka gAma-nagaramAM vicarI A seve temanA jIvanano kema banI rahyA. se. 2010mAM satata paropakAranA bhAva sAthe sva-para kalyANamAM magna rahetA. pAvApurI nUtana samavasaraNa maMdiranI sthApanA thaI tyArathI saM. dIkSA pachI upakArI gurudeva Adi mahAtmAonAM pavitra pagalAM - 2019 sudhI e jinAlayanA TrasTanA sekreTarI-khajAnacI tarIke A hAlAranI dharA upara karAvI, hAlArI prajAne adhyAtmayogI, rahI suMdara vahIvaTa upadhAna vahana karyA. tyAra pachI vayovRddha ajAtazatru aNagAranAM darzanano anupama lAbha apAvela. pitAzrInA kAraNe saMyama svIkAravAmAM vilaMba chatAM ATha Jain Education Intemational
Page #629
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 13 cAturmAsa pU. gurudevazrInI nizrAmAM pU. pitAzrI tathA parivAra bhadrazIlavijayajI gaNivaranA sAMnidhyamAM vi.saM. 2047, sAthe rahI pravacanonuM niyamita pravaNa karI vairAgya daDha banAvyo. borIvalI-caMdAvarakaralena ane vi.saM. 2048, amadAvAda saM. 2019nA jeTha suda 10#aa divase saparivAra-dharmapatnI dazAporavADanA cAturmAsamAM apUrva ArAdhanAo saMpana thavA navalabahena, putro gulAbakumAra, kizorakumAra, putrI pAmI. pUjyazrIjInA vardhamAnatapanI 92mI oLInI pUrNAhUti indirAkumArI sAthe saMyama grahaNa karI pUjyazrInA suvinIta prasaMge Ayojita bhavyAtibhavya mahApUjA-dazAporavADa saMghanA ziSya tarIke munizrI bhadrazIlavijayajI mahArAja banyA. baMne suputro teozrInA ziSya tarIke munizrI guNazIlavijayajI vi.saM. 2049nI sAlamAM zrI siddhAcalajI mahAtIrthanI mahArAja tathA munizrI kulazIlavijayajI mahArAja banyA. varSo bAda yAtrAnI bhAvanAnI ane tapasvIsamrATa pU. AcAryadeva zrAvikA navalabahena sAdhvIzrI nirmalAzrIjI sAdhvIzrI zrImad vijaya rAjatilakasUrIzvarajI mahArAjA ane gacchAdhipati lakSmIzrIjI mahArAjanAM ziSyA tarIke ane indirAkumArI temanAM pUjyapAda AcAryadeva zrImad vijaya mahodayasUrIzvarajI ziSyA tarIke sAdhvazrI indrarekhAzrIjInA nAme jAhera thayAM, mahArAjAnI nizrAmAM Ayojita bhArolatIrtha zrI siddhAcalajI jeo Aje pU. pravartinI sAdhvIzrI jayAzrIjI mahArAjanI mahAtIrtha saMgha prasaMge zrI siddhAcalajI mahAtIrthamAM padhAryA. nizrAmAM rahI ArAdhanA karI rahyAM che. vRddhavaye paNa apramattapaNe tIrthayAtrAo karI. pAlitANA gAmanA dhanajIbhAInI A saparivAra dIkSA amadAvAdanA badhAM jinAlayoe dezana-devavaMdana Adi karelAM. pUjayapAda - itihAsamAM suvarNAkSare noMdhAI gaI. aThThAvIsa varSa pachI paNa gacchAdhipatizrIjInI anujJAthI caitrI oLInI pUrNAhUti bAda amadAvAdanI janatA e dIkSAne yAda kare che. dIkSAgrahaNa bAda zrImatI puSpAbahenanA AtmazreyArthanA bhavya mahotsavamAM zrI gunizrAmAM rahI tapa, tyAga, jJAnArjanamAM ghaNo samaya vitAvyo. babaladAsa pAnAcaMda parivAra pAMcora (mahesANA)nI AgrahabharI saMskRta-prAkRta bhASA, kAvya, nyAya AdimAM pAraMgata banyA, vinaMtIthI ati ugravihAra karI ve.su. 2-nA pAMcora padhAryA. vaiyAvacca Adi guNomAM otaprota banI gurukapAnA prItipAtra tyAM bhavyAtibhavya mahotsava UjavAyA bAda-bhISaNa garamImAM banyA. saM. 2017nuM prathama cAturmAsa gurudevazrInI AjJAthI 20 ja divasamAM 400 ki.mI.no ugravihAra karI tyAMthI vAMkAnera karyuM. tyAra bAda, Aja sudhI saurASTra, gujarAta, muMbaI verAvaLa (sau.) padhAryA. zrI sumatinAtha svAmI jinAlayane 50 mahArASTra, kalakattA-baMgALa Adi pradezomAM 20 cAturmAsa karyA varSa pUrNa thatAM hoI, pU. munizrI kulazIlavijayajI ma.sA.nI pratiSThA, yAtrAsaMgha, upadhAna Adi dvArA anupama zAsanaprabhAvanA preraNAthI padamazI kuMvarajI zAha kalakattAnA saujanyathI karI che ane karAvI rahyA che. prabhAvaka cAturmAso dvArA aneka (pUjyazrInA paramagurudevazrIjInA ja varadahaste 50 varSa pUrve e AtmAone zAsananA rAgI banAvyA. pUjyazrI vRddhavaye paNa jinAlayanI pratiSThA thayela.) jinAlayano suvarNajayaMtI mahotsava vardhamAnatapanI 92mI oLI sudhI pahoMcyA. nitya ekAsaNAM ati bhavyatAthI UjavAI. varSothI pUjArIjIne pagAra 40 varSa thayAM. vIzasthAnakatapa, AdimAM paNa ekAsaNAMthI ochuM devakalpamAMthI apAto hato.....e pUjyazrInA upadezathI paccakakhANa karyuM nathI. anekane mATe AlaMbanabhUta jIvana sAdhAraNanuM mAtabara phaMDa thayuM ane saMghane saMpUrNa devakalpanA jIvanAra pUjyazrIne gacchAdhipati parama gurudeve vi.saM. 2046, RNamAMthI mukti ApI. tyAMthI jAmanagara tarapha vihAra karatAM phAgaNa vada 11nA gaNipadathI vibhUSita karelA. prazamarasa- - jeTha suda 14, tA. 3-6-93nA kamabhAgI dine prabhAvanA samaye payonidhi pUjyapAda AcAryadeva zrImad vijaya jayakuMjara ja vihAra karatAM pUjyazrInI DoLIne kArano jIvaleNa akasmAta surIzvarajI mahArAjanA AcAryapada-pradAna sAthe pUjyazrIno thayo. ATalA divaso sudhI cAlIne ja vihAra karatAM pUjyazrIjI gaNipada-pradAna mahotsava muMbaI-lAlabAga saM . mAMgaNe e e ja divase tabiyatanA kAraNe DoLIno upayoga karyo, jANe ati bhavyatAthI UjavAyelo. muMbaI- ghATakoparanA A Ne saM. emanA AtmAne DoLImAM besavuM gamatuM ja nahIM hoya! pote to 2047nA dvitIya vaizAkha suda 13nA divase pUjyapAda parama sadA mATe jAgRta hatA. aMtima samaye paNa namaskAra mahAmaMtranuM gurudevazrIjInI anujJAthI dharmatIrthaprabhAvaka pU. AcAryadeva smaraNa karatAM samAdhipUrNa kALadharma pAmyA. temanI aMtimayAtrA zrImad vijaya mitrAnaMdasurIzvarajI mahArAjAnA varadahaste- Adi prasaMgo paNa verAvaLa saMgha mATe cirasmaraNIya banI gayA. paMnyAsa padavI prApta karanArA, tapasvIrana pU. paMnyAsapravara zrI pUjayazrIjInA saMyama jIvananI anumodanArthe jAmanagara Jain Education Intemational
Page #630
--------------------------------------------------------------------------
________________ 614 zAMtibhuvana saMghamAM 17 divasano bhavya jinabhaktimahotsava UjavAyela. bIjA paNa aneka sthAnomAM jinabhakti mahotsava UjavAyA. pUjyazrInA kALadharmane 10 varSa thayAM pratyeka vArSikatithie bhavya jinabhakti mahotsava UjavAya che. jenasamAjanA suvikhyAta "kalyANa" mAsike paNa pUjyazrIjIne zraddhAMjali arpato daLadAra vizeSAMka bahAra pADela. aneka bhavya AtmAo mATe AlaMbanabhUta jIvana jIvanArA mahApuruSonAM caraNomAM natamastake vaMdanAMjali! - pU. munizrI kulazIlavijayajI ma.sA.nI preraNAthI padamazI kuMvarajI zAha kalakattAnA saujanyathI anupama jJAnasAdhanAnuM zikhara : batrIsanabatrIsInA vidvAna TIkAkAra munirAja cazovijayajI mahArAja mahAna racayitAnA gahana graMthomAM anupama, abhuta ane jIvanaprakAzaka artho nihita hoya che. AvA artho para potAnI jJAnopAsanAthI prakAza pADanAra viralA ja hoya che. graMtho ApaNI pAse seMkaDo varSothI hoya che, paraMtu enuM UMDuM avagAhana karIne e graMthono jJAnaprakAza vizvamAM prasarAvanAra virala vidvAna ja hoya che. e graMthomAM paDelAM sva- para kalyANa vicAronAM anupa mauktiko athAga prayatnathI zodhIne jagatane ApanArA viralA hoya che. koI marajIvA mahAsAgaranA taLiye DUbakI mArIne motI khoLI lAve che. enA karatAM ya UMDA jJAnasAgaranA gahana jaLamAM sAdhanAnI DUbakI lagAvIne AvAM jJAnotI prApta karavAnAM hoya che. AjathI sADA traNaso varSa pUrve thayelA saMskRta, prAkRta ane gujarAtI bhASAmAM nyAya, vyAkaraNa, yoga ane adyAtmanA graMthonI racanA karanAra mahAmahopAdhyAya zrI yazovijayajI mahArAjane "laghuharibhadra' athavA "dvitIya hemacaMdrAcArya' jevAM vizeSaNathI varNavavAmAM Ave che. emanA samaddha ane vaividhyapUrNa sAhityasarjanane kAraNe teone jainasAhityamAM aMtima zrutakevalI zrI bhadrabAhusvAmInI jema upAdhyAya yazovijayajInI "aMtima zrutapAragAmI' tarIke oLakha apAya che. emanA pachI Aja sudhImAM emanA jevA zrutavettA ane zAstravizArada, samartha vidvAna anya koI thayA nathI. ekasothI vadhu graMthonA racayitA, mahAna dAzanika, padazananA jJAtA evA upAdhyAya zrI yazovijayajI caturvidha saMgha mahArAjane 'tattvavizArada' ane "kurcAla zAradA' biruda ApavAmAM AvyAM hatAM. anya samAjanA vidvAnoe emane 'nyAyAcArya" ane "nyAyavizArada' evAM biruda ApyAM hatAM. kAzInI dujeya vidvAnonI sabhAmAM pAMcaso paMDitone ekale hAthe jItIne teo "nyAyAcArya'nuM biruda pAmyA hatA. AvA zAstromAM sarvajJa tarIke oLakhAtA upAdhyAya yazovijayajI mahArAje AjathI sADAtraNa so varSa pahelAM "dhAtrizaddhAtrizikA' nAmanA graMthanI racanA karI. A anupama dharmagraMthamAM batrIsa-batrIsa zlokomAM eka-eka viSayanuM Alekhana karyuM. dAna, jJAna, pUjA jevA batrIsa viSayonuM yathArtha-svarUpa samajAvatA batrIsa vibhAga pADyA ane te dareka vibhAgane batrIsa zlokamAM saMpUrNa karyo hovAthI enuM nAma "dvitrizaddhAtrizikA' che, jene gujarAtamAM 'batrIsI-batrIsI' tarIke oLakhavAmAM Ave che. A virala graMtha para pU. upAdhyAya yazovijayajI mahArAje 'tattvArthadIpikA' nAmanI mULa graMtha para TIkA paNa lakhI che je 50-50 zloka pramANa che. A batrIsa-batrIsI' grantha upara AjanA samayanA viddhadavibhUSaNa pU. munirAja zrI yazovijayajI mahArAje "nayelatA" nAmaka saMskRta TIkA (50 hajAra zloka pramANa) ane tenA upara 'kAtrizikAprakAza" nAmaka gujarAtI vivecanA athAga parizrama bAda taiyAra karI che. Ane mULa graMtha TIkAo, vivecanAsahita munirAja zrI yazovijayajIe aThThAvIsa hajAra pRSThomAM ATha graMthorUpe Alekhyo che. viziSTa prajJA ane anupama zrutasAdhanAnI sAthosAtha emanI bahuzratatA ane judAM judAM darzanono UMDo abhyAsa AmAMthI pragaTa thAya che. enA saMdarbhonI tulanA mATe emaNe aneka graMthomAMthI draSTAMto ApyA che. AcArya haribhadrasUrIzvarajI aneka graMtharatnono artha saMgrahita karIne Alekhana karatA hatA e ja rIte ane e ja zailI upAdhyAya yazovijayajIe ane atyAre munirAja yazovijayajIe A graMthamAM apanAvI che. A rIte yoga, Agama ane nyAya e traNenA ziramora samo A graMtha munirAjazrI yazovijayajI mahArAjanI akhaMDa jJAnasAdhanAnuM amRta arpe che. mAtra aDhAra varSanI vaye dIkSA lenAra A munirAjazrI satata jJAnasAdhanAmAM DUbelA hoya che ane enI sAthosAtha emanI tyAgasAdhanA paNa eTalI ja utkRSTa ane vaMdanIya che. lagabhaga vIsa varSano dIkSA paryAya dharAvatA A munirAje eka mahAna jJAnabhaMDArane potAnI sAdhanA, gahanatA, vidvattA ane Jain Education Intemational
Page #631
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA bahuzrutatAthI kholI Apyo che. emaNe mahAmahopAdhyAya zrI yazovijayajI racita A graMtha para lagabhaga 50 hajAra saMskRta zloka pramANa anya darzano sahita agiyAraso pacAsa jeTalA graMthonA AdhAra sAthe ATha graMthonI racanA karI che. Ama 45 Agamo uparAMta 4 veda, 180 upaniSado, 45 Agamo, 30 smRtio, 16 nighaMTu graMtho, 14 saMhitAono samAveza paNa che. A saMdarbho ja bhAratanA virATa dArzanika sAhityanA temanA gahana abhyAsane sUcave che. --kumArapALa desAI ('gujarAta samAcAra'mAMthI sAbhAra) paMnyAsa zrI udayakIrtisAgara mahArAja pATaNanA hArdasamA madhya bhAgamAM rahetA hatA eka sajjana vepArI. nAma emanuM kALIdAsabhAI vIracaMdabhAI zAha. emanAM dharmapatnInuM nAma rasIlAbahena. rasIlAbahenanI dharmaprIti ajoDa hatI. jinazAsanamAM emane atUTa zraddhA. dararoja caityavaMdanA mATe maMdire javAnuM, upAzraye jaIne gurubhagavaMtone bhAvapUrvaka vaMdana karavAnAM, upavAsa ane ekaTANAM, aThThama tapa ane AyaMbila.......A badhuM to emanA dharmamaya jIvananA eka bhAgarUpa hatuM. samaya maLe guruvANInuM zravaNa karavA javAnuM. gurubhagavaMto para emane atUTa AsthA. chevaTe to dharma e to zraddhAno viSaya che. tarkanI TIppaNIo dharmanI bAbatamAM na cAle. tA. 19-4-1961no e zubha divasa ane zubha divasanI ethI paNa zubha kSaNe rasIlAbahenanI kukSie eka putraratnano janma thayo. Aje aneka pustakonuM mAMgalyadharmI sarjana karanAra, 'TarniMga poinTa' jevI pustaka zreNI dvArA mAna guNonuM RRjudharmI prasAraNa karanAra ane vyAkhyAnanI pATa upara potAnI mArmika vedhaka chatAM dharmaciMtanathI bharI bharI ojasabharI vANI dvArA zrotAone zreyo mArgI banAvanAra prabhAvaka pravacanakAra paMnyAsa pravara pU. A. zrI udayakIrtisAgara mahArAja sAheba. mAnI mamatA emane maLI. lAgaNIbharyuM mAtRtva emane prApta thayuM. mANasa moTo jarUra thAya che. ene moTAI paNa maLe che, paNa e moTAInA mULamAM paDyuM hoya che enuM zaizava. mahAna 615 puruSonA zaizavanI cokkasa kSaNomAM emanI mahAnatAnA camakArA vartAtA ja hoya che. sAdhu vANImAM rahelAM ciMtana ane tattvajJAnanuM ene AkarSaNa. pATaNanI zALAmAM cAra dhoraNa pUrAM karI pAMcamAmAM hato umeza tyAM ajaba ghaTanA banI gaI. prazAMtamUrti AcAryabhagavaMta pU. zrI manoharakIrti sAgarasUrijI mahArAjanA paricayamAM e Avyo. emanI jozabharI prabhAvaka vANIe umezanA manamAM ajaba spaMdano jagADyAM. chevaTe e divasa paNa AvI pahoMcyo. e zubha divase, mAtA rasIlAbahena ane sagAMvahAlAMnI saMmati sAthe, sakaLa saMghanI upasthitimAM, dharmanA jayajayakAra vacce amadAvAdanA sAbaramatI mukAme mAtra sADA dasa varSanI vaye umezane prazAMtamUrti A. bha. pU. zrI manoharakIrtisAgarasUrijI ma.sA. nA varadhaste dIkSA ApavAmAM AvI. e divasa hato tA. 21-11-71no. mAgazara mahino hato. ajavALI trIjano zubha divasa hato. umeza kALIdAsabhAI zAha banyA muni zrI udayakIrtisAgara mahArAja. UjaLuM sAdhutva emane hAtha lAgyuM. bAlamuni udayakIrtisAgara gurunI sAthe vihAranA mArgo para DagalAM mAMDI rahyA. graMthonuM vAcana ane avagAhana. graMthanA ekeeka zabdane oLakhavAno. enA marmane jANavAno. dAdAgurunA graMtho vaMcAtA gayA. UMDuM ciMtana thatuM gayuM. ujAsa. pragaTato gayo. tapa vadhatuM gayuM. dhyAna avirata cAlu ne vijApuranA zrImad buddhisAgarasUri jaina maMdira khAte sakaLa saMghanI hAjarImAM munizrI udayakIrtisAgarane dhAmadhUmapUrvaka paMnyAsapadavIthI alaMkRta karavAmAM AvyA. umezamAMthI udayakIrtisAgarane muni udayakIrti sAgaramAMthI paMnyAsa zrI udayakIrtisAgara mahArAja sAheba. Aja dina sudhImAM paMdareka pustakonuM arpaNa emaNe gujarAtI sAhityanAM caraNe karyuM che. AjathI vIseka varSa pUrve emaNe kalama upADI ne zarU thaI gaI emanI sarjanayAtrA. jaina dharmanI jIvanavAcaka kathAo emanI kalama dvArA kaMDArAtI gaI ane yuvAnavargamAM AMdolano jagAvI gaI.
Page #632
--------------------------------------------------------------------------
________________ 16 paMnyAsapravara zrI udayakIrtisAgara mahArAje varNavelA prasaMgo preraNAnA dhodha samAna che. jene jeTaluM joIe eTaluM preraNAjaLa laI zake che, pI zake che, saMtRpta thaI zake che. AvA to aneka viSayo A graMtha zreNImAM AlekhAyA che, je vAMcanAranA jIvanamAM parama udyotu karI de che! emanI prAsAdika ane pravAhI vAkadhArA emanAM vyAkhyAno sAMbhaLavAM e paNa jIvanano mahAmUlo lahAvo che. preraNAtmaka gharelu udAharaNone kAraNe emanI vANI saunAM hRdayane sparzI jAya che. emano akhalita vAkupravAha jaino ja nahIM jainetarone paNa sparzI jAya che. emanAM ziSyaratno : muni zrI vizvodayakIrtisAgara ane muni vidyodaya kIrtisAgara. paMnyAsa zrI udayakIrtisAgara mahArAja pAse jagata ane jivAtA jIvanane jovAnI ane mUlavavAnI AgavI dRSTi che. saujanya : rasilAbena kALIdAsa zAha- pATaNa ha : rAjezabhAI pU. munizrI nItisAgarajI ma.sA. kaccha pradezamAM vIsA osavAla jJAtimAM mAMDavI tAlukAnA moTA lAyajA gAmamAM saMskArasaMpanna ane pratiSThita parivAranA dharmapremI suzrAvaka-zrI khetasIbhAI tathA mAtA padmAbahenane tyAM vi.saM. 2004 mAgazara vadI 11 ne budhavAre, pArthaprabhunA dIkSA kalyANakanA maMgaLa divase, zubha yogamAM eka tejasvI bALakano janma thayo. khetasIbhAInA A putra mATe te divasa bhAvimAM dIkSA grahaNa karavA mATe jANe ke saMketarUpa banI gayo ! A bALakane bacapaNathI ja dharmaci ane AdhyAtmika vicAradhArAnI gaLathUthI maLavAne kAraNe yuvAnavaye vairAgyabhAva daDha ane majabUta banato rahyo. jainatIrthasthAnonI sparzanA, dharmajijJAsAnA tIvra bhAvone kAraNe ane tapasvI saMtonA saMsargathI saMyamabhAvamAM vadhAro thato rahyo. yuvAna nAnajIbhAInA jIvanasAphalya mATenA prabaLa manorathone jANI-samajI e arasAmAM ja yoganiSTha pU. buddhisAgarasUri samudAyanA ajoDa saMyamI, AtmajJAnI, virala vibhUti AcArya bhagavaMtazrI kailAsasAgara sUrijI ma.nI kRpA ane AtmaSTie zrI nAnajIbhAInuM mana saMyamajIvanamAM pravezavA hiloLe caDhyuM. saM. 2018nA mahA sudi 14nA roja pUjyazrInA ziSya tarIke cAritradharmano svIkAra karyo ane nItisAgarajI ma. tarIke jAhera thayA. - zrI nItisAgarajI mahArAjazrIe dIkSA bAda saMyama- caturvidha saMgha sAdhanA, jJAnanI upAsanA tathA gurudevanI vaiyAvacca bhaktimAM ekAgra banI thoDA samayamAM ja gurukRpA ane AzIrvAda prApta karI lIdhAM. pU. gurudevanI preraka nizrAmAM jinAlayo, upAzrayo ane pratimA pratiSThAonA pAvana prasaMgo upara gurudevanI sAthe joDAIne anekonA saMparka-saMsagathI zrI nItisAgarajI ma.nI jIvarakSA, zAsanarakSA ane vizvamaitrInI bhAvanAne baLa maLyuM. zrI zaMkhezvara tIrthamAM karelI aThThamatapa sAthenI jApanI ArAdhanAne pratApe ane pU. gurudevanI nimaLabhAve karelI sevAvaiyAvaccanA guNa prabhAve saMyamajIvanamAM khUba ja pragati sAdhI. pUjyazrInI nizrAmAM paNa zAsanaprabhAvanAnAM aneka kAryo thayAM. jaina-jainetaromAM aneka jIvone dharmamArgamAM joDyA, svataMtra cAturmAsa karIne anekavidha dharmakAryo pravartAvI rahyA che. amadAvAda, pATaNa, vaDodarA, zivagaMja Adi sthaLoe yazasvI cAturmAsa karyA. saM. 2059nuM comAsuM janmabhUmi lAyajA (kaccha)mAM AnaMda ullAsapUrvaka saMpanna thayuM. saM. 2060nuM comAsuM bhAveNAnA zAstrInagara vibhAgamAM saMpanna thayuM. mahAmaMtra navakAranA jApa sAthe ArAdhanAnA ghoDApUra vahAvyAM. 68 upavAsanI ArAdhanA atrenA zrI saMghamAM zAtApUrvaka thaI. pUjyazrInI preraNAthI zAsanaprabhAvanA sAthe sAteyakSetromAM puNyazALIo taraphathI sAro lAbha levAyo. pUjyazrI ghaNA ja zAMta, saumya ane jagatane ucca Adarzo maLe tevuM jIvana jIvavAnI tIvra bhAvanA darzAve che. pUjyazrInI A uccattama bhAvanAo caritArtha thAo tevI zAsanadevane prArthanA sAthe pUjyazrIne bhAvapUrvaka vaMdanA! saujanya : dozI vijayAbena goviMdajI (dAThAvALA) parivAra ha : harSadabhAI talakacaMda dozI, kalpanA, mihIra, paritA, pratIka, dhanavI bhAvanagara, hindI sAhityakAra pUjya paMnyAsazrI ratnasenavijayajI ma. tAraka tIrthaMkara paramAtmAo jagatanA jIvonA kalyANa mATe arthathI dezanA ApatA hoya che. prabhunI te vANIne gaNadhara bhagavaMto sUtra rUpe gUMthatA hoya che. prabhunI te vANI Aje vartamAnamAM "Agama' rUpe vidyamAna che. jaina AgamonI mUla bhASA prAkata che. AgamonAM rahasyone jANavA-mANavAM mATe Jain Education Intemational
Page #633
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA aneka mahApuruSoe e AgamagraMtho upara saMskRta bhASAmAM TIkA AdinI racanA karI. e AgamagraMthonA AdhAre aneka prakaraNa- graMthonI racanAo karI. kAlanI viSamatAe janasamAjamAMthI saMskRta-prAkRta bhASA paNa lupta thavA AvI. saMskRta-prAkRta bhASAnA abhyAsIo ochA thavA lAgyA. pachI aneka mahApuruSoe lokabhogya bhASAmAM sAhityasarjana cAlu karyuM. Aje aneka saMskRta-prAkRta graMthonA gujarAtI anuvAdo-vivecano vidyamAna che. bhAratanA adhikAMza prAMtomAM jainonI vastI hovA chatAM vartamAnamAM vidyamAna the. mU. jaina sAdhu-sAdhvIjImAM lagabhaga 50 sAdhu-sAdhvIjI gujarAta prAMta ane gujarAtI bhASAthI joDAyelAM haze. enA kAraNe bhAratanA vividha prAMtomAM aneka bhASAo hovA chatAM paNa che. mU. jainonuM adhikAMza sAhitya gujarAtI bhASAmAM che. hindI, marAThI, aMgrejI, tAmila, telugu, kannaDa Adi bhASAomAM lagabhaga bahu ja alpa pramANamAM sAhitya che. prabhAvaka pravacanakAra pU. gaNivaryazrI ratnasenavijayajI mahArAje 18 varasanI UgatI javAnImAM bhAgavatI dIkSA aMgIkAra karI che. vIsamI sadInA mahAnayogI parama niHspRhI pUjyapAda paMnyAsapravara zrI bhadraMkaravijayajI gaNivaryazrInuM aMtima ziSyatva svIkArI e puNya puruSanA kRpApAtra banyA che. vi.saM. 2033mAM dIkSA aMgIkAra karyo pachI pU. manizrIe niyamita ekAsana tapanI ArAdhanA sAthe khUba suMdara svAdhyAya karela che. saMskRta-prAkRta bhASAo upara prabhutva meLavI jainadarzana, jainaAgama, jainasAhityanA abhyAsanI sAthe sAthe jainetara darzanono paNa gahana abhyAsa karela. potAnA upakArI gurudevazrInI AjJAnusAra 23 varasanI UgatI javAnImAM emanI pravacanayAtrAno maMgala prAraMbha thayela. pragatinA paMthe AgaLa vadhatAM teo prabhAvaka pravacanakAra rUpe prasiddhi pAmyA. chellAM 23 varasothI rAjasthAna, gujarAta, madhyapradeza, muMbaI ane mahArASTranAM vividhakSetromAM vicaraNa karI nAnAM-moTAM 4 zaheromAM cAturmAsa karI suMdara zAsanaprabhAvanA karela che. teozrI hindI ane gujarAtI bhASAmAM suMdara ane rocaka zailImAM pravacana Ape che. hindIbhASA para saMpUrNa prabhutva dharAvatA pUjya munizrIe vi.saM. 2037mAM potAnA parama upakArI gurudevazrIne zraddhAMjali 610 ApatA vAtsalya ke mahAsAgara' pustakanuM Alekhana karela. dhIme dhIme emanI sAhityayAtrA AgaLa vadhavA mAMDI. divyasaMdeza prakAzana TrasTa muMbaInA anvaye hindI bhASAmAM Alekhita temanA sAhityanuM prakAzana cAlu thayuM. dara varase 6-7 pustakonuM prakAzana thatAM Aje temanAM 100 pustako prakAzita thaI cUkyA che. A ja varase aSADha suda-9nA divase emanA dvArA Alekhita-saMpAdita "bIsavI sadI ke mahAnayogI' pustakanuM vimocana thayela che. zvetAMbara mUrtipUjaka saMghamAM gujarAtI sAhitya bahoLA pramANamAM che, jyAre hindI bhASAmAM sAhityanI khUba ja kamInA che. pUjyazrIe e kamInI pUrti karavA mATe kamara kasela che. chellAM 15 varasathI emanAM pravacanone vAcA ApatuM "ahaMda divyasaMdeza" mAsika paNa niyamitarUpe prakAzita thAya che. nUtana sAhitya sarjananI sAthe sAthe pUjyazrIe saMskRtabhASAmAM aneka graMthonuM paNa saMpAdana karela che. "zrI hemacaMdra zabdAnuzAsanam'-bRhadvRtti'-'laghunyAsa' sahita traNa bhAgamAM emanA saMpAdana taLe prakAzita thayela che. enI sAthe pADavacAritram nuM paNa saMpAdana karela che. potAnA paramatAraka gurudevazrInA gurjara sAhityane hindIbhASAmAM prakAzita karavA mATe paNa emaNe khUba ja jahemata upADela che. sva. pUjyapAda gacchAdhipati AcAryadeva zrImavijaya mahodayasurIzvarajI ma.sA.nI AjJAnusAra vi.saM. 20papanA vaizAkha sudi 5-nA divase temane 'gaNi' padathI vibhUSita karavAmAM Avela che. bAla ane taruNa saMskaraNa vAcanA zreNInA mAdhyame temaNe hajAro bALakone prabhuzAsananA rasika banAvavA mATe yogya prayatna karela che. emanI tAraka nizrAmAM anekavidha sAmudAyika anuSThAno, ArAdhanA-tapazcaryAo saMpanna thayela che. thANA (mahA.)mAM eozrInI preraNAthI saMghamAM mahAna siddhidAyaka-siddhitapanI tapazcaryA thaI hatI, jemAM 109 ArAdhako joDAyA hatA. dhUliyA, yeravaDA AdimAM upadhAnatapa tathA Thera Thera bhavya udyApanamahotsavo paNa thayA che. pUjya gaNivaryazrInA sadupadezathI deharoDa-pUnA nivAsI zA kesarImala emacaMdajI jene potAnA samagra parivAradharmapatnI, eka putra tathA eka putrI sahita vi.saM. 2059, mahA suda-6nA zubhadivase pUjyazrInI zubhanizrAmAM bhAgavatI dIkSA aMgIkAra karela che. jainazAsananI suMdara ArAdhanA-prabhAvanA Jain Education Intemational
Page #634
--------------------------------------------------------------------------
________________ 18 karI rahelA ane nUtana hindI sAhityanuM avirata sarjana karanArA pUjya gaNivaryazrI ratnasenavijayajI ma.nAM caraNomAM bhAvabharI vaMdanA. dehuroDamAM saparivAra dIkSA-mahA suda 6, saM. 2059. (1) kesarImala khemacaMdajI mu. kIrtiratna vi. gaNivaryazrI ratnasenavi. (2) praphullakumAra kesarImalajI mu. prazAMtarana vi. mu. kIrtiratna vi. (3) caMdAbahena kesarImala sA. saMyamalInAzrIjI sA. nirmalarekhAzrI (4) nikitAkumArI sA. zrI mokSalInAzrIjI sA. dhUpamalInAzrIjI saujanya : surendra je-47 kolabhATa lena, muMbaI- 2 pUjya paMnyAsazrI rAjahaMsavijayajI ma.sA. mULa vatana to kherALu pAse luNavA (maMDAlI), paNa rahetA hatA muMbaI, borIvalImAM dhArmika saMskArathI dhamadhamatA dolatanagaramAM. derAsura ane upAzrayanI najIkamAM ja potAnuM ghara. derAsara-upAzrayamAM gavAtA bolAtA zabdo anAyAse paNa zravaNa gocara thayA kare. pitA caMdulAlabhAI ane mAtA maMjulAbahena zIla, saMskAra ane saguNathI dIpatuM kuTuMba. temanA ghera maMjulAbahenanI kukSie vi.saM. 2018mAM emano janma. potAnA cAra bhAIomAM temano naMbara trIjo. bAlyavayathI ja jIvanamAM prabaLa dhArmika saMskAra, sAdhu pAse javuM, temanI pAse besavuM. temanI vAto-upadeza sAMbhaLavo, temane gocarI vahoravA laI javuM ane temanI bhakti karavI A badhuM bahu game. darzana- pUjA-sAmAyika-pratikramaNa ane dhArmika abhyAsa niyamita rIte karatAM temaNe vyAvahArika abhyAsa paNa meTrika sudhI karyo, paNa mana saMsAramAM mAne nahIM. UMDe UMDe rahelI saMyamanI prIti emanA AtmAne DhaMDhoLyA karatI. dolatanagaramAM padhAratA pUjya AcArya bhagavaMtono paricaya, upadeza to hato ja paNa vizeSa karIne pUjya munizrI pradyumna vijayajI ma. (hAla AcAryazrI)nA samAgamathI bhAvanA vadhu daDha banI. vihAramAM paNa sAthe rahI dhArmika abhyAsa sAthe saMyamanI tAlIma meLavI. vi.saM. 2034nA mahA suda-2-nA prabaLa puruSArtha phoravI, saMyama svIkArI pU. munizrI pradyumna vijayajI ma.nA ziSya thayA. A dIkSAmAM sva. pU. AcAryazrI vijaya dharmadhuraMdharasUrIzvarajI ma.zrIe khUba ja rasa lIdho hato. saMyamanI zuddha ArAdhanApUrvaka nyAya-vyAkaraNasAhitya-Agama nAdino abhyAsa karyo. potAnA ziracchatra caturvidha saMgha traNa-traNa vaDIla pUjyonI chAyA-preraNA ane AzIrvAdathI potAnA jIvananuM sAruM ghaDatara karyuM. vayovRddha munirAjazrI hIravijayajI mahArAjanI nAdurasta tabiyatanAM varSomAM khUba ja lAgaNIpUrvaka varSo sudhI sevA karI hatI. vyAkhyAnazakti paNa asarakAraka che ane bALakomAM dhArmika saMskAranAM siMcana tathA abhyAsa karAvavAnI tIvra dhagaza dharAve che. temanAM mAtuzrIe paNa saMyama svIkArI sAdhvIjI paghalatAzrIjInAM ziSyA sAdhvIjI mokSalatAzrIjInA nAme cAra varSa suMdara ArAdhanA karI potAnA AtmAnuM kalyANa karyuM. janma : saM. 2018 mAgazara vadi-11, muMbaIborIvalI-dolatanagara. dIkSA : saM. 2034, mahA sudi-2, amadAvAdapAMjarApoLa. ke gaNi pada : saM. 2055, mAgasara suda-10, AMbAvADI-amadAvAda. * paMnyAsa pada : saM. 2059, vaizAkha sudi-6, kAMkariyA-amadAvAda. * guru : pUjya AcArya zrI vijaya pradyumnasUrIzvarajI mahArAja. saMyamaparyAyanAM 25 varSa gurunizrAmAM rahI pUrNapaNe gurune samarpita banI rahyA. guruAjJA tahattine jIvanamaMtra banAvI gurubhagavaMtanA sAhityopAsanA vagere dareka kAryomAM saMpUrNa sahAyaka banyA. temanA ziSya muni zrI malayagirivijayajI paNa gurunAM pagale-pagale gurunizrAmAM rahIne jJAna-darzana-cAritranI suMdara ArAdhanA kare che. saujanya : zrI zaMkhezvara pArzvanAtha jaina derAsaranI peDhI dolatanagara borIvalI-muMbaI 400066 pU. muni zrI somasuMdaravijayajI ma.sA. 5.pU. muni zrI somasuMdaravijayajI ma.sA.no janma gujarAtanA banAsakAMThA jillAnA vAva gAme pitA zrI kubaDiyA jJAtinA lIlAdharabhAI tathA mAtuzrI jAsubahenanI kukSie putraratna rUpe vi.saM. 2014nA poSa suda-15, I.sa. 1958nA roja thayo. mAtApitAe surezakumAra nAma pADyuM vi.saM. 2037nA vaizAkha suda-7, I.sa. 1981nA zubha dine (guru puSyAmRta siddhiyoga-9-35) sAbarakAMThAnA TIMToI tIrthamuhari-pArzvanAtha (jagaciMtAmaNi sUtramAM) mukAme saMsAratAraka dIkSAguru pa.pU. muni zrI mahAyazavijayajI ma.sA. (hAla AcArya)nI nizrAmAM dIkSAdAtA pa.pU.A. zrI vijayadevasUri
Page #635
--------------------------------------------------------------------------
________________ 19 tavArIkhanI tejachAyA (pachI gacchAdhipati), pa.pU.A. zrI paramaprabhasUri, pa.pU. A. zrI vijaya hemacaMdrasUri, muni zrI mahAyazavijayajI ma.sA. vagere dvArA temaNe bhAgavatI dIkSA grahaNa karI ane temanuM nAmakaraNa pa.pU. muni zrI somasuMdara vijayajI nAme thayuM. vi.saM. 2037nA jeTha suda pAMcame rAjaDuMgarapura (kezariyAjI tIrtha pAse) temanI vaDI dIkSA thaI. pachI pa.pU. zrI vijaya vRddhi-nemi-darzanajayAnaMda-mahAyazasUri samudAya paraMparAmAM rahI temaNe saMskRta- prAkRta, nyAya, tarka, zilpa, vAstu, jyotiSa, pravacana-prabhAvakatA, vidhividhAna vagereno gahana abhyAsa karI nipuNatA prApta karI. temanA varahate aneka aMjanazalAkA, pratiSThAdi thayAM. temanA saMsArI parivAramAM moTAbhAI maphatabhAI (hAla pa.pU. muni zrI vajayazavijayajI ma.sA.), vINAbahena, kiraNakumAravINAbahena, vagere che. pa.pU. muni zrI kalAsuMdaravijayajI ma.sA. temanA ziSyaratna che. AvA pa.pU. munizrI somasuMdaravijayajI ma.sA.nAM caraNomAM koTi koTi praNAma. jainasAhityanA marmajJa : prakhara vyAkhyAtA pU. munirAja zrI devaratnasAgarajI ma. AdamakadanI virATa pratimA, yuvAnonA saphaLa zilpI ane prabhubhaktinA aThaMga premI eTale munirAjazrI devaratna-sAgarajI mahArAja. "kacchanuM kAzI' gaNAtA koDAya gAmanAM mAtA jhaverabahena ane pitA kalyANajIbhAInA ghare janma laI dAdImAM pAnabAInA saMskAre dharmasiMcana pAmyA. sI. e. semisTara sudhI vyAvahArika abhyAsa sAthe saMgIta, kayUTara, patrakAritva, Teliphona opareTiMga AdinA korsa karyA. jayaprakAzajI ane vinobAjInA pratyakSa paricaye anubhava meLavyo. kacchI samAjanA yugadeSTA, acalagacchAdhipati pU. A. zrI guNasAgarasUrIzvarajI mahArAja ane teozrInA AgamAbhyAsI pU. gaNivaryazrI mahodayasAgarajI mahArAjanA hAthamAM jIvananuM sukAna soMpI saMsArI maTI aNagAra banyA. mAtra doDha varSanI uMmare AMkhanI rozanI gumAvanAra ane mAtAnA prabaLa puruSArthe jIvananA AThamA varSe AMkhonI rozanI pAchI meLavanAra kuLadIpaka dIpakamAMthI zAsanaratna samA devaratna banyA. pU. guruvaryonA sAnnidhye vihArayAtrA, jJAnayAtrA ane saMyamayAtrA vikAsanA paMthe AgaLa vadhatI cAlI. vANInA abhuta jAdugara A munivara zrotAonI adbhuta cAhanA pAmyA che. saMyamajIvananAM mAtra 10 ja varSamAM bhAratanAM 12 rAjyomAM paribhramaNa karyuM che; 31 jeTalAM pustakonuM prakAzana karyuM che; 8 jeTalA cha'rIpAlita saMgho kAyA che; yuvaka-zibiro, bhaktianuSThAno vagerenAM Ayojano karyA che; bhAratanA anekAneka tIrthonI yAtrAo karavA uparAMta sametazikharajI ane zatruMjaya tIrthanI 99 yAtrA karI che; A sarva pUjyazrInAM sopAno che. sAhityanA mUrdhanya paMDito-lekhako sAthenA saMparko, ghaNA AcAryo, padastho ane munivaro sAthenA AtmIya saMbaMdho teozrInA pratibhAvaMta vyaktitvanI zAkha pUre che. zALA-kolejo, jelo, vakIla-DokaTara-vepArInAM maMDaLo vageremAM ghaNAM sthaLoe pravacanadhArAo vahAvI anekonAM jIvanamAM parivartana saryA che. A saraLatAnA svAmIe saphaLatAnA kSetre adbhuta siddhio hAMsala karI che! evA e mahAna munivara uttarottara vadhu siddhio prApta karI zAsananA tejasvI tAraka rUpe jhaLahaLI raho e ja abhyarthanA sAthe pUjyazrInA caraNAraviMdamAM bhAvabhInI vaMdanA! virATa vyaktitva, prabhAvazALI kRtitvanA svAmI : pU. paM.pravara zrI vIraratnavijayajI ma. -prastuti : sunIla dhAkaDa-indora ja che - - + = + zrI mANibhadravIra tirtha zivapura citra paricaya (1) zrI mANibhadravIranuM kalAtmaka maMdira (2) zrI vijayabhuvanabhAnusUrIzvarajI jaina sAhitya maMdira (3) darzanArthIo mATenI dharmazALA (4) pU. paM. pravarathI vIraratnavijayajI ma.sA. Jain Education Intemational
Page #636
--------------------------------------------------------------------------
________________ 20 mALavAnI dhAnyasabhara hariyALI mATImAM zraddhA-bhaktinA aMkura prasphuTita karIne jana-jananAM mana-manamAM parama AsthAnuM kendra banelA mAlavaratna pUjya paMnyAsaprava2 zrI vI22tna vijayajI ma.sA.nAM nAma-kAmathI mALavAnAM AbAla-gopAla sau suparicita che. phakta paMdara varSomAM pacAsathI vadhu maMdira, upAzraya vagerenuM nirmANa karAvI emaNe A bhUminA kaNa-kaNamAM dhArmika mahAkAvya guMjatuM karyuM che. janmabhUmi piMDavADA, rAjasthAna, janmadina vi.saM. 2008, phAgaNa suda-3, pitAzrI chogAlAlajI maDiyAmAtuzrI lakSmIbAI. pAMca bhAI tathA traNa bahenonA lADakavAyA uttamacaMda phakta 11 varSanI vaye pUjya munirAja zrI vIraratnavijayajI ma.sA. tarIke saMyamI bane che. pU. A.bha. zrI vijaya premasUrIzvarajI ma.sA., pU. A. bha. zrI vijayabhuvanabhAnusUrIzvarajI ma.sA., pU. A. bha. zrI vijaya jitendrasUrIzvarajI ma.sA. tathA pU.A.bha. zrI vijayaguNaratnasUrIzvarajI ma.sA. jevA cAra-cAra gurudevonI asIma kRpA prApta karI jJAna, dhyAna, sAdhanAnI dizAmAM caturmukhI yAtrA prAraMbha karI dIdhI. yogyatA ane anubhavanI parIkSAmAM saphaLa emane kramazaH gaNi tathA paMnyAsa pada para ArUDha karavAmAM AvyA. UMDuM, ciMtana, tarkapUrNa hAjarajavAbIpaNuM, samasyAonA nirAkaraNanI dUradarzI dRSTi, 'sarva potAnAM, pArakAM na koI' jevI udAra bhAvanA, 'apamAna koInuM nahIM, sammAna lAyakanuM' nA udAtta vicAra jevA divyaguNothI samAlaMkRta, madhyapradezanA devAsa jillAmAM zivapura gAme mANibhadrajI sAdhanA kendranA saMsthApaka pa. pU. paM. zrI vIraratnavijayajI mahArAje mALavAne potAnuM kAryakSetra banAvyuM. zAMtamUrti pUjya munivara zrI azvasena vijayajI ma.sA.no pUrNa sahayoga emane pratyeka kSetramAM maLato rahyo. "bhale kAMTA vikhere koI, huM to bichAvIza sadA phUla ja phUla'nA sUtrane dhyAnamAM rAkhIne teo potAnA rAha para cAha sAthe AgaLa vadhatA rahyA. dhyAna ane sAdhanA tarapha svAbhAvika rIte emanI abhiruci rahI che. yoga-jyotiSa, Agama-maMtra-Ayurveda vagere viSayonA aneka hastalikhita prAcInagraMtha emanI pAse upalabdha che. 'zrI uvasaggaharaM stotra-108 pArzvanAtha maMtra-mA sarasvatI devI', prabhAvI zrI maNibhadravIranI ArAdhanA-sAdhanA emaNe saMpUrNa vidhAna sAthe karI che. zrI RSimaMDaLanA paNa teo sAdhaka rahyA che. A badhAMne kAraNe emane vacanasiddhi maLI che. For Private caturvidha saMgha bhaktajano emanA pratyeka Adezane ziromAnya gaNe che. prAtaH kAlIna sAdhanAsamaye emanAM darzana manane apUrva zAMti pradAna kare che. zreSTha sAdhanAnI siddhi svarUpe emane Akhare maLI jIvananI sukhada anubhUti, zivapura mahAtIrthanA nirmANa svarUpe. saujanya : zrI mANibhadravIra zve. jaina sAdhanAkendra zivapura (M.P.) sAdhuvezamAM eka prakhara vaijJAnika pU. paMnyAsazrI naMdIghoSavijayajI gaNi pU. paMnyAsa naMdIghoSavijayajI mahArAja paMcamahAla jillAnA vejalapura gAmanA pU. nagInadAsa dalasukhabhAInA saMsArI putra nAma nirmaLakumA2 saM. 2030mAM saMyamapaMtha svIkArI pravacanaprabhAvaka pU. A. zrI sUryodayasUrijI ma.nA ziSya banyA. jainadarzanano talasparzI abhyAsa karyo. pU. A. zrI zIlacandrasUrijI ma. pAsethI saMskRta ane vyAkaraNa saMbaMdhI mArgadarzana meLavyuM. samaya jatAM tattvajJAna ane vijJAnanA tulanAtmaka abhyAsa dvArA saMzodhanakSetre eka munirAja tarIke bhavyojvala AMtararASTrIya sammAna prApta karIne AtmakalyANanI pravRtti sAthe jinazAsananA arvAcIna saMyamamArgamAM abhUtapUrva prabhAvanA karI che. tyAga ane vairAgyane varelA sAdhu vaijJAnika saMzodhananA vicArone jainadarzananA vicAro sAthe tulanAtmaka abhyAsa karI navA maulika siddhAMtonuM pratipAdana karI te kharekhara gaurava ane unnati ja samajavI ne! munizrInI ciMtana-manana karavAnI lAkSaNika sAdhujIvana zailI sAce ja sAdhuvezamAM eka prakhara vaijJAnikanuM darzana karAve che. pU munizrInI vijJAnakSetre mUlyavAna kAmagIrInI kadararUpe amerikana bAyogrAphikala insTiTyUTa ina koraporenDa taraphathI sammAnita thayA. jaina sAdhune niyama mujaba ghaNo abhyAsa karavAno hoya che. e karavAnI sAthe sAthe muni naMdIghoSavijayajI khagoLavijJAna vAMcatA rahyA. emane AinsTAinanI thiyarIomAM rasa paDyo. emanA guru AcArya zrI sUryodayasUrijI atyaMta pratibhAvAna jaina sAdhu che. emaNe ziSyane jaina siddhAMtonI dRSTie Adhunika vaijJAnika siddhAMtono abhyAsa karavA uttejana ApyuM. munizrI pote ja kahe che : "bhAratIya saMskRtinA prAcInatama pravAhasvarUpa jainadarzananAM graMthomAM ghaNA vaijJAnika siddhAMto chupAyelA che. AjanA jamAnAmAM navI peDhI samakSa Personal Use Only
Page #637
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 621 Adhunika gaNita ane vaijJAnika sAdhano dvArA A siddhAMtonuM karavAmAM AvyA. prabhAvaka gurudevanA 13 varSanA satata sAnnidhye nirUpaNa karavuM atiAvazyaka che. saMpUrNa brahmAMDamAM sajIva yuvAmuninI tejasvI pratibhAne vadhu ne vadhu udyota karI ane e sRSTimAM manuSya e sarvoparI prANI che ema vijJAna ane dharma yogyatAnA kAraNe teozrI gurudevanA vizeSa prItipAtra banyA. baMne svIkAre che. joke baMnee mAnelI manuSyanI sarvoparitAmAM teozrInuM bAhya ane atyaMtara vyaktitva atyaMta AkarSaka AsamAnajamInano pharaka che. A rIte jovA jaIe to vijJAna ane preraka che. ghauMvarNo vAna, Adamakada kAyA, unnata lalATa, ane adhyAtma baMne eka sikkAnI ja be bAjuo che. vizALa vakSasthaLa, madhura smita, tejasvI pradIpta netra, kALA gheghUra vijJAnanI duniyAmAM kazuM ja aMtima satya nathI, jyAre vALa, bharAvadAra dADhI Adi pUjyazrInA dhIra-gaMbhIra pratApI adhyAtmanI duniyAmAM aMtima satya ja mukhya vastu che. vijJAna vyaktitvanA paricAyaka che. kaThora vAtAvaraNamAM UcharyA hovAthI kyAreya saMpUrNa ane aMtima satya pAmI zakatuM nathI. enI najIka pUjyazrI svAbhAvika ja parizramI, sahiSNu ane sAhasika che. jaI zake che. A ja kAraNe AinsTAina, openahAimara jevA jJAna, vairAgya ane saMyamanuM teja teozrInA caherA para taravare prakhara vijJAnIo paNa IzvaratattvamAM mAnatA thayA hatA. emanI che. pUjya munirAja yuvAna hovA chatAM prauDha vidvattA ane utkRSTa zraddhA aMdhazraddhA nahIM paNa vizALa arthamAM dharma uparanI saMyamaniSThAthI zobhe che. teozrI sArA jyotiSI che. teozrImAM buddhijanita niSpakSa zraddhA hoya che. ghaNA pragatizIla vijJAnIo vaknatva, kavitva ane lekhananAM bIja aMkurita thaI rahyAM che. evI kahe che ke AjanA aNuvijJAnanuM mULa bhAratIya tattvajJAnamAM che e utkRSTa pratibhA pUjya gurudevanI jJAnajyotithI vikasita ane tyAre ApaNA dezanA tajajJoe A dizAmAM saMzodhana karavuM - praphullita thaIne Aje samagra vAtAvaraNane surabhita karI rahI che. joIe ApaNA prAcIna graMthonA siddhAMtone vaijJAnika paddhatie jJAnanA tejathI yukta "maNiprabha' yathAvAmaguNa jainazAsanane jagata samakSa mUkavA joIe." udyota karavA samartha che. dIkSAkALathI prAraMbhAyelI tIvra | muninA gujarAtI pustakanuM aMgrejI saMskaraNa paNa thayuM che. jijJAsAvRtti vyAkaraNa, kAvya, nyAya, darzana ane Amika bhAratanA hAlanA rASTrapati DaoN. abdula kalAmane emaNe A adhyayananI sudIrdha yAtrA paripUrNa karIne sAhityasarjananI dizAmAM aMgrejI saMskaraNanI prastAvanA lakhavA vinaMtI karelI. abdula AgaLa vadhI rahI che. pariNAme teozrInAM pravacano Adhunika kalAme te vakhate namratAthI ema kaheluM ke khagoLavijJAnano emane zailImAM adhyAtmika bhAvone gUMthIne vahe che ane AkarSaka ane bahu abhyAsa nathI tethI suprasiddha vijJAnI DaoN. jayaMta viSNu rocaka rUpa dhAraNa kare che. pUjyazrInI kavitvazakti paNa IzvarI nAralIkara pAse prastAvanA lakhAvavAnI bhalAmaNa karI hatI. deNa lAge che. e kavitvazaktithI teozrIe bhajano, pado ane muktako lakhyAM che. "RSidattA rAsa' ane 'malayasundarI rAsa' e samartha sAhityakAra ane prakhara pravacanakAra kAvyakaLAno uttama namUno che. parimArjita ane bhAvapUrNa pU. upA. zrI maNiprabhasAgarajI mahArAja bhASAzailImAM lakhAyelAM pUjyazrInAM lakhANo maulika ane pUjyazrIno janma rAjasthAnanA bADamera jillAnA navacetanayukta che. vAstavamAM teozrI suyogya gurunA suyogya mokalasara gAmamAM lUMkaDagotrIya zrI pArasamalajInA ghera mAtA ziSya che. pUjyazrInI yogyatA jANIne temane saM. 2044 dvitIya rohiNIdevInI kukSie saM. 2016nA phAgaNa suda 14ne zubha jayeSTha suda 10nA divase pAdaru (rAjasthAna)mAM gaNi padathI dine thayo. temanuM janmanAma mIThAlAla hatuM. pAlitANA alaMkRta karavAmAM AvyA. vi.saM. 2017mAM mAgha suda 2nA alakRta karavAmAM AvyA. mahAtIrthamAM mAtA rohiNIdevI tathA bahena vimalAkumArI sAthe divase gaDhasivAnAmAM upAdhyAya pada arpaNa karavAmAM AvyuM. mIThAlAle paNa 14 varSanI vaye pU. A. zrI vijayakAMtisUrijI temanA ziSyamaMDalamAM muni zrI manISaprabhasAgarajI ma., munizrI mahArAja pAse saMyama grahaNa karyuM. te dhanya divasa tA. 23-6- mayaMkaprabha sAgarajI ma., muni zrI manitaprabha sAgarajI ma., 1973, saM. 2030nA aSADha vada 7no hato. mAtA rohiNI munizrI mitezaprabhasAgarajI adhyayana karI rahyA che. devInuM nAma sAdhvI zrI ratanamAlAzrIjI, bahenanuM nAma sAdhvI zrI saMskRta, prAkRta, gujarAtI, mAravADI Adi aneka vidhutrabhAzrIjI (pI.eca.DI.) ane mIThAlAlanuM nAma muni zrI bhASAonA jJAtA che. AjasudhImAM paMcoterathI vadhu aMjanazalAkA maNiprabhasAgarajI rAkhI pU. AcAryazrInA prathama ziSya ghoSita pratiSThAo temanA hAthe thaI, pAMsaThathI vadhu dIkSAo temanI Jain Education Intemational
Page #638
--------------------------------------------------------------------------
________________ 622 caturvidha saMgha nizrAmAM saMpanna thaI. aneka upadhAna prasaMgo, padayAtrA saMgho, dhArmika pravacano ane tattvajJAnanA graMtho emaNe saMpAdita karyA che. vaDI dIkSAo, mahotsavo pUjyazrInI nizrAmAM thayAM. pUjyazrInI "karmayoga ane guruvANI' emaNe saMpAdana karela lokapriya prakAzana eka anokhI kalpanAzakti anusAra pUjyazrInA gurudeva A. zrI che. pratibhAzALI vyaktitvanA kAraNe teo pUjya gurudeva A.zrI jinakAMtisAgarasUrijI ma.sA.nI samAdhibhUmi para vizvanuM eka pAsAgarasUrIzvarajI mahArAjanA vizeSa kRpApAtra banyA. prathama adbhuta sthApatyakalAnA namUnArUpa jahAjamaMdiranA rUpamAM sane 1993mAM bhinnamALa nagaramAM mahAmahotsavapUrvaka sarjana karAvyuM che. zrI kesariyAjI tIrthanA kesariyAvAsanuM nirmANa gaNi padathI vibhUSita thayelA pUjyapAda gaNivaryazrIe Aja karAvI temAM gajamaMdiranuM nirmANa e temanI abhuta sudhImAM pUjya AcAryazrInAM vibhinna pravacana-sAhityanuM sucAru kalpanAzakti sUcave che. saMkalana ane saMpAdana karyuM che. emAM sauthI vadhAre lokapriya pUjyazrI saMgha-zAsananA yogakSemane sucAru rUpe vahana sAhitya A mujaba che : (1) pravacanaparAga, (2) pAparimala, karI uttarottara zAsanaprabhAvanA prasarAvo evI abhyarthanA sAthe (3) padmaparAga, (4) mokSamArga meM bIsa kadama, (5) pratibodha, pUjyazrIne zatazaH vaMdanA! (6) jIvanadRSTi, (7) saMzaya saba dUra bhaye (gaNadharavAda-hindI sAhitya ziromaNi meM), (8) sadbhAvanA (gujarAtI), (9) Atama pAmyo ajavALuM (gaNadhara -gujarAtI), (10) karmayoga (hindI meM anuvAda evuM paMnyAsazrI devendrasAgarajI ma.sA. saMkSiptikaraNa), (11) mitti me savya bhuvesu, (12) bikhare vizvaprasiddha jaina tIrtha mahuDI pAse AvelA pAmola motI, (13) paMca pratikramaNa, (14) nayA saMdeza (yogadIpaka, gAmanA rahevAsI ane hAlamAM kolhApura, mahArASTramAM kuMbhoja samAdhizataka ane AtmaprakAza graMtha prakAzAdhIna che) tIrtha pAse sthira thayelA zreSThIvarya zrI ratanacaMdajInAM dharmapatnI pUjyapAda panyAsazrI devendrasAgarajI ma.sA.nI nizrAmAM zrImatI zazikalAbahenanI puNyakukSie tA. 12-01-1961nA roja janmela suputra zrI dilIpakumAra pUjya AcAryazrI zAnadAra rIte saMpanna thayAM che. jainazAsananI prabhAvanAnA hetuthI padmasAgarajI mahArAjanA saMparkamAM AvI vairAgyavAsita thayA. emanAM kAryo-jyAM jyAM paNa emanI nizrAmAM ArAdhanAo paMdara varSanI nAnI uMmare emanAmAM pravrajyAdharma aMgIkAra ane cAturmAsa thayAM che e badhAM cirasmaraNIya banI rahyAM che. karavAnI bhAvanA jAgI. mahAna jainazAsaprabhAvaka yugadraSTA koI paNa mahAnubhAva, pachI te nAnAmAM nAnA hoya ke moTA AcArya bhagavaMta zrI padmasAgara sUrIzvarajI ma.sA.e A emanAM saMparkamAM AvyA pachI te dhArmika AsthAvAna ane gurudeva bALakamAM eka adbhuta dhArmika zraddhA ane jinazAsana prati pratye samarpita bhAve rahyA che. bhAratanA uparASTrapati bhairosiMha samarpaNa ane sva-para kalyANaka uddezya apUrva tyAganI bhAvanA zekhAvata paNa emanAM darzana mATe AvelA che. gata varSe emane joI. pariNAme mahAna gacchAdhipati cAritramUrti AcArya paMnyAsa padavIthI zobhAyamAna karavAmAM AvyA che. bhagavaMta zrImad kailAsasAgara sUrIzvarajI mahArAjanA varad haste prAraMbhathI ja jinazAsananI prabhAvanA karavA tatpara rahyA jAmanagaramAM vi.saM. 2032mAM phAgaNa sudi-7nA zubha dine che. sAhitya ane jyotiSa (AdhyAtmika) vagere viSayomAM pUjaya paMnyAsa zrI kalyANasAgarajI mahArAjanA AcArya pada ane haMmezAM emanI abhiruci rahI che, eTale vibhinna pustakonAM gaNivarya zrI padmasAgarajI mahArAjanA panyAsa padanA avasare saMpAdana-prakAzanamAM sakriya rahyA che. paMnyAsa-pravaranI dIkSita thaIne pUjya munirAja zrI aruNodayasAgarajI ma.sA.nA sAhityayAtrA niraMtara maMgalamaya cAlatI rahe e ja hArdika ziSyarUpe munizrI devendrasAgarajI ma.sA. nAme prasiddha thayA. maMgalakAmanA che. dIkSA pachI gurukuLavAsamAM rahIne muni zrI devendrasAgarajI dhArmika adhyananamAM magna banI gayA ane gurukRpAe thoDA samayamAM ja aneka viSayonA mukhya graMthonuM UMDuM adhyayana karI tattvaciMtaka banyA. jainadharma darzana sivAya sAhityika - "dhyayana paNa emano adhikRta viSaya che. aneka
Page #639
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA ka23 pa. pU. jyotiSasamrATa, tIrthapreraka tIrthoddhAraka, kaviratna A. pragaTa zrImad vijayavidyAcaMdrazrI RSabhacaMdravijayajI ma.sA. sUrIzvarajI ma.sA. emanA dIkSAguru thayA. temanAM bahenanuM nAma jIvIbAI hatuM. [saMkSipta jIvanadarzana] dIkSAgrahaNa karyA bAda japa-tapa ane adhyayana uparAMta pU. gurudevazrInI zubhanizrAmAM rahIne sAmAjika kSetre mahattvapUrNa kAryo karatA rahyA che. navayuvakomAM dharmajAgRti Ave, ekatA ane saMgaThananI bhAvanA jAge te mATe pUjyazrI satata prayatnazIla rahe che. madhyamavarganA mANasone zikSaNa, cikitsA Adi mATe suvidhAo prApta thAya ane sAdharmika bhAvanA vikAsa pAme te mATe niraMtara kAryo karatA rahe che. pUjyazrI vadhu ne vadhu zAsanaprabhAvaka kAryomAM jayavaMtA varto evI zubhakAmanA. pU. zrI RSabhacaMdravijayajI ma.sA.nAM ziSyaratno munirAja zrI pIyUSacaMdrajI vijayajI ma.sA. tathA munirAjazrI rajatacaMdravijayajI ma.sA. che. vyAkaraNa, nyAya, Agama, pravacana, vAstu, jyotiSa, maMtra-upAsanA, Ayurveda, zilpa, dhyAnayoga sAdhanA, adhyAtmaciMtana vagerenuM emaNe UMDuM adhyayana karela che. temaja 30thI paNa vadhAre pustako emaNe ApelAM che, jemAM mukhya "abhidhAna rAjendra koSa'(hindI AvRtti) prathama bhAga, "adhyAtma kA samAdhAna' (tattvajJAna), "dharmaputra' (dAdA gurudeva jIvanadarzana), puNyapuruSa', "saphalatA ke sUtra" (pravacana), sunayanA', "bolatI zilA', 'kahAnI nItivacana' (nibaMdha) vagere che. 'dAdA gurudeva zrI rAjendrasUri gurupada mahApUjana' paNa emanI racanA che. jinabhakti, maMdiravidhi kramanAM pustako ane dara varSe zrI rAjasthAnanA jhAlora jillAnA siyANA zaheramAM jainonAM gurusaptamI paMcAMga paNa prakAzita thAya che. 500 ghara che. tyAM prAgvaTa jJAtIya kazyapa gotrIya poravAla jaina mAsakhamaNa ane chaTha aThThama vagere tapanA A tapasvIzreSThIvarya zA. magarAjajInA ghare sau. zrImatI ratnAvalIdevI ratnanAM vihArakSetro rAjasthAna, gujarAta, mahArASTra, saurASTra ane (saMyamamAM : tapasvIratnA pUjya sAdhvIjI zrI pIyUSalatAzrIjI samagra mAlavaprAMta, madhyapradeza che. mAnavasevA ane jIvadayAnI ma.sA.)nI pAvana kukSie saM. 2014nA jeTha suda 7ne 4 juna niraMtara preraNA tathA vizvazAMti mATe siddhipradAyaka mahAmAMgalika 1957nA divase eka putraratnano janma thayo. nAma pADyuM emanAM priya kSetro che. mohanakumAra. temaNe ATha varSanI nAnI vaye kavirata pU. A. upalabdhio : zrI mohana kheDA tIrthamAM naitrazibira, pravara zrI vijayavidyAcaMdrasUrIzvarajI mahArAjanI nizrAmAM mumukSu vikalAMgazibira, nazAmukti zibira, kapAyelA hoThonI zibira, hetu adhyayana zarU karyuM. mAtA ane vaDIlabaMdhu (.pU. kuSTha rogI zibira, maMdabuddhinI zibironAM Ayojano emanA paMnyAsapravara zrI ravIndravijayajI ma.sA.)e dIkSA grahaNa karyA mArgadarzana taLe saMpUrNa saphaLa thayAM che. zrI mohanakheDA tIrtha mATe bAda, svayaM pU. A. zrI vidyAcaMdrasUrijI mahArAjanA varad haste emanA pUjya guruvara A. pravara zrImad vijaya vidyAcaMdra saM. 2037nA dvitIya jeTha suda 10, tA. 23 juna, 1980 sUrIzvarajI ma.sA.nAM mukhya svapno sama haoNspiTala, gauzALA, zrI mohanakheDA tIrthamAM dIkSita thayA. Ama pa.pU. mohanakheDA gurukuLa vagere pUrNa karI Adarza gurunA Adarza ziSyanuM gaurava
Page #640
--------------------------------------------------------------------------
________________ 624 caturvidha saMgha prApta karyuM. gurukRpA ane vartamAna gacchAdhipati rASTrasaMtaziromaNi (ma.pra.), RSabhaciMtana (hindI mAsika) patrikA tema ja yuvAnonAM A. deva zrImad vijaya hemendra sUrIzvarajI ma.sA.nA aneka saMgaThanone emanI preraNA, mArgadarzana maLe che ane AzIrvAdathI zrI mohanakheDA tIrthano AgaLa vikAsa karyo, jemAM - sAmAjika-dhArmika kAryomAM tana-mana-dhanathI sahakAra Ape che. rAjagaDha mohanakheDAnA vaLAMka para zrI zatruMjaya tIrtha anurUpa jaya pUjyazrInAM caraNAraviMdamAM koTizaH vaMdanA! taLeTInA nirmANanI preraNA mukhya che. (kAma pragati para che). zrI saujanya : zrI rAjendra vidyAdhAma (pAlItANA pAse) mahAvIra pavitra sarovara, jeno kharca pAMca karoDathI vadhu che, tenuM nirmANakArya pragatinA paMthe che. zrI dAdA gurudeva rAjendra sAvara zrI zivasAgajI masA. sUrIzvarajI ma.sA.nA zatAbdI mahotsavane lakSamAM laIne mukhya (1) janmatArIkha : 14-8-1965 (2) saMsArI nAma maMdira suvarNamaya banAvavAnI parikalpanA ane preraNA (kArya pUrNa .: zailezakumAra (3) pitAnuM nAma : manubhAI premacaMda vorA (4) thavA para che). zatAbdI mahotsavanA vizALa itihAsanI punaH mAtAnuM nAma : maMjulAbahena (5) dIkSA tArIkha : 22-11-81 racanA karanAra alaukika ajoDa sauMdaryayukta kalpakRti AdhArita (6) dIkSAtithi : kArataka vada-11 (7) dIkSAsthaLa : jaina saMskRti pArkanI racanAmAM paNa emanuM yogadAna raheluM che. hiMmatanagara pAse aDapodarA (8) vyAvahArika abhyAsa : dhoraNa tIrthavikAsa ane tIrtharakSAnA mahattvapUrNa sUtradhAra rUpe teo 8 (9) dhArmika abhyAsa : 2 varSa-yazovijayajI jaina saMskRta sahayoga ApI rahyA che. pAThazALA-mahesANA (10) dIkSA bAda : siddhahemacaMdra vyAkaraNa sevAkAryo : sana 1990 mAM zrI zatruMjaya tIrthane (Holy. karavA mATe pAThazALAmAM be varSa niyamita gayA. (11) A city) pavitra zahera jAhera karAvyuM, sana 1994mAM zrI sivAya jyotiSazAstranI adhiSThAyikA mAtA paMcAMgulInI pAlitANA tIrthamAM zrI sametazikharajI tIrtha rakSA mATe 15 ArAdhanA dvArA jyotiSa-yaMtra-maMtra tathA sAhitya prakAzanakSetramAM AcAryonA saMmelananA Ayojana dvArA yogadAna, sana 2001mAM AgaLa vadhyA. (12) pragaTa prabhAvaka zrI ghaMTAkarNa mahAvIranA gara rAjendra vidyAdhAma tIrtha saroha (pAlitANA)mAM 8000 1 lAkha jApa paripUrNa karIne gaNi+paMnyAsa padavI prApta karI. pazuono keTalakempa (cAra mAsa sudhI pAlana), sana 1994- (13) ziSyasaMpadA : bAlamuni zrI RSabhasAgarajI ma.sA. 95mAM zrI zatruMjaya tIrthamAM jaya taLeTI para kArasevA karI (14) 24 varSa akhaMDa gurunI nizrAmAM rahIne jJAnamArge tIrthazuddhi abhiyAna karyuM, ma.pra.mAM jenone laghumati darajjo pUjyazrI AgaLa vadhyA che. apAvavAmAM yogadAna, pAvA, navasArI, rAjagaDha-zAMtinAtha bahumukhI pratibhAnA dhAraka, madhurabhASI paMnyAsajInA maMdiramAM gurumaMdira pratiSThA tathA rAjendra kolonImAM gurumaMdira caraNomAM amArI koTi koTi vaMdanA.... pratiSThAnI preraNAthI pUrNa thayAM. indora, pUnA vagere mukhya zaheromAM 36 mAMgalikanAM Ayojana, jemAM 10-10 hajAra kaoNpyuTarane paNa bhUlAve tevI addabhuta yAdazakti zraddhALuoe bhAga lIdho. bIjAM paNa aneka sevAkAryo gauzALA, kalpasUtra sahita aDhAra Agamone kaMThastha karanAra pAThazALA, gurukuLa, jinamaMdira, gurumaMdira vagere emanI pU.zrI hariprabhavijayajI preraNAthI cAlI rahyAM che. saMsthAo : zrI guru rAjendra vidyAdhAma tIrtha saroha ziSyane sAro guru nahIM, kyAreka ucca grahonA saMyogathI pAlitANA (guja.), zrI lakSmIvallabha pArzvanAtha 72 jinAlaya, gurune sAro ziSya prApta vato hoya che. bhInamAla (rAja.), guru rAjendra mAnavasevA maMdira cikitsAlaya pravacana sivAya satata bAra varSa mATe dhAraNa karela rAjagaDha dhAra (ma.pra.), zrI mohanakheDA guradhAma, DhIMkA ke maunavrata. giritIrtha, Indora (ma.pra.), zrI rAjendrasUri zodhasaMsthAna, zrI mAtra pravacana karavA sivAya bAra varSa mATe mauna vrata mohanakheDA tIrtha (ma.pra.), zrI rAjendrasUri dAdAvADI-rAnIlenUra dhAraNa karanAra ane hAla seTelAiTa vistAramAM somezvara jaina (karNATaka), zrI zaMkhezvara pArzvanAtha, RSabhanAtha tIrtha-indora upAzraya khAte cAturmAsa virAjanAra AcArya zrI kirtIprabha (ma.pra.), gururAja vidyA sAkha saha. saMsthA maryA. rAjagaDhadhAra sUrIzvarajI ma.sA.nA 25 varSIya ziSya hariprabhavijayajI samagra (ma.pra.), zrI AdinAtha rAjendra mahAvidyAlaya-rAjagaDha, dhAra jainasamAjamAM eka vibhUti samAna che. Jain Education Intemational
Page #641
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 624/1 janma jaina nahIM hovA chatAM jaina dharmanA satya-ahiMsAnA aMdaranuM teja satata vadhatuM jatuM hoya tevuM lAge che. mokSanI najIka siddhAMtothI prerAIne A dharma mAtra 12 varSanI uMmare dIkSA grahaNa javA mATe dIkSA Avazyaka che. jIvananI tamAma zAMti-parama karIne aMgIkAra karanArA hariprabha vijayajI adbhuta zAMti huM atyAre anubhavI rahyo chuM. chellA lagabhaga traNathI cAra yAdazaktino bhaMDAra dharAve che. hAlanA kayUTara yugamAM sAdA mahinAnA gALAmAM ja Do. modIe aneka prakAranI tapa, guNAkAra-bAdabAkI mATe paNa lokone kelakyuleTarano upayoga ArAdhanA, upavAsa karIne potAnuM vajana 24 kilo jeTaluM utArI karavo paDe che tevA saMjogomAM nAnI uMmare jaina darzananA zAstrono dIdhuM che. anya zrAvako temane DaoN. muni paNa kahe che. teo mULa gahana abhyAsa karI cUkelA A yuvA munine 1215 gAthAvALuM kheDAnA ja vatanI cinubhAI maNilAla modInA putra che ane AkheAkhuM bArasAsUtra ke je kalpasUtra kahevAya che te kaMThastha che. ema.DI. golDameDAlIsTa kArDiyolojisTa che. tema ja agAu karatAM jIvana vadhu samRddha banyuM che enaecaela myunisipala meDikala kaoNlejamAM paNa lekcarara hatA. chellAM lagabhaga traNeka varSathI saMsAramAM hovA chatAM teo dIkSA pachI aMdaranuM teja satata vadhatuM jatuM lAge che saMsArathI sAva aLagA hatA. temanA najIkanA mitra vI.esa. muni hemabaudhi vijayajI. hospiTalanA ja DaoN. dilIpa modInA jaNAvyA mujaba Do. chellAM 27 varSathI vADIlAla sArAbhAI haoNspiTalamAM hemendrabhAIe dIkSA lIdhI tenA AgaLanA divasa sudhI khyAtanAma tabIba tarIke pharaja bajAvatA Do. hemendra modIe gaI haoNspiTalamAM hAjarI ApI kaoNlejamAM lekyara paNa eTenDa karyuM tA. 2jI Disembare ekAeka ja dIkSA aMgIkAra karatAM temanAM hatuM. traNeka mahinAthI teo rAjInAmAnI vAta karatA hatA, paraMtu sagAM-saMbaMdhI-mitro sahita khAsa karIne temanA dardIomAM bhAre ATalI jhaDapathI teo Avo nirNaya leze tevI amane khabara Azcarya phelAyuM che. vallabhavidyAnagaramAM rAmasUrI mahArAja nahotI. atyaMta dhArmika vRttinuM jIvana jIvatA hemendrabhAI samaya sAheba saMdhADAnA AcArya prabhAkarasUri mahArAja pAse dIkSA ane eka tabIbane chAje te prakAranI tamAma zistanA te AgrahI aMgIkAra karIne DaoN. hemendra modI muni hemabodhi vijayajI banI hatA. mAsakSamaNa, siddhitapa, zreNItA, aSTApada bhadratapa vagere cUkyA che. AcArya mahArAjanA jaNAvyA mujaba A haju kAcI uparAMta 2001thI vIsa sthAnaka tapa sahitanI eTalI badhI dIkSA che. AgAmI tA. ra6mI DisembarathI amadAvAda najIka upavAsa-ArAdhanA teo karatA hatA ke, ame kyAreka pUchatAM hAthIjaNa vivekAnaMdanagara khAte yojAnArA bhavya mahotsavamAM DaoN. tame chelle janmyA hatA kyAre? DaoN. dilIpa modInI AMkho muni hemabodhi vijayajInI pAkI dIkSA tA. 16mI jAnyuArIe vAta karatAM karatAM bhInI thaI jAya che. eka mitranI khoTa mane thaze. vallabhavidyAnagaramAM dIkSA lIdhA bAda muni hemabodhi jiMdagIbhara sAlaze. AcArya prabhAkara sUrIzvarajI mahArAje vijayajI satata vihAra karatA rahyA che. gaIkAle kheDA moTA jaNAvyuM hatuM ke, "AgAmI tA. 26thI 22mI jAnyuArIderAsaramAM "saMdeza' sAthenI khAsa vAtacItamAM temaNe jaNAvyuM hatuM 2005 daramyAna vivekAnaMdanagara hAthIjaNa khAte ratha AkAranA ke, chellAM keTalAMka varSothI dIkSA grahaNa karIne sAdhu jIvana bhavya derAsarano zilAnyAsa thaze ane ahIM 51 IcanI bhagavAna jIvavAnI mArI icchA hatI. have te paripUrNa thaI che. huM je sImaMdhara svAmInI pratimAjInI pratiSThA thaze ane ahIM ja DaoN. prakAranI bhakti-ArAdhanA ane jaina dharmanA siddhAMto mujabanI | muninI pAkI dIkSA thaze. muna | ('saMdeza'mAMthI sAbhAra) jIvahiMsAne anusaravA mAMgato hato te mATe dIkSA anivArya 'sAdhanApathanA yAtriko hatI. sAMsArika jIvanamAM hajAro maryAdAo naDe che. jInazAsananA niyamonuM pAlana thaI zakatuM nathI. kyAreka jaTha vimalazAkhAnA gauravavaMtA ane jinazAsana jAvatA ane jinazAsananA prabhAvaka bolavuM paDe che, to kyAreka jIvahiMsA AcaravI paDe che. sUkSmamAM pU. paMnyAsazrI dayAvimalajI gaNivarya sUkSma jIvanI hiMsAnuM je mAhAbhya jaina dharmamAM che, tene anusaravA dIkSA sivAya koI Aro nathI. chellAM paMdara ja divasamAM huM bhAratavarSamAM marUbhUmi prAcIna tIrthabhUmi che. temAM pAlInagara pAse goviMdalA gAmamAM zreSThIvarya zrI meghAjInAM avanavA anubhavamAMthI pasAra thaI rahyo chuM. agAu karatAM paNa dharmapatnI lAdhIbahenanI ratnakukSie saM. 1886nA Aso suda jIvana vadhu samRddha, ati samRddha banyuM hovAnuM anubhavuM chuM. 10 (dazerA)ne divase eka putrano janma thayo. deva jevA putranuM Jain Education Intemational
Page #642
--------------------------------------------------------------------------
________________ 30) ka24/2 caturvidha saMgha nAma devAjI rAkhyuM. prAthamika zikSaNa vatanamAM laIne devAjI janma thayo. apUrva kAMtivAna e putranuM nAma amaracaMda rAkhyuM. dhaMdhArthe moTAbhAI sAthe muMbaI AvyA. muMbaIthI ghoghAvALA - kumAra avasthA prApta thatAM amaracaMdane vyAvahArika zikSaNa mATe amaracaMda mAlajIe kADhela siddhAcalajI tIrthanA yAtrAsaMghamAM nizALe besADyA. sAthosAtha agaNita jinAlayo upAzrayothI teo joDAyA ane pU.paM. zrI kalyANavimalajI mahArAjanA zobhatA A zaheramAM prabhudarzana, prabhubhakti, sAdhubhagavaMtono paricayamAM AvyA. saM. 1906mAM pU.paM. zrI dAnavimalajI samAgama, vaiyAvacca, sAmAyika, pratikramaNa Adi dvArA dhArmika mahArAjanuM cAturmAsa muMbaI thayuM ane teozrInA saMsarge saMskAronuM paNa siMcana thatuM. zikSaNa bAda amaracaMda dhaMdhAmAM lAgI devAjInI vairAgyavRtti daDha banI. saM. 1908nA vaizAkha suda 7ne gayA. evAmAM, amaracaMdanI yuvAnImAM ja pitAnI chatrachAyA divase suratamAM dhAmadhUmathI dIkSA laIne zrI dayAvimalajI nAme cAlI gaI. amaracaMdane khUba AghAta lAgyo. saMsAra parathI mana jAhera thayA. saM. 1917mAM bhAvanagaramAM pU. maNivijayajI dAdA UtarI gayuM, vairAgyabhAvanA daDha banI. pitAnA AtmazreyArthe pAse bhagavatI sUtranAM yogoddhahana karyA ane gaNi pada prApta karyuM. caityonA jIrNoddhAra, jJAnavRddhi mATe pAThazALA, upAzraya Adi tyArabAda saM. 1920mAM vaizAkha suda pAMcame zrI saubhAgya- dharmakSetre dhanano sadupayoga karI potAnI dharmabhAvanAno paricaya vijayajI (DahelAvALA)nA varada haste paMnyAsa pada prApta karyuM. Apyo. saMsAranI asAratA vadhI gaI hatI. zramaNadharmano pUjyazrInuM viharakSetra samagra saurASTranAM nAnAMmoTAM svIkAra karavAnI jhaMkhanA jAgI hatI, tethI sva-gurunI zodhamAM nagarogrAmAM rahyAM. teozrIe pAlitANAmAM eka maMDaLanI AgrAthI gujarAtanA rAjanagara-amadAvAda AvyA. sAthe sthApanA karAvI, je Aje paNa nAnI ToLI tarIke oLakhAya che. ladhubaMdhu zakunarAja paNa hatA. saM. 1932mAM zrI mUlacaMdajI mahArAja Adi 22 sAdhuone rAjanagaramAM devazAnA pADAnA upAzrayamAM pU. zrI jaga karAvyA. tyAMthI gujarAtanAM grAma-nagaromAM vicaryA. aneka dayAvimalajI gaNivarya birAjamAna hatA. baMne bhAIo bhavyAtmAone dIkSA ApI. aneka munivarone joga karAvI pUjyazrInA samAgamamAM AvyA. temanI daDha dharmabhAvanA ane gaNi-paMnyAsa pade ArUDha karyA. pUjyazrInI nizrAmAM aneka vairAgyabhAvanA sAthe yogyatA jANI pU. gurudeve saM. 1918nA tapazcaryAo ane zAsanaprabhAvaka dharmakAryo susaMpanna thayAM. saM. mAgazara suda 3ne divase dIkSA pradAna karI. amaracaMdane munizrI 1959mAM zrAvaNa mAsamAM teozrIne pakSaghAta thayo. saM. amRtavimalajI ane zakunarAjane munizrI sumativimalajI nAme 1962nA jeTha vada cothanA divase amadAvAdamAM pUjyazrI ghoSita karyA. dIkSA grahaNa karIne navadIkSita munivaroe potAnA ziSya-praziSya ane agaNita bhAviko vacce, vyAkaraNa, kAvya, koSa, nyAyAdi graMthonuM gahana adhyayana karyuM. navakAramaMtranuM zravaNa karatAM samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA. alpa samayamAM potAnI tejasvI buddhipratibhAthI mAgadhI bhASAmAM gujarAtabharamAMthI agaNita bhaktajano aMtima darzanArthe UmaTI gaNadharo vaDe guMphita 45 AgamonuM jJAna grahaNa karyuM. munizrI paDyAM, ane aMtima yAtrAmAM bhAga lIdho. pUjyazrI 76 varSanuM amRtavimalajI mahArAje prathama traNa cAturmAsa amadAvAdamAM ja AyuSya bhogavI, 54 varSanA dIkSAparyAyamAM anekavidha karyA. trIjA cAturmAsa vakhate pagathiyAMnA upAzraye 500nI zAsanaprabhAvanA pravartAvI amara thaI gayA. evA e gauravavaMtA saMkhyAmAM siddhitapano mahotsava karAvyo hato. tyArabAda teozrI sAdhuvarane koTi koTi vaMdanA! gujarAta ane rAjasthAnanA nagara-grAmomAM vihAra karIne saujanya : mANibhadravIra jaina derAsara dharmazALA TrasTa ghANerAva padhAryA. tyAM suvizuddha cAritradhArI pU. zrI hetavijayajI (saMkalana : pU. munizrI hAla AcAryazrI pradyumnavimalasUrijI mahArAja) gaNivarye zrIsaMghanI vinaMtIthI pUjyazrIne gaNi pada pradAna karyuM. | dharmadhuraMdhara-zAstravizArada tyAMthI vihAra karIne pUjyazrI saurASTranAM nagaromAM padhAryA. zrI siddhAcalajInI yAtrA karI, tyAMthI kesariyAjInI yAtrA karI pharI pU. gaNivaryazrI amRtavimalajI mahArAja rAjanagara padhAryA. tyAM mAsakSamaNa tapa karyuM. tapanI anumodanArthe pUjyazrInI janmabhUmi riddhisiddhiyukta AgrA zahera. A zrIsaMghe aSTAhnikA mahotsava karyo. rathayAtrA vakhate vAdaLagheryA zaheranI vANiyAvADamAM rahetA zreSThI vIrasenanAM zIlavaMtA AkAzamAMthI pUjyazrInA kahevA pramANe eka TIpuM paNa na paDyuM dharmapatnI rAjakumArInI kukSie saM. 1898nA vaizAkha suda 11ne tyAre zrIsaMgha A camatkArathI atyaMta prabhAvita thaI gayo hato! zubha divase, pUrvanirdhArita susvapnanA phaLasvarUpa eka putraratnano A ja rIte, UMjhAnA cAturmAsa vakhate vyAkhyAnamAM muhapattine Jain Education Intemational
Page #643
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA hAthamAM laI masaLatAM joI zrAvakoe prazna karyo tyAre kahyuM ke, "siddhagiri para zrI RSabhadevanA prAsAdamAM dIpazikhA vaDe baLatA caMdaravAne ThAruM chuM.' zrAvakoe turaMta tapAsa karAvI to vAta sAcI nIkaLI. sau AzcaryamAM garakAva thaI gayA! tyAMthI rAjanagara padhAryA ane vedanIya karmanA udaye pakSaghAtano vyAdhi thayo. karmaracanAne vidAratA, tapAcaraNa karatAM sAdhu-sAdhvIjI ane suzrAvakonI sevAmAM 20 varSa sudhI A vyAdhine samatAbhAve sahetA rahyA. svajIvananI svAdhyAyaprIti ane tapaprabhAvane pariNAme sakaLa samudAyamAM adbhuta saMyamazista vyApI hatI. teozrI potAnA samayanA samartha AgamAbhyAsI, sucAritravAna ane tejasvI gaNivarya hatA. pUjyazrInI nizrAmAM upadhAna, ughApana, Agamavrato, varasItapa, yAtrAo Adi aneka dharmakAryo viziSTa rIte thayAM hatAM. pUjyazrIe stavano, pado Adi paNa racyAM hatAM. saM. 1926nA bhAdaravA vada 3ne divase pUjyazrIne pakSaghAtanI asara vadhI. navakAramaMtranuM smaraNa karatAsamAdhipUrvaka kALadharma pAmyA. pUjyazrI sUryasamAna jJAnakiraNo dvArA jagatane prakAzita karatA, jJAna-dhyAna-tyAgamaya jIvana jIvIne svanAmadhanya banI gayA. pU. gaNivarya zrI hiMmatalAlajI, zrI haMsavimalajI, zrI zAntivimalajI, zrI premavimalajI, zrI nyAyavimalajI, zrI ratnavimalajI, zrI devavimalajI, zrI narendravimalajI, zrI gautamavimalajI, zrI pradyumnavimalajI Adi kiraNo dvArA vimalagacchane sadAya dedIpyamAna rAkhI janArA pUjyapAda gurudevazrInAM caraNomAM koTizaH vaMdanA! (saMkalana : pU. munizrI pradyumnavimalajI mahArAja, hAla AcArya). sadharmopadeSTA, dIrdha tapasvI, siddhagiriyAtrAnA parama upAsaka, anuyogAcArya pU. paMnyAsazrI hiMmatavimalajI gaNivarya bhAratavarSanI mahAna dharmabhUmi, tIrthabhUmi, karmabhUmi ane vIrabhUmi te rAjasthAna, temAM sirohI nAmanI bhavya jinAlayothI zobhatI nagarImAM zreSThI zrI jhaveracaMdajInuM dharmapremI kuTuMba vasatuM hatuM. temane hukamacaMda nAme putra hato ane divALI nAme guNiyala putravadhU hatI. kuTuMba dharmaparAyaNa, sadguNAnurAgI, sukhI ane pratiSThita hatuM. saM. 1903nA vaizAkha suda 3 (akSayatRtIyA)nA zubha dine divALIbahenanI ratnakukSie eka putraratnano janma thayo. hIrA samAna dedIpyamAna putranuM nAma hIrAcaMda rAkhyuM. For Private 624/3 bALaka hIrAcaMda caMdranI kaLAnI jema vRddhi pAmavA lAgyo. vyAvahArika zikSaNa sAthe dhArmika abhyAsa ane prabhubhakti, dharmakriyA ane tapasyAdi dharmapravRttimAM paNa eTalo ja rasa tene paDavA lAgyo. prasaMgopAta sAdhusatsaMga ane dharmadezanAthI tenuM mana dharmabhAvanAthI vadhu ne vadhu raMgAtuM gayuM ane tyAga-vairAgyane e jhaMkhI rahyaM, paNa mAtAnI mamatA ene rokI rahI. evAmAM mAtA divALIbahenanI tabiyata bagaDI. aneka upacAro chatAM saune vilApa karatAM mUkI e sadAne mATe cAlyAM gayA. vahAlasoyI mAtAnA viyogathI hIrAcaMda du:khI du:khI thaI gayA. pitA hukamacaMda to A vasamo AghAta sahana karI na zakyA ne putrane dhAmadhUmathI dIkSA apAvavAnI bhAvanA sevatAM sevatAM varSanA aMtare e paNa cAlyA gayA. hIrAcaMdane mAtApitAno viyoga asahya thaI paDyo, paNa dharmI jIva Akhare dharmane zaraNe thavA gurunI zodhamAM cAlI nIkaLyA. Abu-delavADA tIrthanI yAtrA karI pAlanapura AvyA. tyAM anuyogAcAryazrI amRtavimalajI mahArAja birAjamAna hatA. teozrInI vyAkhyAnavANI sAMbhaLI e AnaMdavibhora banI gayA. vyAkhyAna pUruM thaye potAnI saghaLI kathanI kahI ane dIkSAnI bhAvanA vyakta karI. hIrAcaMdanI UMDI dharmazraddhA tathA tyAgavairAgyanI dRDha bhAvanA ane yogyatA jANI pUjyazrIe saM. 1925nA mAgazara suda 3ne divase, kuTuMbIjano ane pAlanapura zrIsaMgha dvArA Ayojita mahotsavapUrvaka, ghaNA ja ThAThamAThathI bhAgavatI dIkSA pradAna karI. hIrAcaMda have munizrI hiMmatavimalajI banyA ane saMyamanI apramatta sAdhanA-ArAdhanA karavA sAthe gurunI vaiyAvacca ane jJAnArjanamAM nimagna banI gayA. gurukRpAe temanI jJAnopAsanA alpa samayamAM ja khIlavA lAgI ane prathama cAturmAse ja gurudeve vyAkhyAna vAMcavAnI tAlIma paNa ApI. pU. munizrI hiMmatavimalajI mahArAjanI vizeSa yogyatA jANI, bIjA ja varSathI svataMtra cAturmAsa karavA gurudeve AjJA karI. pUjyazrI Ama eka pachI eka svataMtra cAturmAsa karatA rahyA ane dara varSe cAturmAsa pUrNa thaye tIrthAdhirAja zatruMjayanI navvANuM yAtrA karatA rahyA. A krama prAyaH 8 varSa uparAMta cAlyo. navvANuM yAtrA kula 14 vAra karI. pU. dAdAguru zrI dayAvimalajI gaNivaryazrInI sAthe paNa be cAturmAsa karI sevA, adhyayana ane tIrthabhaktino suMdara lAbha lIdho. gujarAtamAM keTalAMka varSo vicarI vividha dharmArAdhanA ane zAsanaprabhAvanA pravartAvI pUjyazrI mALavA, rAjasthAna ane Personal Use Only
Page #644
--------------------------------------------------------------------------
________________ 624/4 dakSiNa bhAratanA prAMtomAM viharatA rahyA. tyAM paNa abhUtapUrva ane cirasmaraNIya evI zAsanaprabhAvanA pragaTAvI. temAM 12 cAturmAsa mahArASTramAM karI, tyAM jIrNa maMdironA uddhAra, nUtana jinamaMdironAM nirmANa, upAzraya, jJAnabhaMDAra, pAThazALA AdinI sthApanA karIne mahAna upakAro karyA. pUjyazrI pote paNa aneka tapasyA karatA rahI saMyamajIvanane tapathI tejasvI banAvatA rahyA. tyAra bAda, gujarAta padhAratAM, saM. 1978nA amadAvAda-zAmaLAnI poLamAM mumukSu DAhyAbhAIne vADAsinora mukAme dIkSA ApI munizrI haMsavijayajI nAma ApI potAnA paTTaziSya karyA. saM. 1979mAM mahA vada 11ne divase, pU. .zrI mohanalAlajI mahArAjanA praziSTa AcAryazrI jayasUrijI mahArAjanA varada haste muMbaI-goDIjI upAzrayamAM, aneka zrIsaMgho ane jaina agraNIonI upasthitimAM pUjyazrIne paMnyAsa padavIthI vibhUSita karavAmAM AvyA. tyArabAda, pU.paM. zrI hiMmatavimalajI gaNivaryanA vadhatA jatA prabhAvathI anekabhAviko tyAga-vairAgyane pAmI saMyamanA mArge vaLyA, to aneka dharma-ArAdhanA, tapasyAnA mArge vaLyA. Ama, pUjyazrInI preraNA ane nizrAmAM zAsanaprabhAvanAnAM anekAneka kAryo susaMpanna thatAM rahyAM. saM. 2010nA vaizAkha suda 10nA pUjya paMnyAsazrI 85 varSano sudIrdha dIkSAparyAya pALI, 108 varSanI vayovRddha uMmare, amadAvAda-devazAnA pADAmAM sthita vimalagacchanA upAzraye, navakAra mahAmaMtranuM smaraNa ane zravaNa karatAM karatAM samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA. AvA tyAgI, tapasvI, ugra vihArI ane sudIrdha saMyamajIvana daramiyAna aneka sthaLe anekavidha dharmakAryothI zAsanano jayajayakAra pravartAvanArA pU. paMnyAsazrI hiMmatavimalajI gaNivaryazrInAM caraNomAM koTi koTi vaMdanA! (saMkalana : pU. munirAjazrI pradyumnavimalajI mahArAja) saujanya : sarvasAdhAraNa mAnavasevA TrasTa, zrI zAMtivimalasUri mAnavasevA TrasTa. pU. munipravarazrI devavimalajI mahArAja vimala samudAyamAM vayovRddha pU. paM. zrI hiMmatavimalajI mahArAjazrInA ziSyaratna mahAna yogavettA pU. A. zrI zAMtivimalasUrijI mahArAjanA ziSyaratna pU. munirAjazrI devavimalajI mahArAja eka AtmArthI sAdhaka hatA, sevApriya saMta hatA. garIba sAdharmiko paratvenI temanI karuNA apAra hatI. sAdaDI (rAjasthAna)mAM saM. 1950mAM janmelA dIpacaMdajInA pitAnuM nAma bhagAjI tathA mAtAnuM nAma cUnIbAI hatuM. yogya uMmare dIpacaMdajInA lagna phUlIbAI sAthe thayA ane teone zAntA caturvidha saMgha nAmanI eka putrI hatI, paraMtu saMsAranA eka duHkhada ane karuNa prasaMgathI dIpacaMdajIno AtmA jAgI gayo ane saM. 1887mAM jeTha suda 12nA divase pUjya gurudevazrI zAMtivimalajI mahArAjanA ziSya banI saMyama dharmano svIkAra karyo. tapa-tyAga ane sAdhanAnI tIvra ruci jAgI. divasa-rAta joyA vagara emAM ja magna banI gayA. teozrI sAdhanAmAM jevA AkarA hatA, tevA ja dInaduHkhiyAMo mATe puSpa jevA mRdu ane karuNArdra hatA. teozrIe sacoTa upadeza ApI zramaNasaMghabhakti, sAdharmika bhakti, jIvadayA ane anukaMpAdAnanAM aneka mahAna kAryo karAvyAM. pATaNa, vIsanagara, vaDanagara, mahesANA, vijApura, hiMmatanagara, rakhiyAla tathA rAjasthAnanAM aneka kSetromAM vicarI dharmopadeza dvArA zAsanaprabhAvanAo karI. muMbaI vasatA pATaNavAsIo to emane sAce ja devatulya samajatA. vRddhAvasthAne kAraNe chellAM vIsa varSa pAlitANA-hiMmatavihAramAM ja birAjamAna hatA. te samaye potAnA gurumahArAjanA sAnnidhyamAM teozrInAM ziSya pU. munizrI pradyumnavimalajI mahArAja tathA pU. munizrI vijayavimalajI mahArAje teozrInI suMdara sevAbhakti karI hatI. pU. gurudeva zatruMjaya mahAtIrthe saM. 2044nA aSADha vada 12nA dine, 94 varSanI vaye, 57 varSano dIrdha cAritraparyAya pALI, samAdhipUrvaka kALadharma pAmyA. vaMdanA ho e parama upakArI gurudevanAM pAvana caraNomAM! dhanya gurudeva! yuvA pravacanakAra pU. gaNizrI zIlaratnavijaya ma.sA.
Page #645
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA da24/5 zrI zaMkhezvara mahA tIrthe.....zrI 108 pArzvanAtha bhakti dIkSA bAda vihArabhUmi temaja cAturmAsa kSetra : vihAra mahAprAsAda prAMgaNe zrI tapAgacchAdhirAja pa.pU. A. vi. mahArASTra, rAjasthAna, gujarAta, ema.pI., bihAra, va.va. premasUrIzvarajI mahArAjAnI anujJA.....anugraha temaja punIta zAsanaprabhAvanA : cha'ripAlita saMgha, pU.sA.ma.nI 100 nizrAmAM.... oLI, 108 aThThama va. dIrdha tapazcaryAnAM pAraNAM, aThThAI zrI labdhidhAma tIrthasaMsthApaka, sva. pa. pU. A.deva mahotsavo, meDikalakempa, jinamaMdira AyaMbilazALA, zrImadvijayalabdhi sUrIzvarajI mahArAjAnI divyAzivRSTi..... ArAdhanAbhavana, pAThazALA va. mATe suMdara rakamanI preraNA Upaja temaja pU. pra. mAtRhRdayA sA. hemalatAzrIjI ma.nI aMtaramananI temaja uddaghATana, gurudevanA janmadinanI ujavaNI, zrI labdhidhAma bhAvanAthI gurUkRpApAtra aMtevAsI ziSyaratna pU. munizrI | tIrthe zilAnyAsa, udghATana va. aitihAsika prasaMga, vividha zIlaratnavijaya ma.sA.no......zrI gaNi padaarpaNa mahotsava pustakaprakAzana, gurumUrti pratiSThA, dIkSA pradAna, aitihAsika dhAmadhUmathI bhavya-zAnadAra saMpanna thayo. cAturmAsika ArAdhanA va.va. jema prAtaH kALe kamaLa khIle ane parAgarajano vaibhava vizeSatA : pravacanaprabhAvakatA, satya-spaSTa-vaktA, bhamarAo mATe pragaTa kare......tema pU. gacchAdhipatizrIe gaNi AgavI sUjhanA kAraNe jyAM jyAM birAjamAna hoya tyAM tyAM te padapradAna karI bhavyajIvonA kalyANa arthe pU. munirAjazrInA te saMghamAM saMgaThana, suleha. aMtaravaibhavane pragaTa karyo. vardhamAna vidyAmaMtra ApI zAsananI tIrthanirmANa : sva. gurudevazrInuM aMtimasvapna.....adhUruM sevA-bhakita karavA viziSTa zakitano saMcAra karyo. svapna...zrI labdhidhAma tIrtha dhAkaDI (viramagAmathI 10 ki.mI.) A zubha prasaMge zatAdhika sAdhu-sAdhvIjI ma.nI tapa-saurabha : varasI tapa, vardhamAna tapanI 40 oLI, amIvarSA.......upadhAna tapaArAdhako sahita 1500thI adhika 108 AyaMbila, zrI gautamasvAmInI ArAdhanA svarUpa 27 janamedanInI zubhakAmanAno zrota vahyo hato. deva-guru zraddhAzIla chaThThanA pAraNe chaThTha. guracaraNe paramasamarpita zrI labdhiparivAranA paramagurabhakato zrI pU. paMnyAsa zrI vAcaspativijayajI ma. yogezabhAI jayasukhalAla saMghavI, madrAsa va.e nUtana gaNivaryazrIne Asana, vardhamAnavidyAno paTTa, maMtrapothI, pU. paMnyAsazrI vAcaspativijayajI mahArAja sAheba navakAravALI, kAmaLI va. vahorAvavAnI suMdara bolI bolIne raMga potAnA khyAtanAma guru sAhityakalAratna AcAryazrI vijaya rAkhyo hato. yazodevasUrIzvarajI ma.sA.nA ziSya ane saMsArapakSe temanA bhatrIjA thAya. dIkSAnI khANa evI prakhyAta darzAvatI nagarI paricaya-parimala (DabhoI)mAM zrI nAthAlAla vIracaMda zAhanA suputra zrI saMsArI paricaya nagInabhAI tathA zrI maNibahenanI kukSIthI vi.saM. 1983-jeTha mAtA : zakarIbahena bAbulAla zAha vada-10nA roja occhavabhAI janma thayo. pUrvajanmanA tathA pitA : bAbulAla amRtalAla zAha kuTuMbanA saMskArone kAraNe zrI occhavabhAI sAdhu bhagavaMtonA vatana : bhAbhara saMparkamAM AvatAM dIkSA levAnA bhAva jAgyA. konI pAse saMyamajIvana svIkAravuM teno savAla ja na hato, kAraNa ke temanA nAma : zazIkAnta. kAkA mahArAja pU. muni zrI yazovijayajI ma.sA. hatA. tethI saMyama-surabhi teo temanI pAse vi.saM. 1998mAM gayA. kAkA mahArAjanI dIkSAdAtA : pa.pU. A. deva zrImadvijaya premasUrIzvarajI sAthe teozrI vaDIla pUjya dAdApradAdA, guruo pa.pU. AcAryazrI mahArAjA. vijaya mohanasUrIzvarajI ma.sA., pa.pU. vijaya pratApasUrIzvarajI dIkSAguru : pa.pU. A. deva zrImadvijaya labdhisUrIzvarajI ma.sA., pa.pU. pravartaka zrI dharmavijayajI ma.sA. Adi hatA. tethI mahArAjA. teo pAse rahIne saMyama jIvananI keLavaNI levA sAthe dhArmika cAritragrahaNa : mahA suda-5, vi.saM. 2032, pUnA. abhyAsa karavApUrvaka comAsuM rahyA tyAre vairAgyabhAvanA deDha thaI. te pachI pU. gurudevonI sAthe vihAra karI pAlitANA gayA ane Jain Education Intemational
Page #646
--------------------------------------------------------------------------
________________ 624/6 tyAM sAdhvIjI zrI kamaLAzrIjI pAse rahIne abhyAsa karatAM temanAM saMsArIbahena zrI mANekabahenane dIkSAnI bhAvanA thaI. banne bhAI-bahena dIkSAnI bhAvanAmAM makkama joIne dIkSAnuM muhUrta kADhavAmAM AvyuM. dIkSArthI tarIke banne bhAI-bahena DabhoI gayA tyAM temano dhAmadhUmathI varaghoDo kADhavAmAM Avyo ane bahumAna karyuM ane pachI baMne mumukSuo potAnAM kuTuMbIo sAthe pAlitANA AvyA ane tyAM paNa dIkSAno varaghoDo nIkaLyo ane vi.saM. 1999nA vaizAkha suda-3 akSaya tRtIyAne divase taLeTI pAsenA bhAthAkhAtAnA holamAM pU. gurudevonI pU. gurudevonI upasthitimAM baMnene dIkSA ApavAmAM AvI ane occhavabhAIne pU. munizrI yazovijayajInA ziSya tarIke sthApita karI temanuM pU. munizrI vAcaspativijayajI (kAzInA paMDitanA AgrahathI) nAma rAkhavAmAM AvyuM, jyAre zrI mANekabahenane pU. sAdhvIjI zrI kamaLAzrIjI ma.sA.nA ziSyA tarIke sthApana karI pU. sAdhvIjI zrI maMjulAzrIjI nAma rAkhavAmAM AvyuM. te pachI pU. muni zrI vAcaspativijayajI ma.sA.nI vaDI dIkSA thaI. UMDA dhArmika abhyAsanI dharmazAstro, grantho, vyAkaraNanI kalakattA yunivarsiTInI parIkSA ApI. pUjya gurudevonI sAthe rahetAM abhyAsa karavA sAthe saMskRta bhASAnuM uttama jJAna hovAthI prasiddha ane rasika mRgAvatI caritra ghaNuM azuddha chapAyeluM hatuM tene anya prato sAthe meLavIne zuddha karyuM. temano saraLa ane lAgaNIzIla svabhAva joI samudAyanAM sAdhuomAM priya thaI paDyA. kALAMtare 5.pU. AcAryazrI vijaya pratApasUrIzvarajI ma. sAhebe bukaleTa jainapaMcAMga taiyAra karavAnuM kArya soMpyuM. ghaNAM varasothI paMcAMga bahAra pADavAthI zAsananI sArI sevA karI rahyA che. pUjya gurudeva zrI yazovijayajI ma.sA.nI sAthe rahIne teozrInI dareka mAMdagImAM suMdara vaiyAvacca karI che. pa.pU. AcArya zrI mohanasUrIzvarajI ma.sA., pa.pU. A. zrI pratApasUrIzvarajI ma.sA., pa.pU. AcAryazrI vijaya dharmasUrIzvarajI ma.sA., pa.pU. muni zrI yazovijayajI ma.sA., pa.pU. munizrI jayAnaMdavijayajI ma.sA. Adi sau samudAyanAM sAdhu-sAdhvIone teozrI AdarapUrvaka mAna ApatA. pUjyazrInA sAhityanAM kAryomAM temano suMdara sahakAra rahyo che. vi.saM. 2035mAM kArataka vada-panA Ni padathI tathA caturvidha saMgha vi.saM. 2035 mAgasara suda-5 nA paMnyAsapadathI alaMkRta thayAM. temane pU. munizrI vinayavijayajI nAmanAM eka ziSya hatA. AvA anekaguNothI vibhUSita pUjyazrIne koTI koTI vaMdana karIe. saujanya : zrI maNibahena tathA nagInabhAInA smaraNArthe temanA kuTuMbIjano. 5.pU. munirAja zrI jayabhadravijayajI ma. vizvavikhyAta ane dIkSAnI khANa evI darzAvatI (DabhoI) nagarImAM zrImALI jJAtIya zrI maphatalAla caMdulAla zAhanAM dharmapatnI zrImatI vasumatIbahenanI kukSie vi.saM. 2017, mahA vada-13, somavAra, tA. 12-2-1961nA roja zrI jitendrakumArano janma thayo. bAlyAvasthAmAM zaikSaNika abhyAsa karI New S.S.C. pAsa thayA. te samaye temane dIkSAno bhAva jAgyo. gharanI sAme Avela upAzrayamAM sAdhu mahArAja sAheba tathA dhArmika zikSaka pAse dhArmika abhyAsa karatAM konI pAse dIkSA levI evo manamAM vicAra Avyo. AvAM ja vicAro sAthe eka divasa rAtanAM svapnuM AvyuM ane temAM pa.pU. yugadivAkara AcAryazrI vijaya dharmasUrIzvarajI ma.sA. tathA (te vakhate) pa.pU. munipravara zrI yazovijayajI ma.sA. dekhAyA ane avAja saMbhaLAyo ke muMbaIthI pAlitANAno page cAlato saMgha Avaze temAM yazovijayajI karIne sAdhu haze tenI pAse tuM dIkSA leje. A svapnuM ane teno avAja sAMbhaLIne jitendrakumAre pa.pU. munipravara zrI yazovijayajI ma.sA. pAse dIkSA levAnuM nakkI karyuM. A svapna temane aSADha mahine AvyuM hatuM. te vakhate saMgha ke evI koI vAta na hatI. potAnA pAThazALAnA zikSakane svapnanI vAta karI hatI, tethI saune jitendrakumAra pa.pU. munipravara zrI yazovijayajI ma.sA. pAse dIkSA leze tema khyAla Avyo. temanA vicAro badalavA mATe traNa-cAra vyaktioe prayatno karyAM, paraMtu teo temanA vicAramAM makkama rahyA. kALakrame samaya jatAM zAsanadevanI icchA anusAra muMbaIthI pAlitANAno page cAlato saMgha nIkaLyo ane vi.saM. 2033 phAgaNa suda-1nA divase sau prathama jItendrakumAre pa.pU. muni zrI yazovijayajI ma.sA.ne joyA. temanA mananI vAta karavA mATe teozrInA rUmanI bahAra doDha-be kalAka UbhA rahyA. gocarInA samaye phakta aDadhI miniTa maLI ane temAM jitendrakumAre potAnAM mananI vAta karI. tyArapachI jitendrakumAra
Page #647
--------------------------------------------------------------------------
________________ 24/o tavArIkhanI tejachAyA DabhoI saMghamAM joDAI pAlitANA AvyA ane pa.pU. munipravara zrI yazovijayajI ma.sA. pAse rahyA. teozrInA saMsArI pitAzrI temane pAchA DabhoI laI AvyA. pitAzrIne samajAvI pharIthI pAlitANA gayA. cAturmAsa zarU thayuM tyAra bAda Aso suda-dasame upadhAna zarU thayAM. upadhAnanI mALa prasaMge cAra mumukSuonI dIkSA nakkI thaI. jitendrakumAra dIkSA mATe saMsArI pitAzrIne avAranavAra kAgaLa lakhatA ane chelle temane dIkSA nakkI thaI gaI te mujabano kAgaLa lakhI nAkhyo. kAgaLa maLatAM ja zrI maphatabhAIe sau sagAsabaMdhIne bolAvyA ane dIkSA mATe kAgaLa AvyAnI vAta kahI ane zuM karavuM te aMge saune pUchyuM. A tarapha jitendrakumAra ArilAbhuvanamAM birAjamAna sAdhvIjI ramilatAzrIjI pAse kAryaprasaMge gayelA ane te ja vakhate DabhoInA jANItA jyotiSI Avela temane sAdhvIjIe pUchayuM ke occhavabhAI jitunI dIkSA thaze ke nahIM ? tarata occhavabhAIe prazna kuMDalI mUkI tarata javAba Apyo dIkSA thaI jaze. A tarapha jevo emanAM moDhAmAMthI zabda bahAra nIkaLyo ke tarata A.ka. peDhInAM menejara bhaTTa bolAvA AvyA ane kahyuM DabhoIthI phona che. pUjya gurudeva (te vakhate pU.muni zrI yazovijayajI ma.sA.) pAse AvyA ke tarata kahyuM ke DabhoIthI saMsArI pitAzrInI rajA AvI gaI che. dIkSAnI taiyArI karavA mAMDo ane jItubhAInI dIkSA vi.saM. 2034 mAgasara suda 3nA divase thaI ane muni jayabhadravijaya tarIke 5.pU. AcArya zrI vijaya yazodevasUrIzvarajI ma.sA.nA ziSya thayA. dIkSA lIdhI tyAre pU. muni zrI jayabhadra vijayajI ma.sA. teozrInAM gurudevanI vaiyAvaccamAM tathA zAsananAM kAryomAM khaDepage rahyA che. pAlitANA taLeTI upara Avela bAbunA derAsaranA zatAbdI mahotsavanI badhI javAbadArI temaNe upADI-zatAbdI mahotsava zAnadAra banAvyo. vi.saM. 2050mAM pUjya gurudevane bhayaMkara mAMdagI AvatAM pAlitANAthI pUjya gurudeva sAthe muMbaI jaIne hospiTalamAM tathA upAzrayamAM pUjya gurudevanI suMdara vaiyAvacca karI gurudevane zArIrika-mAnasika rIte sArA svastha karI dIdhA. pUjya gurudevanI sAthe ja rahI zAsananAM anekavidha kAryomAM sahabhAgI banyA che. vi.saM. 2060nI sAlamAM vAlakezvara bAbu amIcaMda panAlAla AdIzvarajI jaina derAsarano zatAbdI mahotsava pUjya gurudevanI nizrAmAM zAnadAra UjavAyo temAM sahabhAgI banyA. atyAre pUjya gurudevanI sAthe rahIne jJAna-darzanacAritranI suMdara ArAdhanA karI rahyA che. saujanya : zrI vasumatIbahena tathA zrI maphatabhAI smaraNArthe temanA parivAra taraphathI. pa.pU.munirAjazrI jayadarzana vijayajI ma.sA.kI preraNA se zrI caturvidha saMgha : graMtha yojanAkI hArdika anumodanA (Ala mayaM varSa tutni . sva. kaMcanabena zAMtilAla zAha - beMgalora - guNarAgI guNavaMte bahu-mannaI / /////////////// Jain Education Intemational
Page #648
--------------------------------------------------------------------------
________________ jina zAsananI AdhArazilA vvyr yuga-yugothI vahetI AvelI zrI jainasaMghanI paraMparAgata gauravagAthAmAM vaMdanIya sAdhvIonuM sthAna e zramaNa saMskRtie svIkArelI nArI pratiSThAno virala namUno che.
Page #649
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 25 jaLa saMghanuM AbhUSaNa : sAdhvI gaNa - 5. pU. A. zrI durlabhasAgarasUrijI ma. sA.nA ziSya pU. munizrI premaprabhasAgarajI mahArAja 'muni vAtsalyadIpa' caturvidha jaina saMghanI sthApanA karatI vakhate zrI tIrthaMkara paramAtmA 'namo ti-ssa' kahI tenuM bahumAna kare che ane adakeruM mahattva prasthApita kare che. caturvidha jaina saMghane paccIsamA tIrthakaratulya gaNAya che. sAdhu, sAdhvI, zrAvaka, zrAvikA svarUpa A jaina saMgha dharmasAdhaka che ane dharmavAhaka paNa che. paMcaparameSThimAM AcArya, upAdhyAya, sAdhu-pada dvArA sAdhu-padanuM prasthApana ane mahattva ane siddha thayAM che ane sAdhvIsaMgha paNa e sAdhu-padamAM ja samAviSTa thaI jAya che. paMca mahAvratanuM pAlana karavA sAthe Atmonnati mATe paLe paLe puruSArtha karanAra zramaNI saMgha e to jaina saMghanI ananya zobhA che. mahAkavi nhAnAlAla "jaina sAdhvIne nihALIne mAtA sarasvatInI putrIonuM smaraNa thAya che" tema kahe che. ahiMsA, satya, acaurya, brahmacarya, aparigrahanA utkRSTa vratapAlana sAthe potAnI tamAma maryAdAo sAcavIne abhuta ane sAdhanAmaya jIvana jIvanAra jaina sAdhvI, A samagra vizvamAM nirmaLa jIvananA pratIka rUpe che ane zreSTha ajAyabI che. rUparUpanA aMbAra samI ane saMsAranAM tamAma sukhone meLavavA zaktimAna strI, ghara-parivArano tyAga svecchAe | Wife # liff Jain Education Intemational
Page #650
--------------------------------------------------------------------------
________________ 26 caturvidha saMgha kare che tyAre te AtmotthAnanA utkRSTa svarUpane pAmavAno pracaMDa puruSArtha Adare che ane te kSaNe tapa, tyAga, anAsakti ane jJAnopArjanano je yajJa mAMDe che te koIne paNa AzcaryamAM mUkI de tema che. kaThora sAdhanAthI bharelu ane bhaktimaya jIvana koIne paNa abhibhUta kare tema che. strI eka anokhI zakti che, paNa temAM sAdhanAno taMtu joDAya tyAre te pracaMDa zakti banI jAya che ane A to AtmakalyANI sAdhanAno taMtu che pachI temAM pUchavAnuM ja zuM rahe? jagatanA itihAsa strIne jema abaLA rUpe joI zakAya che tema, e kalpanAne khoTI TharAvanAra mahAna nArIo paNa joI zakAya che : ziyaLanA rakSaNa mATe, dharma ane kartavyanA rakSaNa mATe, pratiSThA jALavavA mATe strI phUla jevI maTIne vaja jevI kaThora bane tyAre parvato kaMpI UThe che, dharatI dhrUjI UThe che. saMsArano hajAro varSano itihAsa A vAtano sAkSI che. itihAsane A mUlavaNI sudhI na dorIe to paNa AtmakalyANanA hetuthI zarU thatuM prayANa, jemAM nitAMta nirmaLatAno vAsa che te, sarva maMgaLakArI to che ja, paraMtu sukhane mATe talasatAM saMsArIo mATe Azcaryajanaka che te na bhUlavuM joIe. sukomaLa zarIra ane karuNAbhInuM hRdaya dharAvatI strInuM mana keTaluM daDha hoya che teno anubhava jene sAdhvInuM virAgyavAsita ane tapasuvAsita jIvana joyA pachI ja thaI zake. satata tapa, vaDIlonI sevA, bhakti ane jJAnano nitya saMga ane te dvArA AtmotthAna mATeno satata prayAsa e jaina sAdhvIonAM AbhUSaNa che. anukULatAne choDIne pratikULatAne sAmethI svIkAravI eTalo jaina dharmanI dIkSA. saMsAra mATe nahIM, paNa AtmAne mATe manuSyajIvana kharcavAnI AMtarika samajaNa eTale jainadharmanI dIkSA. pArAvAra pratikULatAnI vacamAM paNa jyAM prasannatA nihALavA maLe tenuM nAma sAdhutva. A saMyamajIvana yuvaka svIkAre te to mahAna ghaTanA che ja paNa yuvatI svIkAre te paNa eTalI ja mahAna ghaTanA che kema ke ene savizeSa kaSTano sAmano karavAno che chatAMya te paMthe javAnI e strInI tatparatA che ane te icchApUrvaka tema kare che. jaina sAdhvI eTale ja saMskArano bhaMDAra. jaina sAdhvI eTale ja saMskAranI khANa. hajAro varSono jaina sAdhvIgaNano apUrva itihAsa che. zrI tIrthaMkaradevo caturvidha jainasaMghamAM 'sAdhvI' padanI sthApanA kare che ane tene paNa "mukti-pada pAmavAno saMpUrNa haka che tema kahe che. adyApi thayela asaMkhya nAmAMkita sAdhvIjIo mokSa pAmanArAM to nIkaLyAM ja paraMtu vividha svarUpe zAsana sevA karanArAM paNa nIkaLyAM che. bhagavAna AdinAthanI saMsArI putrIo brAhmI ane suMdarI dIkSita thaI temAM, suMdarIe, dIkSA mATe 60,000 varSa paryata AyaMbila tapa karyuM hatuM ane te banne sAdhvIo bhAI hubalIne garvanA gaja parathI utArIne kevaLajJAna prApta karAvavAmAM nimitta paNa banI hatI! sAdhvI rAjimatIe muni rahanemine vairAgyanA paMthe pAchA vALyA to sAdhvI sarasvatIe zIladharmanI jayapatAkA laherAvI. AcAryazrI haribhadrasUrinI dIkSAmAM eka sAdhvIjIno svAdhyAya nimitta banyo hato ane tethI ja teo potAne 'yAkinI mahattA sUnu' gaNAve che. evI ja rIte kAmavijetA sthUlibhadrajInAM bahena sAdhvI seNAe preraNA karIne be mumukSao saMyamamArge mokalyA ane temAMthI jainazAsanane Arya mahAgiri ane Arya suhastisUri jevA mahAna sUrivaronI bheTa maLI! A to keTalAMka suvarNa jevAM puNyazALI nAmo saMbhAryA paNa Aje paNa keTalAMya puNyavaMtAM sAdhvIrano vidyamAna che ke jeo aneka bhASAomAM sAhityasarjana karI rahyAM che; koleja-yunivarsiTI dvArA zikSaNa meLavIne pI.eca.DI.nI kakSA sudhI pahoMcyAM che, eka ja dinamAM 50-100 zloka kaMThastha karatAM hoya che, seMkaDo stavana, sajhAya, rAsa Adi mukhastha hoya che : saMskRta, prAkRta Adi bhASAo tathA vyAkaraNa, nyAya, jyotiSa ane karmagraMthonA gahana abhyAsI hoya che. prAcInakALathI Aja sudhImAM zramaNI saMghano yazovala itihAsa nihALIe to e puravAra thaI jAya che ke Jain Education Intemational
Page #651
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 620 jenazAsananI prabhAvanAmAM zramaNIonuM yogadAna bahu moTuM che ane teNe bhAratIya nArInI sarvocca saMskAritAnuM zreSTha pratinidhitva karyuM che. sapheda vastromAM zobhatAM sAdhvIonA AcAradharmano prabhAva vizALa che. zramaNI saMgha chupAyelI pratibhAonA bharelA dAbaDA jevo che. verAgya, tapa ane saMyamathI UbharAtAM sAdhvIonuM jIvana preraka che teTaluM ja udAtta che! prasiddhimAM paDyA vinA, mauna pALIne ane mauna jIvIne tathA anyane upayogI thaIne nirmaLa AyuSya pUruM karavAnI tatparatA ja keTalI preraka che! vibhinna kuLa, gAma ane kSetramAMthI AvatI strIo sAdhvI banIne jIvanabhara saMgAthe rahe, ekabIjAne upayogI bane, sahAyaka bane ane vahetAM jaLanI jema vicaratAM rahIne sarvatra preraNAnAM puSpo veryA kare evA prabhAvaka jIvanamAMthI je AcAradharmano mahimA janme che te saune sanmArge vALe che! eTaluM ja nahIM, zramaNIsaMgha haMmezAM sAdhu bhagavaMtone paNa temanAM kAryomAM upayogI bane che. "sahAya karatAM sAdhujI'--ema kahevAyuM che. - sAdhvIonA tapapradhAna jIvanano to vicAra karIe to game teTaluM lakhAya to paNa ochuM paDe tevuM che! keTalAMya evAM sAdhvIjIo ke je tamAma svAdiSTa bhojanasAmagrI upalabdha hovA chatAM AjIvana mevA, mIThAI, phaLa ityAdino tyAga karIne mAtra dALa ne roTalI ja vApare che! evAM keTalAMya sAdhvIo che jeo phakta kariyAtuM ane roTalI vAparIne vardhamAna tapanI aneka oLIo kare che! ghaNAM sAdhvIjIo jIvanaparyata ekAzana paNa maryAdita dravyo vAparIne kare che, ghaNAM AjIvana lIlAM zAkabhAjIno ja tyAga karI de che! vaizAkha-jeThanA AkarA tApamAM 20-25 ki.mI. cAlIne AvyA pachI bIjA sAdhvIjIone AhArapANI vaparAvIne AyaMbila karanArAM paNa ghaNAM che ! evAM puSkaLa sAdhvIjIo paNa nihALavA maLe che ke jeo kensara jevI vikaTa-bhayAnaka vedanA hasatAM moMe sahI le che, dehanI kSaNabhaMguratA vicAratAM AtmaciMtanamAM magna rahe che. saMyamajIvanane dUSaNa na lAge tenI tatparatA, daDha AcAracustatA, cittaprasannatA ane apAra samatA joIe tyAre thAya ke A jIvananI pachItamAM nakkI koI divyazakti preraka baLa banIne UbhI che! bhAratabharamAM jainonI saMkhyA vadhumAM vadhu ekAda karoDanI mAnI zakAya. temAM, 50 lAkha zrAvikAo gaNIe to A sAdhvIsaMgha temanuM netRtva kare che. 50 lAkha jaina zrAvikAo (mahilAo) mATe ArAdhanA, bhakti, saMskAra ane utthAnanuM kendra jaina sAdhvIo che. zrAvikAo temanI pAse ja dharmakriyA dharmasAdhanA mATe jAya che ane temanA saMparkamAM rahIne AtmakalyANa pAmavA puruSArtha kare che ane Ama paNa, jainasaMghamAM vadhumAM vadhu dharmasAdhanA mahilAo ja kare che ane te tamAmanuM bhaktibiMdu A sAdhvIsaMgha sAthe joDAyeluM che. ane te netRtva saphaLa rIte jaina sAdhvIgaNa adA paNa kare ja che. paccakhANa, sAmAyika, pratikramaNa, pauSadha ityAdi kriyAo ane nAnI-moTI zibira, saMgoSThi dvArA zrAvikAsaMghanuM ghaDatara ane vikAsa zramaNIsaMgha saphaLatama rIte saMbhALe che ane tethI ja dharmAcaraNanI sugaMdha hajI janatAmAM pratyakSa nihALavA maLe che : zAsanaprabhAvanA ene ja kahevAya! Ama chatAM paNa, ema paNa kahI zakAya ke pratibhAsaMpanna sAdhvIgaNa hajI paNa A ja kArya vizeSarUpe adA karI zake. ane bIjuM, AjanI strI-pachI te game te uMmaranI hoI zake--je paheraveza, abhyAsa, khAna-pAna ane zokha pAchaLa doDe che teNe potAnA jIvanane tathA saMskArane surakSita rAkhavA A saMskAranA dhAma jevA sAdhvIgaNanA adhikAdhika saMparkamAM rahevA jevuM che. bhUMkapano eka ja jhATako jIvana keTaluM kSaNabhaMgura che te puravAra kare che tyAre, e nazvara duniyA tarapha doTa mUkavA jevI nathI : jIvana saMskAranAM alaMkArathI maDhavA jevuM che ane te A sadAcArazIla banAvIo ja zIkhavaze te nakkI. saMsArasAgaramAM nirmaLa AcAra, vicAra ane vANInA svAmI, uttama tapa, saMyama ane jJAnanA dhAraka (paMcamahAvratadhArIonAM zaraNamAM je jAya che tenuM kalyANa avazya thAya che. Jain Education Intemational
Page #652
--------------------------------------------------------------------------
________________ 68 zramaNI saMghanI rUparekhA [eka vihaMgAvalokana] --DaoN. kavina zAha-bIlImorA zAsanamAM zramaNIratno saMbaMdhe A graMthamAM aitihAsika vigato rajU karatI prA. zrI kavinabhAI zAhanI A lekhamALA jinazAsananI ananya preraNAdAyI jJAna, bhakti ane yoganA triveNInA saMgamamAM amRtAsvAda karavAnI jinazAsananA rasiko mATe A eka aNamola kSaNa prApta thaI che. caturvidha saMgha zrI caturvidha saMghamAM 'zramaNa'no prathama krama Ave che ane 'zramaNI'no dvitIya krama Ave che. zramaNI saMsthA viSenuM vihaMgAvalokana A graMthanA mAdhyame pUrti karavAno amArA TAMcAM sAdhano dvArA vinamra prayAsa thayo che. mokSamArganAM sAdhaka-zramaNIonuM pradAna RSabhadeva bhagavAnathI mahAvIrasvAmI ane tyAra pachI vartamAna covIzImAM adyApiparyaMta AryA caMdanabALAnI paraMparAnusAra sAdhvIsamudAyamAM ratnatrayInI ArAdhanArUpe jovA maLe che. prastuta lekhamAM sau prathama zramaNIsaMsthAnA udbhava viSenI mAhitI bhUmikArUpe ApavAmAM AvI che. A prakaraNa taiyAra karavAmAM jaina aura bauddha bhikSuNI saMgha' e pustakamAMthI ghaNI mAhitI maLI che ane teno mukhya saMdarbhagraMtha tarIke upayoga karavAmAM Avyo che. taduparAMta jaina sAdhvIonI mAhitI mATe jaina dharmakI pramukha sAlviyAM aura mahilAe~' tathA 'muni-jIvananI bALapothI' bhAga-1 thI 7no paNa saMdarbhagraMtha tarIke sahayoga levAmAM Avyo che. daza dRSTAMte durlabha evo mAnavajanma prApta karyA pachI jIvana kaI rIte jIvavuM e mATe AgamazAstramAM vizada carcA vicAraNA karavAmAM AvI che. eka bhautika mArga che, bIjo AdhyAtmika mArga che. bhautikavAda bhogapradhAna saMskRtino pracAra kare che. adhyAtmavAda AtmAnA paramapadanI prAptino zAzvata mArga darzAve che. jaina, hindu ane bauddha dharmamAM tema ja anya dharmo ane saMpradAyomAM sAdhu-saMnyAsI ke bhikSuo mATenA AdhyAtmika jIvana ane AcAranA spaSTa ullekha prApta thAya che. sAdhu eTale ke paryAyavAcI zabdomAM zramaNa, parivrAjaka, yati, RSi, muni, bhikSu, jogI vagere pracalita zabdo che. uparokta paryAyavAcI zabdo e puruSavAcaka che. temAM gauNarUpe srIno saMdarbha maLe paNa mukhyarUpe strIno saMdarbha prApta thato nathI, tema chatAM navA jaina graMtho rAmAyaNamAM sAdhvI nigraMthI saMnyAsinI, bhikSuNI evA zabdaprayoga thayelA che. te uparathI evuM anumAna karavAmAM Ave che ke strIo paNa saMnyastajIvana svIkArIne sAdhanA karatI hatI. e ja rIte mahAbhAratanA zAMtiparvamAM sulabhAnuM vRttAMta e bhikSuNIjIvananA samarthanamAM prApta thAya che. sulabhA parivrAjikA banIne adhyAtmavAdanuM pratipAdana karatI upadezAtmaka vANI lokone saMbhaLAvatI hatI. sulabhA mATe 'bhikSukI' zabda prayoga thayelo che. sulabhA kSatriya kanyA hatI eTale nyAtajAtanA bhedabhAvarahita 'bhikSuNI' dharma svIkArIne sau koI AtmasAdhanA karI zake che, evo strI-puruSasamAnatAno udAra vicAra joI zakAya che. zramaNIsaMsthA viSenI A lekhamALA bIlImorAnA DaoN. vina zAhe bhAre puruSArtha karI taiyAra karI che. AzA che ke saune upayogI banI raheze. --saMpAdaka
Page #653
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 29 (sAdhvIsaMghanI ujvaLa paraMparA jaina dharmamAM caturvidha saMghasthApanAmAM "sAdhvI'no samAveza thayelo che. pratyeka tIrthakaro tIrthasthApanA kare che ane temAM sAdhu, sAdhvI, zrAvaka, zrAvikA ema caturvidha saMghanI sthApanA karavAmAM Ave che. vartamAna covIzImAM paNa pratyeka tIrthakaro dvArA caturvidha saMghanI sthApanA karavAmAM AvI hatI, jemAM mukhya sAdhvIjInuM nAma ane te te samayanI sAdhvIsaMkhyAnI vigata je A pramANe rati krama tIrthaMkara prathama sAdhvI sAdhvI parivAra 1 zrI RSabhadeva brAhmI 300000 2 zrI ajitanAtha phAlganA 330000 | zrI saMbhavanAtha zyAmA 336000 zrI abhinaMdana svAmI ajitA 630000 zrI sumatinAtha kAzyapI 53OOOO 6 zrI padmaprabhasvAmI 420000 zrI supArzvanAtha somAM 43OOOO 8 zrI caMdraprabhasvAmI sumanA 380000 9 zrI suvidhinAtha vANI 120000 10 zrI zItalanAtha suyazA 106000 11 zrI zreyAMsanAtha dhAriNI 103000 12 zrI vAsupUjya svAmI dharaNI 100000 13 zrI vimalanAtha dharA 1080OO 14 zrI anaMtanAtha 62OOO 15 zrI dharmanAtha zivA 62400 16 zrI zAMtinAtha zruti 61600 17 zrI kuMthunAtha dAminI 60600 18 zrI aranAtha rakSikA 60000 19 zrI mallinAtha baMdhumati papa000 20 zrI munisuvratasvAmI puSpavatI 50000 21 zrI naminAtha anilA 41000 22 zrI neminAtha yakSadarA 34000 23 zrI pArzvanAtha puSpacUlA 38000 24 zrI mahAvIrasvAmI caMdanabALA 36000 prathama ApaNe vartamAna covIzInA tIrthakara bhagavaMto zrI RSabhadevathI laIne zrI mahAvIrasvAmI paramAtmAnA samayamAM thayelI saMdha sthApanAmAM AvatAM sAdhvIonA ullekhonI prApta mAhitI joIe. vartamAna covIsInA prathama tIrthakara zrI AdinAtha bhagavAne caturvidha saMghanI sthApanA karI temAM puMDarIka e prathama sAdhu, ane brAhmI e prathama sAdhvI. bharata e prathama zrAvaka ane suMdarI e prathama zrAvikA. Ama caturvidha saMghano prathama saMdarbha zrI AdinAtha bhagavAnathI 24 tIrthakaronA samayamAM paraMparAgata rIte jovA maLe che. saMghasthApanA e eka zAzvata praNAlikA che. temAM sAdhu, sAdhvI, zrAvaka, zrAvikA ema cArano samAveza thAya che. vizvabharanA jaina samAjamAM "saMgha' zabdaprayoga vizeSa thAya che. saMdhanA mahimA ane gauravanI vAta vicArIe to devAdhideva tIrthakara bhagavAna kevaLajJAnanI prApti thaye samavasaraNamAM praveza kare che ane te vakhate traNa pradakSiNA karIne 'namo ti-ssa' e zabdo ahobhAvapUrvaka uccAre che, jeno mahimA-trilokamAM khyAta che ane deva-devendro ane manuSyo pUjA kare che e bhagavAna paNa tIrthane namaskAra kare che. jinazAsana jayavaMtuM che caturvidha saMghathI. | jinazAsananI saMgharacanAmAM sAdhvIjIno eka aMga rUpe samAveza karavAmAM Avyo che. bhagavAna RSabhadevanI mAtA marudevAne kevaLajJAna thayuM ane brAhmI prathama sAdhvIpade sthAna dharAvatI hatI e spaSTa hakIkata graMthomAMthI upalabdha thAya che. puruSanI jema strI paNa sarva virati aMgIkAra karIne mokSamArge prayANa karavAno puruSArtha kare che. strIo sarva virati dharmano aMgIkAra kare tyAre 'sAdhvI' e nAmathI oLakhAya che. sAdhvIjI uparAMta zramaNI, guruNIjI, (lokabolImAM) gayaNIjI vagere zabdo paNa paryAyavAcI banyA che. 22mA tIrthaMkara neminAtha bhagavAnanA haste rAjImatIe dIkSA aMgIkAra karIne mokSaprApti karI hatI. sAdhu mATe paryAyavAcI zabda zramaNa che, te parathI sAdhvI mATe zramaNI zabdaprayoga thAya che. sAdhunI mAphaka sAdhvIne paNa paMcamahAvratanuM niraticArapaNe satata sAvadhAnIthI pAlana karavAnuM hoya che. bhagavAna mahAvIranI putrI priyadarzanAe prabhunI dezanA sAMbhaLIne anya 1000 strIo sAthe prabhu pAse dIkSA aMgIkAra karI hatI. jaina zAsanamAM strI-puruSane samAna rIte mokSaprAptino adhikAra bakSavAmAM Avyo che. sAdhvIo jaina padmA Jain Education Intemational
Page #654
--------------------------------------------------------------------------
________________ 930 darzana-tattvajJAnano guru ane paMDitonI nizrAmAM abhyAsa karIne ratnatrayInI ArAdhanA kare che. temanI mukhya pravRttiomAM teo strIvargamAM dharmAcaraNano-nItino sadupadeza ApIne deza virati ane sarva viratinA mArgamAM joDavAnuM mahA maMgalakArI kArya kare che. sAdhvIsamudAya paNa jinazAsananI prabhAvanA ane strIvarganI Atmonnati mATe preraNAdAyI pravRttio kare che. cAritra eTale asatnI nivRtti ane satnI pravRtti e dRSTie sAdhvIsamudAya vrata dhAraNa karIne, svayaM pravRttizIla rahIne, zrAvikAono jIvanapaMtha ujamALa karavA pathadarzaka banI rahe che. caturvidha saMghamAM sAdhvIjI samudAyano zAstrIya saMdarbha 'samavAyAMgasUtra'mAM 24 tIrthaMkarono nAmanirdeza karavAmAM Avyo che. 'kalpasUtra'mAM RSabhadeva, nemanAtha, pArzvanAtha, ane mahAvIra ema cAra tIrthaMkaronAM caritranI vigatomAM prabhunA zAsananA parivArano ullekha karatAM sAdhvIjIonI saMkhyA paNa darzAvelI che. zrI RSabhadeva bhagavAnanA samayathI ja caturvidha saMghamAM sAdhvInuM sthAna hatuM ja. nemanAtha bhagavAnanA parivAramAM 40 hajAra sAdhvIonI saMkhyA hatI. zrI RSabhadeva bhagavAnanA parivAramAM sAdhvIonI saMkhyA brAhmI ane suMdarI vagere traNa lAkha sAdhvIo hatI. zrI pArzvanAtha bhagavAnanA parivAramAM puSpacUlA Adi 38 hajAra AryAo eTale sAdhvIo hatI jyAre carama tIrthaMkara zrI mahAvIrasvAmInA parivAramAM caMdanabALA vagere 36 hajAra sAdhvIonI saMkhyA hatI. uparokta vigatone AdhAre sAdhvIsamudAyanuM astitva hovAnuM samarthana maLe che ane caturvidha saMghamAM temanuM zramaNa pachInuM bIjA krame sthAna hatuM ane che ema spaSTa thAya che. pUrvakAlIna sAdhvIjIonI cAritrasaMpadAno maghamaghATa zramaNI yAkinI mahattarAH rAjasthAnamAM mevADa rAjyanI rAjadhAnI citoDagaDha eka aitihAsika nagarI tarIke prasiddha che. A rAjyamAM haribhadra nAme eka brAhmaNa rAjapurohita raheto hato. purohita darzanazAstra, veda-upaniSad vageremAM prakAMDa paMDita hato. vaLI te koI vidvAna sAthe zAstrArtha dvArA vAdavivAda karIne vijaya meLavavAnI AkAMkSA rAkhato hato. teNe evI pratijJA karI hatI ke je vyakti zloka athavA gAthA bole ane eno artha huM na samajI zakuM to huM teno ziSya banIza. haribhadranI A pratijJAnuM khaMDana karanAra sAdhvI yAkinI mahattarA hatA. Aje paNa jaina dharmamAM temanuM nAma suvarNAkSare kotarAyeluM che. For Private caturvidha saMgha eka vakhata haribhadra sAdhvIjInA upAzraya pAsethI pasAra thaI rahyAM hatAM tyAre emanA kAne eka prAkRta zloka sAdhvIjI yAkinI mahattarAnA mukhethI saMbhaLAyo. sAdhvIjInA madhura kaMThe A zloka sAMbhaLIne haribhadra rastA para UbhA rahyA ane arthano vicAra karavA lAgyA, paNa ghaNo vicAra karavA chatAM artha samajAyo nahIM. potAnI pratijJAnuM smaraNa thayuM. turata ja sAdhvIjI pAse pahoMcI gayA. sAdhvIjIne vinayapUrvaka vaMdana karIne zlokano artha pUchyo. sAdhvIe pratyuttara Apyo ke, "he bhadra! amane--sAdhvIone jinAgama bhaNavAno adhikAra che, eno artha ke vivecana karavAnI AjJA nathI. mATe tame amArA gurudeva zrI jinadattasUri pAse jAo. teo tamane eno artha samajAvaze.' pachI haribhadre AcArya zrI jinadattasUri pAse jaIne zlokano artha pUchyo. AcAryazrIe e zlokano artha kahI samajAvyo ke, "be cakravartI, pAMca vAsudeva, pAMca cakravartI, eka vAsudeva, eka cakravartI, eka vAsudeva, be cakravartI, eka vAsudeva ane eka cakravartI thAya che." A artha jANIne haribhadranuM abhimAna ogaLI gayuM ane AcArya mahArAja pAse dIkSA grahaNa karIne potAnA uddhAraka tarIke sAdhvIjI yAkinI mahattarAne mAnabharyuM sthAna ApyuM. dIkSA lIdhA pachI haribhadrasUrie je dharmagraMthonI racanA karI temAM thAkanI mahattarAsUnu' eTale ke pote yAkinI mahattarAnA putra samAna.che. ema darzAvyuM. tapAgacchanI jaina sAdhvIonA itihAsamAM yAkinI mahattarAno prasaMga ananya preraka ne gauravavaMto lekhAya che. A prasaMgathI eka sAdhvIjInA jJAnanA prabhAvathI eka brAhmaNa purohita suprasiddha zAsanaprabhAvaka 1444 graMthonA racayitA AcAryazrI haribhadrasUri banyA. yAkinI mahattarAno prasaMga bIjI eka vAta e jaNAve che ke, sAdhvIo niraMtara jJAnopAsanA ane svAdhyAyanI pravRttimAM kAryarata rahetI hatI. svAdhyAna-pravRttithI smaraNazakti tejasvI bane che ane prApta kareluM jJAna samA Avye turata ja upayogI nIvaDe che. eka nAnakaDA zlokano artha keTalo rahasyapUrNa che! cakravartI vAsudeva vagere thavAnA che te kyA kyA che tenuM UMDuM jJAna paNa yAkinI mahattarAne hatuM. teNInI jJAnopAsanA sau koIne vaMdanIya banI rahI che. haribhadrasUri ema mAnatA hatA ke yAkinI mahattarA e mArA kuLadevatAnI jema dharmanI mAtA che. teNIe mane pratibodha pamADIne bhavabhramaNamAMthI mukti meLavavAno rAjamArga batAvyo. Personal Use Only
Page #655
--------------------------------------------------------------------------
________________ 631 tavArIkhanI tejachAyA zramaNI sAdhvIjI guNA : gujarAta rAjyanI eka viduSI sAdhvI tarIke teozrI vizeSa khyAti dharAve che. emaNe saMskRta bhASAnuM ucca koTinuM jJAna saMpAdana karIne potAnI vidvattAno paricaya Apyo che. A samayamAM siddharSigaNie 'upamiti bhavaprapaMca kathA'nI saMskRtamAM racanA karI hatI. teno temaNe saMskRta bhASAmAM vidvattApUrNa, lokabhogya zailImAM, bhAvavAhI anuvAda karyo hato. siddharSigaNie gujarAtanA zrImAlanagaramAM I. sa. 962mAM A kathA pUrNa karI hatI. A kathAmAM nAnI moTI ivAntara kathAo asaMkhya che, je rUpakAtmaka zailImAM gUMthAyelI che. AvA adbhuta graMthanI saMskRta racanA guNA sAdhvIe karIne samasta sAdhvIsamudAyanI jJAnopAsanA ane sAhityasarjananI pravRtti para kIrtikaLaza caDAvyo che. atyaMta kaThina ane rUpakAtmaka graMthanuM eka sAdhvI tarIke saMskRtamAM anuvAda karavAnuM sAhasa khUba ja stutya ane gauravaprada che. A graMthanI hastaprata bhAMDArakara orienTala risarca insTiTyUTa, pUnAmAM Aje surakSita che. sametazikhara tIrthadarzana vibhAga-1mAM guNA sAdhvI vize nIce mujabano ullekha maLI Ave che : "prathamAdarzalikhitA, sAdhvI zrutadevatAnukAriNyA / fsvAmI r[, ziww fmaghA / 9 / / siddharSigaNinI graMtharacanAnI prazastimAM paNa guNA sAdhvInI prazaMsAyukta vANI pragaTa thayelI che. gujarAtanI bahuzruta vidvAna sAdhvIomAM alpaparicita guNA sAdhvI e sAdhvI samudAyanuM ratna che. Aje paNa teNInI jJAnopAsanA nArIsamAjane preraka bane tevI che. zramaNI pAhinIdevI : agiyAramI sadInA jaina dharmanA ane jJAnanA parama prabhAvaka, mahAtejasvI, kalikAlasarvajJa, vicakSaNa buddhivALA, sUryasamAna tejasvI, caMdra samAna saumya ane samudra samAna gaMbhIra evA zrI hemacaMdrAcAryanI mAtA hatI pAhinI. mAtA pAhinI ane pitA cAciMganA putra hemacaMdrAcArya jaina dharmanA sarvatomukhI pratibhAzALI AcArya hatA. emano samaya I. sa. 1088 che. A samaye samagra gujarAta jaina dharmanuM mukhya kendra banyuM hatuM. gujarAtanA rAjavIoe ane jaina dharmanA AcAryoe jaina dharmane rAjyadharmanuM sthAna ApIne, teno vikAsa carama sImAe pahoMcADyo. emanuM janmasthaLa dhaMdhukA hatuM. pAhinI mAtAe putrane janma Apyo te pahelAM rAtrie svapnamAM joyuM hatuM ke, pote ciMtAmaNi ratna devacaMdra munine bheTa ApyuM. pAhinIe gurumahArAjane svapnanI vAta jaNAvI tyAre gurue pratyuttara Apyo ke, A svapnanA phaLa svarUpe eka ratna samAna uttama putranI Apane prApti thaze. I. sa. 1088mAM pAhinIe kArtikI pUrNimAne divase putrane janma Apyo. putranuM nAma cAMga rAkhavAmAM AvyuM. mAtA sAthe nAnakaDo putra jinamaMdira jato ane upAzrayamAM doDI jato. eka vAra A putra devacaMdra gurunI pATa para besI gayo. gurue bALaceSTAnI sAthe suMdara saubhAgyadAyaka lakSaNo joIne tene potAno ziSya banAvavA mATe pAhinI pAse mAgaNI karI. pAhinI gurunI vAta sAMbhaLIne avAka thaI gaI. potAnI icchA nahIM hovA chatAM deva, guru ane dharmanI zraddhAne lIdhe tathA svapnanA saMdarbhathI putrane gurucaraNe bheTa dharyo. guru vihAra karIne cAMgadevane laIne khaMbhAta gayA ane staMbhana pArzvanAthanA maMdira pAse cAMgadevane dIkSA ApavAmAM AvI. A prasaMge gujarAtanA suprasiddha maMtrIzvara udayana upasthita rahyA hatA. dIkSA grahaNa karyA pachI cAMgadeva have muni somacaMdra nAmathI oLakhAvA lAgyA. eka vAta spaSTa che ke devacaMdra munie cAMgadevane potAnI bhikSA rUpe prApta karyA hatA. emanI dIkSA aMge judI judI kathA pracalita che. tema chatAM, teo dIkSita thayA ane A samayamAM jina zAsananI na bhUto na bhaviSyati evI apUrva prabhAvanA karI. mAtRvAtsalya, dharmaparanI zraddhA ane buddhimattA jevA viziSTa guNAlaMkRta pAhinI dvArA gurunI icchA pUrNa thaI. AcArya hemacaMdrasUrinI jJAnopAsanA gujarAtI bhASAnA ane jainasAhityanA vikAsanI amara gAthA che. teo 21 varSanI vaye AcAryapadathI vibhUSita thayA hatA. tyAra pachI teo hemacaMdrAcArya nAmathI oLakhAyA. putre AcAryapadavI prApta karyA pachI pAhinI mAtAe dIkSA grahaNa karIne ratnatrayInI dIrdhakALa paryata ArAdhanA karIne vIra saMvata 1211mAM AyuSya pUrNa karyuM. AcArya hemacaMdrasUri jevA prakAMDa paMDita ane zAsanaprabhAvaka tejasvI putraratnane janma ApanAra mAtA pAhinIne dhanyavAda che. mAtRtva ane putreSaNAnI tIvra icchAno tyAga karIne deva, guru ane dharmanI ataTa zraddhAthI potAnA patrane jinazAsanane arpaNa karyo. pAhinIno mAtA tarIkeno A bhavya tyAga ane dharmaprema anukaraNIya che. nArIratna tarIkenuM uttama udAharaNa pAhinI mAtA che. A rAjyakALa daramiyAna kuzaLa maMtrI ozavALa jaina Jain Education Intemational
Page #656
--------------------------------------------------------------------------
________________ 632 caturvidha saMgha hatA. rAjamAtA mInaLadevIe I. sa. 1100nA samayagALAmAM che. taduparAMta, jaina dharmamAM zIladharma pAlaka ane rakSaka varUma gAmamAM mAnasUna jhIla banAvaDAvyuM hatuM. siddharAje zAsanaprabhAvaka satIonI caritrAtmaka noMdha ApavAmAM AvI che. zatruMjayanI yAtrA karIne bAra grAmanuM dAna karyuM hatuM. siddhapuramAM satIonA jIvananA preraka, pavitra ne sadAcArapoSaka prasaMgo e AdinAtha bhagavAna ane giranAra para neminAtha bhagavAnanAM mAtra nArIsamAjanuM gaurava nathI, paNa brahmacaryavratanA mahimAnuM jinamaMdironuM nirmANa karAvyuM hatuM. siddharAjanI A zubha mUlya pratipAdana karIne saMyamajIvananI ArAdhanAmAM sAttvikatA pravRttionA pAyAmAM mAtA mInaLadevInI jaina dharma pratyenI zraddhA pradAna kare che. emanuM puNyasmaraNa jIvanamAM maMgaLa karanAra bane hatI; jenA prabhAvathI gujarAtamAM jaina dharmano prabhAva vadhyo. I. che, eTale teonuM samagra jIvana ane kAryanuM mUlya keTaluM UMcuM sa. 1094thI 1143 sudhI jaina dharma rAjadharma tarIke gauravavaMtu haze te sahaja rIte samajI zakAya tema che.] sthAna pAmyo hato. caturvidha saMghamAM zramaNI samudAya bIjA krame che. zrI strI puruSane mATe preraNAstrota banI hoya evAM ghaNAM RSabhadeva bhagavAnathI zrI pArzvanAtha bhagavAna sudhInA samayamAM udAharaNo prApta thAya che. jainAcAryonA sAhityasarjananI thaI gayelA mukhya sAdhvI-samudAyano itihAsa zramaNI- preraNAmAM jaina sAdhvIoe paNa mahattvanuM kArya karyuM che. samudAyanA bhavya bhUtakALanA paramocca Adarzane caritArtha kare che. zramaNI AnaMda mahattarA : vIramatI gaNinI : - sAdhvI-samudAyano paricaya be vibhAgamAM vaheMcAyelo che. sAtamI sadImAM jinabhadra gaNie "vizeSAvazyaka bhASyanI racanA prathama vibhAgamAM zrI RSabhadevathI zrI pArzvanAtha sudhInI mukhya karI hatI. A racanAmAM sAta vyaktioe amUlya sAtha- sAdhvIono mitAkSarI paricaya ApavAmAM Avyo che, jyAre sahakAra Apyo hato. temAM be viduSI sAdhvI AnaMda mahattarA bIjA vibhAgamAM zrI mahAvIrasvAmInA samayanI sAdhvIo viSe ane vIramatI gaNinI hatAM. A uparathI eTaluM spaSTa thAya che vigato ApI che. ke te samayamAM sAdhvIo jaina dharmanuM ucca kakSAnuM jJAna prApta (1) marudevAno paricaya A graMthanA zrAvikAo karIne AcArya mahArAja ane paMDito sAthe potAnA jJAnathI vibhAgamAM tIrthakaronI mAtAo lekhamALAmAM pragaTa karela che. dharmacarcA ane sarjanamAM sahabhAgI banI hatI. A TIkAnA aMta marudevA mAtAnuM sthAna vartamAna covIzImAM sarvaprathama bhAgamAM baMne sAdhvIono nAmollekha thayelo che. potAnA 'niryukti', "kalpasUtra', 'tripadizalAkApuruSa caritra' Adi ziSyonI sAthe sAdhvIone paNa vadhu abhyAsa mATe dhArAnagarI graMthomAM marudevA mAtA vizenI mAhitI vizeSa vistArathI prApta mokalyAM hatAM. thAya che. marudevA mAtAno jIva nigodamAMthI nIkaLIne nAbhizramaNI zAMtimati gaNinI : kharataragacchanA AcArya rAjAnI patnI tarIke Avyo ane te ja bhavamAM mokSe sidhAvyAM, jinadattasUrie I. sa. 111pamAM 'gaNinI' padathI sAdhvIjIne keTaluM utkRSTa puNya ke mAtra eka ja bhavamAM siddhipadane pAmyAM! vibhUSita karyA hatAM. AcArya mahArAja sAdhvIjIonI jJAnavRddhi zrI kalpasUtramAM marudevA mAtAnI ahobhAvapUrvaka stuti mATe satata prayatnazIla rahetA. zAMtimati gaNinI sAthe keTalIka karatAM jaNAvavAmAM AvyuM che ke, zrAvikAoe praznottara karyA hatA. te "sadeha dohAvalI' nAmathI pragaTa thayelI che. "marudevA samA nA'mvA, yA'gAt pUrvaM kilekSitum / muktikanyAM tanujArthaM, zivabhAgamapi sphuTam / / 2 // " ' akSayasrotasamA ojasvI AryAratno -vaLI jagatamAM marudevA samAna mAtA nathI, ke je [bhagavAna RSabhadevathI pArzvanAthakAlIna zramaNIo potAnA putrane mATe muktirUpI kanyAne ane phuTapaNe zivamArgane [A prakaraNamAM bhagavAna RSabhadevathI bhagavAna jovA prathamathI ja mokSe gayAM. pArzvanAtha ane bhagavAna mahAvIrasvAmInA yuganI sAdhvIo 2, sumaMgalA : RSabhadeva bhagavAnanuM pANigrahaNa vizenI caritrAtmaka vigato ApavAmAM AvI che. A vigatomAM sumaMgalA sAthe thayuM hatuM. yugaliyA paraMparA pramANe RSabhadeva mukhyatve saMyamajIvananI ane tapanI tema ja zramaNIoe ane sumaMgalA sAthe janmelAM ane pati-patnI banyAM. sumaMgalAe zAstrokta vidhi anusAra karelI ArAdhanAne darzAvavAmAM AvI 99 putro ane 1 putrIne janma Apyo hato. sumaMgalAe Jain Education Intemational
Page #657
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA bhAratavarSanA prathama cakravartI rAjA bharatanI mAtA tarIke anupama sammAna prApta karyuM hatuM ane putrI brAhmIe lekhanakaLAno vikAsa karIne mAtAne ciraMjIva yaza pradAna karIne eka aitihAsika ghaTanAmAM sthAna prApta karyuM che. : 3. sunaMdA RSabhadeva bhagavAnanA kALamAM yugaliyAo astitva dharAvatA hatA. sunaMdAnA sAthI yugalikanuM avasAna thayuM eTale RSabhadeva sAthe emanAM lagna karavAmAM AvyAM hatAM. sunaMdAe putra bAhubalI ane putrI suMdarIno yugaliyA tarIke janma Apyo hato. bAhubalI jevA mahAna tyAgI ane zaktisaMpanna putra ane sau prathama tapadharmanI ArAdhanA karanAra suMdarIne janma ApanAra tarIke sunaMdAnuM mAtRtva ane jIvana kRtArtha thayuM hatuM. bhAgavatamAM jayaMtIno ullekha che. vanadevI samAna apUrva saundaryavatI hovAthI sunaMdAne indranI putrI mAnavAmAM Ave che. RSabhadevanuM sunaMdA sAthe lagna thayuM ane yugaliyA paraMparA pUrNa thaIne gRhasthajIvanano prAraMbha thayo, e eka aitihAsika ghaTanA che. jayaMtI e ja sunaMdA che. 4. brAhmI : sunaMdA mAtA ane RSabhadeva pitAnI putrIe samAjajIvananI zarUAta karIne strIonI 64 kaLAmAM apUrva caturAI batAvIne potAnA sadguNothI jIvanamAM vikAsa karyo. pitAjI pAsethI 18 lipino abhyAsa karyo ane temanA dvArA lekhanakaLAno prAraMbha thayo. brAhmIno vivAha bAhubalI sAthe karavAmAM Avyo hato. brAhmI ane suMdarIne bALabrahmacAriNI tarIke oLakhavAmAM Ave che, eTale A vivAhano ullekha e rIte hoI zake ke sAmAjika vyavasthAnusAra sagAI-saMbaMdha bAMdhavAnI jAherAta karI hoya, lagna thayAM na hoya, ema mAnavAmAM Ave che. RSabhadeva bhagavAnane kevaLajJAna thayA pachI sarvaprathama dezanA ApI tyAre brAhmIe pratibodha pAmIne dIkSA aMgIkAra karI hatI. RSabhadeva bhagavAne sthApelA saMghamAM brAhmIne prathama pradhAna sAdhvI tarIke niyukta karavAmAM AvyAM. brAhmI sAthe traNa lAkha sAdhvIo ane pAMca lAkha copana hajAra bAra vratadhArI zrAvikAonI saMkhyA hatI. 8 prAtaHsmaraNIya satI strIomAM brAhmInuM nAma prathama che. emanuM jIvana, satItva ane prathama sAdhvI tarIke strIone mATe cAritrano rAjamArga batAvanAra tarIke sarvadA vaMdanIya ane pUjanIya che. bharatarAjAnA bIjA bhAIoe rAjyabhAga karIne dIkSA For Private 933 lIdhI hatI. chevaTe bAhubalIe paNa dIkSA lIdhI. eka varasanI ghora tapasyA karavA chatAM "badhA bhAIne vaMdana kema karuM?'' evo ahaMkAra manamAM satAvyA karato hato. RSabhadeva bhagavAne bAhubalInA ahaMkArane utAravA mATe brAhmI ane suMdarIne emanI pAse mokalyAM. sAdhvI bahenoe kahyuM ke, "hAthI para savArI karanAra vyaktine kevaLajJAna thatuM nathI." A zabdo sAMbhaLIne bAhubalIne brahmajJAna thayuM, satya samajAyuM. marmavacana sAMbhaLatAM ja mananI vicAradhArA ekadama badalAI gaI. vinamra banIne potAnA dIkSita bhAIone vaMdana karavAno nirNaya karyo. brAhmI ane suMdarIe bhAIne pratibodha karyo e prasaMga rasika ane nArIgauravanA itihAsanuM eka sonerI prakaraNa gaNAya che. 6. vijayAdevI : vinItAnagarInA rAjA jitazatrunI patnI ane bIjA tIrthaMkara zrI ajitanAthanI e mAtA hatAM. putrajanmathI jitazatru rAjAnI zakti-baLa khUba vadhI gayuM ane koI paNa rAjA harAvI zake nahIM evo zaktizALI rAjA te banyo eTale putranuM nAma 'ajita' pADavAmAM AvyuM. ajitanAya bhagavAnane kevaLajJAna thayuM tyAre vijayAdevIno ghAtIkarmono kSaya thayo ane chevaTe siddhagatine pAmyAM. 7. senAdevI : saMbhavanAtha bhagavAnanI mAtA ane jitAri rAjAnI patnI. tIrthaMkaranI mAtA cauda svapna jue che, te pramANe zubha svapno joyAM ane putrane janma Apyo. temanuM nAma saMbhava pADavAmAM AvyuM. dIkSA lIdhA pachI kevaLajJAna utpanna thayuM, saMghanI sthApanA karI. senAdevIe cAritra grahaNa karIne AtmasAdhanA karI. chevaTe karmakSaya thatAM siddhagatine pAmyAM. 8. siddhArthA : ayodhyAnA saMvara rAjAnI rANI ane bhagavAna abhinaMdanasvAmInI mAtA. siddhArthAe zubha svapna joyAM ane putrane janma Apyo. devoe janmotsava Ujavyo. pachI vivAha, dIkSA, kevaLajJAna ane nirvANa kalyANakonI ujavaNI thaI. mAtAe dIkSA grahaNa karIne darzana, jJAna ane cAritranI ArAdhanAthI karmakSaya karIne aMte siddhagati prApta karI. 9. maMgalA : ayodhyAnA megharAjAnI patnI ane pAMcamA tIrthaMkara sumatinAthanI mAtA. maMgalA mAtA viduSI strI hatAM, satyapriya ane nyAyocita kAryo karavAmAM catura hatAM. mAtRprema ane strIsvabhAvanI sAcI parIkSA karavAnI ane samajAvavAnI zakti dharAvatAM hatAM. bhagavAnane kevaLajJAna thayA pachI maMgalAmAtAe dIkSA aMgIkAra karIne AtmakalyANano mArga svIkAryo. saMyamanI ArAdhanAthI karma khapAvIne teo siddhagatine pAmyAM. Personal Use Only
Page #658
--------------------------------------------------------------------------
________________ 634 caturvidha saMgha 10. susImA : zrI padmaprabhusvAmI bhagavAnanI sukomaLa 15. viSNudevI : zreyAMsanAtha bhagavAnanI mAtA ane hRdayavALI mAtA ane kauzaMbI nagarInA dhara rAjAnI rANI. bhAratanI siMhapurI nagarInA viSNu rAjAnI dharmaparAyaNa ane susImA mAtAe maMgalakArI svapno joyAM ane putraratnane janma guNavAna mahArANI. zreyAMsakumArano janmotsava UjavAyo ane Apyo. devoe janma-mahotsava Ujavyo. padmaprabhusvAmI dIkSA laIne darzana-jJAna-cAritranI apUrva ArAdhanAthI sarva bhagavAnane kevaLajJAna prApta thayA pachI susImAM mAtA utkRSTa karmono kSaya karIne mukti pAmyA. bhagavAnane kevaLajJAna thayA dharmadhyAnanI pravRtti dvArA karmono nAza karIne siddhipadane pAmyAM. pachI viSNudevIe saMsArano tyAga karIne ArAdhanA karI. 11. pRthvI : supArzvanAtha bhagavAnanI mAtA ane AyuSya pUrNa thatAM teozrI sanatakumAra nAmanA tRtIya devalokamAM vArANasI nagarInA rAjA pratiSThitanI patnI. prabhune kevaLajJAna sidhAvyAM. prApta thayA pachI pRthvI mAtAe saMsArano tyAga karIne saMyamapaMthe 16. jayAdevI: bAramA tIrthakara zrI vAsupUjya svAmInAM prayANa karyuM ane aMte ArAdhanAthI karmono kSaya karIne siddhipadane mAtA ane bihAranI caMpApurI nagarInA rAjA vasupUjyanI pAmyAM. sarvaguNasaMpanna mahArANI. pakvottara rAjAno jIva prANAMta nAmanA 12. lamaNA : AThamA tIrthakara zrI caMdraprabhusvAmI devalokamAMthI mAtAnA garbhamAM Avyo hato. mAtAe maMgalasUcaka bhagavAnanI mAtA ane caMdrapura nagaranA mahAsena rAjAnI patnI. cauda svapno joyAM hatAM ane putraratnane janma Apyo. rAjAnuM bhagavAna mAtAnA garbhamAM AvyA tyAre mAtAne cAMdanI rAtamAM nAma vasupUjya hovAthI putranuM nAma vAsupUjya pADavAmAM AvyuM vihAra karavAnI tIvra icchA thaI hatI, eTale putraratnanA janma hatuM. vAsupUjya kumAre vivAha thayA pachI saMsArano tyAga karI, pachI caMdraprabha nAma rAkhavAmAM AvyuM. dIkSA aMgIkAra karI ane kevaLajJAna prApta karyuM. mAtA jayAdevI paraMparAgaita rIte bhagavAnanAM kalyANakonI ujavaNI thaI paNa apUrva sAdhanA karIne sanatakumAra devalokamAM sidhAvyAM. ane bhagavAnane kevaLajJAna prApta thayA pachI lakSmaNA mAtAe 17. zyAmA : teramAM tIrthakara zrI vimalanAthanI mAtA sarva karmono kSaya karIne siddhipadane prApta karyuM. ane mahApurI nagarInA dharmapriya rAjA kRtavarmAnI rANI. pUrva 13. rAmAdevI : suvidhinAtha bhagavAnanI mAtA ane bhavamAM bhagavAnano jIva padmasena nAmano rAjA hato tyAre kAkadI nagarInA rAjA sugrIvanI guNavAna ane saMskArasaMpana saMsArasukha bhogavIne, rAjayano tyAga karI saMyama aMgIkAra karyo mahArANI. bhagavAnano jIva mAtAnA garbhamAM Avyo ane hato. jJAna ane tapanI sAdhanAthI tIrthakara nAmakarma upArjana karyuM putrajanma thatAM puSpadanta nAmAbhimAna karavAmAM AvyuM. dIkSA hatuM. tyAra pachI emano jIva devalokamAM gayo ane tyAMthI grahaNa karyA pachI bhagavAnane kevaLajJAna utpanna thayuM. mAtA zyAmAM mAtAnI kukSimAM garbhapaNe Avyo. zyAmAM mAtA dharmarAmAdevIe paNa A asAra saMsArano tyAga karIne apUrva kriyAmAM jIvana vyatIta karIne sanatakumAra devalokamAM sidhAvyAM. ArAdhanA karI ane jIvana pUrNa thatAM sanatakumAra nAmanA trIjA 18. suyazA : anaMtanAtha bhagavAnanI mAtA ane devalokamAM gayAM. siMhasena rAjAnI rANI. payaratha nAmanA nyAyapriya ane 14. naMdA : zItalanAtha bhagavAnanI mAtA ane dharmaparAyaNa rAjA tarIke pUrva bhavamAM uttama koTinI ArAdhanA bhahIlapura nagaranA daDharatha rAjAnI sarvaguNasaMpanna rANI karIne tIrthaMkara nAma upArjana karyuM ane devalokamAMthI AvIne naMdImAtAe garbhAvasthAmAM maMgalamaya 14 svapna joyAM. "daDharatha suyazA mAtAnI kukSimAM bhagavAnano jIva Avyo. mAtAe rAjAne zarIre khaMjavALa (dAhavara)nI pIDA thaI hatI. A putraratnane janma Apyo tyAre rAjAe moTuM yuddha khelyuM hatuM. temAM asahya vedanAmAMthI mukta thavA mATe eka divasa naMdArANInA A garbhastha jIvanA prabhAvathI vijaya prApta thayo eTale zarIrano rAjAe sparza karyo ke tarata ja vedanA dUra thaI gaI, anaMtanAtha nAma pADavAmAM AvyuM. dIkSA pachI trIje varase eTale putranuM nAma zItalanAtha rAkhavAmAM AvyuM. zItalanAthe dIkSA kevaLajJAna utpanna thayuM ane 1000 sAdhuo sAthe teo nirvANa laIne ArAdhanA karI sarva karmono kSaya karyo. naMdA mAtA pAmyA. suyazA mAtA AyuSya pUrNa karIne sanatakumAra devalokamAM dharmArAdhanA karIne AyuSya pUrNa thatAM sanatakumAra nAmanA trIjA gayAM. devalokamAM gayAM. 19. suvatA : dharmanAtha bhagavAnanI mAtA ane bhAnuM Jain Education Intemational
Page #659
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA rAjAnI rANI. pUrva bhavamAM deDharatha rAjAe nyAyapUrvaka rAjya upArjana karIne aMte dIkSA lIdhI hatI. saMyamanI apUrva ArAdhanAthI tIrthaMkara nAmakarma upArjana karIne devalokamAM gayA. tyAMthI suvratA mAtAnA garbhamAM AvyA. bhagavAnano jIva garbhamAM Avyo tyAre mAtAnI bhAvanA dharma karavAnI hatI eTale putrajanma thayA pachI dharmakumAra nAma rAkhavAmAM AvyuM. dIkSA lIdhA pachI dharmakumArane be ja varSamAM kevaLajJAna prApta thayuM. mAtA ArAdhanA karIne AyuSya pUrNa thatAM sanatakumAra devalokamAM gayAM. 20. acirAdevI : soLamA tIrthaMkara zrI zAMtinAtha bhagavAnanI mAtA ane hastinApuranA rAjA vizvasenanI mahArANI. megharatha rAjA pUrva bhavamAM jIvadayAnuM pAlana karIne apUrva ArAdhanAthI tIrthaMkara nAmakarma upArjana karIne aMte devalokamAMthI acirA mAtAnI kukSie garbharUpe AvyA hatA. hastinApuramAM marakIno roga phelAyo hato, tenuM nivAraNa zAMtinAtha bhagavAnanA janma pachI thayuM hatuM. eTale putranuM nAma zAMtinAtha pADavAmAM AvyuM hatuM. zAMtikumAre dIkSA laIne kaThora sAdhanAthI kevaLajJAna prApta karyuM ane aMte mokSe sidhAvyA. acirAdevI mAtA dharmArAdhanA karIne AyuSya pUrNa thatAM sanatakumAra devalokamAM gayAM. 21. zrIdevI : zrI kuMthunAtha bhagavAnanI mAtA ane hastinApuranA rAjA suranI mahArANI. siMhAvaha nAmanA pUrvabhavamAM dIkSA aMgIkAra karIne utkRSTa tapa ane vIzasthAnaka tapanI vizuddha ArAdhanAthI tIrthaMkara nAmakarma upArjana karyuM hatuM. devalokamAMthI AvIne bhagavAnano AtmA zrIdevInA garbhamAM Avyo. mAtAe garbhAvasthA daramyAna kuMthu nAmanAM ratnono samUha svapnamAM nihALyo tethI putraratnano janma thatAM kuMthunAtha nAma pADavAmAM AvyuM. kuMthunAtha cakravartI rAjA paNa hatA. eTale zrIdevIne cakravartI rAjAnI mAtAnuM saubhAgya paNa prApta thayuM hatuM. rAjyano tyAga karIne kuMthunAthe dIkSA laIne apUrva dharmasAdhanA karIne, kevaLajJAna prApta thayA pachI tIrtha sthApyuM ane aMte mokSe sidhAvyA. zrIdevI mAtA dharmadhyAnanI pravRtti karIne AyuSya pUrNa thatAM cothA mahendra devalokamAM sidhAvyAM. 22. mahAdevI : aDhAramA tIrthaMkara zrI aranAtha bhagavAnanI mAtA ane hastinApuranA rAjA sudarzananI guNiyala mahArANI. pUrve susImA nagarImAM dhanapati rAjAnA bhavamAM rAjyanI javAbadArI hovA chatAM aMtaranI zubha bhAvanAthI jaina dharma pratye prema udbhavyo hato. tyAra pachI saMvara nAmanA For Private 635 AcAryanA upadezathI pratibodha pAmIne dIkSA svIkArI hatI. apUrva ullAsathI saMyamanI ArAdhanA karIne tIrthaMkara nAmakarma upArjana karyuM hatuM. devalokamAMthI AvIne bhagavAnano AtmA mahAdevInI kukSimAM utpanna thayo. mahAdevI mAtAe garbhakALa daramyAna 'ArAcakra' svapnamAM joyuM hatuM, eTale putraratnano janma thatAM aranAtha nAma rAkhavAmAM AvyuM hatuM. dIkSA lIdhA pachI traNa varase kevaLajJAna utpanna thayuM. pachI tIrthasthApanA karIne aMte nirvANa pAmyA. mAtA mahAdevIe dharmadhyAnanI pravRtti, mana, vacana ane kAyAnA zubhayogathI karIne AyuSya pUrNa thatAM cothA mahendra devalokamAM sidhAvyAM. 23. prabhAvatI : ogaNIsamA tIrthaMkara zrI mallinAtha bhagavAnanI mAtA ane mithilAnA kuMbha rAjAnI rANI. mahAbala rAjAnA pUrvabhavamAM tIrthaMkara nAmakarma upArjana karyuM hatuM. cothA anuttara vimAnamAMthI AvIne bhagavAnano AtmA prabhAvatI mAtAnA garbhamAM utpanna thayo. garbhakALanA traNa mahinA pachI mAtAne evo dohada utpanna thayo ke e mAtAone dhanya che ke jeo paMcavarNayukta suvarNazayyA para zayana kare che. garbhakALa pUrNa thatAM mAtAe kanyAratnane janma Apyo. puSpazayyAnA dohadane kAraNe putrInuM nAma 'malli' pADavAmAM AvyuM. mallIkumArIe dIkSA grahaNa karIne cAritranI apUrva ArAdhanAthI kevaLajJAna prApta karyuM ane aMte mokSe sidhAvyAM. mallIkumArIne viziSTa koTinuM jJAna hatuM eTale mallI bhagavatI nAmathI prasiddhi pAmyAM hatAM. mAtA prabhAvatI dharmadhyAna karIne AyuSya pUrNa thatAM cothA mahendra devalokamAM utpanna thayAM. mallInAtha bhagavAne strIyonimAM janma prApta karIne tIrthaMkarapada prApta karyuM hatuM. temano ullekhanIya prasaMga nIce pramANe che : mahAbala rAjAnA pUrvabhavamAM dharmaghoSa muninA upadezathI pratibodha pAmIne rAjAe potAnA 6 mitro sAthe dIkSA lIdhI hatI. dIkSA pachI vihAra karIne tapanI ArAdhanA karI ane evo vicAra karyo ke, badhA mitro ekasarakhA tapanI ArAdhanA karIe to punarjanmamAM sAthe ja rahevA maLe. niyama pramANe dareka jaNe ekasarakhI tapazcaryA karI paNa mahAbala munie tapasyA cAlu rAkhIne vIzasthAnaka tapa karyuM. Ama, kapaTapUrvaka mAyAthI tapa karavAne kAraNe tIrthaMkara nAmakarma upArjana karavA chatAM strIvedanuM nikAcita karma bAMdhyuM. pariNAmasvarUpe, tIrthaMkara thavAnA hovA chatAM strIno avatAra dhAraNa karavo paDyo. prabhAvatI mAtA Personal Use Only
Page #660
--------------------------------------------------------------------------
________________ 636 dharmArAdhanA karIne AyuSya pUrNa thatAM cothA mahendra devalokamAM sidhAvyAM. 24. padmAvatI : vIzamA tIrthaMkara zrI munisuvratasvAmInI mAtA ane rAjagRhI nagarInA sumitra rAjAnI rANI. pUrva bhavamAM surazreSTha rAjA tarIke dhora tapazcaryA karIne tIrthaMkara nAmakarma upArjana karyuM hatuM. devalokamAMthI cyavIne bhagavAnano AtmA padmAvatI mAtAnA garbhamAM utpanna thayo. garbhakALa daramyAna mAtAne muni samAna vratapAlana karavAnI tIvra icchA udbhavI hatI ane muni mAphaka jIvanamAM vratapAlana karavAM lAgyAM hatAM. garbhakALa pUrNa thatAM mAtAe putraratnane janma Apyo ane munivrata pAlananI bhAvanAne kAraNe munisuvrata nAma pADavAmAM AvyuM. munisuvratakumAre rAjya bhogavIne dIkSA lIdhI; pachI kevaLajJAna utpanna thayuM; ane aMte mokSe sidhAvyA. padmAvatI mAtAe dharmadhyAna dvArA jIvana pUrNa karIne cothA mahendra devalokamAM sthAna prApta karyuM. 25. vaprAdevI : ekavIzamA tIrthaMkara zrI naminAthanI mAtA ane mithilAnagarInA rAjA vijayanI mahArANI bhagavAna mAtAnA garbhamAM hatA tyAre zatruonI senAe mithilAnagarIne ghero ghAlyo hato. vaprAdevIe zatrunA sainya tarapha saumya dRSTithI najara karI, jethI zatru rAjAnuM hRdayaparivartana thayuM ane zatru rAjA mithilAnagarInA vijaya rAjAnAM caraNe paDyo. A prasaMga uparathI 'minAtha' nAmAbhidhAna karavAmAM AvyuM. naminAthakumAre rAjya bhogavIne dIkSA lIdhI. pachI saMyamanI ArAdhanApUrvaka kevaLajJAna prApta karIne mokSe sidhAvyA. mAtA vaprAdevI suzrAvikA banIne, ArAdhanA karI, jIvana pUrNa thatAM devagatine pAmyAM. 26. zivAdevI : bAvIzamA tIrthaMkara zrI nemanAtha bhagavAnanI mAtA ane samudravijaya rAjAnI rANI. zaMkha rAjAnA bhavamAM nemanAthe tIrthaMkara nAmakarma upArjana karyuM hatuM. bhagavAnano AtmA zivAdevI mAtAnA garbhamAM utpanna thayo tyArathI rAjAnAM ghaNAM aniSTo dUra thaI gayAM ane mAtAe svapnamAM cakraratna joyuM hatuM. taduparAMta, AvA mahAna putrane janma ApavA mATe devoe paNa mAtAne bhAvapUrvaka praNAma karyAM hatAM. A kAraNathI 'ariSTanemi' nAma rAkhavAmAM AvyuM hatuM. rAjA samudravijaya, mAtA zivAdevI ane zrIkRSNanI icchAthI nemakumAranI anicchA hovA chatAM rAjImatI sAthe nemakumAranA lagna karavAmAM AvyAM. ahiMsAnA pUjArI nemanAthe For Private caturvidha saMgha lagnamaMDapanA praveza samaye ja rAjImatIno tyAga karIne giranAramAM sAdhanA karI kevaLajJAna prApta karyuM ane aMte mokSe sidhAvyA. zivAdevI mAtA dIkSA aMgIkAra karIne saMyamanI sAdhanA karatAM karatAM AyuSya pUrNa karIne cothA mahendra devalokamAM utpanna thayAM. 27. zrAvikA thAvasyA : dvArikAnA vaibhavazALI parivAranI mAtA tarIke khyAti dharAvatI hatI. patinA akALa mRtyuthI badhI javAbadArI pUrvavat svIkArIne pratiSThA vadhArI. potAnA putrane lADakoDathI ucherIne ucita zikSaNa apAvyuM ane batrIza sauMdaryavAna kanyAo sAthe lagna karAvyAM. thAvaccAputra ariSTaneminI dezanA sAMbhaLIne pratibodha pAmI, mAtA pAse dIkSA levAnI anumati levA mATe gayA. mAtAe putranI vAta sAMbhaLIne pratyuttara rUpe saMyamajIvananI kaThoratA ane sAdhanA vize cetavaNIrUpa mAhitI ApavA sAthe thAvaccA mAtAe dIkSAnI anumati ApI. zrIkRSNae dIkSAmahotsava apUrva vaibhavathI ujavaNI karavAnI javAbadArI svIkArI. thAvaccAputra ariSTanemi pAse pravarjita thayA. 28. vAmAdevI : trevIzamA tIrthaMkara zrI pArzvanAtha bhagavAnanI mAtA ane vArANasInagarInA mahArAjA azvasenanI mahArANI. bhagavAna pArzvanAthe pUrvajanmamAM suvarNabAhunA bhavamAM utkRSTa dharmArAdhanA karIne tIrthaMkara nAmakarma upArjana karyuM hatuM. bhagavAnano AtmA vAmAdevInA garbhamAM utpanna thayo. vAmAdevIe garbhakALa daramyAna eka rAtrie aMdhArAmAM sarpa (pArzva) joyo, te uparathI putranuM nAma pArzvakumAra rAkhavAmAM AvyuM. pArzvanAtha bhagavAne dIkSA laI, karuNA ane samatAthI upasargo sahana karIne aneka jIvono uddhAra karyo. prabhune kevaLajJAna utpanna thayuM. tyAra pachI saMghasthApanA karI. prabhunI vANIthI pratibodha pAmIne azvasena rAjA, vAmAdevI ane prabhAvatIdevIe anya nArIvRMda sAthe AtmakalyANArthe cAritragrahaNa karI manuSyajIvana saphaLa karyo. 'nirayAvalI' ane 'jJAtAdharmakathA'mAM evo ullekha che ke, pArzvanAtha bhagavAnanA upadezathI vairAgyabhAvanA jAgRta thatAM 216 kumArikAoe pravrajyA grahaNa karI hatI. nirayAvalIsUtra'nA 'puSpacUlikA' nAmanA cothA vibhAgamAM zrIM klIM, dhI, kIrti vagere 10 devIonuM varNana che. temAM uparokta devIoe dIkSA grahaNa karI hatI. 'jJAtAdharmakathA'mAM paNa A sAdhvIono ullekha thayelo che. teo puSpacUlAnI ziSyA tarIke hatI. temanI Personal Use Only
Page #661
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 630 nAmAvalI A mujaba che : puSpacUlA, kAlI, rAjI, rajanI, Avazyaka kriyAo, vratapAlana, zrutajJAnanuM zravaNa vagere dvArA vidhuta, medhA, zuMbhA, nizuMbhA, ilA, rUpA, saterA, saudAminI, dharmamArge AgaLa vadhI rahyA che, jyAre sAdhvIsamudAyanI nizrAmAM indrA, dhanA, kamalA, kamalaprabhA, utpalA, sudarzanA, rUpavatI, samasta zrAvikAo jJAnopAsanA, tapa, Avazyaka kriyA Adi surUpA, subhagA, pUrNA, bahuputrikA, uttamAM, bhArikA, padmA, karIne dharmamaya jIvana jIvI rahyAM che. jaina dharmanA karmasiddhAMta vasumatI, kanakA, kanakaprabhA, avataMsA, ketumatI, vajasenA, pramANe vicArIe to pUrvabhavamAM upArjita karelAM zubhAzubha ratipriyA, rohiNI, navamikA, klI, puSpavatI, bhujagA, phaLane AdhAre vartamAna jagatamAM jIva utpanna thAya che. sarvene bhujagavatI, mahAkacchA, aparAjitA, sughoSA, vimalA, sukharA, karmano kSaya thAya che eTale mukti maLe che. temAM strIpuruSano koI sarasvatI, sUryaprabhA, caMdraprabhA, padmAvatI, kRSNAdevI vagere. bheda nathI. karmakSaya karavA mATenI dharmapravRtti-saMyamanI ArAdhanA AvazyakaniryuktimAM paNa somA-jayaMtI, vijayA ane puruSa samAna strI paNa karI zake che. bhagavAna mahAvIranA pragabhAno pArzvanAtha parivAranAM sAdhvI tarIke ullekha che, paNa saMghaparivAramAM 14000 sAdhuo ane 36000 sAdhvIono A cAra sAdhvIo mahAvIrasvAmInI samakAlIna hatI. samUha hato te uparathI siddha thAya che ke ghaNI moTI saMkhyAmAM strIo cAritra aMgIkAra karIne dharmamArge joDAI AtmakalyANa pariziSTa : (1) pA. 1 jaina dharma kI pramukha sAmbiyAM sAdhatI hatI. vartamAnamAM paNa dIkSita puruSavarga karatAM strIvarga evaM mahilA -le. DaoN. hIrAbAI coraDiyA. (2-3) pA. vadhu jovA maLe che. tema ja dhArmika prasaMgoe puruSavarga karatAM 2-3 ejana. (4) pA. 75 sajajhAyamALA bhAga 1 thI 4, strIvarganI upasthiti vizeSa darzanIya banI rahe che, tyAre koI prakAzaka-paMDita maphatalAla jhaveracaMda. (5) pA. 185 Azcarya anubhavavAnI jarUra nathI. navatattvaprakaraNa sAthe, zrI jaina zreyaskara maMDaLa, mahesANA. (6 bhagavAna mahAvIrasvAmInA yuganA sAdhvIo ane 7) pA. 472-457 kalpasUtra-khImazAhI TIkA. (8) pA. zrAvikAono paricaya cAra vibhAgamAM vibhAjita karIe to, 477. ejanuM. (9) pA. 11 jaina dharma kI pramukha sAmbiyAM evuM prathama vibhAgamAM mahAvIrasvAmInA parivAranI dIkSita AryA mahilA. (10) pA. 47 triSaSThizalAkApuruSa caritra, pra. 3, strIo; bIjA vibhAgamAM rAjadarabAranI rANIo, kuMvarIo sarga. 8. (11) pA. 22 jaina dharma kI pramukha sAmbiyAM evuM Adi; trIjA vibhAgamAM nagaranA zreSThionI strIo; ane cothA mahilAe. (12) pA. 63. kalpasUtra-khImazAhI. (13) pA. vibhAgamAM dAsIo Ave. teono paricaya kramazaH A pramANe 23 sajajhAyamALA, saM. paMDita maphatalAla jhaveracaMda. (14) pA. ApI zakAya ? 184. kalpasUtra-khImazAhI. (15) pA. 187. sajjana sanmitra, prakAzaka-jhaverI popaTalAla kezavajI, muMbaI. (16) zrAvikA trizalAdevI : bhagavAna mahAvIranI mAtA pA. 186. vidhipUjAsaMgraha. (17) pA. 24. sajhAyamALA ane kSatriyakuMDanA rAjA siddhArthanI rANI ane vaizAlI bhAga 1 thI 4, saMpAdaka-paMDita maphatalAla jhaveracaMda. (18) pA. gaNarAjyanA rAjA ceTakanI bahena. carama tIrthakara bhagavAna 364. paMcapratikramaNa sUtrANi, prakAzaka-jaina zreyaskara maMDaLa, mahAvIrane janma ApI sarvottama mAtRtvapadanuM gaurava karAve tevuM mahesANA. vaMdanIya ane pUjanIya nArIratna. bhagavAna mahAvIranI mAtA hovAne kAraNe emanuM jIvana dhanya banyuM. eka rAtre trizalA cAritradharmane dIpAvanAra zramaNIratno) mAtA potAnA suvarNaparyaMka para zayana mATe gaI. zayanakhaMDa [bhagavAna mahAvIrasvAmInA samayanA sAdhvIo]. ratnanA ojasathI prakAzita thayo hato. dhUpa, dIpa ane vartamAna covIzInA carama tIrthakara zrI mahAvIrasvAmI surabhiyukta vAtAvaraNathI trizalAdevInuM hRdaya pulakita thaI gayuM hatuM. e rAtrie emaNe ardhajAgRta ane ardhanidrAdhIna thayA. zrI pArzvanAtha bhagavAne caturvidha saMghanI sthApanA karI, tyAra avasthAmAM sarvaprakAranI vipattino vinAza karanAra ane pachI atyAre bhagavAna mahAvIranA zAsanamAM ApaNe kALa mahAmaMgalakArI cauda svapno joyAM. svapnanI duniyAnI alaukika nirgamana karI rahyAM chIe, eTale ke vartamAnamAM vIraprabhunuM zAsana anubhUti pachI svasthatApUrvaka jAgIne siddhArtha rAjAnA pravartI rahyuM che. zayanakhaMDamAM jaIne vinamra vANIpUrvaka rAjA samakSa svapnanuM caturvidha saMghamAM zrAvako zramaNabhagavaMtonI nizrAmAM nivedana karyuM. rAjAe svapnonuM varNana sAMbhaLIne sahaja Jain Education Intemational
Page #662
--------------------------------------------------------------------------
________________ 638 buddhipUrvaka vicArIne pratyuttara Apyo : "he devAnupriye! A svapno zubha, maMgalamaya ane sarvazreSTha che. tame eka uttama, guNavAna, parAkramI ane vizvavaMdanIya evA putraratnane janma Apazo.'' trizalAdevIe A sAMbhaLI paritoSa anubhavyo ne harSollAsa pUrvaka svasthAne gayAM. yazodA : vIra vardhamAnakumAranI sahadharmacAriNI ane vasaMtapuranA mahAsAmaMta samaravIranI sukanyA. taduparAMta guNAlaMkArayukta trizalAmAtAnI putravadhU. yazodAdevI vardhamAnakumArane potAnA 'svAmI' tarIke prApta karIne dhanya dhanya banI gaI hatI. teNe potAnuM jIvana patinA vicArone anurUpa vitAvyuM hatuM. yazodAe samaya jatAM eka kanyAratnane janma Apyo, jenuM nAma priyadarzanA rAkhavAmAM AvyuM hatuM. bhogAvaLI karma hovAthI bhagavAne lagna karyAM chatAM paNa emanuM mana to tyAga ane vairAgyasabhara hatuM. emaNe yazodAne saMsAranI asAratA samajAvI. bhagavAna pote rAjyavaibhavamAM lezamAtra rasa letA na hatA. temane vaibhavanI koI Asakti ke moha na hato. svAmInI A prakAranI pravRttithI yazodA para ananya prabhAva paDyo ane vairAgya bhAvanAnuM bIjAropaNa thayuM. bhagavAna mahAvIra dIkSA levA mATe nIkaLyA tyAre yuddhamAM vijayazrIne varavA jatAM patine Arya strI kuMkumatilaka karIne "mArA kesarabhInA kaMtha ho, sidhAvojI raNavATa.'--kahIne bhAvabhInI vidAya Ape che e rIte yazodArANIe potAnA svAmI dIkSA aMgIkAra karavA mATe nIkaLyA tyAre vidAya ApatAM kahyuM, "he svAmI! Apa karmazatruo para vijaya meLavavA mATe saMsAra tyAga karo cho, to Apano mArga niSkaMTaka hajo." patinI AtmakalyANanI bhAvanAne anusarIne yazodAe paNa bhautika sukha-samRddhino tyAga karyo. yazodAno A mUka tyAga bhavya ane udAtta che. jainasAhityamAM yazodAnA jIvana vize koI cokkasa saMdarbha prApta thato nathI. carama tIrthaMkara bhagavAnanI dharmapatnI vize keTalAka prazno udbhave che. bhagavaMtanI dIkSA vakhatanI yazodAnI manaHsthiti ane dIkSA lIdhA pachInuM yazodAnuM jIvana--e vize koI saMdarbha prApta thato nathI. je kAMI mAhitI upalabdha thAya che te uparathI evuM anumAna tAravI zakAya ke yazodA bhagavAna sAthe rahIne tyAgapradhAna jIvana jIvI gayAM ane zeSa varSo AtmakalyANanI pravRttimAM nirgamana karyAM haze. For Private caturvidha saMgha zramaNI priyadarzanA : vIra vardhamAna ane yazodAnI suputrI. zrI vardhamAnakumAranI bahena sudarzanAnA suputra jamAlI sAthe priyadarzanAnuM pANigrahaNa karavAmAM AvyuM hatuM. jamAlInA kuTuMbIjano te jamAnAmAM atyaMta vaibhavazALI ane pratiSThita gaNAtA hatA. pravrajyA bAda eka vakhata bhagavAna mahAvIra grAmAnugrAma vihAra karatAM kSatriyakuMDa nagaramAM padhAryA ane samavasaraNamAM birAjI divya vANIthI upadeza ApatA hatA. jamAlI-priyadarzanA sAthe prabhunI vANI sAMbhaLavA AvyAM hatAM. prabhunA upadezathI vairAgyavAsita banIne, mAtAnI anujJA laIne jamAlIe pAMcaso puruSo sAthe ane priyadarzanAe 1000 strIo sAthe bhagavAna mahAvIra pAse dIkSA aMgIkAra karI. priyadarzanAe eka hajAra sAdhvInA parivAra sAthe caMdanabALAnI nizrAmAM 11 aMga sudhIno abhyAsa karyo ane tapazcaryAmAM puruSArtha Adaryo. eka vakhata jamAlI pAMcaso ziSyonA parivAra sAthe zrAvastI nagarInA koSTaka udyAnamAM padhAryA. jamAlInuM zarIra kaThora tapa ane sAdhanAthI atyaMta kuza thaI gayuM hatuM. teNe ziSyone Adeza karyo, "he devAnupriya! saMthAro taiyAra karo." tyAre ziSyoe saMthAro pAtharavAnI kriyA pUrNa thayAM pahelAM ja pratyuttara Apyo ke "saMthAro karI dIdho che.'" jamAlIne A kathana asatya lAgyuM kAraNa ke saMthArAnI kriyA thaI rahI che, chatAM thaI gaI ema kema kahevAya? A vAtathI e bhagavAnanA saMghathI chUTA thaI navo mata sthApyo. keTalAka ziSyo jamAlInA matamAM bhaLIne emanI sAthe rahyA ane bAkInA mahAvIrasvAmI pAse rahyA. priyadarzanAe paNa saMthArAnA prasaMganI carcA sAMbhaLIne jamAlInA matano svIkAra karyo. eka vakhata sAdhvI priyadarzanA DhaMka nAmanA kuMbhAra jAtinA vADAmAM utaryAM hatAM, tyAre A zraddhALu zrAvake sAdhvI priyadarzanAnA mithyA bhramane dUra karavA mATe mATIno Dhagalo karIne gupta rIte eka taNakhaluM saLagAvIne sAdhvI para nAkhyuM. priyadarzanAnuM vastra saLagavA lAgyuM, eTale e kahevA lAgyA : "he DhaMka zrAvaka, tuM zuM kare che? mAruM vastra baLI gayuM.'' DhaMke pratyuttara Apyo ke, "tame asatya vacana bolo cho. tamArA matAnusAra to vastra baLIne khAkha thaI jAya pachI ja baLI gayuM che ema kahevAya." A sAMbhaLIne priyadarzanAno bhrama bhAMgI gayo ane zuddha buddhi utpanna thatAM sarvajJanI vANImAM zraddhA deDha thaI gaI. tyAra pachI jamAlIne choDI bhagavAna mahAvIranA Personal Use Only
Page #663
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA saMghamAM punaH joDAI gayA, ne saMyamanI utkRSTa ArAdhanA karI jIvana kRtArtha karyuM. zramaNI kAlI : rAjagRhI nagarInA rAjA zreNikanI rANI, kuNikanI sAvakI mA tathA kAlakumAranI dharmaparAyaNa mAtA. zreNika rAjAnA avasAna pachI kAlI dharmadhyAnamAM samaya pasAra karatI hatI. eka vakhata bhagavAna mahAvIra vihAra karIne caMpAnagarInA pUrNabhadra caitya nAmanA udyAnamAM padhAryA tyAre nagarajano ane rAjakuLanA sabhyo bhagavAnanI dezanA sAMbhaLavA gayA. dezanA pUrNa thayA pachI kAlIe vinayayukta vANIthI prabhune pUchyuM ke, "he bhagavaMta! kAlakumAra yuddhamAM gayA che to kSemakuzaLa pAchA Avaze?' bhagavAne pratyuttara ApatAM jaNAvyuM ke, "kAlakumAra yuddhamAM mAryA gayA che." ane AzvAsana ApatAM dharmavANI saMbhaLAvI, "saMyoga ane viyoga e saMsAramAM duHkhanuM ArtadhyAna ane raudradhyAnanuM kAraNa che. jIvananI nazvaratA, saMsArasukhanI kSaNabhaMguratA ane mRtyunI bhayAnakatAthI mukta thavA dharma sivAya koI upAya nathI." bhagavAnanI divya vANIthI vairAgyavAsita thaIne kAlIe prabhu pAse bhagavatI dIkSA grahaNa karI ne caMdanabALAnI nizrAmAM saMyamanI ArAdhanAmAM joDAyAM. dinapratidina vizuddha cAritranA pAlanathI kAlIe pragati karI, caMdanabALAnI anumati prApta karIne ratnAvalI tapanI ArAdhanA zarU karI. A kiThana tapane kAraNe zarIranuM mAMsa ane rudhira sukAI gayAM. pariNAme zarIra mAtra hADakAnA mALA jevuM banI gayuM, chatAM tapanA prabhAvathI ane mananI dRDhatAne kAraNe kAlInuM mukhAraviMda atyaMta tejasvI lAgatuM hatuM. zarIra kRza thayeluM jANIne kAlIe caMdanabALAnI AjJA laIne saMlekhanA (anazana) karI. eka mAsanI saMlekhanA pachI sarvakarmano kSaya karIne teo siddhipadane pAmyAM. mAtra ATha ja varSanA cAritrapAlanamAM kaThora tapazcaryA ane saMlekhanAthI siddhi prApta karIne zramaNIsaMghamAM kAlInuM nAma ciraMjIva yaza prApta karanAruM banIne dharmArAdhanAnI apUrva preraNAmUrti banI rahe che. sukAlI : putra sukAlakumAranuM akALa avasAna thavAthI teNe vairAgya pAmIne caMdanabALA pAse cAritra aMgIkAra karIne pracaMDa puruSArthathI agiyAra aMga sudhIno abhyAsa karyo. tyAra pachI kanakAvalI tapanI ArAdhanA zarU karI. A tapa eka varasa, pAMca mahinA ane aDhAra divase pUrNa thAya che. temAM 28 divasa pAraNAMnA Ave che; jyAre eka varasa, be mahinA ane cauda 639 divasa tapazcaryA karavAnI hoya che. eka pirapATImAM ATaluM tapa karavAnuM hoya che. A rIte cAra paripATI karatAM pAMca varasa, nava mahinA ane aDhAra divasano samaya lAge che. AvA utkRSTa tapanI ArAdhanA karIne temaNe aMte kevaLajJAna prApta karyuM. sukAlIe 60 divasanA upavAsa karIne anazana dvArA AyuSya pUrNa karIne siddhipadanI prApti karI. sukAlInuM jIvana jJAna ane tapano adbhuta saMyoga ke jenAthI kevaLajJAna ane siddhipadanI prApti thaI. mahAkAlI : rAjA zreNikanI rANI ane kuNikanI nAnI mAtA. putranA akAla avasAnathI atyaMta zokAtura thayelI mahAkAlIe prabhu mahAvIranI zItala vANI sAMbhaLIne vairAgyabhAvathI prerAI caMdanabALA pAse dIkSA lIdhI. saMyama svIkAryA pachI agiyAra aMga sudhIno abhyAsa karyo ane anekavidha nAnI-moTI tapazcaryA paNa karI. mahAkAlIe caMdanabALAnI AjJA prApta karIne laghu siMhaniSkrIDita tapa karyuM. A tapanI eka paripATImAM 6 mahinA ane 7 divasano samaya lAge che. A rIte cAra pirapATamAM be varasa ane aThThAvIsa divasa lAge che. mahAkAlIe A tapa samatApUrvaka karIne karmanI nirjarA karI. mahAkAlIe zAstravidhi anusAra laghu siMha niSkrIDita tapanI pUrNa ArAdhanA karI. jIvananA aMtakALe saMlekhanA karIne samAdhipUrvaka AyuSya pUrNa karIne, sarva karmono kSaya karIne zivasukhane pAmyAM. mAtra daza varasanI cAritranI ArAdhanAmAM agiyAra aMgano abhyAsa karIne ane kaThora tapazcaryA karIne janma-jarA-mRtyune vaza karIne siddhipada prApta karyuM. jJAnano kSayopazama keTalo UMco ne tapanI bhAvanA paNa kevI vizuddha! pachI mukti maLe emAM zaMkA hoya kharI! kRSNA : rAjA zreNikanI rANI ane kuNikanI nAnI mAtA. putranA akALa avasAnathI vairAgya pAmIne caMdanabALA pAse cAritra aMgIkAra karyuM. caMdanabALAnI AjJA prApta karIne kRSNAe mahA siMhaniSkrIDita tapanI cAra paripATI pUrNa karI. cha varasa be mahinA ane bAra divasanI utkRSTa tapazcaryAthI teNInuM zarIra atyaMka kRza banI gayuM. aMtakALe eka mahinAnI saMlekhanA karIne AyuSya pUrNa karyuM. agiyAra varasa sudhI cAritra pALIne tapazcaryA dvArA karma khapAvIne muktisukhane pAmyAM. - mahAsenakRSNA : zreNika rAjAnI rANI. potAnA putranA akALa avasAnanA samAcArathI zokAtura thayelI rANIe vairAgyabhAvathI caMdanabALA pAse dIkSA aMgIkAra karI.
Page #664
--------------------------------------------------------------------------
________________ 640 caturvidha saMgha saMyamajIvananI zarUAtamAM ja vardhamAna tapanI zarUAta karI. rAjAnI putrI. te atyaMta sauMdaryavAna hatI, kaLAcAturyamAM nipuNa vidhivatu tapa pUrNa karIne anya tapanI ArAdhanA karI. taduparAMta hatI. vaLI enuM zIla paNa UMcA prakAranuM hatuM. loka enI agiyAra aMga sudhIno abhyAsa karyo. caMdanabALAnI AjJA muktakaMThe prazaMsA karatA hatA. teNe bhagavAna mahAvIranA meLavI saMlekhanA karI. agiyAra aMganA sUtrapAThanuM smaraNa upadeza-zravaNathI samakita mULa bAra vrata aMgIkAra karyA hatAM. karavAthI dharmadhyAnamAM vadhu vizuddhi ane ekAgratA prApta karIne vratapAlanamAM atyaMta daDha hovAthI koInAthI aMjAIne ke yuktiene kevaLajJAna prApta thayuM. eka mahinAnI saMkhanA pachI sarva prayuktithI lalacAIne vratakhaMDana kare tevI na hatI. karmano kSaya karIne AyuSya pUrNa thatAM muktipadane pAmyAM. 17 eka vakhata IsabhAmAM indra mahArAje jyeSThAnA varasanI cAritranI ArAdhanAthI mukti meLavanAra mahAsenakRSNAnuM zIlanAM vakhANa karyA ane kahyuM ke, game tevA deva-devendrathI paNa jIvana saMyamIone ane anya naranArIne ananya preraka ane jayeSThA calita thAya tema nathI. AdarzarUpa che. tyAra pachI koI eka deve potAnI zaktinA prabhAvathI vIrakaNA : zreNika rAjAnI rANI. anya rANIonI teNInuM haraNa karIne vananI ekAMta jagyAe choDI dIdhI. pachI jema teNIe paNa caMdanabALA pAse dIkSA lIdhI ane guNInI - hasti, azva, pAyadaLa vagere sainya utAryuM ane potAno apUrva AjJA meLavI mahA sarvatobhadra tapanI ArAdhanA karI. A tapanI vaibhava darzAvIne kahyuM ke, "tuM ahIM ekalI che. amArI patnI cAra paripATI pUrNa karavA mATe be varasa ATha mahinA ane 20 banI jA, tane apUrva sukha ane saMpatti maLaze." jyeSThAe divasano samaya lAge che. vidhivatu tapa pUrNa karIne aMte saMlekhanA kAnamAM AMgaLI nAkhIne kahyuM, "svargamAMthI koI deva Ave, to karavApUrvaka sarva karmano kSaya karIne AyuSya pUrNa thatAM siddhipadanI paNa huM mArA vratamAMthI calita thavAnI nathI ane anya koI pati prApti karI. karIza nahIM." devatAe kahyuM, "he yeSThA! ame tane baLAtkAra zramaNI rAmakRSNA : kaNikanI sAvakI mAtA ane grahaNa karIzuM." teNIe pratyuttaramAM kahyuM ke, "huM AtmahatyA zreNika rAjAnI rANI. teNIe paNa prabhunI dezanAthI prabhAvita karIza." A rIte devo yeSThAnA vratapAlananA daDha vicArathI thaIne caMdanabALA pAse dIkSA svIkArI hatI. saMyama lIdhA pachI prasanna thayA ane potAnuM mULarUpa pragaTa karI kahyuM, "he bhadrottara pratimA tapanI ArAdhanA karI. A tapanI cAra puNyavatI! tuM satI che. ame tArI parIkSA karI ane temAM tuM paripATI pUrNa karatAM be varasa be mahinA ane vIsa divasa lAge saphaLa thaI che. A kuMDaLanI bheTa svIkAro." pachI devoe che. guru pAse ekAgratAthI abhyAsa karIne agiyAra aMga jyeSThAne naMdIvardhanane tyAM pAchI mUkI dIdhI. devoe naMdIvardhanane sudhInuM jJAna prApta karyuM. samyaphadarzana, jJAna ane cAritranI jyeSThAnI parIkSAnuM vRttAMta nivedana karyuM ane mahAsatInuM biruda ArAdhanA karIne sarva karmano kSaya karIne kevaLajJAna prApta karIne ApIne vidAya thayA. saMsArI jIvana jIvatAM jIvatAM jyeSThAe aMte mokSagatine pAmyAM. dharma, artha, kAma ane mokSanI sahRdayapaNe upAsanA karI hatI. pitRsenAkRNAH zreNika rAjAnI rANI. rAjAnI anya aMte bhagavAna mahAvIra pAse dIkSA aMgIkAra karIne sarva karmano rANIonI mAphaka caMdanabALA pAse dIkSA aMgIkAra karIne kSaya thatAM mokSasukhanI prApti karI. jyeSThAnuM jIvana eTale teNIe muktAvalI tapanI ArAdhanA karI hatI. agiyAra aMga zIladharmanI zItaLa saurabha ane saMyamanI zobhA. sudhIno abhyAsa paNa karyo hato. muktAvalI tapanI cAra prabhAvatI: ceDA rAjAnI putrI ane siMdhu-sauvIra dezanA paripATI pUrNa karatAM traNa varasa daza mahinAno samaya lAge che. rAjA udayananI rANI. vItabhayanagara atyaMta samRddha hovAthI duSkara tapathI zarIra durbaLa thaI gayuM ane aMtakALa jANIne rAjadhAnI tarIke gaNAtuM hatuM. rAjA-rANI dharmamAM atyaMta zraddhA gurunI AjJAthI eka mahinAnI saMlekhanA karIne muktipadanI dharAvatAM hatAM. rANIe putrane janma Apyo. rAjA-rANI atyaMta prApti karI. pitRsenAkaSNAe soLa varasa sudhI cAritra pALIne AnaMdapUrvaka kALanirgamana karavAM lAgyAM. eka divasa vIttabhayajJAna ane tapanI ArAdhanAthI AtmakalyANa sAdhyuM hatuM. nagaranA cokamAM eka nAvike eka lAkaDAnI peTI lAvI mUkI. jyeSThA: kSatriyakuMDa grAmanA siddhArtha rAjAnA jyeSTha putra A peTI saMbaMdhI vRttAMta evo che ke, vidhummAlI deve naMdIvardhananI patnI ane vaizAlI gaNarAjyanA adhipati ceDA potAnA dharmamitra nAgilanI sUcanAthI gozIrSa caMdananI kAyotsarga
Page #665
--------------------------------------------------------------------------
________________ 641 tavArIkhanI tejachAyA mudrAvALI bhagavaMta vicaratA hatA tyAre ja pratimA banAvIne vastrAlaMkArathI vibhUSita karIne peTImAM surakSita rAkhIne A peTI samudramArge jatA nAvikane ApIne kahyuM ke, "he bhadra! tAruM kalyANa thaze. tuM A peTI sauvIra dezanA vItabhayanagaranA cokamAM mUkI deje ane je A peTI ughADaze te bhAgyazALI gaNAze ane sarva rIte sukha ne kalyANane pAmaze." vItabhayanagaranA cokamAM mukAyelI A peTI ghaNA prayatno karavA chatAM khUlatI na hatI. rAjA ciMtAtura banIne bhojana karato hato tyAre rANI prabhAvatIe ciMtAnuM kAraNa pUchyuM. kAraNa jANIne rANIe peTI kholavA mATenI taiyArI darzAvI. janasamUhanI vacce rANI prabhAvatIe jaIne peTI para jaLa-dUdhathI abhiSeka karyo. dhUpa-dIpa-akSata vagerethI pUjA karI. pachI arihaMta bhagavAnanuM smaraNa karIne bolI; "he devAdhideva! arihaMta bhagavAna! mane darzana Apo." ane peTI khUlI gaI! lokomAM jaina dharmano prabhAva vadhyo. rAjAe jinamaMdira banAvIne pratimAnI pratiSThA karAvI. nagarajano pratimAnI haMmezAM pUjA karavA lAgyAM. prabhAvatInA jIvanano eka bIjo prasaMga paNa atre ullekhanIya che. eka vakhata prabhAvatI prabhubhakti karatI hatI tyAre rAjAe tenuM mastaka na joyuM, mAtra dhaDa joyuM. rAjA ciMtAtura banI jatAM vINAvAdanamAM bhaMga paDyo. rANInA AgrahathI rAjAe pUrvavRttAMta saMbhaLAvyo paNa rANI mRtyunI A AzaMkAthI ciMtita ke vyathita na banI. eka vakhata rANI prabhAvatIe pUjAvidhinA upayoga mATe dAsI pAse zuddha vastra maMgAvyAM. A vastro para lohInA DAgha joine AkrozathI dAsI para prahAra karyo. A prahArathI dAsInuM maraNa thayuM. rANIe e ja vastra punaH jotAM te sapheda dekhAyAM. rANIne ghaNo pazcAttApa thayo. paMcendriya jIvanI hatyAthI atyaMta vivaza banI gaI. teNIe vicAryuM ke, have mAruM AyuSya alpa che, eTale rAjAnI AjJA laIne dIkSA aMgIkAra karIza. rAjAe prabhAvatIne dIkSAnI saMmati ApI kahyuM ke, "tuM devalokamAM jAya to mane yAda karIne pratibodha karaje." - prabhAvatIe utkRSTa tapa karIne saMyamanI apUrva ArAdhanA karI. aMte anazana karIne devagati prApta karI. prabhAvatI satIomAM viziSTa sthAna dharAve che, tenuM kAraNa niSThApUrvakanI arihaMta paramAtmAnI bhakti ke jemAM samarpaNabhAvanA hatI. tema ja jaina dharmapratyenI avicaLa zraddhAne kAraNe vItabhayanagaranA rAjA ane nagarajanone temaNe jaina dharmanA anuyAyI banAvyA hatA. prabhAvatIe jaina dharmanI ArAdhanA karIne jina zAsananI suMdara prabhAvanA karI eTale prAtaHsmaraNIya satIonI yAdImAM sthAna pAmI che. calaNA : ceTaka rAjAnI putrI ane mahArAjA zreNikanI rANI. celaNA satIe zreNikanI jaina dharma pratyenI zraddhA vadhArIne temAM dinapratidina vadhu ArAdhanAmaya bane te mATenuM puNyakArya karyuM hatuM. rAjA-rANI harSollAsathI samaya vyatIta karI rahyAM hatAM. samaya jatAM celaNAnA garbhamAM pUrvabhavano zreNikano virodhI jIva utpanna thayo. enuM nAma kuNika pADavAmAM AvyuM. taduparAMta hala ane vihala nAmanA be putrono paNa janma thayo. rAjAne vicAra Avyo ke celaNA mATe eka mahela banAvuM. pachI rAjAe eka staMbhavALo mahela banAvyo. A mahela banAvavA mATe abhayakumAre vanamAM sarvalakSaNayukta vRkSanA adhiSThAyaka devanI kRpA prApta karI hatI. vanamAM A jagyA naMdanavana samAna banI gaI. benamUna suMdara vRkSo ane vanarAjithI praphullita vAtAvaraNavALA mahelamAM rANI celaNA puSpamALA gUMthatI ne sarvajJa bhagavAnanI hRdayanI zubhabhAvanAthI bhakti karatI hatI. eka vAra rAjA-rANI mahAvIra bhagavaMtanI dezanA sAMbhaLavA gayAM. prabhuvANInuM zravaNa karyA pachI pAchAM vaLatAM rastAmAM khabhA paranAM vastrarahita zIta pariSaha sahana karatA muni mahArAja joyA. celaNAe rathamAMthI nIce UtarIne vaMdana karyuM ane munirAja zItapariSaha sahana kare che e vicAramAM lIna banI gaI. zreNika rAjAne celaNA rANInA zIla para zaMkA thaI. aneka tarka-vitarka karatAM rAta vItyA pachI vahelI savAre rAjAe abhayakumArane AvezamAM AvIne hukama karyo ke, "mArA aMtaHpuramAM durAcAra phelAI gayo che mATe tyAM Aga lagADI gho." abhayakumAre potAnI buddhithI nirNaya karIne jIrNa hastizALAne saLagAvI dIdhI ane rAjAne saMdezo mokalyo ke ApanuM aMtaHpura saLagAvI dIdhuM che. - zreNika rAjA bhagavAna mahAvIranI dezanA sAMbhaLavA gayA. dezanA pUrNa thatAM prabhune vaMdana karI vinamrabhAve pUchyuM ke, "calaNA pativratA che ke nahi?" bhagavaMte pratyuttara Apyo, "rAjana, tArI rANI pativratA che, mahAsatI che. te zIlarUpI alaMkArathI vibhUSita che." rAjAe tyArabAda satya vRttAMta jANI abhayakumAranI buddhinI prazaMsA karI. rAjAnA mananI zaMkA paNa Jain Education Intemational
Page #666
--------------------------------------------------------------------------
________________ 42 caturvidha saMgha nirmULa thaI gaI. A prasaMga celaNAnI munimahArAja pratyenI atyaMta ciMtAtura hatI. aMte abhayakumAre upAya sUcavatAM bhaktino namUno che. jaNAvyuM ke, "he mahArAjA! A daivI prakopa che. eTale ja abhayakumAre dIkSA lIdhA pachI kuNike rAjA zreNikane ApanI zIlavatI rANI yakSanI pUjAvidhi kare to marakIno kArAvAsamAM pUrI dIdho hato. kaNikano baMdobasta kaDaka hovAthI koI paNa vyakti zreNika pAse jaI zakatI na hatI. mAtra mAtA badhI rANIomAM agresara evI zivAdevIe bhAvapUrvaka celaNAne javAnI chUTa ApI hatI. zelaNA potAnA dIrgha ane yakSapUjA karI. A pUjAnA prabhAvathI marakInuM nivAraNa thatAM saune zyAma vALanI vacce aDadano lADu saMtADIne laI jatI ane zAMtino anubhava thayo. zreNikane ApatI. rANIe potAnA vALa zarAbathI lepyA hatA. eka divasa rAjadarabAramAM agni pragaTa thayo. agni rAjA rANInA vALamAMthI nIkaLatAM zarAbanAM TIpAMnuM pAna karIne koI rIte kAbUmAM Avato na hato eTale A kudaratI prakopa che kSudhAtRpti karato hato. ema lAgyuM. tenA nivAraNa mATe koI satIpativratA strI A eka vakhata kuNika bhojana karavA beTho hato tyAre teno agni para jaLa chAMTaze to agni zAMta thaze ema jANavAmAM putra khoLAmAM AvIne beTho ane tyAM beThAM beThAM ja pezAba karyo. AvyuM. A prasaMge zivAdevIe prabhunAmasmaraNa karIne jaLa pezAba bhojananI thALImAM paDyo. pezAbathI dUSita bhojana kADhI chAMTyuM ane agni zAMta thayo. nAkhI bAkInuM bhojana ArogyuM ane mAtAne uddezIne kahyuM, bhagavAna mahAvIra ujjaina nagarImAM padhAryA tyAre "mArA jevo bIjo koI pitA che ke jene Avo putraprema hoya?" zivAdevI prabhunA upadezathI vairAgyavAsita banI. aMte dIkSA celaNAe javAba ApatAM jaNAvyuM, "mArA garbhamAM tuM Avyo aMgIkAra karIne caMdanabALA sAthe rahIne tapa ane vratanuM vizuddha tyAre mane zreNika rAjAnA kalejAnuM mAMsa khAvAno dohada thayo bhAvathI pAlana karI AtmakalyANa sAdhyuM. zivAdevInA satItvanI hato. rAjAe abhayakumAranI salAhathI mArI icchA pUrNa karI kathA satIonA gauravane vadhAre che.. hatI. tyArathI ja mane khyAla Avyo hato ke tuM pitAno verI aMgAravatI : ujjaina nagarInA mahAparAkramI rAjA thavAno che. tAro janma thatAM ja meM tane ghora jaMgalamAM mUkI dIdho caMDapradyotananI rANI ane rUpasuMdarI vAsavadattAnI mAtA. hato, paNa rAjA zreNike putrasnehane vaza thaIne tane pAcho lAvIne vAsavadattA rAjAne putra karatAM paNa adhika priya hatI. eka vakhata lADakoDathI ucheryo. AnuM nAma te putrasneha. tAro putraprema to kaMI caMDapradyotana rAjAe mRgAvatInuM citra joyuM ne enAM rUpalAvaNyathI ja nathI. sAco putraprema to zreNikano ja che." mAtAnA mukhethI mohita thaI gayo. ene potAnI rANI banAvavA mATe vicAryuM. putrapremanuM vRttAMta sAMbhaLIne kaNikane atyaMta kSobha thayo ane rAjAe kauzaMbI nagarI para AkramaNa karyuM. bhaya ane rogathI turata ja hAthamAM lAMbo daMDa laIne pitAjIne kArAvAsamAMthI mukta zatAnika rAjAnuM mRtyu thayuM. AthI mRgAvatI rANIne vicAra karavA mATe dhasI Avyo. kaNikane A rIte Avato joIne Avyo ke amAruM ziyala rakSaNa karavuM muzkela thaze, eTale kauzaMbI zreNikane vicAra Avyo ke te mAro vadha karavA Ave che-ema nagarImAM birAjamAna bhagavAna mahAvIra pAse jaIne mRgAvatIe mAnIne potAnI jIbha para kALakUTa viSa mUkIne prANatyAga karyo. dIkSA lIdhI. caMDapradyotana rAjAnI rANIo-zivA ane aMgAraA badhA prasaMgo parathI jANI zakAya che ke celaNAe satI, vatIe bhagavAna mahAvIranI dezanA sAMbhaLavA mATe caMDapradyotana rANI, mAtA ane bhaktiparAyaNa nArI tarIke ucca koTinuM sthAna rAjAnI AjJA mAMgI, bhagavaMtanI dezanA sAMbhaLIne aMgAravatI meLavyuM hatuM. vicAravA lAgI ke "aMtaHpuramAM bIjI rANIo che, chatAM rAjA zivAdevI : vaizAlI gaNarAjyanA adhipati ceTaka kSaNabhaMgura sauMdaryathI mohita thayo che. jIvananI sArthakatA A rAjAnI putrI ane urjenanagarInA rAjA caMDapradyotananI rANI. bhogamAM nathI.' ema vicArIne mRgAvatInI mAphaka aMgAravatIe ujjaina nagarImAM marakIno bhayaMkara roga phelAyo hato. ghaNA paNa prabhu pAse dIkSA aMgIkAra karI. aMgAravatIe vratonuM pAlana badhA mANaso marakIno bhoga banIne trAsI gayA hatA. rAjavaidya karyuM ane tapadharmanI ArAdhanA karI AtmakalyANa sAdhyuM. ane anya buddhizALI lokane bhegA karIne nivAraNa mATe prayatno naMdAH benAtaTa nagaranA bhadra zeThanI guNavAna putrI ane karyA paNa niSphaLatA maLI. rANI zivAdevI paNa A upadravathI rAjagRhI nagarInA rAjA zreNikanI rANI. mAtApitAnA lADamAM Jain Education Intemational
Page #667
--------------------------------------------------------------------------
________________ 643 tavArIkhanI tejachAyA UcharelI bhadrAne yogya zikSaNa ApavAmAM AvyuM. te atisnehathI sunaMdA nAmathI paNa oLakhAtI hatI. kizoravaya pUrNa thaIne yauvanakALa Avyo. mAtAe tene mATe yogya varanI tapAsa zarU karI. eka vakhata prasenajita rAjAno putra kumAra zreNika bhadrA zeThanI dukAne Avyo ane zeThanA kAryamAM sahayoga Apyo eTale zeTha zreNikane potAne ghera laI gayA ane atithisatkAra karyo. zeThane tyAM rahelA kumAre naMdAne joI ane ekabIjA pratye sneha pragaTyo. zeTha A bannenA premanI hakIkata jANIne prasanna thayA. zreNike zeThane jaNAvyuM ke "mArA jevA ajJAta vyakti, jenAM kuLa ke anya koI vAtathI paricita nathI, tenI sAthe ApanI dIkarInAM lagna karavAM ucita nathI." A prasaMge naMdAe strIsahaja lajjApUrvaka vinamrabhAve jaNAvyuM ke, "he bhAgyazALI, meM nizcaya karyo che ke tamArA sivAya bIjA koInI sAthe pANigrahaNa karIza nahIM. jo Apa mAro svIkAra nahIM karo to huM vrata dhAraNa karIne jIvana vyatIta karIza." parasparanA snehane joIne chevaTe baMnenAM dhAmadhUmathI lagna thayAM ane sukhapUrvaka samaya vyatIta karavAM lAgyAM. zreNikanA pitA prasenajitane vyAdhi lAgu paDavAthI naMdAne nizAnI ApIne zreNika rAjagRhI nagarImAM gayo. tyAre naMdA garbhavatI hatI ane trIje mahine dohada utpanna thayo ke huM hAthI para besIne nIkaLuM, vAjiMtronA nAdathI vAtAvaraNa atyaMta ramaNIya banI jAya ane dInaduHkhIone sahAya karuM. sAdhu bhagavaMtanI bhakti karIne supAtra dAna karuM ne vItarAgatA dharmano pracAra karuM. mAtApitAe nagaranA rAjAno hAthI lAvIne putrInI manokAmanA pUrNa karI. garbhakALa pUrNa thatAM naMdAe eka putrane janma Apyo ane abhayakumAra nAma pADavAmAM AvyuM. abhayakumAra vicakSaNa buddhithI anekavidha kaLA ane zAstramAM pAraMgata thaIne naMdA mAtA sAthe rAjagRhI gayo. zreNika rAjA paNa asAdhAraNa buddhipratibhAvaMta putra prApta karavA badala pote gauravAnvita thayo. naMdAe dharmadhyAnanI sAthe dAna, bhakti sAdhusevA karIne jIvana vitAvyuM. eka vakhata bhagavAna mahAvIranI dezanA sAMbhaLIne naMdAne dIkSA levAnI icchA thatAM zreNikanI rajA mAMgI. rAjAe naMdAne dIkSAnI rajA ApIne rAjyocita vaibhavathI bhAgavatI dIkSA mahotsava Ujavyo. naMdAe caMdanabALAnI nizrAmAM saMyamanI apUrva ArAdhanA karI. jJAna, dhyAna, tapa ne japa dvArA vizuddha cAritra pALyuM ane aMte be mAsanuM anazana karIne sarva karma kSaya thatAM mokSe sidhAvyAM. zreNikanI bIjI rANIo naMdamatI, naMdottarA, naMdisenyA, marutA, sumariyA, mahAmarutA, marudevA, bhadrA, subhadrA, sumatA, sumanA, bhUtadattA vageree paNa prabhu pAse dIkSA laIne cAritranuM pAlana karavApUrvaka AtmakalyANa sAdhyuM. zramaNI durgadhA : zreNika rAjAnI sauthI nAnI rANI hatI. teNIe thoDA samayamAM cAritra aMgIkAra karIne karmano kSaya hato. durgadhAnA vivAha saMbaMdhI nIceno prasaMga noMdhapAtra che. eka vakhata zreNika rAjA bhagavAna mahAvIranI dezanA sAMbhaLavA mATe jatA hatA tyAre eka vRkSanI pAchaLa atyaMta durgadha AvatI hatI evI bALakI jhADanI pAchaLa paDelI joI. tIvra durgadhane kAraNe e rastethI musApharo jatA na hatA. zreNika rAjAe bhagavAna mahAvIrane durgadhAno vRttAMta pUchyo tyAre bhagavaMte tenA pUrvabhavanI mAhitI ApI. pUrvabhavamAM A bAlikA zAligrAmanA dhanamitranI dhanazrI nAmanI putrI hatI. yauvanavaya thatAM teNIno lagnamahotsava UjavAyo tyAre eka sAdhubhagavaMta gocarI mATe padhAryA. dhanazrIe gurumahArAjane AhAra vahorAvyo, paNa gurumahArAjanAM asvaccha-melAM kapaDAmAMthI durgadha AvatI hatI eTale te vicAravA lAgI ke, "bhagavaMte dharma to sAco batAvyo che, paNa muni mahArAjane snAna karavAnI chUTa ApI hoya to kevuM sAruM!' muninAM durgadhayukta vastromAMthI jugupsA anubhavIne karmabaMdha karyo. pariNAme A bhavamAM te vezyAnI putrIpaNe utpanna thaI che. teNInA zarIramAMthI durgadha AvatI hovAthI durgadhA nAma pADavAmAM AvyuM che. he rAjana! A durgadhA azubha karmono kSaya karIne tArI rANI thaze ane tuM teNIne paTarANI tarIke sthAna ApIza. zataraMjanI ramatamAM te jItI jaze, ane tArI pITha para besaze. bIjI rANIo mAtra cheDo pakaDaze. A prasaMga bane tyAre tAre samajavuM ke A durgadhA che." bhagavAnanA mukhe durgadhAno vRttAMta sAMbhaLIne rAjA potAnA mahelamAM pahoMcI gayo. eka vakhata zreNika rAjA ane maMtrI abhayakumAra vezapalaTo karIne meLAno AnaMda karatA hatA. evAmAM eka kanyAe zreNikanA hAthamAM potAno hAthamAM mUkyo. A kanyA durgadhA hatI. eka niHsaMtAna govAlaNIe tenuM lAlanapAlana karIne moTI karI hatI. karmakSaya thavAthI durgadhA atyAre manamohaka sauMdaryavatI yauvanA banI gaI hatI. zreNika teNIne joIne mohAI gayo. A rUpALI yuvatIne potAnI rANI banAvavA mATe nakkI karIne nizAnI tarIke vIMTI ApI. abhayakumAre potAnI vicakSaNa buddhithI A Azcaryajanaka ghaTanA joIne aMte rAjAnI icchA hovAthI baMneno vivAhamahotsava Jain Education Intemational
Page #668
--------------------------------------------------------------------------
________________ 644 caturvidha saMgha Ujavyo. bhagavAna mahAvIranI bhaviSyavANI sAcI paDI. potAnA vaMdana karavA mATe gaI. A vakhate ujjaina nagarIno rAjA karmanA prabhAvathI durgadhA thaI ane have rAjAnI ghaNI rANIo gardabhabhilla vanavihAra karIne pAcho vaLato hato. rAjAnI dRSTi sAthe rahevAnuM thayuM. teNInuM mana parivartana pAmyuM ane bhautika saudaryavAna sarasvatI sAdhvI para paDI. rAjAe mohita thaIne sukhanI kSaNabhaMguratAno vicAra karIne vairAgyavAsita thaI. teNInuM apaharaNa karyuM. A sAdhvIne aneka prakAranI lAlaca zreNikanI anumati meLavIne ullAsathI prabhu pAse dIkSA ApIne calita karavA mATe prayatno karyA, paNa sAdhvI potAnA aMgIkAra karIne caMdanabALAnI nizrAmAM ArAdhanA dvArA AcAramAMthI lezamAtra calita thaI nahIM. potAnA ziyalanuM rakSaNa AtmakalyANa karyuM. AvI paristhitimAM saMyama svIkAra karanAra karyuM. saMghanA kAryakartAoe rAjAne ghaNuM samajAvyA, sAdhvIne durgadhAne jIvanano navo raMga lAgyo hato. satya samajAyuM ane mukta karavA AgrahabharI vinaMtI karI. chatAM rAjAe potAnI dRSTi khUlI gaI. vizuddha bhAvasthitimAM ArAdhanA karI. malina jIda choDI nahIM. aMte kAlaka munie sAdhuvezano tyAga karIne vicArathI baMdhAyelA karmanA vipAkanI kathAnuM namUnedAra udAharaNa sarasvatI sAdhvIne mukta karAvavA mATe yuddhanI taiyArI karavA durgadhA che. mAMDI. kAlake siMdhu dezanA zaka rAjAonI sahAyathI ujjaina para A poINI : bhagavAna mahAvIrasvAmInA nirvANa caDhAI karI. A yuddhamAM gardabhabhilla rAjAno parAjaya thayo. pachInI cothI sadInA prAraMbhanA varasomAM rAjA khAravele sarasvatI sAdhvIne mukta karavAmAM AvI. teNIe guru pAse Agama sAhityane graMthastha karavA mATe 500 sAdhuonuM saMmelana prAyazcitta karyuM ane jIvanabhara ghora tapasyA karIne aMtima samaye yojyuM hatuM. A saMmelanamAM AryA poINInI sAthe 300 samAdhipUrvaka dehatyAga karyo. A prasaMga uparathI ema siddha thAya sAdhvIoe bhAga lIdho hato. sAkSAtu bhagavAna mahAvIrasvAmI che ke uttara bhAratamAM I. sa. pUrve pahelI sadImAM jaina sAdhuo bhAratanI dharatI para vicarI rahyA hatA, tyAre to jaina dharmanI ane sAdhvIo vidyamAna hatAM. sAdhvIo vihAra karatA, prabhAvanA thaI hatI; paNa emanA nirvANa pachInA samayamAM paNa gAmegAma nivAsa karatA, dharmopadeza ApatA, AtmakalyANa ghaNA sAdhvIoe jinazAsanano jayajayakAra pravartAvyo hato. sAdhatA. eka rAjA jaina sAdhvInuM apaharaNa kare evo AryA yakSA pachIthI sAdhvIsaMghanI pramukha sAdhvI tarIke AryA aitihAsika prasaMga pahelovahelo prApta thAya che. sarasvatI poINInuM sthAna che. teNIe je kArya karyuM che te uparathI teNInI sAdhvIne mukta karAvIne kAlakAcArye jaina dharmanI prabhAvanA karI. bahuzrutatA, netRtvazakti ane AcArazuddhi jevA anukaraNIya kAlakAcAryanuM A sAcuM dharmayuddha hatuM. guNono paricaya thAya che. poINI e prAkRta bhASAno zabda che. sAdhvI mUrues : kAlakAcArye gardabhabhilla rAjAne saMskRtamAM potinI' zabda che. teno artha jahAja thAya che, eTale harAvyo, tyAra pachI zaka rAjAo vahIvaTa karatA hatA. urjana poINInuM kArya bhavasamudra taravA mATe jJAnamArganI yAtrAnA nagarImAM mUruSTha rAjA rAja calAvato hato. tenI vidhavA bahene rAjamArganuM dizAsUcana karavAnuM che. rAjA samakSa dIkSA grahaNa karavAnI icchA pragaTa karI. teNI jaina | (saMdarbha : "jainasAhityano saMkSipta itihAsa', le. mo. dharmanA siddhAMtothI prabhAvita thaI hatI, eTale saMsArano tyAga da. desAI) karavAnI tIvra bhAvanA hatI. eka vakhata mUruDa rAjA potAnA zramaNI sAdhvI sarasvatI : dhArAvAsa nagaranA rAjA jharUkhAmAM beThA hatA tyAre kolAhala sAMbhaLyo. sevakoe jaNAvyuM vajasiMhanI rANI surasuMdarI hatI. teNIne kAlaka nAmano putra ke eka sAdhvIe potAnAM pAtro ane vastro pAgala hAthI samakSa ane sarasvatI nAmanI putrI hatI. yathArAmaguNa sarasvatI mUkIne potAnuM rakSaNa karyuM. A prasaMge ekatra thayelA nagarajanoe jJAnaprAptimAM prathama koTinI hatI. rUpa, ane vidyArthI vibhUSita jaina dharmano jayajayakAra gAyo ane jinazAsanathI prabhAvita thayA. sarasvatIne potAnA bhAI kAlaka sAthe atyaMta sneha hato. eka rAjA paNa A prasaMgathI prasanna thayo ane aMte sAdhvI pAse vakhata potAnA mAM padhArelA zAI gAzo upade potAnI vidhavA bahenane dIkSA grahaNa karavAnI saMmati ApI. sAMbhaLIne vairAgyavAsita thatAM bhAI-bahene dIkSA grahaNa karI. sunaMdA : ujjaina nagarI pAse AvelA tumbavana eka vakhata potAnA dIkSita bhAI ujjaina nagarInA udyAnamAM vistAramAM rahetA dhanapati zeThanI putrI sunaMdA hatI. patinuM nAma padhAryA hatA tyAre sarasvatI sAdhvI anya sAdhvIo sAthe bhAIne dhanagiri hatuM. AcArya siMhagirinA dharmopadezathI prabhAvita thaIne Jain Education Intemational
Page #669
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 645 pati dhanagiri pAse dIkSA grahaNa karI. sunaMdAe AcAryanI sakhIo sAthe sAMbhaLavA gaI hatI. vraja svAmInuM alaukika rUpa AjJAvartI sAdhvI pAse zrAvikAnAM bAra vrata grahaNa karyA. sunaMdA ane jJAnopadezathI prabhAvita thaIne manomana saMkalpa karyo ke, vaja garbhavatI hovA chatAM patinI icchA dIkSA grahaNa karavAnI hatI svAmI sAthe ja lagna karavAM. ghera jaIne rukimaNIe potAnA eTale teNIe anumati ApI. garbhakALa pUrNa thatAM teNIe eka saMkalpanI vAta mAtApitAne jaNAvI ane vizeSa nivedana karatAM bhAgyazALI ane tejasvI putraratnane janma Apyo, jenuM nAma jaNAvyuM ke, jo vaja svAmI sAthe lagna nahIM thAya to huM vaja pADavAmAM AvyuM. zaizavakALamAM sunaMdAnA A putre potAnA agnipraveza karIne AtmahatyA karIza. dhanadeve vaja svAmIne pitAe dIkSA lIdhI che e vAta vAraMvAra sAMbhaLI hatI. potAnI putrInA saMkalpanI vAta karIne saMsArajIvana zarU karavA bAlyAvasthAmAM pUrvajanmanA saMskAronA prabhAvathI dhanasaMpatti vagerenI lAlaca ApI paNa vaja svAmIe saMyamavajakumAre atizaya mAtrAmAM rudana cAlu karyuM. mAtAe bALakane jIvananI ja icchA pragaTa karI, AvA pralobhanane vaza na thayA. zAMta pADavA ghaNA prayatno karyA. sunaMdA paNa A akhkhalita Ama samaya vItI gayo. vaja svAmInA upadezathI rukmiNIno rudanathI trAsI gaI hatI. eka divasa muni dhanagiri sunaMdAne mohano nazo UtarI gayo. teNIe bhautika sukhanI lAlasAno tyAM gocarI vahoravA AvyA tyAre sunaMdAe pAtranI najIka tyAga karIne vaja svAmIne adhyAtmamArganA ArAdhyadeva mAnIne bALakane mUkyo ane AvezamAM AvIne kahyuM ke, "tame to dIkSA dIkSA grahaNa karI. saMsArasukhamAMthI nivRtta thaIne saMyama dvArA lIdhI paNa A bALaka janma pachI satata raDyA ja kare che; prApta thatAM zAzvata sukhanA rAjamArga para vihAra karIne Atmabilakula zAMta thato nathI. mATe tame tene laI jAo." dhanagiri kalyANa karyuM. putranI bhikSA laIne guru pAse gayA. AcArya jJAnI hatA eTale rukimaNI bhautika sukhasaMpattino tyAga karIne adhyAtmaemanI AjJAthI zayyAtarI zrAvikAne putra soMpI dIdho. tyAM mArganI ArAdhaka banI. vaja svAmI saMsArajIvananA pati na emanI nizrAmAM dinapratidina vikAsa pAmyo. vajakumAra banyA, paNa adhyAtmamArganA pathadarzaka banyA. zrAvikAo ane sAdhuo pAse jaIne zAMtithI dharmopadeza sAdhvI IzvarI : sopAraka nagaranA jinadatta zrAvakanI sAMbhaLato hato. A rIte zravaNa karIne 11 aMga sudhIno patnI hatI. baMne zraddhApUrvaka jaina dharmanI ArAdhanA karatAM hatAM. abhyAsa karyo. vajakumArane jAtismaraNa jJAna thayuM. pachI Arya eka vakhata bAra varasano bhayaMkara duSkALa paDyo tyAre anna siMhagiri pAse dIkSA lIdhI. prApta karavAnI paNa khUba muzkelI hatI. A vikaTa paristhitithI vajakumAra atyaMta prabhAvazALI hato, eTale traNa trAsIne IzvarIe vicAryuM ke vividha prakAranI vAnagIo banAvIne varasanA putrane meLavavA mATe sunaMdAe rAjasabhAmAM rAjA samakSa temAM viSanuM mizraNa karuM, jethI duSkALanI karuNAjanaka ane mAgaNI mUkI ke mane mAro putra pAcho Apavo. rAjadarabAramAM bhayaMkara ApattimAMthI mukti maLe. teNInA manamAM AvA vicAro mAtAe bALakone priya mIThAI, ramakaDAM vagere mUkyAM; jyAre cAlatA hatA tyAre vaja svAmInA ziSya vajasena gocarI dhanagiri munie ogho mUkyo. bALaka vaja mIThAI ke ramakaDAMne vahoravA ghera padhAryA. rasAsvAdayukta suMdara bhojana joIne badale ogho laIne dhanagiri pAse gayo. A prasaMga parathI vajasena munine gurunI vAtanuM smaraNa thayuM. pachI emaNe kahyuM sunaMdAne paNa bodha maLyo ane teNe dIkSA aMgIkAra karI. pati ke, "he zrAvikA! tame ciMtA na karazo. have durbhikALa pUrNa ane putranI jema ratnatrayInI ArAdhanA dvArA AtmakalyANa karyuM. thavAno samaya AvI gayo che." IzvarIe muninAM vacana para * kimaNI : sAdhvI-paraMparAnA itihAsamAM rukimaNI vizvAsa karyo. bIje ja divase dhAnya bharelAM jahAja AvI sAdhvInI tyAgabhAvanA sauthI UMcI koTinI gaNAya che. AvI pahoMcyAM. sukAlanI zarUAta thaI. muninAM vacanathI sukAla thayo bhAvanA dharAvanAra sAdhvI bhAgye ja jovA maLe che. pATalIputranA tamA tI thAze ja netA che te parathIpaganA te prasaMgathI IzvarInI dharma pratyenI zraddhA vadhu dRDha banI ane zreSThI dhanadevanI putrI. rUpa, guNa ane sauMdaryathI samagra rAjya saMsAratyAga karIne cAritra grahaNa karyuM. ane nagaramAM lokamukhe prazaMsA pAmI hatI. jinadatta zrAvake nAgendra, candra, nivRtti ane vidyAdhara eka vakhata vaja svAmI muni vihAra karatAM pATalIputramAM nAmanA cAra putro sAthe dIkSA aMgIkAra karI. Arya vajasenanA AvyA. dharmopadeza ApatA hatA temAM rUmiNI paNa potAnI thI paNa sArI A cAra ziSyo parathI nAgendracandra, nivRtti ane vidyAdhara- Jain Education Intemational
Page #670
--------------------------------------------------------------------------
________________ 646 caturvidha saMgha ema cAra kuLanI utpatti thaI. "kalpasUtra'nI "sthavirAvalI'mAM be bhAIo munivezamAM dazapura pahoMcyA ane mAtAAno ullekha thayelo che. duSkALanI vikaTa paristhitimAMthI mukta pitAe paNa putrone pagale cAlIne saMyamajIvana svIkAryuM. thavA mATe viSamizrita bhojana karAvavAnI vicAraNA thatI hatI - rudromAe dIkSA grahaNa karyA pachI kaThora tapazcaryA karIne tyAre vajasena muninA AgamanathI paMcendriya jIvonI hatyAno AtmakalyANa karyuM. mAtAnI preraNA pAmelo rakSita AgaLa jatAM karaNa prasaMga sarjAto rahI gayo ane samagra parivAra saMyamajIvana jainazAsananA parama prabhAvaka AcArya Arya rakSitasUri banyA. svIkArIne ArAdhaka banyo. viSapAnathI hatyA dvArA bhavabhramaNanI AjathI 2000 varasa pahelAMno A prasaMga Aje paNa dAruNa vedanAmAMthI mukta thaIne zAzvata sukhanI prAptinA mArge jinazAsananI prabhAvanAmAM preraka banI rahyo che. prayANa AdaryuM. taraMgavatI : AcArya pAdaliptasUrie taraMgavatInI sAdhvI somA : dazapura nagaranA rAjapurohitanI kathA racI che, te A pramANe che : patnI hatI. teNIe vIra nirvANa saMvata pa22mAM eka mahA rAjA kuNikanA rAjyamAM eka vAra taraMgavatI sAdhvI bhAgyazALI rakSita nAmanA putraratnane janma Apyo. purohite AvI ane eka dhanADhya zeThane ghera gocarI levA mATe gaI. potAnA putrane pATalIputramAM vividha vidyAzAkhAnuM zikSaNa prApta zeThanI patnI ati sauMdaryavAna sAdhvIne joIne AkarSita thaI karAvIne niSNAta banAvyo hato. vIra nirvANa saM. 544mAM ane pUchyuM ke, "tame zA mATe dIkSA lIdhI?" ati Agrahane rakSite abhyAsa pUrNa karyo. dazapura Avyo tyAre tenuM bhavya vaza thaIne taraMgavatIe potAno vRttAMta jaNAvyo : "huM eka svAgata karIne, samAraMbha yojIne sammAna karavAmAM AvyuM. vakhata yuvAvasthAmAM mArI sakhIo sAthe udyAnamAM kIDA karavA rakSitanI mAtA bhagavAna mahAvIranI upAsikA parama zrAvikA gaI hatI tyAre cakavA pakSIne joIne mane jAtismaraNa thayuM. huM hatA. jyAre putranuM Agamana thayuM tyAre teNI sAmAyika karI rahI paNa pUrvajanmamAM cakavAnI cakavI tarIke gaMgA nadInA kinArA para hatI. teNIe putranA AgamanathI ati harSa ke ati AzA pragaTa vihAra karatI hatI. tyAM eka zikArIne hAthe cakavAnI hatyA thaI. na karatAM samabhAvapUrvaka vyavahAra karyo. sAmAyika pUrNa thayA pachI tyAra pachI meM paNa prANatyAga karyo ane strI tarIke janma paNa yuvAna rakSite mAtAne pUchyuM ke, "mAtA! tamane mArA AgamanathI dhAraNa karyo. jAtismaraNa jJAnathI je khabara paDI tenuM citra harSollAsa thayo nathI?" mAtAe pratyuttara pAThavatAM jaNAvyuM ke, banAvIne kauzambI nagarInA cAra rastA vALI jagyA para mUkyuM. "he yuvAna putra! evI kaI abhAgI mAtA haze ke jene putranA jatAM-AvatAM lokoe A citra joyuM. temAM A ja nagarInA vidyAbhyAsa ane pAMDityathI harSa na thAya? te je vidyA prApta zreSThIpura padhadeve citra joyuM ne turata ja jAtismaraNazAna thavAthI karI che tenuM phaLa to saMsArajIvana sukhI karavAnuM che. parivAranA pUrvajanmanuM smaraNa thayuM. tyAra pachI amArA baMneno sneha sabhyonuM bharaNapoSaNa karavAnuM che. bhavabhramaNamAMthI mukta karavA dinapratidina vRddhi pAmyo. chatAM pitAe padmadeva sAmAnya mATe te prApta karelI vidyA lezamAtra sahAyarUpa bane tema nathI. sthitivALo hovAthI tenI sAthe vivAhanI saMmati na ApI. ame mane sAco harSa to tyAre ja thaze ke jyAre tuM adhyAtmamArganI baMne eka nAvamAM besIne bhAgI chUTyAM, paNa coronI ToLIthI vidyAno abhyAsa karIne svaparanA kalyANanA mArgano pathadarzaka pakaDAI gayAM. coroe kAtyAyanI samakSa amAruM balidAna banIne Ave." catura ane buddhizALI putra mAtAnI vAta sAnamAM caDAvavAnuM nakkI karyuM. tyAre meM atyaMta karuNa ane Adra svare samajI gayo ane nagara bahAra ikSu vATikAmAM padhArelA AcArya rudana karavA mAMDyuM, eTale coronA saradAranuM hRdayaparivartana thatAM toSaliputranI pAse cAritra aMgIkAra karyuM. AcAryanI nizrAmAM amane choDI dIdhAM. pachI ame rakhaDatAM rakhaDatAM kauzAMbI nagarI rahIne 11 aMgano abhyAsa karyo. ATalA UMDA adhyayanathI AvyAM. pitAe dhAmadhUmathI amArAM lagna karyA. kALacakra cAlyA saMtoSa na pAmatAM Arya vajanI pAse jaIne emanI nizrAmAM ja kare che. samaya jatAM meM caMdanabALA pAse dIkSA lIdhI ane navapUrvano abhyAsa karyo. AvuM ucca jJAna prApta karanAra rakSitane atyAre ApanI samakSa sAdhvI tarIke gocarI vahoravA AvI ghera laI javA mATe emanA bhAI phalyurakSita upAzraye Avyo chuM." taraMgavatInI kathA atyaMta rasika hoI jainasAhityamAM eka tyAre emanA jJAnanA prabhAvathI bhAI paNa pratibodha pAmIne AsvAdya racanA tarIke sthAna dharAve che. dIkSita thayA. mahAvIrottara samayanI sAdhvIo ane nArIrano
Page #671
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA jinazAsananI vartamAna AryasannArIonA jIvanaghaDataramAM sAttvikatAnuM paramocca bhAthuM pUruM pADe che. dharmaparAyaNatA, ArAdhanAnI bhAvanA ane vicAra thatAMnI sAthe ja bhautika sukhasamRddhino zIghra tyAga karIne saMyamano svIkAra karavA mATe A sukomala sannArIo taiyAra thaI jatI. pUrvajanmanI ArAdhanA, vartamAnamAM mAtApitAnA saMskAra ane deva-guru ane dharma pratyenI bhAvanA jovA maLe che. pratyeka caritra jIvanaghaDatarane bhavabhramaNathI mukta thavA mATe vividha rIte hRdayasparzI banIne AtmakalyANanA zAzvata mArga tarapha gati karavA dizAsUcana kare che. ArAdhaka AtmA saumya bhAvathI, guNagrAhI rdaSTi rAkhIne jyAMthI kaMIka guNasaMvardhana mATe je kaMI prApta thAya tene grahaNa kare che. e dRSTie mahAvIrottara samayanI sAdhvIo ane zrAvikAonAM jIvananAM viziSTa guNonI kIrti gAIne ArAdhanAnA mArgamAM ArAdhaka bhAvathI AtmAbhimukha banIne AtmakalyANa sAdhIe evI apekSA asthAne nahIM lekhAya. bhagavAna mahAvIranA parivAramAM chatrIsa hajAra sAdhvIo hatI. temAM pravartinI tarIke caMdanabALA hatI. sAdhvIparivArane saMyamanI ArAdhanA karAvavAnI ane pote paNa ArAdhanA karavAnI. kevuM adbhuta hatuM caMdanabALAnuM uttaradAyitva ! caMdanabALA ne mRgAvatInA prasaMgathI vinayanuM rahasya samajI zakAya che. 'putrAt ziSyAt parAnavet / ' ziSyA mRgAvatIne prathama kevaLajJAna thayuM ane guru caMdanabALAne pachI. jainazAsanamAM vinayanuM mahattva ucca koTinuM che. laghutA anubhavyA vagara caMdanabALAe mRgAvatIne vaMdana karyuM ane kSamA mAgI. ziSyanI yogyatA pratye vAtsalyadRSTi rAkhIne tenI pragatimAM sarva prakAranI sAnukULatAo ane suvidhAo pUrNa karavAmAM puruSArtha karavo e paNa gurunI mahAmUlI pharaja che. guru ane ziSya ekabIjA pratye aikya anubhave to ja baMnenuM AtmakalyANa thAya te niHzaMka che. bhagavAna mahAvIranA yuganI zramaNIonA paricayathI eTaluM spaSTa thAya che ke puruSa samAna strIo paNa cAritra aMgIkAra karIne ratnatrayInI upAsanAthI mukti prApta karatI hatI. bhagavAna mahAvIranA parivAranI emanI putrI priyadarzanA, ceDA rAjAnI sAta putrIo, zreNika rAjAnI rANIo, zreSThIonI patnIo ane sAmAnya gRhiNIo--ema sarva prakAranI strIoe ArAdhanA karIne jIvana kRtArtha karyuM che. jainazAstromAM soLa mahAsatIonAM caritrone paNa AvarI levAmAM AvyAM che. For Private Exte pariNAme strIvarganI uttamottama ArAdhanAno gauravavaMto vAraso Aje jinazAsananI prabhAvanAmAM pUraka banI rahe che. temAM caMdanabALA, mRgAvatI, jayaMtI zrAvikA, sulasA vagerenAM ciratra Aje paNa preraka banI rahe che. bhautika sukha-samRddhi ane saubhAgyamAM AvatI Apattio, dharmanI ArAdhanA, guruvANI zravaNathI karma ane pUrvajanmanI vigato jANavI, vairAgyavAsita thaIne dIkSA grahaNa karavI, ratnatrayInI ArAdhanA karavI, karmakSaya mATe utkRSTa tapazcaryA karavI, kevaLajJAnanI prApti ane aMte mokSanA zAzvata sukhamAM birAjamAna thavuM-evA kramathI cAritranuM Alekhana karavAmAM AvyuM che. eka eka nArInuM caritra ananya dharmabhAvanAnI vRddhine preraNA ApanAra banI rahe tema che. sarva vRttAMtono hRdayasparzI ciMtana-mananapUrvakano abhyAsa bhavya jIvone samakita nirmaLa karavAmAM preraka bane che ane AtmakalyANanA mArgamAM prAraMbharUpa viratidharmamAM puruSArtha karavA mATe udyamavaMta thaIe evI manokAmanA pragaTa karuM to yathArtha gaNAze. tyAgamArganAM anurAgI sAdhvIo [mahAvIrottara jaina sAdhvIo] bhagavAna mahAvIra I. sa. pUrve 527mAM nirvANa pAmyA. bhagavAne jainazAsananI samagra javAbadArI potAnA pAMcamA gaNadhara sudharmA svAmIne soMpI hatI. AcAryazrI sudharmA svAmIe caturvidha saMghanuM netRtva saMbhALyuM hatuM. vartamAna sAdhu-sAdhvIo sudharmA svAmInI paraMparAnAM che. bhagavAna mahAvIranA samayamAM caMdanabALAnA parivAramAM 36000 sAdhvIo hatI. jaina dharmanI A eka aitihAsika gauravaprada ghaTanA che ke, ATalI moTI saMkhyAmAM strIoe dIkSA grahaNa karIne AtmakalyANa karyuM hatuM. caturvidha saMghamAM dvitIya krame sAdhvIjInuM sthAna che. bhagavAna mahAvIranI prathama sAdhvI caMdanabALA. pachInA kALamAM paNa keTalIka strIoe temanuM ja anusaraNa karIne AtmakalyANa karyuM che, tenI aitihAsika vigato A vAtanI sAkSI pUre che. mAtra bhagavAna mahAvIranA samayamAM nahIM, paNa vartamAnamAM sAdhuo karatAM sAdhvIonI saMkhyA traNathI cAra gaNI vadhAre che. mahAvIra yuga pachInI sAdhvIo ane viduSI nArIono paricaya e jaina dharmanI sAdhvIsaMsthAnA vikAsamAM abhinava prakAza pADe che. kALanA prabhAvathI evuM paNa jovA maLe che ke, kramazaH ratnatrayInI ArAdhanAmAM uttarottara saMkhyAvRddhi Personal Use Only
Page #672
--------------------------------------------------------------------------
________________ 48 karatAM guNavRddhinuM pramANa ghaTatuM gayuM che, chatAM A bhISaNakALamAM, bhoganA vAtAvaraNamAM paNa strIo saMyamane paMthe prayANa karIne ArAdhanA karI rahI che e ja jinazAsananI gauravavaMtI ghaTanA che. dhAriNI : rAjagRhI nagarInA dhanADhya zreSThI RSabhadattanI patnI hatI. pati-patnI dayALu, dAnavIra, dharmaparAyaNa ane dRDha saMkalpavALAM hatAM. teo sarva rIte sukhI hovA chatAM niHsaMtAna hovAthI ciMtA thatI hatI, chatAM dharmArAdhanA sArI rIte zubha bhAvanAthI karatAM hatAM. kALakrame dhAriNIe garbha dhAraNa karyo, paNa temAM koI vighna Avaze ema jANIne sudharmA svAmI pAse 108 AyaMbilanI ArAdhanA karI. mAtAnA udaramAM garbha AvyA pachI mAtAe jammULa joyuM hatuM. garbhakALa pUrNa thatAM teNIe putrane janma Apyo. svapnasUcita jammUphaLa uparathI jaMbUkumAra nAmAbhidhAna karavAmAM AvyuM. A putra atyaMta tejasvI ane prabhAvazALI hato. bAlyAvasthA pUrNa thatAM yuvAvasthAmAM jambUkumArane zreSThInI ATha kanyAo sAthe lagnagraMthithI joDavAmAM AvyA hatA. jammUkumAre dIkSA lIdhI tyAra pachI dhAriNIe paNa dIkSA grahaNa karI hatI. eka divasa sudharmA svAmI rAjagRhI nagaramAM potAnA sAdhu-sAdhvI parivAra sahita padhAryA hatA, tyAre jammUkumAre emano upadeza zravaNa karyo. pachI vairAgya pAmIne dIkSA lIdhI. jammUkumAra sudharmA svAmInI dezanA sAMbhaLIne pratibodha pAmyA eTale turata ja zrAvakanAM vrata aMgIkAra karyAM ane brahmacaryavrata lIdhuM. jammUkumAranI strIonAM nAma-samudrazrI, padmazrI, padmasenA, kanakazrI, kanakasenA, kanakavatI, nabhasenA, jayazrI hatAM. saMskAra ane kalAmAM AThe strIo samagra nagaramAM zreSTha gaNAtI hatI. lagna pachInI prathama rAtrie koDabharI AThe strIo koDAmaNA ane sohAmaNA kaMthane sau prathama vakhata maLI. emane khabara hatI ke jambUkumAre gurujI pAse cothA vratano niyama lIdho hato. prathama mulAkAta vakhate jammUkumAre AThe strIone udbodhana karIne guruvANInAM vacano saMbhaLAvyAM. saMsAranI asAratA, saMsAranA kahevAtA sukhanI atRpti, saMsAranAM bhogavAsanAnI kadI tRpti thatI nathI. tenAthI bhavabhramaNa vadhe che. muktisukha zAzvata che. AThe strIo jambUkumAranA dhArmika vArtAlApathI prabhAvita thaI ane svAmIe svIkAravAnA mArganuM anukaraNa karavAno dRDha saMkalpa karyo. jammUkumAra ane ATha navoDhAoe AtmakalyANanA mArge vArtAlApamAM nizA gALI. caturvidha saMgha je rAtrie jambUkumAra potAnI ATha strIone tyAga ane vairAgyano upadeza ApIne samajAvatA hatA te ja rAtrie prabhava nAmano cora 499 coro sAthe jambUkumArane tyAM corI karavA Avyo hato. gharanA pravezadvAra pAse AvatAMnI sAthe ja prabhava core jambUkumArano ATha strIo sAtheno vArtAlApa ane sAMbhaLyo. prabhava coranuM hRdayaparivartana thaI gayuM mokSasukhanI abhilASA pUrNa karanAra dIkSA grahaNa karavAno nirNaya karyo. rajanI vItI gaI. suvarNamaya prabhAta UgyuM. rAjagRhInA itihAsamAM eka bhavya prasaMga UjavAyo. sudharmA svAmIthI pratibodha pAmelA jammUkumAra ane temanI ATha strIo, temanAM mAtApitA, prabhava cora ane tenA 499 sAthIo-ema sarva maLIne 527 jaNe ekIsAthe A asAra saMsArano tyAga karIne dIkSA grahaNa karI. bhagavAna mahAvIranA nirvANa pachI, prathama vakhata suvratA sAdhvI pAse ekIsAthe suzikSita ane samRddha parivAranI 17 strIoe dIkSA lIdhI. Arya sannArI pativratA dharmane anusaranArI hoya che te svIkArIe, paNa lagnanI prathama rAtrie bhogasukhane badale tyAga ane vairAgyanI vANI sAMbhaLI dIkSA aMgIkAra karavA taiyAra thAya e to pUrvajanmanA prabaLa saMskAro ane karmano kSaya thayo hoya to ja Avo nirNaya thaI zake. zubha karma udayamAM Ave tyAre AvuM bane che. lagnano prasaMga svapnavat banI gayo. zarIrasukhane badale AtmAnA zAzvata sukhano rAjamArga A strIoe apanAvyo. A eka adbhuta avismaraNIya prasaMga gaNAya che. vigatabhayA : avaMtisena rAjAnA samayamAM ujjaina nagarI jaina dharmanuM mukhya kendra banI hatI. A nagarImAM sAdhusAdhvIo mATe upAzraya uparAMta jJAnopAsanA ane vaiyAvacca aMgenI vipula sAmagrI upalabdha thaI zakatI hatI. sAdhvIjI mahattarA vijayavatInI sevAmAM anya sAdhvIo paNa nivAsa karatI hatI. sAdhvIjI mahattarA vijayavatInI nizrAmAM tapa, jJAna ane dhyAnanI triveNImAM anya sAdhvIo Atmonnatino preraNAdAyI puruSArtha karatI hatI. A sAdhvIsamudAyamAM vigatabhayA nAmanAM sAdhvIjI vizeSa sthAna dharAvatAM hatAM. teo tapa, jJAna ane dhyAnamAM anya sAdhvIo karatAM vizeSa vizuddha ArAdhaka hatAM. temaNe zAstrAcAra pramANe anazana karIne dehatyAga karyo hato. A prasaMge caturvidha saMgha taraphathI kauzAMbInagarImAM emanA smaraNArthe mahotsava UjavavAmAM Avyo hato. emaNe vihAra karIne gAmogAma jaina dharmanA pracAra mATe lokone zAstranI vAto samajAvI hatI.
Page #673
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA. 649 caturvidha zrI saMghanA saMyamI sAdhvI bhagavaMto prastutakartA : gacchAdhipati pU. jayaghoSasUrIzvarajI ma.sA.nA praziSya muni jayadarzana vi. ma. sA. (nemipremI) eka satya hakIkata saue saharSa svIkArI levI paDe ke dareka kALamAM puruSo karatAM strIonI saMkhyA vadhAre rahI ane rahevAnI te mATe jIvAjIvAbhigama Agama paNa sAkSI che ane tethIya eka vadhArAnuM satya e che ke zAMtinAtha bhagavaMta sivAyanA trevIze prabhunA zAsanakALamAM sAdhu bhagavaMto karatAM sAdhvI bhagavaMtonI saMkhyA savizeSa rahI che mAtra zAMtinAtha bhagavaMtamAM zramaNa saMkhyA 6 2000 zramaNI saMkhyA 61400 che ane eTaluM ja nahIM dharmArAdhanAnI jyota jvalaMta rAkhavAmAM phALo sAdhu bhagavaMtonA pratyakSa phALA mAphaka parokSa yogadAna zramaNI saMsthAnuM paNa che. namo loe savva sAhUNaM' padamAM sAdhu pada bahuvAcI che tenA vistAra ne bhAvArthamAM sAdhvIono paNa samAveza thaI jAya che. prabhunuM zAsana zramaNapradhAna tathA puruSapradhAna hovAthI sarvatra puruSavacanano upayoga jovA maLaze paNa tethI caturvidha zrI saMghano mahattvano pAyo ane aNagArI Alamano mahattvano vibhAga mahAsatI saMsthAno temAM samAveza svAbhAvika jANavo. laukika-itihAsanA pAnAMo uthalAvatAM jovA-jANavA maLaze ke dareka samaye puruSo karatAMya strIonuM mahattva ochuM aMkAyuM haze. kAraNamAM strIomAM rahelI kSullakatA, ISyavRtti, mAyA, azucitA tathA nisahAyatAnA doSoe temanA jIvananI pragatio avarodhI che. chatAMya eka hakIkata che ke syAdavAda saMyukta udAra jainadharme to sau dharmAtmAone potAnAmAM sthApI udAtta gaurava bakyuM che. mokSanI sAdhanA mATe atyAvazyaka zarta che mAnavadeha, vartamAna covIzImAM sauthI prathama mokSe janAra hatAM Adezvara prabhunA mAtA marUdevA, jeo aMtakRta kevaLI banI muktine ramataramatamAM varI gayAM che. ogaNIsamA mallInAtha tIrthakara strIzarIradhArI paramAtmA hatA (jo ke A apavAdika banAva che) taduparAMta lipi ane gaNitanA prathama abhyAsI brAhmI ane suMdarI paNa prathama sAdhvIo thaI gayAM che. prabhu AdinAthajInI caturvidha saMghanI sthApanAmAM prathama gaNadharanI jema prathama sAdhvI bhagavaMta tarIke brAhmInuM nAma bolAya che. baLavAna bAhubalInA kevaLajJAnamAM nimitta bananAra paNa te ja zramaNIo, sagA be bhAIonA yuddhamAM aneka nirdoSonI hatyA ne hiMsA aTakAvI jainadharmanI prazasti karAvanAra paNa eka sAdhvIjI ja hatAM. chatrIsa hajAra sAdhvIonA adhipati tevA uttamottama sAdhvI caMdanabALA prakhyAta prabhAvaka zramaNI thayA che. vartamAnamAM paNa viziSTa ArAdhikA sAdhvI bhagavaMto potAnA tapa-tyAga, jJAna-dhyAna, aMtarmukhatA ke ArAdhakatAthI sUminI zaktio utpanna karI anekonA hitanuM pratyakSa-apratyakSa kAraNa banI rahyAM che. bhAvimAM paNa pAMcamA ArAnA chellA sAdhvI phalyuzrI thavAnAM, jemanA kALadharma sudhI ja zramaNI saMsthA raheze ane tarata pachI chaThTho Aro prAraMbha thatAM jaina zAsana virATa kALanA alpa samaya mATe vinAza pAmaze. sAdhvI saMsthAmAM paNa uttama maryAdAnuM pAlana karI agiyAra aMga sudhIno abhyAsa karI janAra zramaNIo hatAM ja. tethI ja to vajakumAra temanA svAdhyAyanA ghoSa suNI ghoDiyAmAM rahyA sUtAM ja agiyAra aMganA pAragAmI banyA hatA. kalikAlasarvajJa hemacaMdrAcAryajIe to potAnI mAtA sAdhvI pravartinI pAhinInA kALadharma prasaMge eka karoDa navakArano jApa gaNavAnuM jAhera karI jAhera zraddhAMjali bakSela. 1444 graMthanA racayitA AcAryapravara sarjana karanAra paNa sAdhvIyAkinI mahatarA ja hatAM ne ? AvAM aitihAsika pAtrothI A sAdhvIbhagavaMtono vibhAga samRddha karAyo che. amArI bhAva ane bhArapUrvakanI vinaMtIno saprema svIkAra karI saMyamaikalakSI vidvAna pU. munirAja jayadarzana vi.ma. sAhebe saMkSipta bhASAmAM prAcIna Adarzone maryAdita saMkhyAmAM Alekhita karyA che. satata vihAra, svAdhyAya, tapa, zAsanaprabhAvaka pravRttio vagere vacce paNa samaya kADhI gurudevonI kRpAthI nAnuM paNa navaluM sarjana karI amArA graMthanuM gaurava vadhAryuM che te badala ame RNAnubaMdhI banIe chIe. -saMpAdaka Jain Education Intemational
Page #674
--------------------------------------------------------------------------
________________ 650 caturvidha saMgha 1 sAdhvI suMdarI jANa chatAMya vaiyAvaccapremI bAhu ane subAhumunirAjonI ja jAheramAM prazaMsA-karavAnuM prAraMvyuM tyAre potAno apakarSa mAnI bharatakSetra je jaMbudvIpamAM che tenA vartamAna avasarpiNI subAhumunirAjano utkarSa sahana na karI zakatAM asUyA dvArA kALanA prathama tIrthaMkara prabhu AdinAthajIne pUrAM eka hajAra strIvedakarma bAMdhI nAkhyuM hatuM. tethI ja eka bhavanA puruSa sAdhu varasanI ghora saMyama-sAdhanA pachI vinItA nagarInA purimatAla chatAMya te pachInA bhavamAM suMdarI nAme sAdhvIpaNe janma pAmI dIkSA nAmanA zAkhApuranA udyAnamAM nyagrodha nAmanA vRkSanI nIce lIdhI. A ja brAhmI ane suMdarI sAdhvIe maLIne prabhu kaivalyajJAna utpanna thaI gayuM ane prabhujI mATe devoe tarata ja AdinAthajInA saMkete abhimAnanA airAvate besI gayela samavasaraNanI racanA karI. prathama ja dezanAnI saphaLatA rUpe bAhubali munirAjane pratibodhita karI namratAnI nIsaraNIe prabhunA zaraNe bharata cakravartInA pAMcaso putro ane sAtaso pautroe pahoMcADI dIdhA, jethI bAhubaline bhrAtAmunine vaMdana karavAnA paNa pratibodhita thaI dIkSA lIdhI. RSabhasena vagere corAzI bhAva thavAnI sAthe paramavaMdanIya kevaLajJAna pragaTI gayuM. gaNadharonI vAsakSepavidhi pUrNa thaI. te pachI sauthI prathama brAhmI nAmanI suputrIe sAdhvI jIvanamAM prabhutAmAM pagalAM karyAM teNInI suMdarIe aSTApada tIrthe jaI cAritra grahaNa karyuM. suMdara sAthe suMdarIne paNa bhAva hatA ke dIkSA svIkAruM paNa cha khaMDanA pAlana karI cAra ghAtakarmo khapAvI nAkhyAM, kevaLajJAna upArjI cakravartI rAjA bharata pachI bAhubali sAthe janma lenAra suMdarI 1 nI lIdhuM ane lAgeTa sATha hajAra varasanA AyaMbila tapa dvArA bahena badhAyathI alaga potAnAM rUpalAvaNya ane buddhimatAthI zI Atmazuddhi saMprApta teo anekonA Adarza banI te ja bhavamAM A alaga tarI AvatI hatI. tevI svarUpavAna suMdarIne ja strIratna mukti paNa vara rUpe sthApavA bharatacakrIe teNIne dIkSA levA anumati na ApI. A avasarpiNI kALamAM AyaMbilanuM dIrgha ane ugra tapa cha khaMDa jItI AvI tenI sAthe lagna karaze tevI khAtarI karI sarvatra karanAra koI hoya to suMdarI. Aje paNa lAgaTa ke ekAMtara vijayo prApta karatAM pAchA AvyA tyAre pUrAM sATha hajAra varaso AyaMbila tapa karanAra jIvo potAnA tapanI laghutA keLavavA vItI gayAM hatAM. te samaya sudhImAM suMdarIe moTA bhAIno potA suMdarInA tapane Adarza banAvI ArAdhanA kare che. uparano rAga toDAvI verAgya vadhAravA AyaMbilanuM tapa prAraMbhI 2 guNadIpikA rAjImatijI dIdhuM hatuM. lAgaTa sATha hajAra varasa sudhIno samaya vItI gayo, tethI suMdarI paNa kAyAkRza banI gaI, teNInI rUpavaMtI kAyAmAM paNa sAdhvIjIvana eTale saMsAra-rasikatAnA tyAganuM pavitra akALe glAnAva dekhAya tevuM kAyAsauSThava ogaLI gayuM hatuM. UDe jIvana. te ja kAraNe jinazAsananA itihAsamAM evI aneka gayelI AMkhovALI suMdarIne bhAI tarata ekavAra to oLakhI paNa ghaTanAoe sthAna lIdhuM che ke sAdhvIonAM jIvana-kavana sAdhu na zakayA, paNa jyAre svajanoe paricaya pradAna karI teNInI mahAtmAne paNa saMyamamAM sthira banavAnI preraNA karanAra banyAM che. suMdaratama kAyA dvArA tapane sAdhI lIdhAnI hakIkata jaNAvI pharI vartamAna covIzInAnA bAvIsamAM tIrthapati prabhu neminAthe pAchI vinamra bhAve cAritragrahaNa mATe anumati mAMgI tyAre jJAnabaLathI potAnAM bhogAvali karmone kSINa jANI anekavAra bharatane suMdarIne parANe saMsAramAM rokI rAkhyAnuM duHkha thayuM ane lagna prastAva rada karyA, chatAMya jyAre kRSNa vAsudevanI sAthe cAritra mATe anumati ApatAM paNa duHkhAzru UbharAI gayAM tethI haLImaLI prabhujInA mAtApitAe satyabhAmAnI nAnI bahena suMdarIe sau mATe jAta upara kaThora thaI haLukarmI banI prabhu rAjImati sAthe nemajIne paraNAvavAnuM goThavyuM tyAre jJAnI AdinAtha pAse ja dIkSA lIdhI. bhagavaMte rAjImatine paraNavAno kImiyo goThavI hakIkatamAM eka saMsArI avasthAmAM A ja suMdarIne prabhujIe gaNita vidyA sAthe traNa kAyo pAra pADyA. paheluM pazuonI hisA aTakAvavA zIkhavADI viduSI banAvI hatI, teja suMdarIe karmonAM jANe gaNita lagna prastAva rada karI ratha pAcho vALyo, mAtA-pitAnA AgrahanuM ukelavA saMyama svIkArI svAdhyAyanI dhUNI dhakhAvI dIdhI. aucitya jALavI eka vAra lagna prasaMga Ubho thavA ja dIdho ane pUrvabhavamAM suMdarIno jIvAtmA mahApITha nAmane dharAvato trIjA kArya rUpe thanAra patnI rAjImatine nava-nava bhavanI prItivatI hovAthI potAnA pagale pravajyA sudhI AvI javA ane puruSa hato. dIkSA lIdhA pachI gurubhAInI jema pAMca-pAMca pahorano svAdhyAya karatAM hatAM ane bhaNIgaNIne vidvatA meLavI saMsAra sukhanA tyAgI banI mokSa sukhanA rAgI banavA mUka saMdeza lIdhelI paNa jyAre gurudeve temanAM saMyamanAM uttama sthAnakonI ApI dIdho. Jain Education Intemational
Page #675
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 651 nemajI pAchA vaLyA paNa rAjImatinuM mana pAchuM na vaLyuM. 3 viziSTa ArAdhikA rohiNI guNAnurAgiNI teNIe bhAvi patino hAtha potAnA hAthamAM na jinazAsanamAM strIo ane kyAreka puruSo paNa rohiNI Avyo to mastake vAsakSepa pradAna karavA dvArA levA izyo ane nakSatranA divase upavAsa karI sAta varSa ne sAta mAsa te tapanI prabhujIne cAritra pachI jyAre copanamA divase kevaLajJAna-UpajyuM ArAdhanA karatA hoya che. prabhu vAsupUjyanI vizeSa bhakti paNa tyAre kevaLI bhagavAnanI pAse ja dIkSA laI saMsAranA AchA karatA hoya che. temAM mULa kAraNa che te vrata rohiNI nAmanI ochA rasane paNa tilAMjali ApI. zrAvikAe karI Atmasiddhi meLavI hatI. prabhunAM lagna samaye prabhujInI uMmara traNaso varasa jyAre rohiNI nAmanI kanyA hakIkatamAM prabhu vAsupUjya svAmInI rAjImati to cAraso varasanAM hatAM. lagna to na thayAM, paNa pautrI ane prabhunA putra rAjA maghavAnI ATha putra upara janmelI nemaprabhunI dIkSA pachI jyAre nemajInA bhAI rathanemie rohiNI nAmanI dIkarI hatI, gharamAM dIkarI tarIke eka ja hovAthI rAjImatine paraNavAnI icchAthI bheTa vastuo vagere mokalavI khUba lADathI ucharI yuvAna vayamAM rAjA madhavAe goThavela cAlu karI tyAre temanA kAmarAga khyAla AvatAM ja rathanemine bahu svayaMvaramAM rohiNIe svayaM azoka nAmanA nAgapuranA rAjaputrane vyavasthita javAba ApI potAnI kuMvArI avasthA chatAMya neminAtha vara tarIke pasaMda karyo hato. sivAya badhAyane parapuruSa gaNAvI saMyama svIkArI lIdho. beune eka bIjA upara kAmarAga karatAMya sneharAga vadhAre saMyama-jIvanamAM paNa guphAmAM nirvastrAvasthAmAM jyAre hato. tenA mULa kAraNamAM rohiNIe pUrvanA siddhimati rANInA rathanemie rAjula sAdhvIne dekhI mana bagADyuM ane zRMgArarasa bhavamAM rAjA pRthvIpAlanI sabhAvanA viruddha jaI eka muni bharapUra sAMsArika sukhanI mAMgaNI karI tyAre asthira banelA mahAtmAne kaDavA tuMbaDAnuM zAka vahorAvI AzAtanA karI hatI, temanA manane sthira karAvI pAchA saMyama sAdhanAmAM joDI dIdhA. mahAtmA to aMtakRta kevaLI banI mokSe gayA paNa rohiNIno jIva agaMdhana kuLamAM janmelA sAMpa jema vamana kareluM viSa pAchuM mukhamAM muni hatyAnA pApe aneka durgatiomAM bhamI durgandhI kanyA banela. letA nathI tema saMyamIoe paNa saMsAranuM vamana karI saMyamaveza te bhavamAM zarIranI durgadhane kAraNe kyAMya paraNI na zakI, aMte eka lIdhA pachI saMsAranA AkarSaNonuM vamana karavuM ghaTe tema cokhA cora ne paraNAvI to cora paNa bhAgI gayo, tethI dukhiyArI teNe citte samajAvyuM. muni mahAtmAnA upadezane anusarI durgandhAnA bhAvamAM rohiNI rathanemino manovega ane saMsArarasa sAdhvI rAjImatinA tapa pUro karyo jethI vAsupUjyasvAmInI pautrI rUpe rAjakanyA sacoTa upadeze sAva ogaLI gayo. sAdhvImAM temane pavitratama banavAnuM saubhAgya utpanna thayuM. brahmacarya guNanAM darzana thayAM. tenAmAM paNa pUjanIyatA jaNAI. te A tarapha rAjaputra azoka paNa pUrvanA bhIlanA bhavamAM pachI to teoe potAnA bagaDelA mananI zuddha AlocanA karela. jaMgalamAM ahiMsApravartaka eka mahAtmAne agnimAM bALI nAkhanAra saMyamajIvanane dIpAvI aMte kevaLajJAna upArjI mokSe paNa gayA. hiMsaka hato tethI aneka prakAranA beDhaMgA bhava pachI siMhasena tema eka saMyamIne bhUlela mArgathI sAco mArga bakSI sAdhvI rAjAnA putra tarIke janmI dehanI durgadhI dUra karavA rohiNI tapa rAjImati sAdhvI bhagavaMto mATe paNa udAharaNa rUpa banyAM. prabhu karanAra banyo hato. teja tapanA pratApe anya bhavamAM arkakIrti nAme sAthenI nava nava bhavanI prItane navapadajInI prItamAM adbhuta rIte cakravartI rAjA banyo. dIkSA laI bArame devaloka sukha bhogavI te ja vALA rAjamAta sAththA paNa kavaLA banyA. anaka jIvana bAya cakrIno jIva chellA bhavamAM rAjA azoka banyo hato. pamADI gRhasthAvasthAnAM cAraso varSa, chaghasthapaNAno phakta eka rohiNI tathA azoka beunA jIve pUrva bhavamAM alaga alaga varasa ane kevaLajJAnI tarIke pAMcaso varasa jIvI janAra sAdhvI paristhitimAM janma chatAMya eka samAna tapa karyuM hatuM. tenA prabhAve rAjImatijI pUrAM navaso eka varasanuM AyuSya pUrNa karI mokSe sidhAvI gayAM. beu chellA bhavamAM patipatnI banyAM sAthe ekabIjA vinA rahI na zake tevA gADha premavALAM paNa banyAM. prabhu neminAtha karatAM so varasa pUrve janmela paNa prabhujInA nirvANanAM basso varasa pUrve rAjImatijI mokSe padhAryA, kAraNa ke saMsAracakramAM azoka tathA rohiNIne ATha putro ane cAra putrIo thaI hatI. ekavAra rAjagavAkSamAMthI eka strIne putranA neminAtha prabhunuM AyuSya pUrAM hajAra varasanuM hatuM. daMpatI yugalano saMsAra ane sAthe ja saMsArasamAptino prasaMga khUba gavAya che. maraNa nimitte raDatI dekhI teNInA chAtI ane mAthuM kUTavAnuM kAraNa Jain Education Intemational
Page #676
--------------------------------------------------------------------------
________________ 52 caturvidha saMgha rAjAne pUchyuM. rAjAe tenI pAchaLa rANIno garva samajI teNIne A bhavamAM kAyika ane mAnasika banneya prakAranI vikalatAnuM mULa abhimAna karavAnI nA pADI. chatAMya rohiNI te rudanane nATaka kAraNa teNIe AgalA ja janmamAM suMdarI tarIkenA strIbhavamAM jevuM samajatI hovAthI rAjAe teNIne pATha bhaNAvavA potAno potAnA pAMca putro ane cAra putrIone bhaNavAmAM aMtarAyo sauthI nAno putra rohiNInA khoLAmAMthI UMcakI bArImAMthI nIce pADelA. vidyAgurunA viruddhamAM apalApa karelo, jJAna viSe paNa pheMkyo paNa pUrvabhavamAM zAzvatI jinapratimAne pUjanAra hovAthI te tiraskAra karI potAnAM ja bALakonI paThanapAThananI sAmagrIo puNyanA kAraNe bALakane bhUmi upara paDe te pUrveja nagara devatAe bALI nAkhI ane agnimAM homI dIdhI. paMDitanI taDanAtArjanA tene jhIlI lIdho. bAkInA sAta putro pUrva bhavanA brAhmaNa paNa karavA putra-putrIone kubuddhi ApI. te badhIya prakAranA jJAna dIkSA laI zramaNa banI puNya prabhAve rAjA azokanA putra rUpe viruddha vartanathI pote to mUrkha hatI paNa saMtAno paNa abhaNa rahyAM. janmyA hatA. uparAMta cAra putrIo AgalA bhavanI vidyAdhara yuvAvasthAmAM paNa te badhAyanA vivAha-sagAI temanI vicitra putrIo hatI. badhIe sAthe jJAnapaMcamI tapa karela. tethI cAreya ajJAna dazAne kAraNe aTakI gayAM tyAre suMdarIe potAnA pati azoka tathA rohiNInI cAraputrI rUpe janmI. AThamA bALakanA sAthe ja vANI ane vartana bagADI chAzavAre jhagaDA cAlu karyA pheMkavA chatAMya rohiNIne harSa-zoka jevuM kaMI na thayuM. temAM mukhya potAnA saMtAnonI avadazA mATe teNI pati upara ane pati teNI kAraNa rohiNI tapanA prabhAve pedA karela sthitaprajJatA hatI. upara AkSepa karavA lAgyAM. aMte mAmalo bicakatAM ekadA zeTha nizcaya manavALI rohiNIno ane rAjA azokanA pUrvabhavano paNa samatA gumAvI krodhAMdha banI beThA ane suMdarIne mAthe itihAsa jJAnI vAsupUjya svAmInA jJAnI be ziSyo, jemanAM paththarano prahAra karI dIdho. kalahakalezamAM suMdarI kamota motano nAma rIyakuMbha ane suvarNakuMbha hatAM temaNe kahI batAvyo. bhoga banI. te ja suMdarIno jIva te pachInA bhavamAM pAchaLathI rohiNInA nizcaLa manathI rAjA azoka paNa vizeSa bhavitavyatAvaza guNamaMjarI nAme janma pAmI jJAnavirAdhanA thakI virAgI banI sajoDe dIkSita thayAM. vAsupUjyasvAmI pAse saMyama badhAya prakAranAM duHkhone pAmanAra banyo. laI, aMte mokSe paNa gayAM che. A vAta sAMbhaLatA ja guNamaMjarI paNa jAtismaraNa-jJAna 4 sAdhvI guNamaMjarI pAmI. pUrva bhavonI bhUlo samajANI. gurudevonI karuNA bhAvanAne paramAtmAnA sthApela caturvidha zrI saMghanI ArAdhanAno maLa kAraNe A bhavamAM bhUlo sudhAravA jJAna paMcamI tapa sAdhatAM teja pAyo che, jJAnasAdhanA. kevaLI bhagavaMtonuM zAsana jJAnamArge cAle tapane vidhipUrvaka karatAM teNInA roga-zoka dUra thayA ane suMdara che ane te jJAnanI jemaNe paNa upAsanA karI te badhAya vahelA ke svAzya-sukha pAmI, jethI jinacaMdra nAmanA vepArInI sAthe lagna moDA parama sukhanA bhAgI banyA. evuM paNa banyuM che ke tadabhavamAM thayAM ane sAMsArika sukhonI bhAgiNI banI. te jIvAtmAne strIno deha maLyo, paNa strIpaNe paNa suMdara saMyamane chatAMya potAnA pUrva bhavanI viSamatAnAM svadarzana thakI sAdhI paruSapaNuM meLavI ArAdhanAmAM pragati sAdhatAM cheka mukti vairAgya pragaTelo rahevAthI dAmpatya jIvanano aMta karI te ja sudhInAM sopAno paNa sara karyA hoya, banI gayela A satya prasaMga bhavamAM guNamaMjarI zrAvikA maTI sAdhvI banI. prabhu paramAtmA te paikInI ja eka jaina mArgIya ghaTanA che. darzita saMyama mArga ja evo sukhada che ke teNIe potAnAM ghaNAMja jaMbadvIpanA bharatakSetramAM padamapura nagaranA zreSThI siMhadAsa azubha karmo haiyAnI saraLatA ane nirdabha saMyamAcAra dvArA ane zrImatI kapuratilakAnI putrI guNamaMjarI nAmanI ekamAtra khapAvI nAkhyAM jethI uttama cAritrika jIvana pUrNa thatAM ja teNIno dIkarI chatAMya janmathI muMgI hatI. teNInI kAyA paNa rogonuM jANe jIva vijayaMta nAmanA anuttara vimAnamAM janma pAmI batrIsa prAMgaNa hatuM. mAtA-pitAe aneka upAyo karyA chatAMya lADalI sAgaropamanA virATa kALa mATe zreSTha devasukha pAmyo. guNamaMjarI dIkarI bolatI na thaI. rogamakta na banI, te kAraNathI sAdhvIno jIva saMyama pratApe strI dehamAMthI puruSAvatAramAM devatA yauvanAvasthAmAM teNIne paraNavA koI taiyAra nathI. ekadA nagaramAM to banyo ja paNa te pachI paNa jaMbudvIpanA mahAvidehanI umA. padhArela mana:paryavajJAnI AcArya zrI vijayasenasUrIzvarajI pAse nAmanA vijayanI zubhA nagarImAM sugrIvakumAra nAme rAjaputrano potAnI putrInA duHkhanuM varNana karatAM AcAryazrIe potAnA avatAra pAmyo. rAjA-rANI amarasiMha ane amarAvatInA eka jJAnabaLe guNamaMjarIno pUrva bhava ane te bhavamAM strInA avatAre mAtra suputra sugrIvakumAranAM lagna aneka rAjakanyAo sAthe thayAM. karela jJAnanI viMDabanAo ane virAdhanAo jaNAvI, kAraNa ke eka bhavano durbhAgI jIva jJAnanI ArAdhanA thakI saubhAgya sAthe Jain Education Intemational
Page #677
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 653 corAzI hajAra putrono pitA paNa banyo, ane avasare nAnA- nimitta banI gayAM che. zrIlaMkAmAM paNa rAvaNa sAme paNa siphatathI moTA putrone rAjavAraso soMpI cAritra lIdhuM hatuM. cAritranI zIlarakSA karanAra temane rAvaNanA maraNa pachI mukti maLI, joradAra ArAdhanA thakI ghanaghAtI karmo nAza pAmyAM, kevaLI banI rAjasukha maLyuM paNa te paNa chetarAmaNA sodA jevuM hAsyAspada mokSe paNa gayAM che. banyuM che. sagarbhAvasthAmAM ja dhobIo dvArA zIlabhraSTatAnuM kalaMka lAgavAthI sagA premALa pati rAmanA ja prakopanA bhoga banI pharI 5 mahAsatI sItA rAjasukhano tyAga karI vanavagaDAmAM asahAya jIvavuM paDyuM che. pUrvakALanA mahApuruSoe yuvAnImAM gRhasthadharma nibhAvyo jaMgalamAM ja maMgala samAna lavaNa-aMkuza nAmanA joDiyA ane vArdhakyAvasthAmAM saMyamapathanA pathika banI AtmakalyANa putranA janma pachI te beunA uchera-saMskaraNa pAchaLa sAro bhoga sAdhyuM che. cheka AdinAtha paramAtmAthI laI asaMkhya varSonA paNa Apavo paDyo che. aMte jyAre putro dvArA ja pitA ane kAkA AMtare thayela munisuvratasvAmI prabhunA zAsana sudhInA tamAma lakSmaNano parAbhava thatAM pati sAthe satI sItAnuM pharI sukhada ikvAku kuLanA rAjAoe prauDhAvasthAmAM rAjasukho jatAM karI dIkSA milana thayuM tyAre prajAnA hita khAtara agni parIkSA ApavI paDI laI mokSa athavA anuttara devaloka meLavI saubhAgya pedA karyuM che. che ane te badhIya viSamatAviDaMbanAonA kAraNe teo asAra tevI ja mahAna hastImAM ayodhyAvAsI zrI rAmanuM nAma-kAma saMsArathI thAkI pAchA ayodhyAnAM mahArANIpade pAchA AvavAnA khUba gAje che. jo ke Ama to nItizAstra mujaba patine pagale satI badale badhAya vacce svayaMnA loca pote ja karI mAthAnA vALanI cAle paNa zrI rAmanI ghaTanAmAM satI sItAnA saMyama pagalAthI zrI bheTa pati zrIrAmane ApI dIkSita thaI gayAM che. rAmanA aMtarAtmAmAM vairAgya pragaTyo hato. satI sItAnuM pAtra temanI siddhAMtavAditA tathA satItvanI khumArIthI vairAgI evuM umadA ane Adarza che ke Ajeya jainetaramAM sItA potAnI banelA zrIrAme pAchaLathI dIkSA lIdhI paNa sItA to suMdara kartavyaniSThA ane sahanazIlatAnA kAraNe pUjya devInuM svarUpa cAritranuM pAlana karI bAramA devalokanA IMdra ane ekAvanArI pAmyAM che, jyAre jaina dharmathI bhAvita sItA jainamate dIkSA laI bhava pAmI gayAM che. devalokathI jo ke rAma uparanA rAgathI temane sAdhvIpaNAthI bAramA devalokanA indra azrutapatinuM pada-padavI cAritrasAdhanAmAM anukuLa upasargo ApanAra thayAM paNa zrIrAma pAmyAM che. temanA AgArI ane aNagArI jIvananI AchI jhalaka to AtmasAdhanA dvArA paramapadane pAmI gayA. atyAre eTale prastuta che ke AvA ja AdarzavAdI pAtro jyAre sItA sAdhvIno jIva AgAmI bhavamAM teja sAdhutAnA dezaviratithI vadhI sarvavirati laI zake, zobhAvI zake ane svayaM saMskAranA kAraNe mahAvidehamAM caramabhava laI bharayuvAnImAM paNa muktine pAmI zake. gaNadhara pada pAmaze ane Azcarya to e hato ke jyAre rAvaNa satI sItAnA jIvanamAM viSamatAnA vaMToLa AvatA ja rahyA. tIrthakara thaze tyAre teo temanA ja gaNadhara banI mokSane sAdhaze. janma thayo bhAmaMDala nAmanA bhAI sAthe joDiyA bhAI-bahena rUpe satI sItAne sau mahAsatI sAdhvI tarIke oLakhe ane paNa bALa bhAmaMDalane janmanA tarata pachI pUrvabhavano verI devatA temanA Adarzo vicArI zIlanI khumArI rAkhe. upADI bhAgI gayo ane bhAI-bahena janmanA tarata pachI chUTA paDI gayAM, yuvAnImAM te bhAmaMDala yuvAna sItA upara AkarSAyo 6 mahAsatI aMjanA ane lagna karavA sudhI taiyAra thaI gayo. jenI pravRttimAM dharma jeTalo vaNAyelo che tethI paNa jo pachI to khyAla AvI jatAM lagna tyAM na thayAM, tenA sthAne pariNatimAM goThavAyelo haze te pratikULatA ke anukuLatA badhIya ayodhyApati dazarathanA suputra zrI rAma sAthe jIvana joDAyuM. pote paristhiti vacce dharmane ja pradhAnatA ApI dharmamaya jIvana jIvI rAjarANI bane te pUrve ja sItAne pati rAmanAM pagale niSkAraNa jANaze. bAra varasa vanano vanavAsa veThavo paDyo che. rANI chatAMya pANInA jaina itihAsamAM satI aMjanAnuM nAma khUba prakhyAta vikhyAta vAMdhA sahyA che. temAMya vanavAsa pUrNa thAya tyAM to laMkApati che. te ja satI potAnAM duHkho vacce aDaga rahI dharma sAdhI gaI rAvaNanA hAthe teNInuM haraNa thayuM che. parapuruSanA kaTTara tyAgI, ane pAchaLathI mahAsatI sAdhvI paNa banI che. pUrvanA bhavamAM pakkA zIladhArI chatAMya para gharamAM najarakeda jevAM kaSTo veThavAM potAnI zokya patnInI dharmArAdhanAne dhatiMga kahI tiraskAra paDyAM che. rAma-rAvaNanA mahAbhayAnaka yuddhanA paNa teoja karanAra tathA phakta bAra muhUrta mATe prabhu paramAtmAnI pratimAne
Page #678
--------------------------------------------------------------------------
________________ 654 caturvidha saMgha iSyavaza thaI ukaraDAmAM saMtADI denAra aMjanAnA jIve pUrva 0 pUjAnA phaLathI pravajyA sudhI bhavamAM jinezvara paramAtmAnI ghora AzAtanAnuM pApa bAMdhyuM. jo ke gRhastha jIvananA aneka utAra-caDhAvo samaye paNa je bAra pahora pachI pratimA mATe taDapI rahelI patnIne pAchI ApI nArIe prabhunI pUjA choDI nathI, dharmArAdhanAo ochI nathI karI paNa pratimAharaNanA pApane AlocyA vagara mRtyu pAmI. teno ja tathA draDhatAthI badhIya paristhitino sAmano karyo che te satI jIva vaitAdyanA rAjA aMjanaketunI rANI aMjanavatIne tyAM aMjanA damayaMtInuM jIvana eka zIlavaMtI nArI tarIke ja vadhu prasiddha che, putrI rUpe utpanna thayo. jyAre bhAgye ja koI jANe che ke pAchalI uMmare teNIe saMyama yuvAna vaye pavanaMjaya nAmanA yuvAna rAjaputra sAthe lagna jIvanano paNa svIkAra karyo ane tenI ja uttamatAthI uttama pati paNa thayAM. chatAMya pUrva bhavanI azAtanAnA pApono udaya kALa naLa paNa pravajyA sudhI pahoMcyo beu AtmA saMyamanI suMdara prAraMbha thayela hovAthI lAgeTa bAra varasa sudhI patie lagna pachI ArAdhanA dvArA devagati pAmyA che ane have pachInA bhavamAM to aMjanA sAthe lagIra vAta sudhdhAM na karI. sAthe navAM paNa koI lagna bhavobhavanA bhramaNa pUrAM karaze chatAMya abaLA kahevAtI nArI paNa na karyA. Ama aMjanA sanAtha chatAMya anAtha banI gaI. sabaLA damayaMtIne sarvavirati sudhI pahoMcADanAra kaI sAdhanAcheka lagna pachInAM bAra varase karmo palaTAtAM patino prema ArAdhanAo zrAvikA jIvanamAM hatI te jANavA jevI hakIkata che. eka vAra mATe pAmI garbhavatI banI, tyAM to sAsu dvArA teNI upara pUrva koIka bhavamAM damayaMtInA jIve vidhipUrvaka ane ullAsa parapuruSa paricayano AkSepa thatAM DaghAI gaI. sagarbhAvasthAmAM ja sAthe pAMca so AyaMbilanuM tapa pUrNa karela. te tapa daramyAna mananuM teNIne rAjamahela choDavAnI pharaja paDI. pati pavanaMjaya to phakta thaI. paNa zAMtinAthajAnI pratimAne kahI dIdhela tapa nAnuM ja eka rAtrinA saMsAra sukha pachI pAcho yuddhamedAne pahoMcI gayo paNa caDatA pariNAme pUrNa karI upara ujamaNAmAM covIza tIrthakara hato, paNa A tarapha tarachoDAyelI aMjanA potAnA garbhanA nirvAha paramAtmAnA bhAla pradeze ratnajaDita suvarNa tilako caDAvyAM. je mATe sAsarethI sakhI sAthe piyara AvI to tyAM paNa jAkAro ne zubha karma thakI damayaMtInA bhavamAM teNInA lalATa pradezamAM ja tiraskAra ja maLyo. aMte rAjarANI chatAMya karmanA vAMke eka mAtra prakAzakiraNo ApatuM kudaratI tilaka racAI gayuM. bharayuvAnImAM sakhI sAthe jaMgalamAM AvavuM paDyuM. jyAre lagna karI vidarbha dezathI potAnA pati naLanI kosalA tyAM pavanaputra hanumAnano janma thayo. aMjanA paNa putrajanma nagarI tarapha jAnaiyAo sAthe damayaMtI jaMgalamAMthI AvI rahI pachI saMkaTo vacce paNa dharma na tyajI zAMtinAtha prabhunI pratimA hatI, tyAre sUryAsta pachInA gADha aMdhakAramAM gADha jaMgalanA banAvI roja pUjA vagere dvArA upAsanA karavA lAgI. paramAtmAnI bhayane bhedavA navavadhU damayaMtIe potAnA saubhAgya tilakane nirdabha pUjAnA prabhAve ja tenAM karmo haLuM thayA. mAmAM sUryaketu jeo lUchatAM ja kapALamAMthI teja-kiraNo chUTyAM ane cAreya tarapha vidyAdhara hatA temaNe traNeya jIvone potAnA vimAnamAM besADI prakAza-prakAza patharAI gayo hato. jaMgalamAM maMgala samAna rakSaNa ApyuM. thoDA vadhu divaso jatAM pati pavanaMjaya paNa yuddhathI saubhAgyavatI te nArInA prabhAve saune kAusagga dhyAnamAM UbhA pAcho pharyo ane aMjanA upara potAnI mAtA dvArA lagAvAyela rahela jJAnI mahAtmAnAM darzana-vaMdanano lAbha maLela ane te ja kalaMkano khyAla AvatAM ja duHkhI duHkhI banI gayo. AtmahatyAnI mahAtmA thakI damayaMtInA pUrva bhavanI ArAdhanAno saune paricaya taiyArI karI lIdhI, paNa teTalAmAM ja tenA mitra dvArA aMjanAnI thatAM ja navavadhU chatAMya sauthI vadhu prasiddhi kSaNavAramAM pAmI gaI. sukhada tapAsa thaI jatAM badhIya samasyAo samAdhAnamAM pheravAI chatAMya pUrva bhavanI pUjA ane tapanA suphaLanI jema eka gaI. bhayaMkara azAtanAnuM duSkRta paNa karmanI pAse sattAmAM hatuM, je Apattine paNa aDola banI sahI lenAra aMjanAe udayamAM AvatAM ja damayaMtIe lAgaTa bAra varasa sudhI pati pratikULatAmAM to dharmane khUba vadhAryo ja paNa jyAre tenuM sAMsArika naLano viyoga sahyo che. vIramatI nAmanI rANI rAjA mammaNanI sukha parAkASThAe hatuM tyAre paNa yuvAna putra hanumAnane patnI tarIkenA pUrva bhavamAM sattAnA nazAmAM pharavA-haravA jatAM rAjabhaLAvI pati pavanaMjayanI sAthe pravajyA mArga pasaMda karyo hato jainamuninA muMDa-mastakane apazukana jaNAvI mahAtmAne bAra ghaDI ane duHkhamAM paNa dharma ne ja sukha mAnI ane sukhamAM paNa lipta sudhI kedInI jema caMbhita karyA pachI choDyAne khamAvyA paNa banyA vagara saMyamanAM kaSTo veThI puNyAnubaMdhI puNya dvArA pragati AzAtanA phaLa rUpe bAra ghaDInuM pApa bAra varasa viraha vedanAmAM pAmI aMjanAno jIva kalyANanuM bhAjana banyo. vyatIta thayuM.
Page #679
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA. 655 rAjA naLa dvArA nAnAbhAI kuberanA jugAramAM damayaMtI paNa eka popaTa pALela, ekavAra sImaMdhara svAmInAM daherAsare darzana vecANI. rANI chatAMya badhuMya choDI pati sAthe vananI vATe nIkaLavuM karavA jatAM popaTane sAthe lIdho. prabhujInI pratimAnAM ekITaze paDyuM, tyAM paNa naLa teNInA duHkhane na joI zakatAM teNIne lohInA darzana karatAM popaTane jAtismaraNa thaI gayuM. pote pUrvabhavamAM jaina AMsuthI saMketo lakhI choDI dIdhI ane pote nAganA DaMkhathI kUbaDo sAdhu hato. saMyamAcAramAM zithila banavAne kAraNe khUba rasoIo banI bAra bAra varSa gupta vezamAM bhaTakato rahyo. virAdhanAo thaI, paNa AlocanA karyA vagara kALadharma pAmatAM | satI nArI damayaMtIe paNa AvI viSama paristhitimAM teja jaina sAdhuno jIvAtmA popaTa banI gayo ne sulocanAnA dharmano dhikkAra nathI karyo. parvatanI guphAmAM rahI pAchI zAMtinAtha pAMjare purAyo. pote jJAnathI joyuM ke kevI pUrva bhavanI saMyamaprabhunI ja pratimA mATImAMthI banAvI bAra bAra varasa pUjI che. ArAdhanAo ane kevuM suMdara tapa pote karela ane A bhavamAM dharma aneka divaso tapamAM vitAvyAM che. sArthapatinA sArthamAM joDAyA ja nahi? te kakaLI UThyo. rAjakuMvarInA snehane salAma ApI pachI coro lUMTavA AvyA tyAre phakta hAkoTo pADI badhAyane nasADI prabhunAM darzana vagara anna pANI tyAga karavAnA saMkalpa sAthe mUkyA che, uparAMta vyaMtara rAkSasanA upadrava vakhate paNa himmatathI kuMvarInA khabhA upara thoDI vAra besI UDI gayo ane jaMgalamAM pratikAra karI potAnI nIDaratA jAhera karI che. teNInA kAraNe eka jaI beTho. tapAsa karatAM khabara paDI ke te roja savAre simaMdhara sArthapati tathA pAMca so tApasI paNa jaina dharmanA rAgI banyA hatA. svAmInAM darzana karavA daherAsara Ave che ane phaLa-phUla pUjA karI tyAM ja padhArele jJAnI AcArya yazobhadrasUrijI pAsethI pUrva bhavanI UDI jAya che. tarata pachInA divase kuMvarIe mANaso goThavI pUjA AzAtanA ane bAra varasa pachI pAchA patimilananI hakIkata karatA popaTane pakaDAvI dIdho. snehaghelI kuMvarI krodhamAM AvI gaI jANI, bAramA varase navo svayaMvara potAnA piyare pAchA vaLI ane potAne dhokho denAra vahAlA popaTanI pAMkho ja maraDI nAkhI. racAvI pAchA naLane pati tarIke prApta karI lIdho hato. popaTe paNa darzana vagara anna-pANI choDI prANa tyAgI dIdhA. sulocanA raDavA lAgI ane teNIe paNa popaTanI pAchaLa prANa te pachI to daMpatI-yugalane saMtAno paNa thayAM hatAM, badhuMya choDyA. beu zubha dhyAnamAM mRtyu pAmI prathama devalokamAM deva-devI jyAre anukULa banyuM tyAre damayaMtIe patine saMyama mATe preraNA banyAM. tyAMnAM sukho bhogavI pachInA bhavamAM popaTa banyo karI taiyAra karyA. prauDha uMmare pati-patnI dIkSita thayAM. rAjyadhurA zaMkhapurano rAjA zaMkha ane kuMvarI banI temanI ja patnI kalAvatI. puSkara nAmanA putre saMbhALI lIdhI. prabhu pUjAnA suphaLo jaNAvatAM aneka svayaMvara rada karanArI kalAvatIe phakta zaMkharAjAnAM citra damayaMtInI pUjA khAsa yAda karAya che. dekhIne ja tenA upara pasaMdagI utArI ane beunAM lagna thayAM. 8 kalAvatInAM karmo saMsAranA krama pramANe kalAvatI garbhAvasthAmAM AvI paNa karama na rAkhe koInIya zarama. koIkane te puruSa banAve AvA namaNA avasare ja bhAI jayasenanI prazaMsA karatI koIkane strIno bhava apAve. koIkane tiryaMca gatinI saphara karAve. kalAvatInA bhAI pratyenA prema-lAgaNInA zabdo sAMbhaLI rAjA barAbara jevuM vAvIe tevuM laNIe. vartamAna jIvananAM sukha teNInA cAritra upara zaMkAzIla banyo. sagarbhA rANIne jaMgalamAM duHkhanA mULa kAraNamAM pUrva bhavonAM saMcita karmono kATamALa bhAga mokalI caMDAlaNo pAse beu hAthanA kAMDAM kapAvI nAkhyAM. bhajavato hoya che. phakta jJAnI puruSo ja te te ghaTanA pAchaLanA kalAvatIe AvI vikaTa sthitimAM putra janmyo. tenI rakSAnI zakti rahasyo-kAraNo jANI zake. chatAMya je potapotAnA avaLA khUTatAM teNIe navakAra smaraNa karI zIladharmanI zakti dvArA anubhavothIya cetIne dharma mArge vaLe teo pragati sAdhe che. devatAI sahAya meLavI. pachI kAMDAM paNa svastha thaI gayAM. pachI tApase teNIne putra sAthe sAcavI ane jyAre agnimAM paDI zokAtura sAdhvI kalAvatI te ja bhavamAM mokSe gayAM che paNa Ama zaMkharAjA AtmahatyAnI taiyArI karatA hatA tyAre ja zaMkharAjAnA caramabhava chatAMya Azcaryaprada utAra-caDhAvo anubhavavA paDyA. te mitre kalAvatIne zodhI tyAM prastuta karI. pAchuM pati-patnInuM sukhada vikaTa paristhitimAM paNa samatA rAkhI karmonA doSa jANyA tethI milana thayuM. rAjA zaMkha viSAdamAM hatA paNa kalAvatIe badhuMya karmane pharI sArA divaso AvI UbhA. teNInA saMyama mArganI sapharamAM mArI mAnI temane mana manAvI lIdhuM ghaNAM varaso pachI . gara pUrva bhavathI cAlI Avato krama jovA maLe che. bhagavaMta posethI potAnA pUrva bhava jANI beu vairAgyavAsita thayAM. pUrvabhavamAM kalAvatIno jIva mahAvideha kSetramAM nara vikrama putrane rAjavAraso soMpI beu AtmA dIkSita thayA. sAdhvI kalAvatI rAjAnI suputrI sulocanA nAme hato. jainadharmI te kanyAe majAno saMyama dvArA devaloke gayAM che, AgAmI bhavamAM mukti pAmaze. Jain Education Intemational
Page #680
--------------------------------------------------------------------------
________________ 656 caturvidha saMgha 9 sAdhvI vijayAno karmavijaya vAsanAne vANI, vartana ke vicAramAM paNa mUkyAM nathI, jethI ja | vijayakumAranuM brahmacarya puNya khUba gADha banyuM. pati jevI ja jaina jagatamAM khUba prasiddhi pAmelI vijayazeTha gaMbhIratA dAkhavI jyAre potAnA vratapAlananI vAta mAtA-pitAthI vijayAzeThANInI jIvana ghaTanAnA aMtamAM beu daMpatI-yugala te ja paNa gopavI tyAre vratanI sAdhanA parAkASThAe hatI. te ja kAraNa bhavamAM mokSe paNa gayAM che, te hakIkata che. temAM vijayA che te beu AtmAnI UrdhvadazAne AdhyAtmika vikAsane zeThANImAMthI sAdhvI vijayA banI ghAtakarmonI upara vijaya kevaLajJAnathI jANI vimala kevaLIe caMpAnagarImAM te yugalanI meLavI vijaya munirAjanI jema ja sAdhvI AtmAe paNa strI prItibhoja dvArA bhakti karavAmAM corAsI hajAra sAdhuonI dehathI kevaLI banI mokSa meLavI lIdho. tenA pArthamAM vijayAnAM supAtra dAnanA puNyanI sarakhAmaNI jaNAvI. zreSThI jinadAse khAsa jIvana-kavanamAM UMDA UtaravAthI tenAmAM pragaTelA guNaratnono kaccha jaI te beunI bhaktino saMpUrNa lAbha lIdho. tyAre beunA prakAza jANavA-mANavA maLaze. deDhadharmanI khyAti cAreya tarapha prasarI gaI. cAreya tarapha yazavikhyAta kacchanuM bhadrezvara tIrtha je Aje varasonI kIrtinAM kiraNo prakAzita thavA lAgyAM tevA mAnabharyA avasare paNa aitihAsika sAkSI svarUpa che, te bhUmimAM ja zreSThI dhanAvaha ane patinI pAchaLa pAchaLa satI nArIe saMsArano tyAga karI dIdho. zrAvikA dhanazrInI kukSie nArIratna vijayAno janma thayo. saMsAra sukha karatAMya vAsanAlyAganuM svAdhIna sukha sanAtana che, janmathI ja parva bhavanA dhArmika saMskAro sAthenuM jIvana vairAgya- 8, dhano maLa e che tevA unama badhavatane aDhAra sabhara hatuM. tethI gurudevonA satsaMgathI dIkSAnI bhAvanA thaI bhAMgAthI suvizuddha vikasAvI saMyama jIvanano kasa kADhI letAM AvatI paNa satva khUTatuM hatuM. aMte manane manAvI kuMvArI sAdhvI vijayA paNa kevaLI banI muktine varyA che. avasthAmAM ja kanyA vijayAe AjIvana mATe brahmacarya vratanI deDhatA mATe parapuruSa tyAganI pratijJA uparAMta svapatino paNa 10 vicitra bhavitavyatA mahinAmAM paMdara divasa brahmavrata dvArA tyAga rAkhavA kRSNa pakSamAM sahiSNutA, lAgaNIpradhAnatA, karmaTTatA vagere strIonA saMpUrNa brahmacarya--pAlanano niyama laI lIdho hato. te hakIkata na sahaja guNa kahevAya che, tema lajjAguNane kAraNe paNa saMsArI strI mAtA-pitAne jaNAvI na paraNatAM pUrve thanAra patine. paNa phakta deva saMsAra tyAgI sAdhvIpaNAnA zuddha AcArapALI anekone dharma ane gurunI sAkSIe brahmacaryadharma saMprApta karI lIdho. pamADIne pote paNa AtmakalyANa sAdhI zake che. chatAMya AvA jyAre te ja nagaranA zreSThIputra vijaya sAthe lagna thayAM tyAre saMyamajIvanamAM paNa amuka prakAranAM kunimitto ghero ghAlI ja khyAla Avyo ke patidevane zukalapakSano AjIvana niyama che. saMyamajIvanane aticAra-bahula banAvI zake che. ane potAne kRSNapakSano. have beune potapotAnAM vrata sAcavavAnAM sAdhvIjI bhagavaMtonI aitihAsika ghaTanAomAM sAdhvI hatAM. temAM kaTokaTI to vijayAnA pakSe hatI. chatAMya dharmAtmA sukumArikAnA jIvananI ghaTanA paNa jANavA jevI che. sukumArikA vijayAe potAnA lagna-sukhano paNa jIvanabhara tyAga vadhAvI vasaMtapuranA rAjAnI suputrI che, khUba svarUpavAna, guNavAna ane khumArI sAthe patine bIjAM lagna karI potAnI lagnecchA pUrI karavA dharmAnurAgI che. potAnA moTA be bhAIo sasaka ane bhasakanI udAratApUrvaka bhalAmaNa karI ane kharekhara to vijayAnI ja te dIkSA pachI te be mahAtmAo pAse ja vairAgyathI dIkSA lIdhI che. tyAgavRtti ne titikSA vijayane sparzI gaI. jethI potAnI beu bhAIoe nAnI bahenane saMsAramAMthI kADhavAnI to khUba prANapyArI patnInA bhIkha saMkalpano javAba sAco ane sAro jahemata lIdhI ja che, paNa te pachI paNa svarUpavAna sAdhvInA ApavA pote paNa bIjAM lagna na karI AjIvana brahmacarya-pAlana zIlanI rakSAnI jImevArI temanA upara ja AvI gaI, kAraNa ke mATe taiyAra thaI gayA. sukumArikA yuvAna ane atyaMta ghATIlI suMdaratA dharAvatI hovAthI nA patinI niSThA ane prema upara bahamAna jyAM rahe tyAM yuvAnonA AkarSaNanuM kAraNa bane che. UparyuM. tananA saMbaMdha takalAdI ane vAsanA- bharela hoya che, upAzrayanI AjubAjumAM mazkarA yuvAnonA upadravane kAraNe mananA saMbaMdha maulika ne premathI bharelA. jyAre A beu vaccenA sAdhvInA guruNIe te zIlarakSA mATe vAta sAdhvIjInA be saMbaMdha vijayAnA kAraNe Atmika ane avinAzI banI gayA, bhAIone karI, jethI saMyamajIvananA svAdhyAya, parahitakAraNa ke lagnajIvanamAM kyAreya vijayAe patinI zIlabhAvanAnuM pravRttio choDI be bhAIone ja bahena sAdhvInI rakSAmAM joDAI manathI paNa khaMDana thAya tevAM kAryo karyA nathI, icchAo ke javuM paDyuM. to te pachI paNa yuvAnono Akroza be mahAtmAone Jain Education Intemational
Page #681
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 65o sahana karavAno AvatAM sAdhvI sukumArikA svayaM dharmasaMkaTamAM paDI jIvanakathana anokhuM aneruM che. kadAca upalaka najare jIvanakathA gaI, kAraNa ke potAnA dehanuM lAvaNya ja potAnI arakSA ane vAMcatAM vizvAsa paNa na bese athavA vismaya paNa thAya, chatAMya bhAI mahAtmAnI asalAmatImAM nimitta banela hatuM. tethI badhIya balihArI che prabhu-zAsananI ke jenI uttamottama kriyAo karatAM prakAranA kleza saMkaleza TALI saunI zAMti mATe sAdhvIjIe svayaM tathA vaiyAvaccanA apratipAtI guNa thakI aneka jIvo upavAsa upara utarI aNasaNa svIkArI lIdhuM. kAyA kSINa banatI apratipAtI kevaLajJAnane varyA che. cAlI. sAthe rUpa paNa haNAvA lAgyuM. upavAsamAM AgaLa vadhatAM bharatakSetranA pRthvIpura nagaranA rAjA puSpaketunI rANI dehanI durbaLatAe ghero lIdho ane sAdhvIjI mUcha pAmI gayAM. puSpAvatInI eka mAtra putrI te ja puSpacUlA. sAva bhadrika gADha nidrAmAM jANe poDhI gayAM hoya tevuM jaNAtAM temane saMyama ane pariNAmI nirdoSa ane snehabhAvavALI hatI. tenI sAthe ja zIlarakSA khAtara AtmabalidAna ApyuM mAnI beu bhAIoe joDalA rUpe janma lenAra puSpacUla bhAIne bhaginI upara savizeSa temane mRta jAhera karyA ane pUrvakALanI rIta pramANe gAma bahAra rAga, tethI bahena vagara rahI nathI zakato. tevI sthitijaMgalamAM paraThavI dIdhAM. paristhitimAM ja beu bALako yuvAna vaye AvI gayAM, ne paNa haju prANa hovAthI zItaLa vAyunA sparze mUcha tUTI paNa rAjae lakhuM viSAryA vagara ja, rANI sAthe maMtraNA vinA ja abaLA sAdhvInI zArIrika zaktio sAva nirmAlya banI jatAM ane maMtrIo - darabArIone paNa sattAne vaza karI potAnI UThI na zakyAM. tevI behAla dazAmAM ja tyAMthI pasAra thatAM eka marajI mujaba beu saMtAnonA vivAha paraspara karI nAkhyA. sagA sArthavAhe temanA upara dayA lAvI ghera laI jaI temanA badhAya bhAI - bahena, pati - patnI bane tevuM yugalika kALamAM saMbhavita upacAra karAvyA. lAMbA samaye Arogya pAchuM vaLyuM. tethI pAchuM che ke pachI chaThThA ArAnA maryAdA vagaranA kALa veLAe tevI pUrvavatu temanuM dehalAlitya khIlI UThyuM. potAnA upakArI saMbhAvanA jarUra che, paNa madhyakALamAM AvuM avyavahAru pagaluM sArthavAha upara sneharAga utpanna thayo. lAgaNInA pravAhamAM bharI rAjAe rANIno khopha vahorI lIdho. rAjAnI sattA pAse zIlanI rakSA mATe karela upavAsa chatAMya sArthavAhanA ghera rANInuM zANapaNa na cAlyuM, paNa potAnI lADalI putrI upara AvavAnI vicitra bhavitavyatA vicArI temaNe sArthavAha sAthe savizeSa rAga hovAthI putrInI lagna-prastAvanA te sahana na karI saMsAra cAlu karI dIdho ane varaso sudhI pALelo saMyama khoI zakI ane aMte potAnuM kaMI na cAlavAthI rANI puSpAvatIne ghora nAkhyo. thoDo kALa beu pati-patnI rIte rahyAM. vairAgya thayo ane saMsArathI ja mana khinna thaI jatAM dIkSA ekadA potAnA beu bhAI mahAtmAnAM pharI darzana navA lIdhI. suMdara ArAdhanA sAthe devalokamAM janma pAmI. devabhavamAM mukAme thatAM sAdhvI sukamArikAne saMyamajIvananA susaMskAra pharI avadhijJAnano upayoga karI potAnI putrInI saMsAra dazA dekhI udayamAM AvI gayA. potAnA beu bhAI mahAtmA uparanA baLApo anubhavyo. pUjyabhAvathI temane vaMdana karavA javAnuM thayuM. tyAM potAnA kAraNa ke, puSpacUlAne teno sago bhAI puSpacUla patnIjIvananI uthalapAthala ane badhIya ghaTanA sAva satya svarUpe rUpe vyavahArI rahyo hato. tethI beunI durgati nizcita jevI jaNAvI sArthavAhanI pAsethI mukta karavA vinaMtI karI. beu banatI hatI. tethI karuNA lAvIne puSpAvatI deve potAnI putrIne bhAIoe te pramANe ja karI potAnI bahenane AzvAsana- svapnamAM prathama to narakavAsanAM darzana karAvI bhayabhIta banAvI vacanothI pratibodhita karI punaHcAritra levA bhalAmaNa karI sAdhvI ane bIjIvAra devalokanA devo ane vimAno dekhADI harSita karI sukumArikA pharI saMyama svIkArI saMyamanI yatanA dvArA pApone dIdhI, beu samayanAM svapnanI vAta patine kahetAM tenI mAhitI AlocI devaloke gayAM. meLavavA vidvAnone bolAvyA, paNa jaina muni ja beu gatinuM 11 sAdhvI puSpacUlAnI lAkSaNikatAo bayAna karI zakyA ane durgatinA ke sadgatinAM kAraNo samajAvI zakyA. tethI puSpacUlA khUba prabhAvita thaI. jaina paramAtmAnA lokottara zAsana sudhI pahoMcelA badhAya munivaranA mAdhyame teNInA manamAM jainadharmano rAga UbharAyo jIvonuM bhAgya pAchuM alaga alaga prakAranuM hoya che. temAMya sAthe narakagatimAM na javuM paDe tethI potAnAM bhAI sAthe ja cAritra laI, ghAtI karmo khapAvI mokSa sudhI pahoMcI janAra patisaMbaMdhathI utpanna kAmabhogono tyAga karI pavitra pravajyA aneka sAdhvIonA ItihAsamAM sAdhvI puSpacUlAnuM paMtha svIkAravAnI tIvra bhAvanA jAgI UThI, puSpacUla te prastAva Jain Education Intemational
Page #682
--------------------------------------------------------------------------
________________ 658 caturvidha saMgha sahana na karI zakyo, chatAMya te nAchUTake te ja nagaramAM rahI surendrapura nagaramAM suradatta nAmano zreSThI hato. bhAgyayoge roja rAjapiMDarUpI bhikSAno lAbha Ape tevI zarata sAthe dIkSA paradezamAM jaI kamANI karI pAchA vaLatAM tenAM vahANo mATe anumati ApI. zruta baLathI yogyatA jANI udAtta tophAnanA kAraNe aTavAI gayAM hatAM. ane pAMcaso jeTalAM gADAM bhAvanA sAthe AcArya bhagavaMte dIkSA pradAna karI. bharI pAchAM vaLatAM gADAM paNa lUMTAI gayela. ghera pahoMcatAM jANa. sAdhvIpada prApta thayA pachI puSpacUlA vaiyAvaccamAM khUba thayela ke gharamAM rahela dhana paNa nAza pAmela. tethI te nirdhana UtarI gayAM, eka vAra to duSkALanA nimitte AcAryo jyAre banatAM tenI nagarazeThanI padavI paNa rAjAe laI lIdhela. AvI ziSyone dUra dezamAM mokalI ekAMta sthiravAsa karyo tyAre temanA vicitra dazAmAM te ja nagaramAM padhArela AcArya bhagavaMta mATe AhAra - pANI, sevA * suzruSA nidabha bhAve sAdhvIjI jayaghoSasUrijInI pAsethI duHkhamukti mATe upAya pUchatAM tene karavA lAgyAM. dararoja rAjamahelano rAjapiMDa, nityapiMDa, poSa-dazamInI ArAdhanA maLela, jene lAga. dasa varasa sudhI temAMya sAdhubhagavaMtanI sevA jevA apavAdo sevatAM paNa vidhipUrvaka karatAM phasAyelAM vahANo pAchAM vaLyAM, gharamAMthI gUma apratipAtI vaiyAvacca bhAve sAdhvI puSpacUlAe kevalajJAna thayela agiyAra karoDa suvarNamudrAo gharanI bhUmimAMthI ja pragaTa upArja lIdhuM. aitihAsika te pAtra anekone bodha pamADI mokSe thaI. tethI poSadazamI vratanI zraddhA vadhI ane dharmarAdhanA paNa gayAM che. khUba vadhI. vArdhakyAvasthAmAM potAnA putrane gRhabhAra soMpI poSa dazamInI ArAdhanA karavA khAsa bhArapUrvaka samajAvI svayaM 12 sAdhvI zIlavatI dIkSita thayA hatA. uttama cAritrane vahana karatAM prANata jaina dharmanI cAritra mArganI nAnI paNa kriyA je devalokamAM vIsa sAgaropamanuM devatAI sukha mANI chellA bhavamAM vidhipUrvaka, zraddhApUrvaka, saMkalpa ane ekAgratApUrvaka pavitra jayasena rAjaputra tarIke janma pAmyA hatA. bhAvAzayothI karavAmAM Ave to te paNa anaMtA azubha karmono tevA uttama khAnadAna : ArAdhaka patie jyAre nAza karI zake che. sAdhu-pada dvArA zAsana-prabhAvanA ane sAdhvI bhayuvAnImAM cAritra levAnI bhAvanA darzAvI tyAre khAnadAna varga dvArA thatI tapa vagere ArAdhanAo potapotAnA sthAne patnI zIlavatIe jarAya avarodha na karyo ke patine mahattA jaNAve che. sahAyakatA bakSI. patinAM pagale-pagale satI zIlavatIe paNa sAdhvI bhagavaMto paNa tapa, zIla, aMtarmukhatA, anya pavitra pravajyA-paMtha svIkAra karyo. ekadA vanamAM anya bodha, upadeza dvArA svaparanuM hita sAdhe che. A nAnI kathA sAdhvIo sAthe vicaraNa thatAM kAyotsargamAM dhyAna lagAvyuM sAdhI zIlavatInI che. temanA patideva eka puNyavAna puruSa tyAre mithyAtvI vanadevatAe upasargo cAlu karyA. chatAMya siMha, hatA. rUpavAna - svarUpavAna to ghaNA jovA maLe paNa sAthe hAthI, vAgha, nAga vagerenA rUpa vacce paNa te na ja gabharANI ane guNavAna puruSa saMsAra pakSe bhartAnA rupe prApta thAya te paNa dehanuM mamatva na rAkhI dhyAnano bhaMga na karyo. mithyAtvI deva vizno karatAM thAkyo paNa sAdhvI zIlavatIe potAnA potAnA puNyodayano prabhAva hoya che. sAMsArika avasthAmAM rahela zIlavatIno janma rAjAne tyAM rAjakanyA rUpe thayo hato. patidevanI dharmadaDhatAthI bhAvita thayela te avasthAne lagIra na yuvAvasthAmAM lagna thayAM tyAre svapna paNa khyAla nahoto ke te choDI. kAusaggamAM ja kSapakazreNi lAgI, kevaLajJAna thaI gayuM. bhava teno caramabhava che, paNa AgalA bhavanI ArAdhanAnA puNya vanadevatA to dhrujI UThyo. aMte zIlavatI sAdhvI thakI bodha pati ja evA lAkSaNika puruSa maLyA ke jemanI sAthe pAmI ArAdhaka banyo ne devaloke gayo. sAvI paNa mokSe sidhAvyAM. saMsAravAsamAM paNa sAMsArika sukhonI paraMparA vacce paNa beu pati - patnI dharmArAdhanAmAM khUba AgaLa hatAM. 13 zIla-prabhAve sarvavirati patnI zIlavatI karatAMya pati jayasenano ArAdhakabhAva jinazAsananI sarvavirati ArAdhanA sudhI pahoMcavA mATe phUTa ane spaSTa hato. jayasenano janma jaMbudvIpanA mahAvidehanI dezaviratidharmanI ArAdhanA evI majabUta hovI ghaTe ke puSpakalAvatI vijayanI maMgalAvatInAmanI nagarImAM siMhasena rAjAnI guNasuMdarI nAmanI strInI kukSie rAjaputra rUpe thayo sarvavirati mATe koI vizeSa puruSArtha karavo na paDe. temAMya hato. pUrvanA bhavamAM teno ja jIvAtmA jaMbadvIpanA bharatakSetramAM jemanA jIvanamAM brahmacaryavratanI mahattA che, zIladharmanI sugaMdhI Jain Education Intemational
Page #683
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 59 che, temane mATe alpabhavomAM bhavasAgara tarI javo sAhajika samudramAM nAkhI dIdho, je bacI gayo ne sopArakanA taTe pahoMcI bane che. A prasaMga cAra evI sakhIono che, jemane gayo. adhisuMdarIe zIla rakSA mATe bahAnuM karI samaya kizoravayamAM ja upAzrayamAM birAjatAM sAdhvIjI ma.sA.nA kAyo. tevAmAM te vahANa paNa bhAMgatAM te paNa pATiyAthI satsaMgathI parapurapa varjanano niyama AjIvana mATe bheTa rUpe maLI taratI sopArake ja pahoMcI, jyAM devayoge karI patino meLApa gayo hato. paNa te ja vrata kasoTIe caDyuM, tyAre pratijJAnI thaI gayo. pelA vepArIne pApodayathI koDha roga thayo. kyAreka draDhatAthI sarvaviratinI paNa saphara karI. tenA upara najara paDatAM A daMpatIe tevA pApInI paNa sevA cAra sakhIomAM ratisuMdarI hatI. sAketapuranA rAjA karI nIrogI banAvyo. te zaramANo - budhisuMdarIe potAnA jitazatrunI putrI, nagarazeThanI dIkarI adhisuMdarI, maMtrIputrI patinI sahamatipUrvaka samaya jatAM cAritra lIdhuM ane buddhisuMdarI ane purohita putrI guNasuMdarI. mohamAyAnA saMsArane choDI AtmAnA hitano mArga laI pragati sAdhI lIdhI. rAjaputrI ratisuMdarIne naMdapurano rAjA paraNyo. paNa nAnA rAjAne tyAM rUpavaMtI ratisuMdarI gayAnA samAcAra tathA teNInA 14 be sakhI sAdhvIjI rUpavarNanathI ja Asakta banelA hastinApuranA rAjAe naMdapura cAra sakhIomAM guNasuMdarI purohitanI putrI, paNa dUta mokalI ratisuMdarInI mAMgaNI karI. rAjaputrInuM rUpa ja tenA jainadharmanI kadara ArAdhikA. tenA lagna thayAM zrAvastI nagarInA patine saMkaTanuM kAraNa banyu. mAnabhaMga sAthe pAchA vaLelA dUtane rAjAnA purohita-putra sAthe, paNa nikaTanA sAketapura nagarano khAlI hAtha Avyo dekhI hastinApuranA rAjAe sIdhuM ja eka brAhmaNa teNInA rUpamAM mohAyo. guNasuMdarIne potAnI Akramaka rUpa dhAraNa karI naMdapura upara caDAI karI. te jItyone patnI banAvavA teNe kapaTa karyuM. bhillanI pallImAM pakSipatine ratisuMdarIne parANe potAnA aMtaHpuramAM lAvI mUkI. potAnA samajAvI manAvI zrAvastImAM lUMTa karAvI ane lUMTano mAla zIlanI rakSA mATe cAra mAsanA saMpUrNa brahmacaryano niyama bhilloe rAkhI haraNa karAyelI guNasuMdarI ApI dIdhI lUMTa. rAjAne jaNAvyo. rAjA to phakta ratisuMdarI maLI ja gaI che, have karAvanAra brAhmaNane. tyAM potAnA sthAna upara najarakeda jevI kyAM javAnI vicArI cAra mAsa mATe sahamata thaI gayo, paNa te sthitimAM guNasuMdarIe potAnA parapuruSa paricayanI paNa yukti dvArA ratisuMdarIe to tapa karI potAnI kAyA ogALI pratijJAna nirvAha karavA zarIranI zobhA ghaTADI dIdhI. uparAMta nAkhI. AbhUSaNono paNa tyAga karyo ane sAdhvI jevuM jIvana auSadha-prayoga cAlu karI dehane azucimaya rAkhavA lAgI. jIvavA lAgI. chatAMya rAjAnI Asakti teNInAM netromAM AthI zucidharmane mAnato brAhmaNa nirAza thaI gayo. chelle akabaMdha rahI tethI chellA upAya tarIke charI vaDe banne netro utArI rAjAne soMpI dIdhAM. tevuM thatAM ja rAjAno kAmaraMga bhaMga thAkyo tyAre guNasuMdarIe tene vinaMtI karI mane mArA pitAnA ghera laI jA. brAhmaNe temaja karyuM. paNa pachI pApodAye thaI gayo. duHkhI duHkhI thaI gayo. tenuM kAmajhera nAza pAmyuM brAhmaNane sarpa daMza thayo. tethI guNasuMdarIe ja tenA upakArano jANI ratisuMdarIe devatAnI ArAdhanA karI. tarata zIlaprabhAve pratyupakAra karavA nIrogI banAvyo. Ama brAhmaNane navAM netro AvI gayAM. rAjA teNInA parAkrama ane labdhio lawAyukta banAvyA pachI muni bhagavaMta pAsethI dharmabodha upara ovArI gayo ane zIlavrata sAthe thoDo samaya mahelamAM ja apAvyo. tethI brAhmaNe parastrIramaNano niSedha karatI pratijJA rahevA Agraha karyo, tethI suMdarI rokANI paNa mudata pUrI thatAM ja lIdhI. Ama paropakAra karI guNasuMdarI svopakAra karavA ratisuMdarIe dIkSA grahaNa karI lIdhI. saMsAranI viSamatA jANI naMdapuranA rAjAno paNa moha na rAkhyo ne AtmakalyANano mArga dehadamana dvArA rupa - lAvaNya ghaTADavA ane pharI pAchA bIjA lIdho. koInI vikAravAsanAno bhoga na banavA dIkSita thaI tapa - tyAgamAM pragati karavA lAgI. kame te paNa cAreya sakhIonI AvuM ja kaMIka banyuM. zreSThI putrI RdhisuMdarInA jema svargalokanI devatA banI. jIvanamAM, te paNa vaNika zreSThIne paraNI samudramArge jatI hatI, tyAM vahANa bhAMgavAthI pATiyAnA sahAre eka krIe pahoMcyA. budhisuMdarIe saMsAranA kaDavA anubhava pachI dIkSA laI tyAM bIjA vaNike temane naukA lAMgarIne bacAvyA, paNa te navA lIdhI hatI, kAraNa ke, teNIne paNa potAnuM rUpa ja viDaMbanA vaNike adhisuMdarInA rUpamAM paravaza banI teNInA patine ja pamADanAra banyuM hatuM. pote pradhAnanI putrI hatI. kuMvArI Jain Education Intemational
Page #684
--------------------------------------------------------------------------
________________ 950 avasthAmAM ja teNIne upara rAjA moha pAmyo. rAjAnI mAgaNI teNIe ThukarAvI tethI rAjAe mAyAkapaTa karI pradhAnanA AkhAya gharanA badhAMyane keda karAvyAM. pachI trAsa ApI budhdhisuMdarI soMpe to ja kedathI muktinI yukti goThavI. pradhAne lAcArI vaza budhdhisuMdarI rAjAne tyAM rakhAvI, tethI rAjAe tene kuMTuMbasahita mukta karyo. abhimAnI rAjAno nazo utAravA budhdhisuMdarIe zIlavratanI vAto karI upadeza cAlu karyo ane tenA karSa - kaMdarpa ogALavA budhdhisabhara yuktio karI. chatAMya jyAre rAjA bodha ja na pAmyo tyAre teNIe mahelamAM ja potAnI AkRtinI khoTI pUtaLI karAvI temAM gaMdakI bharI dIdhI. madirA paNa temAM nAkhI pachI jyAre rAjAe pAchI kAmavikArI banI azlIla vAto cAlu karI tyAre rAjAne te pUtaLI pAse laI jaI tyAMnAM DhAMkaNAM kholI durgaMdhIno anubhava karAvyo. rAjA sUga jarUra pAmyo paNa suMdarI uparano rAga na ja osaryo tyAre chelle zIlane sAcavavA budhdhisuMdarIe mahelanI bArImAMthI jhaMpApAta karI dIdho. te ghaTanA pachI rAjAno kAma khatama thaI gayo. tenA upacAra karI svastha karAvI. pachI game tema paNa samajAvI rahyAne parastrIgamana tyAganI pratijJA karAvI ane potAnA jIvananuM kalyANa sAdhavA dIkSA lIdhI. sAdhvI budhdhisuMdarIe cAritranI ArAdhanA dvArA AtmakalyANa karI lIdhuM. 15 jayasenAno jayajayakAra asAra saMsAra jIvonA ajJAnathI paNa heya che tema jaDa evAM karmonA upadravothI paNa tyAjya che. kyAreka jIvonA vicitra vartana ane kyAreka jaDanI vicitra lIlAo koI jIvAtmAnA AtmAmAM vairAgya utpanna karI de che ane pachI tenA jIvanamAM anokhuM parivartana Ave che. jo te jIva dharmAtmA hoya to dharma tarapha jhUkI Apattione paNa saMpatti banAvI de che ane niyama che ke je saMkaTa-samaye paNa dharmanI rakSA kare, dharma tenI rakSA karavI cUkato nathI. ujjainamAM banelo A prasaMga zrAvikA jayasenAno che, jemanA patinuM nAma hatuM, vRSabhazreSThI. lAMbA samayanA lagnajIvana pachI paNa jyAre saMtAnanI prApti na thaI tyAre zreSThInuM mana udAsInatA anubhavavA lAgyuM, paNa jayasenA potAnA tathAprakArI aMtarAyakarmothI lAcAra hatI. chatAMya manane khUba udAra banAvI pote sAme caDI patinA sukha mATe patinI hA - nA chatAMya guNasuMdarI nAmanI yuvAna kanyA sAthe oLakhANa For Private caturvidha saMgha karI paricaya vadhAryo ane potAnuM sukha jatuM karavAnI taiyArI rAkhI patinAM lagna guNasuMdarI sAthe svayaM karAvI ApyAM. Avela zokya chatAMya tenAM rUpa ane guNane pArakhI gharano badho ja kArabhAra jayasenAe guNasuMdarIne soMpI potAnI javAbadArI pUrI karI ane svaMya dharmArAdhanAmAM divaso gALavA lAgI. AvI uttama vartaNUkathI jayasenA vaMdhyA chatAMca pati vRSabhazreSThInI priyapAtra banI rahI ane gharanA mahattvanAM badhAMya kAryomAM zreSThI teNInI salAha levA lAgyA. hakIkatamAM prAraMbhamAM guNasuMdarI jayasenAne mAtAtulya, bhaginItulya mAnatI rahI, paNa jyAre teNIne putraratnanI prApti thaI te pachI paNa zreSThIno savizeSa rAga jayasenA upara rahevAthI teNI potAnI laghutA samajI IrSAthI pIDAvA lAgI. ekaThA potAnA piyare gayela tyAre teNInI mAtAe pUchela aMtarakhabaranA javAbamAM moDhuM vakAsI zokyanA ghera lagna karAvyAnuM ToNuM mAryuM ane dukhiyArI bhASAmAM mAtAne jaNAvyuM ke pote saubhAgyavatI mAtA banavA chatAM paNa tenA pati badhI bAbatamAM vaMdhyA jayasenAno abhiprAya pUchI vyavahAra calAve che, jethI teNIne apamAna jevuM lAge che. gupta vAto ekAMtamAM kare temAM koI paDayaMtra jevuM lAge che, gharamAM badhI ya anakULatA chatAMya rahevAnI icchA nathI thatI vagere. piyare AvelI dIkarInA sneharAgamAM mAtA- baMdhuzrIe potAnI dIkarI guNasuMdarIne sukhI karavAno saMkalpa karI bhayaMkara lIlA cAlu karI. dIkarIne AzvAsana ApI sAsare mokalI, paNa tarata pachI potAne tyAM avAranavAra bhikSA mATe AvatA kApAlikane sAdhI melI vidyAno prayoga karAvyo. paisAnA gulAma kApAlike smazAne jaI vidhio karI maDadAnI snAna - pUjA karAvI vaitAlI vidyAne pratyakSa karI jayasenAnuM kAsaLa kADhI nAkhavAno Adeza ApI dIdho. AsurI vidyA chUTI paNa te samaye jayasenA daherAsaramAM prabhu sanmukha hovAthI te vidyA niSphaLa gaI. bIjIvAra prayoga thayo tyAre sAmAyikamAM hatI tethI tenuM jora na cAlyuM. Ama traNa - cAravAra pharI dharmaprabhAve kApAlikanI murAda pAra na paDI. chelle jyAre Akroza sAthe vidyAno durupayoga karavAmAM Avyo tyAre tarjanA pAmela vaitAlI samasama karatI chUTI ane savAranA prahoramAM ja laghuzaMkA mATe gharathI bahAra nIkaLela guNasuMdarIne maraNazaraNa karI pAchI AvI. bhayAnaka durghaTanA banI gaI. zokya guNasuMdarInA mRtadehane jotAM ja jayasenA bhaya Personal Use Only
Page #685
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA pAmI potA upara khoTuM kalaMka na lAgI jAya tethI kAusaggamAM sthira thaI. bandhuzrI jayasenAnI behAlI jovA AvI tyAre potAnI ja putrIne mRta dekhI kalpAMta karavA lAgI. sIdho ja jayasenA upara AkSepa karI dIdho, rAjA sudhI phariyAda gaI, paNa jevA rAjasainiko baMdhuzrInA AkSepane kAraNe jayasenAne keda karavA AvyA, zAsanaMdave dharmAtmA jayasenAnI rakSA karavA kApAlikanA moDhe ja satya jAhera karAvyuM, jethI jayasenA upara puSpavRSTi thaI ne jayajayakAra thayo. rAjA ane prajA bodha pAmI jainadharmAnurAgI banyAM paNa jayasenAe te pachI saMsAranI asAratAne pratyakSa anubhavI vairAgyathI dIkSA lIdhI, tapa - tyAga - jJAna - dhyAna dvArA karmo khamAvI te ja bhavamAM kevaLajJAna upArjI lIdhu ane mokSe paNa sidhAvI gaI. prabhunA zAsananuM zaraNuM lenArane pachI koInAya tAbe jIvavAnuM rahetuM nathI balke janma - maraNanA cakkarathI paNa chUTavAnuM thAya che. 16 jIvana-parivartana paramAtmA mahAvIra deva ja nahIM paNa koI paNa tIrthaMkara paramAtmA jyAre paNa zAsananI sthApanA kare che, tenA mULamAM hoya che karuNA, karuNA, karuNA-bhAvanA, haLukarmI ne puNyazALIo to taravAnAM ja paNa pApAtmAo paNa jIvanajaMgane jItI jAya ane AtmakalyANa sAdhI jAya tevI temanI uttama bhAvanAo ja lokamAnasane sparzI jAya che. jaina jagatano, sAvI paraMparAno itihAsa paNa citra - vicitra prasaMgothI bharacaka che. jJAnagarbhita ke duHkhagarbhita vairAgyathI vAsita banI punita pravajyA pAmanAra puNyAtmAnI jema ja mohagarbhita dIkSA lenAra abaLA ke sabaLA nArIo paNa tarI gaI che. mULa kAraNa che prabhu-paramAtmAnuM lokottara zAsana ane cartuvidha zrIsaMghanI vyavasthAo- maryAdAo, A nAnI kathA eka rANInI che, jene pati rAjA taraphathI saMsArasukha phakta samaya - samayanA AMtare ja maLatuM hovAthI teNInI manovAsanAe teNIne rAjAnA mahAvata sAthe vyabhicArI paricaya karAvI dIdho hato. aneka rANIonAM aMtaHpuramAMthI A rANI potAno vAro rAjA pAse javAno Ave tenI TaLavaLatI rAha joI du: khI - duHkhI rahevAnA badale hastipAlakanI kAyAnI mAyAmAM lapaTAI aMdhArI rAtre zokya rANI ane paheraThArone paNa aMdhArAmAM rAkhI aMtaHpuranA eka khUNethI madharAtrie hAthI mAraphata UtarI * mahAvata sAthe kAmasukha mANI kAyabhUkhanuM duHkha dUra karavA lAgI. For Private 61 lAMbA samaya beu vacce kAmalIlA cAlI paNa koIneya khyAla sudhdhAM na Avyo, paNa pAchaLathI ochI UMghavALA eka gharaDA DosAnI nimaNUka rAjavAsamAM thatAM rANIne mahAvatanuM prakaraNa tenA khyAlamAM AvI gayuM, jeNe rAjAne aMdhArI rAtanI gupta vAto pragaTa karI dIdhI. rAjAe UlaTatapAsa dvArA vacce cAlatI bhayaMkara mAyAlIlAnA daMDa rUpe rANI, mahAvata ane hAthI ema traNeyane dehAMta-daMDa pharamAvI dIdho. beu paNa pAchaLathI cAlAka mahAvate hAthIne bacAvI levAnA cokaThAmAM potA ane rANI mATe abhayadAna mAgI lIdhuM. mRtyu sajA to radda thaI paNa rANI ane mahAvata beune dezanikAlanI sajA thaI gaI. beu jaMgalanA bhikhArI banI gayAM.. rAjakuLanI rANI aTavImAM aTavAI gaI. tenI bAjumAM mahAvata sUto hato ane acAnaka madharAtrie koIka cora anya rAjAne tyAM dhADa pADI mAlamalIdA sAthe te ja jagyAmAM AvI rANInI bAjumAM goThavAI gayo. teNe rANIno sparza karI teNIne jagADI dIdhI ane potAnI vItaka kIdhI, jo rAjAnA sainikothI teNI bacAve to potAnI saMpatti ApI sukhI banAvI devA lAlaca ApI. paisAnA premamAM pAgala rANIe mahAvatane paDato mUkI corInA kartA sAthe yArI karI, potAnA pati tarIke jAhera karI mahAvatane cora tarIke sapaDAvI dIdho. tethI mahAvatane zULInI sajA thaI ane bIjI tarapha rANIe rAjA ane mahAvata choDI corane yAra banAvyo, paNa catura core paNa teNIne nadI pAra karavAnA bahAne AbhUSaNa ane vastrazobhA vagaranI banAvI behAla karI dIdhI. rANI bhikhAraNamAMthI abhAgaNa banI gaI. nirvastradazAmAM jayAre vana-vana bhaTakavA lAgI tyAre viSama dazAmAM zULInI sajA samaye paNa zrAvaka pAsethI aMtima samaye maLela navakAra mahAmaMtranA prabhAve mRtyu pAmI devAtmA banela premI mahAvatanA jIve rANIne jaMgala madhye maMgala bodha ApI vAsanA vimukta karI. bAkInA jIvanane sudhAravA upAsanAno mArga dekhADyo. rANI dIkSita banI ane sAdhanA karI devaloka pAmI, 17 mRgasuMdarInI jIvadayA jJAnI gurubhagavaMta pAsethI pRcchA karI potAno pUrvabhava jANavo, vartamAna jIvanamAM Avela vighno aMtarAyonuM kAraNa jANavuM, thayela bhUlo samajavI, vairAgya thavo ane pachI Personal Use Only
Page #686
--------------------------------------------------------------------------
________________ dara prAyazcitta saMyama svIkArI AtmakalyANano mArga levo, AvI ghaTanAo eka nahIM paNa aneka, te dvArA paNa ApaNane saMdeza e maLe che ke jIvanamAM saMyama jevI koI sAdhanA nathI. sAdhvI jIvana paNa brahmacarya guNathI ati pavitra ane anupama che ja, paNa te pUrvanA bhavamAM kevA saMskAro pALyA che, karmo keTalAM ochAM karyAM che te badhAMya gaNito saMyama-jIvananI saMprApti mATenAM paribaLo bane che. dhanezvara vagere cAreya zreSThI putro devadatta zreNInA hatA, paNa dharma sAthe dharAra saMbaMdha ja na maLe, cAreya nAstikavAdI mithyAtvI hatA. ekavAra vepArArthe dhanezvara mRgapura nagare Avela tyAM daherAsarathI pAchI vaLatI jinadattazreSThInI kanyA mRgasuMdarInI kamanIyatA dekhatAM teNI upara mana lobhAyuM, paraNavAno saMkalpa karI lIdho paNa vacce vighna e hatuM ke dharmAnurAgiNI mRgasuMdarI dharmAtmAsivAya koIne paraNe nahIM ane teNInA pitA paNa dharmavihoNA gharamAM potAnI suputrInI sagAI kare nahIM. yogya sAthe ja yogyano meLa karAvAya, kAraNa ke nitya pUjA karavI, pachI muni bhagavaMtone supAtra dAna ApavuM ane rAtri-bhojanano AjIvana tyAga AvI traNa pratijJA mRgasuMdarIe bharayuvAnImAM kuMvArI avasthAmAM grahaNa karI hatI. aMte rUpAsakta dhanezvare teNIne paraNavA mAyAvI dharmavidhio AcaravAnuM cAlu karyuM. jainatvanI khoTI chApa UbhI karI, thoDAM ADaMbaro ane vidhio kapaTI bhAvathI zIkhI te paNa prabhubhaktano dekhAva karavA lAgyo ane pachI paisAnA jore nArIne paraNyo. paNa potAnA ghera mRgasuMdarIne laI AvI IrSyALu dhanezvare mRgasuMdarIne pUjA karavAnI sApha nA pADI dIdhI. pUjA vinA annapANI tyAganA niyamavALI mRgasuMdarIe uparAuparI traNa upavAsa thayA dIdhA ane cothA divase jayAre munirAja temane tyAM gocarIe padhAryA tyAre potAnA abhigrahonI vAta sAthe sAsarAnI vyathA paNa jaNAvI. gItArtha gurudeve paNa teNInA jIvanamAM vikhavAdanI ghaTamALa na sarjAya te mATe lAbhAlAbhano vicAra karI prabhupUjA na thAya te divase gharanA cUlA upara caMdaravo bAMdhI pAMcatIrthonI bhAvastuti karavAno vikalpa Apyo, jethI lIdhelA niyamono nirvAha vikalpathI paNa thato rahe ane lIdhela pratijJAbhaMgano doSa na lAge tevo upAya Apyo. zradhdhApUrvaka tahati karI mRgasuMdarIe caMdaravo bAMdhyo to sAsu-sasarAe tene navuM kAmaNa AkSepI putra dhanezvarane urakerI For Private caturvidha saMgha utarAvI bALI nAkhyo. pharI bIjo caMdaravo lAgyo te paNa utarAvyo. Ama sAta caMdaravA utAryA bALI nAkhyA pachI badhAMye maLI mRgasuMdarIthI jhaghaDo karyo ke A badhAMya dharmanAM tUta zuM che ? mRgasuMdarIe temAM jIvadayAnuM kAraNa jaNAvyuM to sasarAe navA caMdaravA teNIne piyara jaI bAMdhavA ToNo mAryo. mRgasuMdarIe paNa jIda karI ke mane piyare mUkavA cAlo. rIsaropamAM badhAMya bhegAM thaI teNIne piyare mUkI AvavA UpaDyAM. rastAmAM gAma AvyuM, tyAMnA saMbaMdhIone rAtre jamavA mATe AmaMtraNa ApyuM. mRgasuMdarIne rAtribhojana tyAga hovAthI jamavAnI nA pADI. tethI parivAranAM sAsu - sasarA, pati ane dIyare paNa khAvAno tyAga rIsanA mAryA karI dIdho. bAkInAM lokoe rAtre khAdhuM ne sApanuM jhera, je rasoImAM hatuM, tethI mRtyu pAmI gayAM, mRgasuMdarInA dharme badhAMyane bacAvyAM. te pachI sau vacce mRgasuMdarI kuLadevInI jema pUjAvA lAgI. dhanezvarano paNa prema vadhyo ne beu dharma-pratApe devaloka gayAM. tyAMthI vI mRgasuMdarI yazodatta zreNInI putrI banI. dhanezvara zrIpuranagaranA rAjA zrISeNano putra devarAja thayo, je sAta sAta varSathI ochI jIvadayAnA kAraNe zArIrika vyAdhithI pIDita hato. vaidyo hAryA tyAre zreSThI putrIe phakta sparza karI tene rogamukta karyo. beunAM lagna thayAM. saMtAnaprApti pachI pUrva bhavane jAtismaraNa jJAnathI jANI podIlAcArya pAse dIkSA lIdhI. cAritra-pratApe beu rAjA - rANInA bhavathI devaloke gayAM, tyAMthI cavI jIvadayAnA prabhAve caramabhavamAM pharI cAritra grahaNa karI muktine pAmaze. Ama mRgasuMdarInA ekAkI dharme dharmanuM vAtAvaraNa sarjI dIdhuM. 18 caMdanasamI zItala caMdanA sAdhvI bhagavaMtonA itihAsanI vAto vicArIe tyAre caMdanabALA sAdhvInI jIvanakathA vagara prastuti adhUrI jevI ja lAge, kAraNa ke aneka sAdhvIjIo karatAM temanA jIvanaguNano vikAsa lAkSaNika hovAthI upAdeya - pAtheya jevo bane che, jaina-jagatanA Adarzo paikI sAdhvI caMdanabALAnI guNagAthAno aMza nimnAMkita che. caMdanabALAnuM mULa nAma vasumatI je caMpAnagarInA rAjA dadhivAhana ane rANI dhAriNInI suputrI rAjakuMvarI hatI. dIpyamAna rUpa tAMya guNothI A kanyA vadhAre jhaLahaLatI Personal Use Only
Page #687
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 43 hatI. kauzAMbI nagarInA rAjA zatAnike jyAre caMpAnagarI upara karavAnI jimevArI zreSThIne soMpI. khUba anumodanAo karI humalo karI dIdho, bhayathI rAjA dadhivAhana nAsI gayo paNa devaloka sidhAvI gayA. rANI dhAriNI ane putrI vasumatIne UMTavALA eka sainike prabhu vire paNa caMdanabALAnI lIdhI bhikSA ane ApI potAnA kAmamAM laI raste jatAM rANIne potAnI patnI AtmakalyANakArI dIkSA. chatrIsa hajAra sAdhvIonAM banAvavAnI rajUAta karI tarata ja dhAriNI rANI zIla rakSAne adhipatinI banyA. sAdhvI caMdanabALAnA rUpa sAthenI svarUpa mahattva ApI potAnA pati ke putrInI ciMtA choDI jIbha kacaDI samAdhi dekhI zeDUvaka kheDUta pratibogha pAmI sAdhu banI gayo. mRtyu pAmI gaI. anAtha banelI vasumatIne mAtA pitA aneko paNa temanA thakI bodha - prabodha pAmI jinazAsananA khoyAno viSAda chatAMya subhaTe bajAramAM vecavA UbhI karI. rAgI banyA. samatAsAgara jevI vasumatIe potAnA sabaLA karmone upazamabhAvathI sahana karI lIdhA. hATamAM vezyA teNIne kharIdavA mAsI mRgAvatI temanA ziSya banyAM. ziSyAne prAyazcita AvI tyAre bhUlathIya vezyAno saMga na karAya-no khyAla rAkhI karI zuddha banatAM madharAtrie ja kevaLajJAna thaI gayuM tyAre vezyAvADe javAnI sAka manAI karI dIdhI. kheMcAtANImAM bhUlathI temanI AzAtanA thaI javAnA doSane ziSyA kevaLI caMdanabALAe svabacAva karavA jatAM vezyAnuM nAka IjAgrasta sAme khamAvatAM teo paNa kevaLajJAnI banI gayAM. banI gayuM ane gabharAIne tene choDI badhIya cAlI gaI.. sAdhvI-samudAyanA Adarza banI aMte caMdanabALAe aMte dhanAvaha zreSThIe teNIne kharIdI, ghera lAvI putrInI bhavabhramaNa pUrNa karI muktinAM sukha saMprApta karI lIdhAM che. jema sneha darzAvyo, caMdanAnA nAmakaraNanuM kArya paNa temaNe ja 19 AtmadarzI mRgAvatIzrI karyuM, kAraNa ke vasumatI vANIthI zItala hatI ane vinayathI viziSTa hatI. Aja caMdanAno kezapAza zeThe snehabudhinI dharmAtmAone vipatti paNa saMpatti svarUpa banI navI bAMdhyo tyAre zeThANI mULAnA haiyAmAM phALa paDI ane asUyA dizA dekhADe che. saMkaTa-samaye to dharmabhraSTa phakata nAstiko thAya. UpajatAM caMdanAne mAthethI muMDI hAthamAM beDI paherAvI potAnA bAkI Astikoe to deva-guru-dharmanuM zaraNuM laI pApodayanI ja gharamAM keda karI rIsa sAthe tALuM mArI potAnA piyare cAlI veLAmAM puNyakArya vadhArI pApanA vyApane vAmaNo-najIvo gaI. traNa divasanA nirjaLa upavAsa chatAMya caMdanAe banAvI devo tevI hitazikSA prabhu vIranA zAsanakALamAM banela kedakhAnAnI sajAne zAMtithI sahI lIdhI ane anAyAse cothe temanI ja samakAlIna A satya ghaTanA Ape che. divase zeThanI karuNAbhAvanAthI bAphaLA teNInA hAthamAM vAparavA kauzAMbInA rAjA zatAnIkanI zIlavaMtI suMdara rUpavAnamATe AvyA tyAre upazAMta caMdanAe potAnA peTanA khADA guNavAna bhadika pariNAmI rANI mRgAvatI upara uddanano pUravAnI utAvaLo vicAra na karI koI paNa bhikSukane ApI caMDapradyota rAjA kAmI banyo hato. eka citrakAre rANI pachI ja vAparavAnI bhAvanA bhAvI. bhAgya khIlI gayAM ke mRgAvatInuM citra phakata teNInA paganA aMgUThA dekhIne AbehUba sAkSAta bhagavAna mahAvIradeva ja bhikSu rUpe teNIne tyAM padhArI banAvI dIdhuM. sAthe sAthaLamAM tala paNa citrita thaI gayo hato, gayA, sUpaDInA khUNAmAM rahela aDada, eka paga gharanI aMdara, jethI citrakArano rANI sAtheno vyabhicArI saMbaMdha zaMkita karI eka bahAra rAkhI, te paNa bhikSA samaya vItI gayA pachI ja, rAjA zatAnIke citrakArano jamaNA hAthano aMgUTho kapAvI mUMDAvela mastakavALI pagamAM beDI sAthe traNa divasanA upavAsa nAkhyo hato. tethI verI banela te citrakAre rAjAne trAsita karavA karela koI rAjakumArI te paNa raDatI AMkhe vahorAve toja pAraNuM caMDapradyotanI viSaya-vAsanA bahekAvI dIdhI hatI. karavuM. tevA bhISma abhigrahayukta prabhu mahAvIradevanuM dIrgha tapasyAnuM pAraNuM caMdanabALAnA hAthe ja thayuM. AkAzamAMthI citrakAra pAsethI maLelI mAhitInA AdhAre caMDapradyote puSpavRSTi, ahodAnanI divya vani vagere paNa udabhavyAM. kamanIya kAyAvAna mRgAvatInuM mAMguM karyuM, paNa paraNelI chatAMya te badhAya camatkAro karatAMya caMdanAe aucitya jALavI potAnI patnI te paNa rAjarANIne kayo rAjA bIjA rAjAne tyAM utpanna thayela devatAI dhananI pote mAlikaNa chatAMya te dhana AdhIna kare? ItihAsamAM nArI khAtara nAhakanA thayelA potAnA pAlaka pitA dhanAvaha che tevI jAherAta indra samakha saMgrAmamAM ane thayela pArAvAra khuvArInI ghaTanAomAM A karI. inDe paNa teNIne caramAvatArI jAhera karI teNInI rakSA ghaTanA paNa vairAgyaprada banI. Jain Education Intemational
Page #688
--------------------------------------------------------------------------
________________ 64 caturvidha saMgha zatAnIka taraphathI caMDapradyotanI kAmavAsanAno dhikakAra saMsAra-rAga virAga banI vItarAga prabhuno pravajyA-paMtha darzAvI karato vaLato javAba unapatinA mAnabhaMga jevo hato, moDha deto hoya che, tevo ja anubhava karanAra thaI gayA che. sujayeSThA mArelI lapaDAka jevo hato. caMDapradyota kAmAMdhamAMthI kodhodha sAdhvIjI, jeo prabhu vIranA jIvaMta kALa samayanAM strI pAtra paNa banyo. pote anadhikArI chatAMya vikAravAsanAno kheMcAyo che, mokSe paNa gayAM che. mRgAvatI meLavavA sasainya kauzAMbI bhaNI dhasI Avyo. - teo vaizAlInA rAjA ceDAnI sAta putrIomAM chaThThA teo , potAnI prANavallabhA patnI pAchaLa rAgAMdha banI Akramaka kamanI putrI rUpe jamyAM. yuvAna vaye eka tapasvIe teNInuM banela caMDapradyotanA samAcAra suNatAM ja rAjA zatAnIkanuM citra rAjagRhinA zreNika rAjAne ApI mohAdhIna banAvyA. Akasmika maraNa thaI gayuM. rANI vidhavA banI ane te samaye jyAre rAjA tevI rUpavaMtI suMdara lAlityayukata kanyAne paraNavAnI teNIno bALa kumAra udayana have teNIno AdhAra hato. icchAvALA thayA tyAre abhayakumAra potAnA pitAne yathecchA AvI kaTokaTInI paLamAM paNa zIla-sadAcAra- premI rANI kanyA sujayeSThA sukhethI prApta thAya te mATe pitAnI lagnecchAne mRgAvatIe potAnuM dhairya na khoyuM. ane teNInI dharmabudhdhie pAra pADavA vaizAlI nagarImAM jaI rAjamahela pAse ja sugaMdhI kAmI evA caMDapradyotane kAme lagADI dIdho. potAnuM samarpaNa padArthonI dukAna kholI. temAM rAjAnI dAsIone AvatI karI. caMDapradyotane karI tenuM Adhipatya svIkAravAno prastAva rajU karI pachI badhAya dekhe tema ADaMbarathI zreNika pitAnA majAnA vAsanAvaza banela rAjAnA manane upazAMta banAvyuM, paNa haju te phoTAnI pUjA karavAnuM cAlu karyuM. dAsIoe te citra ane samarpaNanI vyAvahArika vidhi thAya te pUrve rANIe unapatine pUjAnI vAta sujayeSThAne karI. tethI moha pAmelI teNIe dAsI ja bhoLavI tenI ja IMTothI potAnI nagarInI cAreya tarapha totiMga mAraphata te citra abhayakumAra pAsethI maMgAvyuM. abhayakumAre killo surakSA mATe Ubho karAvI dIdho. pachI prajAnA hitanuM kArya paNa zreNika rAjAno savizeSa paricaya ApI jovA mokalyuM. sAdhI Amahita mATe kAmalaMpaTa caMDapradyotanA paNa bhalA mATe Ama zreNikanI jema sujayeSThA paNa phakata citranA. asadAcArano saMsAra TALavA AvI kaparI saMkaTaveLAe prabhu rUparaMgamAM ja zreNika upara ovArI lagnecchAvALI banI. tarata mahAvIranuM zaraNa laI lIdhu. devAdhideva paramAtmAnI dazanAmAM ceDA rAjAnI jANa bahAra ja sujayeSThAno zreNika sAthe meLApa saputra teNI gaI jayAre caMDapradyota paNa tyAM Avela. prabhunI karAvavA suraMga taiyAra karAvavAmAM AvI. khAnagI maMtraNA dvArA atizaya vANIe tene vAsanA-vikAranA vamaLathI vimukata je divase sujayeSThAne zreNika sAthe meLApa karAvavAno divasa karyo. teTalAmAM to mRgAvatIe bharI sabhAmAM gaurava sAthe goThavyo te divase zreNikane maLI tenI sAthe ja lagna karavA potAnA putranA rakSaNanI jimevArI caMDapradyotane soMpI daI sujAnI nAnI bahena callaNA paNa taiyAra thaI gaI, paNa svayaM parama pavitra bhAgavatI dIkSA svIkAra karI lIdho. loka utAvaLamAM ghareNAno Dabbo levA jevI sujayeSThA mahelamAM vyavahArathI lajjita rAjA caMDapradyota to vilakhAI gayo, pAchI vaLI teTalI vAramAM ceDA rAjAnA bhavanamAM callaNAne ja vismita thaI gayo ane vikArano paNa vinAza thaI gayo. sujayeSThA samajI zreNika rAjA rathamAM besADI bhAgyA. sAvI-pramukha caMdanabALAnI nizrA svIkArI temanAM ja bahenanA apaharaNa jevuM lAgatAM sujayeSThAe cIso pADI. ziSyA banI vairAgyalIna mRgAvatI to jJAna-dhyAnamAM layalIna ) C ceDA pitAne sAvadha karI dIdhA, paNa temane paNa haMphAvI zreNika banI gayAM ane eka divasa prabhunA samavasaraNamAM padhArelA rAjA to cellaNAne upADI rAjagRhi pahoMcI gayA. tyAM teNI sUrya-caMdranA lAkSaNika tejaprakAzamAM rAtri thayAnuM paNa khyAla na sAthe lagna paNa karyA ane sujayeSThAnA badale cellaNA maLyAno rahetAM moDAM paDayAM ne guNInA ThapakAne paNa gaLI jai svadoSa saMtoSa mAnI sukhapUrvaka jIvavA lAgyA. teNIne paTTarANI banyA darzana karatAM kevaLI banI gayAM. ziSyA mRgAvatInA ja nimitte pachI potAne paNa bhUlI gayelI jANI sudhekA bahena uparanA guNI caMdanabALA paNa tarata kevalya pAmyAM che. "rogathI Thokara khAI virakatA banI gai. badhIya mahenata 20 AzcaryakArI sujyeSThA zreNika rAjane meLavavA pote karI paNa pote, lagnasukhathI ja vaMcita banI tethI vairAgya thatAM teNIe prabhuvIranA zAsanamAM kayAreka saMsAramAM banatI amuka ghaTanAo ja haLukama cAritra laI lIdhuM. pitA rAjA ceDA paNa teNInA tevAM pagalAMthI AtmAone vairAgya-rasa utpanna karAvI detI hoya che. tethI khuza hatA, kAraNa ke pote paNa saMsAra prati udAsIna ja hatA. thayo. Jain Education Intemational
Page #689
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 65 pAchaLathI sAvI jIvanamAM sUryanI AtApanA letAM maunane ja sahamati mAnI prabhujIthI alaga vicaraNa cAlu karI sAdhvI sujayeSThAne vidyAdhara peDhAle moha pAmI dhUmra vikarvI dIdhuM ane pachI jamAlIe judAI lIdhI. sAthe pati uparanA bhamaro banI garbhiNI banAvI. sAdhI chatAMya mAtA banyAM. rAgathI sAdhavI priyadarzanA paNa AkarSAI ane temanI sAthe putrane janma Apyo, teja putra satyakI vidyAdhara. zrAvikAoe thaI ane prabhu jevA prabhuthI alagAI lIdhI. te bALane Ucheryo, paNa jarA samajaNo thayo tyAre tenA pitA jamAlI muni taraphathI sAdhvI samudAyano yogakSema thato peDhAle putranuM haraNa karI lIdhuM ne vidyAo zIkhavADI. rahyo tethI temanI ja nizrAmAM sAdhvI priyadarzanA cAlatAM rahyAM. AvI viSama sthiti chatAMya sudhekA nirlepa rahyAM. prabhu paNa je kAraNathI jamAI jamAlI munine alaga vicaravA devA vIre paNa temanAM cAritrane niSkalaMka jAhera karyuM. zIlavaMtI te prabhue sahamati ApI na hatI te kAraNa upasthita thayuM ane sujayeSThA sAdhvIno te ja bhavamAM vistAra thayo che. zrAvastI nagarInA tiMduka ughAnamAM Avela jamAlIne dAhajavara thatAM zArIrika pratikULatAo thai, tAbaDatoba saMthAro 21 sAthvI priyadarzanAnI satya-pakSitA patharAvatAM je akaLAmaNa thaI temAMthI 'kaDamANe kahe, paramAtmAno caturvidha zrIsaMgha eTale niSpakSa satyadharmanI calamANe cale'vALo prabhuno siddhAMta uDAvI mithyAvAda ane ArAdhanA karanAra sAdharmikonuM saMgaThana. te zAsananI prabhu siddhAMtano apalApa cAlu karyo. priyadarzanA sAvI paNa ArAdhanAmAM siddhAMto mukhya kahevAya, nahIM ke lohInAM pati muninA siddhAMta ke je kArya pUruM thAya pachI ja pUruM thayuM sagapaNa. dharmanI vyAkhyA syAdavAdathI samajyA pachI koI kahevAyanA pakSapAtI banyAM. Ama dIkarI ane jamAI beu sAtheya vera-virodha karyA vinA je siddhAMta-rakSA kare che te alaga mata-pracAraka banI gayAM. eka nAnI bAbatamAM AtmakalyANa sAdhe che. bAkI rAga-dveSa, sAMsArika bhAi mithyAtvae praveza karyo ane jamAlI to prabhunA matano virodha bahena, pati-patnI, sasarA-jamAI ke pitA-putrInA snehamAM karatAM karatAM nihava banI gayA. taNAIne prabhunI AjJA viruddha vicAra-vANI ke vartana te lokomAM paNa jamAlInA pakSano svIkAra karanArA jinadevanI AzAtanA samAna che. anuyAyIo pedA thavA lAgyA, prati pakSe prabhunA "kaDamANe AvA siddhAMtanA pakSapAtI thaI gayA che sAdhvI kaDa'' siddhAMtonI tarapheNavALA custa zrAvako paNa gAmogAma priyadarzanA, jeo paramAtmA mahAvIredevanA saMsArI pakSe putrI hatA. te paikInA Dhaka nAmanA prabhubhakta zrAvaka, jeo kuMbhakAra hatAM, pAchaLathI kaMDapura nagare potAnA pati ane paramAtmAnA hatA temane tyAM jayAre sAdhvI priyadarzanA Utarela tyAre TaMka jamAi jamAlI sAthe prabhunI vairAgya nItaratI vANI suNI zrAvake sAdhvI priyadarzanAno saparivAra satkAra karI vasatI dIkSita thayAM hatAM. hakIkatamAM prabhunI bahena kuMDapuranA rAjA sAthe vagere ApyA, paNa temane satyamArga upara pAchA vALavA yuktipUrvaka nibhADAmAMthI baLatI cinagArI kADhI sAvInA paraNela. teno ja putra jamAlI prabhuno saMsArI pakSe bhANeja thAya, tenI sAthe ja prabhunI putrI priyadarzanAnAM lagna thayela. vastro upara nAkhI. jayAre anAyAsa ja sAdhvInA mukhathI zabdo sarI paDyA ke "are ! tame to mAruM vastra bALI chatAMya patie jayAre pAMca so rAjaputro sAthe pravajyA nAkhyuM', tyAre ke sAbita karI dIdhuM ke tamAruM bolAyela lIdhI tyAre priyadarzanAe paNa saMyamano ja sukhadAyI mArga vacana te to prabhu vIranA siddhAMtanuM che, bAkI to tamArA anusaryo ane teNI paNa eka hajAra uttama nArIonI sAthe siddhAMta pramANe AkhuMya vastra pUrNa na baLI jAya, tyAM sudhI sAvI pade AvyAM. cAritra jIvananA prAraMbha sAthe ja vastra baLI gayuM tevuM na bolI zakAya. sAMsArika saMbaMdho samApta thAya che. ane guru-ziSyo, - sAdhvI priyadarzanAne potAnI mithyA mAnyatA samajAI gurubhrAtA-bhaginInA saMbaMdhono pavitra paricaya prAraMbhAya che. gaI, bhUla badala pazcAttApa thayo. tarata ja zramaNa jamAlI te pramANe jamAlI paNa rAjasukha, strIsukha ke bhautika sukhone pAse AvI satya rajUAta samajAvavA prayatna karyo. chatAMya bhUlI, prabhu vIra pAse ja dIkSita thaI zAstronA jJAtA banyA. mithyAbhinivezamAM sapaDAyelA jamAlIe potAno virodha na vidratA khIlI UThI. ekadA prabhu vIrathI svataMtra pAMcaso choDyo tyAre priyadarzanA sAdhvI-saparivAra temano mata tyAgI ziSyo sAthe alaga vicaravAno prastAva rajU karyo. tevuM prabhunA zaraNe pAchAM vaLyAM ane satya mArgathI AtmakalyANa thavAmAM temanuM ahita jANI prabhu, mIna rahyA hatA. chatAMya sAdhyuM. jayAre jamAlI munie saMsAra vadhAryo che. Jain Education Intemational
Page #690
--------------------------------------------------------------------------
________________ 999 22 sAdhvI subhadrA vArANasI nagarI. sArthavAhanuM ghara, temAM subhadrA nAmanI strI rahe che. pati-patnIne lAMbA saMsAra pachI paNa eka paNa saMtita nathI thai. tethI subhadrAnuM mana kacavAya che. strI-sahaja svabhAvane kAraNe bIjI nArIone putra-putrIvALI dekhI pote aMtarathI baLe che, ane potAnI laghutA graMthithI pIDAya che. ekavAra be sAdhvIjI bhagavaMto ghera gocarI bhramaNa karatAM padhAryA to uttama dravyo pratilAbhI te ja saMsAra-duHkhanI vAto rajU karI. sAdhvI bhagavaMtoe to kAna ja jANe baMdha rAkhyA hoya tema nirUttara rahyAM. aMte tenI te rajUAta vAraMvAra thatAM sAdhvIoe khulAso karyo ke saMsArane lagatA praznonA javAba amArAthI na ApI zakAya. mATe phakta dharmanI ja vAto amArI sAthe karavI. sAdhvIjI bhagavaMtoe subhadrAne duHkhane mATe raDavA karatAM karmonI sAme laDavAnA upAya tarIke dharmanI samajaNa ApI. tethI dhIme dhIme vairAgya vadhatAM patinI anumati meLavI subhadrA sAdhvI banI. prAraMbhika varasomAM abhyAsa-tapavaiyAvacca vageremAM khUba ullAsavALI rahI ane khUba sArI rIte pragati pAmI, paNa acAnaka amuka varasonA cAritra paryAya pachI pAchA gRhastha-jIvananA asaMtAnapaNAnI vAto yAda AvatAM mana bagaDavA lAgyuM. tethI mananI zAMti mATe nAnAM-nAnAM bALakone bolAvI ramADatAM temanI saMyamArAdhanA khUTavA lAgI. bALakone khoLe besADavAM, ramADavA, doDAvavAM, AMgaLI pakaDI calAvavAM vagere dhAtrI karma karatAM temane khyAla na Avyo ke saMyama sAdhanA keTalI duSita thai rahI che. AgaLa vadhIne bALakone bhegAM karavAM, sukhaDI vagere khavarAvavAthI lai, navaDAvavA-dhovaDAvavAM vagere kAryo paNa karavA lAgyAM. Ama temanuM saMyama lakSya gayuM. vaDIlonA aneka ThapakA chatAMya teonI vAta na gaNAtA upAzraya badalAvyo, dhAtrIkarmonA doSonI AlocanA karyA vagara chelle paMdara divasanA upavAsa karI sAdhvI kALadharma pAmyA. te pachInA bhavamAM prathama devalokamAM deva banyA. te ja devI prabhu mahAvIranA samavasaraNamAM AvI ane pUrvanA tathAprakArI saMskAronA kAraNe samavasaraNamAM ja aneka bALako vipurvI nRtya karyuM. pachI prabhune vaMdI devaloke pAchI gai. teNInA gayA pachI gautama svAmInA praznonA javAbamAM bahuputrikA devIno pUrva bhavano itihAsa prabhujIe khulAsApUrvaka jaNAvyo. For Private caturvidha saMgha sAthe te ja devI cAra palyopamanuM devalokanuM Ayu pUrNa karI vidhyAcala parvatanI samIpa vebhela sannivezamAM somA nAme brAhmaNa putrI banI yuvAna vaye rASTrakUTa nAmanA brAhmaNane paraNo tathA saMcamanI AzAtanAnA kAraNe te bhavamAM aneka joDiyAM bALakonI mAtA banaze. uparAuparI janma pAmatAM bALakothI kAyAno kaleza sahana karaze tathA bALakonA tophAnamastI ane parojaNathI duHkhI duHkhI banI potA karatAM vaMdhyA strIo sArI tema abhadra vicAra karaze. koikavAra pharI sAdhvIjI bhagavaMtono lAbha letAM teNIne jAtismaraNa jJAna Upajaze. pachI du:khagarbhita vairAgyathI dIkSA leze. ane jayAre abhyAsamAM AgaLa vadhI pariNata tharo tyAre badhAyanI samakSa potAnuM caritra khulluM pADI potAnI bhUlono ekarAra karaze. aMte mAsakSamaNanA tapa dvArA dehadamana karI kALadharma pAmI be sAgaropamanA AyuSyavALA deva tarIke janmaro. tyAMthI vI mahAvideha kSetramAM suMdara saMyama pALI kevaLI banI mokSe paNa sIdhAvaze. Ama subhadrA sAdhvInA bhavathI lai carama bhava sudhInuM bayAna karI prabhu vIre samavasaraNamAM padhArela bahuputrikA devIno pUrato paricaya Apyo. 23 caDatI-paDatInA nyArA khela pratyeka jIva anAdikALathI citra-vicitra karmayoge saMsAra paribhramaNa karI rahyo che. sonAM karmo alaga, karmonA udayathI maLela zakitao, labdhio alaga ane saunI vicAradhArA- bhAvanA paNa alaga alaga. tethI jagatamAM avanavI ghaTanAo sarjAtI hoya che. paramAtmA mahAvIra devanA samakALe paNa aneka Azcaryapada prasaMgo banyA che, jemAMthI prastuta prasaMga rocaka ane Azcaryaprada che. pUrvabhavamAM dhanamitra zreSThInI kanyA dhanazrInA lagna divase ja muni mahAtmA bhikSArthe tenA ghera padhAryA. saubhAgyatI banavAno uttama prasaMga hato paNa ajJAna dazAmAM pitAnA kahevA pachI muni mahAtmAne pratilAbhatI vakhate temanA vadana ane vastro upara rahela melanI jugupsA karI jaina sAdhunI durgaMchA karI. phATaphATa yuvAnI ne temAMya raMga-rAga sAthe lagnadivasa. tethI teNI unmAdI banI mahAtmAnuM uttamanimitta maLavA chatAMya chakI gai ane azubha karmo bAMdhanAra thai. jIvananA aMta sudhI te pApanI AlocanA karyA vinA ja mRtyu pAmI. jugupsA mohanIya karma udayamAM AvyuM tethI te pachInA Personal Use Only
Page #691
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA ja bhavamAM nagaranI gaNikAnI kUkhe dIkarI rUpe janma pAmI, saMsAramAMthI mana UThI jatAM rAjAnI sahamati laI prabhu vIra janma pUrva gaNikAne garbhAvasthAmAM atyaMta pIDA ApanAra thaI pAse khUba uhmAsathI cAritra lai jIvananuM kalyANa karyuM. hatI. tethI vezyAe tenA garbhapAta mATe bharacaka prayatna karyA paNa te niSphaLa jatAM bALakIe janma lIdho ja, paNa janmatAM 24 sAdhvI cakSA ja kAyAmAMthI vikata durgadhI chaTatI hovAnA kAraNe sagI jaina dharmanAM sAdavIo kevA uttama khAnadAna gharanA, kevI mAtAe paNa nagaranI bahAranI khALamAM gaMThA sthAne teNIne vicitra sthitine paristhitimAM pravajayA sudhI pahoMcanAra ane dAsI mAraphata anAtha dazAmAM choDI dIdhI. saMyama laIne paNa sUkSmanI zakitao jagavIne svaparahita jogAnujoga pUrvabhavanA sukRta dAnanA prabhAve ukaraDAthI karanAra te badhuMya jANavuM hoya to viziSTa guNavAna paNa tene ghera lAvI sAcavanAra govAlaNa hatI, jene tyAM A sAdhvIonA jIvana- itihAsa tapAsavA paDe. kanyA moTI thai. tenuM kAyA sauSThava kizorAvasthAmAM ja sthUlabhadranA nAnA bhAI zrIyaka ane yakSA, kSadhinnA, khIlavA lAgyuM. bhUtA-bhUtadinnA vagere sAta bhaginIo vacce moTA chatAMya paNa jayAre janmatAM ja nALA pAse te kanyA tarachoDAyela kosA vezyAnA mohamAM khoTA raste pahoMcI gayela, paNa jayAre avasthAmAM mUkAI gaI hatI tyAre prabhu vIranI dezanA suNavA pitA zakaTAla maMtrInI hatyA svayaMnA bhAi zrIyakanA hAthe jatAM rAjA zreNikanI dRSTie te kanyA Avela, jenI durgadhI thayAnuM rAjakIya kAvavuM jANavAmAM AvyuM tyAre rAjA naMda, asahya hatI. jayAre dezanA pUrNa thaI tyAre zreNikarAne te maMtrIpI vararUcI brAhmaNa tathA kozA vezyA upara paNa vairAgya bALakIno ItihAsa pUchayo tyAre zrI prabhu vare svamukhe teNIne vaTTI gayo. saMsAra asAra jaNAtAM ja svayaM dIkSA laI lIdhI. pUrvabhava sacoTa kahI Apyo. sAthe rAjA zreNikane paNa Azcarya maMtrI zakaTAlanA khAnadAna parivAranI sAteya kanyAoe pamADatAM te paNa jaNAvI dIdhuM ke AgAmI divasomAM te ja paNa cAritra jIvana laIne mRta pitAnA nAmane rozana karyuM. kanyA rAjA zreNikane ja paraNaze tathA sogaThAnI ramatamAM sAteya bahenomAM yakSA sAdhvInI medhA zakitao evI teja zreNikane harAvI tenI pITha upara asavArI karaze. hatI ke phakata koi vyakita koi paNa navA sUtra, artha ke bhAvArtho ane kharekhara tevuM ja thayuM. yuvAvasthAmAM pahoMcela te eka ja vAra bole te badhuMya tarata pachI vagara koI mahenata kanyAne kaumudI utsavamAM rAjA zreNike dekhI, moha utpanna akSarazaH teja kama ane paripATIthI yakSA sAdhvI bolI dekhADa. thayo. tenI sAthe lagna karavA yukitapUrvaka tenA vastromAM potAnI rAjakIya SaDayaMtramAM bacI gayela A parivAranAM tamAma saMtAno, rAjaddhAyukata vIMTI bAMdhI dai teNIno paricaya vadhAryo. ane sivAya nAnA bhAI zrIyakane choDI, dIkSita thaI gayAM hatAM. ane putra abhayakumAranI buddhinA prayogathI rAjA zreNika durgadhA sAdhvI yakSA to svAdhyAyamAM pragati pAmatAM agiyAra aMganA kanyAne paraNyo. rANI banela govAlaNa- gaNikAnI A ja jJAtA banI gayAM hatAM. bIjI tarapha mahAvidvAna ane kanyAe kharekhara eka divasa rAjA zreNikanuM mana harI paTTarANI mahAbrahmacArI saMyamI sthUlabhadra paNa 10 pUrva artha sAthe bhaNI. pada lai lIdhuM, pachI sogaThAM ramatAM rAjAnuM mana mohI letAM dAva gayA hatA, tyAre temanAM darzana-vaMdanArthe Avela yakSA vagere jItI lIdho, ane zarta pramANe rAjA zreNikanA khabhe caDI beThI. bhaginI sAdhavIzrIone siMhanuM bhayAnaka rUpa dekhADI te ghaTanA banatAM ja rAjA zreNikane hasavuM AvI gayuM, sthUlabhadrajIe DarAvyA hatA. tema chatAM jJAnanA ajIrNa thavAnA. jethI durgadhA rANIe tenA hAsyano khulAso mAMgatAM jANI ane AzAtanA vadhavAnA nimitte teo pAchaLathI cAra pUrvanA lIdhuM ke prabhu vIranA zrImukhe potAnA pati AjanA prasaMgane arthathI abhyAsane gumAvanAra thayAM hatAM, paNa bhavitavyatA ja ghaNAM samaya pUrve ja jANI gayA hatA. phakata Aje te ghaTanAthI tevI hovAthI yakSA vagere sAdhvIoe paNa samatA rAkhI potAnA janma pachInI tiraskata ghaTanAnI vigata rAjA zreNika satyano svIkAra karyo ja hato. pAsethI jANavA maLI. pAchaLathI sAdhvI yakSAnA ja preraNA-pIThabaLathI sauthI potAnA pUrva bhavanI ajJAna bhUla tathA vartamAna janmanI nAnA bhAI zrIyakanuM paNa mana saMsAramAMthI UThI jatAM temaNe vicitra ghaTamALa sAthe cheka rAjAnI rANI banavA sudhInI bInA paNa cAritra grahaNa karI lIdhuM hatuM. chatAMya cAritrajIvanamAM teNIne ja Azcarya sAthe vairAgya ApanAra banI gaI. praveza pachI paNa nAnA tapamAM paNa puruSArtha nahotA karI zakatA Jain Education Interational
Page #692
--------------------------------------------------------------------------
________________ 668 caturvidha saMgha kAraNa ke tevA prakArano vIryAntarAya karma temane satAvato hato. phakata traNa varasanI mAsuma-nirdoSa ane aparipakava umare ema karatAM paryuSaNa AvI gayAM ne chelle saMvatsarIno bALakumAra vejasvAminI dIkSAnI vAto kadAca AjanA divasa paNa UgI gayo. sAdhvI cakSAnA khUba Agraha ane bhogavAdanA jamAnAmAM gaLe na Utare, paNa satya bInA che. bhArapUrvakanI vinaMtIthI nUtana dIkSita zrIyaka munie te divasa mAtA sunaMdAnI kukSie pitAnI gerahAjarImAM ja janma mATe ochAmAM ochuM porisI jevuM vrata paccakhANa karyuM. pAmanAra vajakumAra janmathI ja jJAnAvaraNIya karmanA pachI to porisInA ja samaye bhaginI sAdhvI sAme hovAthI kSayopazamavALA hatA. mAtA sunaMdAnA bhAI Aryasamite temanI ja preraNAthI sArdha porisInuM paccakhANa karyuM, paNa cAritra lIdhela, tethI gharamAM dharmanuM vAtAvaraNa hatuM ja. temAMya zakita ochI thavAthI baporanA purimaDha sudhImAM to DhIlA paDI sunaMdAnA pati tuMbavananA vAsI dhanagiri zreSThIputra paNa janmathI gayA. chatAMya jIvanano pahelo upavAsa karI rahyAno AnaMda ja vairAgI hatA, chatAMya lagna thayela, paNa pAcho vairAgyano Ubharo Avyo tyAre siMhagiri AcArya pAse dIkSita thaI teo tathA tethIya vizeSa yakSA sAdhvIjIne hovAthI sAdhvIjIe temane protsAhana ApatI upabRhaNA karI. gayA. virAgI temaNe e paNa vicAra na karyo ke patnI sunaMdA sagarbhA che, teNInuM zuM? Ama paccakhANa vadhAratAM ava ne tarata pachI to dhArmika parivAra hovAthI sunaMdA paNa cAritrajIvananI pANAhAra sudhInA chellA paccakhkhANa sudhI teo sAdhvI pakSapAtI hatI paNa AjanuM teNInuM kartavya hatuM mAtA banI yakSAnA bhAvapUrvakanA sUcanathI AvI gayA, paNa saMvatsarI bALakane janma ApavAnuM, pAlana-lAlana karI saMskaraNa pratikamaNa pachI bhUkha ane tarasamAM prathama upavAsa thayela karavAnuM. te beu pharaja teNIe vyavasthita bajAvI. teNInA hovAthI abhyAsanA abhAve zArIrika gAtro DhIlA paDavAM dhArmika svabhAvanA kAraNe putraratna paNa tejasvI jamyo. lAgyAM ane rAtre to acAnaka zrIyaka muni kALadharma pAmI javAthI zrIsaMghamAM sannATo chavAI gayo. sakhIo ane paDozaNe AvI sunaMdAne vadhAi ApI. sAthe dhanagirinI utAvaLI dIkSA mATe baLApo abhivyakata - sAdhvI yakSA to khinna-dIna banI gayAM. kAraNa ke karyo. janmela bALake pitAnI dIkSAnI vAta sAMbhaLI uhApoha vicAravAthI pote mahAtmAnA kALadharmanA nimitta banI gayAM karyo, ane sAva ghoDiyAvasthAmAM ja ramatAM-ramatAM jAtismaraNa hatAM. ane jaina mArgIya upavAsa paNa zAsana-malinatAnuM jJAnathI pUrvabhava vagere joyA ane pote paNa cAritra meLavavA kAraNa bane tevo hato. chatAMya zrIsaMghanI sAMtvanA ane vairAgI banI gayo. jJAnathI joyuM ke potAnI mAtAno pote bahu dhIrajathI teoe zrIsaMghamAM tarata kAusagga karI-karAvI lADalo che, mAtA mohavaza che. tethI teNInA moha-baMdhanathI devatAnuM sAnidhya lIdhuM ane kSaNavAramAM to vicaratA sImaMdhara chUTavA sAva khoTuM raDavA lAgyo, aneka upAyo sunaMdAe tene svAmi pAse jaI potAnA bhAI zrIyaka muninI vigato chAno karavA ajamAvyA paNa zAMta thAya te bIjA. jaNAvI prAyazcitta mAMgyuM. simaMdhara svAmie temane nirdoSa TheravyAM, uparAMta be yulikAonAM sUtro ApyAM je Aje paNa zAMta svabhAvI, dhArmika saMskAravALI sunaMdA bAladazavaikAlika AgamanI cUlikA rUpe sAkSI svarUpa che. sAkSAta kumAranA rudana, jIda ane trAsathI herAna-parezAna thaI gaI. tIrthakara prabhunAM darzana dvArA darzanazuddhithI zAsana-prabhAvanAo lAgaTa cha-cha mAsa putrano upadrava sahatI rahI ane sAva kaMTALI karI-karAvI yakSA sAdhvI devagati pAmyAM che. gai. jogAnujoga dhanagiri muni gurudeva sAthe tuMbavana ja padhAryA tyAre bhikSA-bhramaNa karatAM potAne ghera ja gayA. 25 sAdhvI sunaMdA tyAM gurudevanI AgamavANI mujaba sunaMdAe tiraskAra karI jina zAsananI nyArI-pyArI kathAvArtAo dvArA paNa pAcho soMpI dIdhela bALa, vajakumAra ja temane maLyo, jene jIvanamAM navanIta jevuM, sArabhUta tatvajJAna hAtha lAdhI zake che. jhoLImAM lai saprema svIkArI lIdho. sunaMdA bALakanI koIkanA gharamAM mAtA-pitA ghera che ane saMtAnoe ThIkSA herAnIthI dUra thai. A tarapha ane konI sAkSI rakhAvI gherathI lIdhI che. kayAMka evuM che ke pati gharamAM che ane patnIe upAzraya lavAyA vajakumAranuM nAmakaraNa tenA vaja jevA vajanane saMsAra choDI dIdho che. kyAMka vaLI tethI viparIta ja kAraNe paDayuM, ane gurudevonI goThavaNa pramANe sAdhvIonA paristhiti che. upAzrayamAM zrAvikAo dvArA uchera pAmavA lAgyo. Jain Education Intemational
Page #693
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA upAzraye paNa tIvra medhA ane padAnusArI labdhinA prabhAve alpa samayamAM ja sAdhvIonAM mukhathI uccarAtAM agiyAra aMgo bhaNI lIdhAM ane khUba cakora catura suMdara svarUpavAna banI gayo. sunaMdAnuM haiyuM hAtha na rahyuM tethI pharI bALakane pAcho ghera bolAvI levA ciMtA karavA lAgI. cheka rAjA sudhI te bAbata phariyAda kIdhI. nyAya mujaba jyAre bharI sabhAmAM eka tarapha pitA muni tathA bIjI tarapha mAtAne UbhI rAkhavAmAM AvI tyAre vacce UbhI rahela vajrakumAre mAtA pAse rahela mIThAio, mevA, ramakaDAMnAM AkarSaNo vacce paNa teNInI premabharela AmaMtraNAne ThukarAvI pitA muni dvArA dekhADavAmAM Avela oghAne ja pasaMda karI lIdho. ane bharI sabhAmAM mAtA sunaMdAne choDI pitA muni dhana-gari tarapha ogho levA doDI gayo. jevo ogho tenA hAthamAM Avyo, eka dIkSArthInI jema nAcavA lAgyo. sabhAsado vismaya pAmI gayA, saune kautuka jevuM lAgI AvyuM, ane bALakumAra vajrasvAminA nirNayane vadhAvavA lAgyA, tethI vajrakumAranI mAtA sunaMThA parAbhava pAmI gaI. vyathA ane viSAda UbharAyAM, kAraNa ke have te pati ane putravihoNI sAva ekalI thai gaI, chatAMya ati saMskArI parivAranI hovAthI teNIe paNa caDatA pariNAme saMyamaveza ja svIkAryo. suMdara pAlana karI devalokane pAmI. 26 mahAnAtmA madanarekhA caramabhavI jIvonA paNa caramajIvanamAM pUrvabhava saMcitakarmo udayamAM AvI kevI vicitra ghaTamALo sarjI de che tathA te vacce paNa dharmAnurAgI AtmAo potAnAM zubha lakSyo sAdhI dharmanI dhajA kevA vaTathI laherAvI mokSapuruSArtha sAdhI le che, te satyanAM mUlyone jANavA jaina itihAsamAM avalokana karavuM paDe che. prastuta saMkSipta prasaMga sAdhvI maThanarekhAnA mokSagamana pUrvenA teja bhavanA nAnAmoTA duHkhada-sukhada prasaMgonuM mizraNa che. gRhAvasthAmAM madanarekhA dharmapariNata nArI hatI. te sannArI suMdarI ane saubhAgyavatI paNa hatI, paNa teNInuM rUpaja teNInA saMkaTanuM svarUpa banI gayuM. patinA moTA bhAi maNirathe potAnuM jayeSTha pada gumAvI madanarekhAnA mohamAM Asakata banI teNInA pati ane potAnA laghubhrAtA yugabAhunI hatyA karI nAkhI. AMkha pAse talavAranA ghAthI maraNa-zaraNa patine aMtima niryAmaNA, samAdhi ane navakAraThAna karI paMDita mRtyu madanarekhAe ja ApyuM. For Private e mAthA upara patinI chatrachAyA gayA pachI zIlarakSAnuM saMkaTa nivAravA sagarbhAvasthA chatAMya potAnA moTA putra caMdracazA ke maMtrigaNanI salAha paNa lIdhA vinA jaMgalane ja maMgala Azraya banAvyuM. tyAM paNa karmasaMyoge ekAkI avasthAmAM ja nUtana putranI prApti pachI azuci-nivAraNa hetu nadImAM snAna karavA jatAM hAthI dvArA satAmaNI ne vidyAdhara maNiprabha dvArA pharI zIlanuM saMkaTa utpana karavuM vagere karmAnI vaNajhAro cAlI. paNa ddaDhadhamAM teNIe dharmadhAraNA lagIra ochI na karI, balke vadhu sAvadha banI teja maNiprabhanA vimAnamAM besI maMdiramAM maMdIravara dvIpa sudhI jAtrA karI lIdhI. muni mahAtmA maNicUDanAM darzana karI pAvana banI, manuSyalokanI manuSyaNI chatAMya mAnuSottara parvatanI pelI pAra sudhI javAnuM thayuM, jayAM pUrva bhavanA patinAM paNa darzana deva svarUpe thayAM, jayAM te deve sAdhubhagavaMtane vaMdanA pachI karI. pahelAM vaMdana potAne dharma ApanAra patnI madanarekhAnAM caraNe mastaka jhukAvI karyA. potAnA navajAta zizu namikumArane jovAnI icchA chatAMca mithilA nagarI sudhI pAchA AvyA pachI pharI navA zIlasaMkaTathI bacavA tyAM birAjamAna sAdhvI bhagavaMtono paricaya karI saMsAra asArano tyAga karI dIdho. jJAnagarbhita vairAgyathI vAsita teNIe sAdhvI jIvanane khUba dIpAvyu. potA pAchaLa moMhAdha banela jeTha maNiratha sarpadaMzathI apamRtyu pAmI cothI narake javAM chatAM tenA upara roSa nahIM ke putra upara paNa rAga nahIM tevI vairAgI dazA vikasAvI. jaina-itihAsamAM je potAnA ja sAMsArika beu putro caMcazA ane nimarAjane yudhdhanA medAnamAM UtarelA dekhI yudhdhanA morace Avela che. tumula raNasaMgrAma ane nirdaya hiMsAnAM pApone aTakAvavA raNamedAne paDI beu bhAione eka bIjAnI oLakhANa karAvI pachI potAno paNa paricaya mAtA tarIke Apyo che. bhISaNa yudhdhane aTakAvavAmAM dhArI saphaLatA meLavI che ane pote aitihAsika pAtra banela che. sAdhvI maThanarekhAnAM ja zIla - satva - zorya - vagerethI vagerethI prabhAvita thaI pAchaLathI putra namirAjAe paNa dAhajavaranA nimitte dIkSA lai Atma parAkrama phoravyuM che. beu bhrAtAoe paNa mAtA sAdhvInA Adarze AtmakalyANa sAdhyuM che. prAMte sAdhvIzrI maThanarekhA mokSamArganA musAphara banI zAzvatA sukhanA sthAnane saMprApta karI gayA che. Personal Use Only
Page #694
--------------------------------------------------------------------------
________________ Floo 27 mohagarbhita vairAgya (sAdhvI rUkmiNI) zAstromAM vairAgyanA traNa prakAra jaNAvyA che. jJAnagarbhita, mohagarbhita ane duHkhagarbhita, temAM prathama krama pramANe jJAnasaMyukta saMsAra virakti alpabhavomAM muktinuM kAraNa bane, chatAMya mohagarbhita ane duHkhanA nimittothI utpanna virAga paNa anukrame jJAnapariNata banI AtmakalyANanuM kAraNa bane che. zrAvikA jayaMtIno vairAgya jJAnagarbhita hato to zrAvikA sunaMdA ke je vajrasvAmI jevA dharmadhuraMdharanI sagI mAtA hatI. teNIno vairAgya bALavaje upajAvelA du:khothI mizrita hato. aMte sunaMdAe potAnA pati dhanagiri, potAnA bhAI Aryasamita ane aMte potAnA lADalA putra vajrakumAranI paNa dIkSA jotAM pote paNa bhrAtA bhartAra ane bhUlakA vagara saMsAramAM rahevuM duHkhanuM kAraNa samajI du:khI banIne paNa dIkSA lIdhI. suMdara saMyama sAdhyuM ne svargaloka paNa pAmI. te pachI to vajrasvAmI yuvAvasthAe pahoMcatAM ja temanI saMyama sAdhanA paNa yauvana pAmI hoya tema zAsanaprabhAvaka labdhinA svAmI banyA. adbhUta rUpavAna, prazasta pravacanakAra ane viziSTa guNavAna tarIke cotarapha temanI yazakIrti sAdhvI samudAya taraphathI vistaravA lAgI hatI. te guNagAna suNatAM pATalIputranA dhanazreSThInI kanyA rUkmiNI vajrasvAmI para mohANI. saMsArIonI saMsAra rASTi sAdhusaMtomAM rAga dazA jovA lalacAya, ane saMsAratyAgIne paNa bhogI banavA jema lalacAve tema mugdhA banela kanyAe potAnA pitAne spaSTa kahI dIdhuM ke varIza to vajrasvAmIne nahi to mAre bIjo pati nathI ane kharekhara putrInI haTha sAme dhanazreSThI paNa muMjhAyA ane game tema potAnI ekamAtra putrInA saMsArasukhane vadhAvavA game te bhoge caturvidha saMgha vajrasvAmI sAthe rUkimaNIno hastameLApa thAya te mATe yuktio vicAravA lAgyA. jogAnujoga jJAnI vajra svAmI vicaraNa karatAM pATalIputra ja padhAryA jyAM temanI prabhAvakatAno paricaya karavA rAjA svayaM dezanA suNavA AvyA ane cAreya tarapha jayajayakAra vartavA lAgyo. prathama pravacanathI ja prabhAvita thayela rAjAe potAnA aMtaHpuranI rANIone mahAtmAonA darzana karAvyA tethI rAjAnuM anusaraNa karatI prajA paNa vajra svAmInA yazanAma karmathI ghelI banI. tethI potAnA saMyamane sAcavavA labdhidhArI vajrasvAmIe potAnA vilakSaNa rUpane saMkSepyuM paNa kaMThasvara madhura hovAthI lokonA AkarSaNanuM ja kAraNa banyA. pachI lokonI rUpApekSA jJAnathI jANI bIjIvAranI dezanAmAM potAnA mULarUpamAM AvI hajAra patrovALuM kamaLa vikrutyuM. tethI dhanazreSThI paNa khUba AkarSAyA ane potAnI rUkmiNInI manISA pUravA eka kroDa suvarNa dhana vajrasvAmI pAse dharI putrInA pati banavA bhogayAcanA karI dIdhI. vaLataramAM vajrasvAmIe potAnI pUrNa yuvAvasthAne sAcavI kaMcana ane kAminI, rUpa ane rUpiyo artha ane anarthakArI nArIne nANA karatAM vadhu UMDI narakagatinI khANa kahI jabbara vairAgyarasano vArtAlApa dhanazreSThInI sAme dharI dIdho, sAthe e vAta paNa kahI dIdhI ke jo rUkmiNI kharekhara mArI rAgiNI hoya to je vItarAgakathita vezadhArI huM banyo chuM te ja sAdhvIveza paherI AtmakalyANane anusare anyathA sAcA premanI zuM sAbitI? ane vacanalabdhinA svAmI vajrasvAmI sAme dhanazreSThInuM dhana anupayogI thayuM balke rUkmiNIe mohagarbhita dharma dIkSA laI saMyama svIkArI lIdhuM.
Page #695
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 601 zramaNa saMgha jainasaMghato AdhArastaMbha che to zramaNIsaMgha jainasaMghanI AdhArazIlA che. jana saMghanI AdhArazIlA - lablivikrama samudAyanAM sAdhvIjI zrI vAcaMyamAzrIjI (bahena mahArAja) - ratnatrayI zramaNIratnonI, puNyaprabhAvakatA samaye samaye je rIte aMkita banI tenI anumodanA ane namra jhAMkhI karAvavAnA zubhAzayathI atre A lekhamALA rajU karanAra parama zAsanaprabhAvikA, saumyamUrti pU. sAdhvIratnA zrI vAcaMyamAzrIjI ma0 (bahena mahArAjazrI) jemanuM saMsArI nAma che vasumatI. eka nAnakaDI vAtamAM ja vAsumatIthI jIvanano eka mahAna saMkalpa thaI gayo. TarniMga poInTa Avyo ane jIvanano nakazo badalAI gayo. AtmAne svAdhIna karavAnI jhuMbezamAM jIvanane joDI dIdhuM vi.saM. 2006nA vaizAkha vada 6 nA zubha dine pAlitANAnI puNyamayI dharatI para moTIbahena rAjImatI sAthe pravrajyA aMgIkAra karI, 10 varSanI vasumatI pU. sAdhvIjI zrI suvratAzrIjInAM ziSyA sAdhvI vAcaMyamAzrIjI nAme banyAM. mAtra bahenanA vAde dIkSA lenAra bAlasAdhvI AvatI kAle mahAna zramaNIratnA zAsanaprabhAvikA sAdhvI banaze evI kalpanA paNa kone AvI zake? mahAna jenaratna vyAkhyAnavAcaspati kavikulakirITa pU. dAdA gurudeva zrI labdhisUrIzvarajI mahArAjanI jJAnadaSTie A bAlasAthvImAM anekavidha zakti nihALI. pU. gurudeva zrI vikramasUrIzvarajInuM dhyAna dorAyuM. khaMbhAta jevI dharmanagarImAM A bhaginIyugale jJAnayajJa AraMbhyo. karmagraMtha, tattvArtha sUtra, karmaprakRti, paMcasaMgraha, saMskRta vyAkaraNa, prAkRta vyAkaraNa, tarkasaMgraha, nyAya ane kAvyazAstra, jyotiSazAstra-evA eka pachI eka viSayamAM prabhutva meLavavA lAgyAM. svAdhyAyanI sAthe sAthe adhyAyanuM kArya paNa kharuM. pU. sAdhvIzrI vAcayamAzrIjI mahArAjanuM adhyayana eTale koI paNa viSaya hoya, paNa te viSayane aneka daSTikoNathI sAMgopAMga hastagata kare. mAtra adhyayananI grahaNazakti ja uttama nahIM, paNa adhyApananI AdAnapradAnazakti paNa avvala koTinI. game tevo agharo viSaya hoya, paNa temanI samajAvavAnI zailI evI ke sAmAnya buddhIvALA paNa sahaja bhAve samajI zake. potAnA vizALa sAdhvIvRMdane tAttvika-dharma-abhyAsa svayaM karAve. pU. dAdA gurudeva teonA adhyayananI cakAsaNI kare. eka vAra to pU. dAdA gurudeve kahela, "vAcaMyamA! tuM chokaro hota to tuM jaina zAsanano eka mahAna bAla-AcArya hota." gurukRpA varasAvatA A harSolgAromAM eka zaktistrotanuM darzana che. bAlyavayathI tana-mana-vacana ane jIvana zAsananAM caraNe dharI, gurvAjJAne zirasAvaMdya karanAra sAdhvIvaryAne moTA bhAge loko "bahena mahArAja'nA nAme oLakhe che. bahena mahArAjanI vaknatvazakti, adbhuta che. ane vastRtvazakti karatAM adhika zakti temanI lekhinImAM che. kamalaparAga', "pAtheya koInuM, zreya sarvanuM, "zrI dazavaikAlika ciMtanikA', "zrI uttarAdhyayana ciMtanikA', "zrI AcArAMga citanikA' Adi graMthomAM temanI kalame je gahana ciMtana-manana vahevaDAvyuM che te adbhuta che. temAM mAnavamanamAM rahelA anekavidha prazno ane anubhUtinuM sacoTa vivaraNa che. navI peDhI ane jUnI peDhInA mAnasika aMtara vacce jANe apUrva setu samAna che. sthAnakavAsI zramaNIvRMda to A citanikA vAMcIne eTalI badhI prasannatA dAkhave ke, jo bahena mahArAja najIkanA kSetramAM hoya Jain Education Intemational
Page #696
--------------------------------------------------------------------------
________________ 02 caturvidha saMgha to avazya temanAM darzana karI, vAraMvAra temanA zrImukhe kAMIka ciMtanadhArA jhIlavA Atura hRdaye upasthita thAya ja. audAryathI yukta, saMkucita dhArAthI mukta sAdhvIvaryAe potAnA zramaNI vRMdamAM jJAnapradAna ane suMdara saMskAra dvArA sahumAM rahelI zaktine khUba protsAhita karI che. koI jJAnamAM AgaLa hoya, to koI sevAdharmamAM koI tapamAM ruci rAkhe, to koI jApamAM, koI kAvya race, to koI kathA; koI gAvAmAM zokha keLave, to koI vAcanamAM; paraMtu bAlasAdhvIthI laI vRddha sudhInI dareka vyaktinI viziSTa zakti ane viziSTa rucine suMdara rIte saMyojita karI eTaluM suMdara Ayojana kare ke sahune lAge ke, aho! bahena mahArAje kevI kRpA karI ke Aje A suMdara lAbha maLyo! cha'rI pAlita yAtrA saMgha hoya ke jinabhakti mahotsava hoya; upadhAna tapa hoya ke mahilA zibira hoya; sAmUhika tapa hoya ke pachI vizALa saMkhyAmAM samUha sAmayika hoya; jina zAsanane saMlagna koI paNa kArya hoya to temAM pUjyazrInI Ayojanazakti jhaLakI UThe ja. eka vAra dharmakAryamAM joDAyela AtmAne suMdara dharmakArya karyAnI eTalI badhI anumodanA thAya ke pharI pharI te dharmakArya mATe utsAhI rahe! loko kahe ke, "bahena mahArAja! Ape eTaluM suMdara Ayojana karyuM ke amane lAge che ke amAruM vAveluM bIja motI banIne UgyuM !" pU. bahena mahArAjanuM hRdaya eTaluM karuNAsabhara ke koInuM paNa duHkha joIne dravI UThe. jIvananA aTapaTA praznomAM gUMcavAyela mAnavI mArgadarzana mAMge to pUjyazrInA mIThA bola saMtapta hRdayane zAMti Ape. khaMbhAtanA cAturmAsamAM pU. gurudevazrI vikramasUrIzvarajI mahArAjanI nizrAmAM 108 mAsakSamaNa thayAM. pU. gurudevanI tabiyata to nAjuka hatI ja. tapasvIne kAMI paNa azAtA thAya ke turata ja bahena mahArAja tapasvInA ghera jaI zAtA pUche. tapasvInA bhAvane samajI yathAyogya AgaLa vadhAre. azAtA dUra karavAnA upAyo jaNAve. pU. bahena mahArAjano athAga parizrama joI, temanA hRdayanI karuNA nihALI, duHkhI jIvo pratyenI hamadardI joI, A sarva jIvone dharmamArge joDI devAnI prabaLa bhAvanA nIrakhI sarvanuM dila ahobhAve jhUkI jAya. jaina sAdhujIvananI AcAraNA ke jainadharmanI paribhASAne nahIM samajanAra to kahe, A te bahena mahArAja che ke duHkhIjana-vatsala madhara TeresA che! japa-dhyAna-ArAdhanA : vi. saM. 2013thI pU. bahena mahArAje potAnA jIvanamAM pU. dAdA gurudeva zrI labdhisUrIzvarajI mahArAja, bhaktAmara stotra samArAdhaka pU. gurudevazrI vikramasUrIzvarajI mahArAja tathA zAsanaprabhAvaka pU. A. devazrI rAjayazasUrIzvarajI mahArAjanI AjJA ane mArgadarzana mujaba navakAra mahAmaMtra, bhaktAmara stotra, prabhu pArzvanAtha tathA adhiSThAyikA padmAvatI mAtAnuM ArAma navakAra maMtranA pAMce padano karoDonI saMkhyAmAM zrIsaMgha sAthe sikaMdarAbAdamAM jApa karela-karAvela che. muMbaI-mATuMgAmAM cAturmAsa daramiyAna, evI ja rIte "OM hrIM namaH"nuM ArAdhana karela-karAvela che. bharUcamAM paNa teozrInA mArgadarzanathI temanA sAdhvIvRMde eka karoDa jApa tema ja viziSTa ArAdhana karela-karAvela che. pU. dAdA gurudeva zrI labdhisUrIzvarajI mahArAjanI asIma gurukRpA pU. gurudeva zrI vikramasUrIzvarajI mahArAjanI niHsIma AziSadhArA ane pU. gurubaMdhu zrI rAjyayazasUrIzvarajI mahArAjanI apAra kRpAdhArA jhIlatAM niraMtara traNa pATa-paraMparAnA zAsanaprabhAvaka gurubhagavaMtonI gurvAjJAne zirasAvaMdya karI rahela pU. vAcaMyamAzrIjI (bahena mahArAja) vartamAna sAdhvIvRMdamAM eka zreSTha zramaNIratna che. teozrInAM ziSyAomAM sAdhvIzrI ahatupAzrIjI, zrI paramapadmAzrIjI, zrI vasupadhAzrIjI, zrI pArSayazAzrIjI, zrI divyayazAzrIjI, zrI jItayazAzrIjI, zrI zIlayazAzrIjI Adi che. pUjyazrInAM caraNomAM bhAvabharI koTizaH vaMdanA! - saMpAdaka ! Jain Education Intemational
Page #697
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 603 zramaNIsaMghanuM yogadAna sarvamAnya mahAprabhAvika bhaktAmara stotranI 22 mI gAthAmAM jaina dharmamAM tIrthakara bhagavaMto tIrthanI sthApanA kare che mukta kaMThe bhAvapUrNa stuti karI che. tyAre sau prathama caturvidha saMghanI sthApanA kare che.-sAdhu sAdhvI, "strImAM zatAni zatazo janayanti putrAnuM zrAvaka, zrAvikA jaina dharmamAM A caturvidha saMghanuM atyaMta nAnyA sutaM tadupama jananI prasUtA; mahattva che. AtmAnI kramika vikAsadazAne pAmela sau potAnA sarvA dizo dadhati bhAni sahastrarami, kSetramAM AgavuM sthAna dharAve che. jenonA mukhya be vibhAga che prAcceva din janayati phuradaMzu jAlam II" zvetAMbara ane digaMbara, paNa baMne matamAM caturvidha saMghane sthAna he dhanya mAtA! A saMsAramAM hajAro strIo hajAro che....jaina saMghamAM jeTalA sAdhu pUjya che eTalAM ja sAdhvIjI putrane janma Ape che, paNa Apa ja dhanyamAtA-jananI cho je pUjya che. navakAra maMtranA pAMcamAM padamAM 'sAhUNaM' pada Ave che. tIrthakarane janma Ape che-te mATe keTalI suMdara upamA ApI che! paNa, teno artha sAdhu-sAdhvIjI ja thAya. tethI sAdhu-sAdhvI baMne dizAo to daza che. paNa pUrva dizA pUjya che, kAraNa ke sUryane parameSThipade birAjita che. jaina dharma puruSapradhAna kahevAya che. janma Ape che. tema tame paNa tIrthakarane janma Apo cho. tethI paNa, temAM sAdhvI ke zrAvikAnuM sthAna pUjya ja che. dharmatIrthanA he mAtA! tame jagatupUjya cho ane vaMdanIya cho jaina dharmanA vikAsa-prasAra ane prabhAva phelAvavAmAM muni bhagavaMto-AcArya mahAna kalpasUtramAM' bhadrabAhu svAmI yakSA-yakSa dinA mATe khUba bhagavaMtoe je phALo Apyo che te suvarNAkSare likhita satya che. ja mahattvapUrNa zabdo vApare che "puttI samAM sIsA" putrI samAna bIjI bAju e viziSTatA che ke jaina dharmamAM tIrthakaranI ziSyA. mAtAnI pratimA tIrthaMkara sahita che, paNa tIrthakaranA pitAnI A vizvane saMprati jevA mahAna rAjavInA dharmaguru Arya pratimAo nathI. Aje paNa jinajananI paranuM atyaMta mahattva che. rakSitasUri mahArAja ane Arya mahAgirinA mATe kahevAya che Abu, delavADA, rANakapura va. tIrthomAM jinamAtAnA paTa vaMdanIya ke A be mahApuruSanA dharmabhAvanI vRddhi yakSA vagere AryAoe pUjanIya che. jenonA prasiddha tIrtha siddhAcalamAM devAdhideva Adi karI che. tenI smRtimAM rakSitasUri ane mahAgirinA jevA prabhunI sanmukha hAthInI aMbADI upara mAtA marudevA sahita jainAcAryanAM nAma AgaLa "Arya' zabda mUkavAmAM Avyo che. te AdiprabhunI pratimA che. te ja jinAlayanA uparanA bhAgamAM itihAsaprasiddha che. paTanAmAM A mahAsatI sAdhvIono pUjanIya mAtA marudevAnI pratimA Adi prabhune godamAM laI beThelI che. paTa che, tema aitihAsika graMtho sAkSI ApI rahyA che. jaina zAstromAM kalyANakonuM varNana Ave che tyAM indra AvI sau vidvada jagatamAM jainAcArya haribhadrasUrijI ma.sA.nuM nAma prathama mAtAnI stuti kare che. bAdamAM prabhunI stuti kare che. sau mUrdhanya che ane mUrdhanya raheze. AvA mahAna AcAryane pratibodha prathama 56 digukumArikA prabhujanmano mahotsava manAve che. yAkinI mahattarA nAmanA mahAna sAdhvI dvArA thayo che. atyaMta jenomAM savAranA pratikramaNamAM eka khUba mahattvanuM sUtra bolAya vidvAna ane A kRtajJa AcArya ma.sA. potAne yAkinI mahattarA che te 'bharaphesara bAhubalInI sajhAya. A sUtranI gAthAmAM sunu eTale putra tarIke svaracita aneka sUtromAM smare che. mahAtmAo ne mahAna zrAvakone vaMdanA karavAmAM Ave che. te lokokti evI paNa che, jainasaMgha A mahAna AcAryane je koI sUtranI gAthA naMbara 7 thI 14 gAthA sudhI mahAsatI ubodhana na karI zakatA tevuM ubodhana A mahAna AryA sAdhvI mahAsAdhvIone vaMdana karavAmAM Ave che. pratikramaNanuM A sUtra nirbhIkapaNe AcAryane karatAM ane teo khUba ja bhAvapUrvaka jainAcAryo-upAdhyAyo-sAdhu bhagavaMto-sAdhvIjI mahArAja, upakArI sAdhvIjI ma.nA vacanane ziromAnya karatA. aneka zrAvaka-zrAvikAo khUba bhAvapUrvaka atyaMta mAMgalika rIte mahApuruSo sAthe karNAvatI nagarIno itihAsa joDAyo che. uccAraNa kare che ane chellI gAthAmAM kahe che-"iccAI sAhityameru hemacaMdrAcAryanA mahAna guru devasUri ma.sA. ne mahAsaIo, jayaMti akalaMka zIlakaliAo, ajjava vajjaI sAdhvIjI mahArAje dhA nAkhI : "tamArA jevA AcArya hoya ane jAsiM, jasa paDato tihuaNa sayale" ....sulatA-caMdanabALA sAdhvIjInI maryAdA na jaLavAya? zuM Apane AvI upekSA karavA ityAdi mahAsatIo ke jemanuM nirmaLa zIla che tethI Aje paNa AcArya banAvyA che?" ane pU. AcArya bhagavaMte sAdhvIsaMghanI samasta traNa jagatamAM temano yaza paTaha guMjI rahyo che. jainonA paristhitine dhyAnamAM rAkhI digaMbara sAthe vAda karyo. AcArya Jain Education Intemational
Page #698
--------------------------------------------------------------------------
________________ 674 devasUri ma. ane digaMbara paMDitanA vAde eka adbhuta itihAsa saryo ke gujarAtane choDIne te samayanA digaMbaro dakSiNa tarapha sidhAvyA. A prakaraNa itihAsanI Alabela che. Aje paNa vizALa pramANamAM dakSiNamAM digaMbara jaino che. keTalAMka gAmo to saMpUrNa digaMbara jainonAM che. jaino jemanA mATe parama gaurava anubhave chekAlikAcAryae sarasvatI sAdhvInA rakSaNa mATe gardabhIla rAjA sAme eka bhayaMkara elAna karyuM. chevaTe jainAcAryae sAdhvIjI ma.nA rakSaNa mATe bhAratamAM hUNa ane zakane paNa sarasvatI sAdhvInI rakSArthe lAvyA. pratyeka jaina pUrvavid bAladIkSita vajasvAmInA guNa gAtA dharAtAM nathI. te mahAna vrajasvAmI sAdhvIjIthI svAdhyAya rUpe thatAM AgamasUtro sAMbhaLI bAlyavayamAM ja Agamavid banyA. gujarAtanI dharAne ahiMsaka banAvanAra siddharAja- jayasiMha ane kumArapALanA mahAna gurudeva hemacaMdrAcArya mahArAje potAnI mAtA sAdhvI pAhinIne pATa para birAjita karyA hatAM ane temanA aMtima samaye AcAryazrI hemacaMdrAcArye vAgudAnamAM eka lAkha navakAramaMtra gaNavAnuM vrata lIdhuM hatuM. A gujarAtanI dharAnA pavitra prakhyAta tIrtha mAtaramAM paNa pU. sAdhvIjI ma.nI pratimA che. jainomAM mAthurI vAcanA vallabhI vAcanAnuM khUba mahattva che. temAM paNa mahattarA pravartinI ane sAdhvIjI ma. upasthita hatAM ane temAM mahattvano phALo Apyo che. AMtararASTrIya jagatamAM je "upamiti bhavaprapaMca' graMthanuM adbhuta sthAna che, 16000 pAtranuM A mahAna adbhuta nATaka che, te 'upamiti bhavaprapaMca' graMthanI mULa kaoNpInuM Alekhana gANA nAmanAM sAdhvIjI ma. karyuM che. A graMthanA sarjaka siddharSisUri gaNA sAdhvIjI ma. mATe lakhe che-sarasvatInulyA AryA temanA akSara mATe ArIsA jevA akSara ane mukta dile lakhyuM che. puSpacUlA- ratnacUlA-milApasuMdarI vagere sAdhvI jagatanI adbhuta tAralikAo che. marudevAgaNinI vageree te samaye dakSiNa jevA dUra-sudUra pradezamAM vicarI jainadharmano prabhAva phelAvyo che. A bhayaMkara viSamakALamAM paNa A sAdhvIsaMgha pavitra che, nirmaLa che. tapa-tyAga-saMyama pariNati, cAritrapAlanamAM tathA tapazcaryAmAM mokhare che. sAdhvI bhagavaMto nirmalatA dvArA vaMdanIyapUjanIya rahyAM che. sauthI adhika ane adbhuta ghaTanA e che ke A avasarpiNIkALamAM 19mA tIrthakara mallinAtha prabhu strI hatAM. anaMtakALe AvuM ekAda Azcarya bane che, jene 10 AzcaryomAM caturvidha saMgha eka Azcarya gaNAvyuM che. amadAvAdanI najIkanuM bhoyaNI tIrtha devAdhideva mallinAtha prabhunuM pavitra tIrthadhAma che. vartamAna samaye samasta jainonA mahAna tIrtha sametazikhara tIrthano jIrNoddhAra puNya nAmadheyA raMjanazrIjI ma.nI preraNA ane upadezane AbhArI che. rAjasthAnamAM nAkoDA tIrthanuM ati mahattva che. A nAkoDA tIrthanAM udvArikA sAdhvI hetazrIjI che pUnAno saMghavI parivAra A sAdhvIjI ma.ne mAtAtulya gaNe che. jainAcArya kalApUrNasUri ma. nA dAdAguru hitavijaya ma.nuM caritra vAMcatAM sAdhvIjI ma. sAthe je vyavahAra kare che te bhAvikone harSasabhara karI de che. strI-svAtaMtryanA udaMDa chaMda sAme jaina sAdhvIjI eka parama Adarza che, jemaNe strI sAdhvIjIvanane unnata mastake jIvavAno adbhuta mArga batAvyo che. chatAM eka satya hakIkata che A sAdhvIjI ma. lokeSaNAthI khUba dUra rahyAM che ane khudanI AgavI namratA-vidvattA ane samatAthI jaina saMghanA AdhArazilA banyAM che. jaina saMghanA pAyAnA patthara banI sAdhvIjI mahArAje jagata sAme eka adbhuta Adarza rajU karyo che. digaMbara jainomAM paNa AryA (sAdhvIjI)nI preraNAthI hastinApura tIrthamAM jaina bhUgoLanA sthApatya jaMbUDhIpanuM nirmANa thaI rahyuM che. mUrtipUjaka sthAnakavAsI tathA terApaMthI saMgha sahaja svIkAre che. jainadharmanA mahattvane sthApita karavAmAM-sthira karavAmAM ane jainAcAranA pAlanamAM pUjya sAdhu bhagavaMta jevo ja sAdhvIjI ma.no phALo che. vartamAnamAM paNa lagabhaga 10 hajAra sAdhvIjI ma. bhAratanI dharmadharAne pavitra karI rahyAM che ane saMskAra-saMyamanI pavitra bhAgIrathI vahAvI rahyAM che. jeno AryA-sAdhvIjI ma. zramaNI nAma dvArA temanI stavanA kare che. khAsa karI amadAvAdI jaino sAdhvIjI ma. mATe "gayaNI sA'ba-gaNIjI mahArAja bole che. "gayaNI sAba ke gayaNIjI bole eTale turaMta bIjAM jeno kahe-zuM tame amadAvAdanA cho? "gaNI sA'ba' A zabda amadAvAdI jainonI monopolI che. sAce "gayaNI sA'ba' apabhraMza zabda che. mULa zabda "guruNIjI sAheba che'. sAce jaina sAdhvIjI ma. jaina saMghanI AdhArazilA che. jainadharma mATe temanuM mUka ghaNuM yogadAna che. ApaNe AzA rAkhIe jyAM zIla, sadAcAranAM bhayaMkara khaMDana thaI rahyAM che, nArInA dehanAM pradarzana dvArA yuvAjagatane bhramita karavAmAM Ave che tevA bArIka ane nAjuka samaye gaMgAthI paNa adhika nirmaLa, yamunAthI paNa parama pavitra ane sarasvatI Jain Education Intemational
Page #699
--------------------------------------------------------------------------
________________ 05 tavArIkhanI tejachAyA nadInA nIrathIye ujvala pavitra sAdhvIjI mahArAja zIla- marudevI gaNinI vagere kulpAka tIrthamAM padhArela che. sadAcAra-saMskAra ne nirmaLatAno saMdeza ApatAM rahyAM che, vizeSAvazyaka bRhadravRttimAM sAdhvIjI ma. saM. bhaviSyamAM ApatAM raheze. jema zramaNo vizvamAM jainadharmane guMjita 1157mAM 2800 zlokapramANa vizeSAvazyaka bRhadravRtti karanAra AdhArasthaMbho che tema sAdhvIsaMgha jainasaMghanI AdhArazilA racavAmAM paM. abhayakumAra, 5. dhanadevagaNi, paM. jinabhadragaNi, che. jainadharmamAM strI ane puruSane samAna adhikAra hoya tevuM kahyuM 5. lakSmaNa gaNi, muni vibudhacaMdra, sAdhvI ANaMdazrI mahattarA, nathI. mahAsatI sAdhvIoe mAnabhUkhyA jagata sAme paDakAra sAdhvI vIramatI gaNinIe sahAya karI hatI. pheMkyo che : "ame adhikAranAM bhUkhyAM nathI, kartavya e ja amAro prANa che." sAdhvIsaMgha kartavya-paMthe tatpara che ane tatpara mahattarA-gaNinI : bhaMDAranivAsI poDhakanI be putrIoe dIkSA lIdhI, je yazAzrI gaNinI ane zivAdevI raheze. mArga bhUlela nArIonAM jIvanamAM paNa eka kartavyano prakAza pAtharaze evI apekSA che. mahattarA nAme khyAta thayela. - AcArya pradhumnasUri : temanA zramaNI-samudAyanAM tavArIkhanI tejachAyA sAdhvI prabhAvatIzrI mahattarA, sA. jagazrI mahattarA, sA. udayazrI [pUrvakAlIna pratApI pUrvAcAryonA je te samayakALa daramyAna mahattarA, sA. cAritrazrI mahattarA vagere hatAM. AcAryazrIe zeTha sAdhvIjIonA yogadAnanAM prApta thatA ullekho joIe.] gaNiyAka dhAkaDanI patnI guNazrInI putrIne dIkSA ApI. sA. | munisaMmelanamAM sAdhvIjI ma. : vi. saM. 100nI prabhAvatI mahattarAnI ziSyA banAvI. tenuM nAma sA. AsapAsamAM vajasvAmInA ziSya AcArya vajasenasUri ma.nA nirmalamatizrI ApyuM hatuM. svargagamana pachI munisaMmelana thayuM. A munisaMmelanamAM 4 AcArya padyadevasUri : sAdhvI nirmalamati gaNinIe AcArya bhagavaMta, 7 upAdhyAya, 12 vAcanAcArya, 2 pravartaka, 2 saM. 1292nA kArtika sudi 8nA ravivAre dhaniSThA nakSatramAM A. mahattara, 2 mahattarA, 12 pravartinI, 500 sAdhu, 700 sAdhvIjI hemacaMdrasUrinA saTIka yogazAstra'nA be prakAzanI pratio lakhI ma. hAjara hatAM. A. padyadevasUrine ApI hatI. mahAna guruvaranA nirmANamAM sAdhvIjI ma. : pUrvadhara solAka ? tene lakSaNA nAme patnI hatI. udaya, caMdra, AcAryadeva sthUlibhadrasUri ma.sA.nA paTTadhara Arya suhastijI ane cAMdAka, ratna, vAhAkadevI tathA dhAhIdevI nAme saMtAno hatAM. Arya mahAgirijI, AryA yakSA vagerethI emanuM pAlana- caMdra dIkSA lIdhI je A. udayacaMdrasUri nAme khyAti pAmyA. abhivardhana thayuM tenI smRtimAM suhastijI ane mahAgirijI vAlhAnA putra dIkSA lIdhI je A. lalitakIrti tarIke prasiddha AgaLa Arya zabda yojavAmAM Avyo che, ema jaina itihAsanA thayA. cAMdAkanA putra pUrNadevanA putra tathA putrIe dIkSA lIdhI, graMtho sAkSI Ape che. jenAM nAma paM. dhanakumAra gaNi ane sAdhvI caMdanabALA gaNinI AgamavAcanA-moTA munisaMmelanamAM sAdhvIjI hatAM. cAMdAkanI putrI nAulIdevIe dIkSA lIdhI. temanuM nAma ma.: kumaragiri upara AcAryadeva susthita-sUrijI tathA A. sAdhvI jinasuMdarI gaNinI paDyuM, teo viduSI hatAM. (saM. deva supratibaddhasUrinI adhyakSatAmAM A muni saMmelana bharAyela 1313-1329) teno parivAra moTo hato. tenA upadezathI saM. temAM jinakalpInI tulanA karanAra Arya mahAgirinA ziSyo 1313nA caitra sudi 8ne ravivAre rAjA visaladeva ane nAgaDa praziSyo A. ballisahasUri-devAcArya vagere 200 zramaNo A. maMtrInA rAjyakALamAM pAlanapuramAM zeTha vIrajI ozavAlanA putra susthita vagere 300 sthavira kalpI zramaNo, AryA poINI vagere zrI kumAra ane tenI bIjI patnI padmazrIe "jJAnapaMcamInI kathA' 300 zramaNIo, zrAvaka-zrAvikA vagere hatAM. vAcanAmAM 11 lakhAvI. te prati sAdhvI lalitasuMdarI gaNinIne vahorAvI. aMgo ane 10 pUrvonA pIThone vyavasthita karavAmAM Avela. AhaDa : tene caMdra nAme patnI hatI ane AsarAja, mahattarA tathA gaNinI : AcArya jinacaMda tathA zrIpAla, dhAMdhaka, pAsiMha, lalatu ane vAstudevI nAme saMtAna AcArya abhayadevanI bahenoe paNa dIkSA lIdhI. teo hatAM. vAstunI putrI madanasuMdarI ane pAsiMhanI putrI kalyANazrI mahattarA tathA marudevI gaNinI tarIke prakhyAta thayAM. bhAvasuMdarI kIrti gaNinI ziSyA banI hatI. Jain Education Intemational
Page #700
--------------------------------------------------------------------------
________________ caturvidha saMgha A. jinasamudrasUri : A. jinasamudranI ziSyA kahA'nI prati tADapatramAM lakhAvI. (jaina sAhityano saMkSipta sAdhvI rAjalakSmI gaNinI saM. 1520nA mAgazara vadi 10nA itihAsa, pArA : 355). roja pAlanapuramAM hatI. vAdI kumudacaMdra H ekavAra vAdI kumudacaMdra eka vRddha bahenapaNInI sAthe dIkSA : beNapanA karoDapati zeTha zvetAMbara sAdhvI sarasvatIzrInI ghaNI kadarthanA karI. sAdhvIjIe kapardinI putrI samayazrI (somAI)e AcAryazrInA upadezathI - A. devasUri pAse AvI e vRttAMta jaNAvyo ane sAthosAtha saMsArane asAra samajI potAnI bahenapaNIo sAthe dIkSA lIdhI. uttejaka vANImAM jaNAvyuM ke "moTA mahArAje tamane AcArya samaya jatAM te sAdhvIne mahattarAnI padavI paNa maLI. banAvyA te amArI viDaMbanA jovA mATe ja ke? tamArI vidvattA AryarakSitasUri : temanA parivAramAM 12 AcArya, zuM kAma Avaze? tamArI moTAI zuM kAmanI? zatrune na jitAya 20 upAdhyAya, 70 paMDita, 103 mahattarA, 82 pravartinI ane to hathiyAra zA kAmanAM? akSamya parabhava vadhato jAya evI bIjAM sAdhu-sAdhvI hatAM. samatA zA kAmanI? anAja sukAI jAya evI samatA zA kAmanI? ene duSTatAnuM phaLa jyAre maLaze tyAre maLaze, paNa A. merUtuMgasUri : A. merUtuMgasUrinA parivAramAM sAdhvI mahimAzrIjI mahattarA, pravartinI vagere parivAragaNa hato. tamAro Azrita saMgha to tamArA samabhAvathI patana pAmaze." AcAryazrIe khUba zAMti ane dhIrajathI badhuM sAMbhaLyuM. A. kalyANasAgarasUri : A. kalyANasAgarasUrie zrI zAMtinAthacaritra', "surapriyacaritra', "vividha chaMdomAM citramaya sAdhvIjIne zAMta karI upAzraye mokalyAM ane pATaNanA saMghane paM. jinastotro temaja "goDI pArzvanAthanAM sahastranAmAmaya stavana'nI mANekacaMdra pAse patra lakhAvI jaNAvyuM ke "ahIM digaMbara vAdI racanA karI che. temanA parivAramAM 11 mahopAdhyAyo, 113 che. te vAda karavA icche che. amAro vicAra che ke tenI sAthe sAdhuo, 228 sAdhvIjIo hatAM. pATaNamAM zAstrArtha karavo." bha. saMyamaratnasUri : A samaye AgamagacchanI A. vajasenasUri : A. vajasenasUrie saM. 1348nA ladhuzAkhAmAM A. saubhAgyasuMdara, A. dharmaratnasUri, pravartinI Aso sudi 1 ne somavAre zrImAlanagaramAM sAdhvI zrImatI sahemazrI ziSyA sAdhvI mahimAzrIjI mATe paM. jayasuMdare saM. suMdarI, vijayalamI sA. pAlakSmI ane sA. cAritralakamInI vinaMtIthI potAnA zreya mATe ane samasta AcArya, upAdhyAya, 1649nA Aso suda 3nA roja dekApuramAM graMtha lakhAvyo hato. mukhya sAdhuonA vAMcavA mATe "zrI zAMtinAtha caritra' lakhyuM hatuM. dematI gaNinI AryA padmazrI : pATaNanA aSTApadajInA derAsaramAM saM. 1205nI sAdhvIjI dematI gaNinInI (zrI prazasti saMgraha, bhA. 2 pra. naM. 108, pR. 70) mUrti birAjamAna che. saMbhava che ke A dematI gaNinI te A. vimalacaMdrasUri teo prathama upAdhyAya hatA. brAhmaNagacchanA A. vimalasUrinI sAdhvI mInAgaNi ziSyA AcArya thayA pachI temaNe A gacchamAM upAdhyAyapada ane naMdAgaNinI, temanI ziSyA lakSmIdematI hoya. mAtaranA derAsaramAM sAdhvInuM pravartinIpada baMdha karyA hatAM. saM. 1298nI AryA padmazrInI pratimA che. A. hemacaMdrasUri : mAtA pAhinIe ghaNA ullAsathI A. devasUri : A. devasUrie potAnI phoIne dIkSA dIkSA lIdhI. A navA AcAryazrInI bhAvanA anusAra ApI tenuM nAma sAdhvI caMdanabALA rAkhyuM. A. devasUrinA AcAryazrIe sAdhvI pAhinIne pravartinIpada ApyuM ane saMghe kuTuMbamAMthI mAtA, pitA, bhAI vijaya ane bahena sarasvatIe pravartinI siMhAsana upara besavAnI anumati ApI. tema ja vimalacaMdra vageree to pahelethI dIkSA aMgIkAra karI hatI. AcAryazrI vihAra karatAM karatAM pATaNa AvyA. ahIM saM. A. jinacaMdrasUri H temanI ziSyA sAdhvI guNasamRddhi 1207mAM temanAM mAtA pU. pravartinI pAhinIe aNazana karyuM. mahattarAe saM. 1406mAM "aMjanA suMdarIcaritra' racyuM. zrAvakoe puNyamAM 3 karoDa vAparyA ane AcAryazrIe traNa lAkha sAdhvI devazrI gaNinI temaNe saM. 1192mAM kheDAmAM zlokanuM puNya ApyuM ne pravartinIjI kAladharma pAmyAM. rAjA siddharAjanA maMtrI gAMgilanA kALamAM kheDAnA vahIvaTadAra Azuka : saM. 1179mAM pATaNamAM rAjA jayasiMhadevanA rAja. somadevanA samaye A. mahezvarasUrie racelI "puSpavaI- rAjyamAM mahAmAtya AzukanA samaye prAMtijanA pradyumna jaina tathA Jain Education Intemational
Page #701
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA goThIoe arzikA marudevI gaNinI tathA cellikA vAlamatI | gujarAtanA rAjA vIsaladeva vAghelA (saM. 1294 thI saM. gaNinIne bhaNavA mATe yakSadeva pAse tADapatra upara 'uttarajhayaNa' 1318)nA rAjyamAM mahAmAtya nAgaDanA kALamAM pAlanapuramAM lakhAvyuM. te prati pATaNamAM che. sAdhvI lalitasuMdarI gaNiI mATe zeTha vIrajI ozavAlanA putra zeTha jhADA : (1) zeTha chADA (2) kAbo (3) rAjaDa, zrIkumAranI dharmapremI patnI padmazrI pAse "paMcamI-kathA'nuM pustaka patnI gomatI (4) khImasiMha, patnI dhanAI (5) deto, patnI lakhAvyuM. (jaina pustakaprazasthisaMgraha praza. 12 praza. 13) kanakAI (6) sonapAla, amIpAla, pUrI, jAsu, bAsu, pUrIe prabhu! dehane bhUluM, varNa- gaMdha- rasa- sparzane bhUluM, dIkSA lIdhI. tenuM nAma sAdhvIzrI sAdhulabdhi pADavAmAM AvyuM hatuM. mArI jaDa daSTi dUra thAya, AtmaSTi pragaTe zeTha chADAnA vaMzamAM soLamI sadImAM saM. khImo, saM. evI kRpA karo.... sahasA ema be bhAIo thayA. teo tapagacchanA A. vaMdanIya AgaNa lakSmIsAgarasUri (saM. 1508, saM. 1517) ane A. somajyasUrinA zrAvako hatA. teoe A. jayacaMdrasUri pAse itihAsanA camakatA sitArA samAM AryAonAM zreNIbaddha potAnI pautrI purI, je dikSita thaI hatI te sAdhvI sAdhalabdhine darzana manobhUmimAM sAkSAta jevAM kyAreka thAya che. temanI divya gaNinIpada apAvyuM hatuM ane saMghapUjA karI hatI. anubhUti magajane tarabatara karI kaMIka AziSa ane mArgadarzana zeTha kapardi zAha (2) : A vaMzanA somA zAhanI putrI Ape che. roja prAta:kALamAM darzana karuM chuM. zrI sametazikhara somAdevIe A. AryarakSitasUri (saM. 1159) pAse dIkSA laI tIrthodvArikA bAladikSitA pU. sA. raMjanazrIjI ma.nA mahAna tIrthano jIrNoddhAra pU. sA. raMjanazrI ma.nI preraNA ane mahattara pada meLavyuM hatuM. mArgadarzanane AbhArI, paNa jinazAsananI maryAdAnAM keTalAM maladhArI sAdhvI ajitasuMdarI gaNinI : zrI jANakAra, keTalAM vinayamUrti! gurucaraNe nivedana karyuM. duniyA harSapurI gacchanA mAladhArInI AjJApAlaka ajitasuMdarI bhale kahe, jIrNoddhAra sAdhvIjI mahArAje karAvyo, paNa mAro gaNinIe saM. 1258nA zrAvaNa suda 7 ne somavAre pATaNamAM aMtarAtmA mane kahe che gurudeva! sAgarajI ma.nI kRpAnuM phaLa che. zrI sittarI-bhASya' lakhyuM. pratiSThA AcArya bhagavaMtanI tAraka nizrAmAM vaMdana karIe. ApanAM sAdhvI jinasuMdara gaNinI : vidhipakSanA zrAvaka zeTha punita caraNamAM AziSa mAMgIe. zAsanasevAnI ane zAsanazubhaMkara poravADanI paraMparAmAM anukrame sevaka, yazodhana, bATU, maryAdAnI ApanI sAthe ja smRti thAya che, nAkoDA tIrthanAM dAhaDa, solAka, cAMdAka ane pUrNadeva thayA. temAM zeTha yazodhanano udvArikA pU. hetazrIjI ma.nI. putra sumadeva, temanA putra dIkSA lIdhI, jeo A. malayaprabhasUri sadA prAta:kALe darzana Ape che. amArAM bhavodadhitAraka nAmathI prasiddha thayA. zeTha solAkanA bhAIe dIkSA lIdhI. jeo tyAga-tapazcaryAnAM jIvaMta mUrti guruNIvaryA pU. suvratAzrIjI ma. A. madanaprabhasUrinI pATe udayacaMdrasUri nAmathI khyAti pAmyA jIvanamAM ArAdhanA, sAdhanA ane utkRSTa cAritramAM lIna rahetAM, ane dIkSA laIne A. jayadeva nAmathI prasiddhi meLavI. prabhubhaktimAM masta rahetAM, traNa-traNa kalAka sudhI eka pada dvArA cAMdAkanI putrI nAulIe dIkSA lIdhI, jenuM nAma sAthvI prabhumAM khovAI jatAM, aMtaranAM azrujane prabhu prakSAla karatAM jinasuMdarI gaNinI hatuM. pUrNadevanA putra ane putrIe dIkSA lIdhI. mahAna guruNI yAda Ave che. sarala mUrti pU. maMgalazrIjI ma. temAM putranuM nAma paM. dhanakumAra gaNi ane putrInuM nAma sAdhvI yAda Ave che. aneka saMsmaraNo jAgRta bane che. jJAnamUrti pU. caMdanabAlA rAkhyuM hatuM. ekaMdare A kuTuMbe ghaNAM sAdhu-sAdhvIo jayAzrIjI ma., pratidina prAtaHkALe traNa vAgyAthI jemano ApyAM. | (juo praka. 38, pR. 307, 387, 388) svAdhyAyano nAda bAlya uMmaramAM zravaNa karatAM ja AMkho khUlatI, sAdhvI jinasaMdara gaNinI emanA samaye bhAre pratiSThita jemane vAta na game, vivAda na game, paNa eka game jJAnanI hatAM. A. devanAge saM. 1288mAM temane mATe muni zIlabhadra mastI! pAse paM. goviMda gaNinA "karmastava" upara TIkA lakhAvI hatI. A jemaNe jIvanamAM huM-tuM-mAruM-tAruM gauNa karI eka zAsana jinasuMdara gaNinIe saM. 1313nA caitra sudi 8ne ravivAre ane gurudevane mukhya mAnela te amArAM upakArI pU. moTAM ma. Jain Education Intemational
Page #702
--------------------------------------------------------------------------
________________ 608 caturvidha saMgha sarvodayAzrI ma.sA. prabhuzAsana ane gurudeva sADA traNa karoDa pAne pAne "se bhikhu vA bhikhuNI vA, sAhuvA-sAdhuNI vA' romarAjimAM jemane birAjita hatAM. mane, amane saune kahetAM zabdo AlekhAyelA che. moTI zAMtimAM paNa paMdara divase Avazyaka jamAnAnuM jhera kAtila che. zAsananI maryAdAo mahAna che. kriyAmAM bolIe chIe, "sAdhu-sAdhvI, zrAvaka-zrAvikANAM...." gurudevanuM Azaizcarya ja tAraka che. kyAreya kyAMya moTA bhA. nA ma zAstramAM sarvane ucita sthAna che. ja AtmAnI thatAM. namratA ane viveka-vinayathI ja zobhA vadhArajo." amArA daSTie enuM bahumAna ane anumodana thAya ja che. bAkI kamonI pU. moTAbahena sadA jJAnacarcA svAdhyAyamAM lIna-temano paNa eka daSTie bhinnatA hovI e to jaina zAsanano mudrAlekha che. ja maMtrajagata pAchaLa ane bhakta pAchaLa ApaNe doDavAnuM nathI. strIveda-puruSaveda ane napuMsakavedanAM baMdhakAraNo, kyAM guNasthAnaka ApaNe to zAstra ane gurvAzAne paDachAyAnI jema anusaravAnuM sudhI baMdha, kayA vedanA kAraNe kayA guNonI prApti na thAya tenuM che. amArAM nAnAM bahena pU. zubhodayAzrIjI kaMI kaThina vihAro vizada varNana che. karmajanya bheda tathA tenAM nukasAna samasta jaino karI palivAla pradezamAM 39 jinamaMdirano jIrNoddhAra-nirmANa samaje che ane mAne che. sAdhujIvana ke sAdhvIjIvana (vedanI karAvyAM, paNa jIvanamAM juo, to sAdAI ane sAdhutAnAM AgavAM dRSTie) e karmajanya bheda che. AtmAno vizuddha ArAdhaka bhAva guNajanya che. ArAdhaka bhAva vikasita karavA, kulezarahita banavA, vizALa che, anupama che, abhuta che, sAdhvIjI ma. ane vItarAgI banavAno sAdhu-sAdhvI baMnene adhikAra che. temanA itihAso, temanI zAsanasevAo! jinazAsanamAM je rAga-dveSarahita bane che te vaMdanIya che. jainazAsanamAM sAdhvIjI ma.nuM sthAna anokhuM che. zAstronAM prabhuzAsanamAM kevaLajJAnI sadA pUjanIya che. darzana! ::: : | AkarizmAno dharatI mAtA vihArI surIlo | sIdhArI vavaDIlaraNamI : jaLasaMwjapamAne 1 Jain Education Intemational
Page #703
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA vartamAna zAthvI zamudAyamAM tapasvIro -gaNizrI mahodayasAgarajI ma. jaina sAhityamAM AjasudhImAM zramaNonAM je suyogya pramANamAM stutio, caritralekhano ane mahimAgAna thayAM che temanI sAme A viduSI sAdhvIo viSe bahu ja ochu lakhAyuM che ane bahu ja ochuM bolAyuM che. zrAvikAomAM dharmaciMtananI jyota jhaLahaLatI rAkhavAmAM A sAdhvIratnoe gajabano parizrama uThAvyo che. vartamAna samayamAM kevAM kevAM ugra tapasvInIo ane zAstronA UMDA abhyAsIo vicare che tenI taTastha samIkSA graMthastha karavAno samaya AvI gayo che. svabhAvathI ja sahanazIlatA, dhairya, dayA, karuNA ane akhUTa vAtsalyapremI strIratno jyAre vairAgya ane tapasyAno kaThina mArga pasaMda karI saMcare tyAre temanI RjutA ane namratA, emanA saMyama ane niyama kharekhara vaMdanIya banI rahe che. emAMya jainadarzanamAM to japa-tapa ane saMyamasAdhanAnA niyamo kaparA che, vrato AkarAM che, saMyamajIvana khAMDAnI dhAra upara cAlavA jevuM dohyaluM che vaLI ugra tapa, ugra vihAra, ugra upasargo samatAbhAve sahana karavAM e jevI tevI vAta nathI. nArI jAtine sadA kALathI zArIrika baLamAM durbaLa mAnavAmAM AvI rahI che paNa evI durbaLa nArIo paNa tapasyAnA kSetre sadAya AgaLa ja rahI che. suMdarIe saMyama prApta karavAne mATe 60 hajAra varSa sudhI AyaMbila tapa karyuM. rAjasI sukhabhavanI vacce rahelAM komalAMgI sItAjI, kalAvatI, rAjImati, draupadI, kauzalyA, mRgAvatI Adi mahAsatIoe dIkSA grahaNa karIne eja sukomaLa kAyAthI ugra sAdhanA karI. sahanazIlatA, namratA, sAttvikatA, zIla-parAyaNatA Adi guNone AtmasAt karI Aja sudhImAM aneka sAdhvIratnoe zramaNI paraMparAne gaurava apAvyuM che. A lekhamALA, rajU karanAra acalagaccha saMpradAyanA pU. gaNivaryazrI mahodayasAgarajI mahArAjazrIe bahuratnA vasuMdharAnA prayAsa vakhate ghaNI jahemata laIne je mAhitI graMthastha karI temAMno sArabhAga atre rajU karela che. - saMpAdaka jaMgalamAM vaDanA jhADa nIce svayaM veSa paridhAna!!! prabhAvatIne temaja temanAM mAtA-pitAne khUba duHkha thayuM. keTalAka samaya bAda godharAmAM pa. pU. zAsanasamrATa pU. sA. zrI pravINAzrIjI ma.sA. AcArya bhagavaMta zrImad vijaya nemisUrIzvarajI ma.sA.nA A sAdhvIjI bhagavaMte potAnA jIvanamAM viziSTa samudAyanA pU. munirAja zrI padmavijayajI ma.sA. Adi munivaro prakAranA parAkrama dvArA saMyamarUpI aNamola ratnanI prApti karI temaja sA. zrI guNazrIjI Adi ThANAnuM cAturmAsa thayuM. che. gRhasthApaNAmAM temanuM nAma prabhAvatIbahena hatuM. gujarAtamAM cAturmAsanA aMte upadhAna tapa nakkI thatAM godharAthI 8 mAilanA paMcamahAla jillAnA vejalapura gAmamAM teo rahetAM hatAM. 14 aMtare Avela vejalapura gAmamAM A samAcAra prasaratAM tyAMnAM varSanI nAnI vayamAM saM. 1987mAM emanAM lagna e ja gAmanA agraNI zrAvikA dhIrajabahena ke jeo prabhAvatIbahenanA kAkAnI zAMtilAlabhAI sAthe thayela, paraMtu temane hajI sAsare vaLAvela dIkarI thatA hatAM temaNe upadhAnamAM joDAvAnuM nakkI karyuM. temanI na hatA, e arasAmAM ja gAMdhIvAdI caLavaLamAM joDAyela sAthe prabhAvatIbahenane paNa upadhAna karavAnI hoMza jAgatAM, zAMtilAlabhAIne 6 mahinAnI kedanI sajA thaI. A banAvathI pUrvanA duHkhada prasaMgathI tenuM mana zAMta thAya te mATe mAtA
Page #704
--------------------------------------------------------------------------
________________ 680 caturvidha saMgha pitA paNa rAjIkhuzIthI rajA ApI. mokaLo banaze, paraMtu sAsarAmAM judI ja yojanA ghaDAI hatI. upadhAna daramyAna sAdhvIjI bhagavaMtonuM suMdara saMyamamaya, te mujaba badhAe sAro AvakAra Apyo. AthI kamane sAsare zAMta ane suprasanna jIvana joIne prabhAvatIbahenanA aMtaramAM rahevAnI pharaja paDI.. paNa saMyama svIkAravAnA koDa jAgyA. saMsAranAM kahevAtAM vaiSayika potAnA patidevanI pAse potAnI AdhyAtmika bhAvanA sukho tene jhera jevAM lAgavA mAMDyAM. chatAM lajjA guNathI mAtA- vyakata karatAM teo chaMcheDAyA. baMne vacce bolAcAlI thavA mAMDI. pitAne potAnA hRdayanI vAta kahI zakayAM nahIM. tethI na chUTake prabhAvatIbahenanAM netromAMthI strIsvabhAvasulabha azrudhArA vahevA sAsare javuM paDyuM. upadhAnanI mALa paheratI vakhate temaNe dahIM lAgI. A samAcAra temanAM mAtA-pitAne maLatAM chevaTe temaNe vigaIno sarvathA tyAga karyo hato. ghare AvI javA jaNAvyuM, paraMtu prabhAvatIbahene makkamatApUrvaka sAsare gayelAM prabhAvatIbahenanA manamAM to saMyamanA jaNAvyuM ke-"tame mane dIkSA apAvI na zakayAM to have tamArI vicAro ramatA hatA. tethI koI paNa bahAnuM kADhI dIkSA levA mATe pAse AvavAthI zo phAyado?! ! have to huM sAsarethI ja avanavA plAna manamAM ghaDatA paraMtu temAM saphaLatA na maLI. AtmabaLa keLavIne saMyamapaMthe prayANa karIza!" sAsare rahelAM prabhAvatIbahena sAmAyika-pratikramaNa temaja AthI mAtA-pitA vadhu duHkhI thayAM. A bAju pati-patnI jJAnAbhyAsamAM potAno ghaNo samaya vItAvavA lAgyA. vacce bolAcAlI thatAM zAMtibhAIe orDara karyo ke "derAsare nahIM e arasAmAM pU. munizrI dharmasAgarajI ma.sA. nA javAya!" prabhAvatIbahene pratIkAramAM upavAsa karyo! bIje divase sadupadezathI prabhAvatIbahenanAM mAtA-pitAne sametazikharajI sAsujInA kahevAthI derAsare gayAM. derAsaranI sAmenA bAMkaDA Adi tIrthonI yAtrA karavAnI bhAvanA thaI. potAnI putrI upara prabhAvatIbahenanA pitAzrI potAnA moTAbhAInAM dIkarI dhIrajabahena sAthe prabhAvatInI dIkSA aMge vAtacIta karI rahyA prabhAvatIbahenane paNa sAthe laI javAno vicAra thatAM putrIne jaNAvyo. prabhAvatIbahenanA AnaMdano pAra na rahyo, paraMtu temanA hatA. dhIrajabahene prabhAvatIbahenane AzvAsana ApatAM kahyuM kepati zAMtilAlabhAIe te mATe cokhkhI nA pADI dIdhI. chevaTe "ame tane dIkSA apAvIzuM!" eTalIvAramAM prabhAvatIbahenanAM prabhAvatIbahenanA moTAbhAI nagInabhAIe hiMmata ApatAM kahyuM: mAtuzrI paNa AvI pahoMcyAM. temaNe kahyuM "beTA! dIkSA leje. mAro "bahena! kapaDAM laIne ahIM AvatI rahe. mArA jIvatAM tAro emAM niSedha nathI, paNa tuM ghare cAla." tethI prabhAvatIbahena mAtApitAne ghera pahoMcI gayAM. vALa vAMko karanAra koNa che! AthI nirbhaya banelAM prabhAvatIbahena zvasurapakSamAM koInI paNa rajA lIdhA vinA A bAju zAMtilAlabhAIe prabhAvatIbahenane dIkSA nahIM mAtA-pitAnA ghare pahoMcI gayAM. tyAMthI temanA be bhAIo ApavA ane potAnA ghare laI javA mATe AkAza-pAtALa eka kapaDavaMja rahetA hatA tyAM rAtre Treina dvArA gayA ane Akhare karyo. paraMtu bhoyarAnuM chupAyeluM ratna sahelAIthI maLe tema na hatuM! 500 yAtrika bhAIbaheno sAthe bhAvollAsapUrvaka zikharajI, prabhAvatIbahenanA mAmA tathA moTAbhAI mahuvAmAM pU. mAravADa, AbujI, rANakapuranI paMcatIrthI, giranAra, tAraMgAjI, - A. zrI nemisUrijI ma. sA. pAse gayA ane badhI vAta pAlitANA vagere ghaNAM tIrthonI yAtrA karI. traNa mahinA spezyala karI, paraMtu zvasura pakSanI anumati vinA dIkSA ApavAnI TreinamAM pharyA. prabhubhakitanA prabhAve vairAgyanA raMgo vadhu ne vadhu teozrIe nA pADI. Akhare prabhAvatIbahenanA moTAbhAIe gherA banyA. chelle pAlitANAmAM prabhAvatIbahene potAnAM zAMtilAlabhAIne tAra karI mahuvA bolAvyA. tyAM pU. AcArya ma. mAtApitAne kahyuM ke "kAM mane dIkSA apAvo athavA ahIM sA. vageree ghaNuM samajAvyA chatAM teo saMmata na ja thayA. chevaTe zrAvikAzramamAM mUkIne jAo" paraMtu mohAdhIna mAtA-pitA badhA pAchA ghare gayA. potAnA ghare laI gayAM. be varSanAM vahANAM vAI gayAM. chevaTe prabhAvatIbahene ghare AvyA bAda sagAMsaMbaMdhIo bhegA thaIne prabhAvatI. mAtApitAne chAnI dIkSA levA aMgenI potAnI bhAvanA jaNAvI. bahenane sAsare javA mATe khUba ja dabANa karavA lAgyA. tethI mAtApitA have saMmata thaI gayAM hatAM. pitAzrIe boTAdamAM sA. na chUTake teo sAsare javAnI taiyArI karavA lAgyA. manamAM evI zrI guNazrIjI ma. pAse jaIne vAta karatAM temaNe niSedha na kayo. bhAvanA hatI ke sAsarethI jAkAro maLaze eTale dIkSA mATe mArga yathAyogya rIte hiMmata ApI. Jain Education Intemational
Page #705
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 681 ghare AvIne pitAzrIe, prabhAvatIbahenane kahyuM : "beTA! chAMTaNAM kapaDAM upara nAkhyAM hatAM ane traNe jaNAe akSatathI have tAruM kArya siddha thaze." nUtana dIkSitane vadhAvyAM. mahA vadi 2-nA mAtAe prabhAvatInA kapALamAM kumakumano kevI dIkSA! na ThAThamATha! na koI muhUrta! cAMdalo karI, hAthamAM akSata tathA zrIphaLa ApIne AzIrvAda tyArabAda sahu umarALA gAmanA derAsaramAM AvyA. ApyA ke "beTA! tArI manokAmanA phaLIbhUta thAo! bhava navadIkSite jAte prabhu samakSa covihAra upavAsanuM paccakakhANa vistAra pAmaje ane amane paNa tAraje!' ' lIdhuM. vADIlAlabhAIe zrI saMghane sarva vAta jaNAvI ane Akhare pitA-putrI sAMje godhUli samaye gharethI navadIkSitane sAcavavAnI bhalAmaNa karI. saMghe hA pADatAM pote pratikramaNanA bahAnAthI kaTAsaNuM laIne bahAra nIkaLyAM ane zvasurapakSanA lekhita kAgaLo levA bahAragAma gayA. A bAju saMghe godharA thaIne boTAda pahocyA. tyAM pU. A. zrI amRtasUrijI sAMje navadIkSitane umarALA choDI javAnI vAta karI!..chevaTe ma. sA.ne vADIlAlabhAIe potAnI putrInI dIkSAnI vAta maNibahenanI salAha mujaba dIvALImAM sAthe teo 3 mAIla dUra jaNAvI, paraMtu zvasura pakSanI anumati na hovAthI teo paNa dIkSA pIparALI gAme gayAM. saMghanI rajA laIne UtaryA. ApavA mATe taiyAra na thayAM! A bAju vADIbhAIne maMjUrInA lekhita kAgaLo maLI chevaTe prabhAvatIbahene potAnA upakArI sA. zrIguNazrIjI cUkyA hatA. e kAgaLo laIne khaMbhAta gayA. tyAM sA. zrI ma. pAse jaIne chAnI dIkSA levA aMge potAnI bhAvanA jaNAvI guNazrIjInA praguNIne kAgaLo batAvI temano AjJApatra meLavI ke-"huM svayaM ekalI sArA sthaLamAM jaI jAte kapaDAM paherI pachegAma gayA. tyAM sA. zrI guNazrIjIne patro vaMcAvyA. temaNe kAryasiddhi karIza!" nUtana dIkSitane pachegAma laI AvavA jaNAvyuM. tyAMthI vADIbhAI mumukSunI AzA nirAzAmAM palaTAI na jAya te mATe tathA munImajI umarALA thaIne pIparALI AvyA. badhI vAta thaI. sAdhvIjI bhagavaMte sahAnubhUti sAthe dIkSAnAM sarva upakaraNa chevaTe bIje divase guru-ziSyAnuM milana thayuM. mahA vadi 13nA ApyAM. divase sA. zrI guNazrIjIe derAsaramAM-ThavaNI mUkIne karemi boTAdathI vADIbhAI, munImajI, prabhAvatIbahena tathA bhaMte" uccarAvyuM. e zubha divasa hato vi. saM. 1992 mahA dIvALIbAI (sA. zrI guNazrIjInAM praguNInAM saMsArI bahena) vadi 13no! 13 mahinA sudhI ajogI rahyAM. e daramyAnamAM umarALA AvyAM. tyAM sA. zrI guNazrIjI ma.nA suparicita paNa temanAM vinaya-vaiyAvaccanA abhuta guNo joIne AgevAna zrAvikAo "sA. vinayazrIjI'nA hulAmaNA upanAmathI bolAvatA maNibahena nAme suzrAvikA hatAM. vADIbhAIe temane sAdhvIjInI ciTTI vaMcAvI. temAM lakhyuM hatuM ke "AvanAra bahenane tame yogya thaI gayAM. khaMbhAtamAM prathama cAturmAsa pUrNa karIne kapaDavaMjamAM pU. sahAya Apajo." A. zrI amRtasUrIzvarajI ma.sA.nA varada haste nAnI temaja moTI dIkSAnI kriyA thaI. A prasaMge temanA saMsArI pitAzrIe khUba maNibahene kahyuM ke-"A rIte chAnI dIkSA mATe ahIMno ja ThAThamAThathI ujavyo hato. saMgha maMjUrI nahIM Ape paraMtu tame ahIMthI 2IT gAu dUra daDavA mAtAnuM maMdira che, tyAM jAo. tyAM A kAryamAM koI aMtarAyarUpa A rIte gheghUra vaDalA nIce svayameva veSa paherI dIkSA nahIM banI zake." lenAra A sAdhvIjI Aje 100thI adhika ziSyA-praziSyAone vaDalAnI jema vAtsalyanI zItaLa chAyA ApatAM suMdara saMyamanuM Akhare cAre jaNAM rAta tyAM rokAIne bIje divase vahelI pAlana temaja zAsanaprabhAvanA karAvI gayAM. pUjyazrI gaye varSe ja savAre hajAmane sAthe laIne uparokata maMdira pAse pahoMcyAM. kALadharma pAmyAM. prabhAvatIbahenanA AnaMdano pAra na rahyo. muMDana karAvIne tyAM eka TekarAnI pAchaLa ThaMDA pANIthI snAna karIne dIvALIbAInI sUcanA mujaba vaDalAnI chAyA nIce navakAra maMtra gaNatAM gaNatAM pUrva dizA sAme mukha rAkhIne svayameva sAdhvIjIno veSa dhAraNa karI lIdho! ! ! pitAzrIe tathA dIvALIbAIe maMgaLa rUpa kesaranA e jaM, rahI Jain Education Intemational
Page #706
--------------------------------------------------------------------------
________________ 682 caturvidha saMgha vardhamAna tapanI be vAra 100 oLI pUrNa karI apramattatA ane samatA khUba ja anumodanIya che rAtre 10 thI trIjIvAra pAyo nAkhI AgaLa vadhatAM vardhamAna 2 daramyAna mAMDa 33 -4 kalAka ja teo ArAma kare che. divase kadI sUtA nathI. 20 kalAkamAMthI 12 thI 15 kalAka jApa ane taponidhi traNa sAdhvIjI bhagavaMto svAdhyAyamAM gALe che. roja 10 bAMdhI navakAravALI tathA arihaMta pU. sA. zrI manoramAzrIjI ma.sA. padanI 100 mALAno jApa kare che. 1 karoDa navakAra jApa vardhamAna AyaMbila tapanI be vAra 100 oLI pUrNa karI karavAnI temanI bhAvanA che. arihaMta padano lagabhaga 2 karoDa trIjI vAra 89 oLI pUrNa karanAra tapasvIratna AcArya jeTalo jApa pUrNa thavA Avyo che! bhagavaMtazrInuM dRSTAMta ApaNe A ja pustakamAM AgaLa vAMcI gayA. paryAvasthAmAM gara mahArAjanI khabaja bhakti ane tevI ja rIte vartamAnakALamAM sAdhvIjI bhagavaMtomAM paNa vaiyAvacca karavA dvArA viziSTa gurukRpA prApta karI che. traNa-traNa tapasvI mahAtmAo che ke jeo be vAra 100 oLI tapajapa ane gurukRpAnA prabhAve temane devIkRpA paNa pUrNa karIne trIjIvAra pAyo nAkhIne oLIo karI rahyAM che. sahajapaNe prApta thaI che. tenA pratIka svarUpe keTalIkavAra - temAM prathama naMbare pU. bApajI ma.sA.nA samudAyanA eka vAsakSepanI vRSTi paNa thayela che! sAdhvIjI bhagavaMta ke jemanuM zubha nAma eka prAcIna mahAsatInA bIjI vAra 100 oLI pUrNa karyA bAda temaNe jaipha vaye nAma mujaba hovAthI roja rAI pratikramaNamAM bharaphesaranI trIjI vAra pAyo nAkhyo ane trIjIvAra 40 oLI pUrNa karyAnA sajhAyamAM caturvidha zrI saMghamAM bolAya che. samAcAra maLela che. zAsanadeva teozrIne dIrdhAyuSya sAthe (pU. sA. zrI manoramAzrIjI ma.sA.) trIjIvAra 100 oLI pUrNa karavAnuM sAmarthya Ape evI prArthanA. siMharAzinuM nAma dharAvatAM A sAdhvIjI karmakSaya karavAmAM temanAM be ziSyAoe paNa 100 oLI pUrNa karI che tathA bIjI siMha jevAM parAkramI che. 19 varSanI bhara yuvAvasthAmAM saM. be ziSyAonI 75 thI adhika oLI thaI che. sANaMdamAM janmela 2004mAM pratikULa paristhitimAMthI paNa rasto kADhIne saMyama A mahA tapasvI sAdhvIjI zrI saMghanI vinaMtIthI vRddhAvasthAne svIkArela che. kAraNe moTA bhAge sANaMdamAM birAjamAna che. ekavAra acUka dIkSA laIne karmakSaya mATe eja varSe upadhAna tapano pAyo temanAM darzana karavA yogya che. (8 varSa pahelAMnA A samAcAra nAkhyo ane saM. 2016mAM prathama vAra 100 oLI pUrNa karI. che.) temAM saLaMga 400-500 tathA 1000 AyaMbila uparAMta 16 pU. sA.zrI puSpacUlAzrIjI ma. sA. upavAsa, mAsakSamaNa Adi tapazcaryA paNa karI che. - 16 varSanI vaye lagnagraMthithI joDAvA chatAM pUjyonA gRhastha jIvanamAM ja vIza sthAnaka tapanI ArAdhanA pUrNa satsaMganA prabhAve vairAgya pAmI ra9 varSanI vaye saM. 2001mAM karanAra A tapasvI mahAtmAe 100 oLI pUrNa karyA bAda kaccha-vAgaDa samudAyamAM dIkSita thayelAM A sAdhvIjIe dIkSA saMtoSa na mAnatAM, siddhitapa/zreNitapa/samavasaraNa tapasiMhAsana pahelAM 3 upadhAna tathA vardhamAna tapanI 11 oLI pUrNa karI tapa/cattAri aTTa daza doya tapa-upavAsathI varSItapa-aTTamathI hatI. dIkSA bAda 4 varSamAM vIza sthAnaka tapa pUrNa karyuM ane saM. varSItapa jevI moTI tapazcaryA karIne punaH saM. 2018mAM 2005thI 12mI oLIno prAraMbha karIne 19 varSanA TUMkA amathI vardhamAna tapanA pAyAnI zarUAta karI ane mAtra 23 gALAmAM 100 oLI paripUrNa karI saM. 2024nA poSa vadi varSamAM 66 varSanI uMmare 47 varSanA dIkSA paryAye bIjI vAra vi.saM. 2051nA poSa vadi 3nA 100 oLI pUrNa karI. 1nA roja rAjakoTa mukAme pAraNuM karyuM. bIjIvAra 100mI oLI AkhI temaNe aThThamanA pAraNe lAMbI oLImAM paNa ghaNI vakhata zuddha AyaMbila, grISma AyaMbilathI eTale ke 25 aThThama ane 25 AyaMbilathI pUrNa RtunI pracaMDa garamImAM paNa kAma cauvihAra temaja alUNAM karI! ! ! AyaMbila karela! AvI ghora tapazcaryAnI sAthe sAthe emanA jIvanamAM eka vAra sADApaMdara mahinA sudhI saLaMga AyaMbila karela
Page #707
--------------------------------------------------------------------------
________________ 683 tavArIkhanI tejachAyA tyAre rogano bhayaMkara humalo thayo hato, chatAM mananI makkamatAthI ane AyaMbila pratyenI atUTa zraddhAthI teo AkarI kasoTImAMthI pasAra thaI gayA hatAM. 100 oLI pUrNa thavA chatAM paNa temanI tapatRSA zAMta thavAne badale uttarottara vRddhi pAmatI gaI. tethI e ja varSe punaH vardhamAna tapano pAyo nAkhIne saLaMga 11 oLI karI. pachI to pratikULatAnA ghUghavatA sAgara vacce tapa rUpI naukA AgaLa vadhatI cAlI, jenI phalazruti rUpe saM. 2046nA mahA sudi pa-nA divase kaccha-AdhoI mukAme bIjI vAra 100 oLI 74 varSanI jaipha vaye pUrNa karI! samagra bhAratavarSanA sAdhvI samudAyamAM 200 oLI pUrNa karanArA puNyAtmAomAM prathama sthAna zobhAvI jainazAsananA mahAna dhotaka banI rahyAM! paNa A te kevuM gajabanAka Azcarya! temanI tapatuSA sukha ja na thaI. jethI eja varSe phA. su. pa-nA punaH trIjI vAra pAyo nAkhyo ane jotajotAmAM 27 oLI pUrNa karI lIdhI! have vRddhAvasthA ane zArIrika pratikULatAne kAraNe vadhu oLIo thaI zake tevI zakayatA ochI jaNAya che paraMtu jarApaNa zArIrika pratikULatA UbhI thAya to teozrI AyaMbilanI rakRtine tIvra banAve che. temaNe jIvanamAM davAnA sthAne AyaMbila ane DokaTaranA sthAne navapadajIne sthAna ApyuM che. tapanI sAthe sAthe samatA. apramattatA. jayaNA. svAdhyAya ruci, vAtsalya vagere aneka sadguNonA kAraNe teo anekonA jIvanamAM dharmabIjanuM vapana karI zakayAM che. temanuM nAma paNa prAtaH kAle pratikramaNamAM bolAtI bharaphesaranI sakjhAyamAM AvatA eka mahAsatInuM nAma che. temanA nAmanA pUrvArdhano artha phUla thAya che. nAma pramANe temanuM hadaya bIjA jIvo mATe kula jevuM komaLa ane aneka sadaguNonI suvAsathI maghamaghatuM hatuM. temanuM tapomaya jIvana cAreka varSa pahelAM temano svargavAsa thayela che. pU. sA. zrI haMsa kIrtizrIjI ma.sA. - uparokata mahA tapasvI sAdhvIjInAM pagale-pagale temanAM praziSyA paNa gata varSe bIjIvAra 100 oLInuM pAraNuM karIne puna: trIjIvAra pAyo nAkhIne 65 oLIthI AgaLa vadhI rahyAM che. saLaMga 500/1000/1500/170) AyaMbila karyA che! teo dara oLImAM aThThama tapa kare che. taduparAMta temaNe mAsakSamaNa, soLabhatuM, cha aThThAI tathA siddhitapa vagere tapazcaryA paNa karI che. pariNAme temaNe haMsa samAna ujvala kitine prApta karI che. teo trIjI vAra paNa 100 oLI pUrNa karanArAM bane evI zAsanadevane prArthanA saha temanA tapomaya jIvananI hArdika anumodanA. saLaMga 2- 20 upavAsathI vIzasthAnakanI ArAdhanA karanAra pAMca sAdhvIjI bhagavaMto! pU. sA. zrI hemacandrAzrIjI ma.sA. uparokata 227 oLInA tapasvI sA. zrI puSpacUlAzrIjInA eka ziSyAe saLaMga 20-20 upavAsathI vIza sthAnaka tapanI 20 oLI pUrNa karI che! A uparAMta paNa temaNe saLaMga 45/31/30/2Jra 1/ 20/18/11 upavAsa, 7 vakhata aThThAI, cattAri aTTa daza doya tapa, siddhi tapa, upavAsathI varSItapa, amathI varSItapa, temaja saLaMga 100-400-225 tathA 200 AyaMbila (pAMca vakhata) tathA kSIra samudra tapa (7 upavAsa) vagere anekavidha tapazcaryAthI potAnA jIvanane suvarNa jevuM dedIpyamAna ane caMdra samAna ujvala yazomaya banAvyuM che. temanA tapomaya jIvananI hArdika anumodanA. temanA nAma sAthe sAmya dharAvatAM eka AcArya bhagavaMte bhUtakALamAM 3aaaa karoDa zloka pramANa saMskRta sAhityanI racanA karela tathA hAla paNa e nAmanA prAyaH be vidvAna AcArya bhagavaMto judA judA samudAyamAM vidyamAna che. (pU. sA. zrI hemacaMdrAzrIjI ma.sA.) Aja samudAyanAM bIjAM be sAdhvIjI bhagavaMtoe paNa A ja rIte saLaMga 20-20 upavAsathI vIza sthAnaka tapanI ArAdhanA karI che. temAMnAM eka sAdhvIjIe 100 oLInuM pAraNuM sAdI rIte...sahajabhAvathI karyuM. pU. sA. zrI suvadanAzrIjI ma.sA. bIjA sAdhvIjI bhagavaMta gRhasthapaNAmAM pahelAM kaMdamULanA khUba ja zokhIna hatA. pAchaLathI kaMdamULabhakSaNathI thatI anaMta jIvonI hiMsAno khyAla AvatAM kaMdamULano bilakula tyAga karyo hato, paraMtu sthAnakavAsI parivAramAM temanAM lagna thatAM kaMdamULanuM zAka banAvavA mATe Agraha thatAM vairAgya pAmI dIkSA lIdhI hatI. temaNe paNa saLaMga 20-20 upavAsa 20 vAra karavA dvArA vIza sthAnakatapanI ArAdhanA pUrNa karI che. temanA nAmano artha suMdara Jain Education Intemational
Page #708
--------------------------------------------------------------------------
________________ 684 mukhavALA evo thAya che. nAma pramANe tapanA tejathI temanI mukhAkRti dedIpyamAna che. (pU. sA. zrI suvainAzrIjI ma.sA.) 5.pU. A.bha. zrI vikramasUrIzvarajI ma.sA.nA samudAyanAM be sAdhvIjI bhagavaMtoe paNa saLaMga 20-20 upavAsathI vIzasthAnaka tapanI ArAdhanA karela che. temaNe sahuthI vadhu mAsakSamaNa paNa karela che. 11 aMgasutrone kaMThastha karanAra viduSI sAdhvIjI pU. sA. zrI ratnasUlAzrIjI ma.sA. saMsArathI virakata banela potAnAM mAtuzrInA susaMskArothI goLI bAlyavayamAM ja rAjImatIe vardhamAna tapano pAyo nAkhyo ane tyArabAda mAtra 14 varSanI vaye vi.saM. 2006mAM kavikulakirITa AcArya bhagavaMtazrInA samudAyamAM potAnI nAnI bahena vasu sAthe dIkSA aMgIkAra karI. bAlyAvasthAthI ja temanAmAM abhyAsanI lagana hatI ane rojanI 100 gAthA kaMThastha karI zake tevI tIvra yAdazakita hatI! vaDI dIkSAnA yogo dvahana vakhate je divase je adhyayananI anujJA maLe te divase te adhyayana AkhuM kaMThastha karI le! mAtra kaMThastha karI le eTaluM ja nahIM paraMtu niyamita svAdhyAyanA kAraNe gokheluM pachI paNa haMmezAM moDhe hoya! jotajotAmAM temaNe 4 prakaraNa, 3 bhASya, 6 karmagraMtha, kSetrasamAsa, bRhasaMgrahaNI, dazavaikAlika, uttarAdhyayana sUtra, jJAnasAra, tattvArthasUtra, vItarAga stotra, abhidhAna ciMtAmaNi koza vagere navakAranI jema kaMThastha karI lIdhA. saMskRta ane prAkRta bhASAmAM to temanA jevA viduSI sAdhvIjI zravaNIsaMghamAM gaNyA gAThayA ja haze! dazavaikAlikanI TIkA', "uttarAdhyayanasUtra'nI TIkA, "piMDa niyukita', "ogha niyukita', "10 pannA,' 'triSaSThizalAkA puruSa caritra' jevA aneka graMtho temaNe vAMcyA che ane vaMcAvyA che. | 'vijayaprazasti,' 'hIra saubhAgya,' "meghadUta,' "abhijJAna zAMkutala,' 'zAMtinAtha mahAkAvya' Adi aneka mahAkAvyo temaja saMskRta dvayAzraya, prAkRta dvayAzraya jevA kaThina graMthono abhyAsa vartamAnamAM paNa khUba saraLatAthI karAve che!.. - teozrInI AvI apUrva svAdhyAyamagnatA ane aparva grahaNazakita joIne tIrthaprabhAvaka AcArya bhagavaMtazrIe temane caturvidha saMgha 11 aMgasUtro kaMThastha karavA preraNA karI. e preraNAne jhIlI laIne temaNe "AcArAMga'-'sUyagaDAMga'-'ThANAMga'-'samavAyAMga'bhagavatI-"jJAtAdharmakathA-'upAzaka dazAMga'-'aMtakRt dazAMga'"anuttaropapAtika dazAMga'-prazna vyAkaraNa tathA vipAka sUtra e nAmanAM 11 aMgasUtro kaMThastha karI lIdhAM! temAM AkhuM 'bhagavatI sUtra' ekAsaNAnA tapa pUrvaka kaMThastha karela. saMskRta ane prAkRta bhASAmAM chaMdobaddha kAvyaracanA paNa teo karI zake che. "vikrama bhakatAmara'nI temanI racanA khUba ja suMdara ane vidvabhogya banI che. jJAnAbhyAsa uparAMta bhakita, vaiyAvacca, guru AjJApAlana, sahanazIlatA, na bhAvatAMne nibhAvavAnI suMdara kaLA, vagere aneka sadgaNonA kAraNe temaNe viziSTa gurukRpA ane sahavartI sahunI sArI cAhanA prApta karI che. aneka ziSyA-praziSyAonA parivArathI parivarelAM teozrI svopakAra sAthe viziSTa paropakAra ane suMdara zAsana prabhAvanA karI rahyAM che. viduSI sAdhvIjI "bahena mahArAja' pU. sA. zrI vAcaMyamAzrIjI ma.sA. uparokata sAdhvIjInI sAthe 10 varSanI uMmare dIkSita thayela temanAM nAnAM "bahena mahArAje paNa potAnI apUrva grahaNazakita dvArA prakaraNa, bhASya", "karmagraMtha', "kammapayaDI', paMcasaMgraha', saMskRta-prAkRta vyAkaraNa, nyAya, kAvya, jyotiSa Adi aneka viSayomAM prabhutva meLavyuM che. temanI adhyApana kaLA paNa avvalakoTinI che. temanI vakatRtva zakita adbhuta che. vastRtva karatAM paNa adhika zakita temanI lekhinImAM che. "zrIdazavaikAlika ciMtanikA', zrI uttarAdhyayana ciMtanikA', "zrI AcArAMga ciMtanikA', "pAtheya koInuM-zreya sarvanuM' vagere pustakomAM temanI kalame je gahanaciMtana manana vahevaDAvyuM che te kharekhara adbhuta che. sthAnakavAsI sAdhvIjIo jo teo najIkanA kSetramAM hoya to avazya temanAM darzana karI, vAraMvAra temanA zrImukhe kaMIka ciMtanadhArA jhIlavA Atura hRdaye upasthita thAya ja. adhyayana-adhyApana-vakatRtva temaja lekhana, uparAMta temanAmAM Ayojanazakita paNa khUba ja viziSTa prakAranI che. cha'rIpAlaka padayAtrA saMgha hoya ke jinabhakita mahotsava hoya. upadhAna tapa hoya ke mahilA zibira hoya. sAmUhika tapa hoya Jain Education Intemational
Page #709
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 685 ke samUha sAmAyika hoya, TUMkamAM zrI jinazAsanane lagatuM koIpaNa guru-AjJAne ziromAnya karIne sAdhvIjI bhagavaMta anuSThAna hoya temAM emanI Ayojana zakita jhaLakI UThe ja! saparivAra saM. 2038mAM palIvAla kSetramAM padhAryA. teozrInA gurudeva tIrthaprabhAvaka AcArya bhagavaMtazrInI sAdhupaNAnA AcArathI ajANa evA A pradezamAM gocarInizrAmAM khaMbhAtamAM 108 mAsakSamaNanI tapazcaryA thaI hatI tyAre pANI-vihArasthAnonI tathA bIjI aneka prakAranI agavaDa paNa tapasvIone zAtA pamADavAmAM, temanA samudAyamAM "bahena nabhAvIne paNa saLaMga 9 varSa sudhI e pradezamAM vicaryA. mahArAja'nA hulAmaNA nAmathI suprasiddha evAM A sAdhvIjI dharmopadezano dhodha vahAvIne lagabhaga 36 jinamaMdirono bhagavaMtanuM suMdara yogadAna hatuM. jIrNoddhAra tathA navanirmANa karAvyuM. zrAvakomAM ropela saMskArone jIvaMta rAkhavA mATe 11 ArAdhanA bhavano-upAzrayo karAvyAM. potAnA samudAyanA traNa-traNa AcArya bhagavaMtonI temaNe tyAMnA suvikhyAta sirasa tIrthanI pAMca vAra saMghayAtrAnuM Ayojana suMdara gurukRpA prApta karI che ane temanAM mArgadarzana mujaba karyuM. dhArmika zibironuM Ayojana karIne tyAMnI AdivAsI jevI navakAra mahAmaMtra, bhakatAmara stotra temaja pArzvanAtha bhagavaMtanI pachAta jaina prajAmAM dharmano suMdara pracAra prasAra karyo. ziSyA suMdara ArAdhanA temaNe karI che. aneka saMghomAM navakAra tathA samudAyamAM mAsakSamaNa jevI mahAna tapazcaryA ArAdhanA paNa ahaMnA jApa karoDonI saMkhyAmAM temaNe karAvela che. karI anya sAdhvIjI bhagavaMtoe paNa A kSetranA jIrNoddhAramAM aneka ziSyA-praziSyAonA parivArathI parivarelAM suMdara sahayoga Apyo. teozrI suMdara zAsanaprabhAvanA karI rahyAM che. temanAM mAtA sAdhvIjI paNa "mA mahArAja tarIke pallIvAla kSetramAM amane punaHjIvita karatA sAdhvIjI vAtsalyayukata svabhAvanA kAraNe AkhA samudAyamAM badhAne khUba pU. sA. zrI zubhodayAzrIjI ma.sA. ja priya thaI paDayAM hatAM. guru AjJApAlana, sadA apramattattA, mevA-mIThAI, phUTano tyAga, 75 varSanI uMmare trIjuM varSItapa, uparokta baMne bahenonI dIkSA bAda bIjA ja varSe saM. 2007mAM temanI trIjI nAnI bahena sarojanI dIkSA 9 varSanI (kula 4 varSItapa), 11 tathA 21 upavAsa, navapada tathA vardhamAna apanI oLIo, cattAri-aThTha-daza-doya vagere tapazcaryA tathA bAlyavayamAM temanAM mAtuzrI zAMtAbahena sAthe thaI. temanA jIvanamAM bAlyavayamAM ja saMyamaprAptino zubha udaya thayo tethI 44 jeTalA ziSyA-praziSyAdi zramaNI vRMdanuM suMdara anuzAsana - gere dvArA jIvana dhanya banAvI gayAM. ratnatrayI jevAM uparokta temanuM nAma paNa tevA prakAranuM ja rAkhavAmAM AvyuM. (pU. sA. : -traNa zramaNIratnonI zAsananAM caraNe bheTa dharIne saM. zrI zubhodayAzrIjI ma.sA.) 2050nA merutrayodazInA divase samAdhipUrvaka sadgatine pAmyA. temanA gurudevazrInI nizrAmAM sikaMdarAbAdathI sametazikharajIno 181 divasano cha'rI pAlaka saMgha tathA kalakattAthI dareka pAraNAmAM eka dhAnanA AyaMbila saha pAlitANAno 201 divasano aitihAsika che'rI pAlaka saMgha aphAIthI varSItapano bhavya puruSArtha! nIkaLelo' pU. sA. zrI civaSazrIjI ma.sA. e saMgha jyAre rAjasthAnamAM Avela bharatapura, alavara, B.sc.mAM pharsTa kalAsa pAsa thayelI kaoNlejiyana kanyAe gaMgApurasI tathA hinDona vagere jillAonA samUha rUpe upadhAna tapamAM praveza karyo te divasathI roja nIti ke pallIvAla pradeza tarIke oLakhAtA kSetramAMthI pasAra thato hato AyaMbilamAM pAMcathI vadhu dravyo na vAparavAno abhigraha lIdho! tyAre tyAMnAM jaina maMdironI dazA khUba ja jIrNa jovAmAM AvI. tathA jainonI paNa dharmajIrNa avasthA jovAmAM AvI. AcArya upadhAna sAnaMda pUrNa thatAM ja dIkSA levA mATe manomana bhagavaMtanA hRdayamAM A joIne khUba ja du:kha thayuM. tyAMnA nirNaya karI lIdho eTaluM ja nahIM paraMtu mAvajIva mATe pAMcathI ni, jenoe AcArya bhagavaMtanA paga pIne potAno hatA vadhu dravyo na vAparavAno abhigraha ApavA mATe AcArya karavA mATe vinaMti karI. te vakhate to saMghayAtrA AgaLa vadhI bhagavaMtane vinaMti karI! chevaTe AcArya bhagavaMte dIkSAnuM muhUrta paraMtu pAchaLathI AcArya bhagavaMte A kArya mATe uparokata na nIkaLe tyAM sudhI upara mujabano abhigraha Apyo ane dIkSA sAdhvIjIne pallIvAla kSetramAM vicAravA mATe AjJA karI. bAda guNI jema kahe tema karavAnuM jaNAvyuM! Jain Education Intemational
Page #710
--------------------------------------------------------------------------
________________ 686 - saM. 2031mAM 27 varSanI vaye dIkSita thayela e kanyAe 14 varSanA dIkSA paryAyamAM nIce mujabanI herata pamADe tevI tapa-tyAganI bhavya ane bhagIratha sAdhanA karI che. (1) 500 AyaMbila (2) mAsakSamaNa (3) bhadratA (4) zreNitapa (5) dareka pAraNAmAM ekAsaNA saha aThThamathI pAMca varSItapa!!! temAM paNa dareka varSItapamAM uttarottara eka- be-traNa-cAra-pAMca vigaIno mULathI tyAga karatAM gayAM!!! 1- lA varSItapa daramyAna kaDA vigaIno tyAga, bIjA varSItapamAM kaDA vigaI tathA goLano tyAga trIjA varSItapamAM kaDA vigaI, goLa tathA telano tyAga. cothA varSItapamAM kaDA vigaI, goLa, tela tathA dahIMno tyAga ane pAMcamA varSItapamAM kaDA vigaI, goLa, tela, dahIM tathA ghIno tyAga. A badhI vigaIono mULathI tyAga karelo eTale ke uparokata vigaIono jemAM thoDo paNa upayoga thayela hoya tevI bIjI paNa koI vastuo kalpa nahIM! ! ! A varSItapo daramyAna prAya: ghaNAM aTTama cauvihAra karela! karmasaMyoge temane TI.bI.nuM darda lAgu paDyuM. temAM paNa virAdhanA na thAya te mATe eksa re phoTo paDAvatAM nahIM ke blaDa tathA yurInano TesTa paNa karAvatAM nahIM. 9 mahinAnA nirdoSa upacAra pachI svAthya sAruM thatAM punaH karmazatru sAme jaMgI yuddhano prAraMbha karyo! 8 upavAsanA pAraNe 8 upavAsathI varSItapano prAraMbha karyo! pAraNAmAM paNa AyaMbila ja karavAnAM!! te paNa AyaMbila eka dhAnanAM ja karavAnAM! ! ! temAM paNa purimaThanuM paccakakhANa karavAnuM!! temAM paNa gharomAMthI je nirdoSa gocarI sahajatAthI maLe tenAthI ja calAvavAnuM!!! AvI viziSTa tapazcaryAnA prabhAve temano dehAdhyAsa ghaNo maMda thaI gayo hato. nazvara kAyAnI mAyA jANe marI paravArI hatI. avinazvara evA Atma tattvane anubhavavAnI dizAmAM temanI sAdhanA AgaLa dhapI rahI hatI. kArya sAdhayAmi nA dehaM pAtayAmi' evo temano daDha nirdhAra hato ane Akhare 14-mI aphAI daramyAna pAMcamA upavAse saMpUrNa jAgrata avasthAmAM, sarva jIvone khamAvI, potAnA guruNInA zrImukhethI navakAra tathA pAMca mahAvratonA AlAvAne sAMbhaLatAM sAMbhaLatAM saM. 2045- nA aSADha sudi 13nA divase samAdhipUrvaka sadAne mATe AMkha mIMcI dIdhI. aNAhArI padane prApta karavA mATe jANe AhArano sadAne mATe tyAga karI dIdho! AvA bhISaNa tapanI sAthe jIvanamAM khUba ja anumodanIya apramattatA hatI. potAnuM kArya pote ja karatAM caturvidha saMgha eTaluM ja nahIM paraMtu vaDIlonI bhakita mATe paNa hiMmezAM khaDe page taiyAra rahetAM. cha karmagraMtha, vyAkaraNa, tarkasaMgraha vagereno artha sahita talasparzI abhyAsa paNa temaNe karyo hato! temanA nAmano pUrvArdha jJAnano paryAyavAcI doDha akSarano zabda che tathA uttarArdha prAyaH sarvajanapriya evI eka RtunuM nAma che. (pU. sA. zrI civarSAzrIjI ma.sA.) temanI dIkSA pachI sAta varSe temanI grejyueTa thayelI traNa nAnI bahenonI dIkSA thayelI tathA tyArabAda bIjAM pAMca varSa rahIne temanAM mAtuzrInI paNa dIkSA thaI hatI. e cAre jaNAM paNa khUba ja tapomaya anumodanIya jIvana jIvI rahyAM che. temanI anumodanIya ArAdhanAnI vigata AnA pachInA dRSTAMtamAM Apela che :- kharekhara zrI jinazAsana AvA mahA tapasvI, ArAdhaka, saMyamI AtmAothI gauravavaMtu che! 900 AyaMbila upara 45 upavAsanI tapazcaryA sAthe navasArIthI zaMkhezvarano vihAra!!! - pU. sA. zrI kRtavaSazrIjI ma.sA. B.com. sudhI vyAvahArika abhyAsa karanAra kaoNlejiyana kanyAe saM. 2038mAM mahA sudi pa-nA saMyama svIkAryuM. jemanA ghare kAyama be miSTAnna ane be pharasANa hAjara ja hoya tevA sukhI parivAramAMthI dIkSita thayelAM A sAdhvIjIe dIkSA bAda karmanirjarArthe ugra tapazcaryAno prAraMbha karI dIdho. saLaMga 900 AyaMbila karIne upara pAraNuM karyA vinA saLaMga 45 upavAsa zarU karyA. 21mA upavAse temane bhAvanA thaI ke mAre zaMkhezvara tIrthamAM jaI prabhudarzana karyA pachI ja pAraNuM karavuM. AvI bhAvanA sAthe temaNe navasArIthI vihAra prAraMbhI dIdho. AvI ugra tapazcaryA sAthe roja vihAro karatAM karatAM anukrame zaMkhezvara pahoMcyAM tyAre temano 45mo upavAsa hato! zaMkhezvaramAM AvIne aTTama karI eTale kula 45 upavAsa thayA. pAraNAnA divase baporanA samaye eka hAthamAM tarANIcetano ane bIjA hAthamAM loTa (lAkaDAno ghaDo) laIne teo svayaM AyaMbilanI gocarI vahoravA mATe nIkaLyAM. temanAM saMsArI mAtuzrI pAraNuM karAvavA AvelA paraMtu temane tyAM vahoravAnI nA pADatAM temaNe khulAso karyo ke-"tame mArA nimitte banAvela che tethI na kalpa"! Jain Education Intemational
Page #711
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA AvI rIte AyaMbilathI pAraNuM karyA bAda paNa temaNe AyaMbila cAlu rAkhyAM. thoDAM AyaMbila bAda vacce aTTama paNa karatAM rahyAM. kula 970 AyaMbila saLaMga karyA. pachI caitra sudi 4thI punaH mAsakSamaNano prAraMbha karI dIdho! unALAnI asahya garamImAM paNa temaNe khUba ja prasannatApUrvaka mAsakSamaNa pUrNa karIne akSaya tRtIyAnA divase AyaMbilathI pAraNuM karyuM! pAraNA prasaMge nahIM koI patrikA, nahIM mahotsava, nahIM pracAra, ke tapasvinI tarIke dekhAvAnI leza mAtra AzaMsA nahIM! rasanendriya upara kevo adbhuta kAbu! mAnakaSAya upara kevo ajoDa vijaya ! A uparAMta paNa 15 varSanA dIkSA paryAyamAM temaNe nIce mujaba atyaMta anumodanIya tapazcaryA karI che. (1) siddhitapa (pAraNe AyaMbila) (2) zreNi tapa (pAraNe AyaMbila) - (3) vIza sthAnakanA saLaMga 400 akrama! (4) pArzvanAthanA saLaMga 108 aThThama! (5) chellAM ghaNAM varSothI dara paryuSaNamAM aThThAI tapa. (6) 1 varSa sudhI nIce mujaba navapadajInI viziSTa rIte ArAdhanA karela. eka dhAnanA 9 AyaMbila karyAM bAda 1 pAraNuM karI punaH bIjAM eka dhAnanAM 9 AyaMbila bAda 1 pAraNuM karI punaH trIjAM eka ja dhAnanA 9 AyaMbila ityAdi. vihAramAM eka dhAnanA AyaMbilanI nirdoSa gocarI na maLe to kAcI maganI dALa, aDadanI dALa ke loTa pANImAM 3-4 klAka palALIne vAparatAM!!! (7) hAla aTTamathI varSItapa cAlu che. pAraNAmAM purimaThTha ekAsaNuM kare che! AvI ugra tapazcaryAnI sAthe sAthe jJAna-dhyAna rUpa ApyaMtara tapamAM teo apramattapaNe anumodanIya puruSArtha karI rahyAM che. temanA nAmano pUrvArdha jJAnanA pAMca prakAromAMthI je 'bolatuM jJAna' kahevAya che te che tathA uttarArdha prAyaH badhAne priya evI eka Rtu vizeSanuM nAma che. (pU. sA. zrI zrutavarSAzrIjI ma.sA.) temanAM moTAM bahene temanAthI 7 varSa agAu dIkSA lIdhela temanuM khUba ja anumodanIya dRSTAMta AnAthI AgaLa Apela che. tathA be nAnI bahenoe temanI sAthe ja saM. 2038-mAM dIkSA lIdhela tathA mAtuzrIe saM. 2043mAM 72 varSanI vaye dIkSA lIdhela, e traNenI ArAdhanA paNa anukrame nIce mujaba jANavI. For Private sch 108 mAsakSamaNa karavAnI bhAvanA!!! pU.sA. zrI gItaramAzrIjI ma.sA. nitya bhakatAmara stotrapAThI, tIrthaprabhAvaka AcArya bhagavaMtazrI vikramasUrIzvarajI ma.sA.nA eka ja grupanAM be sAdhvIjI bhagavaMtoe vartamAnakALamAM vikrama rUpa kahI zakAya tevI mAsakSamaNanI tapazcaryA potAnA jIvanamAM karI che. baMnenA praguruNI eka ja che. temAMthI eka sAdhvIjI bhagavaMtane bAlyAvasthAthI ja sahaja vairAgyabhAva vartato hato, chatAM karmavazAt lagna thayAM. paraMtu lagna pachI be mahinAnA alpakALamAM ja temaNe potAnA pitAzrI pAse potAnI pravrajyAnI bhAvanA vyakata karI. putrInI kasoTI karatA pitAzrIe thoDo samaya vItavA dIdho, paNa jyAre temaNe joyuM ke eka putranI mAtA thavA chatAM paNa saMtAnanA mamatva karatAM saMyamano rAga tIvra che, tyAre saMyamanI anumati ApI ane Akhare saM. 2018nA poSa vada-5-nA muMbaImAM lAlabAga mukAme temanI dIkSA thaI. temanA eka bhAI nirmalabhAIe paNa 17 varSanI yuvAna vaye uparokata pU. AcArya bhagavaMtanA varada haste lAlabAgamAM dIkSA grahaNa karela che. dIkSA lIdhA bAda uparokata sAdhvIjI bhagavaMte jJAnAcAra, darzanAcAra, cAritrAcAra, tapAcAra tathA vIryAcAra A pAMceya AcAronI yathAyogya rIte suMdara ArAdhanA karela che. temAM paNa temaNe je utkRSTa tapanI ArAdhanA karI che te to pUrvakALanA maharSionI tapazakitano sAkSIbhAva ane zraddhA pragaTAve che! saMsArI avasthAmAM ja temaNe aTTAI, cattAriaThTha-dazadoya tapa, 16 upavAsa, upadhAna Adi tapazcaryA karela ane dIkSA lIdhA bAda temanI tapati soLe kaLAe khIlI UThI. temaNe potAnA jIvanamAM 36 upavAsa, 42 upavAsa, 45 upavAsa, 51 upavAsa, 68 upavAsa, vIza vakhata saLaMga 20 upavAsa dvArA vIza sthAnaka tapanI ArAdhanA, eka varSamAM 20 aThThAI (kula 25 aThThAI) 30 mAsakSamaNa, saLaMga 375 AyaMbila, vardhamAna tapanI 45 oLI, zreNitapa, bhadratapa, 3 varSItapa, uvasaggaharaM stotranA 185 akSaronI ArAdhanA nimitte saLaMga 185 akrama AvI aneka viziSTa tapazcaryA dvArA potAnA AtmAne haLukarmI banAvavA uparAMta suMdara zAsanaprabhAvanA ane aneka AtmAonA jIvanamAM anumodanA dvArA dharmabIjanuM vapana karela che. Personal Use Only
Page #712
--------------------------------------------------------------------------
________________ 688 caturvidha saMgha jyAre temaNe saLaMga 20-20 upavAsa dvArA vIzasthAnaka mAtra ATha varSanI bALa vaye dakSAe prathama upadhAna karyuM tapanI ArAdhanA karI tyAre uparokata AcArya bhagavaMte temane ane tyArathI dIkSAnI bhAvanAnAM bIja ropAI gayAM! AzIrvAda saha preraNA karI ke-"20 mAsakSamaNa dvArA arihaMta paraMtu dakSAnI dIkSA thAya tenAthI pahelAM tenI moTI bahena padanI ArAdhanA karo." pU. gurudevanA AzIrvAdane saphaLa karavA nIlAno dIkSA mATe naMbara lAgI gayo. 14 varSanI nAnI vayamAM mATe A sAdhvIjI bhagavaMte tathA jemanuM dRSTAMta have varNavavAmAM nIlAe saMyama svIkAryuM ane apramattapaNe paMcAcAranI sAdhanAmAM Avaze te sAdhvIjI bhagavaMte paNa madrAsa cAturmAsa daramyAna AgaLa vadhyA. karmagraMtha, tattvArthasUtra, saMskRta-prAkRta mAsakSamaNano prAraMbha karyo ane mAtra pAMca varSanA alpakALamAM vyAkaraNAdino suMdara abhyAsa karyo. sAthe sAthe be mAsakSamaNa, 20 mAsakSamaNanI ArAdhanA baMne jaNAe pUrNa karI!!! e be varSItapa, be vAra soLabhatuM, aThThAIo, saLaMga 500 ArAdhanA daramyAna Akho mahino mauna sAthe mukhyatve jApa AyaMbila, vardhamAna tapanI 70 oLI, siddhitapa, cattAriaTTatemaja svAdhyAya cAlu hoya! daza-doya tapa Adi tapazcaryA dvArA jIvana dhanya banAvyuM. tapanI sAthe samatA eTalI badhI ke pIvAnuM pANI ThaMDuM vartamAnamAM adhyApananuM kArya samudAyamAM suMdara karAvI rahyAM che. hoya ke garama hoya yA vaheluM-moDuM maLe to paNa koI divasa suMdara maroDadAra akSaronA kAraNe samudAyanI sevAno lAbha laI phariyAda nahIM. potAnI tapazcaryA daramyAna bIjAM sAdhvIjI rahyA che. temanA nAmano pUrvArdha nigama vagere sAta...vAcaka zabda mAsakSamaNamAM joDAyAM hoya to avasara maLatAM temanI che ane uttarArdha eka suprasiddha tIrthaMkara paramAtmAnA vaiiyAvaccano lAbha paNa laI le! adhiSThAyikA devInA nAmano pUrvArdha thAya che. temanA 25-ma-rajata mAsakSamaNanI pUrNAhuti prasaMge (pU. sA. zrI nayapadhAzrIjI ma.sA.) madrAsamAM 237 mAsakSamaNanI rekarDa rUpa tapazcaryA thaI hatI! ! ! emanI dIkSA bAda 10 varSa rahIne dakSAnI dIkSA thaI. 25-mAM mAsakSamaNa daramyAna dareka aTTamanuM paccakhANa dIkSAnI sAthe ja nAnA joga ane moTA joganI saLaMga madrAsavAsI bhAvikoe vAjate gAjate tapasvIne potAnA ArAdhanA eka paNa divasa pADyA vagara, akhaMDapaNe che gRhAMgaNe padArpaNa karAvIne koIne koI abhigraha dhAraNa karavA mahinAmAM paripUrNa karI. pUrvaka karAvela.. potAnA jIvanamAM 108 mAsakSamaNa karavAnI temanI tIvra tyArabAda uttarottara tapazakita vikasita thatAM temaNe bhAvanA che. zAsanadeva teozrInI A uttama bhAvanA paripUrNa atyAra sudhImAM 30 mAsa khamaNa, 20 vakhata saLaMga 20 karavA mATenI zakita Ape temaja teozrI nirAmaya dIrdhAyuSI upavAsa dvArA vIzasthAnaka tapanI ArAdhanA, 16 upavAsa, 36 bane e ja zubhAbhilASA saha temanI tapazcaryAdi ArAdhanAnI upavAsa, 51 upavAsa, 68 upavAsa, eka varSamAM 20 aThThAI (kula 36) eka varSamAM 71 aTTama (kula prAyaH 185 aTTama), 2 bhUri bhUri hArdika anumodanA. varSItapa, siddhitapa, dharmacakratapa, saLaMga 108 AyaMbila, vardhamAna temanA nAmano pUrvArdha padya racanAo mATe vaparAto be tapanI 40 oLIo vagere viziSTa tapazcaryAo dvArA jIvanane akSarono eka zabda che. teno artha "sUtra' evo paNa thAya che tapomaya banAvela che. tapanI sAthe jApa, abhyAsa, vaiyAvacca, tathA uttarArdhano artha lakSmI evo thAya che! bhakita temaja saMyamanI anya dareka kriyAomAM temano acUka phALo temanAM guruNIzrIe 11 aMgasUtro kaMThastha karela che. hoya ja. citta-prasannatA ane milanasAra vyakitatvanA kAraNe pU. sA. zrI caMdrayazAzrIjI ma.sA. sahunA prItipAtra ane AdaraNIya banyAM che. saM. 2007mAM temano janma thayo hovAthI hAla temanI uMmara 54 varSanI che. uparokata mahAtapasvI sAdhvIjI bhagavaMtanI lagabhaga sAthe ja dareka tapazcaryAmAM joDAyelAM bIjA sAdhvIjI bhagavaMtanuM temanA nAmanA pUrvArdhano artha prakAza ApanAra eka vastu gRhasthapaNAnuM nAma dakSA hatuM. nAnakaDI dakSA potAnI mAtA sAthe thAya che tathA uttarArdha eka nAma karmanI puNya prakRtine sUcave che upAzraye jAya tyAre vAsakSepa ApatAM kavikulakirITa AcArya zuM ke je AvI viziSTa tapazcaryAne kAraNe temane saheje prApta thayela bhagavaMtazrI kahe ke- tAruM nAma dakSA nahIM, paNa dIkSA." Jain Education Intemational
Page #713
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA (pU. sA. zrI caMdrayazAzrIjI ma.sA.) temanAM pagale pagale temanI nAnI bahena surekhAe paNa zaMkhezvara tIrthamAM dIkSA grahaNa karela che. teo paNa mAsakSamaNa, varSItapa, vardhamAna tapanI oLIo vagere tapazcaryAmAM AgaLa vadhI rahela che. dhanya che AvAM mahAtapasvI sAdhvIjI bhagavaMtone!... prAyaH saLaMga covihArI 108 chaThTha saha 9-9 yAtrA ! ! ! pU.sA. zrI sUryazAzrIjI ma.sA. eka mahA tapasvI sAdhvIjIe prAya: saLaMga covihArI 108 chaThTha karI. dareka chaThThamAM siddhAcalajI mahAtIrthanI 7-7 yAtrAo karI! dareka chaThThanA pAraNAnA divase vyAsaNuM karatAM. e divase paNa ra yAtrAo karyA pachI ja pAraNuM karatAM, eTale 3 divasamAM kula 9 yAtrAo karyA pachI ja pAraNuM karatAM!.. dhanya che emanI taponiSThAne! tIrtha bhakitane!! dRDha manobaLane! ! ! saMsArapakSe emanAM traNeya suputrIoe paNa saMyama aMgIkAra karela che! teo mULa mAlavAnA vatanI hatAM. temanA nAmano pUrvArdha pAMca prakAranA jyotiSI devonA vimAnomAMthI eka prakArane sucave che tathA uttarArdha nAma karmanI eka puNya prakRtine sUcave che! (pU. sA. zrI sUryayazAzrIjI ma.sA.) teo "AgamoddhAraka tarIke suprasiddha thaI gayela AcArya bhagavaMtazrInA samudAyanA che! saLaMga 108 covihArI chaThTha karavAmAM Ave to 324 divasa lAge, paraMtu cAturmAsamAM sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMto siddhagirinI yAtrA karatAM nathI hotAM, jethI cAturmAsa pahelAM amuka chaThTha saLaMga karIne bAkInI chaThTha cAturmAsa bAda saLaMga karela. Ama be kaTake 108 chaThTha thayela hovAthI ahIM prAyaH saLaMga e pramANe jaNAvela che. 689 prAyaH saLaMga 108 covihArI chaThTha saha 8-8 yAtrA! agnisaMskAra vakhate eka vastra baLyuM ja nahIM !!! pU. sA. zrI kamalaprabhAzrIjI mahArAja lagna pachI mAtra 6 mahinAmAM ja vaidhavya prApta thatAM mAlavAnAM vatanI kaMcanabahena vairAgyavAsita banyAM. saM. 2009mAM pAlitANAmAM sAgara samudAyamAM dIkSA aMgIkAra karI. dIkSA bAda koI divasa lagAtAra be divasa vigaInuM sevana karyuM nahIM! ! ! aneka prakAranAM tapa satata cAlu rAkhyAM, tethI dhanA aNagAranA nAme comera suvAsa prasaravA lAgI. varSItapa, vIzasthAnakatapa, zaMkhezvara pArzvanAthanA 108 aTTama, mahAvIra svAmInI 229 76, 12 aTTama, siddhitapa, soLamattA, cattAri aTTa daza doya, 6 aThThAI, navakAra mahAmaMtranA padanI upavAsathI ArAdhanA, meru tapa, bhadrapratimA, mahAbhadrapratimA, zreNitapa, vargatapa, dhana tapa, karmasUdana tapa, upavAsathI sahasukuTa (1024 upavAsa), ghaDiyAM be ghaDiyAM tapa, 250, 500, 700 vagere saLaMga AyaMbila, 1176 lagAtAra AyaMbila (A tapa daramyAna zAsanadeve temanI kaThina parIkSAo karI hatI, jemAM teozrI aDaga rahyAM hatAM), paramAtmAnA kalyANaka aMtargata vardhamAna tapanI 100 oLI, zatruMjayamAM be kaTake prAyaH saLaMga 108 covihAra chaThTha saha 7-7 yAtrA, (pAraNAnA divase paNa 1 yAtrA karyA bAda pAraNuM karatAM), ATaATalI tapazcaryAnI zRMkhalA chatAM mAnasanmAnathI sadA dUra ja rahetAM! saM. 2043mAM jinamaMdirethI pAchA AvatAM rastAmAM gAye zIMgaDAthI uchALI dUra pheMkI dIdhA! hAtha-paganAM hADakAM bhAMgI gayAM. sAthe rahela sAdhvIjInA hozakoza UDI gayA. DokaTare plAsTara karyuM tathA davA ApI paraMtu teozrIne tapazakita para evo atUTa vizvAsa ke davA lIdhI ja nahIM! saM. 204pamAM chellAM 3 varSathI A gADha mahAdhana tapa cAlu hatuM. paryuSaNa pachI svAthya bagaDyuM, chatAM tapazcaryA cAlu ja rAkhI! Akhare Aso vadi 3nA divase navakAra mahAmaMtranuM zravaNa karatAM karatAM samAdhipUrvaka kALadharma pAmyAM! agnisaMskAra vakhate ghaNo prayatna karavA chatAM eka vastra baLyuM ja nahIM! ! ! A mahAtapasvI sAdhvIjI bhagavaMtanA nAmano pUrvArdha eka viziSTa kUla vizeSanuM nAma che, tathA uttarArdhano artha kAMti-teja Jain Education Intemational
Page #714
--------------------------------------------------------------------------
________________ 690 caturvidha saMgha evo thAya che. temanI tapazcaryAdi ArAdhanAnI bhUrizaH hArdika pesI gayo! AMkhamAMthI azruonI dhArA vahetI jAya. AMkha anumodanA... (pU. sA. zrI kamalaprabhAzrIjI ma.sA.) sUjhIne TeTA jevI thaI gaI! chatAM paNa A mahAtmAe tenI AMkhamAM maMkoDo pravezI gayo chatAM AtmajJa paravA karI nahIM. "jo AMkhane coLIza to maMkoDAne trAsa thaze" ema vicArI karuNAvaMta A sAdhvIjI bhagavaMte AkhI rAta ema sAdhvIjInI ajaba samatA! ja navakAra mahAmaMtranA smaraNanA baLe samatApUrvaka pasAra karI ! pU. sA. zrI guNodayAzrIjI mahArAja savAra thatAM e maMkoDo potAnI meLe bahAra nIkaLI gayo. kevI e hatAM yoganiSThA, svAnubhUtisaMpanna, vyavahAra- adbhuta sahanazIlatA! jIvadayAnI kevI utkRSTa bhAvanA! ! nizcayanA adbhuta samanvayakArI, yathArthanAmI sAdhvIjI bhagavaMta. dehAdhyAsa upara kevo ajoDa vijaya! ! ! emanA jIvanamAM udaya pAmelA agaNita guNonuM varNana karavA (3) aMta samaye paNa jinAjJA ane guru AjJAnuM pAlana mATe A kalama ghaNI ja vAmaNI bhAse che. apramattapaNe gurusevA azAtA vedanIya karmanA udayathI chellAM 4 varSa sudhI sAthe mauna, jApa, bhakita ane dhyAnanA prabhAve ghaNI ja ucca temanI tabiyata ghaNI nAdurasta rahetI. koIka vAra lohInA jhADA AdhyAtmika avasthAne teo pAmelAM hatAM. temanA jIvananA thaI javAthI khUba ja azakita thaI jatI, chatAM paNa koI navA aneka prasaMgomAMthI mAtra traNeka prasaMgone ahIM TUMkamAM joIzuM. AMgatukane khabara na paDe ke A sAdhvIjI bimAra haze. evI (1) vIMchIno DaMkha chatAM DoLI upADIne 35 ki. mI.no abhuta prasannatA ane teja haMmezAM temanI mukhamudrA upara vihAra : chavAyelAM rahetAM hatAM. saM. 2008mAM dIkSA lIdhA bAda vaDI dIkSAnA yoga cAlu saM. 2031mAM chellA cAturmAsa vakhate temanI tabiyata hatA. te vakhate pU. upAdhyAyajI bhagavaMta (pAchaLathI acala ghaNI ja nAdurasta hatI. gurubhakata ziSyAo temane AvI gacchAdhipati AcAryazrI)nAM vayovRddha bA mahArAja tyAMthI sthitimAM choDIne anyatra cAturmAsa javA icchatAM na hatAM. chatAM lagabhaga 70 ki. mI. dUra eka tIrthamAM birArjamAna hatAM. temane paNa gacchAdhipatizrInI AjJAne ziromAnya karIne potAnAM potAnI pAse teDI lAvavA mATe koI be sAdhvIjI mahArAjone ziSyA-praziSyAone judA judA 7 sthaLe cAturmAsa karavA mATe mokalavA mATe pU. upAdhyAyajI ma.sA. e sUcana karyuM. 70 ki.mI. mokalI dIdhAM! ! ! sudhI DoLI uMcakavAnI koInI hiMmata cAlatI na hatI. tyAre e ja cAturmAsamAM kA. su. 8nI rAtre temano dehavilaya navadIkSita uparokta sAdhvIjI bhagavaMte gurvAjJA meLavIne joga thayo. tenAthI thoDA divasa agAu cAreka ki.mInA aMtare bIjA pUrNa thatAMnI sAthe ja pAraNAnA divase porasI biyAsaNuM karIne gAmamAM temanAM thoDAka ziSyAo cAturmAsa birAjamAna hatA. bIjA eka sAdhvIjI bhagavaMtane sAthe laIne vihAra karyo. ugra temaNe darzanArthe AvavAnI anumati maMgAvI, paraMtu saMyama vihAra karIne tIrthamAM pahoMcI gayAM. tyAMthI vayovRddha sAdhvIjIne jIvananI maryAdAonA custapaNe pAlaka evAM teozrIe pratyuttara DoLImAM sAthe laIne lagabhaga arthe raste pahoMcyAM tyAre emane mokalAvyo ke-"cAturmAsika zAstra maryAdAonuM ullaMghana karIne (navadIkSitane) pagamAM vIMchI karaDyo! bhayaMkara vedanA thavA lAgI, atre AvavA karatAM jyAM cho tyAM ja rahIne zubha bhAvanA-pUrvaka chatAM paNa vedanAne gaNakAryA vinA, samayasara guru mahArAja pAse navakAra mahAmaMtrano jApa karo to sAruM." zAstrIya maryAdAonA pahoMcavAnuM hovAthI upacAra mATe vacce kayAMya rokAyA vinA, phakata pAlana mATe kevI jAgarUkatA!... pagamAM pATo bAMdhIne vihAra cAlu rAkhyo ane samayasara guru mahArAja pAse pahoMcI gayAM! temanI AvI gajabanI nAdurasta tabiyatamAM paNa temaNe saLaMga 27 AyaMbila sahanazIlatA ane hiMmata vagere joIne guru mahArAje mana mUkIne karyA hatAM. AyaMbilamAM mAtra maganuM pANI ane thoDA bhAta latAM temanA upara AzIrvAdanI amIvRSTi karI!... hatAM. chatAM paNa apramattabhAva gajabano hato. (2) eka AMkhamAM maMkoDo chatAM ajaba samatA : tabiyatanI chellI gaMbhIra avasthAmAM DaoNkaTaranI salAha mujaba jyAre rAtre aNAhArI auSadha tarIke saheja aMbara temanA eka vakhata rAtanA samaye teozrInI AMkhamAM maMkoDo mukhamAM nAkhavAno nirNaya levAmAM Avyo tyAre badhAne lAgatuM hatuM Jain Education Intemational
Page #715
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA ke teo bebhAna avasthAmAM che, paraMtu jevuM auSadha hoThane sparzva ke tarata ja temaNe AMkha kholIne dhIme svare kahyuM ke-"are A zuM karo cho! mane kazuM ja nathI thayuM! Akhare temaNe chellI avasthAmAM paNa rAtre saheja paNa aNAhArI auSadha na ja lIdhuM ! ! utsargamArganI jinAjJApAlana-mATenI kevI custatA ! ! ! chelle paNa vIra...vIra...vIra...bolatAM temaNe samAdhipUrvaka dehatyAga karyo!... (pU. sA. zrI guNodayAzrIjI ma.sA.) svAnubhUtisaMpanna sAdhvIjInI adbhuta nirIhatA pU. sA. zrI anaMtaguNAzrIjI ma.sA. uparokata dRSTAMtamAM varNavela uparokata sAdhvIjI bhagavaMta pAse aneka mumukSu kumArikAo dIkSA levA AvatI, paraMtu teo 4-5 varSa sudhI saMyamanI tAlIma ApyA pahelAM prAyaH koIne utAvaLathI dIkSA ApatAM na hatAM. khUba cakAsaNI karIne yogya lAge temane ja dIkSA ApatAM. teo kAladharma pAmyAM tyAre temanI nizrAmAM 3 mumukSu kumArikAo dhArmika abhyAsa karatI hatI. temaNe traNe jaNAMe nirNaya karyo ke ApaNe have uparokata sAdhvIjInAM saMsArI sAM bhANejI ma.sA. pAse ja dIkSA levI. teo paNa nAma pramANe aneka guNa gaNanA bhaMDAra, svAnubhUtisaMpanna, paramAtmA ane guru mahArAjane ananyabhAve samarpita, susaMyamI sAdhvIjI che. eTale traNe jaNAMe potAne ziSyA tarIke svIkAravA mATe A sAdhvIjI bhagavaMtane vinaMti karI, paraMtu niHspRhI evAM A mahAtmAe javAba Apyo ke-"mArAthI vaDila sAdhvIjI bhagavaMto vidyamAna che, tame temAMthI koInI pAse paNa dIkSA laI zako cho paraMtu mAro A viSaya nathI!!!" tema chatAM paNa traNe jaNAMe potAno makkama nirNaya jaNAvatAM kahyuM ke-"ame dIkSA lezuM to ApanI pAse ja nahitara emane ema zrAvikA tarIke ArAdhanA karatAM rahIzuM! lagna paNa amAre karavAM nathI !!!" Ama ne Ama varSo vItatAM gayAM. chatAM na to sAdhvIjI bhagavaMtanA aMtaramAM potAnI ziSyA banAvI levAnI lezamAtra paNa spRhA jAgI ke na mumukSuo potAnA nirNayamAMthI calita thayAM. lagabhaga 20 varSanAM vahANAM vAI gayAM. te daramyAnamAM eka mumukSu dIkSAnI bhAvanA bhAvatAM bhAvatAM TUMkI bimArImAM kAladharma pAmI gayAM. chevaTe bIjAM eka mumukSu bahene na chUTake e ja samudAyamAM bIjAM sAdhvIjI bhagavaMta pAse dIkSA levAno For Private 691 nirNaya karyo paraMtu trIjA mumukSu to hajI paNa potAnA nirNayamAM makkama ja hatA!!! teo potAnA ghare rahIne ArAdhanA karatAM hatAM ane dhArmika pAThazALA calAvatA hatAM. chevaTe dhIrajanA phaLa mIThAM hoya che' e kahevata mujaba temanI dhIrajanI tapazcaryA phaLI. temanI makkamatA joIne uparokata sAdhvIjI bhagavaMtanA vaDIla gurubahene nirNaya karyo ke huM mArI javAbadArIe tamane tamArAM icchita sAdhvIjInA nAme dIkSA apAvIza!!! Akhare 9 varSa agAu e dIkSA goThavAI. vaDIla sAdhvIjIe potAnAM uparokata gurubahena pAse mumukSune ziSyA tarIke svIkArI levA mATe prastAva mUkayo, tyAre paNa A mahAtmAe A vAtane savinaya TALavA mATe koziza karI paraMtu Akhare vaDIlanA makkama nirNayathI uparavaTa javAmAM avinaya doSa lAgavAno saMbhava jaNAtAM nachUTake mauna rahevuM paDyuM ane 30 varSanA dIkSA paryAya bAda temanAM prathama ziSyA thavAnuM saubhAgya meLavIne e navadIkSita dhanya banI gayAM!!! jo ke chelle chelle e vinayI mumukSu AtmAe vaDIla sAdhvIjIne jaNAvI dIdhela ke jo A mahAtmAne ATaluM badhuM duHkha thatuM hoya to huM mAro Agraha pAcho kheMcI lauM chuM. Apane yogya lAge tenAM ziSyA mane banAvI zako cho!!! paraMtu vaDIla sAdhvIjIe mumukSu AtmAnI viziSTa pAtratA ane ananya samarpaNabhAva joIne Akhare uparokata sAdhvIjInAM ja ziSyA banAvarAvyAM!!! dhanya che mumukSunAM samarpaNabhAva tathA dhIrajane! dhanya che sAdhvIjI bhagavaMtanI nirIhatAne !! dhanya che vaDIla sAdhvIjInA suyogya nirNayane!!! viSama evA vartamAnakALamAM AvA dRSTAMto keTalAM maLaze.?! uparokata sAdhvIjI bhagavaMta mAtra svasAdhanAmAM racyAMpacyAM rahe che evuM paNa nathI. sva-para koI paNa samudAyanAMsAdhvIjI bhagavaMta temanI pAse Ave teo temanA adbhuta vAtsalyamAM bhIMjAIne dhanyatAno anubhava kare che. sahu vAcako A dRSTAMtane samyak rIte vicArIne yathAyogya preraNA meLave e ja zubhAbhilASA. A dRSTAMta chapAyuM che e khyAla paNa A niHspRhI mahAtmAne Avaze to temane nahIM game e svAbhAvika che, chatAM vartamAnakALamAM savizeSa preraNAdAyaka hovAthI A dRSTAMta atre rajU karavAnI dhRSTatA karavI paDI che. OM zAMtiH Personal Use Only
Page #716
--------------------------------------------------------------------------
________________ 692 caturvidha saMgha nirdoSa gocarInA abhAve 15 divasa sudhI (pU. sA. zrI puNyarekhAzrIjI ma.sA.) caNA Adi sUkI vastuothI nirvAha! ! ! temanA saMsArI parivAramAMthI kula 6 jaNAe dIkSA lIdhela pU. sA. zrI puNyarekhAzrIjI ma. sA. che. temAMthI temanA be kAkA hAla AcArya tarIke suMdara zAsana prabhAvanA karI rahela che. mAtra 47 varSanI uMmara ane 28 varSano dIkSA-paryAya hovA chatAM lagabhaga 100 jeTalA ziSyA-praziSyAonuM vizALa tapa-japathI kensarane kensala karatAM zramaNI vRMda dharAvatA sAdhvIjI bhagavaMte cha'rIpAlaka saMgha sAthe utkRSTa ArAdhaka sAdhvIjI jesalamera tIrthanI yAtrA karI. pAchA pharatI vakhate saMghavI taraphathI pU. sA. zrI vinayaprabhAzrIjI ma.sA. badhI vyavasthA hovA chatAM paNa teno svIkAra na karatAM, rastAmAM jaina-jainetara vastInA abhAve nirdoSa gocarInI azakayatA 16 varSanI vaye dIkSita thaIne Aje 48 varSanI dIkSA paryAya dharAvatAM eka utkRSTa ArAdhaka, ane jinazAsananA hovAthI 15-15 divasa sudhI caNA Adi sUkI vastuothI jIvananirvAha karyo! guruNIno Avo AcAra joIne zaNagAra evA eka aNagAra-sAdhvIjI bhagavaMtanI ArAdhanAnI ziSyAoe paNa temanuM anukaraNa karyuM! ! ! vAto bhAvapUrvaka vAMco. chellAM 30 varSathI mAMDIne have AjIvana kApamAM sAbano A sAdhvIjI bhagavaMte mAvajIva mATe pharasANa, mevo upayoga na karavAnI pratijJA che! ane phUTano tyAga karela che. taduparAMta chellAM keTalAka varSothI cAturmAsamAM miSTAnna, kaDaka vastu, kaDA vigaI AdinA tyAga dararoja 51 bAMdhI navakAravALInA jApa kare che. banatAM pUrvaka mAtra traNa ja dravya vApare che! temaNe vizasthAnaka, aThThAI, sudhI ekI beThake 6-7 kalAka sudhI ATalA jApa kare che ! 24 akrama Adi viziSTa tapazcaryAo paNa karela che. kalAkamAM phakata aDhI kalAka (rAtre 10 thI 12aa) ja ArAma kare bAhya tapanI sAthe sAthe saMskRta-prAkRta vyAkaraNa, che! 300 uparAMta adama karI che! ratnAkarAvatArikA sudhI nyAyanA graMtho, kammapayaDI sudhInuM karma | temane kensara thayela tyAre davA na letAM 81 AyaMbila sAhitya, AcArAMga-uttarAdhyayana sUtra Adi Agamo vagerenuM tathA 15 covihArI aThThama tapa sAthe navakAra mahAmaMtrano jApa karatAM kensara maTI gayela. lohInI ulaTI thatAM kensaranA suMdara adhyayana karyuM che. kITANuo dUra thaI gayela! temanuM utkRSTa saMyamajIvana joIne aneka grejyueTa thayelI yuvatIoe temanI pAse saMyama grahaNa karela che. temAMthI saLaMga 500 AyaMbila karyA tyAre paNa AyaMbilamoTA bhAganAM sAdhvIjI bhagavaMto varSamAM mAtra eka ja vAra khAtAmAMthI na vahoratAM gharomAMthI je sUjhatuM maLe tenAthI ja vastrono sAbuthI kApa kADhe che! keTalAMka sAdhvIjI bhagavaMtone AyaMbila karatAM. ghaNI vakhata phakata roTalI ane pANI ke khAkharA mAvajIva miSTAnna, pharasANa, phUTa Adino tyAga che. moTA ane pANIthI AyaMbila karatAM! ! ! bhAganAM sAdhvIjI bhagavaMto ochAmAM ochA ekAsaNAnuM tapa 22 jeTalA ziSyA-praziSyAono parivAra dharAvatAM kare che, keTalAka potAnA hAthe ja kezaloca kare che, keTalAMka A sAdhvIjIe nIce mujabanI pratijJAo AjIvana mATe sAdhvIjIoe kammapayaDI, khavarAseDhI vagereno paNa abhyAsa | svIkArela che. karI lIdho che! zrAvikA-zibiranuM Ayojana paNa dara varSe have ziSyA banAvavI nahIM. (praziSyAnI chUTa), temanI nizrAmAM thAya che. miSTAnna-pharasANa phUTa-mevo vAparavo nahIM, khAdInAM ja kapaDAM A zAsanaprabhAvaka sAdhvIjI bhagavaMtanA nAmano pUrvArdha vAparavAM, be joDIthI vadhAre kapaDAM rAkhavA nahIM, koIne TapAla jeTalA pramANamAM ApaNI pAse hoya teTalA pramANamAM sAnukULa lakhavI nahIM, vAsakSepa ke rakSApoTalI ApavI nahIM, koIne saheja saMyogo ane sAmagrInI prApti thAya che tathA uttarArdha darekanA paNa manadu:kha thAya tevuM bolAI jAya to aTTama karavI, hAthamAM che vatte aMze hoya ja che. temanuM saMpUrNa nAma paNa koInI saheja paNa niMdA saMbhaLAI jAya to AyaMbila darekanA hAthamAM ochA-vattA pramANamAM hoya ja che! karavo...ityAdi! ! ! Jain Education Intemational
Page #717
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 93 tapa-japa-niyama Adi utkRSTa ArAdhanAmaya apramatta teozrIe devavaMdanamALA kaMThastha karela hatI. zArIrika jIvana hovAthI ghaNI vakhata temanI upara sugaMdhI vAsakSepanI vRSTi pratikULatAmAM paNa temaNe doSita AhAra kayAreya vAparyo nathI! Adi aneka anubhavo thAya che, chatAM teo ene jarApaNa anekavidha tapa ane svAdhyAya sAthe divasamAM 11-11 kalAka mahattva ApatAM nathI. maunanI sAdhanA karatAM. game tevuM ugra tapa hoya to paNa tenI temanI to eka ja laganI che ke A bhavamAM jaldI badhI ja kriyA svasthatA ane skUrtithI ubhAM ubhAM karatAM!.. graMthibheda dvArA zuddha samyakatvanI prApti thAya ane AvatA bhave temanAM saMsAra pakSe be baheno, bahenanI traNa putrIo, mahAvideha kSetramAMthI kevalajJAna pAmIne mokSamAM jaI zakuM evA bhAI-bhAbhI, bhAInA dIkarA, kuTuMbIbhAIo-bhAbhIo tathA AzIrvAda ane hitazikSA Apo! mosALa pakSa sahita 4pa bhavyAtmAo saMyamanI suMdara sAdhanA nAma pramANe aneka guNonA bhaMDAra che. prasiddhithI karI rahyAM che. bilakula dUra rahevA icche che, chatAM temanuM jIvana ApaNA sahune saM. 2036nA jeTha sudi 3nA navakAra mahAmaMtra gaNatAMmATe Adarza rUpa hovAthI ATalI kalama calAvavAnI dhRSTatA karyA gaNatAM teo samAdhipUrvaka kALadharma pAmyAM che. vagara rahI zakAyuM nathI! temanA nAmanA pUrvArdhano artha AnaMda thAya che tathA cothA ArAnI vAnagI jevuM utkRSTa saMyamajIvana jIvatAM uttarArdhano artha velaDI thAya che. temanI viziSTa jinabhakitanI sAdhvIjI bhagavaMtanI ArAdhanAnI bhUrizaH hArdika anumodanA. bhUrizaH hArdika anumodanA. temanA nAmano pUrvArdha eTale dharmanuM mULa evo eka (pU. sA. zrI harSalatAzrIjI ma.sA.) mahAna guNa ane uttarArdhano artha kAMti (teja) evo thAya che. temanAM putrI sAdhvIjI Aje vizALa parivAra saha suMdara teo yoganiSTha tarIke suprasiddha thaI gayelA evA eka AcArya saMyamanI ArAdhanA karI rahyAM che. temanA nAmanA pUrvArdhano artha bhagavaMtanA samudAyanA che! ekavAra to acUka temanAM darzana suvarNa tathA uttarArdhano artha velaDI thAya che. karavA jevAM che! (pU. sA. zrI vinayaprabhAzrIjI ma.sA.) (pU. sA. zrI hemalatAzrIjI ma.sA.) vihAramAM AvatAM dareka gAma-nagara-tIrthonAM mAravADanuM chupurana..... dareka jinabiMbo samakSa caityavaMdana! ! ! mAravADa rAjasthAnanI pavitra bhUmine varSothI pa.pU.A. pU. sA. zrI harSalatAzrIjI ma.sA. zrImad vijaya guNaratnasUrIzvarajI ma.sA. potAnA caraNa kamaLathI 39 varSanI vaye saM. 2003mAM potAnI 16 varSanI putrI pavitra karI che. upadezarUpI pANI-vANIthI bhIMjAvI che. sAthe pU. A. zrI bhakitasUrIjI (samIvALA)nA samudAyamAM pariNAme anekAneka mumukSuone prabhuvIre prarUpelA dIkSita thayelAM e sAdhvIjI bhagavaMta jyAM jyAM vihAra karIne sarvaviratidharmano anurAgI banAvI 250-275 AtmAone jatAM te gAma-nagara ke tIrthamAM jeTalAM jinabiMbo hoya te saMyamanuM dAna ApyuM che. e saMyamI parivAramAM potAnuM jIvana pratyekanI sanamukha caityavaMdana karatAM! pachI te zatruMjaya tIrtha hoya samarpaNa karanAra eka nAjuka kanyAratnanI A vAta che. ke jesalamera tIrtha hoya!!! uMmara lagabhaga 9 varSanI bALasvabhAva anusAra nirdoSa vi.saM. 2023mAM jesalamera tIrthe nAnAM-moTAM prAyaH ramata-gamata karavAmAM jJAna sAthe gammata karanArI e kanyA aneka 6000 jinabiMbo sanmukha caityavaMdana karavAnI bhAvanA doDha vakhata kahetI huM dIkSA laIza. saMyama laI saMyamI thaIza. A mahino sthiratA karIne pUrNa karI! temanAM putrI mahArAje ahIM saMsAranA sabadha toDI prabhu vIranA pathe jaIza. badhAM caityavaMdana karAvyAM hatAM! itihAsakAroe A vAtanI sAkSI traNa-cAra varSanI - teozrIe A rIte kAThiyAvADa, kaccha. gajarAtanAM temaja uMmaranA sAdhu vajasvAmIthI zarU karI jIvananI vRddhaavasthAne mAravADa-rAjasthAnanAM aneka tIrthonAM pratyeka jinabiMbo samUkha pAmelA saMyamanI jhaMkhanA rAkhanArA bhavI AtmA sudhI suvarNAkSare caityavaMdana karavAparvaka jinabhakitano aparva lahAvo lIdho hato. lakhI che. tema e bALakanyA saMyama leze ja evuM koI jANatuM Jain Education Intemational
Page #718
--------------------------------------------------------------------------
________________ 94 caturvidha saMgha mAnatuM nahiM paNa kharekhara 10 varSanI nAjuka uMmare saMyamI thaI. eka kSaNa bAhyatapa ane atyaMtara tapanA bhedajJAnamAM uMDA tenuM nAma sAdhvI dhanyarekhAzrI-teonA dAdI gurunuM nAma sAdhvI utaravAnuM teone mana thayuM. puNyarekhAzrIjI zAstromAM svabhAve bALa ane jJAne mahAna puruSokalikAla sarvajJa A.bha. zrI hemacaMdrasUrIzvarajI ma. jJAnIonI vAto je Ave che. teno hAjarAhajUra dAkhalo-daSTAMta saMyamI jIvananA 75 (lagabhaga) varSamAMthI 5-7 ochA karo to anubhavI vAcanA dAtAe ramata karatAM bALa sAdhvIne najara sAme 70 varSamAM karoDa navA zlokanI racanA ati sukSma buddhithI rAkhI joyo kramazaH vAcanA vadhu gaMbhIra banAvI thaI. eka varSamAM karI jaina samAjane uttama koTInuM vividha prakAranuM jJAna (graMtho) nyAyabhUmikA, mukatAvalI, vyAptipaMcaka ane siddhAMtalakSaNa ema arpaNa karyuM tema A bALa sAdhvIe 3-varSanA (1000- ja graMthanI utsAhapUrvaka uMDANathI vAcanA ApI. 1100 divasamAM) alpa samayamAM keTaluM jainadharmanuM saMskRta Adi "ramatI gamatI emaNe sAhelI" e pUjAnI kaDI mujaba bhASAonuM jJAna prApta karyuM tenI kAMI noMdha maLI nathI paNa eka e bALa sAdhvIe eka varSamAM meLaveluM jJAna-punarAvartanarUpe divasa vAcanA-sAMbhaLavA jayAre A bALatejasvI sAdhvI AvyA vAgoLavAnuM zarU karyuM ane cha mahinAnA alpakALamAM potAnI tyAre e mAravADanA chUpArano paricaya che. sahavatI vaDIla sAdhvIjIo vinayapUrvaka, maryAdAone jALavI prAjJapuruSa (mu.zrI yazovijayajI) nyAyabhUmikA graMthanI mukatAvalI ane siddhAMtalakSaNa graMthanI vAcanA svarUpe jJAna ApyuM. vAcanA ApatA hatA. aneka sAdhvIo e vAMcanA sAMbhaLavA ' hajI A kathA ahIM aTakatI nathI. e sAdhvIratno (adhyayana karavA) AvyA hatA. temAM A bALasAdhvI pahelI ja potAno jJAnayajJa vikasAvavA mATe saMyamI jIvana niraticAra lAInamAM beThA hatA. bIjI badhI sAdhvIo ekAgratAthI A pALavA sAthe 1SoDazaka, adhyAtmaupaniSada3, dhAtrIzadragraMthanI vAcanA sAMbhaLatA hatA. jyAre A bALasAdhvI ovAnI tAtrIzIkA jevA agharA ane aTapaTA vicAro rajU karatA graMtho dazIo sAthe ramata ramatA hatA. hoI zake che sAMbhaLelA jJAnane potAnI meLe svabuddhinI pavitradRSTithI vAMcyA sAthosAtha dazImAM guMthatA haze. brAhmaNa paMDitanI pAse 'vyutpattivAda jevA mananIya graMthanuM vAMcana vAcanAdAtAne e ramata gamatI na hatI. paNa bALasAdhvI paNa karyuM. che moTAo sAthe Ave che. 2-4 divasamAM viSaya bhArI sUkSma A jJAnayajJa saMyamI jIvana pachInA vadhumAM vadhu-1500 hovAthI kaMTALI jaze. AvavAnuM baMdha karaze e dRSTie upekSA divasonI avadhivAlo che. mAtra prazna e ja che ke e karI. paNa paMdara divasanI pAThanI parIkSA jyAre levAI tyAre A sAdhvIratanAe pUrvabhave kevA prakAranI uttamottama jJAnanI ramata karatAM bALasAdhvIe bIjo naMbara meLavyo. ArAdhanA karI hatI ke jenA phaLasvarUpa 15-20 varSe paNa je - eka divasanI vAta. 2-3 sAdhvIo aMtarAyanA kAraNe sAdhanA bIjA karI na zake tevI alpakALe karI dhanya banyA. pAThamAM gerahAjara rahyA. jyAre teo AvyA tyAre pUrvanA 3 vaMdana ho e sarasvati naMdana-upAsaka-ArAdhaka 4 divasanA pATha A bALa sAdhvIe kutuhalapUrvaka gaMbhIratAthI bALasAdhvI dhanyarekhAzrIjIne! e sAdhvIone upAzrayamAM rAtre svAdhyAya rUpe saMbhaLAvyo anubhava rajU karanAra-prava. muni harIzabhadravijayajI batADyo. A vAta jyAre vAcanAdAtA munizrIe sAMbhaLI tyAre jana
Page #719
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 95 aneka padavIothI vibhUSita : aneka anuSThAnotA preka vartamAna zramaNI samudAyamAM Adarza jIvaLavavAMdho jaina zAsanamAM vyApaka jJAnopAsanA dvArA seMkaDo zramaNIratno ke jemanA vinaya, viveka, vAtsalyabhAvathI yugo sudhInA dharmasAdhakone guru-guruNIsevA, AgamasevA, saMyama, niyama, paripAlana ane preraNA prApta thatAM rahyAM che ane jeoe AgamanAM gUDha rahasyonuM pratipAdana karI saMyamajIvanamAM kharekhara divyatA pragaTAvI che, e zIla-saMskAradhAriNIoe potAnA virala vyaktitva vaDe bhaktiparAyaNatA zuM kahevAya e kharekhara batAvI ApyuM che. janmajanmAMtarathI AtmA upara chavAyelI malinatA dhovA cAritranI suMdara ArAdhanA ja avalaMbanarUpa banI strIratnoe AjasudhImAM tyAgamaya jIvana aMgIkAra karIne saMyamavirAganI zAzvata suvAsa relAvI che teo sAce ja bhakti zraddhA ane vaMdananA adhikArI che. namana ho e mahAdevIone, tyAgamUrti tapasvIone. samaye samaye pragaTelI siddhimArganI zIdhra sAdhikA A zAsanadIpikAo dharmasaMskRtine ajavALatI rahI che. e ApaNuM ahobhAgya che. vartamAna samayanA AcArasaMhitAnAM evAM Adarza jIvanavRttAMto jANIemANIe. - saMpAdaka pU. mahattarA sAdhvI zrI zivazrIjI ma.sA. 1921mAM janma laI saM. 1951mAM AjathI 109 varSa pahelAM kaccha godharA gAme pU. dAdA zrI gautamasAgara sUrIzvarajI kacchanI sutharA paMcatIrthImAM jyAM 9 TUMko ramaNIya darzanIya ma.sA.nA varadhaste saMyama svIkArI, mahattarA sA. zivazrIjInAM birAje che evA sAMdhANa gAme AjathI 160 varSa pahelAM saM. 1900 mAM janma laI sonabAI nAma dharAvI aMtare vairAgyabhAva caraNanuM zaraNa svIkArI sA. kanakazrIjI nAma dharAvI saMyamayAtrAno prAraMbha karI, samyaka jJAnanAM vAri varasAvI, jagAvI, aNagAranA zaNagAra sajI sutharI tIrthe saM. 1949mAM saguNonI saurabha phelAvI, sAdhanAnA sonerI paMthe siddhinAM acalagacchAdhipati pU. dAdAzrI gautamasAgarasUrijI ma.sA.nA varadhaste dIkSita banI, AjathI 111 varSo pahelAM acala zikharo prApta karavA svarUpe mahattarA padathI vibhUSita banyAM. ApanA A prabaLa puruSArtha bharyA pragatikAraka maMDANa je gacchanI vartamAna zramaNI paraMparAmAM prathama sthAne, gacchanA vaDerA mahattA sthAne birAjI sAdhvIzrI zivazrIjI nAma dharAvI, suMdara acalagacchanI ujavela paraMparAne gaurava apAvanArAM banyAM che. vaMdana ho e pavitrAtmAnAM caraNe ! AcAra dharmanI suvAsa prasarAvI gacchanI garimAne vadhAranArAM banyAM. kharekhara emanuM pracaMDa puNya e che ke Aje paNa jyAre pU. sAdhvIzrI lAvayazrIjI : gaccha-gaganAMgaNe dIkSA-vaDI dIkSAnA prasaMgo upasthita thAya che kacchanA mAMDavI tAlukAmAM aitihAsika prasaMgothI prasiddha tyAre nUtana sAdhvIjIonA nAmasthApana vakhate gacchanI zAkhA- banela godharA gAme janma dhAraNa, karI lIlabAI nAme bAlyakALa prazAkhAmAM vaDerA tarIke e puNyavaMtA AtmAnuM prathama nAma susaMskArothI dIpAvI, anukrame saguru satsaMge vairAgyanA nirmaLa smaraNa karAya che. acalagacchanA vartamAna tamAma zramaNIgaNamAM bhAvo jagAvI, mAMDavI baMdare saM. 1952mAM dAdAsAhebazrI teo mukhya mahattarAnuM sthAna pAmyAM che. gautamasAgarasUrijI ma.sA.nA hAthe cAritra grahaNa karI, mahattarA pU. mahattarA sAdhvIzrI sA. zrI kanakazrIjI ma.sA.nuM zaraNa svIkArI sA. lAvaNyazrIjInA nAme saMyamajIvanano zubhAraMbha karI, AMtara guNavaibhavane khIlavI pU. mahattarA sAdhvIzrI kanakazrIjI ma.sA. : kacchanA kaMThI gacchanI suvihita AcAra paraMparAne vizeSe dedIpyamAna banAvI tAlukAmAM unaDoTha gAme AjathI 139 varSo pahelAM vi. saM. Jain Education Intemational
Page #720
--------------------------------------------------------------------------
________________ Fes (AvAM vivibhUtine anaMtazaH vaMdanA-vartamAnamAM A pUjyonuM vizALa praziSyAnuM ziSyAvRMda vidyamAna che. pU.sA. zrI gulAbazrIjI ma.sA. kacchanI kAmaNagArI dharatI para moTA AsaMbIA gAme saM. 1935nI sAle zeTha zrI hIrAkurapAlanA ghare mAtuzrI karmAdevInI kukSie tejasvI putrIratnano janma thayo. nAma pADyuM gaMgAbAI. gaMgAnadI jevo pavitra AtmA. yauvanavaye karmasaMyoge kaccha kapAyAnA zAkhIyazI DAyAbhAI sAthe lagnagraMthithI joDAyAM. yuvAvayamAM vaidhavya prApta thavAthI vairAgyabhAvanA jAgrata thaI, teo acalagacchAdhipati, kaccha hAlAra dezoddhAraka pa. pU. dAdAzrI gautamasAgara sUrIzvarajI mahArAjA sAhebanA AjJAvartinI pratibhAsaMpanna mukhya sA. pa.pU. zizrIjI ma.sA. sAthe pAdavihAra karI pAlitANA padhAryAM. teozrInA sadupadezathI saMyamabhAvanA jAgrata thaI. kuTuMbIjanonI anujJA maMgAvI saM. 1955 phA. zu. 13nA zubha divase aSTAhnikA mahotsava tathA varaghoDAnA suMdara ThATha sAthe hAthInI aMbADImAM besI varasIdAna devApUrvaka siddhagirinI zItaLa chAyAmAM jayatalATImAM, bhAgavatI dIkSA aMgIkAra karI. gulAba jevuM gulAbI mukha ane gulAba jevuM komaLa hRdaya jANI dAdA gurudeve gulAbazrIjI nAma rAkhI pU. sA. zrI zivazrIjInAM ziSyA tarIke jAhera karyAM. pUjyazrIjImAM gurubhaktino guNa anupama hato. svayaM DoLI potAnA guruNIjInI upADI kacchathI pAlitANA sudhI lAvI pavitra zatruMjaya tIrthanI yAtrA karAvI. teozrI vAtsalyabhAva, samabhAvazAMtasvabhAva-sahiSNutA-dhIratA-komaLatA-gaMbhIratA-saMyama dRDhatA Adi aneka guNothI alaMkRta hatAM, teozrI samudAyamAM vizALa sAdhvIjIo sAthe haLImaLIne premapUrvaka rahetAM. gurubahena kanakazrIjI ma.sA. khUba saMyamapremI hatAM. kyAreka bIjA koI sAdhvIjIonI saMyamamArgamAM bhUla thAya, to Thapako emane ApatAM kahetAM, "kema? gulAba saMyamamArgamAM AvuM na cAle?" kSamAnA bhaMDAra pU. gulAbazrIjI ma. kahetAM sAcI vAta che sAhebazrI have bhUla nahIM thAya", potAnI bhUla na hovA chatAM gurubahenanuM vacana premathI svIkArI letAM, e guNa pUjyazrIjImAM mahAna hato. emanA e guNanA prabhAve bIjA sAdhvIjI ma. potAnI bhUla sudhArI letAM. pUjyazrIjImAM AvI mahAnatA jANIne dAdAsAhebazrI gautamasAgarasUrIzvarajI ma.sA.saM. 1989nI sAle jAmanagara zaheramAM zAMtinAtha bha.nI zItaLa chAyAmAM, nANa samakSa pravartinI mahattarA padathI vibhUSita karyAM, For Private caturvidha saMgha pUjyazrIjIno saMyamamAM, AcArazuddhi e mahAmaMtra hato. AdhAkarmI AhArane haLAhaLa viSa mAnatAM. ziSyApraziSyAone hitazikSAmAM "zuddha saMyamI bano, apramatta raho, saMyamanAM lakSI bano" e rIte samajAvatAM. tapa-japAdi ArAdhanA karatAM. chellAM 25 varSathI teone AMkhe dekhAtuM na hatuM chatAM apramatta bhAve niraMtara sajjhAya dhyAnamAM lIna rahetAM. chelle vRddhAvasthAnA kAraNe 21 varSa sudhI kaccha mAMDavImAM sthiravAsa rahyAM. pAMce gacchanAM zrAvakazrAvikAomAM Adarza pAmelAM hatAM. sthiravAsa hovAthI badhA gacchanAM sAdhu bha. sAdhvIjI ma. emanI pAse AvatAM. badhAMne premabhAva, vAtsalyabhAvathI bolAvatAM. sAdhvIjI ma.nA mAthe hAtha rAkhatAM tyAre badhAMne pUjyazrIjInA hAtha rU jevA kuMNA lAgatA evI premALa prakRti hatI. pUjyazrIjIne bhagaMdararoga-pakSaghAta-hArTaeTeka Adi bhayAnaka rogo thayA chatAM, vedanAo samatAbhAve ghaNI sahana karI. mahAna saMyamanA prabhAve bhayaMkara rogo paNa zAMta thaI gayA. aMte saM. 2022nA zrAvaNa mahinAthI avasthAnA kAraNe zarIra kSINa thavA lAgyuM. chatAM apramatta bhAve kriyAomAM sajAga banI aMtevAsI sAdhvIjIonI pAse pratikramaNa-paDilehaNa-svAdhyAya-dAdAnI bhAvanA vagere aMtaranAeja udgAro nIkaLatA. rasanA upara kAbU evo meLavyo ke AMbilanI gaucarIne amRta mAnatA teozrIjIne vaMdanArthe gAmogAmathI zrAvaka-zrAvikAo AvatAM ne pUchatAM "kema sAheba zAtAmAM cho?' to kahetAM "bhAI, mArI to have avasthA che. kyAre haMsalo UDI jAya. piMjara paDyuM rahe! mAre to mahAvidehamAM jAvuM che. sImaMdhara bha. pAse bALavayamAM saMyama levuM che. saMyama pALI mokSe jAvuM che. huM to sImaMdhara-sImaMdhara raTaNa karuM chuM. e parabhavanuM bhAtuM." A rIte roja mahAvidehamAM saMyama levAnI khevanA karatAM AvelA puNyAtmAo tathA kacchanA dareka gAmovALAM - muMbaI - madrAsa - kocIna - kalakattA - mAMDala jAmanagara-pAlitANA-mahArASTra Adi dareka sthaLothI tapa- japa-jinendra bhaktimahotsavo-yAtrAe navANuM mAsakSamaNo Adi ghaNI ja ArAdhanAo AvI, te sAMbhaLI pUjyazrIjI harSollAsa bhAve anumAdanA karavAM lAgyAM, paraMtu AtmahaMsa javAnI taiyArImAM, kAyApiMjara lathaDavA lAgyuM. indriyo kSINa thavA lAgI. bhAdaravA sudI 10no divasa gojAro Avyo. savAramAM sAdhvIjI darzanavidhimAM zatruMjaya mahAtIrthanI bhAvanA karAvatAM. zatruMjaya maMDaNanI stutimAM paMcamagati potA munivara kroDA kroDa bolyA." e pada sAMbhaLIne pUjyazrIjIno AtmA ,, Personal Use Only
Page #721
--------------------------------------------------------------------------
________________ SCL tavArIkhanI tejachAyA ullAsabhAvamAM zuM nAcI UThyo! rome-roma evA vikasvara thayA! ane aMtaranA ugAro nIkaLyA, "he prabho! karoDonI sAthe anaMtAnaMta AtmA mokSe pahoMcyA ane huM abhAgI haju sudhI ahIM bhaTakuM chuM. mAro kyAre nisvAra thAze." mahAna vedanA hovA chatAM AtmabhAvamAM evAM lIna thayAM ke jenuM varNana karavA mArI pAse zabdo nathI! sAMjanA pratikramaNa-saMthArA porisi bhaNAvyA bAda rajanInA prathama prahara pUrNa thAtAM zrIsaMghanI hAjarImAM siddhagirinuM dhyAna, sImaMdhara bha. pAse jAvAnI tAlAvelImAM, cAra zaraNAM, namaskAra mahAmaMtrAdinA zravaNapUrvaka AtmasmaraNatAmAM lIna 87 varSanuM AyuSya paripUrNa karI, ziSyA-praziSyAo Adi vizALa parivArane raDato mUkI, paMDitamaraNe samAdhipUrvaka vinAzI vadhuno tyAga karI anaMtanA mArge saMcaryA. pUjyazrInI aMtima yAtrAmAM gAmogAmano jaMgI mAnavamaherAmaNa joDAyo. svargastha guruNIjI ma.nA svargavAsa pachI paNa temanA puNyaprabhAve gAmogAmamAM mahotsavo Adi zAsanaprabhAvanAnAM aneka kAryo thayAM. evAM gurudevanA guNonuM varNana karavA mArI zI guMjAyaza? vIza viharamAnasvAmI pAse jAvAnI talapa, siddhagirinuM zaraNa, samAdhimaraNa-mokSe jAvAnI manokAmanA hatI jemane evAM o gurudeva! ApanAM parokSa zubhAziSa maLo, saMyamanuM baLa maLo, ApanA guNo amArA jIvanamAM Utaro. evI AkAMkSA sAthe ApanI pra-praziSyA. sA. jyotiprabhAzrIjInI vaMdanA-vaMdanA-vaMdanA. : sukRtanAM sahodara : acalagacchIya susAdhvIzrI vasaMtaprabhAzrIjI ma.sA.nAM ziSyo susAdhvIzrI kamadariNAzrIjI ma.sA.nI preraNAthI vi. saM. 2010mAM zrI zatruMjaya mahAtIrtha navANuMyAtrA prasaMge susAdhvIzrI divyakiraNAzrIjI ma.nA mAsakSamaNatAnI anumodanArthe nAnA AsaMbiyA nivAsI mAtuzrI aruNAbahena mUlacaMda cheDA parivAra ha : suputra : azoka, kizora, dharmeza. zatAyudhAtrI pU. sAdhvIjI zrI vivekazrIjI mahArAja A kaLikALamAM paNa zata varSa uparAMtanuM AyuSya bhogavI svanAmadhanyA pU. zrI vivekazrIjI mahArAja yazonAmI banI gayAM. kaccha-nAnA bhADiyAmAM vi.saM. 1959nA mahA suda pAMcamanA zubha dine, 21 varSanI vaye dIkSA aMgIkAra karI ane pU. zrI pramodazrIjI mahArAjanAM ziSyA banI, eka smaraNIya vyakti tarIke nAmanA jamAvI gayAM. guNI ane gurubaheno sAthe kaccha, kAThiyAvADa, gujarAta, mAravADa vagere aneka sthAnomAM vicarIne jJAna-dhyAna ane tapa-tyAgathI jIvana zobhAvI jANyuM. vi.saM. 1989mAM gujarAtathI kaccha padhAryA. bhujapura gAmamAM temanA gurujI pU. zrI pramodazrIjI mahArAja bimArImAM sapaDAyAM hatAM. zrI saMghe suMdara sevAbhakti karI. pU. gurujInI tabiyatanA kAraNe tyAM eka varasa rahevAnuM thayuM. gurujInI zArIrika zakti kSINa thaI hatI. upacAro karatAM paNa kAMI kArI na phAvI, deha choDIne AtmA divaMgata thayo. pUjayazrInA saguNo yAda karIne zrI saMghe jinendrabhakti mahotsava Ujavyo. gurudevano viyoga thatAM pUjyazrIne ghaNo AghAta lAgyo, paraMtu mananI vedanA manamAM samAvI, sva-para kalyANa sAdhatAM pUjyazrIne AnaMdazrIjI nAmanAM abhyAsI ziSyA prApta thatAM AnaMdamaya banI vicaratAM rahyAM. guruziSyA eka-bIjAmAM tadrupa bane to ja saMyamI jIvananI sAdhanA saphaLa bane. A guruziSyAe evI saphaLatA meLavI cAhanA prApta karI. pUjyazrI vivekazrIjI mahArAjanI vaya 93 varSanI thaI tyAre nAnA bhADiyA gAmanA zrI pArzvagaccha jaina saMghe pUjyazrIne vinaMtIpUrvaka kAyama mATe sthiravAsa rAkhyAM. AtmabhAvathI to sthira hatAM ja. emAM have dehathI paNa sthira thayAM. vi. saM. 2031thI tyAM sthiravAsa karyo. pUjayazrI jema jema zatAyu najIka jatAM gayAM tema tema temanAmAM bALaka samAna lakSaNo vikasatAM gayAM. darzanArthe AvanAra bhAviko sAthe kAlI kAlI aspaSTa bhASAmAM vAto karatAM tyAre sAMbhaLanAra harSavibhora banI jatAM. navakAra maMtrano satata jApa karatAM pATa para beThelAM pUjyazrIne jovAM e paNa eka lahAvo lekhAto. vi. saM. 2034mAM temano 75 varSano saMyamaparyAya mahotsava UjavAyo, tevo ja zatAyu-pUrti mahotsava saM. 2037 mAM UjavAyo. A baMne mahotsavomAM vividha prakAranAM pUjanoanuSThAno-tapasyAo dvArA bhADiyA gAmanI dharatI pulakita banI rahI! te samaye A avasthAe paNa pUjyazrI koI paNa jAtanA TekA vagara besIne cAra cAra kalAka navakAra maMtrano jApa karatAM, e dRzya dhanyatAno anubhava karAvI jatuM. bhadrezvara tIrthanI yAtrAe AvanAra yAtriko tema ja dUra dUra rahetAM loko A zatAyu sAdhvIjI mahArAjanI vAto sAMbhaLIne darzanArthe doDI AvatAM ane eka jaMgama tIrthayAtrA karyAno AnaMda anubhavatAM. potAne Avo amUlya lAbha maLyo tenI dhanyatA anubhavatAM. temanI hitakArI vAto dUra dUra sudhI Jain Education Intemational
Page #722
--------------------------------------------------------------------------
________________ 698 phelAI hatI. Ama, pUjyazrInA zatAyuthI anumodaka, anumodanA ane anumodyanA AnaMdanA triveNI saMgama racAyA hatA. bhADiyA zrI saMghane paNa AvA puNyAtmAnAM sevAbhakti karavAno dhanya avasara prApta thayo. vivekadharmanI jyotirUpa pU. zrI vivekazrIjI mahArAjanA be advitIya mahotsavo ujavI zrI saMgha kRtakRtya banI gayo. varSo sudhI sevAbhaktimAM rata banI, tadrupa banI janAra viduSI ziSyA pU. zrI AnaMdazrIjI mahArAja ane praziSyAo zrI AtmaguNAzrIjI ane zrI priyadarzanAzrIjIe paNa covIsa kalAka khaDe page sevA karI anupama lAbha lIdho. pUjyazrI 103 varSanI AyumaryAdA pUrNa karI saM. 2041nA kArataka suda bIja eTale ke bhAIbIjane zubha divase samAdhipUrvaka kALadharma pAmyAM. A puNyAtmAnA AtmazreyArthe trIjo jIvanasamApti mahotsava paNa zrI saMghe khUba ja ThAThamAThathI Ujavyo. dazAbdI varSa sevAbhaktino lAbha lenAra zrI nAnA bhADiyA pArthacaMdragacchanA jaina saMghe traNa traNa vAra potAnI sukRta kamANIno savyaya karavA ujamALa banyo. saMyamaparyAya mahotsava, zatAyupUrNa mahotsava ane jIvana-samApti mahotsavanA triveNI saMgamathI bhADiyAnI dharatI triveNItIrtha banI rahI! dhanya jinazAsana! dhanya pArjacaMdragaccha! ! dhanya pU. zrI vivekazrIjI mahArAja!!! sAdhvI mukhyA : pU. sAdhvIzrI padmazrIjI ma.sA. kacchanI pAvana dharatIe mAMDavI tAlukAnA pharAdI gAme saM. 1944mAM janma laI, padmAbahena nAma dharAvI AtmonnatinA mArge vikAsabharyA pagaraNa mAMDyAM. anukrame vairAgyavAsita jIvana jIvatAM saM. 1967mAM saMyamI banI lAvaNyazrIjI ma.nA caraNe jIvana samarpita karI tapa-tyAga-sevA svAdhyAya jJAnAbhyAsamAM magna rahI satvazuddhinAM dhAraka banI sAdhudharmanI suvAsa gacchazAsane prasarAvanArAM banyAM. ghaNAM varSo sudhI "sAdhvI mukhyA' tarIke mAnavavaMtu gaurava paNa pAmyAM. evI virala vibhUtinAM caraNe zataH zataH vaMdanA. pU. sAdhvIzrI rUpazrIjI ma. kacchanI sohAmaNI rataDiyAnI bhUmie saM. 1953mAM zubha yoge janma laI, ratanabahena nAma dharAvI, samayanA vaheNanI caturvidha saMgha sAthe saMtonuM sAnidhya pAmI, pU. kasturazrIjI ma.sA.nAM caraNe jIvana samarpa rUpazrIjI nAme dIkSita banI, gunizrAmAM rahI svAdhyAya abhinava jJAnopArjana saha zAstronA vAMcanamAM tallIna banI saMyama jIvananA pratyeka yogone apramatapaNe ArAdhatAM uttarottara gaccha zAsananI zAna baDhAvela che. AvA susaMyamI pavitrAtmAnAM pAvana caraNe anekazaH vaMdanA......! prAtaH smaraNIya pU. sA. zrI caMpakazrIjI ma. sA. A virATa vizvarUpI bagIcAmAM vividha varNA puSponI jema mAnavapuSpo khIle che teo potAnAM satkRtyothI sadguNonI saurabha prasarAvI vAtAvaraNane maghamaghAyamAna banAvI de che. vasudharAnA AvAM vahAlAM phUlaDAM jevA gurudeva caMpakazrIjI ma.sA. hatA. gurudevanuM janmasthAna amadAvAda pADApoLa che. pUjayazrIno janma vIzA poravADa jJAtimAM vi. saM. 1944nA zrAvaNavada14nA divase thayo hato. pitAnuM nAma gokaLadAsa ane mAtAnuM nAma dhULIbahena hatuM. teone (1) cimanabhAI (2) maNibhAI (3) sArAbhAI (4) amubhAI cAra dIkarA hatA ane be dIkarI hatI. (1) caMpAbahena (2) hIrAbahena. caMpAbahena nAnIvayathI dharmarucivALAM ane vairAgI hatAM. 13 varSanI laghuvayamAM lagna thayuM ane 14 varSanI vaye vaidhavya prApta thayuM. vidhavA thayA bAda mana dhArmika jJAnAbhyAsamAM lAgyuM. vairAgyabhAvanA prabaLa banI, paNa tevAmAM ja mAtuzrI svargastha thavAthI gharanI javAbadArI AvI paDI. pachI anukULa saMyogo thatAM pUjyapAd navalazrIjI ma.sA. pAse sagAMsnehIone jANa karyA vinA ja zerIsAtIrthanI nikaTanA "Adaraja' mukAme jaI vi. saM. 1975nA mAgazara suda pAMcamanA divase dIkSA grahaNa karI teozrI sA. caMpakazrIjI banyAM. pUjyazrInI vairAgyamaya jIvanacaryAne joI teonA pitAzrI gokaLadAsabhAIe pUjyapAdu nemisUrIzvarajI ma.sA. pAse dIkSA lIdhI ane munizrI subhadravijaya banyA. temanA pitRpakSamAMthI cha jaNe dIkSA lIdhI. pitAzrI gokaLadAsabhAImunizrI subhadravijayajI kAkI-ratanabahena-pU.sA. rAjulazrIjI ma. bhAI amubhAI-munizrI mokSAnaMdavijayajI, putravadhUlIlAvatIbahena-sA. arjAzrIjI ma., kAkA-trikamabhAImunizrI ratnaprabhavijayajI, caMpAbahena pa. pU. caMpakazrIjI ma.sA. te khUba ja anumodanIya ane prazaMsanIya che. pa.pU. caMpakazrIjI ma.sA.nAM jIvanamAM tyAga-vairAgya sAhajika pragaTelA hatA. dIkSA laIne ja cA-dUdhano sarvathA tyAga,
Page #723
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA darda asAdhya thAya tyAre DaoNkTaro zarIranAM kAraNe dUdha upara ja rahevA kahetA chatAM pratijJAmAM bAMdha choDa karI ja nathI. 30 varSa sudhI gesano, alasarano, DAyAbiTIsano vyAdhi rahyo hato, chatAM kadApi davAno upacAra karyo nathI. nA chUTake homiyopethika davAno upayoga karatAM hatAM. jIvanamAM tela-bAmano paNa upayoga karyo nathI. pUjyazrIe siddhAcalajI, giranArajI, tAladhvagirinI navvANu yAtrA karI. ghaNI ghaNI tapazcaryA sAthe nitya ekAsaNuM karatAM hatAM. vRddhAvasthAmAM porisInuM paccakkhANa choDyuM ja nathI. pUjyazrInI bhASA madhura, apramattadazA, kriyAmAM satata jAgRti rAkhatAM. svAdhyAya-jApa-stotrapATha-navasmaraNa vagereno nityakrama hato. nidrA parimita hatI. ArAdhanA sAthe ja ziSyA-praziSyA pratyenuM vAtsalya paNa AdarzarUpa hatuM. pUjyazrI vAtsalyano jharo hatAM. temano puNyaprakopa ajabagajabano hato. zarIra nAdurasta thatAM 25 varSa amadAvAda sAbaramatImAM vicaryAM. pUjyazrInI hAjarImAM pUjya cAritrazrIjI ma., pU. sarasvatIzrIjI ma. Adi 19 ziSyA-praziSyA hatAM. ane temanA AzIrvAdathI 47 ziSyA-praziSyA saMyamanI suMdara ArAdhanA karI rahyAM che. eTale teozrIne tIvra azAtAvedanIyanAM udayathI geMgalika nAmano asAdhya roga thayo. darda bhogavanAra gurudeva ja jANe A vedanA kevI che! potAnI aMtima paLe paNa cAritramAM udyata rahI prasannatApUrvaka tIvra azAtAvedanIyane samabhAve sahI namaskAra mahAmaMtranA dhyAnamAM lIna rahI 48 varSa nirmaLa saMyamanuM pAlana karI vi.saM. 2022 nA vaizAkha suda bIjanI savAre 11 ne 10 miniTe teozrIno AtmA svargamAM sidhAvyo. janma ane maraNa amadAvAdamAM ja thayAM. e paramopakArI gurujInA upakArone smaraNa karatAM ame e icchIe ke teono AtmA uttarottara prabhuzAsanane pAmI savizeSa ArAdhanA karato ajarAmara bane ane amane sarvene paNa ArAdhanAmAM sahAya kare. vaMdana ho parama upakArI gurudevane! --hemalatAzrInI vaMdanA. pravartinI pU. sAdhvI pU. sA.zrI darzanazrIjI mahArAja janma vi.saM. 1970, mAgazara zudha-3, goraja. jaina zAsananA kSitije tejasvI, yazasvI, pratApI guNa-samRddhi dvArA dinamaNi samAM bhAsatAM, virala vyaktitvathI opatAM, zuddhaprarUpaNA dvArA prabhuzAsanane zobhAvatAM, sva. pUjyapAda For Private SCC AcAryadevazrImad vi. rAmacandrasUrIzvarajI ma.sA.nAM AjJAvartI pU. pravartinI sAdhvIjI hatAM pU. sva. sA. zrI darzanazrIjI ma.sA.! amadAvAdanI ati pAvana dharA para zaNagArabahenanI kukSine ajavALatI eka bAlikA avatarI. zubha kSaNe lIlAvatI nAma dhAraNa karAyuM. traNa varSanI nAjukavaye ja mamatAbharI mAtAnI cira vidAya, chatAMya pitA sakaracaMdabhAIe uttama saMskAra ApI dharmapitAnI adAthI saMtAnanuM jIvanaghaDatara evuM karyuM ke saMtAnanuM jIvana eka naMdanavana banI zake. vAraMvAra kahetA ke "beTA, sAco mArga to eka dharma ja che. sarva virati ja che." pitAnA haiyAnA udgAra, putra kalyANa ane putrI lIlAvatInI rageragamAM vyApI gayA. emanA aMtarane hacamacAvI dIdhuM ane sarva viratigrahaNano zubha saMkalpa karyo. vi.saM. 1983nI e sonerI kSaNa AvI. poSa va. 5nuM e prabhAta UgyuM ane mahesANAnI e pAvanabhUmi hatI. ku. lIlAvatIe svArthabharyA saMsArane salAmI bharI, saMyamI zaNagAra sajyA. prazAMtamUrti A. vi. meghasUrIzvarajI ma.sA.nA varahaste 13 varSanI bAlyavaye rajoharaNa prApta karI, pU. hIrazrIjI ma.sA.nA parivAramAM pU. dayAzrIjI ma.sA.nAM suziSyA darzanazrIjInA nAme jAhera thayAM. vi. saM. 1983mAM vai. zu. 3nA dine tapomUrti A. zrI vi. siddhisUrIzvarajI ma.sA.nA haste vaDI dIkSA thaI. have to svAdhyAya e ja emano jIvana-prANa banyo. guru samarpaNabhAvane AtmasAt karI, tapa-japamAM ota-prota banI vinaya-vaiyAvacca dvArA jIvanane vikasAvI, paramAtmAnI AjJA pradhAna, sAttvika jIvana jIvatAM, guNa-garimA dvArA 11 ziSyA, bahu-saMkhya praziSyAonAM gurumAtA banyAM. vizALa parivAranAM ekachatrI sAmrAjyanAM svAmI hovA chatAM nispRhatA, namratA, saraLatA Adi guNo asAdhAraNakoTInA hatA. Atma-svAtaMtryatA hAMsala karavAnI ajabanI khumArI emanAmAM jovA maLatI. AtmAnA agocara pradezomAM viharavAnI kaLA to emanAmAM evI hastagata thaI gayelI ke beThAM hoya bahAra chatAM AtmAmAM ja ramamANa hatAM. teozrI jyAM jyAM comAsA mATe padhAratAM tyAM tyAM dharmanuM prabhAta khIlI UThatuM. tapa e to emanA jIvananuM eka sonerI pAsuM hatuM. jJAnayoga, tapayoga, karmayoga dvArA potAnA jIvanane unnata banAvavA sAthe aneka AtmAonuM yoga-kSema karI anekane mokSanA rasika banAvyA. AvI ujjvaLa guNa-saMpannatAne varelAM Personal Use Only
Page #724
--------------------------------------------------------------------------
________________ 900 caturvidha saMgha teozrI jIvananI maMgala kSaNa samA mRtyunA avasare kensaranI rAjanagaranI dhanyadharA para jhaverIvADamAM nivAsa karatAM bhayaMkara bimArI chatAM, Atma-dehanA bhedane sArI rIte pichANI, zeradalAla zreSThIvarya zrI vADIlAla chaganalAlanAM dharmapatnI motIsvayaM arihaMtapadamAM ekAgra banI, zramaNavRMdo dvArA "arihaMta bahenanI ratnakukSie vi. saM. 1960nA zrAvaNa vada agiyArase arihaMta'nuM raTaNa suNatAM suNatAM vi. saM. 2022nA vai. zu. 3 janma pAmanAra lIlAvatIbahena bhaviSyanAM zrI lakSmIzrIjI ma.! nA pATaNa mukAme samAdhi-maraNane prApta thayAM. yuvAvasthAmAM praveza pAmatAM lIlAvatInAM lagna caudamAM - pU. sAdhvIjIzrI darzanazrIjI ma.nA sagAbhAI kalyANe paNa varSe ja rAjanagaranA zreSThIvarya zrI jesiMgabhAI kAlidAsanA bALavayamAM ja dIkSA grahaNa karI AcAryapada sudhI pahoMcyA, je suputra ratilAlabhAI sAthe thayAM. thoDAM varSamAM eka putrIne janma banyA "sUrirAya'nA paTTaprabhAvaka pU. A. zrI vijayakanaka- paNa Apyo paraMtu mAtra sAta varSanA TUMkA saMsAramAM ja kSayaroganI candrasUrimahArAjA. pitA sAkaracaMdabhAIe paNa dIkSA grahaNa karI asAdhya bimArIthI ratibhAIno svargavAsa thayo. doDha varSanI jIvana dhanya banAvyuM, je banyA paMnyAsa pravara zrI subuddhivijayajI kalAvatIne laI lIlAvatI piyara rahevA lAgyAM. gaNivara! vaMdana ho darzanIya mukhAraviMdanAM mAlika pravartinI pU. te avasare vikrama saMvata 1980-81nI sAlamAM sAdhvIjI zrI darzanazrIjI mahArAjane! dIkSAnI duMdubhinA nAdane samagra rAjanagaramAM gagaDAvanAra, samudAya pravartinI pU. sAdhvIjI bAladIkSAnA mArgane saraLa ane sulabha banAvanAra pUjya munipravara zrI rAma vijayajI mahArAja amadAvAdanI dhanyadharAne pU. sA. zrI lakSmIzrIjI mahArAja pAvana karI rahyA hatA ane vidyAzALAmAM zrI AcArAMga sUtranA pravartinI pU. sAdhvIjI zrI lakSamIzrIjI ma.no paricaya dhUtAdhyayana upara 'svajanadhUnana' 'karmadhUnana' tathA dIkSA prakaraNanA meLavavo khUba ja agharo che. nAmanAnI kAmanAthI taddana alipta viSaya upara jorajorathI pravacana gaMgA vahAvatA hatA. rahevAnI emanI vRtti-pravRtti to viralAtivirala hatI. tapa-japa teozrInI dharmadezanAthI lIlAvatIbahena tathA temanA svAdhyAya ane jJAnanAM to teozrI akSaya bhaMDAra ja hatAM. phaInA dIkarA nAnAlAla bhAInI suputrI jAsudabahena A baMneno taduparAMta prAcIna maharSi' jevI kAvyakaLA to emane svayaM varI vairAgyabhAva vRddhigata banyo. jAsudabahenane paNa lagnagraMthithI hatI. emanA dvArA sarjita stavana, stuti, caityavaMdanAdi kRtio joDAye mAtra be ja varSa thayelAM ane 19 varSanI bharayuvAna vaya jo koIne vAMcavA ApI hoya to e vyakti tarata ja Azcarya hatI. pravrajyA grahaNa mATe saMmati meLavI duHzakya jaNAtAM sAthe bolI UThyA vinA na rahe ke "kayA guptabhaMDAramAMthI A bannee gupta rIte gharathI chUTI javAno nirNaya lIdho ne banne prAcIna kAvya khajAno hAtha lAgI gayo!" jaNA saMyama levAnA makkama nirdhAra sAthe eka divasa mUlevA paramagItArtha pUjyapAda AcAryadeva zrImadvijaya pArzvanAthanAM darzana karI ekalAM zerIsAtIrthe AvI pahoMcyAM. dAnasUrIzvarajI mahArAjAnI paramakRpA jeozrIne prApta thaI ane tyAM kriyA karAvanAra na koI mahAtmA hatA ke guNI e ja mahApuruSanA varadahaste sAdhvI samudAyanI sthApanA sAthe bananAra na koI sAdhvIjI hatAM. zerIsA pArzvanAtha bhagavAnanI sAdhvIsamudAyanA agraNI banavAnuM jeozrIne parama saubhAgya mUrti paNa paroNA tarIke eka rUmamAM birAjamAna hatI. sAMpaDyuM. A bannee bhagavAnanI pAse jaI temanI samakSa ja paramagItArtha pU. A. bha. zrI dAnasUrIzvarajI mahArAjA saMyamaveSa svIkArI svamukhe ja "karemi bhaMte' sUtrathI vAvajIvanI dvArA sthapAyela sAdhvI samudAyanA prathama pravartinI banyAM pU. sarvaviratinI pratijJA laI lIdhI. eka banyAM sAdhvIjI zrI sAdhvIjI zrI lakSmIzrIjI mahArAja ane dvitIya pravartinI banyAM lakSmIzrIjI to bIjA banyAM sAdhvIjI zrI jayAzrIjI! e teozrInAM ja ziSyA pU. sAdhvIjI zrI jayAzrIjI mahArAja. zubhadina hato vi. saM. 1983 vaizAkha vada chaThano.! A ubhaya sAdhvIratnAo vyAkhyAna vAcaspati rAjanagaramAM samAcAra phelAtAM ja kuTuMbIjano AvI paramazAsana prabhAvaka tapAgacchAlaMkAra AcAryadeva zrImadvijaya pahoMcyAM. pAchA ghera laI javA aneka prayAso karyA, paraMtu meru rAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjA jevA puNya puruSanI paramakRpA cAre sama niSpakaMpabhAvane bhajanArAM nUtana sAdhvIo AgaLa teone hAthe pAmavA sabhAgI nIvaDyAM hatAM. namatuM jokhavuM paDyuM. tyArabAda pU. sAdhvIjI zrI vasaMtazrIjI Jain Education Intemational
Page #725
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA ma.nI nizrAmAM saMyamajIvananI sAdhanA-ArAdhanAmAM AgaLa vadhavA mAMDyAM. vi. saM. 1984nA phAgaNa suda bIjanA divase paramagItArtha pU. A. bha. zrI dAnasUrIzvarajI ma.nA varadahaste surata nemubhAInI vADImAM potAnA zubhAbhidhAnathI caturvidha saMgha samakSa teozrInI vaDI dIkSA thaI ne teonI potAnA sAdhvI samudAyanAM prathama sAdhvIjI tarIke sthApanA thaI. gurunizrAe vicaratAM teoe aneka AtmAone vairAgyathI vAsita banAvyA, jenA phaLa svarUpe vi. saM. 1988thI teono ziSyA-praziSyA parivAra vadhavA mAMDyo, jemAM pU. sA. zrI ciMtAmaNizrIjI ma., pU.sA. zrI jharamarazrIjI ma., pU.sA. zrI sumaMgalAzrIjI ma., pU. bAlasAdhvI zrI anupamAzrIjI ma., pU.sA. zrI uSAprabhAzrIjI ma., pU.sA. zrI nirmayAzrIjI ma., pU. bAlasAdhvI zrI indurekhAzrIjI ma. Adino samAveza thAya che. kAvyaracanAmAM kuzAgra buddhi dharAvanAra sAdhvIjI zrI lakSmIzrIjI mahArAje potAnA alpa saMyamaparyAyamAM paNa caityavaMdano, stavano, sajjhAyo, stutio, rAso, padyAnuvAda, gahuMlIo, duhAo, saMvAdo Adi aneka adbhuta kRtionuM sarjana karyuM hatuM. teozrInA jIvananI eka adbhuta alaukika ane camatkArika ghaTanA jANavA jevI che. vi. saM. 2009 lagabhaga pU.sA. zrI jayAzrIjI Adi cha ThANA sAthe teo byAvara comAsuM karI piMDavADA pAse ajArI sarasvatI maMdire darzanArthe padhAryAM. khADA-TekarA ne patharALa rasto ullaMghI sarasvatI maMdire pahoMcyAM te pahelAM pUjArI sarasvatI derIno daravAjo baMdha karI tALuM lagAvI jato rahyo hato have zuM thAya? darzananI khUba ja bhAvanA hatI ATaluM cAlIne AvyAM ne darzana nahIM thAya? e vakhate lakSmIzrIjI ma. AMkha mIMcIne besI gayAM ne bhAvavAhI zabdomAM sarasvatInI stavanA zarU karI- aDadho-poNo kalAka thatAM ja cAlu stavanamAM ApoApa derInA banne daravAjA khUlI gayA ne sarve sAdhvIjIne sarasvatInAM darzana thayAM. A prasaMganA sAkSI sA. zrI anupamAzrIjI Aje paNa hAjara che. --pU. sA. zrI lakSmIzrIjI racita sarasvatIstotra :"mA sarasvatI! vidyAnI denArI mA tuM bhagavatI...... tuM mUrakhane paMDita karatI, ajJAnapaNuM timira haratI jJAnaprakAza-dIpaka dharatI......mA sarasvatI......1 For Private 01 keI RSi muni caraNe namato, vidhavidha vacane guNo stavatAM mA prasanna thaI karuNA karatAM.....mA sarasvatI....... 2 ame dUra dezAMtarathI AvyAM, tuja darzanathI mana ullasAyAM, gho vANImAM vara sukhadAyA......mA sarasvatI.......3 ama ajJAnane dUra karajo, mA jJAnaprakAzane pAtharajo, jillAe AvI vasajo.....mA sarasvatI.......4 tuja nAmasmaraNa ame nitya karIe, hU~ namaH' maMtrane japIe, rAmacaMdra-caraNamAM nitya ramIe.......mA sarasvatI.......pa ama A rIte 37 varSa sudhI vizuddha saMyamanI sAdhanA karatAM karatAM teo gujarAta-kAThiyAvADa, mahArASTra, rAjasthAna Adi pradezomAM vicarI aneka AtmAone saMyamamArge vALI 100 jeTalAM zramaNIratnanAM pravartinI banyAM. AvA pavitra AtmAone aMtasamaye 'suha guru jogo' maLI ja jato hoya che. pU.sA. zrI lakSmIzrIjI ma.nuM 2020nuM cAturmAsa muMbaI thayuM. vi. saM. 2021nA kArtika mahine potAnA paramazraddheya dharmadAtA gurudeva pU.A.bha. zrImad vijayarAmacandrasUrIzvarajI mahArAjAnI nizrAmAM bhavya aMjanazalAkA pratiSThA mahotsava hovAthI gurunizrA meLavavA tyAM padhAryAM. gurunizrA maLI. aMjanazalAkAno saMpUrNa mahotsava jovAno lAbha paNa maLyo ne kArtika vada 11nA divase svAsthya bagaDavAnI zarUAta thaI. mAgasara vada 4nA pU. AcAryabhagavaMtazrI vihAra pUrve teo pAse padhAryAM. vAsakSepa nAkhyo. samAdhipreraka hitazikSA ApI pArlA padhAryAM ane vi.saM. 2021, mAgasara vada 4, rAtre 1-30 miniTe zrI siddhagirinA dAdA AdinAtha ane gurudevanI pratikRtinI sAme ja samAdhipUrvaka svargavAsI banI gayAM. teonA gayA bAda vizALa sAdhvIsamudAyanI javAbadArI vahana karI teozrInAM ziSyA pravartinI pU. sAdhvIjI zrI jayAzrIjI mahArAje! vaMdana ho paramavaMdanIya pU. sAdhvIjI zrI lakSmIzrIjI mahArAjane. jIvanatavArIkho :- janma : vi. saM. 1960 zrAvaNa vada-11, rAjanagara: dIkSA : vi. saM. 1983, vaizAkha vada6, zerIsAtIrtha. vaDIdIkSA : vi. saM. 1984, phAgaNa suda-2, surata. kALadharma : vi. saM. 2021, mAgazara vada-4, muMbaI. Ta Personal Use Only
Page #726
--------------------------------------------------------------------------
________________ 702 samarpita pravartinItvanAM svAmI pU. sAdhvIjI zrI jayAzrIjI mahArAja janma sAthe jIvana baMdhAyeluM che. jIvana sAthe mRtyu baMdhAyeluM che. janma ane mRtyu vacceno lAMbo ke TUMko gALo enuM ja nAma jIvana che. jIvana jenuM sAruM eno janmae saphaLa ane mRtyue saphaLa! jainazAsananA kSitije aMtarmukhatAnA abhrapaTala nIce DhaMkAyeluM eka vyaktitva eTale ja suvizAlagacchAdhipati, sUrisArvabhoma, vyAkhyAna vAcaspati, sva. pU. AcAryadeva zrImad vijayarAmacandrasUrIzvarajI mahArAjAnA samudAyanAM sAdhvIonuM pravartinI pada zobhAvI janAra zramaNIratnA sAdhvIvaryA zrI jayAzrIjI ma.! ekavIsa varSanI bharayuvAna vaye jAsudabahenamAMthI jayAzrIjI tarIke jAhera thanAra e vyaktitva jainazAsananA eka mahAna vyaktitvane samarpita banI emanI jema potAnA kSetre amara nAmanA meLavI jaze evI to emanI dIkSA vakhate koIe paNa AgAhI nahIM karI hoya. pitA nAnAlAlabhAI, mAtA jIvIbahena, vatana amadAvAda, jhaMkhanA dIkSAnI, sahAya koInI nahIM, AtmabaLa aDola, aMte nirNaya ane vi. saM. 1983, vaizAkha vada chaThanA amadAvAda najIka zrI zerIsA tIrthamAM dIkSAgrahaNa! vi. saM. 1984 phAgaNa suda bIjanA surata mukAme nemubhAInI vADImAM sakalAgama rahasyavedI, pUjyapAda, AcArya bhagavaMta zrImad vijayadAna-sUrIzvarajI mahArAjAnA varada haste vaDI dIkSA pradAna thaI ne pravartinI viduSI sAdhvIjI zrI lakSmIzrIjIne gurupade sthApI nUtanadIkSite jIvanaghaDataranI zubha zarUAta karI. ghaDAtuM ghaDAtuM e jIvana evuM ghaDAvA mAMDyuM ke aneka aNaghaDa jIvanone ghaDavAnI enAmAM svayaMbhU tAkAta pedA thaI. sakalAgama rahasyavedI e sUridevanI hayAtI bAda sAdhvIjI zrI jayAzrIjIe potAnA jIvananuM sarva samarpaNa potAnA dharmadAtA gurudeva pU. AcAryadeva zrImad vijayarAmacandrasUrIzvarajI mahArAjAne soMpyuM. sUripremanA lADIlA ziSya sUrirAma jenA jIvananA sukAnIpade birAjamAna thAya ane sUridAna ane sUripremanI kRpA je jIvananAvane halesAM banI AgaLa dhapAve e jIvananAvanI gati-pragatimAM pUchavuM ja zuM? For Private caturvidha saMgha gurusamarpaNa, AtmasamarpaNa e zuM cIja che? samarpita ziSye guru khAtara zuM zuM karavuM joIe? guru pratye bhaktibahumAna TakAvavA ane gurusamarpaNane jIvanabhara jIvaMta rAkhavA samarpita ziSya keTaluM keTaluM veThavuM joIe e jANavA mATe jIvatuM-jAgatuM dRSTAMta eTale sAdhvIjI zrI jayAzrIjI mahArAja! AjJApAratantyanA eka adbhUta guNa dvArA sva. pUjyazrInA parama vizvAsapAtra banI sAdhvI samudAyanA pravartinI pade pahoMcelAM paramasahiSNu sAdhvIjI zrI jayAzrIjI mATe kahI zakAya ke 250 sAdhvIjIonA netRtvapade sthApita thayA pachI paNa AcAra-vicAranI teonI custatA, hRdayanI pAradarzaka nikhAlasatA, saMyamajIvana sArAmAM sAruM jIvAya e mATenI badralakSyatA, potAnA parivAramAM samyagdarzana, samyajJAna, samyakcAritra ane suvizuddha tapanI vRddhi thAya e mATenI satata preraNAraktatA A badhuM emanA pravartaka jIvananuM ujjvaLa pAsuM gaNI zakAya. samyagdarzananI zuddhi mATe pratidina, zrI pArzvanAtha prabhunI ArAdhanA mATe 23 logassano kAyotsarga, 23 khamAsamaNAM, AcAryapadanI ArAdhanArthe 36 khamAsamaNAM, aneka tIrthanA mULanAyaka paramAtmAne 3-3 khamAsamaNAM tathA 108 vAra nityajApAdi game tevI vyAdhinI asvasthatAmAM ke vihArAdinA parizramAdinA kAraNe paNa paccakkhANa nahIM ja pALavAno jIvananA aMta sudhIno aTala nizcaya A badhI cIjo teonA dRDha manobalanI cADI khAnArAM tattvo che. dharmadAtA gurudeva pU. AcAryadeva zrImad vijaya rAmacandrasUrIzvarajI mahArAjAnuM AjIvana AjJA pAratantra svIkAryA bAda teozrInA mahAprayANa bAda teozrInA paTTadharapade prasthApita suvizAlagacchAdhipati, pU.A. bha. zrImad vijayamahodayasUrIzvarajI mahArAjAnI AjJAne vagara vikalpe ziromAnya karavAmAM eja samarpitatAnuM darzana karAvanArAM sAdhvIjIzrI jayAzrIjI ma. vi. saM. 2052, kArtika suda pUrNimAnA dhanyatama divase cAturmAsaparivartana ne dehaparivartana svarUpe svIkArI laI potAnA vizALa sAdhvI samudAyane noMdhAro choDI daI amadAvAda pAlaDI vistAramAM dazAporavADa sosAyaTImAM apUrva samAdhipUrvaka svarganI vATe saMcarI gayAM. potAnA dharmadAtA gurudeve paNa mRtyunuM mahAprayANa amadAvAda pAlaDI vistAramAMthI karyuM ane teozrIjInI AjJAne caraNe jIvananuM saMpUrNa samarpita karanAra, teozrInA sAdhvI samudAyanA sukAnIpade sthApita sAdhvIjI zrI jayAzrIjIe paNa Personal Use Only
Page #727
--------------------------------------------------------------------------
________________ 003 tavArIkhanI tejachAyA mRtyu samaye mahAprayANa eja pAlaDI vistAramAMthI karyuM. kevo A jogAnujoga! vadana ho samarpita vyaktitvanA svAmI pU. sAdhvIjI zrI jayAzrIjI mahArAjane! jIvanatavArIkho : dIkSA : vi. saM. 1983, vaizAkha vada6, zerIsA tIrtha, vaDI dIkSA : vi. saM. 1984, phAgaNa suda-2, surata, kALadharma : vi. saM. 2052, kArtika pUrNimA, amadAvAda kaccha vAgaDa dezoddhAraka pU. AcAryadeva zrImad vijayakanakasUrIzvarajI mahArAjAnA samudAyanA ane saMyama, samatA ane saralatAnAM mUrti pU. vyAkhyAna vAcaspati AcAryadeva zrImad rAmacandra mahArAjanAM AzAvartI pU. sAdhvIjI hemazrIjI ma.sA. mAnavajIvana satata cakra samAna gatizIla che. roga, zoka. duHkha-sukha sAthe saMkaLAyela jIvanasAgaramAM kyAreka bharatI ane kayAreka oTa paNa AvI jAya che, to vaLI kyAreka pAnakharanI 0 sthA, pAnakharanI sajA ane kyAreka vasaMtanI majA paNa Ave che. jIvanamAM sumananI saurabha ane kaMTakanI kAtila vedanA paNa hoya che. AvA virodhAbhAsI, vicitratA ane vividhatAthI bharelA mAnavajIvanamAM pUjya hemazrIjI ma. dharmasAdhanA-Atma ArAdhanA karatAM karatAM anekanA jIvanane Aje Adarza ApI rahyAM che. pUjyazrIno janma vi. saM. 1959nA vai. su. 6nA roja amadAvAdanI puNyabhUmi para thayo. pitAnuM nAma lAlabhAI, mAtAnuM nAma maNibahena-jJAtie dazA poravADa hatAM. saMtAnamAM teo eka ja hatAM. ati sukomaLa kAyAne joI temanuM nAma jAsudabahena rAkhyuM ane tejasvI dekhAtAM hoI bIjuM nAma hIrAbahena paNa rAkhela. bAlyakALathI ja atizokhIna. hAsyarasika chatAM vinayI, vivekI, madhurabhASI ane lajjALu hatAM. bAlyAvasthAmAM ja mAtAnI vidAya thatAM pU. dAdImAnA asIma vAtsalyamAM divaso, varSo vitAvavAM lAgyAM. yuvAvasthAmAM pravezatAM ja saMsAranAM krama mujaba 16 varSanI vaye lagnagraMthithI joDAyAM. zvasura pakSe dharmaci vizeSa-Avazyaka dharmArAdhanA sAthe jinavANI zravaNa acUka karavAno niyama gharanA pratyeka sabhyane hato te niyama saMsAratyAga mATe, pUjyazrInI jinavANI zravaNanA mAdhyame upakArI banI gayo. siddhAMtaniSTha, mokSakalakSI dezanAdAtA, dIkSAnAM dAnavIra, samakitadAtA parama pU. AcArya de. zrImad vijayarAmacaMdra sUrIzvarajI mahArAjAnI dezanA rAjanagaranI pratyeka poLamAM jorazorathI pravacana zreNI rUpe cAlu hatI. te dezanAmAM vilAsI jIvana jIvatAM A jAsudabahena niyamanA mAdhyamathI joDAI gayAM ane saMsAra-rasane nIcovatAM aneka navapariNita jIvonAM haiyAmAM tyAganI jyotane jhagavatAM pravacana zravaNathI jAsudabahena paNa vairAgI banyAM. vairAgyabhAvanA daDha banatAM saMyamanI tAlAvelI jAgI, paNa zvasura pakSathI saMyamanI anumati na maLatAM dharmamAM ja mana che sthira jemanuM evAM A jAsudabahena piyaramAM AvI gayAM. nirupAye saMsAramAM rahyAM. aneka kaThaNAI bAda prabaLa rAga-saMyamano ane dRDha manobaLanAM yoge temanI sakhInAM suzrAvaka ane pUjya sAhebajInAM ananya bhakta bakubhAI zeThanI sahAyathI anukULa saMyoga prApta thatAM gRhastha jIvananA zaNagAra, jainazAsananA aNagAra banyA. kaccha vAgaDa dezoddhAraka paramapUjya A. ke. zrImad vijayakanakasUrIzvarajI ma. sA.nAM AjJAvartI viduSI, 5. pU. catuzrIjI ma.sA.nAM ziSyA pU. caraNazrIjI ma.nAM caraNakamalamAM jIvana samarpita karyuM. vi. saM. 1989nA mAgasara va. 2-nA paramapUjya AcArya deva zrImad vijaya zrI siddhisUrIzvarajI mahArAjAnAM haste saMyamI banyAM ane pU. hemazrIjI ma.sA. nAma jAhera thayuM. gurukulavAsamAM rahI vinaya, namratA, samatA, saraLatA ane apratipAti vaiyAvacca guNathI potAnA AtmAne zubha bhAvothI bhAvita karI saMyamasAdhanAne sudaDhatAthI sAdhatAM, vairAgya ane tyAgamaya jIvana jIvatA aneka bhavyAtmAone AcAramaya upadezaka banyA. A sAthe udAratA, vizALatA ane abhuta laghutA guNa eka zaNagAra svarUpa hato. anyanA karelA thoDA paNa upakArane kayAreya bhUlatAM nahIM. nAnAnI upekSA nahIM, moTAne Adeza nahIM. pUjyo pratye pUjyabhAva sAthe dharyatA, bahumAna, satyatA, namratA, saraLatA, kSamatA, sahanazIlatA vi. guNo stutya che. tethI ja sadA samAdhimAM lIna rahetAM zArIrika svasthatAmAM saurASTra ane gujarAtamAM viharyA ane rAjasthAnanI pavitra tIrthabhUmimAM darzanIya-vaMdanIya jinacetyo ane jinabiMbone juhArI sadarzanane nirmaLa karatAM. zarIra jarjarita thatAM rAjanagaramAM alaga (2) kSetramAM cAturmAsa karI aneka bhAvukone dharma arpaNa karAvI potAnI guNavAsanA dvArA dezaviratine pAtra banAvyAM. A rIte Azrita vargane paNa saMyamamArgamAM sthiratA sAthe pragatinI preraNAnuM pAna karAvatAM teozrI saMyamajIvananAM 74 varSa pUrNa karI Jain Education Intemational
Page #728
--------------------------------------------------------------------------
________________ 04 vi. saM. 2061nA mAgasara vada-2-nA 75mA varSamAM praveza karyo. 102 varSanI uMmare paNa teo saMpUrNa svastha che. vaMdana ho paramopakArI pUjyazrIne!" ke jemaNe svArthano tyAga karI, saMpUrNa jIvana paramArthamAM pasAra karatAM, aneka saMyamAtmAne saMyamamAM sthira karyA ane svAtmAne saMyama svIkAryA pachI, samyak darzanane meLavavA, nirmaLa banAvavA ane sthira karavAnA sadbhAvathI, 'sakita dAtA, suvi. gacchAdhipati, parama pUjya AcArya deveza zrImadvijayarAmacandrasUrIzvarajI mahArAjAnAM pustakonuM vAcana karatAM rahyAM ane Aje paNa anya pAse karAvI rahyAM che! pUjyazrIjInA, hema samAna zItalatAdi guNomAMthI svAtmAne surakSita banAvavA, svalpaguNone pAmavA prayatnazIla banIe e ja ekanI eka zubhAbhilASA......... pUjyazrInA gurubhakto kalakattA taraphathI paramaviduSI vAtsalyavAridhi pUjyapAda gurudeva pU. sA.zrI cAritrazrIjI ma. sAheba -pUjyapAd gurudevanA jIvana viSe lakhavuM eTale anubhava abdhine kalamanA kinAre bAMdhavo. guNadivAkaranI sAme dIvaDI dharavI. sahasra kiraNothI prakAzita pracaMDa sUrya sAme mazAla dharavA jevuM thAya. emanAM oja ane teja relAvatA aNagArajIvanane akSara dehathI kema opa Apavo! gurudevanI vANImAM mIThAsa hatI to temanI AMkhomAM amI hatuM. buddhimAM tIkSNatA hatI to jIvanamAM saraLatA hatI. prabhubhaktimAM tallInatA hatI to gurubhaktimAM tanmayatA hatI. gocarImAM nirdoSatA hatI to vyavahAramAM niSkapaTatA hatI. jIvamAtra pratye vAtsalya hatuM to jaDa pratye vairAgya hato. stavanomAM kaMTha madhura hato to hitazikSAmAM vairAgya hato. vihAramAM thAka na hato to adhyayana-adhyApanamAM ArAma na hato. svabhAvamAM saraLatA hatI to vANImAM mIThAza hatI. vAtsalyamAM sAgaratulya hatAM to saMkalpamAM merutulya hatAM. AvA anekAneka guNothI gurudeva zobhI rahyAM hatAM. pUjyapAda gurudevano janma vi. saM. 1967mAM goMDalamAM thayo. bIjanA caMdranI jema vRddhi pAmI vairAgyanuM nimitta maLatAM 22 varSanI yuvAnavaye 5.pU. saumyamUrti caMpakazrIjI ma.sA. pAse dIkSA grahaNa karI. temanuM nAma caMcaLabahena hatuM. vi. saM. 1989nA mahA suda-10 nA divase amadAvAdamAM dIkSA lIdhI ane caMcaLabahena cAritrazrIjI ma. sA. banyAM. tapa-tyAga caturvidha saMgha jJAna-dhyAna-jApa ane vaiyAvacca vagere aneka guNothI zobhatAM gurudevanuM vyaktitva jAjaramAna banyuM. gurudeva AkRtithI anokhAM ane prakRtithI prabhAvazALI hatAM. pUjyazrIne jJAnaruci bahu hatI. vyAkaraNa-nyAya tathA jainadarzanano UMDo abhyAsa karyo. sUtrazuddhino vadhu Agraha rAkhatAM. thoDAM ja varSomAM jAjaramAna vyaktitva dharAvatA sAdhvIvargamAM gaNanApAtra sthAna prApta karyuM. pUjyazrIno ziSyA-praziSyA parivAra paNa vizALa hato. 37 ThANAnA vaDerA hatAM. 37 ziSyA-praziSyAnuM sukAna temanA hAthamAM hatuM. Aja temanA AzIrvAdathI 47 saMyamI jIvo suMdara ArAdhanA karI rahyA che. amane saMyama ApatAnI sAthe ja harapaLa pUjyazrInA dilamAM ekabhAva ghUMTAto hato ke "huM nAnI sAdhvIone khUba bhaNAvuM......' prabhubhakti apUrva hatI. trikALadarzanano niyama hato. kalAko sudhI prabhubhaktimAM lIna banelAM harSAzru vahAvatAM ame pratyakSa dIThAM che. prazAMtamUrti 5. pU. caMpakazrIjI ma.sA. nI bhakti prasannacitte karI che. gurudevanI aMtima bimArI samaye parivArane yAtrArthe mokalI svayameva gurubhakti karI jIvana dhanya banAvyuM che. amArA saunA saMyama jIvanane pUjyazrIe ja ghaDyuM che. ame to kevAM hatAM? "Avyo korTe tava hAtha snigdha patharo' beDoLane kaMkaro zilpI! te rUpa-ghATa-nUra arapI caitanyavaMto karyo.'' pUjyazrIne jaMghAbaLa kSINa thatAM amadAvAdamAM sthiravAsa karavo paDyo. DoLIno upayoga paNa javalle ja karyo. e paNa eka divasanA vihAra pUrato ja. jaMdhAbaLa kSINa thatAM sthiravAsamAM jApamAM layalIna banyAM. 8 karoDa, 88 lAkha 88 hajAra 888 no 'OM hrI gardam'no jApa karyo. uparAMta zAMtinAtha bha.nI roja 300 navakAravALI gaNatA......aMtima chellA cha mahinAnI vedanA asahya hatI. cha mAsa pUrve magajamAM lohInuM sarakyulezana aTakI gayuM. bIjAM aneka dardothI gherAyelAM hatAM. saMthAre zayananA kAraNe 'beDazora' paDI gayA. bimArImAM samatAsamAdhi ajoDa hatAM. beDazoro'nA khullA oparezana samayanI vyAdhimAM paNa eka ja raTaNa hatuM. 'nAtha paramazaktizva' sahana karavuM sAdhuno mudrAlekha che. kSamA vinA sAdhu zobhe nahIM. pApathI Dare te pAko saMta......oparezana pachInI samatA joI DaoNkTaro paNa digmUDha banI gayA. e sthiti yAda AvatAM zabdo sarI paDe che : "deha chatAM jenI dazA varte dehAtIta te gurudevanAM caraNamAM vaMdanA ho agaNita." For Private Personal Use Only
Page #729
--------------------------------------------------------------------------
________________ la tavArIkhanI tejachAyA AvI asahya vedanAmAM zrI navakAramaMtrano jApa ane jinAjJAno khapa ajabagajabano hato. sRSTinA sanAtana niyamAnusAra vi. saM. 2049 mahA vada-4 nI saMdhyAe gurudeva nazvara dehano tyAga karI svarge sidhAvyAM. aMtamAM e ja ke gurudeva dehathI bhale dUra thayAM, bhAvathI sAthe ja che. he gurudeva! jIvananI DALIe muktinAM madhurAM phaLo prApta karavAM divyadRSTinAM dAna karajo ane Apano AtmA zailezI avasthAne prApta karI paramAtma padane pAmo evI aMtaranI abhilASA. caraNAmbujasevI hemalatAzrInI vaMdanA! zrI pArzvacaMdragacchanAM ratna, prakhara pravaktA viduSI pU. sA. zrI sunaMdAzrIjI ma0 lekhikA : sA. zrI vasaMtaprabhAzrIjI 'teja' vi. saM. 1974mAM pU. pravartinI zrI khAMtizrIjI mahArAje bhAgavatI dIkSA aMgIkAra karI e ja varase yogAnuyoga mahesANA tAlukAnA unAvA (mIrAdAtAra) gAmamAM dharmaniSTha zrAvaka babaladAsa nyAlacaMdanAM dharmapatnI hIrAbahenanI kukSie eka putrIratnano janma thayo. zakranA (indranA) AvAsamAMthI ja avatarI hoya tema mAtA-pitAe nAma pADyuM zakarIbahena. zALAmAM haMmezAM avalla darajje pAsa thatAM zakarIbahena 8 varSanAM thayAM tyAre saM. 1981mAM pU. zrI khAMtizrIjI mahArAja ThANA 2 comAsuM padhAryAM. zakarIbahena niyamita darzana-zravaNa arthe jatAM. emAMthI te guru pratye evAM AkarSita banyAM ke, emaNe dRDha nizcaya karI lIdho ke, A ja mArA guru, huM emanI ziSyA banIza. evo saMkalpa uccAratI bALAnuM bhAvi sAcuM nIvaDyuM. prAthamika zALAmAM 7 dhoraNano abhyAsa pUro karI, soLa varSanI samajaNa prApta karIne paNa A bALA e ja vAkya raTatI rahI, tyAre tenI samavayaska sakhI caMdrAno paNa sAtha sAMpaDyo. eNe paNa kahyuM ke ApaNe baMne sAthe dIkSA laIzuM. tArA guru e ja mArA guru. ema guru paNa nakkI karI, baMne bahenapaNIoe dharmano abhyAsa vyavasthitapaNe zarU karyo. baMne buddhizALI bAlikAo upAzrayanAM AgevAna zrAvikA samaratabahena pAse bhaNavA lAgI. zakarIbahena sAthe temanAM sagAM kAkA-kAkI ane temanAM be dIkarA-dIkarI paNa abhyAsa karavA lAgyAM. Ama, eka kuTuMbamAMthI pAMca dIkSArthIo ekIsAthe taiyAra thayA paNa nAnI bALAone dIkSA ApavA mATe jAgelA virodhavaMToLamAM A bALAo aTavAI gaI. Akhare satyano vijaya thatAM zrI pArzvacaMdragacchanA ziromaNi rUpa pU. zrI jagatacaMdrajI mahArAja (bAvAjI), pU. zrI sAgaracaMdrajI mahArAja 05 saparivAra unAvA padhAryA ane pUjyazrInI zubha preraNAthI vi. saM. 1990nA phAgaNa suda 3 nA dIkSAdivasa nirdhArita thayo. aThThAI mahotsavapUrvaka baMne kumArikAone bhAre ThAThathI dIkSA ApavAmAM AvI. kAraNa saMyoge caMdrAbahenanuM nAma pU. zrI cAritrazrIjI rAkhI pU. zrI mahodayazrIjI mahArAjanAM ziSyA ane zakarIbahenanuM nAma pU. zrI sunaMdAzrIjI rAkhI pU. zrI khAMtizrIjI mahArAjanAM ziSyA tarIke jAhera karavAmAM AvyAM. vidhinI vicitratAnA yoge pU. zrI khAMtizrIjI mahArAja A zubha prasaMge hAjara na hatA. temane tArathI khabara ApavAmAM AvyA. bALapaNamAM bolelAM vacano yathArtha karI, kasoTImAMthI pasAra thaI suvarNarUpa banelAM pU. zrI sunaMdAzrIjI mahArAja jyAre potAnAM guruNIne mahesANA mukAme maLyAM tyAre kaSTapUrvaka iSTane meLavavAno avarNanIya AnaMda anubhavyo ane gurubhAvamAM Aropita banI gayAM. amadAvAda- zAmaLAnI poLe vaizAkha suda 3nA divase baMne nUtana sAdhvIjIone vaDI dIkSA ApavAmAM AvI. pUjyazrIe prakaraNajJAna to pahelethI ja meLavela hatuM. arthajJAna bAkI hatuM te pUrNa karyuM. pU. guruNIe paMDita rokIne saMskRta vyAkaraNa ane kAvyano abhyAsa karAvyo. Agama AdinA vipula sAhityavAcanathI sabhyajJAna puSTa banyuM. prAkRtanuM jJAna meLavI zAstravAcana samRddha banAvyuM. jyotiSazAstranA abhyAsathI ane tarkasaMgraha Adi nyAyanA zAstrIya jJAnathI dvAdazAMgIno sAra jANyo. A rIte potAnA kSayopazama mujaba vidvattA ane vANI ekarUpa banyAM. viziSTa prakAranI vaktRtvazakti khIlatI rahI. teozrI A vidvattA ane vAkcAturyathI pATa para besIne ke UbhA thaIne vyAkhyAna ApatAM tyAre gahana viSaya sAva saraLa banI jato. anupama zailInA ajaba AkarSaNathI sarva zrotAjano DolI UThatAM. gurunizrAmAM rahI jyAM padhAratAM tyAM dharmayuga maMDAI jato. pachI e sthAna zahera hoya ke gAmaDuM, tyAMnAM loko dharmamaya vAtAvaraNamAM AnaMdI UThatAM. teozrIno ziSyA-parivAra paNa suyogya ane suvinIta hato. pariNAme, eka eka cAturmAsa, eka eka tahevAra, eka eka mahotsava saunAM dilamAM harSanI amIvarSA varasAvI jato. eka eka ujvala prasaMgo AlekhatAM graMthasvarUpa banI jAya, evI temanI nizrAno prabhAva hato. vilakSaNa chatAM saraLa svabhAvI, uparathI kaThora chatAM aMtarathI komala vyaktitva dharAvatAM pUjyazrI varSo sudhI gurunizrAmAM vicaryAM. ziSyA-praziSyA parivAra vadhatAM guruAjJAthI vi. saM. 2023 thI alaga cAturmAsanI AjJA thaI. guruNInA aMkamAM mastaka mUkI, viyoganAM AMsuthI gurunAM caraNa
Page #730
--------------------------------------------------------------------------
________________ loor pakhALI muMbaI tarapha vihAra karyo. atyAra sudhI guru sAthe jyAM jyAM kumakuma pagale padhAratAM tyAM tyAM dharmasrotasvinI vahI nIkaLatI. have muMbaI padhAryAM. prathama cAturmAsa kacchI jaina mahAjanavADI, pArlA galI, bhAtabajAramAM thayuM. zrotAjanothI mahAjanavADI UbharAvA lAgI. A cAturmAsamAM vIravANIno prakAza AkhA muMbaI para patharAI gayo. anekavidha tapasyAo thaI. tapasvIoe AkarAM tapa karIne karmo khapAvyAM. temanAM ziSyA sAdhvIzrI svayaMprazAzrIjIe pahelIvAra 51 upavAsanI tapasyA bhAre samatAbhAvathI karI temano pAraNAM-mahotsava ThAThamAThathI UjavAyo. muMbaImAM ATha varasanI sthiratA daramiyAna potAnAM ane parivAranAM alaga alaga 17 cAturmAsono lAbha muMbaI zaherane maLyo. eka comAsuM pUnA unAvAsIonI temaja bacubhAI vikama parivAranI vinaMtIthI jAhojalAlIpUrvaka thayuM. tyAM paNa tapanI helI jAmI. 17 mahApUjano sAthe 11 bhAgavatI dIkSAo muMbaInA AMgaNe thaI. cha vyaktinA eka kuTuMbane pratibodhI Apela dIkSA prasaMge hindamAtA, dAdara, carcamAM 25 hajAra upara janasaMkhyA hAjara hatI. e cAturmAsika ThATha, e dIkSAprasaMgo, e pUjano, e mahotsavo kadI bhUlyAM na bhulAya evI chApa upasAvI gayAM. hajAronI sabhAmAM sAdhvIjI tarIke vyAkhyAno ApavAM, pATa upara birAjamAna thayela pU. zrI sunaMdAzrIjI mahArAjane nIrakhavAM e eka AnaMdano prasaMga banI jato. pUjyazrI kaccha, kAThiyAvADa, gujarAta, rAjasthAna-nAgora, bikAnera, jodhapura, jesalamera, mahArASTra-pUnA, junara, maMcara, AMbegAma sudhI vicarI sAcA dharmaprabhAvikA banyAM. jinamaMdironA jIrNoddhAra, nUtana jinamaMdira, jJAnamaMdira, upAzrayanAM nirmANa Adi kAryo paNa temanA upadezathI bahu moTI saMkhyAmAM thayAM. paMcapadarA nUtana jinamaMdiranA jinabhakti pratiSThA mahotsavamAM eka karoDa 30 lAkhanI uchAmaNI thaI tyAre eka AcAryazrI karatAM paNa savizeSa prabhAva pU. zrI sunaMdAzrIjIno hato, ema kahevAmAM jarAye atizayokti nathI. saM. 2045nuM cAturmAsa potAnI janmabhUmimAM karI, 45 choDanAM ujamaNAM sAthe, potAnA 56 varSanA saMyamaparyAyano mahotsava Ujavyo. A prasaMga paNa avismaraNIya che. pUjyazrInA 58 varSanA saMyamaparyAyamAM eka ekathI caDiyAtAM cAturmAsa thayAM, mahAna zAsanaprabhAvanA pravartI. teozrI 74 varSanI vaye, tattvatrayInI sAdhanA ane ratnatrayInA For Private caturvidha saMgha saMzodhanapUrvaka jodhapura mukAme vi. saM. 2049nA samAdhipUrvaka svargavAsa pAmyAM. evAM e parama AdaraNIya zramaNIratnA pUjyazrI sunaMdAzrIjI mahArAjanAM caraNomAM koTi koTi vaMdanA! pU. zrI sunaMdAzrIjI mahArAjanA saMsArI kuTuMbamAMthI dIkSita AtmAonI nAmAvali saMsArI kAkA : sva. pU. upAdhyAya zrI dharmasAgarajI ma. sA. saMsArI kAkAnA suputro : sva. pU. zrI mahodayasAgarajI ma., sva. pU. panyAsa zrI abhayasAgarajI ma. sA. potAnA mAmA : pU. zrI amRtavijayajI ma. sA. saMsArI kAkI : pU. zrI sadguNAzrIjI ma. kAkAnI suputrI : pU. zrI sulasAzrIjI ma. kAkInAM bA : pU. zrI ajitAzrIjI ma. potAnI nAnI bahena : pU. zrI sumaMgalAzrIjI ma. (ziSyA). bIjI nAnI bahenanI suputrIo : pU. hitodayAzrIjI ma., pU. surakSAzrIjI ma. pU. vizvodayAzrIjI ma. nAnI bahena subhadrAbahena : pU. zrI saMyamaguNAzrIjI ma. tathA bhatrIjI : pU. zrI kRtinaMditAzrIjI ma. pravartinI pU. sAdhvIjIzrI haMsazrIjI ma. jainazAsananA vizALa paTAMgaNamAM zobhatA surirAmanA 'ArAma' mAM aneka ArAdhakonAM AmravRkSo ArAdhanAnI gheghUra dharAthI zobhI rahyAM che. temAM zobhatAM sAdhanAnA suravRkSa samA sAdhvIzrI haMsazrIjI mahArAja potAnI sAdhanA saumyaAbhAsuprasannatA-svAdhyAya magnatA-sadAmauna prAyaH vRtti Adi potAnI AgavI guNasamRddhi dvArA zramaNIvRMdamAM eka viziSTa asmitA dharAvatAM hatAM. garavA gaurava dezamAM gauravavaMtA chANI gAmamAM puNyavAna pitA hiMmatalAla tathA mAtuzrI maMchAbahenanI ratnakukSie janmIne teoe nAma dhAraNa karyuM hasamukhabahena! jina janAjJA ane jinAjJAnusArI sAdhusAdhvIjI bhagavaMtoe hasamukhabahenanI mohamastIne mahAta karI nAkhI temAM paNa sA. zrI darzanazrIjI ma.nAM saumyadarzanathI to jANe teo samyagdarzanamAM saphaLatA pAmI cUkyA! saMsAramAM sustI karma sAthe kustI ane mokSanI mastI A tribheTe UbhelAM mumukSu hasamukhabahena zrI darzanazrIjI ma.nAM AziSa meLavI, saMsAranA Personal Use Only
Page #731
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA zaNagAra utArI aNagAra jIvananA zaNagAra sajI, sA. haMsazrIjI ma. nAma dhAraNa karI pU. sUripuraMdara A. bha. zrI vi. dAnasUri mahArAjA pU. siddhAMta mahodadhi A. . zrI vi. prema sU. ma., pU. tapAgaccha vibhUti siddhAMtaniSTha pU. A. bha. zrI vi. rAmacaMdra sU. mahArAjA pU. A. bha. zrI vi kanakacaMdra sU. ma. Adi mahApuruSonAM mahimAzALI AziSa pAmI teo pu. sA. zrI darzanazrIjI ma.nAM ziSyA banI saMyamajIvanamAM pravezyAM. sadagurusevA-samarpaNanI vRtti ane svAdhyAyavyAsaMga' A che saMyamajIvanano raMga. A paMktine prANathI paNa pyArI mAnanArAM zrI haMsazrIjI ma. AtamahaMsanI ramaNatA sAdhavA, saMyamajIvananI phalazruti pAmavA, sAdhanA jIvanamAM rAtadivasa mastavyasta rahevA mAMDyAM ane jJAna-dhyAna tapa-japatyAga-titikSA-suzruSA-vinaya-vaiyAvacca Adi bahuvidha guNamaulikano cAro caratA A 'haMse' potAnA saMyamadehane puSTa banAvyo! maunamudrA e to jANe teozrIno mudrAlekha banI gayo ane apramattabhAva e to jANe teozrInuM aparanAma banI gayuM! saMyamaparyAyanI vRddhinI sAthe pariNAmanI vRddhi paNa AtmasAt karatAM sA. haMsazrIjI ma. samudAyamAM eka adanA ArAdhaka tarIke paMkAyAM. gurujananI sevAmAM sadA samarpita rahenArA A sAdhaka mahAtmAne svayaM gurutA prApta thavA lAgI. pAMca ziSyA ane cAlIza AsapAsa ziSyA-praziSyA Azritono vizALa parivAra dharAvanArAM A sAdhvIvaryA AgaLa vadhIne eka pAvanIya paLe pravartinInA pAvanakArI pade prasthApita thayAM ane pUjyapAda bhAratavarSAlaMkAra jainazAsananA divyajyotirdhArI tapAgacchAdhirAja sUricakracakravartI A. bha. zrI vi. rAmacaMdra sU. mahArAjAdhirAjAnA suvizALa-suvizuddha ane suvikhyAta samudAyamAM eka agragaNya anupama ArAdhaka, AdaraNIya sthAna zobhAvanArAM eka zreSThazramaNInA svarUpamAM jhaLahaLI rahyAM hatAM. chellAM 16 varSathI teozrInA paganI zArIrika takalIphanA kAraNe bRhasrAblIgaNa teozrIne khurazImAM besADI khabhe upADI ane vihArAdi karAvatAM-khurazI upADavA mATe paNa sAdhvIgaNa paDApaDI karatAM.....are....zatruMjayagirirAjanI yAtrA paNa svayaM sAdhvIvRMde khurazImAM upADIne ghaNI karAvI che. A kharekhara! teonuM ajaba-gajabanuM puNya sAthe nispRhatA paNa aparaMpAra hatI. AvA anekAneka gulAbothI maghamaghatA jIvanaupavananAM svAmI, 250thI vadhu aMka dharAvatA vizALa zramaNIvRndanuM susaphaLa netRtva adA karatAM pU. sA. zrI haMsazrIjI mahArAja potAnA ziSyAvRndathI vahana karatAM amadAvAda-sAbaramatI sUrirAma-smRtimaMdiranI pratiSThA prasaMgane najare nihALavA padhAryA hatAM paraMtu AyuSyano koI bharoso nathI. pratiSThA pUrve ja po. vada 0+8 nA teo suvizALa gacchanAyaka pU. A. bha. zrI mahodayasUrIzvarajI mahArAjAnI pAvana chatrachAyAmAM samAdhipUrvaka svargavAsa pAmI gurubhaktino eka Adarza itihAsa racI gayAM. dhanya ho sAthvIranA pravartinI pU. sAdhvIjI zrI haMsazrIjI ma. ne! jIvananI jAjvalyamAna vigato! janma : chANIgAma-1973, saMyama : 1989 vaizAkha su. 6, chANI. saMsArI nAma : hasamukhabahena, sAdhvInAma : pU. haMsazrIjI ma., mAtuzrI : maMchAbahena, guruNIjI : pU. darzanazrIjI ma., pitAzrI : hiMmatabhAI, pravartinIpada : 2040 muMbaI, kALadharma : 2058, poSa va. 7+8, amadAvAda, sAbaramatI. vardhamAna taponidhi pU. sAdhvIzrI jagatazrIjI ma. bhAratanI bhomakA dharmabhUmi ane tapobhUmi tarIke khyAtanAma banelI che. emAM paNa kacchanI kamanIya dharatIe guMdAlA gAme saM. 1943nA janma laI khImaIbAI nAme bAlyajIvananI yAtrA prAraMbhAI paNa jIvana kAMIka nokhuM-anokhuM ja banI rahela. jinabhakti, samyaka jJAnaprAptinI tIvra jhaMkhanA, satsaMganI abhiruci, svAdhyAyamAM lInatA AvA guNo sahajatAe prApta karI saMsAraviraktinA bhAvomAM ramatAM rahI saM. 1999mAM kacchanA devapuragAme svAdhyAya rasika pU. rUpazrIjI ma.nAM zaraNe 50 varSanI uMmare saMyama svIkArI, pU. jagatazrIjI ma. nAma dharAvI, virala vairAgyabhAva aMtare jagAvI tapa-tyAgatitikSA-sevA-svAdhyAya-samarpaNabhAvayukta saMyamajIvanane sAdhanAnA kSetre sopAno sara karatAM rahyAM te paikI 'tapa to emanA jIvananuM jANe amRta" e bhAve jaipha vaye paNa mAsakSamaNanA nirAzaMsa bhAve AyaMbilanuM ja tapa karatAM.....jJAnopAsanA paNa kevI anerI ke zAstragraMthonuM vAMcana karI ane uttarAdhyayanasUtra
Page #732
--------------------------------------------------------------------------
________________ 08 saMpUrNa kaMThastha karela. AvA to anekavidha uccattama Adarzo sahasamRddhi saMyamajIvana jIvyAM to Aje paNa emanAM vizALa ziSyA-praziSyA sAdhvIvRMdamAM ghaNA mahAtmAoe vardhamAna tapanI 100 + 130 oLI pUrNa karI emanA Adarzone jIvaMta rAkhela che. vaMdana ho AvAM vaMdanIya.....tyAgI.....guNiyala puNyAtmAone ! kvayitrI pU. sA. zrI vasaMtaprabhAzrIjI ma. 'suteja' kacchanI pAvana dharA para raLiyAmaNuM moTI khAkhara gAma che. e dharA para vartamAnamAM sarva gacchomAM temaja sthAnakavAsIomAM paNa 70 AsapAsa dIkSAo thaI che. emAM moTI khAkharanI paNa kharI ane AsapAsanAM gAmonI paNa kharI. e pavitra dharatI para pitA ravajIbhAI ane mAtA velabAIne tyAM eka putrIratnano janma thayo. janmasthAna muMbaI hatuM. bALAnuM nAma kacchI bhASAnA saMskAre umarabAI Urphe UrmilA rAkhavAmAM AvyuM. zAMta ane saraLa svabhAvI UrmilA mitabhASI hatI. prAthamika zikSaNamAM be dhoraNano abhyAsa karIne lakhatAM-vAMcatAM zIkhI. vAMcatAM AvaDyuM te sAthe ja teno vAcanazokha keLavAyo. dhArmika vAMcana ane adhyayanamAM khUba rasa paDavA lAgyo ane pariNAme AtmAne puSTi maLavA lAgI, jIvanane dizA maLavA lAgI ane vairAgyabhAvanA aMkurA phUTyA. vi. saM. 2000mAM pU. zrI khAMtizrIjI mahArAja ane pU. zrI sunaMdAzrIjI mahArAja ThANA be moTI khAkhara gAme comAsuM padhAryAM tyAre bAra varSanI UrmilAnA hRdayamAM guruzAnano paDagho paDyo. saM. 2004mAM pharI teozrInuM comAsuM thatAM, ane bALa UrmilAnI vaya vadhu paripakava thatAM, saMsAranI niHsAratAnuM bhAna thatAM, guru-sahavAsanuM gheluM lAgyuM. agAu vavAyelAM dharmabIjane aMkura phUTyA. e cAturmAsanI zarUAtamAM ja gAmamAM eka vRddha gaMgAmAne svapna AvyuM ke ApaNA gAmanI eka dIkarInI dIkSA vi. saM. 2005nA mAgasara suda 6ne divase caDatA pahore A ja gurujI pAse thaze. tyAre hajI bhItiyAM paMcAMga AvyAM na hatAM, paraMtu divALI upara AvyAM ne joyuM to mAgazara suda 6ne somavAra ja hato! ATalI vAta parathI saune samajAyuM ke A varSe nakkI kaMIka thaze ja. tyAre UrmilAne paNa potAnAM svapno sAkAra thavAnA saMkalpo thavA mAMDyA hatA. mahApuruSo ane mahAsatIonAM cAritravAMcanathI tene saMyamano suMvALo paMtha ane For Private caturvidha saMgha saMsArano kAMTALo rasto sApha dekhAvA lAgyA hatA. patra lakhIne muMbaI pitAjIne jANa karI. divALI pachI pitAjIe dezamAM AvIne dIkarInI dIkSA levAnI bhAvanAne jANI, pUrNatAne pichANI rajA ApI. jozI pAse muhUrta jovarAvatAM peluM muhUrta ja AvyuM! cAturmAsanA niyama mujaba kArataka vada 1 nA gurujI bAjunA gAme vihAra karI padhAryA. kuTuMbIoe sahamatipUrvaka Apela muhUrta pramANe dIkSA ApavI ema nakkI thayuM. pitAjIe saMghane saghaLI vAtathI vAkepha karyo. be be cAturmAsane lIdhe pU. gurujI pratye sarvanI prIti-bhakti ajaba jAmI hatI. emAM dIkSA nakkI thatAM sarvanAM mananA moralA nAcI UThyA! ATalI nAnI vayanI bALAne dIkSA ApavAnI vAtano keTalAkoe virodha karyo. eka bhAI to pU. gurujIne tyAM sudhI kahI AvyA ke, ATalI kumaLI vayanI bAlikAne dIkSA Apazo to trIjA vihAramAM ja marI jaze. pU. gurujIe temane yogya upadeza ApI zAMta pADyA. gAmanA AgevAna dharmarAgI zrAvaka dhanajIbhAI hIrajIe potAnI dIkarI tarIke mahotsavapUrvaka dIkSA ApavAno nirdhAra karyo. e divase harSollAsapUrvaka dIkSAprasaMga UjavAyo. nUtana vezamAM nUtana sAdhvIjI atyaMta dIpI UThyA. parama viduSI pU. zrI sunaMdAzrIjI mahArAjanAM paTTaziSyA tarIke zrI vasaMtaprabhAzrIjI nAmathI udghoSita karavAmAM AvyAM. te ja divasathI navadIkSita sAdhvIjIe samasta jIvana gurucaraNe samarpita karI dIdhuM. pU. guru nizrAmAM arthasahita prakaraNa jJAna, saMskRta, prAkRta, tarkasaMgraha tathA kAvyAdinA jJAna sAthe prakhara viduSI banyAM. zArIrika sthiti nAjuka hovAthI tapamAM bahu AgaLa vadhI na zakyAM paNa jJAnamArgamAM khUba pragati karI, pUrva kSayopazamathI kvayitrI ane sArAM lekhikA banyAM. bALapaNathI ja jAgRta vAMcanazokhamAM tadrupabhAva keLavI lIdho hato. saMskRta-prAkRta vAMcana khUba ja sAruM karyuM. saMyamI jIvanamAM vAMcananI suvidhA sAMpaDatAM jaina dharmagraMtho sAthe anya dharmagraMthono abhyAsa karI vizeSa samRddha banyAM. vaLI, gurukRpAthI guruguNagIto ane prabhubhaktigIto racavAnI preraNA jAgI. lekhanakAryamAM paNa avihaDa prIti jAgI. saMyamI jIvananA sAtamA varSathI gIto racavAM lAgyAM. prasaMgagIto banAvavA lAgyAM. lekhonuM prathama pustaka dharmasaurabha' ane gItonuM prathama 'vasaMtagItaguMjana' bahAra paDyAM. tyAra bAda dIkSA jIvanasaMvAdanI be pustikAo prakAzita karI saMsArI jIvana ane saMyamI jIvana vize prakAza pADyo. AvA graMthothI, gItothI dIkSAprasaMgoe dharmano prabhAva vyApI vaLato. Personal Use Only
Page #733
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA tyArabAda, 'sutejaprasaMgagIto' ane 'sutejabhaktikuMja' e be pustako prasiddha thayAM. daramyAna, gurubhaktinAM paNa ghaNAM gIto racyAM. gahuMlIo paNa banAvI. bleka borDa' para lakhavA suvAkyonAM traNa pustako-'dharmajharaNAM', 'puNyajharaNAM'ane 'sadbodhajharaNAM' nAme prasiddha thayAM. pUjyazrInA saMyamI jIvananAM 25 varSa pUrAM thatAM teno raupya mahotsava muMbaI-muluMDa mukAme saMsArI kuTuMbIo taraphathI UjavAyo. te prasaMge pravacanamAM mulunDa zrI pArzvacaMdragacchanA AgevAno, tema ja cimanalAla pAlitANAkara, umarazIbhAI polaDiyA, vasanajI khImajI vagere kacchI AgevAnonI AgrahabharI vinaMtIthI pU. gurujIe pU. zrI vasaMtaprabhAzrIjIne 'sAhityaratnA' birudathI vibhUSita karyAM! te pahelAM pU. gurujI taraphathI ja 'suteja' e upanAma maLyuM hatuM. aMtaranA tAra, raNajhaNI UThe evI prabhu-prArthanAovALuM ane AtmaniMdAmaya 108 mALAnA maNakA jema, manamALAnA maNakA' nAme pustaka prasiddha thayuM. paccIzamI vIranirvANa zatAbdI prasaMge 'maMgalam bhagavAna vIro' yAne 'mahAvIra jIvana jyota' nAme vIrajIvana AlekhIne prasiddha karyuM, jenI pU. pArzvacaMdragaccha sthavIra pU. zrI rAmacaMdrajI mahArAja, pU. zrI vidyAcaMdrajI mahArAja temaja manasukhalAla tArAcaMda mahetAe prastAvanA, AzIrvacana vage2e lakhIne-saue bhUri-bhUri prazaMsA karI! zrI ratilAla dIpacaMda desAI paNa pUjyazrInA sArA prazaMsaka hatA. vakhatovakhata yogya protsAhana ApatA. ene lIdhe pUjyazrInAM anya mAsiko-sAptAhiko vagere sAmayikomAM ghaNA lekho prakAzita thatA rahyA. dharmalAbha' mAsikamAM 'mahilA mahodaya' vibhAganuM suMdara saMpAdana karyuM. 'sunaMdA-suteja puSpamALA'nAM cauda puSpo bahAra paDyAM. prathama ziSyA zrI binduprabhAzrIjI, zrI padmagItAzrIjI, zrI manojitAzrIjI ane zrI pArzvacaMdrAzrIjI potapotAnAM kAryomAM pravRtta che. temAM sAdhvIjI zrI manojitAzrIjI dIkSA lIdhI tyArathI 17 varSathI pU. dAdIguru zrI sunaMdAzrIjI mahArAjanI sevAbhaktimAM nimagna hatAM. pU. zrI vasaMtaprabhAzrIjI mahArAjane lekhanakArya uparAMta jApamAM paNa eTalI ja prIti hatI. arihaMta pada ane pArzvanAtha prabhunA koTi uparAMta jApa karyA hatA. saMpUrNa navakAranA koTi jApa paNa pUrNa karyA hatA. te sivAya paNa vividha prakAranA jApa lAkhonA pramANamAM karyA hatA. vi. saM. 2049nuM cAturmAsa pUrNa thaye pU. sAdhvIjI tooe mahArAja jaisalamera tIrthanI yAtrAe padhArela. tyAM apUrva prabhubhaktino lAbha laI bADamera tarapha padhAratAM hatAM, tyAM DAbalA ane devIkoTa AvatAM vacce sAMgAnerI pyAu pAse saM. 2050, mAgasara vadI trIjanA savAre 9 kalAke teozrI Akasmika devaloka pAmyAM. bIjA divase-vada cothanA bADamera zaheramAM divaMgata sAdhvIjIzrInAM aMtimayAtrA ane aMtima saMskAra karavAmAM Avela. AvAM viduSIratna sAdhvIjI mahArAjanA Ama acAnaka cAlyA javAthI zAsanane ane svasAdhvI samudAyane na purAya tevI khoTa paDI che. (saMkalana : sA. zrI pArzvacaMdrAzrIjI mahArAja) taponidhi / pU. sAdhvIzrI niraMjanAzrIjI ma. mAMDavI tAlukAmAM kacchanA kAzI tarIke vikhyAta banelA koDAya gAme vi. saM. 1975mAM janma laI kuLanI paraMparAne ujvala banAvI AtmaguNonA vikAsanI sAdhanAe prayANa karavAnA aMtariye manoratha jAgyA ane siddhakSetra pAlitANA tIrthe vi. saM. 2006nI sAle pravrajyAnA paMthe saMcarI tattvajJA pU. sA. jagatazrIjI ma. sA.nAM caraNe jIvana samarpita karyuM. pU.sA. niraMjanAzrIjI nAma dharAvI gurusevA, svAdhyAyarasikatA, jJAnopAsanA e Atmazaktine gurukRpAnA baLe anumodanIya rIte vikasAvI. svAzrayI jIvana ane kAryakuzalatA, apramattapaNuM e jIvananA gauravatA bharyA guNonAM svAminI banI tapanA kSetre paNa jANe haraNaphALa bharI na hoya tema saMyamajIvanane varasItapa-vardhamAna tapanI oLIo ane 83 varSanI jaipha vaye paNa 1024 upavAsa ekAMtarA karI sahasrakUTanI tapasyA pUrNa karela che. tapa dvArA apramattatA ane jIvanazuddhatA-AtmanirmalatAne pAmI cAritrajIvananI ardhazatAbdI dIrghaparyAyane pAra pAmI gayAM che. 6 ziSyA, 40 praziSyA gaNanA vaDerA eTaluM ja nahIM paNa pU. sA. jagatazrIjI gururAjanA paTTadharA ziSyA tarIke Aje 92 viratidhArI vipulaparivAranA guruNI tarIkenA mAnabharyA sthAne birAje che. AvA tapanA teje jhaLahaLatAM, prakRtithI zAMta samabhAvI evA puNyAtmAnA jIvananA guNAMzo pAmI svajIvananI dhanyatA anubhavIe e ja bhAvanA saha pUjyazrInAM caraNe pAvana vaMdanA.......!
Page #734
--------------------------------------------------------------------------
________________ 10 mAtRhRdayA-mahA tapasvI-tyAgI pU. sAdhvIvaryAzrI sarvodayAzrIjI ma. parama pUjya dAdA gurudevazrI labdhisUrijI mahArAjanA varad haste vi. saM. 2007mAM jhaghaDiyA tIrthamAM dIkSA grahI, pU. zrI sarvodayAzrIjI mahArAje potAnI saMyamayAtrAno prAraMbha karyo. emanuM saMsArI nAma zAMtAbahena. mAtA bhUrIbahena ane pitA samajubhAInAM putrI zAMtAbahenanuM lagna jeThAbhAI jhaverInA suputra tibhAI sAthe thayuM hatuM. sAsu caMdanabahenanA dharmasaMskArathI ane zrI pUjyonA vyAkhyAna-zravaNe vairAgI banelAM zAMtAbahene 36 varSanI yuvAvasthAmAM potAnuM ane potAnAM saMtAnonuM jIvana gurucaraNe dharI dIdhuM. Aje paNa temanI ratnatrayI jevI traNa putrIo-pU. sA. zrI ratnacUlAzrIjI, pU. sA. zrI vAcaMyamAzrIjI (pU. bahena mahArAja sA.), pU. sA. zrI zubhodayAzrIjI suMdara dharma-ArAdhanA karI rahyAM che. pU. sAdhvIvaryA zrI sarvodayAzrIjI mahArAjano jIvanamaMtra eka ja hato, 'gurvAzA ArAdhana.' gurvAzAne sadAya zirasAvaMdha banAvavI, vinaya-viveka ane vaiyAvRtya dvArA nirmaLa saMyamanuM suMdara pAlana e ja kartavya banI rahevuM joIe. sahajasvabhAvI kAryadakSatA ane laghulAghavI kriyAkalA dvArA apUrva bhakti-sevAvaiyAvRtyano teozrIne apUrva lAbha maLela hato. koI paNa vyaktine dharmamArge joDavAnI temanI haiyAukalata hatI. Ane lIdhe eka vAra Avela vyakti pharI vAra temanAM darzane Ave ja. nAnAM nAnAM bALasAdhvIjIo ane vayovRddha sAdhubhagavaMto para emano eTalo nirmaLa prema vaheto ke 'mA'nI mamatAno anubhava thAya. tethI ja pUjyazrI sAdhvI sarvodayAzrIjI karatAM paNa jaina jagatamAM 'mA mahArAja'ne nAme ja oLakhAtAM hatAM. teozrInAM ziSyAomAM sAdhvIzrI nayapadmAzrIjI, zrI zubhAMzuyazAzrIjI, zrI sudhAMzuyazAzrIjI, zrI zItAMzuyazAzrIjI, zrI kulayazAzrIjI Adi ane praziSyAomAM zrI dIpayazAzrIjI, zrI tArakayayazAzrIjI, zrI akSayayazAzrIjI, zrI vijJaptiyazAzrIjI, zrI mokSayazAzrIjI, zrI tattvayazAzrIjI, zrI namrayazAzrIjI, zrI kuMjanayazAzrIjI Adino vizALa parivAra che. pU. gurudeva zrI vikramasUrIzvarajI mahArAja to teozrInI bhakti ane zAsanaprema nihALI gadgad banI jatA ane temanA para vaNamAgyA AzIrvAda varSAvatA. mA mahArAjanA mukhamAMthI paNa sadAya eka ja bola nIkaLe, "mArI kAMI zakti nathI, je che te gurukRpA che.'' caturvidha saMgha mA mahArAja sadAya pravRtta ane kAryarata jovAM maLatAM. A joI bhaktagaNa navAI pAme ane koI koI pUche paNa kharo ke, "mA mahArAja, Akho divasa Apa kaMIka ne kaMI karatAM ja ho cho. zuM Apane thAka nathI lAgato?'' 77 varSanI uMmare paNa eka yuvAnane zaramAve tevI sphUrti taravaratI joI koI pUche, "mA mahArAja! ATalo moTo parivAra to paNa Apa badhuM kArya karo?'" mA mahArAjano eka ja javAba, "huM kAma karuM, to mArI karmanirjarA thAya. huM karuM to mane lAbha maLe.' tyAga to temanA jIvanano mukhya maMtra. varSothI mevA-mIThAI-phUTanI bAdhA. gocarInI mAMDalImAMthI haMmezAM pahelAM sau sAdhvI mahArAjanI gocarI kADhI ApyA pachI pote vApare. tapa upara apUrva prema. 75 varSanI uMmare trIju varSItapa karyuM. temanAM A tapa-tyAganA saMskAro sAdhvIgaNe jhIlyA che. teozrInA apAra vAtsalya ane bhaktithI prerita sAdhvIjI gItapadmAjIe jIvanamAM 26 mAsakSamaNa karyAM ane sAdhvIjI dIpayazAzrIjIe 24 mAsakSamaNa karyAM. temanA samasta sAdhvIsamudAyanAM mAsakSamaNano saravALo karIe to 108 upara javA jAya. teojIe paNa potAnA jIvanamAM 21 upavAsa, 11 upavAsa, cattari aTTa dasa doya tapa-aThThAI- 4 varSItapa, navapadanI oLI, vardhamAna tapanI AyaMbila oLI karela che. prativarSa temanI be-traNa aThThamanI ArAdhanA avazya hoya ja. varSo sudhI jJAnapaMcamInI ArAdhanA karela. pUjyazrInI jaipha uMmare tapamAM apUrva apramatta bhAva jovA maLato. jema temanAM jIvanamAM tapa-tyAga jovA maLe tema, temanI nIDaratA paNa apUrva koTinI hatI. vihAramAM potAno saMthAro daravAjA pAse ja rAkhe. koI ajANyuM mANasa Ave to tarata ja pArakhI le. game tevA prasaMgone hiMmatathI ane nIDaratAthI patAve. baMgALa pradezamAM vihAra karatAM hatAM, tyAre eka rAtre DAkuo caDI AvyA, paNa potAnA nirmaLa cAritranA prabhAve DAkuone pobArA gaNAvyA hatA. pUjyazrInI anuzAsananI lAkSaNikatA hatI--'eka AMkhamAM prIti, bIjI AMkhamAM bhIti.' zrIphaLa bahArathI kaDaka hoya, paNa aMdaranA koparAne ane mIThA pANIne surakSA maLe, tema temanuM kaDaka anuzAsana saMyama-tyAga-mokSamArganI sIdhI saDaka hatI. zrI labdhi-vikrama-rAjayaza guruvara nizrAvartI amArA saunAM paramopakArI pU. sAdhvIvaryA sarvodayAzrIjI ma. sA. (pU. mA. ma. sA.) merutrayodazInA AdIzvara prabhunA nirvANa kalyANaka dine tA. 8-2-94 maMgaLavAranA rAtre 9-30 miniTe atyaMta
Page #735
--------------------------------------------------------------------------
________________ 011 tavArIkhanI tejachAyA. samAdhipUrvaka sAgarika aNasaNa sahita cauvihAra aTTamanA paccakakhANamAM maMtrAdhirAja navakAramaMtranuM zravaNa karatAM karatAM amadAvAdamAM kALadharma pAmyAM. 44 varSanA saMyamajIvananI sAdhanAmAM kyAre paNa mohano pakSa karyA vagara zAsanapremane sadA ujvaLa karanArAM amArAM 44 sAdhvIjI ma. sA.nA zirachatra svarge sidhAvyAM. pUjyazrIe labdhi-vikrama guruvara samudAyanA anupama gauravayukta eka nAyakanI zobhAne anurUpa labdhi-vikrama samudAyanA gauravanI abhivRddhi karanAra dIrdhasaMyamI pU. sA. sarvodayAzrIjI ma.ne khUba samAdhipUrvakanI ArAdhanA karAvI amArA upara gaNAtIta upakAra karyo che. pU. mA. ma. sA. pU. AcAryadeva rAjayazasUrIzvarajI ma. sA.ne sadA potAnA dharmaputra samA mAnatA hatA. sAce dharmaputrae dharmajananIne vizvamAM atyaMta durlabha samAdhinI sAdhanA karAvI bhava-paribhramaNa alpa karAvyuM ane mokSayAtrAno prAraMbha karAvyo. bhAratanA khUNe khUNethI Avela bhaktavarge, amadAvAdanI sosAyaTIomAM phelAyela temanA gurubhakta ane cAhaka varge bolIono AMka Azcaryajanaka rIte oLaMgAvI dIdho. jIvadayAnI paNa kalpanAtIta TIpa thaI ane eka mahAna prasiddha ane samudAyanAyaka AcArya bhagavaMta jevuM suMdara bahumAna pAmI aMtima samayane paNa zAsanano eka gauravavaMta prasaMga banAvI dIdho. gujarAta rAjyanA pradhAna zrI narasiMha amIna tema ja bhAjapanA dhArAsabhya azoka bhaTTa gujarAtanI samasta prajA taraphathI potAnI bhAvapUrNa aMjali arpaNa karI gujarAta rAjyanI dharmamayatAnI zobhA vadhArI hatI. sau eka ja bola bolI rahyAM hatAM-mA. ma. sA.nuM gajabanuM puNya hatuM. ame to sau kahIe chIe puNya pAchaLa temanA AtmAnI vizuddhino suMdara Adarza hato. divaso-varSo ane yugo vItaze paNa sadA jvalaMta raheze temaNe pragaTAvela zAsanaprema, AtmaArAdhanAnI jvalaMta jyoti. basa, zAsana mArge sadA pragati karIe e ja zubhecchAe pU. sAdhvI sarvodayAzrIjI ma. sA. nA 44 sAdhvIchaMda vatI sAdhvI ratnasUlAzrInAM vaMdana.....anuvaMdana... dharmalAbha! saujanya : lablivikramasaMskAra kendra vikramatIrtha saMskRtibhavana, amadAvAda. yoganiSThA pU. sA.zrI guNodayazrIjI ma.sA. hIrAnI khANamAMthI uttama hIrA prApta thAya tema bhujapura gAmanI dhanyadharAe uttama hIralA svarUpa mahAna susaMyamI mahAtmAo jaina zAsanane arpaNa karyA che. ApaNe evA ja pavitrAtmAne yAda karIzuM ke jeo vi. saM. 1977nA bhUjapuranI bhAgyavaMtI dharAe janma laI jIvIbAI nAme ucca saMskArothI sabhara jIvanaghaDatara pAmI, AgAra jIvanamAM paNa aNagAra tulya tyAga-vairAgya bhAve rahetAM vi. saM. 2008mAM eja mAdarevatananI janmabhUmi e tattvajJA pU. sA. jagatazrIjI ma. sA.nAM caraNe jIvana samarpita karI, pU. guNodayazrIjI nAma dharAvI, saMyamanI sAdhanAmAM dainaMdina AtmapariNatinI uccatAe AgaLa dhapatAM rahyAM. japayoga sAthe mauna to emanI atyaMta AtmIya sAdhanA hatI. saMyamaparyAyanAM ghaNAM cAturmAso daramyAna saMpUrNa maunapaNe rahI AtmasAdhanAnAM amRtapyAlA pIdhA che ane sau zaraNAgato, darzanArthI bhaktavargane eno rasAsvAda paNa cakhADyo che. emanuM jIvana eka gheghUra kalpavRkSa tulya hatuM. enI chAyAmAM AvatA dareka puNyAtmAo potapotAnI kakSA mujabanuM icchita phaLa meLavatAM ja kAraNa e mULabIja ja karuNAdeSTimaya hatuM. kacchanA moTA AsaMbiyA gAme zreSThIvarya zAmajI jakhubhAI gAlAnA mahAna sukRta saM. 2024mAM 27 ThANAne teozrI dvArA cAturmAsano yoga saMprApta karI saMyamajIvanane yogya zreSThatama tAlIma apAI hatI. emanI AvI aneka guNagarimA Aje paNa gaccha kaccha jainazAsane puSpavatuM maghamaghatI rahI che. bAra ziSyA ane 34 praziSyA AvA vizALa parivAranA zirachatra e pavitrAtmAnAM caraNe bhAvabharI vaMdanA! khIlI khumArI khaMbhAtamAM pravartinI sAdhvIjI zrI vasaMtaprabhAzrIjI ma. sA. bALapaNa hatuM. caMcaLatAbharyuM, rUAbabharyuM, tethI ja to e bALakIne UThatAMveta dharavo paDato hato. "cA" no kapa....! bALapaNamAM jIda karIne vijaya meLavyo. yuvAnImAM vairAgI banI vijaya prApta karanAra e bALakInuM saMsArI nAma hatuM vijayA! vAha! zAbAza! kahI zakAya kadAca, janma paNa jIta meLavIne ja lIdho haze e khamIravaMtI khaMbhAtanI dharatImAM, mahAzrAvikA mULIbahenanI kukSie, aMbAlAlabhAInA kuLamAM!!! je kuTuMbe paMcaparameSThi ane navapadanA nave padanI Jain Education Intemational
Page #736
--------------------------------------------------------------------------
________________ 012 caturvidha saMgha aneka bhavya sukRto dvArA jinazAsanane bheTo dharI che- banAvI dIdho. mAtra banAvyo ja nahIM paNa AtmasAtu karyo. nUtana jinAlayo, jIrNoddhAro, upAzrayo, jJAnabhaMDAra, "karavA jevI sevA, jItavA jevo prema, dAkhavavA jevI dayA, sAdharmika bhakti, aMjanazalAkA, pratiSThA, merumahotsava jevA khAvA jevo gama." advitiya mahotsavo! mukAmamAM 4-4 vaDIlonI khaDe page sevA karatAM kyAreya eTaluM ja nahIM, je kuTuMbe cAra-cAra mahAtmAone saMyama thAkyA nathI. pU. dAdI guru ma. subhadrAzrIjI ma. sA.nI bhaktimAM mArge prayANa karAvyuM evA uttama kuLamAM pAMca bhAIo ane be pAMca varSanA satata rAtanA ujAgarA karavA paDyA che, toya bahenonI lADakavAyI banI janma lIdho. yuvAnImAM moharAjAe kyAreya akaLAyAM nathI, jenI anumodanA pU.pAda svayaMprabhAzrIjI jALa pAtharI ane emAM phasAyelI bALakI haravA-pharavAmAM ja ma.sA. (pUjyazrInI bhAbhI ma.)nA mukhethI anekavAra sAMbhaLavA mastI mANavA lAgI. rAtre khAtAM paNa jarAya khacakATa nahI ane maLI che. bAlyavayamAM ja zeTha zrI ramaNalAla vADIlAlanA suputra bhakti karyA bAda maLelA samayamAM jJAnAmRtanuM pAna karatAM pravINabhAI sAthe sagAI karAI. garbhazrImaMta sasurAla maLatAM karatA, saMskRta vyAkaraNa, mahAkAvyA, nyAya, kammapayaDA ja vijayAnA AnaMdano pAra na hato. baDI mastIthI jIvatI hatI. mahAgraMthono abhyAsa karI vikatA keLavI. Aje paNa 69 varSanI lagna levAnI vAra hatI. evAmAM to tenA bhAI hIrAbhAI vaye paNa gahana graMthonuM vAMcana karI rahyAM che. sagAI thaI gayA bAda pravacanagArUDI pU. pAda A. bha. saMyama laIne bhakti, vihAra, moTA tapa vaDe sukomaLa bhuvanabhAnusUri ma.sA. (te vakhate bhAnuvijaya ma.)nAM vairAgya- kAyAne kaSTo veThavA mATe vajathI ya vadhu kaThora banAvI dIdhI che poSaka pravacana sAMbhaLI vairAgI banyA. kuTuMbIo pAsethI pUjyazrInA jIvananI tapa-gADInA DabbAo che 8-10-11anumati meLavI dIkSita banyA. teozrInA varad haste upadhAnanI 12-14-15-16-17-20 upavAso, mAsakSamaNa, siddhimALa paheravAnI mahecchA jAgI...bhAI ma. ne vAta karatAM pU. tapa, zreNitapa, cattAri ATha-daza-doya vardhamAna tapanI oLI bhAI mahArAje paNa taka jhaDapI laI vAta mUkI, "dIkSAnuM nakkI Adi tema ja bIjAM nAnAM tapa paNa ghaNAM karyAM che. ugra tapa kare to mALa paherAvuM" ane A vijayA koInI pAse paNa paNa apramattapaNe pote to karyA paNa Azritavargane paNa preraNA hAravAnI vAta zuM svIkAre? moharAjA sAme caDAbhaDI karIne karI utsAhita karI vAtsalyAdi dvArA karAvyAM che. eka vijaya prApta karavAnI sAkSIrUpe laI lIdhuM pAMca varSanuM upavAsanI paNa zakti na dharAvanArane zreNitapa jevAM moTAM tapa brahmacaryavrata!! ane have AvI gaI medAne moharAjA sAme!! karAvyAM che. kuTuMbIoe A dUdhanA UbharAne zamAvavA tarata ja lagnagraMthithI pratikULatAmAM ja anahada AnaMda mANe che. enuM sacoTa joDI dIdhI. moharAjAnA pakSe potAnA mATe atyaMta prema ane darzana karAve che. pUjyazrInI vizuddha saMyamacaryA, mahAtapa ane rAgane dhAraNa karatA patideva hatA-saMpatti hatI yuvAnI hatI. ugravihAracaya gujarAta, nipANI, belagAMva, beMgalora, tenI sAme vijayA jabaradasta vairAgyane puSTa karI aNizuddha aMtarIkSajI, bhAMDakajI, mAMDavagaDha, mohanakheDA, kaccha, mahArASTra, brahmacarya pALavA kaTibaddha banI. dhanya che e patidevane paNa!!! karNATaka. ema.pI., rAjasthAna, Abu. piMDavADA 2. kSetromAM jeNe sahakAra Apyo! sAthe rahIne paNa brahmacaryanuM pAlana karI vicaraNa karyuM. jainonAM ghara na hoya tyAM jabaradasta ugra vihAro vijayA nAma sArthaka karyuM. karatAM joI mahArASTrakezarI pU. pAda yazodevasUri ma. sA.e moharAjA-dharmarAjAnuM tumula yuddha cAlyuM. konA pakSe temane AvatAM AvakAryA. vijaya thaze te jANavA sau koI tatpara hatAM, paNa A to sArthaka vartamAna jainazAsanane saMgharSamAMthI samAdhAnanA mArge lAvI nAmane varelI vijayA hatI. moharAjA hArI gayA......dIkSAnI zAMti-samatA bakSanArA vardhamAna taponidhi pU. pAda A. bha. anumati maLI gaI ane saM. 2011 vaizAkha suda-7nA divase bhuvanabhAnusUri ma.sA. nA mukhamAMthI nIkaLelAM udgAra, "A vijayA mULIbahenanI dIkarI maTI pU. pAda raMjanazrIjI ma.sA.nI to jaMge-bahAdura che!!!" (pAchaLathI pravartinI banyAM hatAM) ziSyA pU. sA. vasaMtaprabhAzrIjI sthiratA, dhIratA, gaMbhIratA, vIratA, aDaga nirNayatA banI. pU. gurudevonAM caraNomAM jIvana samarpita karyuM. jIvanamaMtra ane namratA e to jIvanavasaMtanI adbhuta sauMdaryazrI che. Jain Education Intemational
Page #737
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 13. | game tevA AkramakothI pharavAnI ke hAravAnI vAta to premasUri mahArAje paNa temanA parAkramane "ANe vijayA nAma dUra rahI, enI sAme jhajhUmIne saphaLatA prApta karIne ja rahe. sArthaka karyuM" ema kahI biradAvyuM hatuM. yAda Ave che. pUjyazrInA dAdI guru ma.nA AtmazreyArthe karela tapasvIratna sva. pU. pAda A. bha. trilocanasUri ma.sA. mahotsava-prasaMganI sthiti. tathA potAnA gurudeva sva. pU. pAda pravartinI raMjanazrIjI ma. sA.bhayaMkara kaphanuM elAna hatuM ane A bAju potAnI tathA nAM zubhAziSe pUjyazrIne pravartinI pada sudhI pahoMcADyAM. nAnAM badhAM sAdhvIjI ma. nI tIvra bhAvanA hatI bhavya varaghoDAnA pUjyazrInA jIvanamAM saraLatA, nikhAlasatA, laghutA ghaNo AyojananI. sahu mUMjhAyAM, paNa gurudeva na to hAryA....na dIrdhaparyAya ne moTo parivAra hovA chatAM Thasso-ADaMbarano gabharAyAM ane sahune kahyuM, "ciMtA na karo......ApaNo varaghoDo abhAva ne atyaMta sAdagI, guru bhagavaMto pratye bhakti, saMyamanI nIkaLaze." ane pUjyazrInI vacanasiddhimAM jemane zraddhA hatI kALajI vi guNone joI siddhAMta divAkara pU. pAda gacchAdhipati evAM temanAM be pU. vaDIla gurubaheno pU. pAda pra. indrazrIjI zrI jayaghoSasUri mahArAjA tathA prazAMtamUrti pU. pAda A. bha. ma.sA. tathA pU. vinayaprabhAzrIjI ma. sAhebe kIdhuM, "basa vasaMte rAjendrasUri ma. sAhebe saharSa anumati ApI ane pU. pAda A. kIdhuM che eTale badhuM thaze ja ciMtA na karo" ane zAnadAra bha. rAjendrasUri ma.sA. tathA pU. pAda A. bha. hemacandrasUri varaghoDo nIkaLyo paNa kharo. oha! kevo jItyo che. gurubahenono ma.sA.nA varad haste saMvata 2059 kA. va. 4nA zubha divase paNa prema! 64 choDanA UjamaNA sahita 10,000 thI vadhu mAnavamedanInI varasAdanA divaso najIka AvI gayA hatA. kaTokaTIno hAjarImAM ane vizALa saMkhyAmAM pU. sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtonI samaya hato. muMbaI cAturmAsArthe javuM atyaMta Avazyaka hatuM. koI | nizrAmAM bhavyAtibhavya pravartinI padavI thaI. A bhavya javA taiyAra na thayuM. tyAre pU. gurudeve javA mATe bIDuM jhaDapyuM. mahotsavamAM jeo nizrA pradAna na karI zakyA teono paNa eka tyAre to eka pU. mahAtmAe kahyuM paNa kharuM, "hiMmata karo cho, ja avAja hato "kharekhara! yogya pAtrane, yogya vyaktinA hAthe, paNa varasAda tamAruM svAgata karaze," paNa A to hatA pU. yogya padavI apAI, teno amane anahada AnaMda che." vaDIlonAM kRpAjana. pU. pAda prava. raMjanazrIjI ma.sA.no hAtha Aje paNa aneka sAdhvIonA yoga ane kSema karatAM mukAyo mAthe ane ugra vihAra karI pahoMcI gayAM samayasara pravartinI padane yogya rIte vahana karI rahyAM che. ugra saMyama tapanI muMbaI. kevI meLavI che gurukRpA!!! ArAdhanA dvArA 68 varSanI vaye apramAdapaNe sAdhanA karI jIvana nipANI jevA kSetramAM zAnadAra cAturmAsa karI kAyamI saphaLa karI rahyAM che. khUba dIrdhAyu banI svaparanI ArAdhanA khUba AyaMbila khAtuM karAvyuM. lokonI apAra zraddhA ane prema saMpAdana sAdhe, sadhAve e ja hRdayanI atyaMta zubhAbhilASA ane karyAnI sAkSI pUre che AyaMbila khAtA para apAyela nAma "zrI zAsanadevane prArthanA. vasaMtaprabhAzrIjI AyaMbila bhavana.' sAgaranA nIra gAgaramAM samAya nA"--A che pUjyazrInA sAMnidhyamAM AvanAranA dilanI zyAmalatA gurudevanA guNonI garimA. dUra thaI dhavalatA pragaTe che. asamAdhimAMthI samatA, prasannatAne kathA che A khamIravaMtI bALAnI! ! ! jeNe khamIravaMtI khIlavI zake che. TUMkamAM hatAza thayelAne hiMmata ApatI, patitane khaMbhAtanI dharAne ane jinazAsananI khumArIne pAmI khubU pAvana banAvatI pUjyazrInI vANInI gaMgAmAM snAna karI kaMIka phelAvI khumArIbharyuM jIvana jIvI rahyAM che. AtmAo saMyamamArga grahaNa karI suMdara ArAdhanA karI rahyA che. -divyayazAzrIjI pUjyazrInAM ziSyA-praziSyA satata temanA sAMnidhyane rAga-virAgamAM pariNamyo rAjimatInA mArgane jhaMkhI rahyAM che, jenuM kAraNa che pUjyazrInuM vAtsalya, prema, grahaNa karI sarasvatIbahena nirAbhimAnatA, karuNA. lagna bAda paNa vairAgyane TakAvI, daDha manobaLane keLavI, sAdhvIjI zrI svayaMprabhAzrIjI thayAM saMyamamArge prayANa karatAM joI brahmacaryaniSTha pU. pAda A. bha. saMvata 2008nI sAla che. Aso mAsa che. sthaMbhanapuranI Jain Education Intemational
Page #738
--------------------------------------------------------------------------
________________ 014 pavitra bhUmi che. jainazALAno upAzraya che. upadhAnatapanI ArAdhanA cAlI rahI che. nANa maMDAyela che. upadhAnatapanA tapasvIono bIjA aDhAriyAmAM praveza thaI rahyo che. pATa upara birAjamAna che jena saMghanA mahAna AcAryadeva zrImad vijaya labdhisUrIzvarajI. mahArAjA upadhAnatapanA tapasvIo sAthe eka sattara varSanI yuvatI paNa nANanI cAre bAju pradakSiNA de che caityavaMdanAdi kriyAo pUrNa thayA pachI pUjya AcArya bhagavaMta tene jIvanabharanuM brahmacarya vrata uccarAve che. sAthe ja sabhAmAM pUjyazrI jAherAta kare che ke "A bahena vartamAnakALanI rAjImati che, jenI sAthe A bahenanuM sagapaNa thayela che ane lagnanI taiyArI thaI rahI hatI te yuvAna cAra mahinA pUrve ja muMbaI mukAme siddhAMtamahodadhi sva. AcAryadeva zrImad vijaya premasUrIzvarajI ma.nA varada haste cAritrano svIkAra karI munirAjazrI padmavijayajInA ziSya munizrI hemacaMdravijayajI thayela che. tenI pAchaLa temanA A vAgdattA paNa caturtha vrata svIkArI e ja paMthe javAnI taiyArI karI rahyAM che." AkhI sabhA samAcAra sAMbhaLatAM stabdha thaI. saue khUba ullAsathI A bahenane vadhAvyAM. cAlo temano thoDo itihAsa tapAsIe. khaMbhAtanA suzrAvaka vADIlAla bAlacaMda jarIvALAnAM patnI jaikorabahenanI kUkhe saMvata 1991nA kArataka vada 6 nA puNyadivase eka putrIne janma Apyo. yogya divase "sarasvatI' nAma ApavAmAM AvyuM. kALano pravAha akhkhalitapaNe vahI jAya che. varSo pasAra thatAM vAra lAgatI nathI. sthaMbhanapuranI puNyabhUminA kAraNe prabhudarzana-navakArazI Adi saMskAro bALapaNamAM prApta thAya che. 5 varSanI uMmara thatAM sarasvatIbahenane najIkanI zALAmAM bhaNavA mUkyAM. A vakhate temane sAthe bhaNatI be bALAo jayA ane vijayA sAthe sakhIpaNuM thayuM. Ama to A baheno muMbaI rahetI. khaMbhAtamAM ja mANekacokamAM rahetAM zrAddhavaryA mULIbahena aMbAlAlanI e putrIo hatI. aMbAlAlabhAI vyavasAyArthe muMbaI rahetA, paraMtu te vakhate vizvayuddhanA kAraNe muMbaI paNa bhayathI tharatharatuM hatuM. tethI aMbAlAlabhAInuM kuTuMba paNa mukhya be bhAIone vyavasAyArthe muMbaI rAkhI khaMbhAta Avela ane A baheno khaMbhAta kanyAzALAmAM bhaNavA dAkhala thayela. sarasvatIbahenane A be bALAo sAthe paricayasakhIpaNu thatAM temanA ghare avara-javara cAlu thaI. e vakhate A caturvidha saMgha bALAonA thoDAka ja moTAbhAI hIrAbhAI paNa khaMbhAta ja hatA ane skUlamAM abhyAsa karatA hIrAbhAInI uMmara lagabhaga 1112 varSanI ane sarasvatIbahenanI uMmara lagabhaga 9-10 varSanI chatAM game te agamya kAraNasara baMnene ekabIjA pratye aMtaraMga AkarSaNa thayA karatuM. nirdoSa uMmarano e sneha AgaLa jatAM vadhavA mAMDyo. be varSa pachI to hIrAbhAI vagere AkhuM kuTuMba pAchuM muMbaI jatuM rahyuM paNa vatananA kAraNe vekezanamAM ke bIjA koI vyAvahArika prasaMgomAM khaMbhAta avAranavAra AvavAnuM thatuM. baMnenAM hRdaya atyaMta nikaTa AvavAM lAgyAM. premamAM paraspara vRddhi thavA mAMDI aMte eka ja jJAtinA hoI vaDIloe ja temanAM paraspara sagapaNa karyA. baMne atyaMta AnaMdita thayAM. e varSa hatuM saMvata 2071nuM. hIrAbhAInI uMmara 16 tathA sarasvatIbahenanI 14 varSa hatI. mANasa dhAre che kaMIka. kudarata kare che kaMIka! bhavitavyatA ane niyatine koI oLakhI zakatuM nathI. baMne haiyAM atyaMta ullasita che paNa kudaratane baMneno saMsAra mAnya na hato. tethI tyAM ja eka AzcaryakArI ghaTanA banI. siddhAMtamahodadhi AcAryadeva zrImad vijayapremasUrIzvarajI mahArAjAe potAnA aMtaranA AzIrvAda sAthe potAnA atyaMta vinIta ane samarpita ziSya vidvAna-tapasvI ugrasaMyamI munizrI bhAnuvijayajIne parivAra sAthe muMbaI mokalyA che. temanI vairAgyasabhara vANIe muMbaImAM jabaradasta AkarSaNa jamAvyuM. saM. 2005mAM ITara sAyaMsanI parIkSA ApI. hIrAbhAI koleja choDI jhaverAtanI dukAnamAM lAgI gayA che. temane paNa pUjyazrInI vANInuM AkarSaNa thayuM. pUjyazrInI vANInuM zravaNa cAlu thayuM. saMsAranuM hUbahU varNana.naraka-nigodanAM duHkho....janma-maraNanAM duHkho... Adhi-vyAdhi-upAdhio vagerenA varNana sAthe ja arihaMta paramAtmAnA anaMta upakAranI vAto, vaLI pRthvIcaMdra-guNasAgara dhanAaNagAra zAlibhadra vagerenAM varNanothI atyaMta vairAgyabharapUra pUjyazrInI vANInA pravAhathI AkhI sabhA plAvita thatI aneka yuvAnonAM hRdayamAM paNa gaDamathalo cAlu thaI gaI. hIrAbhAInA haiyAmAM paNa A vANIe asara UbhI karI dIdhI. cAturmAsa pUrNa thaye vadhu cha mahinA vicarI traNa mumukSuone vai. vada 6nA dIkSA ApIne pUjyazrI potAnA gurudeva pAse pAlitANA pahoMcI gayA. A bAju muMbaImAM goDIjI upAzraya pU. A. pratApasUri ma., pU. upA. dharmavijayajI ma. vagere padhAryA. temanA paNa bhagavatIsUtranA tAttvika pravacanathI hIrAbhAIne vairAgya vadhavA mAMDyo. lAlabAga upAzraya Jain Education Intemational
Page #739
--------------------------------------------------------------------------
________________ 015 tavArIkhanI tejachAyA munirAjazrI mAnatuMgavijayajI ma. cAturmAsa padhAryA. temanI paNa AgamabhAvita vANInuM paNa avAranavAra zravaNa karyuM. vairAgyanI vRddhi thavA mAMDI paNa pUrvanA snehanA tIvra saMskAranA kAraNe saMsAratyAgano nirNaya thaI zakato na hato. puNyodaya jAgyo. Agama rahasyavid pU. bhAnuvijayajI ma. pAlitANA cAturmAsa karI suratamAM traNa yuvAnonI dIkSA karI muMbaI padhAryA. pUjyazrInI vANInuM pAna punaH zaru thayuM. vaLI A vakhate to pUjyazrIno vyaktigata paricaya thayo. roja rAtre pratikramaNa karI pUjyazrI pAse yuvAnonI maMDaLI goThavAtI hatI. AmAM hIrAbhAInuM paNa sthAna hatuM. pUjayazrInI yuvakone roja saMyama mATenI preraNA thavA mAMDI. vizeSa puNyodaya jAgyo. siddhAMtamahodadhi AcArya bhagavaMta premasUrIzvarajI mahArAjAe vizALa parivAra sAthe saM. 2007nA vaizAkha suda-3nA puNyadivase lAlabAga upAzrayamAM (bhalezvara) praveza karyo. have to AcArya bhagavaMtano paNa paricaya thayo. teonI brahmapunIta dRSTinAM aMjAmaNa thavA mAMDyAM. paNa hajI mana DAmADoLa che. je vyakti joDe bALapaNathI prema ane enA kAraNe saMbaMdha bAMdhyo che te tarapha mana khecAya che, bIjI tarapha pUjya gurudevanA pravacanathI saMsAranI bhayaMkaratA jaNAtAM hRdaya kaMpI UThe che. ghaNI vAra saMyamanA bhAva thAya to vaLI pAcho saMsArano sneha jora kare ane mana saMsAratarapha vaLe. Ama mana baMne tarapha phaMgoLAtuM. mananI bhUmi para moharAjA ane dharmarAjA vacce yuddha cAlI rahyuM hatuM. chevaTe gurudevonI kRpAthI dharmarAjAno vijaya thayo. manamAM evI skUraNA thaI ke, "jenA para atyaMta sneha che tenuM paNa saMsAramAM paDavAthI zuM hita thavAnuM? jyAre je saMyama mArgathI samasta jagatanuM hita thAya te saMyamathI te vyaktinuM paNa hita ja thaze. e paNa kadAca saMyamamArge AvI jaze. paramAtmAnA mArgathI saunuM hita ja thAya." chevaTe eka pavitra divase parama brahmacaryamUrti pUjya gurudevazrI bhAnuvijayajI ma. sA.nA puNya haste jIvanabharanuM brahmacarya vrata uccarI lIdhuM ane mana nizcita thaI gayuM. thoDA divasamAM upadhAna tapa karyo. pUrNa thaye thoDA ja divasomAM anya mumukSuo sAthe sametazikharAdi kalyANakabhUminI yAtrAo karI. mana have saMyama mATe khUba ullasita thaI gayuM. khaMbhAta javAnuM thayuM. sarasvatI bahenane maLavAnuM thayuM. emane paNa saMyama mATe suMdara preraNA karI deDha karyA. muMbaI AvyA. mAtAdine hajI moha chUTato na hato chatAM makkamatAnA kAraNe saue anumati ApI. saMvata 2008 jeTha suda 5-hIrAbhAInI dIkSA thaI. pU. paM. padmavijayajI ma.sA.nA ziSya munizrI hemacaMdravijayajI thayA. A bAju bALapaNathI UbhI thayelI prItamAM avarodha AvatAM sarasvatIbahenane khUba AghAta lAgyo. hRdaya atyaMta vyathita thayuM. bALapaNathI sthaMbhanatIrthanI dharmabhUminA kAraNe thoDA dharmanA saMskAro hatA ja paNa vizeSa cAritranI bhAvanA nahIM, paNa eka nirNaya makkama hato ke "hRdayamAM ekane sthAna ApyuM che have bIjAne ApavuM nathI." kuTuMbIonA anyatra sagapaNa mATenA bhAre Agraha chatAM mana makkama rAkhyuM. chevaTe vaDIlabaMdhunI sahAyathI pUjyapAda AcAryadeva zrImad vijaya labdhisUrIzvarajI mahArAjAnA punIta mukhe nANa samakSa khaMbhAta jainazALAnA upAzrayamAM jAheramAM jIvanabharanuM brahmacarya vrata uccArI lIdhuM. khaMbhAtamAM kanyAzALAnA upAzrayamAM pU. sAdhvIjI-zrI indrazrIjI mahArAje temano hAtha pakaDyo suMdara preraNAo karI. abhyAsa cAlu karAvyo. vairAgyanA bhAva prabaLa thavA mAMDyA. kuTuMbIoe temanI makkamatA joI anumati ApI ane chevaTe saMvata 2011 vai. su. 7 potAnA ja naNaMda vijayAbahenanI sAthe saMyamano svIkAra karI sAdhvIjIzrI IdrazrIjInAM ziSyA sAdhvIjI zrI svayaMprabhAzrIjI banyAM. naNaMda vijayAbena sAdhvIjI zrI vasaMtaprabhAzrIjI banyAM. teo sAdhvIjI zrI raMjanazrIjInAM ziSyA thayAM. Ama nirdoSa prema saMyamamAM pariNamyo. samarpitabhAva sAthe cAritra lIdhA pachI guruvinayanI khUba sAdhanA karI sAthe vaiyAvaccamAM paNa ajoDa banyAM. baMne guNa sAthe svAdhyAyAdi zarU karyo. saMskRta be buka kAvyo-vAcano vagere suMdara abhyAsa karyo. dazavaikAlikasUtra, cAra prakaraNa, 3 bhASya, cha karmagraMtha, bRhatusaMgrahaNI, kSetrasamAsa, vItarAga stotra, jJAnasAra, vairAgyazataka, siMduraprakara, yogazAstra 4 prakAza vagere aneka grantho kaMThastha karyA. aneka graMthonuM vAMcana karyuM. stavana, sakjhAyamAM to temanI mAsTarI che. lagabhaga zatAdhika stavano sakjhAyo tathA paryuSaNAdinAM moTAM stavano badhuM ja kaMThastha karyuM che. rAga atyaMta suMdara, tethI potAnI sAthe anekane bhaktimAM joDe che. temanA mukhe stavana sajajhAya sAMbhaLI anekanAM haiyAM DolI UThe che. jIvanamAM tapa-tyAganI paNa adbhuta ArAdhanA karI rahyAM che. jJAnapaMcamI, bhagavAnanAM kalyANako-32 vijayanA bhagavAnanA 32 upavAsa, navakAramaMtranA 68 upavAsa, karmaprakRtinA 158 upavAsa, dharmacakra tapa, karmasadana tapanI 8 Jain Education Intemational
Page #740
--------------------------------------------------------------------------
________________ 16 oLI, traNa covIzInA bhagavAnanA upavAsa, 96 jinanA upavAsa, varSItapa, vIzasthAnaka tapa, navapadajInI oLI satata, tathA vardhamAnatapanI 63 oLI sudhI pahoMcyAM. jIvanabhara kerI- tyAga, sUko mevo, phUTa-tyAga vagere....tyAgamAM paNa parAkASTAe pahoMcyA. potAnA gurunI 42 varSa sudhI akhaMDa sevA karI...potAnI aneka ziSyA-praziSyA hovA chatAM gurunI sevA jAte ja karI. bIjA vRddha vaDIlonI tathA glAna vagerenI sevA khUba ja karI adbhuta nirjarA sAdhI che. * niHspRhatA apUrva koTinI che, koI paNa vastunI temane spRhA nathI. mAna-sanmAnathI sadA dUra rahe che. Ama chatAM temanA puNyathI 29 ziSyA-praziSyAno parivAra Aje temano che e sahunAM yoga-kSemane suMdara rIte Aje paNa kare che. vAtsalyapUrNa hRdayanA kAraNe ziSyAomAM paNa temanA pratye bhakti-bahumAnano bhAva suMdara jaLavAI rahyo che. asAtAvedanIya karmanA udaye kyAre-kyAre kaMIka-kaMIka takalIpho AvatAM, te atyaMta samAdhipaNe bhogave che. 70mA varSanI uMmare 50mA varSanA saMyama paryAyamAM apramAdapaNe roja kalAko sudhI paramAtmAnI bhAvayAtrA, jApa, svAdhyAya tapa-tyAga vagere suMdara ArAdhanA karI jIvanane saphaLa karI rahyAM che. dIrghAyuSyavALA banI sva-para ArAdhanA kare- karAve tevI zAsanadevane prArthanA. svayaMnI prabhAthI lokone prabhAvita karanAra, mahAna samatAnAM sAdhaka, namratAnA pUjArI pU. pAda gurudevazrI svayaMprabhAzrIjI ma.nAM caraNomAM bhAvabharI vaMdanA. vahetu pANI sadA nirmaLa rahe che tema gujarAta, saurASTra, kaccha, mahArASTra, rAjasthAna AdimAM vicaryAM. khaMbhAta borasada, sAvarakuMDalA, pATaNa, vaDhavANa, nera, mAlegAMva, jalagAMva, amalanera, sAdata, amadAvAda, vaDodarA vagere sthaLoe cAturmAsa karI anekanAM haiyAmAM dharmasaMskAronAM siMcana karyAM. temanA saMyamajIvananA darzana mAtrathI aneka loko dharma pAme che. tyAga-vairAgyanA adbhuta parAkramI pU. sA. zrI puSpalatAzrIjI mahArAja siddhAMtamahodadhi, jinazAsana-jyotirdhara, zAsanaziratAja, karma-sAhitya-niSNAMta, suvizAlagacchAdhipati, parama pUjya AcAryadeva zrI vijayapremasUrIzvarajI mahArAja sAheba..... teozrInA ziSyaratna vardhamAnataponidhi, anekAntadezanAdhyakSa caturvidha saMgha nyAyazAstra-ziromaNi paramapUjya AcAryadeveza zrI vijayabhuvanabhAnusUrIzvarajI mahArAja.....teozrInA ziSya mevADadezoddhAraka, mahAna tapasvI parama pUjya AcAryadeveza zrI vijayajitendrasUrIzvarajI mahArAja mevADa Adi pradezomAM vicarI rahyA che. teonA sAMsArika bhAI pUjya AcAryadeva zrI vijayaguNaratnasUrIzvarajI mahArAja mAravADa-gujarAtamAM vicarI rahyA che. pa. pU. AcAryadeva zrI vijayajitendrasUrIzvarajI ma. sA.nAM AjJAvartinI pUjya sAdhvIjI zrI puSpalatAzrIjI ma. tapasvIratnA che. vi. saM. 2008nA jeTha suda 14nA bhAgavatI pravrajyApUrvaka ratnatrayInI prApti karIne aneka bhavyAtmAone saMyamamArganuM digdarzana karAvyuM che. aho! kevo adbhuta pUjyazrIno vairAgya ! eka mahinAnA bAla dazarathane choDIne anaraNya rAjAnI jema pUjyazrIe 1 / varSanA putranI mamatAno tyAga karI cAritra aMgIkAra karyuM, dhanya che pUjyazrInA mahAna parAkramane ! pUjyazrIe 16 upavAsa, 13 upavAsa, 500 AyaMbila, 3 mAsI tapa Adi aneka prakAre tapadharmanI ArAdhanA karI tyAgamArgane dIpAvyo che, to 'uttarAdhyayana', AcArAMgAdi TIkA', 'dazavaikAlika', 'vItarAgastotra', 'paMcasaMgraha' Adino zAstrAbhyAsa karI cAritra dharmane ujALyo che. pUjya tapasvinI sAdhvIjI mahArAjazrI pravartinI bAdanI zrI puNyarekhAzrIjInAM guruNI che. A nIcenA cAra caritro mahArASTra dezoddhAraka 36 karoDa navakAra mahAmaMtranA jApaka, vairAgya-vAridhi, A.bha. yazodevasUrijI ma.sA.nA samudAyanA che. hAlamAM pa.pU. A.zrI bhuvanabhAnusUrIzvarajI ma.sA.nA ziSyaratna A.bha. rAjendrasUrijI ma.sA.nA AjJAvartI sAdhvIjI bhagavaMto che. paramatapasvI zramaNIratna pU.sA. zrI vinitAzrIjI ma.sA. deva durlabha manuSyabhavane sArthaka karanArA, saMyama ane tapa samatAnA ArAdhaka, vividha niyamanA dhAraka tathA paropakArAdi aneka guNanA nidhi pU.sA. zrI vinitAzrIjI hatA. saurASTranI puNyadharA mULI gAmamAM vi.saM. 1998 mahA
Page #741
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 017, suda 9nA divase mAtA jAsudabena ane pitA parasottamabhAInA divasomAM paNa nAdurasta tabiyatanI paravA karyA vinA 82mI kuLamAM janma thayo. guNocitta evuM vimalAbena nAma pADyuM. oLI karma sAthe laDatA jhaghaDatA rahI pUrNa karI. e uparAMta bAlyavayathI prabhubhakti dhArmika abhyAsa sAthe vyavahArika jJAna ekAMtare 1008 AyaMbila, varasItapa, dharmacakra tapa e sivAya meLavyuM. dhArmika saMskAranA raMgathI yuvA avasthAmAM pahoMcyA. keTalIye tapazcaryAonA teo svAmI hatA. aMtaramAM zubhabhAvanA saMyama kabahI mIle sasanehI! paNa mAtA zAsanaprabhAvaka AtmAo jUja maLe. ArAdhaka ghaNA pitAnA AgrahathI zrAddhaguNa saMpana rANapuravALA dharmarasika maLe. prabhAvaka ArAdhaka AtmAmAM rahelI AcAranI daDhatA e rasikabhAI modI sAthe lagna thayA. dhAreluM na thAya ane na dhAreluM ghaNAne pADI de che. svayaMnA AcAro, svAdhyAya, jApa, thAya te saMsAra. thoDA ja samayamAM rasikabhAI samAdhi sAdhI ArAdhanAomAM pa.pU. gurUmAnI kaDakAI ajoDa hatI. sAthosAtha gayA. saMsAranI anityatA anubhavAI. AvI paDelI viraha vAcanA, preraNAmAM paNa mAsTarI hatI. khUba gUDha praznono paNa avasthAmAM jIvanane dharmamAM vALI dIdhuM. temAM parama tapasvI pU. capaTImAM ukela ApI zake evI to tarka zakti, vyakti joIne paM. zrI kAntivijayajI ma.sA. nA saMvega vairAgya nItaratAM tene preraNA karavAnI ajabanI sUjha bujha hatI. A badhuM joIne pravacano sAMbhaLIne saMyama mArge saMcaravA katanizcayI banyA. saunI lAge ke kadAca koI bhAvi mahAna vyaktitvanuM teja chupAyeluM na anumatI meLavIne vi.saM. 2012nA vai.su. 7nA pa.pU.paM. hoya! kAMtivijayajI ma.sA.nA zubha haste bhavya dIkSA thaI. 36 karoDa chellI avasthA sudhI paNa tattvajJAnarUpI sarovaramAM DUbelA namaskAra mahAmaMtranA parama ArAdhaka, mahArASTra kesarI A.bha. rahetAM.....maitrI, prema, karUNA, vAtsalyAdi aneka guNonA svAmI pa.pU. yazodevasUrIzvarajI ma.sA.nA AjJAvartInI mAtRhRdayA hatA! je koI temanI pAse Ave tene vairAgya ane saMsAranI viduSI sAdhvIratnA pa.pU. rohINAzrIjI ma.sA.nA caraNomAM asAratAno upadeza ApatA ane saMyama mArge AvavA utsuka jIvana samarpita karyuM. karatAM. jenA pariNAme pote cha-cha ziSyAonA gurUmAtA banyA. tyArabAda zarU thaI sattva vairAgya tapasyA vinaya viveka chelluM cAturmAsa amadAvAdamAM zAMtInagara mukAme hatuM. te vakhate kriyAdaDhatA sAdhanAnI vaNathaMbhI yAtrA.....vinaya evo ke game temane 82 mI oLI cAlu ne temAM joradAra tAva-udharasano tevAnuM paNa mastaka jhUkI jAya. ziSyanA hRdayamAM gurU hoya te ucALo mAratA DaoN. ne batAvatA khabara paDI ke TI.bI. no roga dhanya che paNa gurUnA hRdayamAM jo ziSya vasI jAya te to ne temAM vaLI bIjA sTejamAM che chatAM elopethI davA nahIM levAnuM dhanyAtidhanya che. AvA ja bhAgyanA svAmInI banyA pa.pU. sattva jabarajasta hatuM. teo haMmezA kahetA mane sarasa samAdhi gurUmA, 5.pU. dAdI gurU ma.sA.nI apratIma sevA ane anargala rahe che mATe tamAre sahue mane UMcuM AlaMbana ApavuM. vi.saM. varasatI kRpAthI temanuM saMyama jIvana asmalita paNe vRddhivaMta 2057nA Aso vada 10nA divase bapore 11.25 miniTe rahyuM. sAthe sAthe gurU samarpitatA paNa gajabanI hatI. gurUdevane caturvidha saMghanA zrI mukhe namaskAra mahAmaMtranuM smaraNa karatA karatA lagabhaga kyAreya potAnI icchA darzAvI nahotI, paraMtu jinAjJA AtmAnI saMpUrNa jAgrata avasthAmAM 67 varSanI vaye 46 varSanuM ne gurvAjJAne ja jIvanamaMtra banAvyo hato. gurUnI icchA, gurUnuM sudIrdha nirmaLa saMyama paryAya pALIne apUrva samAdhi sAdhI gayA. vacana e ja mAruM jIvana kartavya. dIkSAnA divasathI ja AjIvana ziSyA samudAyane vajaghAta samAna duHkha thayuM. aneka pUjyoe, phUTa, mevA, mIThAI, pharasANAdino saMpUrNa tyAga karyo. phakta bAhya vaDIloe AzvAsana ApI sAMtvanA karI. zrI saMghe bhavya pAlakhI tyAga ja nahI, aMdarathI AhAra pratyenI jabarajasta udAsInatA sAthe smazAna yAtrAnI vidhi karI. sAmudAyika devavaMdana paNa pragaTAvI. vaiyAvaccamAM to temanuM prabhutva hatuM ja. samudAyamAM guNAnuvAda thayA. dIrdha saMyamanI-tapanI anumodanArthe vAsaNAmAM kyAMya paNa koIpaNa sAdhvIjI ma.sA. bimAra thAya ane jo yAdagAra jinabhakti mahotsava ujavAyo. vaiyAvaccanI taka maLe to khuzIthI e paLone teo barAbara vasula karI letA. badhA kAmo gauNa karIne bimAranI vaiyAvacca karavI pa. pU. pravartinI sAdhvI e prabhuAjJAnuM pAlana che. zrI raMjanazrIjI mahArAja tapasyA e to jANe emano prANa hato. jIvananA aMtima jaina dharmanA sthaMbha samAna sthaMbhanapura jevI pAvanakArI Jain Education Intemational
Page #742
--------------------------------------------------------------------------
________________ 18 bhUmimAM pitA dalapatabhAInA uttama kuLamAM ane mAtA maMgubenanI kukSimAM saM. 1970 zrA.su. 3, zanivAra, tA. 251-1914nA maMgalamaya dine janma lIdho. khUNAmAM paDelo nAnakaDo hIro zuM jhaLakyA vagara rahe kharo? e nAnakaDI bALakInuM nAma pADyuM mANeka. e bhoMyarA pADAmAM rahelI mANeka eTale ja jANe guNonI peTI joI lo. vyavahArika zikSaNa sAthe AdhyAtmika zikSaNa paNa ApavAmAM AvyuM. khaMta ane cIvaTathI TuMka samayamAM dhArmika abhyAsa karyo. "jJAnasya phalaM virati" e ukti jANe jIvanamAM jaDAI gaI. mANekabenanI jJAnavRddhinI sAthe saMyamabhAvanA paNa vikasIta banatI gaI. viSayarUpI vamaLamAM ane kaSAyarUpI kIcaDamAM phasAyelI jIvananaukAne ghUghavatA saMsAra sAgarathI pAra utAravAnI jhaMkhanA thaI. tyAga mArganI tamannA, jhaMkhanA ane utsukatA pedA thaI. potAnI bhAvanA mAtA-pitA pAse vyakta karI paNa potAnI lADalI buddhizALI pratibhA saMpanna putrIne Ama saMyama paMthe vaLAvavA mATe svajano maMjUra na thayA. moharAjAnuM sAmrAjya kone nathI bhulAvatuM? svajanonA pakSe hatA moharAjA. to mANekabenanA pakSe hatA dharmarAjA. ubhayanuM tumula yuddha cAlyuM. dIkSA paMthe na javA ghaNAMya prayatno thayA. ghaNA dRDha nizcayI mANekabena vadhu makkama banyA. paraMtu mohAdhIna svajanonI saMmati na maLI. karuNA hRdayI mANekabenanA have pApa tApa ane saMtApathI bharelA temaja chakAya jIvonA katalakhAnA samAna saMsAramAM vadhu khapata rahI zake tema na hatA. gupta rIte nikaLI paDyAM. choDyo gRhavAsa! jaI caDhyAM ye pAvana tIrtha sakarapuramAM zrI ciMtAmaNi pArzvanAtha prabhunI zItaLa chAyAmAM ane paherI lIdho paramAtmAno bhekha! banI gayAM vItarAga zAsananA aNagAra......ane dIrdhasaMyamI brahmacarya niSTha pU.pA. pravartinI caMdrazrIjI ma.sA.nA ziSyA samabhAvI pU.pA. subhadrAzrIjI ma.zrInA caraNomAM jIvana samarpita karyuM ane mANekabena banyAM......zrI raMjanazrIjI mahArAja. dIkSAnA prathama divasathI ja gurUsamarpaNanA mahAna pUjArI banyAM svAdhyAya sahanazIlatA ane samatAnA triveNI saMgamane AtmasAt karyo. saMyamI deha Asevana zikSA ane grahaNa zikSA rUpI hAra vaDe suzobhita karI dIdho. icchAkArAdi davidha samAcArI rUpI mugaTane guryAjJA tAtti rUpI rezamanI dorI vaDe bAMdhI dIdho. Ama pAMca mahAvrata aSTa pravacana mAtAdi AbhUSaNothI bhUSita banI. sAcA arthamAM (saMsArI maTI) For Private caturvidha saMgha mahArAjA banI gayAM. bAlyakALathI vAta ochI, kAma ghaNuM karavAno svabhAva hovAthI sAroya divasa jJAna-dhyAna ane bhaktimAM pasAra thato. pU. vaDIla sA. ANaMdazrIjI mahArAja ane dAdI gurU sA. caMdrazrIjI pU. gurUmAtA sA. subhadrAzrIjI ma., mAsIgurU, gurUbaheno aneka mALIo dvArA saMyamanuM siMcana thatAM A puSpa divase divase khIlavA ane vikasavA lAgyuM. apramatta ane utsAha pUrvakanI gurUvarya ane vaDIlonI bhaktimAM rakta banyAM. jenA kAraNe pU. gurUdevazrInI asIma kRpAdRSTi...... vaDIlonI amIdraSTino megha A puSpa para niraMtara varasavA lAgyo ane gurUdeva jJAnI banyAM!....... tapasvI banyAM!.......bhaktikAraka banyAM !.......mahAna banyAM! svayaM pote ziSyAmAMthI gurU banyAM aneka AtmAnA uddhAraka banyAM. aneka ziSyonA pote gurU hovA chatAM paNa UbhA UbhA vidhi sahitanI kriyA, AyaMbila upavAsAdi vividha tapazcaryA svAdhyAya nUtana abhyAsa vi.mAM jarAya UNapa nahi balke vadhu ne vadhu tallIna banyAM. 70 varSanI vayamAM paNa 12 tithi AyaMbila, vIza viharamAna jinano tapa cAlu ja hato. pote tapa karavA chatAM navakArazI karanAra laghu sAdhvI pratye paNa pUrNa prema ane vAtsalya bhAva akhaMDa hato. A eka puSpa aneka navAM puSponuM sarjana karyuM. AgaLa vadhatAM aneka ziSyA-praziSyAo rUpI pAMdaDIo vadhavA chatAM paNa nahi koI moTAI, nahi koI ADaMbara ke nahi koI ahaMkAra. potAnA pU. gurUdeva ghaNo samaya asvastha lagabhaga bebhAna avasthA jevA rahyAM tyAre temane vaparAvavuM paDatuM. spaMDila mAtarUM badhuM ja karAvavuM paDatuM chatAM dareka sevAne ullAsa pUrvaka svayaM pote ja karatAM. jema indra mahArAjA huM ja karUM e bhAvanAthI paMcarUpa karI prabhu pAse Ave che tema pU. gurUdevanI bhakti huM pote ja karUM......mArI pharaja che ema jANI mana daI dilathI khUba ullAsathI karatAM bhakti mATe khaMbhAta gAmamAM 20-20 varSa rahyAM. keTalIya navI ziSyAonA lAbha, A lAbha AgaLa tuccha gaNyA. Ama sau vaDIlone saMpUrNa samAdhi ApI chellI paLa sudhI suMdara niryAmaNA karAvI. AvA aneka vinayAdi guNothI alaMkRta pUjyazrI prItipAtra kRpAvaMta banI rahyA. anukrame vizALa ziSyA-praziSyA gaNa ne vahana karatAM darekane saMyama yogomAM vAtsalyathI joDatA sAcA arthamAM pravartinI banyAM. kharekhara dhanya che A anokhI Personal Use Only
Page #743
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA mATInA gurudevane! ATalA uccapade birAjamAna thayA chatAMya nahi koI bhapako.....nahi koI ThATha......nahi koI mAna....nahi koI Teva......ke nahi koI caTa. dareka Azrito pratye anahada vAtsalyabhAva. kuNu dila, dareka vakhate nAnA sAdhvIjIone eka ja zikSA ApatA ke "koInA dilane dubhavazo nahi, gRhastha adharma na pAme tenI khAsa kALajI rAkhajo. zAsananI apabhrAjanAno tathA pApano bhayaMkara Dara rAkhajo. koI vijAtIya sAtheno vadhu paDato paricaya karazo nahIM......'' svayaM pote apramattapaNe Akhoya divasa ArAdhanAmAM magna rahetAM. 60 varSa sudhI suMdara ArAdhanA-sAdhanA karI karAvI eka puSpa aneka guNo rUpI soDama prasarAvI rahyuM tyAM to e kA. su. 13nI rAtre niSThura evA kALarAjAe tarApa mArI..... rAtanA 11 vAge pU. gurUdeve laghuzaMkA TALI 12 vAge UThyA..... rojanA niyama pramANe 12 vAgyAnA 12 navakAra gaNyA ane ekAeka gabharAmaNa thaI. sahavartI sAdhvIjIe navakAra vi. zarU karyA..... DaoNkTara tathA pUjyazrInA bhAI vi.ne bolAvavA kahyuM paNa sadAya nirlepa rahela pU. gurUdeve kahyuM, "koInI jarUra nathI." satata sAdhanAmaya jIvana jIvanArA evA sAdhakane koInA sAthanI jarUra na hatI. 12 ka. 20 mI. mAM to gajabanI gebI ramata ramI gayA e yamarAjA! .......cAlyA gayA gurUdeva! ......anaMtanI vATe...... ekalA aTulA !.......nirAdhAra mUkIne....... karamAI gayuM murajhAI gayuM......e puSpa ane pUrNa thaI kathA puSpanI....udbhavI vyathA aMtaranI........jIvanano sAra samAdhi pAmI gayA. pa.pU. pravartinI sAdhvIjI zrI rohitAzrIjI ma.sA. zrI jinazAsananuM gaganamaMDala prakAzane pAtharanArA ane aMdhakArane vikheranArA tAralAothI samRddha ane bharyuM-bhAdaryuM ja hoya che. kALe kALe anekavidha sitArAo potAnI camakadamakathI te-te samaya khaMDane ajavALI jatA hoya che. jinazAsananA gaganAMgaNamAM camakelo Avo ja eka sitAro eTale vAtsalya hRdayA pU. sAdhvIjI zrI rohitAzrIjI ma. dharmanagarI amadAvAdamAM vi.saM. 1967nA Aso vada 12 (vAghabArasa)nA dine janma thayo. vAgha jevI zUravIratA dvArA karma sattAne dhULa cATatI karI devAnA lakSaNa sAthe jANe janmyA na hoya! mAtA caMdanabenanA khoLe ane pitA rUpacaMdabhAInA For Private 19 hAthe ramelI ucharelI A bALakI maMjulA uttarottara dharma saMskAra pAmyA. guNomAM udAtA, sahRdayatA ane gaMbhIratA to jANe sAthe laI AvyA na hoya!! bagIcAnI mAkhI ukaraDAmAM besI zake nahIM tema virAganI vATe saMcaravA janmelo AtmA rAganA khAbociyAmAM DUbI kema zake? kuTuMbInA Agrahavaze saMsAranA baMdhanamAM baMdhAvA chatAM satata saMgharSarata rahI svajanonI anumati meLavI vi.saM. 2002 vaizAkha suda 11 vaDodarA mukAme pa.pU. sAdhvIjI zrI kalyANazrIjI ma. (DabhoIvALA)nA caraNomAM jIvana samarpita karI. sAdhvIjI zrI rohitAzrIjI ma. banyA. aSTa pravacanamALAnuM pAlana, mahAvratomAM sAvadhAnI ane jJAnAdimAM satata lIna banyA.....atyaMta saraLa svabhAva, bhadrika hRdaya, sadA prasanna mana emanI anerI pahecAna banI che. kALakrame bIjamAMthI vaDalo pedA thAya tema 80 thI adhika ziSya-praziSyAonA samudAyanA sarjaka ane saMvardhaka banyA. ziSya-praziSyAonA bAhya-AtyaMtara jIvananA uttama zilpI banI rahyA. hitazikSA ke Thapako paNa evI madhura rIte Ape ke sAMbhaLanAranI prasannatA saheja paNa ghaTe nahIM. mAtAnuM vAtsalya ane pitAno prema banne varasAvanArA teo mahAtmAonI bhakti mATe sadaiva tatpara rahetA. ArAdhanA ane upayogamAM satata apramattabhAve ramatA. te ja pramANe sva52nI samAdhi mATe khUba ja sAvadhAna rahetA. aneka nAnI-moTI vA vagerenI bisArIo vacce paNa sahanazIlatAnA yoge apUrva samAdhibhAva ane prasannatA jhaLakatA jovA maLatA. puNya-prabhAva ane pratibhA paNa jabaradasta.....zArIrika pratikULatAnA yoge chellA 10 varSathI piMDavADAmAM ja sthiravAsa rahevA chatAM niHspRhatAnA yoge saMghanA tamAma sabhyonA uchaLatA bahumAna bhAvane prApta karyo hato. AvuM paMcAcAramaya jIvana jIvI 91 varSe piMDavADA mukAme vaizAkha suda 10 tA. 21-5-2002nA samAdhimaya rIte svargavAsa pAmyA. paMcAcAramaya jIvana jIvI janArA sAdhvIratnAnA caraNomAM bhAvabharyA vaMdana. 5.pU. viduSI sAdhvIjI zrI rohiNAzrIjI mahArAja sthaMbhana tIrthanI puNyabhUmimAM mAtuzrI maNibahenanI kukSie vi.saM. 1970mAM janma thayo. pUrvabhavanA tathA mAtuzrInA gaLathUthInA saMskAra tathA pUjya gurU bhagavaMtonA pravacana ane Personal Use Only
Page #744
--------------------------------------------------------------------------
________________ 020 caturvidha saMgha zravaNathI, sAdhvIjI bhagavaMtonA satsaMganA prabhAve dharmazraddhA daDha hatA. sahune temanA svabhAvathI vahAlA banI gayA hatA. banI. AcAronuM pAlana custapaNe karatA. pitAzrI e antima avasthAmAM kahyuM hatuM tAre A mohAdhIna parivArajanoe dIkSAnI bhAvanA jotAM 14 saMsAramAM rahevA jevuM nathI ane pitAzrI ane mAtAzrInA hRdayanI varSanI bAlyavayamAM lagnanA baMdhane bAMdhI dIdhA paraMtu vidhinA bhAvanAne anusarI kokIlAbene aneka sAdhvI bhagavaMtanA paricaya lekha judA hatA. 14 mahinAmAM vaidhavya AvyuM. saMsAranI pachI dIkSA levAnuM nakkI karela ane 2020mAM ve. suda bIjI anityatAnuM bhAna thayuM. vairAgyano raMga ghero banyo. paraMtu dazamanA kokIlAbenanI dIkSA A maMgalaprabha vi te TAIme pachI sasarAjIe saMyama mATe rajA na ApI. ghaNI mahenata, tyAga maMgalaprabhasUrinA AzIrvAda ane AjJAthI be tithinA A. ane sattvane vikasAvatA 32 varSanI uMmare rajA maLI. vi.saM. rAmacandrasUrinA paTTA, A. mukticandrasUrinA haste teozrInI 2002, vai.va. 10 khaMbhAtamAM pa.pU.A. zrImad dIkSA thaI ane teozrI A. lAvaNyazrInA ziSyA sA. vijayajaMbusUrIzvarajI mahArAjanA haste pU. kalyANazrIjI ma.nA nalinIyazAzrIjI banyA. dIkSA laI potAnA zAMta mAyALu, ziSyA banyA. tapa, tyAga ane jJAnano triveNI saMgama racAtA bhaktinA svabhAvathI sahunA prema jItI lIdhA potAnA paricayathI pa.pU.A. zrImad vijayapremasUrIzvarajI mahArAjanI kRpAdRSTi anya TukaDImAM dIkSA le to teoe AzIrvAda dIdhA. Aje bhale maLI ane vairAgya temaja saMyamapAlanamAM uttarottara deDha banyA. dIkSA bIjI ThekANe paNa le sAdhvIo Aje mArA upakArI guru vi.saM. 2018mAM zramaNI jIvananA vizeSa yogakSema mATe sA. nalinI yazAzrIjI che. teoe dIkSA laI sA. pa.pU.A. zrImad vijayayazodevasUrIzvarajI mahArAjane saMyama nalinIyazAzrIe mAsakhamaNa, soLa upavAsa temaja aneka tapo jIvanarathanA sArathI banAvAyA, tyArathI to saMyamajIvanano sUrya sAthe vardhamAna tapanI 74mI oLI pUrNa karI. madhyAhUM tapavA lAgyo. 2035mAM potAnI saMsArI bhANeja maMdAbena sevaMtIlAla ziSyA parivAra vadhatA guNonI vRddhi temaja AzritonA nAthAlAla mAdhANInI suputrI ratnakuntA mAtA puSpAbenanI dIkarI jIvanamAM saMyama, vairAgya, jJAna, tapa Adi vadhe te mATe aneka thAya che. temanI dIkSA 2035mAM zaMkhezvara mukAme khyAtanAma pU. niyamonA pAlana vadhAryA. gujarAta-mahArASTra-rAjasthAna Adi jaMbuvijayajI mahArAjA (bApajI samudAyanA) haste A.pU. sthaLoe vihAra karI anekane dharmapiyuSanA pAna karAvyA. 42 prabhAkarasUri tathA nitisUrinA samudAyanI nizrAmAM dIkSA thaI varSanA dIkSA paryAyamAM 42 ziSyA-praziSyAno parivAra chatAM ane jaMbuvijayanA haste ogho letA maMdAbena nAcI uThyA ane eja nikhAlasatA, vinaya, viveka, AjJApAlana, sahanazIlatA, teo sA. nirAgayazAzrIjI banyA. dIkSA laI teoe aneka audArya, gAMbhIrya ane savizeSa to saMyama jIvananI atyaMta viziSTa tapazcaryA sAthe vardhamAna tapanI 84 oLI pUrNa karI che. jAgRti hatI. tethI ja mAMdagImAM rAtre nidrAmAM paNa pratikramaNa, potAnA saMsArI paNe mAmA mahArAja A. prabhAkarasUrinA so. pratilekhana, kSamApanA Adi cAlu rahetA. kevI samAdhimaraNanI oLInA 2048mAM vai. vada chaThThanA pAraNA sAthe sA. tIvra jhaMkhanA! nalinIyazAzrIjIe 500 AyaMbila saLaMga pAraNuM sAthe karyuM Adarza saMyamajIvana jIvanArA A zramaNIranA amalanera hatuM. sA. zrI nalinIyazAzrIjI ma.nA saMsArI kAkA mAmA mukAme vi.saM. 2044 mahAsuda 13-asahya mAMdagImAM paNa AdinI cauda bahenoe dareka samudAyamAM dIkSA lIdhI che. apUrva samAdhi maraNa pAmI gayA. dhanya saMyama! dhanya saMyamI! dhanya tapasvI dhanya jaina zAsananA aNagAra A. zrI prabhAkarasUri ma.sA.nA saMsArIbena savA karoDa jApanA ArAdhaka, sarala svabhAvI sA.zrI nalinIyazAzrIjIno paricaya pU. sAdhvIranA zrI padmayazAzrIjI ma. sA. nalinIyazAzrIjInuM nAma saMsArIpaNe kokIlAbena saccAritramaya jIvananI mahattA janmasthAnanI prabhAvaka hatuM. teono janma 1995mAM rAdhanapura mukAme mahA mahine bhUmine lIdhe, mAtApitAnA saMskArasiMcanane pariNAme ane thayo hato. gurudevanI apratima vAtsalyatAne lIdhe pragaTe che, panape che ane nAnapaNathI ja kokIlAbenano svabhAva mRdu svabhAvanA saMsiddha thAya che. AvI pratibhAsaMpanna virala vibhUtinI Jain Education Intemational Jain Education Intermational
Page #745
--------------------------------------------------------------------------
________________ ke,.. tavArIkhanI tejachAyA 21 janmabhUmi tarIkenuM sthAna-mAna pAmavAnuM sadbhAgya sAMpaDyuM che A. dharmasUrIzvarajI ma. sA.nAM AjJAvatinI parama viduSI pa. jetapura zaherane! je giranAranI garavI godamAM AveluM, pU. sA. jayaMtazrIjI ma. sA.nAM praziSyA paramavAtsalyavAridhi 5. sADIonA chApakAma mATe vakhaNAtuM, bhAdara nadIne kAMThe AveluM - pU. sA. priyaMvadAzrIjI ma. sA.nAM caraNakamalamAM potAnuM jIvana nayanaramya ane manohara che. samarpaNa karyuM ne teozrInAM ziSyA tarIke sA. padmayazAzrIjI A jetapura zaheramAM saM. 1990mAM poSa suda pUnamane ma.nA nAme jAhera thayAM. divase zeTha kuTuMbamAM susaMskAronI jIvaMta pratimArUpa, aharniza saMyamajIvananI prAthamika zarUAtathI ja jJAna-dhyAnadharmadhyAnamAM jIvana vyatIta karatAM zrI devacaMdabhAI ane mAtA vinaya-vaiyAvacca dvArA ane ratnatrayInI abhUtapUrva ArAdhanA divALIbahenanI ratnakukSie eka bALakIno janma thayo. tenA dvArA karmaIdhaNa bhasmIbhUta banAvavA sajja banyAM. cAra prakaraNa, mukhanI ujvala kAMtine joIne, tene anurUpa nAma paNa traNa bhASya, cha karmagraMtha, 'tattvArthasUtra', 'yogazAstra', "bRhatuMkAMtAbahena rAkhavAmAM AvyuM. saMgrahaNI', 'kSetrasamAsa', 'vItarAgastotra', "indriyaparAjayazataka', bAlapaNAthI ja vyAvahArika karatAM dhArmika abhyAsanI siMdUra prakara', vairAgyazataka', 'guNasthAnaka kamAroha', "jJAnasAra', vadhu ruci dharAvatAM kAMtAbahene nAnI uMmaramAM ja sAruM evuM jJAna 'aSTaka' vagere sUtrono arthasahita talasparzI abhyAsa guru saMpAdana karyuM. gAmamAM AvatAM pU. zramaNI bhagavaMtonA vadhu ne mahArAjanI nizrAmAM karyo. sAthe sAthe saMskRta be buka, nAmamAlA, vadhu paricayamAM AvavAthI emanuM mana vairAgyavAsita thatuM gayuM. vyAkaraNa, raghuvaMza, pAtAMjali yoga, zrI zAMtinAtha mahAkAvya paMdara-soLa varSanI uMmara thatAM-thatAM e bhAvanA vadhu ne vadhu vagereno paNa UMDo abhyAsa karyo. pUnA vidyApIThanI cAra-pAMca prajvalita banatAM mAtA-pitAne vAta karI, paraMtu mohamAyAnA parIkSAo ApI temAM paNa uttIrNa thayela che. baMdhanamAM phasAyelAM mAtA-pitAe rajA na ApI. pU. sAdhvIjI ma.no kaMTha paNa madhura che. zrI kharekhara karmanAM baMdhana aphara che ! bhoganI bhUtAvaLathI sImaMdharasvAmInuM 150 gAthAnuM tema ja 350 gAthAnuM stavana, dUra bhAganArAne paNa bhUtAvaLa choDatI nathI. potAnI anicchA samakitanA saDasaTha bolanI sajhAya arthasahita, dravya-guNahovA chatAM paNa temane kuTuMbIjanonA Agrahane vaza thaIne paryAyano rAsa tema ja AnaMdaghanajInI yazovijayajI, saMsAranI zRMkhalAthI baMdhAvuM paDyuM. bhANavaDa nivAsI zeTha mAnavijayajInI, devacaMdrajInI covIzIo paNa arthasahita karelI kAlidAsabhAInA suputra prabhudAsabhAI sAthe lagnagraMthithI joDAyAM che. jJAnanI sAthe-sAthe tapanI bhUmimAM paNa pagaraNa mAMDyAM to kharAM paNa aMtarAtmA to jalakamalavatu nirlepa rahevA ja vinA teo rahI zakyAM nathI. aThThAI-navAI-agiyAra upavAsa, mAMgato hato. vIzasthAnaka tapa, vardhamAnatapanI oLI, navapadajInI oLI, mahAna vyaktinAM jIvana khaDaka jevAM hoya che. sAmAnya karmasUdanatapa, paradezIrAjAnAM chaThTha, ratanapAvaDInAM chaTha, mAnavInA jIvanane tophAnonI bahu Takkara levI paDatI nathI. dIpAvalI tapa, ekamAsI tapa, doDhamAsI tapa, nAno-moTo bahu bahu to koIkavAra vAvaMToLa ke koIkavAra varSojhaDIno pakhavAso, bIja, paMcama, AThama, agiyArasa, caudaza jevI sAmano karavo paDe che, jyAre mahAsAgaranA jaLamAM chupAyelA parvatithionI ArAdhanAsaha anekavidha nAnI-moTI tapazcaryA A khaDakone to rAtadivasa mahAkAya matsyonI thApaTo ne ekAsaNAM-AyaMbila sahita karela che. bharatIoTanA jabbara pachaDATa sahana karavA paDe che. AvI pU. sAdhvIjI ma.nA jIvanamAM jApa, svAdhyAya sAthe ApattimAM aNanama rahevAnuM zurAtana dAkhavavAmAM ja temanA vAMcana-manana ciMtanano ghaNo ja utkRSTa phALo che. phakta jaina ja jIvananI siddhi hoya che bhogezvaryane ThukarAvI yogezvaryanI sAdhanA nahIM paraMtu jainetaragraMthanuM paNa vizALa-bahoLA pAyA para vAMcana karavA kRtasaMkalpI banelAM kAMtAbahenanA mananI aDagatA joIne ane AtmamaMthana karI teozrI abhUtapUrvanI cittazuddhi ane chevaTe prabhudAsabhAIe udAradile pravrajyAnA punItapaMthe prayANa AtmasukhasamRddhine prApta karI rahyAM che. muMbaI-pUnA-amarelIkaravAnI anumati ApI. jetapura-dhrAMgadhrA-surata vagere aneka sthaLoe cAturmAsa karI saM. 2009mAM aSADha suda pAMcamanA divase jhAlAvADanI zAsanaprabhAvanAnAM anekavidha kAryo karyA che. teonI rAjadhAnI samAna dhrAMgadhrA zaheramAM kAMtAbahene pa. pU. yugadivAkara jJAnajijJAsA-jJAnapipAsA ane sAhitya pratyenI bhakti evI Jain Education Intemational
Page #746
--------------------------------------------------------------------------
________________ 022 to ajabagajabanI che ke pUnA, goregAMva, verAvaLa, pATaNa, jetapura, dhrAMgadhrA vagere sthaLoe cAturmAsa daramyAna jJAnamaMdiranA jJAnabhaMDAro khUba ja suvyavasthita karyA che. jJAnanAM sAdhanone pustakonA rakSaNArthe suMdara sajAvyAM che. 'sughoSA', 'kalyANaM', 'gulAba', 'jaina' vagere jaina sAhityamAM lekha dvArA potAnAM AtmaciMtano ananya phALo ApI rahyAM che. dareka cAturmAsamAM 45 AgamanI pUjA-varaghoDA-racanA dvArA bhaNAvaDAve che. evI ja rIte aSTApadajInI pUjA, vIzasthAnakatapanI pUjA paNa kalAkRtinI racanA karAvavA suMdara bhaNAvaDAve che. phakta pUjA bhaNAve ja nahIM, sAthe arthanI samajAvaTa ane chaNAvaTa paNa suMdara rIte kare che. saMyamajIvana prApta karyA pachI koIka pUrvanA karmodayanA kAraNe chellAM trIzeka varSathI satata vedanIyakarmano udaya rahyA ja kare che. dardathI bharelI kAyAnI mAyA choDIne satata sAhityamAM rata rahevuM e kAMI nAnIsUnI vAta nathI, paraMtu pU. sAdhvIjI ma. A vAtane AtmasAt karI lIdhI che. parama upakArI tIrthaMkara bhagavaMte paLamAtra jeTalo ya pramAda na karavAnI ApelI divya vANIne cetavaNI dareka AtmasAdhakane tema ja vyAvahArika sAdhanAne mATe puruSArtha karatA pratyeka mAnavIne paNa bhISaNa saMsAranAM aneka bhayasthAnothI bacavAno mUMgo sAda karatI dIvAdAMDInI garaja sAre che ane e dIvAdAMDI samagra saMsAranA jIvone mATe mahAna upakAraka banI rahe che. kharekhara prabhue prarUpelI A divya vANInA tAkSAtkAra jovo hoya to pU. sA. padmayazAzrIjI ma. sA.mAM jovA maLe. jarA paNa pramAda emanA jIvanamAM jovA nahIM maLe. satata vAMcana-jApa-svAdhyAyamAM ja rata rahenArAM kadI zArIrika svAsthyanI ciMtA paNa nathI karatAM. atyaMta nAdurasta tabiyatamAM paNa jyAre juo tyAre temanA hAthamAM pustaka ja jovA maLe. svAdhyAya sAthe jApanI paNa emanA jIvanamAM eTalI ja pradhAnatA che. saMyamajIvananAM 50 varSa daramyAna teozrIe jApa ghaNo karyo che. zrI navakAra mahAmaMtrano jApa savA karoDa, zrI zaMkhezvarapArzvanAthano jApa savA karoDa, zrI bhagavatI padmAvatIno jApa savA karoDa, zrI nAmastava sUtrano jApa savA karoDa, zrI arihaMtapadano jApa savA lAkha, zrI siddhapadano jApa savA lAkha, zrI jJAnapadano jApa savA lAkha, zrI cAritra padano jApa savA lAkha, zrI navapadajIno jApa savA lAkha, zrI uvasaggahara stotrano jApa sattAvIza hajArano. caturvidha saMgha pU. sAdhvIjI ma.nI preraNAthI teozrInAM parama vinayI ziSyA sA. RjukalAzrIjInA mULavatana (saMsArI gAma) amarelImAM 'zrI neminAtha jaina derAsara sarvatobhadra prAsAda' nAmanuM zikharabaMdhI bhavyAtibhavya gaganacuMbI usaMga jinAlayanuM nirmANa thayela che. AvAM zAsanaprabhAvanAnAM anekAneka kAryo karI potAnA saMyamajIvananA sAphalyane sArthaka karI che. temanuM hasatuM mukhAraviMda, anupama vAtsalya, madhura bhASA, saMghanA abhyudayanI ciMtA, vizvamaitrInI bhAvanAne jIvana sAthe ekarUpa banAvI levA puruSArtha karatAM, prema, karuNA ne jIvadayAnA bhaMDArasamAM prabhAvaka pU. sAdhvIjI ma.nuM sarva-maMgalakArI mArgadarzana zrIsaMghane sudIrgha samaya sudhI maLatuM rahe ane te mATe teozrI nirAmaya dIrghAyuSya pAmo evI zAsanadevane prArthanA karIe chIe. viduSI zAsanadIpikA, pU. sA. zrI puNyodayazrIjI ma.sA. kacchanA rUDA AsaMbiyA gAmamAM mAgasara vada sAtamanA janma pAmI e dharaNIne dhanya banAvanAra saM. - 610nA vaizAkha suda 5-nA dIkSA laI pitA devajIbhAI ne mAtA vejabAIne 'ratnakukSimA' nuM gaurava apAvanAra, zAsanaprabhAvanAo dvArA kaccha-gaccha-zAsanamAM gaDA gotrane camakAvanAra.....ku. pAnabAI ke jeo tattvajJA pU. sA. jagatazrIjI ma.sA.nAM ziSyA tapasvIratnA pU. sA. niraMjanAzrIjI ma.sA.nAM prathama ziSyA pU. sA. puNyodayazrIjI tarIke eka zreSTha saMyamajIvana mAtra jIvI janArAM nahIM paNa jItI janArAM hatA. choDavA para jema Uge che eka nAnakaDI kalI, paNa jyAre e jAya che saMpUrNa khIlI tyAre phelAve che comera suvAsanI relI. tevI ja rIte zAsananA bAgamAM pUjyazrI pAmyAM prAdurbhAva, gurunizrAmAM rahI vadhAryo sabhyajJAna prati sadbhAva ane aneka guNonI suvAse comera prasarAvyo deva guruno prabhAva! pUjyazrIe svajIvanamAM karelI darzanapadanI ArAdhanA anumodanIya che. aMtaramAM sImaMdhara prabhunuM satata smaraNa karanArAM pUjyazrInI prabhubhakti bhUlI zakAya tema nathI. tIrthasthaLomAM 24-24 stavano dvArA bhakti karatAM adbhuta AnaMda anubhavAto ane vihAromAM navAM navAM jinamaMdironAM darzana mATe deha thanaganato. jJAnapadanI ArAdhanAmAM jeoe svayaM sudhInI
Page #747
--------------------------------------------------------------------------
________________ 023 tavArIkhanI tejachAyA parIkSAo vidyApIThanA upakrame ApIne potAnA jIvanamAM to jJAnano prakAza pAtharyo, paNa sAthe sAthe anekonAM jIvanamAM paNa e prakAzapuMja patharAya tenA mATe satata prayatnazIla rahyAM. nAnAM bALako hoya ke yuvatIo hoya ke pachI moTAM zrAvikAo hoya badhAne zibironA prathama zrI gaNeza karAvI samAjamAMthI ajJAnatAne dUra karavAnA e saphaLa prayatno kema visArI zakAya? pUjyazrInI zIdhra kavitvazakti paNa anumodanIya hatI. vaLI cAritrapadanI ArAdhanA kAje samUha sAmAyikanuM Ayojana goThavI hajAro sAmAyika eka sAthe karAvavAnI tema ja zrAvakonA paNa samUhasAmAyika karAvavAnA yazanAM bhAgIdAra banyAM. potAnI sumadhura, vairAgyabharapUra, rasabharapUra evI vANI dvArA anekanAM jIvanamAM vrato niyamo-dezavirati ane sarvaviratinA upadezaka banyAM. vipula parivAranA ajoDa zirachatra banI zakyA. tapadharmanI ruci paNa kaMI kama nahotI. aThThamatapa prati to apUrva bhAva hato ane eTale ja 72 jinAlayanI khananavidhithI laIne enI pratiSThA sudhI saLaMga 14 varSa sudhI lagAtAra dara mahinAnI suda aSTamInA potAnA samudAyamAMthI eka aThThama acUka rahetI ane dareka mAsanI vada dasamanA pArzvanAtha paramAtmAnI aTTama paNa chellAM 10 varSa sudhI ArAdhAI. aThThAI ane mAsakSamaNa jevAM tapa karIne potAnA jIvanane dhanya banAvela. pUjyazrInA jIvanamAM samUha ArAdhanAnI ruci paNa jabbara hatI...eTale ja nitya prabhAte siddhAcala tIrthanI 9 khamAsamaNa-kAusagga sahita caityavaMdanAdi, navapadajInAM khamAsamaNAM-kAusagga, AryarakSita sUri ikkIsAno pATha tema ja pratinizAe siddhaca kanuM ArAdhanA saparivAre karatAM. chaThTho smaraNa OM namo devadevAya, 'parameSThI' tema ja "uvasaggaharaM stotra'nA 108 vAra jApa khUba ja bhAvollAsa tathA ekAgratApUrvaka karatAM. zAsanaprabhAvanAonAM kAryomAM koI paNa vidana ke vilaMba thAya to tarata ja abhigraho sahita jApArAdhanAmAM masta banI jatAM. AvA aneka guNono bhaMDAra ke jemane doSa prati dveSa hato joradAra! eTale ja doSanI upekSA na karatAM ane doSitanI avagaNanA paNa na karatAM. vaLI vAtsalyamAM amIra, sAdagI, saralatA, sahAyatAnA svAmI, parArthapremI, gaMbhIra, guNAnurAgI, vizuddha saMyamajIvananAM cAhaka ne gurubhaktinAM grAhaka evAM pU. gurudevanI chellAM cAreka varasothI karmasattAe kasoTI karavAnuM cAlu karyuM, paNa teo kyAreya hatAza na banyAM. aMtasamaya sudhI e ja jAgratatA, e ja prasannatA ane e ja saMgho pratyenI sahRdayatA! AvA divyAtmAnAM pAvana caraNAraviMdamAM bhUri bhUri vaMdanA. preraNAno strota eTale pUjya bA mahArAja : padmalattAzrIjI pUjya bA mahArAja sAdhvIjI zrI padhalatAzrIjI ma. nI tabiyatamAM chellA divasomAM dina-pratidina kSINatA vadhatI gaI che. parANe bolI zakAya tema chatAM jAgRti ghaNI hAthamAM navakAravALI hoya ke na hoya paNa jApa to cAlato ja hoya. bahArathI bIjAne lAge ke bA. ma. nidrAmAM che paNa jyAM pUchavAmAM Ave to kahe jApa cAle che. pratikramaNa-caityavandana vagere kriyA cAlatI hoya tyAre AMkha mIMcelI hoya paNa sUtramAM ke stuti-stavanamAM kAMI rahI jAya to tarata ja teo bole. jyAre paNa skUrtimAM Ave tyAre vAta eka ja "mane kaMIka saMbhaLAvo." ApaNe pUchIe ke "zuM sAMbhaLavuM che?" to javAbamAM kahe -"Apane je saMbhaLAvavuM hoya te" pachI stuti-stavana-stotra je kAMI saMbhaLAvIe te rasathI sAMbhaLe. roganI asara zarIra sudhI ja sImita rahI che ane mana tathA AtmA to enAthI sAva ja alipta che. bahu ochAmAM jovA maLe tevI svasthatA 91 varSanI vaye ane AvI bimArI vacce paNa teo je TakAvI rahyAM che ke TakAvI zakyAM che. te temaNe Aja dina sudhI saraLatApUrvakabhAvanI atyaMta vizuddhi sAthe karelI ArAdhanAnI phalazruti che. ekanI eka jagyAe divasonA divaso ja nahIM paNa mahinAo sudhI sUtAM ja rahevAnuM hoya ane te ya paDakhuM pheravyA vagara to kone becenI ke kaMTALo na Ave paNa emane emAMnuM kAMI ja nathI. jyAre juo tyAre evI ja svasthatA ane prasannatA. A joIne vagara upadeze ja keTalAya AtmAo pratibodha pAmIne-preraNA laIne jAya. A badhAM lakSaNo emanI haLukarmitA ke Asana mokSagAmitAnA purAvArUpa hoya evuM ApaNane lAge. mAtA tarIkenA saMbaMdhathI saMbadhita thavAnA kAraNe ja nahIM, ema sahajapaNe vicArIe to paNa AvI svasthatA virala ane ko'ka prAtamA Jain Education Intemational
Page #748
--------------------------------------------------------------------------
________________ 024 puNyavaMtane ja prApta thAya evuM to avazya kabUla karavuM ja paDe. pujya bA mahArAja sAdhvIjI zrI pAlatAzrIjIna saMsArI nAma prabhAbahena. bharUca pAsenA Amoda gAme emano janma. pitAnuM nAma vIracaMdabhAI ane mAtAnuM nAma icchAbena jaMbUsara pAsenA aNakhI gAme dIpacaMda jIvacaMda zAhanA suputra hIrAlAla sAthe lagna thayAM. vyavasAyane kAraNe vatana choDIne amadAvAda khAte sAbaramatI tema ja giradharanagara AvIne vasavATa karyo. parivAramAM indumatI ane hiMsA e be putrIo ane dhanasukha, hasamukha ane pravINa e traNa putro. vi. saM. 2005mAM prabhAbahene hoMzehoMze potAnA bAravarSanA putra hasamukhane dIkSA apAvI. zAsanane caraNe samarpita karyo. e ja rIte saM. 2009mAM putrI haMsAnI dIkSA mATenI prabaLa bhAvanA jAgRta thatAM sAdaDI mukAme dIkSA apAvI. Ama potAnAM babbe saMtAnone zAsana-samarpita karyA pachI prabhAbahenanI ahoniza eka ja jhaMkhanA hatI ane te saMyamagrahaNanI. vi. saM. 2012nA jeTha-suda-3 nA roja tIvra vairAgyavAsita thayelAM temaNe nava varSanA potAnA putra pravINa pratyenA mohane sApanI kAMcaLInI jema utArI amadAvAdapAMjarApoLanA jaina upAzrayamAM pADApoLathI kADhavAmAM AvelA varasIdAnanA varaghoDA pUrvaka AvI pUjya AcArya bhagavaMta zrImad vijayodayasUrIzvarajI ma. tathA pUjya AcArya bhagavaMta zrImad vijayanandanasUrIzvarajI ma. nA varad haste caturvidha zrI saMghanI vizALa hAjarImAM saMyamano svIkAra karyo. tyArathI uttarottara temanAM pariNAmo vadhatAM ne vadhatAM ja rahyA che. pote saMsAratyAga karyA pachI potAno nAno putra pravINa ane pati hIrAbhAI paNa kema jaldI dIkSita thaIne zAsananuM zaraNuM svIkAre evI prabaLa bhAvanA teo bhAvavAM lAgyAM ane emanI e bhAvanA paNa thoDAMka varSomAM ja phaLIbhUta thaI. vi. saM. 2017mAM zrI meruvijayajI mahArAjanA haste surata mukAme saMsArI putra pravINanI ane amadAvAda giradharanagara khAte saMsArI pati hIrAbhAInI A. zrI vijaya amRtasUrIzvarajI ma.nA haste dIkSA thaI. dIkSA lIdhA pachI temanuM mukhyakAma prabhunI bhakti karavAnuM rahyuM. potAnAmAM keLavelI yogyatAnA kAraNe potAnA guru mahArAja sAdhvIjI zrI cAritrazrIjImAM rahelA utkRSTa tyAgaprabala vairAgya tathA spRhaNIya niHspRhabhAva vagere guNonuM tathA temanAM ya guru mahArAja vayovRddha sAdhvIjI zrI caMpakazrIjI ma.nA caturvidha saMgha jIvanamAM vaNAyelI ajabagajabanI bhadrikatA ane saralatAdi guNonuM AbehUba pratibiMba temanAmAM jhilAyuM hatuM. vaLI sAdhvIjI zrI sarasvatIzrIjI ma. pAsethI paNa nircAjabhAve maLelA vAtsalya tathA prAsaMgika preraNAothI siMcAyeluM temanuM saMyamajIvana vikasita thatuM rahyuM. tapa-tyAganI apAra prItinA kAraNe vardhamAna tapanI oLIo uparAuparI karatAM ja rahyAM, tenA kAraNe vi. saM. 2039mAM emaNe so oLI pUrNa karI. tenI pUrNAhutino mahotsava zrI giradharanagara jaina saMghanA upakrame zAhIbAga zeTha jamanAbhAI bhagubhAInA baMgale pUjya A. zrI vijaya meruprabhasUrIzvarajI ma. tathA pUjya A. zrI vijaya devasUrIzvarajI ma. AdinI zubhanizrAmAM 68 choDanA ujamaNA pUrvaka so uparAMta sAdhu-sAdhvIjIonI hAjarImAM zAsananI zobhA vadhe te rIte UjavAyo. triSaSTimAM AvatA zatabala rAjAnI bhAvanAnA zlokonA zabdo to emane kaMThastha nathI paNa e zlokonA arthaparamArthane teo vAstavika paNe jIvI rahyAM hatA. temanI udAtta bhAvanA tathA samagra dinacaryA jotAM ema ja lAge ke bIjA koI kSetramAM janma levA sarjAyelo emano AtmA koI Akasmika saMyoge ja ahIM AvI caDyo che. potAnA saMsArI putrI sAdhvIjI zrI hemalatAzrIjI, jemane phakta tera varSanI vaye teoe vi. saM. 2009mAM sAdaDI (rANakapura) jAte jaIne dIkSA apAvI hatI. temanI pAsethI sevAnI koI apekSA rAkhyA sivAya thayuM tyAM sudhI potAnuM kAma jAte ja karavAno haMmezAM teono Agraha raheto. potAnA nikaTanAM sagAM-vahAlAM Ave to ya teonI sAthenI vAtacIta ke vyavahAra zrAvaka-zrAvikA tarIkeno ja rAkhatAM. divasonA divaso sudhI mauna pALatA. eka vakhata to saLaMga 73 divasa sudhI bolyA nahotA. pAMcamA ArAmAM janma lIdho hovA chatAM pAMcamA ArAnAM ghaNAMkharAM lakSaNo (dUSaNo)thI viyukta ArAdhanA-sAdhanAmaya teonuM jIvana preraNAnA strota jevuM che. bole to bahu ochuM ja paNa je bole tenI asara acUka thAya. keTalAye sArAM-sArAM gaNAya evAM bhAIo-baheno temanI preraNAthI sAmAyika pUjA-pratikramaNa karatAM tathA rAtribhojanano tyAga karanArAM thayAM che. A preraNAzaktie ja potAnA pati, be putro tathA putrIne mATe duSkara gaNAto saMyamamArga sugrAhya banAvyo. Jain Education Intemational
Page #749
--------------------------------------------------------------------------
________________ 025 tavArIkhanI tejachAyA tapa-tyAga ane vizuddha saMyamanA tejathI jhaLahaLatA temanA vadana upara bALakanA jevI nirdoSatA tathA zArada zazI samI nirmaLatA sadAya vilasatI dekhAtI hatI. 91 varSanI vayamAM 48 varSa, jevo dIrdha dIkSAparyAya dharAvatAM teo hajAro bhAvikonAM haiyAnAM apUrva snehasadbhAva-bhakti ane zubhAzaMsAnA bhAjana banI rahyAM, temAM teonI prabaLa puNyAI ja nimittarUpa gaNAya. kadI kazIya dAda-phariyAda na hovA chatAM sAdhvIjI zrI hemalatAzrIjI tathA temanA parivAramAM nAnAM-moTAM sau sAdhvIjIo khaDe page hoMze hoMze sevA-sUTyUSA karI bhakti karavAnA AvelA aNamola avasarane saphaLa karI rahyAM hatA. prazAMtamUrti, apUrva vAtsalyadAtrI, vizAla zramaNI vRMdaziromaNi, pravatinIpU. sAdhvIjI zrI pucarekhAzrIjI mahArAja janma vi. saM. 2013, jeTha vada 7, pAdaralI (rAjasthAna), saMsArI nAma ratanakumArI, mAtAnuM nAma : lakSmIbahena. pitAnuM nAma : tikamacaMdajI. dIkSA : vi. saM. 2032, jeTha vada 7, pAdaralI. pravartinI padapradAna dina : 2053, mAgasara suda-3-amadAvAda. AjJApradAtA : pU. mevADadezoddhAraka A. zrI jitendra sU. ma. guru nAma : tapasvinI sA. zrI puSpalatAzrIjI. ladhuvaya ane laghudIkSAparyAyamAM vizAla sAdhvIvRMdanuM saMcAlana karatAM pU. sAdhvIjI zrI puSpalatAzrIjInA ziSyA pU. sA. zrI puNyarekhAzrIjInAM caraNomAM mastaka jhUkyA vagara rahetAM nathI. aho gurudeva! ApazrInI ajaba-gajaba koTinI kSamatA, vAtsalyatA ne vairAgyaparArthatA ityAdi viziSTa guNonuM pratyakSa avalokana karatAM ame dhanyatAno anubhava karIe chIe. mAravADa, mevADa, gujarAta, kaccha, karNATaka-dUra-dUranA pradezomAM rahelA mumukSuoe pUjyazrInI jIvanasuvAsathI AkarSAIne potAnuM sarvasva samarpaNa karI pUjyazrInA sAnidhyamAM jinAjJAnusAra sAdhanAnI dhUma macAvI che. are ! eTaluM ja nahIM, bhautikavAdamAM raMgAyelI Adhunika zikSA bI.koma., bI.e. sudhI prApta karelI zikSita yuvatIo paNa pUjyazrInuM zuddhAcAramaya jIvana joI samarpita banI che. teozrInI jJAnapipAsA paNa apUrva koTinI che. ATalI badhI samudAyanI javAbadArI hovA chatAM 'nyAya' jevA kliSTa graMthono paNa talasparzI abhyAsa karyo che. pUjyazrIe cha karmagraMtha sAthe, traNa buka, prAkRta buka, vyAkaraNa, tarkasaMgraha, muktAvalI, vyAptipaMcaka, syAdvAda maMjarI, ratnAkarAvatArikA; 3 vizeSAvazyaka, kammapayaDI, pAMca mahAkAvyAdi, AcArAMga, uttarAdhyayana TIkA sahita paMcavastuka, lalitavistarA, gurutattva vinizcaya-1, 2 yoganA graMtho, upazamanAkaraNa saMskRta ane prAkRta graMthono abhyAsa, gacchAcAra payanA, pravacanasAroddhAra ityAdi aneka graMthonuM jJAna prApta karI sva-para sAdhanA karAvI rahyAM che. pUjyazrInA viziSTa jJAnanuM AlaMbana laI zramaNI vRMdamAMthI keTalAMka sAdhvIoe nyAya, kammapayaDI, navasageDhI, kAvya, vyAkaraNa ityAdi graMthono abhyAsa karyo che. pUjyazrIe aThThAI, aTTama, vIzasthAnaka Adi tapadharmanI suMdara ArAdhanA sAthe-sAthe vizeSa prakAre sva-jIvanamAM tyAga apanAvyo che. vAvajIvana pharasANa, mevA ane phUTanA tyAga sAthe 3 varSathI cAturmAsamAM miSTAna, kaDaka vastu, kaDAvigaI AdinA tyAgapUrvaka mAtra 3 dravya ja vApare che. tabiyatanA kAraNe sAMje vAparavuM paDe to paNa sAMje uSNa gocarIno tyAga, vRttisaMkSepa, rasatyAgAdi tapathI jIvana-bAga maghamaghAyamAna banAvyo che. pUjyazrIno nirdoSa gocarIno anurAga paNa advitIya che. cha' rIpAlita saMghamAM jesalamera tIrthanI yAtrA karI pAchAM pharatAM, saMghavI taraphathI badhI vyavasthA hovA chatAM paNa, rastAmAM jaina-jainetara vastInA abhAve nirdoSa gocarInI azakyatA hovAthI paMdara-paMdara divasa sudhI "caNAdi sUkI vastuthI jIvananirvAha karyo che. pUjyazrIno mauna-AcAra joI svaziSyAoe paNa pUjyazrInA jIvananuM anukaraNa karyuM che. pUjyazrInA sAMnidhyamAM aneka prakAre vizALa saMkhyAmAM oLI, upadhAna, zibira, udyApana, cha'rIpAlita saMdha, aThThAI mahotsava vagere thavA dvArA bahenomAM navIna krAMti prApta thaI che. pUjyazrInA sAMnidhyamAM teozrInI vairAgyabharI preraNAthI AjanA viSama yugamAM Azcarya pamADe evI kApanI pravRtti cAlI rahI che, eTale ke keTalAMka sAdhvIjI mahArAjo bAra mahinAmAM eka ja vAra sAbuthI vastraprakSAlana rUpa kApa kADhe che. keTalAMka sAdhvIjI mahArAjane vAvajajIvana mIThAI-pharasANa-phUTa Adino tyAga che. AvA tyAgI sAdhvI parivArane joIne badhAM natamastaka thaI jAya che. keTalAMka sAdhvIjIo svecchAthI potAnA hAthe lonca karavAnuM parAkrama kare che tyAre zrAvaka-zrAvikAo herata pAmI jAya che.' (1) pUjaya guruvaryAzrInA samudAyamAM 100thI vadhu
Page #750
--------------------------------------------------------------------------
________________ 026 mAsakSamaNa, 36, 45, 51, 52, 68 70, 72 upavAsa karanArAM tapasvI sAdhvIbhagavaMto paNa vidyamAna che. pUjya sAdhvI bhagavaMtonA be sAMsArika kAkAzrI-A. zrI jitendra sU. ma., A. zrI guNaratna sU. me sA., kAkI sA. puSpalatAzrIjI (guruNI) sA. phaInA dIkarA-paM. razimaratna vi. ma. sA, kAkAnI dIkarI sA. zrI manISarekhAzrIjI che. (2) 185 ziSyA-praziSyAonI gurumAtAzrI dvArA ATalI nAnI vayamAM ja 21 varSanA alpa dIkSAparyAyamAM vizALa zramaNIrvAdono yogakSema suMdara rIte thato joIne bhalabhalAM Azcaryacakita thaI jAya che. AvA aneka gaNAlaMkata teozrInI yogyatAne nihALIne gItArtha mUrdhanya, siddhAMta divAkara suvizALa gacchAdhipati zrI pa. pU. AcAryadeva zrImad vijaya jayadaghoSasUrIzvarajI ma. sAhebe pravartinI pada ApavAno nirNaya karyo ane 2053nI sAlamAM mAgasara suda-3, zukravAranA pAvana divase rAjanagara amadAvAdanA zAhIbAga, arihaMtanagare devAdhideva zrI vAsupUjya svAmInI aMjanazalAkA pratiSThAnAM tALI rahyA pati nA zubhadivase 5.pU. A. devazrImadvijaya hemacaMdrasUrIzvarajI ma. sA., pa.pU. A. ke. zrImadvijaya jagacaMdrasUrIzvarajI ma.sA. pa. pU. A. devazrI madvijaya guNaratnasUrIzvarajI ma.sA. ityAdi AcAryo tathA paMnyAsajI aneka gaNivaryo tathA dvizatAdhika zramaNa-zramaNInI pAvana upasthiti tema ja hajAronI janamedanI samakSa pa.pU. gacchAdhipatizrInAM ja varad haste pa. pU. gurudevazrI puNyarekhAzrIjI ma.sA. ne uttama zreSTha pravartinI pada upara ArUDha karAyAM. AvAM prazAMtamUrti, vAtsalyadAtrI, utkRSTa tyAgI-vairAgI ane 185 ziSyA-praziSyAono vizALa zramaNIrvAda dharAvatAM pU. sAdhvIzrI puNyarekhAzrIjIne koTi koTi vaMdana ho! saujanya : saMghavI bherUmalajI parivAra -pravartinI sAdhvI zrI guNattarekhAzrIjI mahArAja bA" thI "bA mahArAja' pU. sA. zrI upazAMtazrIjI mahArAja garavI gujarAtanA ghareNA jevI dharatI ne dharmanI saMskAranagarI suratanA ATha-ATha dIkSitonA puNyazALI parivAranA zrI cimanabhAI saMghavI tathA mAtA kamaLAnA suputra zrI zAMtilAle zrI kalyANacaMda devacaMda jarIvALA kuTuMbanAM zrI cUnIlAla matA dayAbahenanI lADalI DhabalI-vIramatI pU. sA. zrI upazAMtazrIjI sAthe prabhutAmAM pagalAM pADyAM. madhamIThAM saMsAramAM caturvidha saMgha traNa dIkarI ne eka dIkarA rUpI phUlaDAM khIlyAM. mahiyara-sAsara baMne pakSanA dharmasaMskAre raMgAyelI mAtA potAnAM saMtAno pravajyAnA pAvana paMthanA pravAsI bane tevI sadaiva cIvaTa rAkhatAM, jene pariNAme dIkaro hemaMta (u. va. 12) hAla pU. A. zrI somacaMdrasUrIzvarajI ma.sA. tathA dIkarI nayanA (u. va. 14) hAla pU. sA. zrI yazasvinIzrIjI ma. baMne saMtAnone joI mAtA harakhAtI ane vicAratI ke mAre mAruM paNa jIvanasAphalya karavuM hoya to saMyamanA zreSTha mArge javuM ja rahyuM! ane evI sonerI kSaNanI rAha jotI. tyAM yogAnuyoga diyarazrI jayaMtIbhAI (uM. va. 68)nI dIkSA nakkI thatAM varasonI bhAvanAmAM ghoDApUra AvyAM ane patidevazrI zAMtibhAI (uM. va. 84) sAthe sajoDe dIkSAnuM nakkI thayuM. Avo dIkSAno mAhola jotAM ghera mahemAna banI AvelAM kalakattAnAM kaMcanabahena (hAla pU. sA. zrI kairavaguNAzrIjI)ne paNa vItarAgabhAva jAgatAM teoe paNa dIkSita thavA taiyArI darzAvI. Ama ekanA badale pAMca-pAMca dIkSAno paMcAmRta mahotsava UjavAyo. suratanagarI dIkSAghelI banI. jIvanasaMdhyAe mahAmUlo saMyama maLyo. sevelAM svapno sAkAra thayAM, to meLavela saMyama adhikatama kema saphaLa bane? te mATe apramatta saMyama sAdhavA lAgyAM. vinaya-vaiyAvacca tathA svAnubhavanI jJAnalahANI ane nAnAmoTA sAthenA sAlasa vyavahArathI temanI suvAsa comera prasarI gaI, pAse AvelAne "bA" jevI mamatA maLatI tethI teo "bA mahArAjanA lADIlA nAme lokajIbhe ne haiye vasI gayAM! jIvana mApavAnuM bAkI che ane mApa vagaranAM amApa pApo pakhALavAnAM bAkI che te jANI karmasattA sAme jaMge caDyAM. hArTanI vadhatI jatI takalIpha chatAM davA hAthamAM rAkhI apramattabhAve loca karAvyo. bAyapAsa sarjarI karAvavAnI anicchA chatAM manomaMthanane aMte bombe hospiTalamAM dAkhala thayAM. pU. A. zrI azokacaMdrasUrIzvarajI ma.sA., zrI somacaMdrasUri ma.sA.-zrI saMvegacaMdra vi. ma.sA.-zrI nirvedacaMdra vi. ma.sA. vagere maLavA gayA tyAre pathArImAM paNa lAganArA doSonAM pAyazcita levAnI vAta karatAM to tenI doSonAM prAyazcita levAnI vAta karatAM hatAM. kevI jAgRti! kevI pApabhIrutA! zAsananA kohinUra hIrA jevA dIkarA mahArAja somacaMdrasurijI paNa sAthe ja hatA, tyAre kone khabara ke "mAdIkarAnuM A milana AkharI haze?" putra mahArAje mAtAnI aMtima icchA vize pUchayuM tyAre javAba maLyo "tamane dIkSita karyA bAda AcAryapade joyA pachI have mArI koI icchA bAkI
Page #751
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA nathI. tame khUbakhUba AgaLa vadhajo ne kuLa-kuTuMba ane zAsananuM pArkamAM aMjanazalAkA sahita pratiSThita thayA. A pratiSThA pachI gaurava vadhArajo. mArA tamane aMtaranAM AziSa che." teone mana lagabhaga traNa mahinA sudhI amIjharaNAM ne kesaranA chAMTaNA thayAM. to AcArya somacaMdrasUrijI nAnA hemaMta rUpe ramato hato ane jANe bA mahArAja khuda darzane AvyA hoya evI khuzAlImAM sAcuM ja che ke strInI avasthAmAM bhale parivartana Ave paNa tene amIchAMTaNA karyA. A prabhujInA aMjana pratiSThAnA adhikatama mana game tevaDo teno putra bALaka rahe che. diyara mahArAja zrI Adezo amerikA sthita dIkarI-jamAI jayAbahena tathA nirvedacaMdra ma. vagere pAse vAsakSepa nakhAvyA bAda temanI dIkSAnA vasaMtalAla mahetAe laI mAtAnA upakAranuM RNa cUkavI dhanya nimitte potAne dIkSita thavAno ane caMdanabALA veza maLyAnI banyA. pa.pU. upazAMtazrIjI ma. te pU. AgamoddhArakanA bhavobhavano avismaraNIya AbhAra vyakta karyo ane te ja rAtre pU.A.devazrI sUryodayasUrijI ma.nA AjJAvartIA pU.sA.zrI hArTanA dukhAvAe sImAo oLaMgI eTale sahavAsI nAnakaDA ziva-tilaka-mRgendrazrIjInA saMvega prathama nirvedazrIjI ma.nA mahArAja, sA. zrI caitanyakalAzrI tathA saMsArI dIkarI varSA ziSyA sA. zrI prazAMtazrIjI ma.nA ziSyA tathA nemi vijJAna zaradabhAIe amaMgaLanuM agama eMdhANa pArakhI turata ja kasturasUrijI ma.nA pa.pU.A. zrI caMdrodayasUrijI ma., pU.A. zrI navakAramaMtranuM satata raTaNa zarU karI dIdhuM ane bIjI sahavAsI azokacaMdrasUrijI ma., pU. nirvedacaMdravijayajI ma.nA saMsArI pakSe ku. jillA DokTarane bolAvavA doDI gaI. TebaleTa levAnI ati bhAbhI thAya. tathA pU. saMvegacaMdra vagerenA saMsArI pakSe zrAvikA tathA kaDaka sUcanA ane kAkalUdI anyathA jIvanuM jokhama chatAM mRtyuzaiyA pU.A.zrI somacaMdrasUrijI tathA pU. sA.zrI yazasvIzrIjInA para motathI eka mAtra veMta cheTA teoe rAtre davA levAno InkAra saMsArIpakSe mAtuzrI ane pU. prasannacaMda vijayajInA saMsArI pakSe karatAM bolyA ke "thavA kALa thaze paNa rAtre davA laI mArA vrata- putravadhu thatA hatA. saMyamI jIvanane kalaMkita nathI banAvavuM" ane chevaTe banavAnuM hatuM saujanya : azvinabhAI zAMtilAla saMghavI, a.sau. jayaNAbena te banIne ja rahyuM. sakala jIvone khamAvatAM namaskAra mahAmaMtranuM vasaMtabhAI mahetA, a.sau. varSa zaradabhAI mahetA, surata satata smaraNa karatAM saM. 2016nA caitra suda-12nI madhyarAtrie pU.sA.zrI caMdrarekhAzrIjI ma.sA. 12-12 miniTe jIvanalIlA saMkelI lIdhI. cAra varSanA TUMkA saMyamI jIvanamAM cAre dizAmAM suvAsa phelAvI gayAM. jIvana to saurASTranA bhAvanagara jillAnA gAriyAdhAra zaheranI mahAna hatuM ja, mRtyu vizeSa mahAna banyuM. madhyamAM zrI bAbu- zeThavALA khAMcAmAM 94 varSa agAu te samayanAM ati garbhazrImaMta parivAramAM jaina vaNika zAha kALadharmanI vAta vAyuvege phelAI jatAM suratathI temano diyALajI ANaMdajI goviMdajIne tyAM vAtsalyabhInAM mAtuzrI Akho saMsArI parivAra, sagAM saMbaMdhIo tathA gurubhaktonI bhIDa jAmI. eka AcAryane chAje tevI jAjaramAna jariyAna ratanabAe zrI saMvata 1967nA mahA sudi 13nA kuladIpikA svarUpa zrI vijayAbAne janma Apela. teozrI pAMca baheno ane zibikAvALI aMtima yAtrA nIkaLI. marIna DrAiva pATaNavALA cAra bhAIomAM challo naMbara hatAM. sauthI nAnA bhAI bAbu maMDaLa tathA zrI saMghanA utsAhI bhAIbahenoe jANe potAnI ja zeThanA nAmathI khyAti dharAvatA hatAM. hAla teozrI vihAramAM bA"nI aMtyeSTI karatAM hoya evA gamagIna hRdaye badhI vidhi tathA vaDIlazrI zAMtAbahena vAghAvADI-beMka roDa, bhAvanagara ema karI. dhrujatA hAthe ne raDatI AMkhe saMghavI parivAra tathA saMsArI be baheno hayAta che. zAha parivAra samagra tAlukAmAM mokharAnuM putra azvinabhAIe aMtyeSTi karI vidAya ApI. pArthiva deha sthAna dharAvato hovAthI dareka jJAtijana zrI diyALajI bApA pAse paMcamahAbhUtamAM bhaLI gayo. mAvatara-zvasUra baMne pakSane ujALI ciraMjIvI yAda mUkI gayAM. salAhasUcanA zikhAmaNa levA AvI mAnamaratabo tathA pUrI maryAdA jALavatA hatA. lakhatAM vAMcatA AvaDe eTaluM prAthamika emanI bhAvanA anusAra be pratimAo bharAvI, eka zikSaNa ahIM lIdhela hatuM. muMbaI goregAMva saMtoSanagaranA mULanAyakajI zrI AdIzvarajInA pote uMmara lAyaka thatAM bhAvanagaranA zrImaMta zAha nAme pratiSThita thaI je maMdira cAre phirakAonA sahiyArA , parivAranA zeTha zrI manasukhalAla maganalAla jIvarAjabhAI sAthe puruSArthe taiyAra thayuM. dhvajAdaMDano Adeza terApaMthI bhAIe lIdho. bIjAM pratimAjI sAcA devazrI sumatinAthajI, surata makanajI khUba ja dhAmadhUmathI zubha lagna karavAmAM Avela. A navadaMpatIno saMsAra sukhamaya pasAra thaI rahyo hato, tyAM ja krUra karma satAe Jain Education Intemational
Page #752
--------------------------------------------------------------------------
________________ 028 asAdhya mAMdagIthI zeThazrI manasukhalAla mokSagati pAmatAM samagra parivAra zokamagna banI karuNa vilApa karavA lAgyo. zrI bhAgavatI dIkSA aMgIkAranI zubhabhAvanA :---potAne jIvanamAM saMyama dharmanI prApti thAya nahIM tyAM sudhI ghI- no tyAga karyo. have A kuLadIpikA tyAgane paMthe javA taiyAra thaI che. tema samajI samagra parivAre anumati ApI tathA caMdubenanA parivAre paNa dIkSA mATe anumati ApI. zrI kaccha vAgaDa dezauddhAraka virala vibhUti pa.pU.A.bha. zrImad vijayakanakasUrIzvarajI ma.sA.nI preraka nizrAmAM zrI haThIbhAInI vADI amadAvAdamAM baMne sahelIonI zrI saMvata 1996nA aSADha suda-7, guruvAre khUba ja dhAmadhUmathI zrI aThThAI mahotsava karI zrI jaina bhAgavatI dIkSA aMgIkAra karI. gaM.sva. zrI cAMdubahenane sAdhvIzrI caturAzrIjInA suziSyA sAdhvI zrI caMdrodayAzrIjI tarIke tathA gaM.sva. zrI vijayAbAne sAdhvI zrI caMdrarekhAzrIjI nAma ApI vidhi saMpanna thaI. prathama cAturmAsa dharmanagarI amadAvAdamAM karela. teozrInuM ekAMtara pAnsoha AyaMbilanuM zubha pAraNuM gAriyAdhAramAM zrI saMvata 2024nA mahA sudi-3nA roja vizALa jaina-jainetaronI hAjarImAM khUba ja dhAmadhUmathI karavAmAM Avela. sAdhvIzrI caMdrarekhA mahArAja sA.ne amadAvAda, verAvaLa, pAlitANA, gAriyAdhAra, bhAvanagara, boTAda, bhUjapura, bhacAu, mAMDavI, rApara va. kSetromAM cAturmAsa karI pAvana karela che. zrI saMvata 2056nA vaizAkhamAM gAriyAdhAramAM zrI zAMtinAthajI jaina jinAlayanI 160 mI sAlagIrI nimitte zrI kaccha vAgaDa deza uddhAraka pa.pU. AcArya bhagavaMta zrI vijayakalApUrNasUrIzvarajI, pa.pU. sAdhvI zrI caMdrarekhAzrIjI, pa.pU. sAdhvIzrI lakSajJAzrIjI, zrI divyAzrIjI ma.sA. Adi ThANAnI preraka nizrAmAM zAha diyALajI ANaMdajInA saMpUrNa AdezathI zrI jainasaMghanA sahayogathI tridivasIya mahotsavamAM zrI jainasaMghanA itihAsamAM sau prathama jIvadayAnI TIpamAM atibhAre Arthika yogadAna tathA zrI jinezvara bhagavAnanAM caraNomAM bhAre suvarNa dAna prApta thayela. A dhArmika anuSThAna atrenA zrI jainasaMghanA suvarNa akSarathI aMkita thayela che. pa.pU. sAdhvIzrI caMdrarekhAzrIjI mahArAja sAheba hAla 140 ziSyA-praziSyAonA sAcA arthamAM mAtRtsalyA guruNI banI 94 varSanI jaipha vaye pAMsaTha varSanA saMyamI jIvanamAM pravezI ekadama taMdurasta tabiyatamAM saurASTramAM verAvaLa baMdaramAM For Private caturvidha saMgha cAturmAsa karI vihAramAM che. saMkalana-rajUAta :--zAha bipinacaMdra, zAMtilAla, rAyacaMdabhAI, gAriyAdhAra. zAsanasamrATa zrI nemisUrIzvarajI ma.sA.nA samudAyanA pUjyo saraLasvabhAvI pU.zrI puSpAzrIjI ma.sA.nAM ziSyA paramahitastrI pU.zrI devendrazrIjI ma.sA.nAM ziSyA madhurabhASI pU.zrI harSaprabhAzrIjI ma.sA.nAM ziSyA pU. sAdhvIjI vizvaprajJAzrIjI ma. (saMsArIpakSe dhIrubhAInAM phaIbAnI dIkarIbahena) jeoe saM. 2023mAM mahAvada 7nA pAlitANA nava pU. AcArya bha.nI nizrAmAM dIkSA laI suMdara sAdhanA karI rahyA che. be aThThAI, kSIrasamudra, 16 upavAsa, varasI tapa, navapadanI oLI, vardhamAna tapanI 29 oLI, 24 bhagavAnanAM ekAsaNAM va. tapanI ArAdhanA, 6 ziSyA-5 praziSyAone saMyamanuM dAna Apela che. ziSyA : pU.sA. kIrtiprajJAzrIjI, pU.sA. hitapUrNAzrIjI, pU.sA. yazaprajJAzrIjI, pU.sA. haMsaprazAzrIjI, pU.sA. tejasprazAzrIjI, tIrthaprazAzrIjI tathA praziSyA : kuzalaprazAzrIjI, ramyadharmAzrIjI, siddhaprazAzrIjI, maitrIprajJAzrIjI ane nisargaprajJAzrIjI. pU. sAdhvI kIrtanaprajJAzrIjI ma. tathA pU.sA. sidghaprazAzrIjI ma.sA. banne dhIrubhAInI saMsArIpakSe putrIo che. pU. kIrtanaprazAzrIjInI dIkSA saM. 2032mAM mahA vada8nA taLAjA thayelI varasI tapa, siddhitapa, aSTApada tapa, dharmacakra tapa, vIzasthAnaka tapa, mAsakSamaNa, 15 upavAsa, 9 upavAsa, 11 upavAsa, aTTAI, vardhamAnatapanI 48 oLI Adi tapasyAnI ArAdhanA karela che. pU.sA. siddhaprajJAzrIjIe paNa aTTAI, 9 upavAsa, varasI tapa, vIzasthAnaka tapa, vardhamAna tapanI 36 oLI karela che. pU.sA. ramyadharmAzrIjI jeo dhIrubhAInA saMsArI pakSe bahenanI dIkarI che. emanI dIkSA saM. 2046 mahA su. panA pAlitANA thayela che. pU.sA. ramyadharmAzrIjI tathA pU.sA. siddhaprajJAzrIjI A baMne pU.sA. kIrtanaprajJAzrIjInAM ziSyA che. (1) sAdhvIjI vizvaprajJAzrIjI ma.sA. : hAla dIkSAparyAya-38 varSa, dhIrUbhAInI phaIbAnI dIkarI, saMsArI nAma-vimaLAbahena, pitA-gopALajIbhAI, mAtA-kusumabahena (kasuMbAbahena), gAma-sonagaDha, hAla-kolhApura, kula tapasyA Personal Use Only
Page #753
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 729 aThThAI, 16 upavAsa, vardhamAna tapano pAyo karelI. 29 oLI varSa, dhIrubhAInI bhANeja, saMsArI nAma rekhAbahena, pitApUrNa, siddhAcalajInAM chaTTa-ama zatruMjaya tapa divALInAM chaTTa- vasaMtabhAI, mAtA bhAnubahena, gAma-pAlitANA. karelI 24 bhagavAnanAM ekAsaNAM, vIzasthAnaka tapa, jJAnapAMcama, tapasyA-aTTAI, koTizIlA tapa, vardhamAna tapano pAyo, 22 maunaagiyAraza, navapadajInI oLI, ekadhAnathI varSI tapa, poSa oLI pUrNa, navapadajInI ALI, jJAna pAMcama, divALInAM chaThTha, dazamI, cetrI pUnama, zatruMjayanI 99 yAtrA, chaThTha karIne sAta poSa dazama, caitrI pUnama, ratnatraya tapa, gautamakamaLa tapa, yAtrA. zatruMjaya 99 yAtrA, chaThTha karIne sAta yAtrA, zatruMjayamodaka tapa. (2) sAdhvIjI kIrtanAprajJAzrIjI ma.sA. hAla (6) sA. siddhaprajJAzrIjIH hAla dIkSA paryAya 11 dIkSA paryAya-29 varSa, dhIrubhAInI putrI, saMsArI nAma varSa, dhIrubhAInI putrI, saMsArI nAma rITAbahena, pitAkiraNabahena, pitA dhIrajalAla, mAtA maMjulAbahena, gAma dhIrajalAla, mAtA maMjulAbahena, gAma-dhAragaNI (hAla taLAjA). dhAragaNI, hAla-taLAjA. karelI tapasyA-pAMca upavAsa, 6 karelI tapasyA-aTTAI, 9 upavAsa, zatruMjaya tIrtha, mokSadaMDa tapa, upavAsa, 8 upavAsa, 9 upavAsa, 11 upavAsa, 15 upavAsa, gaNadhara tapa, ratnatrIya tapa, vIzasthAnaka tapa, navapadajInI oLI, 16 upavAsa, mAsakSamaNa, siddhi tapa, varasI tapa, dharmacakra tapa, vardhamAna tapano pAyo, 32 oLI pUrNa, zatruMjaya modaka tapa, jJAna cattArI-aTTa-dasa-doya (aSTApada tapa), vIza sthAnaka tapa, pAMcama, poSa dazama, caitrI pUnama, zatruMjayanI chaThTha karI sAta yAtrA, navapadajInI oLI (ekadhAnathI), vardhamAna tapano pAyo, 46 divALInAM chaTTa, varasI tapa vagere. oLI pUrNa, pa00 AyaMbila, jJAnapAMcama, maunaagiyArasa, * zrI naDiyAda nagaramAM prAcIna saMpratikAlIna divALInAM chaThTha, zatruMjaya tapa, sahastrakuTa tapa cAlu, poSa dazamI, AdinAtha-ajitanAtha Adi prAcIna jinabimbothI alaMkata kaMThAbharaNa tapa, caitrI pUnama, zatruMjayanI 99 yAtrA, chaThTha karIne bhavya koraNImaya zikhara-bhamatI-raMgamaMDapathI vibhUSita sAta yAtrA. jinAlayo che. tIrthadarzana jevo mahAna lAbha che. yAtrikabhavana(3) sAdhvIjI hitapUNazrIjIH hAla dIkSA paryAya bhojanazALAnI suvidhA che. jeno aneka bhAviko lAbha le che. 22 varSa, saMsArI nAma haMsAbahena, pitA jamanAdAsabhAI, mAtA caMpAbahena, gAma-taLAjA (hAla bhAvanagara). karelI tapasyApAMca upavAsa (traNa vakhata), aThThAI, koTizIlA tapa, navapadajInI * pa.pU. vardhamAna taponidhi A.bha. vijayabhuvanaoLI, vardhamAna tapano pAyo, 19 oLI pUrNa, jJAna pAMcama, bhAnusUrIzvarajI ma.sA.ne koTI koTI vaMdanA. merUteraza, caitrI pUnama, zatruMjayanI 99 yAtrA, chaThTha karIne sAta * 5.pU. 36 karoDa navakAramahAmaMtrajApaka vairAgyayAtrA. vAridhi koTI koTI vaMdanIya A.bha. zrI vijaya yazodeva(4) sAdhvIjI yazaprajJAzrIjIH hAla dIkSA paryAya- sUrIzvarajI ma.sA.nA samudAyanA hAlamAM naDiyAda virAjamAna 20 varSa. saMsArI nAma nayanAbahena, pitA hiMmatalAla, mAtA pa.pU. prazAMtamUrti A. rAjendrasUrIzvarajI ma.sA. Adi gajarAbahena, gAma-sAMgAvadara (hAla bhAvanagara). karelI parivArane tathA temanAM AjJAvartI pa.pU. pravartinI sAdhvIjI tapasyA : aThThAI (be vAra), 11 upavAsa, 9 upavAsa, siddhi zrI vasaMtaprabhAzrIjI ma.sA. Adi parivArane koTI koTI tapa, kaMThAbharaNa tapa, gaNadhara tapa, gautamakamaLa tapa, ratnatrayI viMdanA.. tapa, vIzasthAnaka tapa, vardhamAna tapano pAyo, 29 oLIpUrNa, * naDiyAdanagaramAM thayela 20 upavAsa sametazikhara navapadajInI oLI, chaThTha karIne jJAna pAMcama, poSadazamI, varasI tapa, siddhitapa-zreNItapa, kSIrasamudratapa Adi vividha tapatapa cAlu, zatruMjaya tapa, sAta yAtrA, divALInAM chaThTha, caitrI pUnama, sukRtonI anumodanArthe... zatruMjayanI 99 yAtrA. saujanya sAdhvIjI vizvaprajJAzrIjI : saMsArI nAma vimaLAbahena. che ane zrI naDiyAda jaina zve. mU.pU. tapa. saMdha : (5) sA. ramyagupamazriIjI : hAla dIkSAparyAya-14 | a. sau. maMjulAbahena pravINacaMdra bApulAla vAlavoDavALA). Jain Education Intemational
Page #754
--------------------------------------------------------------------------
________________ jaina AryatIrtha ayodhyApUrama tIrthanA saMkulanuM bhUmipUjana jemanA zubha haste saMsArIpaNAmAM thayuM hatuM tathA a.sau. IndumatIbenane AyaMbila tapano prAraMbha-preraNA ane paccakkhANa ApanArA parivAranA saMsArI suputrI sonala (svAtI) saMyama mArge saMcaryA hAla pUjya sAdhvIjIzrI smitagirAzrIjI ma.nA caraNomAM koTI koTI vaMdanA $ pa.pU. sA.zrI smitagirAzrIjI ma.sA. (pU. kezarasUri samudAya) svAtibenano janma diamonds dIkSA ku. svAtibena bhogIlAla : saMvata 2026 bhAdaravA zuda - 14 somavAra tA. 14-9-70 : saMvata 2056 vaizAkha zudI 7 guruvAra tA. 22-4-99 in pUjya sAdhvI mahArAja tapa saMyama sAthe nirmaLa ArAdhanA karI rahyAM che. jinazAsanano lhAvo saMvata 2061mAM aitihAsika dhanya dharA zrI vallabhIpura nagare pa.pU. gaNivaryazrI muktivallabhavijayajI ma.sA. tathA pa.pU. munirAjazrI udayavallabhavijayajI ma.sA.nI zubha nizrAmAM parivAranA a.sau. IndumatI pratAparAya joTANInA ekAMtara 500 AyaMbila tapa ArAdhanAnI tathA a.sau. prabhAlakSmI, a.sau. IndumatI, a.sau. pUrvikA tathA a.sau. nizA tathA ci. narendrakumAra, ci. paMkajakumAranI zAzvatI caitrI oLInA pAraNA prasaMge tridivasIya mahA mahotsava zrI sidhdhacakra mahApUjana tathA zrI saMghasvAmI vAtsalyanI bhavya ujavaNI prasaMge lakSmIno sadupayoga thayo. bhAgyazALIonA zubha nAmo a.sau. kiraNabALA lalitakumAra * a.sau. rekhAbahena narendrakumAra a.sau. pUrvikAbena paMkajakumAra * a.sau. dharmiSThAbena vipulakumAra dhanya dhanya tapasvIo pU.sA.zrI smitagirAzrIjI ma.sA.nA varSitapa nimitte joTANI parivAra - vallabhIpuravALA kaMcanabena * prabhAlakSmI x IndumatI * kusuma * rekhA * narendra * vipula * pareza * saMdIpa uparokta pUNyazALIoe varSItapanI ArAdhanA nirvighnapaNe pUrNa karela che. pAlItANA talATI roDa upara zeTha zrI ANaMdajI kalyANajI dvArA navanirmANa pAmela 'pAraNA bhavana' eTale ke varasItapanA pAraNA mATenuM ArAdhanA dhAmanAM saMkulanA gALAnI anumodanA karavAno amulya lAbha lIdhela che. jemAM upara mujabanI taktinuM Ayojana che.
Page #755
--------------------------------------------------------------------------
________________ OQQQ loopa kA IDBIGDI jina bhaktiparAyaNa zrAvako jaina zAsanamAM dAna, zIla, tapa ane bhAvanAnA yogadAnanI gauravagAthA racavAmAM vartamAna samaye paNa jina bhaktiparAyaNa zrAvakonuM mUlyavAna pradAna najare paDe che. vAhare prabhunA Adarza zrAvako ! dhanya che tamArI satvazIlatAne, abhivaMdanA che tamArI sukRtadhArAne, ahobhAva chalakAya che tamArA dharmaparAkramothI. saujanya : zrImatI zAntAbahena choTAlAla maNIlAla zeTha parivAra (sAvarakuMDalA)muMbai
Page #756
--------------------------------------------------------------------------
________________ 032 bhagavAta zrI mahAvIrasvAmItA zAsatamAM thayelA daza zrAvako lekhaka : AcArya zrImad vijayapadmasUrijI mahArAja avicchinna prabhAvazALI, trikAlAbAdhita zrI jaina darzana, bIjAM badhAM darzanomAM agresara gaNAya che, te sarvAMze ghaTita ja che. madhyasthabhAve tamAma vAdIone ucita nyAya te ja ApI zake che, kAraNa te niSpakSapAtI darzana che. jyAM pakSapAta hoya tyAM ucita nyAya devAno adhikAra jarA paNa TakI zakato nathI. jainadarzana sarvAMze padArthonI vicAraNA kare che mATe anekAMta darzana ane ApekSikavAdane mAnya rAkhe che. tethI 'syAdvAda darzana' tarIke vividha graMthomAM prasiddha che. pIparane jema vadhAre ghUMTavAmAM Ave tema te adhika phAyado kare che tema syAdvAda darzanano gurugamayI madhyastha dRSTie vadhu ne vadhu abhyAsa karavAthI AtmavikAsa pratye bhavya jIvo nirbhayapaNe prayANa karI zake che. Ama karIne pUrve--anaMtA bhavya jIvo siddhi pada pAmyA. (hAla paNa mahAvidehamAM pAme che ane bhaviSyamAM pAmaze.) ane prabhu mahAvIranA vartamAna zAsanamAM paNa evAM aneka dRSTAMto maLI zake che. juo sAdhuomAM--gaNadhara zrI gautamasvAmI, siMha aNagAra, rohaka munivara, atimukta, dhanyakumAra, zAlibhadra, avaMtI sukumAra vagere, sAdhvIomAM--caMdanabAlA, mRgAvatI vagere, zrAvakomAM--1 AnaMda, 2 kAmadeva, 3 cUlanIpitA, 4 surAdeva, 5 cullazataka, 6 kuMDakolika, 7 saddAlaputra, 8 mahAzataka, 9 naMdinIpitA, 10 tetalIpitA----zaMkhazataka vagere ane zrAvikAomAM----revatI, sulasA vagere. temAMthI AnaMda-zrAvakAdinA Adarza jIvanamAMthI bhavya zrAvakone Atmonnatino mArga lAdhI zake e irAdAthI, teonA jIvananI TUMka bInA ahIM jaNAvI che. paramAtmA mahAvIradevanAM daza zrAvakaratno jainazAsanamAM utkRSTa ArAdhako tarIke paMkAyA che. Ama to paramAtmAnI bhakta anurAgI asaMkhya vyaktio hatI, paraMtu dezivatine dhAraNa karIne utkRSTa pAlana karI AdarzabhUta bananArA daza zrAvako thayA jeno AgamomAM spaSTa ullekha maLe che. AvA RddhivaMta zrAvako e zAsananuM eka avibhAjya aMga che ane gaurava che. zrAvaka pratibhAnA ziramora che. 1. zrI AnaMda zrAvaka jinAlayAdi dharmasthAnothI zobhAyamAna evA vANijyagrAma nAmanA nagaramAM AnaMda nAme mahardhika vyApArI (zrAvaka) rahetA hatA. te bAra karoDa sonaiyAnA svAmI hatA. temAMthI temaNe traNa vibhAga pADyA hatA. eka bhAganA cAra karoDa sonaiyA nidhAnamAM dATelA hatA. bIjA cAra karoDa sonaiyA vyAjamAM tathA bAkInA cAra karoDa sonaiyA vyApAramAM rokelA hatA. temane cAra gokula' hatAM. temane nirmala zIla, vinaya vagere guNone dharanArI zivAnaMdA nAme gRhiNI hatI. vANijyagrAmanI bahAra izAna khUNAmAM kollAga nAmanuM eka paruM hatuM. ahIM 1. daza hajAra gAyonuM eka gokula gaNavuM. evAM cAra gokula (40 hajAra gAyo)nA svAmI hatA. caturvidha saMgha AnaMda zrAvakanAM sagAM--saMbaMdhIjano ane mitro rahetAM hatAM. A nagaranI sAmenA bhAgamAM drutapalAza nAmanuM caitya hatuM. tyAM e eka vakhata prabhu zrI mahAvIradeva padhAryA. A avasare vizAla parSadA maLI. A vAtanI khabara AnaMda zrAvakane paDatAM prabhunA AgamanathI te ghaNA khuzI thayA ane snAna karI--zuddha thaIne potAnA parivAranI sAthe prabhunI pAse AvyA ane vaMdana karI ucita sthAne beThA. A avasare prabhue bhavya jIvono uddhAra karavA mATe dezanA detAM jaNAvyuM ke-- A saMsAra samudramAM bhaTakatA jIvone manuSyapaNuM pAmavuM durlabha che, (kAraNa ke nirmala darzana, jJAna ane cAritranI
Page #757
--------------------------------------------------------------------------
________________ 033 tavArIkhanI tejachAyA ArAdhanAthI mukitapada maLI zake che, ane darzanAdi traNenI samudita ArAdhanA manuSyagatimAM ja thaI zake che), temAM paNa anarthano nAza karanAruM (avicchinna prabhAvazAlI, trikAlA- bAdhita) jainadharmarUpI (ciMtAmaNi) ratna maLavuM vizeSa durlabha che. jene ciMtAmaNi ratna maLyuM hoya, enAM duHkha dArijyAdi kaSTo jarUra nAza pAme. ema dharmarUpI ciMtAmaNiratnanI ArAdhanA karanArAM bhavya jIvonA paNa A bhavamAM ane para bhavamAM, tamAma duHkho nAza pAme che ane teo jarUra vAstavika sukhanAM sAdhano sevIne akhaMDa avyAbAdha parama sukhano anubhava kare che. je durgatimAM jatA jIvone aTakAve ane sadgati pamADe, te dharma kahevAya. AnA 1 sarvaviratidharma ane 2 dezavirati dharma, e be bheda che. jema jema karmonuM jora ghaTe, tema tema jIva dezavirati, sarvavirati Adi uttama guNone sAdhI zeke che. nirmala tyAgadharmanI ArAdhanA karyA sivAya Atmika guNono AvirbhAva thaI zakato nathI, AthI ja tIrthakarAdi anaMtA mahApuruSoe A paMca mahAvratamaya sarvaviratinI ArAdhanA karI parama pada meLavyuM che. A uttama sarvavirati dharma aMgIkAra karavAne asamartha bhavya jIvoe yathAzakita dezavirati dharmanI ArAdhanA karavI joIe. dezaviratinI nirmala yogathI ArAdhanA karanArA bhavya jIvo moDAmAM moDA AThame bhave to jarUra mukitapada pAme che. AvI nirmala dezanA sAMbhaLIne AnaMda zrAvakane zraddhA guNa prakaTa thayo. temane khAtrI thaI ke prabhudeve je bInA kahI che, te niHzaMka ane sAcI che. potAnA mithyAtva zatruno parAjaya thavAthI khuzI thaIne temaNe prabhudevane kahyuM : "he prabho, Ape pharamAvelo dharma mane rucyo che, huM cokkasa mAnuM chuM ke-saMsAra kedakhAnuM che, ane kharuM sukha sarvasaMyamanI ArAdhanA karavAthI ja maLI zake che, paraMtu mohanIya karmanI tathA prakAranI ochapa nahIM thayelI hovAthI hAla huM cAritradharmane aMgIkAra karavAne asamartha chuM, jethI huM bAra vratarUpa dezavirati dharmane aMgIkAra karavA icchuM chuM." prabhudeve kahyuM : "TI[E sevAnuiNA mA ghaDavaMgho chAyo he devAnupriya, jema sukha upaje tema karo, (AvA uttama kAryamAM vilaMba karazo nahIM!" pachI AnaMda zrAvake prabhunI pAse zrAvakanAM bAre vrata aMgIkAra karyA. tyArabAda yogya hitazikSA ApI prabhue kahyuM : "he mahAnubhAva, mahApuNyodaye prApta karelA A dezavirati dharmanI barAbara ArAdhanA karajo!" prabhunI A zikhAmaNa aMgIkAra karIne prabhune vaMdana karIne AnaMda zrAvaka potAnA ghare gayA. ghare jaIne potAnI patnI zivAnaMdAne saharSa badhI bInA jaNAvI eTale teNe paNa dezavirati dharmano svIkAra karyo. eka divasa vANijyagrAmanI bahAra prabhu mahAvIra cauda hajAra munivaronA parivAra sAthe padhAryA. tyAre prabhune pUchIne, zrI gautama gaNadhara trIjI porisImAM te gAmamAM yathAruci nirdoSa AhAra grahaNa karIne gAmanI bahAra nIkaLatAM kollAka saMnivezanI najIkamAM AvyA, tyAre lokonA mukhathI AnaMda zrAvakanA anazana tapanuM vRttAMta sAMbhaLIne pote te pratyakSa jovA kollAkasannivezamAM AvelI pauSadhazAlAmAM AvyA. te vakhate AnaMda zrAvaka gaNadhara gautama mahArAjAne AvatA joIne ghaNA ja khuzI thayA ane bhAvathI vaMdanA-namaskAra karI bolyA : "he prabho, AkarI tapasyA karavAthI huM ghaNo durbala thayo chuM, tethI ApanI pAse AvavA asamartha chuM mATe Apa kRpA karIne atre padhAro." AthI gautamasvAmI jayAM AnaMda zrAvaka rahetA hatA tyAM AvyA. AnaMda zrAvake vidhipUrvaka vaMdana karI prazna karyo : "he bhagavAna, zrAvakane avadhijJAna thAya kharuM?" gautamasvAmI bolyA, "uttama zrAvakane thAya." tyAre AnaMda zrAvake kahyuM, "mane avadhijJAna thayuM che. huM e jJAnathI UMce saudharmadevaloka sudhI, nIce ratnaprabhA pRthvInA lolucca (loluka) nAmanA narakAvAsa sudhI tathA tichuM lavaNasamudrane viSe pUrva, pazcima ane dakSiNamAM pAMcaso yojana sudhI ane uttaramAM kSullahimAcaLa sudhI rUpI padArthonI bInA jANuM chuM." A sAMbhaLIne gautamasvAmIe kahyuM : "he bhadra, gRhasthane avadhijJAna thAya, paNa tame kahyA pramANe evuM moTuM avadhijJAna na thAya, mATe tame mithyAdukRta Apo." AnaMda zrAvake kahyuM ke "he svAmInuM asatya bolavAnA prasaMge tema karavuM ucita gaNAya, mATe Ape mithyAduSkata devo joIe." te sAMbhaLI gautama mahArAjA zaMkAmAM paDyA, eTale temaNe prabhu pAse jaIne tenuM svarUpa pUchayuM. javAbamAM prabhudeve AnaMda zrAvakanA kahevA mujaba ja jaNAvyuM eTale gautama mahArAje AnaMda zrAvakanI pAse 2. AthI samajavAnuM maLe che ke prabhudezanAnA aneka lAbhomAM samyagdarzananI prApti paNa thAya. dezanAzravaNathI zraddhA pAmelA jIvonI gaNatarImAM AnaMda zrAvakane jarUra gaNavA joIe. 3. upAsakadazAMgamAM A bAbata vistArathI jaNAvI che. Jain Education Intemational
Page #758
--------------------------------------------------------------------------
________________ 734 AvIne mithyAduSkRta Apyo. dhanya che AvA mahApuruSone ke jeo AvI UMca koTIne pAmyA chatAM satya vastu samajAtAM namra banI bhUla khamAve che. e pramANe AnaMda zrAvaka 20 varSa sudhI bahu prakAranA zIlavratAdi dharmakRtyanI ArAdhanA karI, chevaTe eka mAsanI saMlekhamAM kAladharma pAmI saudharma nAmanA pahelA devalokanA aruNa nAmanA vimAnamAM deva thayA. tyAM cAra palyopamanuM AyuSya pUrNa karI, mahAvideha kSetramAM uttama zrAvakakulamAM janma pAmI, avasare saMyamAdinI sAdhanA karI siddhipada pAmaze. vizeSa bInA zrI upAsakadazAMga, vardhamAnadezanA, upadezaprasAdAdi graMthothI jANI levI. 2. zrI kAmadeva zrAvaka caMpAnagarImAM kAmadeva nAmanA eka sagRhastha rahetA hatA. temane bhadrA nAmanI strI hatI. ane te aDhAra karoDa sonaiyAnA svAmI hatA. temAM cha karoDa sonaiyA nidhAnamAM, cha karoDa vyAjamAM ane cha karoDa vyApAramAM joDAyelA hatA. te cha gokulanA adhipati hatA. A caMpAnagaranI najIkamAM pUrNabhadra nAmanuM caitya hatuM, tyAM devAdhideva prabhu mahAvIra padhAryA. A khabara sAMbhaLIne kAmadeva zrAvaka khuza thayA. prabhune vaMdanA namaskAra karI temaNe prabhunI dezanA sAMbhaLIne jinadharmanI upara aDaga zraddhA rAkhIne AnaMda zrAvakanI peThe prabhudevanI pAse bAre vrato aMgIkAra karyAM. te pramANe tenI strIe paNa karyuM ane banne jaNAM apUrva ullAsathI vratonI ArAdhanA karI AtmAne nirmala banAvatA hatA. eka vakhata dharmajAgarikA karavAnA prasaMge kAmadevane AnaMda zrAvakanI jema vicAra thayo, jethI temaNe potAnA moTA putrane kuTuMbanI saMbhALa rAkhavAnI bhalAmaNa karIne pauSadhazALAmAM AvIne darbhanA saMthArA upara besI prabhudevanuM dhyAna karatAM AnaMda zrAvakanI jema te kAmadeva zrAvaka pratimAvahana karavA lAgyA. eka vakhata te dhyAnamAM beThA hatA te vakhate saudharmendre tyAM devasabhA sammukha kAmadevanA tapasyAdi guNonI prazaMsA karI. te para zraddhA nahIM rAkhanAra koI deva tenI parIkSA karavA Avyo. te deva devatAI zaktithI (vaikriyalabdhithI) ghaNAM bhayaMkara rUpo vikurtIne "kAmadeva, jo tuM dharmane choDI nahIM de to A talavAranA ghA karIne tAruM jIvita akALe harI laIza' jethI tuM kudhyAnathI ghaNI pIDA bhogavIza.'' A pramANe teNe vAraMvAra kahyuM to paNa kAmadeva lagAre DaryA nahIM, ke dharmazraddhAthI calAyamAna paNa thayA nahIM. tyAre teNe krodhathI lAlacoLa banIne kAmadevane talavAranA jhATakA mAryA, For Private caturvidha saMgha to paNa te calAyamAna thayA nahIM. tyArabAda teNe eka hAthInuM rUpa vikryuM ane kAmadevane kahyuM ke-"he dAMbhika, huM tane sUMDhamAM bharAvIne addhara AkAzamAM uchALIza ane jyAre tuM pAcho nIce paDIza tyAre paga nIce dabAvIne tane kacarI nAkhIza." ema kahIne ghaNIe kadarthanA karI to paNa zreSThI lagAra paNa calAyamAna thayA nahIM. tyArabAda te deve bhayaMkara sarpanuM rUpa karIne kAmadevane dhamakI ApI : "e vIra dhUrtanA dharmane tuM choDI de ane mane namaskAra kara, nahIM to huM tane ghaNA tIvra DaMkha mArIne herAna karIza, jethI tuM ribAI ribAIne maraNa pAmIza." toye zeTha calAyamAna thayA nahIM, tyAre te sarpe temanA zarIrane traNa bharaDA daIne gaLe AkarA DaMkha mAryA. A vedanA paNa zeThe AnaMdapUrvaka sahana karI ane lagAra paNa DagyA nahIM. tethI te deva thAkyo ane chevaTe namaskAra karIne bolyo : "he dharmavIra, tamane dhanya che. tamArI aDaga zraddhAne meM barobara tapAsI che. AthI huM paNa prabhu mahAvIranA dharmamAM aDaga zraddhALu banyo chuM. mArA dharmaguru tame ja cho. sukhaDanA jhADanI jema parISaho sahana karIne tame mane samyagdarzana rUpI apUrva sugaMdha ApI tethI huM tamAro upakAra mAnuM chuM. mArA karelA gunA mApha karajo.' ema kahIne traNa pradakSiNA daIne tenA upakArane yAda karato te deva svasthAne gayo. tyArabAda kAmadeva kAusagga pArIne prabhu mahAvIrane vaMdana karavA gayA, te vakhate prabhudeve bAre parSadAnI samakSa kAmadevane pUchyuM : "he mahAnubhAva, teM Aja rAte mahAbhayaMkara traNa parISaho dhairya rAkhIne sahana karyA, ane dharmadhyAnamAM sthiratA rAkhI meruparvatanI jema aDagapaNe vrato jALavyAM, e vAta sAcI che?" kAmadeve kahyuM : "prabho, Ape kahyuM temaja che." pachI prabhue A bInA gautamAdika munIzvarone jaNAvIne saMyamamAM sthira karyA. tyAM rahelA sarva lokoe paNa kAmadevanI ghaNI prazaMsA karI. prabhunI bhavya dezanA sAMbhaLIne kAmadeva zrAvaka potAne ghera gayA. temaNe AnaMda zrAvakanI mAphaka agiyAra pratimAo vahana karIne, vIza varSa sudhI zrAvakadharmanI ArAdhanA karI ane aMte eka mahinAnI saMlekhanA AdarIne samAdhimaraNa pAmI saudharma devalokanA aruNAbha nAmanA vimAnane viSe te devapaNe utpanna thayA. tyAM cAra palyopamanA AyuSyanuM sukha bhogavIne mahAvideha kSetramAM uttama zrAvakakulamAM janma pAmI cAritranI ArAdhanA karI siddhipada pAmaze. 3. zrI cullanIpitA vArANasI nagarImAM cullanIpitA nAme eka gRhastha Personal Use Only
Page #759
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA o35 rahetA hatA. temane zyAma (soma) nAmanI strI hatI. te covIsa zrI mahAvIranuM pharamAna che ke vratamAM lAgelA doSonI AlocanAdi karoDa dravya (sonAmahora)nA svAmI hatA. temAMnuM 8 karoDa dravya sAdhano dvArA zuddhi karavI joIe. ahIM tane pauSadha vratamAM nidhAnamAM, teTaluM ja vyAjamAM ane teTaluM ja dravya vyApAramAM aticAra lAgyo che, tenI AlocanA karI le.' mAtAnA A pharatuM hatuM. te ATha gokulanA svAmI hatA. temaNe prabhu zrI vacano sAMbhaLI putre ullAsathI te pramANe karyuM. mahAvIra-devanI A bhavamAM ane para bhavamAM parama A prasaMga evo bodha Ape che ke-Arya mAtAoe kalyANakAriNI dezanA sAMbhaLIne zrI AnaMda ane kAmadevanI potAnA putranA vrataniyamAdi tarapha jarUra kALajI rAkhavI joIe. mAphaka bAre vrato svIkAryA hatAM. A pachI culanIpitAnI ghaNI kharI jIvanacaryA AnaMda zrAvakanI eka vakhata potAnA kuTuMbano bhAra moTA dIkarAne sopIne jIvanacaryAne maLatI hovAthI te pramANe jANavI. temaNe te pauSadhazALAmAM pauSadha aMgIkAra karI Atmika bhAvanA bhAvI zrAvakadharmanI agiyAre pratimA vahI hatI. chevaTe te samAdhipUrvaka rahyA hatA, tevAmAM madharAte eka deve hAthamAM talavAra laI temane kAladharma pAmI pahelA saudharma devalokane viSe aruNaprabha nAmanA dhamakI ApI : "he zrAvaka, tuM A dharmano tyAga kara, jo tema vimAnamAM cAra palyopamanA Aukhe devapaNe utpanna thayA. tyAMthI nahIM kare to tArA moTA dIkarA vagerene talavArathI mArI cyavIne te mahAvideha kSetramAM uttama jainadhArmika kulamAM janma nAkhIza." AvAM AkarAM vacano sAMbhaLavA chatAM paNa pAmI avasare mahAprabhAvazAlI bhAgavatI dIkSAnI ArAdhanA karI cullanIpitA lagAra paNa calAyamAna na thayA. AthI te deve ghaNA akhaMDAnandamaya siddhisthAna pAmaze. krodhiSTha thaIne cullanIpitAnA nAnA, madhyama ane moTA e traNe 4. mahAzrAvaka surAdeva putrone lAvIne tenI samakSa mAravA mAMDyA. pachI traNe putrone ukaLatA telanA tAvaDAmAM nAkhyA ane teonAM mAMsa ane lohI vArANasI nagarImAM surAdeva nAmanA eka zrAvaka rahetA cullanIpitAnA zarIra para chAMTyAM. to paNa te lagAra paNa hatA. temane dhAnyA nAmanI strI hatI. A surAdevane kAmadevanA calAyamAna thayA nahIM. pachI teNe tene vAraMvAra A pramANe kahyuM : jeTalI dravya saMpatti ane gokulo hatAM. eka divasa prabhu zrI "he zrAvaka, jo tuM mArA kahevA mujaba dharmano tyAga karIza nahIM, mahAvIranI dezanA sAMbhaLIne AnaMdAdi mahAzrAvakonI mAphaka to hamaNAM ja tArI mAtA bhadrA sArthavAhIne ahIM lAvIne tArA prabhunI pAse temaNe bAra vrata aMgIkAra karyA. A vratonuM dekhatAM mAra mArIne tapAvelA tAvaDAmAM nAkhIza, ane teNInAM ullAsathI ArAdhana karatAM, upasarganA prasaMge paNa teNe dharmano mAMsa ane rUdhira tArA zarIranI upara chAMTIza, jethI tAre A raMga choDyo nahIM. emane traNa putro hatA. jema kAmadeva zrAvakanA bhayaMkara pIDA bhogavatAM bhogavatAM ghaNI muzkelIe akAle maravuM prasaMge banyuM hatuM, tema ahIM paNa eka vakhata ema banyuM kepaDaze." A pramANe bahu vAra dhamakAvyA chatAM paNa te koI mithyASTi deve temanA traNa putrone mArI nAkhavAnI dhamakI dharmArAdhanamAM nizcala rahyA. A avasare culanI pitAne vicAra ApatAM kahyuM : "he surAdeva, tuM A dharmane choDI de.' chatAM paNa Avyo ke A to koI halako mANasa lAge che. ANe mArA traNa zrAvaka surAdeva jarA paNa calAyamAna thayA nahIM. tyAre deve kahyuM : putrone mArI nAkhyA ane have mArI mAtuzrIne mAravA te taiyAra "he surAdeva, haju paNa tAre jIvavAnI icchA hoya to jaldI thayo che. mATe koI paNa upAye Ane pakaDavo joIe. Avo A dharmane choDI de. nahIM to huM tArA zarIramAM soLa mahAroga vicAra karI, evAmAM tene pakaDavAne hAtha lAMbo karyo tevAmAM te utpanna karIza, jethI tAre ghaNI vedanA bhogavavI paDaze ane tethI deva UDIne AkAzamAM cAlyo gayo ane cullanIpitAnA hAthamAM tAre bahu ribAI ribAIne maravuM paDaze." devanAM vacano eka thAMbhalo Avyo. pachI teNe moTA zabdothI kolAhala karyo. sAMbhaLIne zrI surAdeve kolAhala karyo je sAMbhaLIne temanI strI tevAmAM potAnA putrano zabda sAMbhaLI tenI mAtA bhadrA tyAM AvI. dhanyA AvI pahoMcI. teNIe tamAma khulAso karyo, jethI surAdeva teNIe kolAhala karavAnuM kAraNa pUchyuM eTale cullanI pitA svastha banyA. ahIMthI AgaLanI bInA zrI kAmadevanI mAphaka mAtuzrIne tamAma bInA jaNAvI. te sAMbhaLI mAtAe kahyuM : jANavI. zrI surAdeve zrAvakanI agiyAre pratimAM vahana karIne vatsa, teM kahyuM temAMnuM kaMI paNa banyuM nathI. mane lAge che ke koi aMtima samaye zrI AnaMdAdinI mAphaka saMlekhanAdi karavA pUrvaka mithyAtvI deve tArI dharmaparIkSA karavA mATe labdhithI tArA putronI samAdhimaraNe maraNa pAmI saudharma devalokanA araNakAMta nAmanA jevAM ane mArA jevAM rUpo banAvIne tema karyuM haze. he putra, prabhu vimAnamAM devatAI Rddhi meLavI. tyAMnAM devatAI sukho cAra Jain Education Intemational
Page #760
--------------------------------------------------------------------------
________________ o36 palyopama sudhI bhogavIne tyAMthI cyavane mahAvideha kSetramAM uttama kulamAM janma pAmI, avasare saMyamAdinI sAdhanA karI paramAnaMdamaya mokSasukhane pAmaze. 5. mahAzrAvaka cullazataka zrI AlaMbhikA nagarImAM gulazataka nAmanA eka sagRhastha rahetA hatA. temane bahulA nAme strI hatI. zrAvaka mAphaka temane dhanasaMpatti, gokula vagere hatAM. prabhuzrI mahAvIradevanI pAse temaNe vrato aMgIkAra karyA hatAM ane zrAvakanI agiyAre pratimAo vahana karI hatI. culanIpitAne jema upasarga thayo hato tema ahIM paNa tema thayuM hatuM, temAM taphAvata eTalo hato ke-Ane dharmathI calita karavAne mATe parIkSaka deve tenA putrane upasarga karyo hato eTale deve putrane mAravAnI dhamakI ApI hatI, to paNa te calAyamAna thayA nahIM. chevaTe deve kahyuM : "he culazataka, jo tuM A dharmane nahIM choDe to tArI aDhAra karoDa sonaiyA pramANa tamAma lakSmIne A nagarInA cauTA Adi sthale vikherI nAkhIza, je joIne tane ghaNuM Arta raudradhyAna thaze, ane asamAdhi maraNa thaze." A prasaMge cullazatake kolAhala karyo, je sAMbhaLI temanI strI bahulAe AvIne satya bInA jaNAvI jethI te zAMta thayA. bAkInI bInA zrI AnaMdAdinI mAphaka jANavI. aMtima samaye zrAvaka culazataka samAdhi maraNa pAmI saudharma devalokanA aruNasiddha vimAnamAM cAra palyopamanA AyuvALA deva thayA. tyAMthI cyavane mahAvideha kSetramAM siddhipada pAmaze. 6. mahAzrAvaka kuMDakalika kAMDityapuranI aMdara kaMDakolika nAmanA eka sagRhastha rahetA hatA. temane puSpA nAmanI strI hatI. kAmadevanI mAphaka temane samRddhi ane gokulo hatAM. prabhuzrI mahAvIradevanI pAse AnaMdAdinI jema temaNe dvAdazavratamaya zrAvakadharma aMgIkAra karyo hato. te eka vakhata madhya rAte potAnI azokavADImAM pRthvIzilApaTTaka para AvyA. tyAM AvIne potAnI nAmAMkita mudrA ane uttarAsaMga vastrane rAkhI dharmadhyAnanI uttama ciMtavanA karavA lAgyA. A avasare eka deva prakaTa thayo. teNe tenAM mudrA ane vastrAdi tyAMthI upADI AkAzamAM addhara rahI A pramANe kahyuM ke-are kaMDakolika, gozAla ane maMkhali putre karelI dharmaprarUpaNA sArI che, kAraNa ke temAM udyamAdika kAMI paNa nathI. te ema kahe che ke jIvo udyama kare. chatAM puruSArthanI siddhi thatI nathI, mATe sarva bhAva niyata che. zrI vIraprabhunI prarUpaNA caturvidha saMgha sArI nathI, kAraNa ke te udyama vagerene svIkAre che." A pramANe deva kahI rahyo eTale kuMDakolike yuktipUrvaka prazna karyo "he deva, jo ema hoya to tane Aje devatAI Rddhi maLI che te udyamAdika sAdhanonI sevAthI maLI ke te vinA maLI? e kahe." deve jaNAvyuM : "he kuMDakolika, udyamAdika sAdhanonI madada sivAya huM devatAI Rddhi pAmyo chuM." kuMDakolike kahyuM : "jo udyamAdi sAdhano sivAya tane A Rddhi maLI hoya to tevA bIjA jIvone tevI Rddhi kema maLatI nathI? udyamAdi vinAnA jIvone tArA (gozAlAnA) mate devapaNuM maLavuM joIe. paNa tema to nathI. ane jo tuM ema kahIza kemane udyamAdithI A Rddhi maLI, to pachI 'gozAlAno mata sAro che' ema tArAthI kahI zakAya ja nahIM." AthI deva nirUttara banyo, eTale mudrA ane uttarAsaMga vastra jyAM hatuM tyAM mUkIne svasthAne gayo. keTaloka samaya vItyA bAda prabhu mahAvIradeva saparivAra kAMpilyapura padhAryA. A bInA jANI mahAzrAvaka kuMDakolika page cAlIne prabhudevanI pAse AvyA. bAkInI bInA kAmadevanI mAphaka jANavI. jyAre kuMDakolika prabhunI pAse AvyA tyAre sabhAmAM prabhue devane nirUttara karavAnI bInA jaNAvavApUrvaka temanI prazaMsA karI. zrAvaka kuMDakolike e rIte dezavirati dharmanI cauda varSo sudhI ArAdhanA karyA bAda pratibhAvahana karyuM ane aMte eka mAsanI saMkhanA karIne samAdhimaraNa pAmIne pahelA devalokamAM aruNadhvaja vimAnanI aMdara cAra palyopamanA Aukhe deva thayA. tyAMthI cyavane mahAvideha kSetramAM siddhipada pAmaze. 7. mahAzrAvaka saddAlaputra polAsapura nagaramAM sadAlaputra nAmanA eka kuMbhakAra zrAvaka rahetA hatA. te gozAlAnA matane mAnatA hatA. temane agnimitrA nAmanI strI hatI. temanI dhanasaMpatti traNa karoDa sonaiyAnI hatI. temAMnuM eka karoDa nidhAnamAM, teTaluM vyAjamAM tathA teTaluM ja dravya vyApAramAM rahetuM hatuM. temane eka gokuLa hatuM. temane AdhIna kuMbhAranI pAMcaso dukAna hatI. A saddAlaputra eka vakhata madharAte azokavADImAM gozAlAe kahelA dharmanuM dhyAna karatA hatA. A vakhate eka deve pragaTa thaIne kahyuM, "he devAnupriya, ahIM mahAmAhaNa kevalajJAnakevaladarzananA dhAraka zrI arihaMta prabhu padhAraze. tamAre temanI vaMdanAdi vidhi sAcavI kharI lAgaNIthI sevanA karavI." A pramANe be-traNavAra kahIne te deva svargamAM gayo. devanAM A veNa sAMbhaLIne saddAlaputre vicAryuM ke--"teNe kahyA pramANe guNone Jain Education Intemational
Page #761
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA dhAraNa karanAra mAro dharmAcArya gozAlo che. te ahIM savAre padhAraze, tyAre huM temane vaMdana karavA jaIza. savAramAM prabhu padhAryAnI khabara paDatAM parivAra sAthe sadAlaputre tyAM AvI vaMdanA karI yogya sthAne besI prabhudevanI dezanA sAMbhaLI. tyArabAda prabhudeve rAte banelI bInAnI bAbatamAM pUchatAM saddAlaputre e sAcI hovAnuM kahyuM. pachI prabhudeve kahyuM "he saddAlaputra, te deve je kahyuM te tAre gozAlAne AzrIne na samajavuM." prabhue karelA A khulAsAthI tene khAtrI thaI ke deve kahelA guNo mahAvIra prabhumAM ghaTe che. mATe huM temane vaMdanA karIne pITha phalakAdi vAparavA mATe niyaMtraNa karuM, Ama vicArI teNe vaMdana karI prabhune kahyuM ke-- "he bhagavan, A nagaranI bahAranA bhAgamAM kuMbhakAranI 500 dukAno che. tene viSe tame pITha vagere grahaNa karIne vicaro." A pramANe saddAlaputranAM veNa sAMbhaLIne prabhue tema karyuM. eka vakhata saddAlaputra zAlAmAMthI mATInA vAsaNone taDake mUkatA hatA. tyAre avasara joIne prabhue tene pUchyuM "A vAsaNo udyamathI banyAM ke vinA mahenate banyAM ?'' tyAre teNe kahyuM "vagara mahenate banyAM, mATe huM ughamane mAnato nathI." prabhue kahyuM, "A vAsaNo koI mANasa corI jAya to tuM tene zuM kare?'' saddAlaputre kahyuM, "huM tenI tADanA, tarjanA, hananAdi kadarthanA karuM." eTale prabhue kahyuM, "he saddAlaputra, tArAM ja vacanathI tuM udyamane kabUla kare che. to pachI tArAthI teno niSedha karAya ja nahIM.'' prabhudeve kahelAM yuktigarbhita vacanothI te pratibodha pAmyo ane teNe vaMdanAdi karI prabhunI pAse bAre vrato aMgIkAra karyAM. tenI strIe paNa tenI mAphaka zrAvakadharma svIkAryo. A bInA jANIne gozAlo sadAlaputrane potAnA dharmamAM kheMcavA mATe potAnA parivAra sAthe tyAM Avyo. AjIvikanI sabhAmAM potAnAM upakaraNo mUkIne keTalAeka niyatavAdIone sAthe laIne saddAlaputranI pAse javA nIkaLyo. saddAlaputre gozAlAne Avato joyo, paNa teno talabhAra paNa AdarasatkAra karyo nahIM ane te maunapaNe besI rahyo. A paristhiti uparathI gozAlAne khAtrI thaI ke A saddAlaputra mahAvIranA dharmano daMDharAgI che. teNe vicAryuM ke zrI mahAvIranAM guNotkIrtana karavAthI mane pITha phalakAdi maLI zakaze. A irAdAthI gozAlAe kahyuM : "he sadAlaputra, ahIM mahAmAhaNa, mahAgopa, mahAsArthavAha, mahAdharmakathaka ane mahAniryAmaka AvyA hatA ?'' saddAlaputre pUchyuM, "devAnupriya, evA koNa che?" tyAre gozAlAe kahyuM : "tevA prabhuzrI mahAvIradeva che." zrAvaka sadAlaputre kahyuM--"kyA For Private to3to kAraNathI te tevI upamAne lAyaka che?'' gozAlAe kahyuM '(1) prabhu mahAvIra anaMta jJAnAdine dhAraNa karanArA cosaTha iMdrone paNa pUjya che ane ahiMsA dharmanA prakhara upadezaka che, tethI mahAmAhaNa kahevAya che. (2) prabhu mahAvIra jyAM kAmAdi bhayaMkara zatruono trAsa vartI rahyo che, evI A saMsAra aTavImAM bhaTakatA bhavya jIvorUpI pazuone dharmarUpI daMDe sIdhA mArge calAve che ane nirvANarUpI vADAne pamADe che, mATe mahAgopa kahevAya che. (3) jema sArthavAha, sAthenA mANasone jaMgalanA unmArge jatA aTakAve ane iSTa nagare pahoMcADe, tema prabhu jIvone viSaya- kaSAyAdi svarUpa unmArge jatAM aTakAve che, ane muktirUpa iSTa nagare pahoMcADe che. mATe mahAsArthavAha kahevAya che. (4) prabhudeva sanmArgathI khasI jatA bhavya jIvone zAMti bharelAM vacano vaDe sanmArgamAM lAve che ane saMsAra samudranAM pAra pamADe che, tethI dharmakathaka kahevAya che. (5) khalAsI jema nAvamAM besADI nirvighnapaNe samudranA kAMThe iSTa nagare pahoMcADe, tema prabhudeva bhavya jIvone dharmarUpI hoDImAM besADI saMsArano pAra pamADe che mATe mahAniryAmaka kahevAya." gozAlAnAM A vacano sAMbhaLI saddAlaputre tene pUchyuM, "he devAnupriya, mArA dharmAcArya sarvajJa prabhu mahAvIranI sAthe tame vAda karavA samartha cho?' gozAlAe spaSTa nA kahI. pachI saddAlaputre kahyuM, "he devAnupriya, tame mArA dharmAcAryanA vakhANa karo cho tethI ja huM mArA pITha phalakAdi vAparavAnuM tamane niyaMtraNa karuM chuM, paraMtu dharma mAnIne huM nimaMtraNa karato nathI. tame mArI kuMbhakAranI dukAne jAo ane pIThAdine grahaNa karo." tyArabAda gozAle te pramANe karyuM. pachI gozAlaka A saddAlaputra mahAvIra devano parama deDha zrAvaka che, mATe have ahIM rahevuM ucita nathI'' ema vicArI bIje sthaLe cAlyo gayo. eka vakhata saddAlaputra dezavirati dharmanI ArAdhanA karatAM cauda varSo vItyAM bAda, AnaMda vagerenI peThe pauSadhazAlAmAM rahyA hatA. A avasare cullanIpitAnI jema temane daivika upasarga thayo, temAM phera eTalo ke cothIvAra deve kahyuM ke "jo tuM A dharmano tyAga nahi kare to huM tArI A agnimitra strIne jarUra haNIza." A vacana sAMbhaLI saddAlaputra kolAhala karI te devane pakaDavA gayA, tevAmAM deva AkAzamAM UDI gayo. A kolAhala sAMbhaLIne agnimitrA AvI ane teNIe satya bInA jaNAvI samAdhAna karyuM. aMtima samaye mahAzrAvaka saddAlaputra eka mAsanI saMlekhanA karavApUrvaka samAdhimaraNa pAmI saudharma devaloke aruNAcala vimAnamAM cAra palyopamanA AyuSyavALA deva thayA. tyAMthI cyavIne mahAvideha kSetramAM siddhipada pAmaze. Personal Use Only
Page #762
--------------------------------------------------------------------------
________________ o38 caturvidha saMgha 8. mahAzrAvaka mahAzataka zrAvaka, tamAre krodhAdinI AlocanA levI joIe." mahAzatake rAjagRhI nagarImAM mahAzataka nAme eka gAthApati rahetA potAnI bhUla kabUla karI zrI gautamasvAmInI pAse AlocanA lIdhI. chevaTe te eka mAsanI saMkhanA karI samAdhimaraNa pAmI hatA. tene revatI pramukha te strIo hatI. tenI pAse covIza karoDa sonaiyA jeTalI dhanasaMpatti hatI. tene nidhAna, vyAja ane saudharma devalokanA aruNAvatasaka vimAnamAM deva thayA. tyAM cAra vyApAramAM ATha karoDa ema traNa vibhAge vyavasthita karI hatI. palyopama sudhI sukha bhogavI tyAMthI vIne mahAvidehamAM temanI pAse ATha gokula hatAM. dareka strInA pitA taraphathI paNa siddhipada pAmaze. temane ghaNI lakSmI ane gokula maLyAM hatAM. temaNe prabhunI pAse 9. mahAzrAvaka naMdinIpitA bAra vrato aMgIkAra karyA hatAM. temAM potAnI nizrAmAM covIza zrAvastI nagarImAM naMdinIpitA nAme eka gAthApati karoDa sonaiyA ane ATha gokula rAkhI temaNe bAkInA (revatI rahetA hatA. temane azvinI nAme strI hatI. temanAM gokula ane pramukha tera strIonA) dravyano tyAga karyo hato. revatI potAnI dravya saMpattinI bInA AnaMda zrAvakanI mAphaka jANavI. temaNe zokyo upara prabaLa ISyabhAva rAkhatI hatI, ethI teNIe prabhunI pAse zrAvakadharma aMgIkAra karyo hato. anukrame tenI potAnI 12 zokyo paikI chane zastrathI ane chane jhera daIne mArI ArAdhanA karatAM karatAM jyAre cauda varSa pUrAM thayAM, tyAre temaNe nAkhI, te tamAma strIonuM dravya pote svAdhIna karyuM ane pote putrane kuTuMbano bhAra soMpyo ane pauSadhazAlAmAM AvI vividha ekalI bhoga bhogavavA lAgI. A tarapha tIvra AsaktinA dharmakriyA karavApUrvaka sarva pratimAonI ArAdhanA karI. chevaTe pariNAme te mAMsa-madirAno paNa upayoga karavA lAgI eka te samAdhimaraNe maraNa pAmI athera vimAnamAM devapaNe utpana divasa nagarImAM amAri ghoSaNA thaI, AthI revatIne mAMsa maLI thayA. anukrame mahAvidehe siddhipada pAmaze. bAkInI bInA zakyuM nahIM. tyAre teNIe khAnagI rIte potAnA piyaranA nokaronI pUrvanI mAphaka jANavI. pAse maMgAvIne khAvA mAMDyuM. 10. mahAzrAvaka tetalIpitA mahAzataka dezavirati dharmanI ArAdhanA karatAM karatAM cauda zrAvastI nagarImAM tetalIpitA nAme eka gAthApati rahetA varSa vItyAM bAda potAnA vaDIla putrane kuTuMbAdino bhAra soMpIne hatA. temane phAlganI nAme strI hatI. temanI samRddhi ane pauSadhazAlAmAM AvyA. tyAM vidhipUrvaka dharmadhyAna karI rahyA hatA vratAdinI bInA pUrvanI mAphaka jANavI. avasare te potAnA putrane tevAmAM madonmatta revatIe dharmathI calAyamAna karavAne mATe ane kuTuMbano bhAra soMpI pauSadhazAlAmAM AvIne pratibhAvahana karavA bhoga bhogavavA mATe Akaro anukUla upasarga karyo, topaNa te lAgyA. A vagere bInA zrI AnaMda zrAvakanI mAphaka jANavI. dharmadhyAnathI jarApaNa calita na thayA. tyAre revatI thAkIne svasthAne chevaTe aMtima ArAdhanA karIne mahAzrAvaka tetalIpitA kIba cAlI gaI. temaNe zrAvakanI agiyAre pratimA ane vividha tapanI vimAnamAM deva thayA. tyAM cAra palyopamanuM AyuSya pUruM karIne ArAdhanA karIne AnaMda zrAvakanI mAphaka zarIrane zuSka banAvI mahAvideha kSetramAM siddha thaze. dIdhuM. avasare prabhu dhyAnAdi sAdhanonA pratApe temane avadhijJAna pragaTa thayuM. A jJAnathI te lavaNa samudramAM pUrve, dakSiNa ane upasaMhAra pazcimamAM eka eka hajAra jojana pramANa kSetranI bInA jANavA A daze zrAvakoe paMdaramA varSanI zarUAtamAM kuTuMbamAM lAgyA. bAkInI bInA AnaMda zrAvakanI mAphaka jANavI. tamAma vividha upAdhino tyAga karyo hato. temano emane eka vakhata revatIe pharIvAra upasarga karyo, tyAre | dezaviratiparyAya vIsa varSa pramANe hato eTale teoe nirmala krodhamAM AvIne te avadhijJAnIe kahyuM "he revatI, zA mATe A zrAvakadharmanI vIsa varSa sudhI ArAdhanA karI hatI. tema ja teo pramANe cIkaNAM karma bAMdhe che? AvA pApamAM laIne tuM ja sAta sarva saudharma devalokamAM sarakhA Aukhe devapaNe upajyA hatA. divasamAM ahIMthI marIne pahelI nakaramAM UpajIza." potAnAM ane upasarga thavAnI bAbatamAM jarUra yAda rAkhavuM ke pahelA, patinAM A vacana sAMbhaLIne revatI bhaya pAmIne duHkhe divaso chaTTA, navamAM ane dazamAM, e cAra zrAvakone daivikAdi upasargo kADhavA lAgI ane sAtame divase marIne pahelI narake gaI. thayA nathI. bAkInA cha zrAvakone upasargo thayA che. pahelA AnaMda A arasAmAM zrI mahAvIra prabhu tyAM padhAryA. temaNe zrAvakane sarvalablinidhAna zrI gautamasvAmInI sAthe praznottara thayA mahAzatakane ghera gautamasvAmIne mokalIne kahevarAvyuM : "he ane chaThThI zrAvakane devanI sAthe dharmacarcAo thaI hatI. Jain Education Intemational
Page #763
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA caturvidha zrI saMghanA zramaNopAsako lekhaka : gacchAdhipati pU. jayaghoSasUrIzvarajI ma.sA.nA praziSya muni jayadarzana vi.ma.sA. (nemipremI) jinezvara paramAtmAno caturvidha zrI saMgha jagatpreSTha ArAdhanA mATe khUba khyAtanAma che. paramAtmA paNa jJAnabaLe jANe che ke tIrthaMkara banatAM pUrve temaNe paNa koIka janmamAM dharmanI pA-pA pagalI karavA zrAvakapaNuM pALela paNa hoI zake, caturvidha zrI saMghanA koi paNa tIrthaMkara bhagavAnanA zAsanamAM teo eka ArAdhaka rUpe janmyA paNa hoya parantu cAritra mohanIya karmoe temane paNa zramaNanA badale phakata zramaNopAsaka rUpe pragati karavA dIdhI hoya. chatAMya gRhasthajIvanamAM paNa vrata-niyama, tapa-tyAga ane titikSAnA mULabhUta AdhAro sAthe saMyamalakSI zrAvakapaNuM pALatAM te ja saMghanA upakArathI teo paNa pote tIrthaMkara-padane pAmI gayA hoya evuM saMbhavI zake che. 39 karuNAmUrti tIrthaMkaro bALa jIvone paNa buddha banAvavA, sahune paNa jinazAsananA rAgI-anurAgI banAvavA svayaMnI sAdhanAmAM kaThora paNa anyanI ArAdhanA mATe komaLa evA vyavahAra-pradhAna zrAvakadharmane paNa pharamAve che. AvAM zrAvakaratnonAM jIvanakavanane saMkSepamAM kaMDAratAM, lekhana vakhate lekhakarUpe pUjayazrIe paNa devagurunI kRpAthI temanA jIvanaguNone sparzavA saphaLa prayAsa karyo che. aneka lekho racatAM pUjayazrInI AMkhamAM harSAzru ane kayAreka duHkhAzru paNa UbharAyAM che. jeo AvA zrAvakonI satya ghaTanAone pahelI ja vAra vAMcanArA haze temane zrAvakadharmanI gauravatAno paricaya thayA vagara nahIM rahe. Aja zramaNopAsakomAMthI prabhu pArzvanAthanA jIva marubhUtinI jema tIrthaMkara-pada, prabhu vIranA dasa dhanADhaya zrAvakonI jema caramAvatAra to rAjA zreNika ke vAsudeva zrIkRSNanI jema tIrthaMkara paThanA ArAdhako to darzanapaTa upara Avaze ja, sAthe prabhAvako rUpe vastupAla - tejapAla, pethaDazAha, zAntanu maMtrI ke vimala maMtrIne paNa mastaka jhukAvavAnI bhAvanA jAgaro. dAna-zIla-tapa ane bhAvadharmanA alaga alaga rucivALA koi ceDA rAjA jevA vairAgI to koi dhanapAla kavi jevA zAsanapremI dekhAze. apavAde gRhasthavezamAM ja kUrmAputranI jema DevaLI banI janAra ke avadhijJAnI mahAzatakanI paNa kathAvArtA jovA maLaze. dravyathI gRhasthapaNuM, paNa bhAvathI sAdhupaNuM kahI zakAya tevA khAkhI vairAgI zivakumArathI lai buddhinidhAna abhayakumAra jevA mahArathIone paNa navAjI levA mana lalacAro, vyAvahArika jIvanamAM vakIla, enjiniyara, DrAivara ke DokaTaranI DigrI lai nAma kADhanAra gRhasthonI jema ja vividha kSetre vidhavidha pratibhAnAM darzana karAvatAM AvA zIla-sadAcArI zrAvakomAM paNa bhAvi sAdhupaNAnAM bIja jaNAze. chatAMya phakta gRhastha jIvananI anumodanA eka sAdhu sIdhI rIte to na ja karI zake, kAraNa ke game tema toya saMsArI eTale AraMbha-samAraMbhathI bharapUra, phakta savAvasA dayA-pAlana karI zakanAra ane bahu bahu to sAdhanA-baLe svargaloka sudhI jai zakanAra, chatAMya ArAdhanAnI AdhyAtmika UMcAie uDAna bharavA zrAvaka dharma te to vimAnanA ranave jevo jIvana-pado che. tevA zramaNopAsakanI sAdhanA pUrI karyA vagara sAcI sAdhutA paNa pragaTavI durlabha che. tethI ja to zramaNo paNa prabhujInA caturvidha zrI saMghanA zrAvakone paNa stavana-stuti-sajjhAyanA mAdhyame navAjI le che. zrAvaka vibhAganI A lekhamALAnA maNakA gUMthI ApavAmAM pU.munizrI jayadarzanavijayajI mahArAjasAhebe athAga mahenata lIdhI che amo pUjayazrInA khUba ja RNI chIe. -saMpAdaka
Page #764
--------------------------------------------------------------------------
________________ 740 1 sAdhu-sevA -mokSa-sukhamevAH zrAvaka jIvAnaMda vaidya paramAtmAe caturvidha zrI saMghanI sthApanA karI temAM zramaNopAsaka * zramaNopAsikAo zrAvaka- zrAvikA kahevAya che. prabhu-saMghanA te gRhastha aMgo chatAMya jIvanamAM nAnI-moTI rAdhanAo zakita ane zuddha bhAvanApUrvaka karavA dvArA teo zramaNapaNAne prApta karavA ja puruSArtha kare che. vartamAnamAM paNa amuka zrAvakonI sAdhanA sAdhujIvanane chAje tevI sattvavAna hoya che, je che zAsananI balihArI. prabhujInA dharmano pAyo ja ahiMsA che. AraMbhasamAraMbha bharela gRhasthajIvana hoya ke dezavirati yukta zrAvakajIvana, nAnInAnI bAbatamAM paNa jayaNA rAkhanAra sukha saubhAgI banyA che, paraMparAe jIva-dayA thakI svayaMnA jIvamukitanuM siddha pada paNa pAmyA che. dehAdhyAsathI vimukha banelA tapasvI muni bhagavaMtanA dehamAM kRmikuSTa roga vyApI gayo hato. te dekhI rAjaputra mahIdhare suvividha vaidyaputra jIvAnaMdane vyaMgya karI niHsvArtha upacAra karI jA meLavavA ToNo mAryo. tethI svamAnI jIvAnaMde upacAra-ThavA vagerenA vaLataramAM eka paNa paisAnI apekSA vagara mahAtmAne nIrogI karavA saMkalpa karyo. lakSapAka tela potAnI pAse hatuM. gozIrSa caMdana ane ratnakaMbala eka vyApArIe lAkha-lAkha mUlyanA chatAMya sAdhusevAmAM niHzulka bheTa ApyAM. upacAra mATe mahAtmAne vinaMtI jIvAnaMde karI, javAbamAM mauna hatuM. tene ja sahamati jANI sAdhu mahAtmAne temanAM ja icchita sthAne besADI upacAra cAlu karyo. sAva nirdoSa ane jIvadayAnA pratipAlaka sAdhujInI sevAmAM paNa jIvahiMsA na thavA devA jIvAnaMde kudaratI marela gAyanuM zaba maMgAvyuM. munivaranA dehamAM uSNa lakSapAka telanuM mardana karatAM ja tenI garamIthI kRmio bahAra AvyAM jene ratnakaMbalanI ThaMDaka upara jhIlI lai te kRmione paNa jIvatadAna ApavA tarata mRta kalevaramAM utArI dIdhA ane munirAjanI kAyAne zAtA ApavA gozIrSa caMdana-lepa karyo. Ama cAra prayogane cArapAMca vAra karavAthI mahAtmA sAva rogamukata banI gayA. potAnI sevAno lAbha ApI, vaiyAvacca karanAra chae mitro upara sadbhAva darzAvI mahAtmA tyAMthI vihAra karI gayA. caturvidha saMgha mitroe vadhela caMdana ane ratnakaMbala vaheMcyAM ne je dravya AvyuM temAM potAnI rakama umerI suMdara jinAlaya bAMdhyuM. khUba paramAtmA- bhakitanA prabhAve vairAgya thayo ane varaso jatAM chae mitro dIkSita thayA. suMdara saMyama prabhAve bAramAM devaloke sAmAnika deva banyA. te pachInA bhavamAM temAMthI pAMca to eka sAthe eka ja mAtA-pitAnAM pAMca saMtAna rUpe anukrame janmyA. pharI cAritra ne sAdhanA dvArA labdhio chelle badhAya samAdhi kALadharma pAmI sarvArthasiddha anuttaravAsI deva banyA. temAM jIvAnaMda vaidyanA jIve to rAjaputranA bhavamAM cAritrAvasthAmAM vIsa sthAnatapa ArAdhI tIrthaMkara nAmakarma nikAcita karI lIdhuM, jethI carama bhavamAM A avasarpiNI kALanA prathama tIrthapati zrI AdinAtha prabhu tarIke mokSe sidhAvyA. sAdhusevAnA aMtima phaLa mokSanA mevA levA chae mitrono e carama bhava hato. jIvAnaMda vaidya tIrthaMkara thayA. bAkInA pAMca mitro bharata-bAhubali ane brAhmI-suMdarI nAme putra-putrI thayAM. aMtima mitra prapautra zreyAMsakumAra banI supAtradAna prabhAve bhava tarI gayA. gRhasthajIvanathI thayela niHsvArtha sAdhu-sevA, jIvadayA, paramArthabhakita tathA vividha ArAdhaka bhAvo thakI chae mahAtmA banyA, aMte chae jIvAtmAo paramAtmA pada jevuM utkRSTa siddhi- pada pAmyA. prabhue darzAvela dezaviratinI kharI sAdhanA e che ke te dezaviratija sarvaviratine apAve. rAga-dveSathI para vItarAgI banAve, ane mokSa-sukhanA paNa bhAgI banAve. 2 jIvadayAnI jvalaMta jyotiH zrAvaka megharatha rAjA caturvidha zrI saMgha eTale jIvananI maryAdAo pALatuM saMgaThana. tIrthaMkara svayaM uttamottama arihaMta padane je meLavI zake che temAM mULabhUta kAraNa che zrI saMghamAM rahI karelI pUrva bhavanI ArAdhanAo ane kAruNyabhAva koi paNa tIrthaMkaranA zAsanakALamAM temanA sthApelA zrI saMghamAM ja janma lai, jinabhASita mArge vIsa sthAnaka tapanI ArAdhanA karI tIrthaMkara nAmakarmane nikAcita karI janAra tIrthapationA pUrva bhavano itihAsa eka zrAvaka tarIkenA pUrvabhava rUpe hoi zake che. sAmAnya Arthika ne bhautika samRddhivALA chatAMya asAdhAraNa pratibhAyukata teo ArAdhanAomAM ziramora hoI zake che. evI to aitihAsika anaMtI ghaTanAo che, paNa prastuta udAharaNa che, vartamAna covIzInA soLamA tIrthaMkara zAMtinAtha
Page #765
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 041 bhagavAnanuM, jeo eja bhavamAM cakravartI paNa banI gayA ane upasthita maMtrIomAM hAhAkAra macI gayo ke zA mATe tIrthapati paNa thayA. eka karoDa bANuM lAkha strIono saMsAra, ane konI rakSA karI zakatI kAyAne rAjA phakata eka tuccha pArevA chatAMya jJAnagarbhita vairAgya sAthe saMyama grahI jemaNe virATa mATe homI rahyA che? chatAMya vacana, bhAvanA, kartavyane AyuSyakALamAM svayaM taratAM anekone tAryA te tIrthakara susaMskArothI baMdhAyelA rAjA megharathe bIjA-trIjo koI vicAra bhagavAna jayAre pUrva bhavamAM megharatha nAme rAjA thayA hatA karyA vagara potAnI niSThA darzAvI dIdhI, jethI devatAne paNa tyAranI temanI jIvadayA ane kAryabhAvanA kharekhara sparzavA kSobha thayo ane potAnuM mULa svarUpa prakaTa karI kSamA mAgavI jevI che kAraNa ke AvI alaukika ghaTanAo bhAgye ja virala paDI. rAjAnI atyaMta parIkSA karI paNa svasthatAmAM lagIra AtmAonA jIvanamAM ghaTatI hoya che. khAmI na dekhAvAthI Indra karela devalokanI sabhAmAM prazaMsA jaMbudvIpanA bharatakSetramAM tIrthakara bananAra zAMtinAtha upara zraddhA thai. tarata divyazakita dvArA rAjAne pUrvavata banAvI prabhuno jIva AgAmI bhavamAM jaMbudvIpanA pUrva mahAvidehamAM devatA pAcho vaLyo. paMDarIkiNI nagaranA rAjA dhanarathanA suputra megharatha nAme hato. paNa bhUpAla dvArA thayela jIvarakSAnA A prasaMgathI rAjA janmathI ja jainatvanA saMrakAro hatA, pAchA ArAdhaka megharathe utkaTa puNyAnubaMdhI puNya pedA karyuM. gRhastha jIvanamAM bhAvo hatA. uttama zrAvakane chAje tema teo tithionA divase sAdhune chAje tevI jIvadayA te paNa pauSadhanI maryAdAmAM pALI potAnI rAjakIya pauSadhazALAmAM poSaharUpI sAdhuvrata jevuM jANI, je kAraNathI pAchaLathI saMyama sAdhI teoe vIsa jIvana jIvatA hatA. avasare vizeSa dharmano pracAra-prasAra ne A sthAnaka tapa dvArA tIrthaMkara-pada nikAcita karyuM. prabhAvanA karavA svayaM poSadhamAM jJAnapremIone upadeza-bodha jIvadayAe caramabhavamAM evuM utkaTa svAdhya bahyuM ke paNa ApatA hatA. eka divasa dharmacaryA cAlu hatI ne svayaM cakravartI pada bhogavI zakyA ne te ja jIvadayAe temane te ja pauSadhamAM hatA tyAM acAnaka eka kabUtara temanI godamAM AvI bhavamAM zAMtinAtha tIrthakara padavI paNa ApI. dhanya che temanI beThuM ane mAnuSI bhASA upayogamAM laI bhayajanaka svaramAM gRhastha-sAdhanAne. vedanA vyakata karatAM abhayadAnanI mAMgaNI karI. rAjA megharathI eka to prajAnA rakSaka, pAchA pauSadhamAM jIvadayA mATe ja hatA 3 kSamAzIla marubhUtiH zrAvaka marubhUti uparAMta kSatriya hovAthI zaraNe Avelane rakSavAnI pharajavALA prabhu pArzvanAthajInA dasa bhava. temAM samakita-prAptivALA hatA. tethI pArevAnuM rakSaNa temaNe potAnI jimevArI jANI, prathama bhavamAM ja prabhunI prabhutAnAM darzana thAya tevA che. pahelA paNa eTalAmAM ja thoDI vAramAM te kabUtarane haNavA mAMsabhakSI ane dasamAM chellA bhavamAM lAkSaNika ghaTanAo banI che, je bAjapakSI tyAM AvyuM ne teNe paNa mAnavIya bhASAmAM te pratIti avazya karAve ke jayArathI prabhunI AjJAvALuM pArevAne potAnA bhakSaNa mATe soMpI devA rAjAne kahyuM. zrAvakapaNuM lAdhe tyArathI jIvAtmA zanaiHzanaiH pragati sAdhatAM jIvadayA premI rAjAe zaraNArthI pArevA khAtara bAja - sAdhatAM kaI rIte tIrthakara jevI uttama padavI paNa prApta karI zake sAthe ghaNI dalIlo karI, paNa chevaTa sudhI potAnI bhUkha che tathA svayaM bhavasAgara tarI jaI anyane paNa tAranAra kevI bhAMgavA pArevAnA mAMsanI ja mAMgaNI UbhI rAkhI tyAre rIte banI zake che. dharmasaMkaTamAM Avela rAjAe mAMsabhakamI bAjanI sudhA pIDA prathama bhavamAM prabhu pArthajInA jIvanamAM jinapraNita bhAMgavA sAthe pArevAnA prANanI rakSA karavA potAnI ja dharmArAdhanAnAM bIja vavAyAM. pagAra lai jIvanacaryA jIvanAra jAMghamAMthI pArevAnA vajanatulya mAMsa ApavAnuM kabUlyuM, paNa rAjapurohitanA nAnA putra marubhUti nAme pArtha prabhu jamyA te prasaMga to devatAi mAyA hatI. iMdra dvArA thayela megharatha hatA. moTo bhAI kama hato. madhyama parivAra chatAMya rAjAnI jIvadayAnA saMskAranI vAta vizvasanIya na lAgatAM eka sukhazAMtithI jIvatuM hatuM. pitAnI cokhkhI nItinA pagAranI devatAe deza virativaMta megharathanI bhAvaparIkSA karavA be pakSInuM Avaka hovAthI gharamAM paNa dharmabhAvanA chalakAtI dekhAtI hatI. svarUpa racI IndrajALa UbhI karI hatI. tethI mAMsanA TUkaDA pAchI pUrvajothI cAlI AvatI maryAdAo paNa paLAtI mUkAtA gayA paNa trAjavAmAM pArevAnA vajana vALuM paDyuM ja hovAthI nAnA bhAI marubhUtinI dharmabhAvanA khUba khIlI. bhArI rahyuM. aMte potAno saMpUrNa deha paNa trAjave mUkI detAM tyAM sAmAyika, pratikamaNa, pauSadha-pUjA, japa ane tapa, jJAna
Page #766
--------------------------------------------------------------------------
________________ 42 ane dhyAna tamAma yogomAM samaya vItato hovAthI temanA divasa paNa TUMkA paDatA hatA. tema karatAM beu bhAIo yuvAna banyA, ane mAtApitAe suMdara kanyAo sAthe paraNAvyA. lagnajIvana chatAMya marubhUtino jIva bhogalaMpaTa na banI gharamAM strIpAtra AvatAM vadhu dharmAtmA banyo. moTo bhAga dharmasthAnakomAM vItavA lAgyo. tethI potAnI strI upara paNa anAsakata tene dekhI moTA bhAi kamAnI najara marubhUtinI patnI upara bagaDI. ADA saMbaMdho cAlu karavA yukitao karI. bheTo mokalI, vArtAlApa paNa calAvyo chatAMya lajajAmaryAdAe bhAryAe jeTha prati lagIra vikAra na dharyo, paNa marUbhUtinI gharamAM satata gerahAjarIno lAbha uThAvI kamake nAnA bhAInI patnI sAthe parANe paNa prIta saMbaMdha cAlu karyo. potAnI suMdara-guNavAna patnI chatAMya bhogalaMpaTa banI marubhUtine chetarI parastrI-gamananA pApo sudhI mAM AgaLa gayo. ane eka vAranA zIlabhaMga pachI marubhUtinI patnIne paNa kamaTha prati kAmarAga Ubho thayo. caturvidha saMgha saMskAravaza dazamAM bhava sudhI jyAre jayAre manuSyapaNuM pAmyA tyAre bhavamAM karmAMno maraNAMta upasarga samatAthI sahI, prathama bhavanI bhUla sudhAratAM carama bhavamAM marubhUti puruSAdANIya pArzvaprabhu banI gayA. For Private 4 brahmavratanI parAkASThA : zrAvaka vijayazeTha paramAtmA sthApita zrI saMgha eTale guNonI guNabhAra, guNonI gaMgA ne guNonA guNAkAra karatuM vAtAvaraNa, zrI saMghamAM bhUtakALamAM thaI gayelA, vartamAnamAM thai rahelA ne bhAvimAM thanArA anaMtA AtmAo evA che jemanA guNonA zravaNa mAtrathI ApaNo AtmA pAvana thaI jAya che, ane aMtara dAvA sAthe svIkArI le che ke AvI ghaTanAo phakata jinazAsana pAmyAnA jIvanamAM ja ghaTI zake, bAkI AvI azakaya vAto zakya kema mAnI zakAya? basa evI ja anupama eka kathAvArtA zIlavratadhArInI parAkASTA rUpe atre prastuta che. game tema kamAMnI patnIne potAnI derANI sAthe potAnA patinA ADA saMbaMdhanI gaMdha AvI gai, ne gharanI khAnadAnI rakSavA tarata potAnA diyera marubhUtine bolAvI cetavyA. sagI patnI upara tevo avizvAsa asthAne lAgatAM marubhUtie paNa AMkha ADA kAna dharyA, paNa mAmalo vadhI jatAM jayAre khudda kRpI tapAsa karI tyAre vyabhicAra-sevana satya sAbita thatAM temanA AtmAne Thesa lAgI, paNa moTAbhAine sudhArI na zakavAthI ne potAnI maryAdAo hovAthI sIdhI phariyAda rAjA je vrata sAdhuonA jIvanano prANa che, jagatamAM je vratane dIvAnI upamA che, sarve vratomAM je vrata apekSAe sarvazreSTha che, jenuM pAlana duSkara duSkara chatAMya navavADa dvArA saraLa che tathA je araviMdane karI. rAjAe paNa UlaTatapAsa karAvI. rAjapurohita vratadhArI azubha karma nirjarA tathA saMvara karI alpa bhavamAM mukita varI jAya che tevuM anupama brahmacarya vrata sAdhuone sahaja chatAMya sAvacetIthI pAra paDe tevuM che, jayAre gRhasthone mATe to atyaMta durlabha chatAMya sugama che. saMsAramAM rahevA chatAMya aDadhuM cAritra puNya meLavI kevaLI bhagavaMtanI paNa prasaMzA meLavI janAra vijayaroThanI AtmaniSThA eka apUrva kahANI che. kamaThThanI apavitratAnA daMDa rUpe bhara bajAre tiraskAra karI kamarjhane nagara-nikAlanI sajA pharamAvI. apamAnita kamahe strI laMpaTatAmAM rAjasukha khoyuM ne jaMgalamAM jai tApasa dharma svIkArI AbarU UbhI karavA ghora tapa cAlu karyo, paNa manamAM nAnA bhAi marubhUti ane rAjA araviMda upara ugra vera buddhi rAkhI bALatapanI sAdhanA karI. lokomAM tapasvI tarIke oLakhAvA lAgyo. samaya jatAM prabhu pArzvanAthanA jIva marubhUtine bhAi prati rAjAe karela ugra daMDanuM duHkha ne pazcAtApa thayo. tethI rAjA araviMdanI sApha nA chatAMya manamAM kSamAbhAva mukhya hovAthI sAme caDI khamAvavA gayA. paNa ghaNAM divasathI badalAnI gAMTha rAkhanAra kaDhe patthara mArI marubhUtine haNI nAkhyA. ucca ArAdhaka marubhUti chatAMya mRtyu samayanI prazasta samAdhi jatAM temano jIva bIjA bhavamAM hAthInA bhavamAM cAlyo gayo. chatAMya gRhastha jIvananI ArAdhanAnAM AhAra, bhaya, maithuna ane parigrahasaMjJA dareka jIvone pIDa che, temAMya nara-nArI ne napusaMkane paNa maithuna saMjJAno mahAvaro hovAthI temAMthI saMsAra Ubho thAya che. paraMparAe rAga-dveSa janma le che ane tenA phaLarUpe saMsAra- bhramaNa cAle che. phakata saMyamI sAdhako ja abrahmasaMjJAne nAthI AtmavijetA banI zake che. Aja bharata kSetranA kaccha pradezanI dharmadharA upara bhadrezvara tIrtha che, tyAMthI nikaTanA kSetramAM jeno nivAsa hato te zreSThI zrAvaka vijaye uttama dhArmika saMskAra-baLe nAnI uMmaramAM ane lagna pUrveja mahinAnA paMdara divasa te paNa vada pakSanA samaye saMpUrNa brahmacarya savizuddha pALavuM tevI pratijJA gurumukhe vahana karI hatI. pUrva bhavanA RNAnubaMdha pUrA karavA tenAM lagna tenA jevI ja bhAvanAzIla ne dharmAtmA kanyA vijayA sAthe thayAM. tyAM sudhI beune potapotAnA vratanI vAta karavAno paNa avasara Personal Use Only
Page #767
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA nahoto maLyo, paNa lagna pachI jayAre vijayAe patideva vijayane khulAso karyo ke potAne paNa mAsanA paMdara divasa zukala pakSanA caturtha vratano abhigraha che tyAre vijaya zreSThIne potAnA vrata-pAlana mATe vicAra Avyo ke kema pALI zakAze? tethI vijayAe anya nArI sAthe lagna karI saMsAra sukha mATe sAme caDI potAnA pati mATe sahamati ApI jethI patine manabhaMganuM duHkha sahevuM na paDe. paNa eka nArI svarUpe rahela vijayAnI te udAratAe vijayanA manamAM navI ja zakti bakSI dIdhI jethI te paNa patnInI jema AjIvana saMpUrNa brahmacarya vrata dhAraNa karI jIvanalakSya banAvavAnA saMkalpa yukta banyo.,aMte beue ApasI maMtraNA karI saMsArI saMcamI banI rahevA potAnA saMkalpane daDha karI vratapAlana prAraMbha karyuM, ane sagA mAtApitAne paNa jANa thavA na dIdhI. temanuM sukRta guma chatAMya caMpAnagarImAM birAjI rahelA vimala kevaLInA zrImukhe jinadAsa zeThe daMpatI yugalanI saMyamI vRtti-pravRttine jANI ane phakta temanI bhojana-bhakitathI corAzI hajAra sAdhuonA supAtradAnanuM phaLa jANI cheka caMpApurIthI kaccha jai zreSThI vijaya-zeThANI vijayAnI bhAvabhakita karI. jemanI upabRhaNA svayaM kevaLI bhagavaMte karI hoya tevA caturtha vratadhArI sadAcAra-zreSTha daMpatIne darzana-vaMdana abhivAdana karI jinadAsa zrAvake paNa suMdara lAbha meLavI lIdho. paNa potAnA aMgata jIvananuM vrata-saMkalpanuM sukRta jAheramAM AvI jatAM potAnA saMkalpa pramANe vijaya zreSThIe pravajayAno punita paMtha pasaMda karyo, ane patinA pagale pagale mahAsatI jevI vijayA vadhUe paNa saMyamano svIkAra sollAsa ryo. beunA gRhastha jIvananA vratanI te pragati sAdhujIvanamAM paNa kevaLajJAnanI prAptinuM kAraNa banI ane beu AtmA teja bhave mokSe sidhAvI gayA che. vartamAnanA bhogapradhAna jIvana ane emaryAda banela saMskAro vacce vijaya zeTha-vijayA zeThANInuM caturtha vratanuM javalaMta daSTAMta sAdhakone sacoTa sAdhanAbaLa bakSe che tathA 5 dharmapuruSArthanuM pagaluM : zrAvaka caMdrAvataMsaka rAjA saMyama-sAdhanAmAM apramatta, bahupratibhAvaMta guru gautama svAmine uddezI bhagavAna vIra avAra-navAra kahetA hatA, samaya gomaya mA pamAyae'', dharmArAdhanA mATe samayano bharoso rAkhyA vagara kSaNavArano pramAda paNa karavA jevo nathI. te vAtano bhAvArtha rAjA caMdrAvataMsaka manathI jANI gayA hatA. prabhu vIrano te saMdeza temane jANe potA mATe upayogI jaNAi gayo hato. tethI rAjakAryathI lagIra phurasada maLe ne teo dharmapravRttimAM joDAI jatA hatA. temane AtmasAkSInI saMkalpa zuddhinI ArAdhanAo kudaratI varelI hatI. eka divasa rAtrinA pUrve saMdhyAkALe rAjaya vahIvaTano zrama utArI potAnA aMtaHpuramAM pAchA vaLyA ane vicAravA lAgyA ke Aje jarA vaheluM che. rANIone AvavAne thoDI vAra che, teo Avaze eTale temanI sAthenA vArtAlApamAM samaya phALavavo paDaze. te karatAM bacela samayamAM kAusagga karI lauM, kAraNa ke roja prabhunI AjJA mujaba dasa-vIsa logassanA kAusagga karavAnI laganI jAgI hatI ane karatA paNa hatA, paNa koNa jANe Aje ullAsamAM avA abhigraha dhAryo ke saMsArIone tuccha bhogasukhathI vaLI pavitratama, puNyarAzi potAnA oraDAnI bAjuno dIvo cAlu che, tyAM sudhI mAre rUpa muktisukhadAyaka zIlavrata pALavA, pIyUSa preraNA kare che. karoDa karoDa vaMdana ho bhagavAnanA zAsanane, je AvAM virativaMtone pakave che. kAusagga laMbAvavo ane te mATe mananI sAkSI rAkhI teo kAyotsargamAM UbhA rahyA. banavAjoga evuM thayuM ke rAjAnI dAsI je aMtaHpuranI 43 zrAvakapaNuM eTale saMyamanI jhaMkhanA sAthenuM jIvana. zramaNopAsaka sAco zrAvaka te ja che je dararoja bhAvanA rAkhe ke saMyama kabahI mile'', paNa tathAprakArI cAritra-mohanIya karmanA kAraNe aneka jIvo potAnI sAdhanAno vikAsa phakata dezavirati dharma sudhIno karI zake che, sarvaviratinI bhAvanA chatAMya zArIrika mAnasika pratikULatAo ke pachI satvano abhAva temane parANe paNa saMsAramAM jakaDI rAkhe che. chatAMya saMsAranAM baMdhano vacce jeo dharmapuruSArthamAM jabbara pragati sAdhe che tevA zramaNopAsakone zramaNo paNa navAje che, kAraNa ke anAdi kALanA durAbhyAsa dvArA artha ane kAmanAM parAkramomAM jIvAtmAne mahenata nathI paDatI, paNa dharmanI ArAdhanA mATe saMskAra mUDI UbhI karI temAM pA-pA pagalI karatAM pragatinI haraNaphALa sudhI pahoMcavAmAM khAsso zrama jaNAya che.
Page #768
--------------------------------------------------------------------------
________________ 044 caturvidha saMgha dekharekha rAkhatI hatI te badhuMya goThavI sAjasajajA karavA tyAM paNa kemeya karI zivakumArane saMsAra gamato nathI. tevA AvI. kacaro vagere kADhI vastuo goThavatAM teNInI najara vairAgyanAM mULa kAraNamAM jJAnI bhagavaMtoe jaNAvyuM che ke teNe rAjAjI upara paDI, jeo kAyotsarga karatAM dhyAnamAM hatA. tethI pUrvabhavamAM bhavadeva muni banI parANe paNa pALelI dIkSAnA potAno viveka vAparI dAsIe khUTI gayela dIvAmAM navuM ghI pUryuM saMskAra jAgRta thayA hatA. pUrvabhavamAM te ja zivakumAra kaNabI jethI dIvo olavAi na jAya. Ama dIvo pragaTelo ja rahevAthI mAtA-pitAno dIkaro hato. ajaina kuLamAM janma chatAMya moTA rAjAno kAusagga AgaLa cAlyo. rANIo paNa samaya jatAM bhAI bhavadattanI vairAgyamaya dIkSA pachI bhAinI lajajAthI pote aMtaHpuramAM AvI gaI paNa dharmAtmA rAjAne ArAdhanAmAM paNa navI ja paraNela nAgilA nAmanI kanyAne pUchayA vagara ja vikSepa na thAya tevI kALajI rAkhI anya sthAne rahI. sAthe dIkSita banI gayA hatA. paNa bhavadatta munirAjanA kALadharma dAsI paNa avasara-avasare rAjAne aMdhAruM na naDe tethI dIvAmAM thayA pachI nAnA bhAI bhavadeva munirAja ekalA paDI javAne ghI bharatI rahI. Ama AtmasAkSIe grahelo abhigraha pUro na kAraNe pAchA nAgilAnuM smaraNa karatAM sAva ekalA pAchA vaLI thatAM rAjA caMdrAvataM ke kAyotsarga AgaLa vadhAryo. nAgilAne samajAvI saMsAramAM pAchA vaLavA taiyAra thayA hatA. dehamAM vyathA cAlu thavA lAgI. chatAMya ati ullAsapUrvaka chatAMya nAgilA taraphathI ja upadeza bodha maLatAM pharI cAritramAM koInA jANa vagara manomana karela saMkalpane yathAvata jALavI sthira banI game tema virAdhita cAritra-jIvana pUrNa karyuM hatuM. rAkhI bhadrika pariNAmI rAjAe dhyAna na choDayuM. AkhI rAta potAnA galata vicAronuM zuddha ane prAyazcita karavAthI dIvo cAlu rahyo ne paga paNa dehabhArathI thAkI gayA, paNa tevA cAritranA puNya thakI kALadharma pAmI bhavadeva munino jIvAtmA samaye narakagatinAM duHkho ne tiryaMcagatinI viDaMbanAo AMkha prathama vaimAnika devalokano devatA banyo hato ane te ja cAritra sAme lAvI rAjAjI potAnI kAyAno kasa kADhavA UbhA ja rahyA. jIvananuM puNya temane jainakulIya rAjAne tyAM janma ApI savAra paDavA AvI eTale navuM ghI na pUrAyuM ne ajavALuM thatAM ja cAritranI bhAvanA vikasAvanAruM banyuM hatuM. dIvo paNa olavAyo. rAjAnI pratijJA pUrNa thai jethI zramita paNa saMsArI patnInA roganA kAraNe baMdhAyela azubha rAjavIe kAusagga pAryo, paNa sukumAra zarIranAM aMgopAMga karmonA pApodaya paNa bhego thavAthI rAjA-rANI saMyamaprApti jakaDAi gayAM hatA. tethI paga UpaDatAM ja saMtulana gumAvatAM mATe pratikuLa banyAM. jamIna upara paDayA. AyuSya paNa pUrNa thayuM. zubha saMkalpanI zivakumAre mA-bApane samajAvavA kaMI bAkI na rAkhyuM. sAdhanAnA baLe sIdho ja devalokamAM temano jIvAtmA gayo ne paNa dharAra mAtA-pitA rajA Ape. aMte game tema paNa pravajayA gRhastha jIvananI sAdhanA phaLI. dharmapuruSArthe pragati pAmyA ane AgAmI kALamAM mukitane paNa varaze. mATe mAtA-pitAne anukULa banAvavA zivakumAre chaThThane pAraNe AyaMbilanuM ugra tapa cAlu karyuM. saMsArI saMbaMdhIo DaghAI ja 6 zivakumArano daDha vairAgya : gayAM chatAMya sAdhu-jIvanane chAje tevI khumArIthI zivakumAre zrAvaka zivakumAra cha ane AyaMbila dvArA potAnA dehanI rUpasaMpatti ne dehabaLa damita karI nAkhyAM. tapa to evo lAMbo cAlyo ke jotajotAmAM A te zivakumAranI kahANI che jeno janma vItazokA bAra varasa pasAra thaI gayAM. chatAMya saMyamanA hepI ane putranA nagarInA rAjavI padmarathanI paTTarANI vanamALAnI kukSie thayo. rAgI rAjA-rANIe saMyama mATe sahamati na ja ApI, aMte ugra pUrva bhavanA saMcita puNyanA kAraNe rAjaputra tarIke sukhI gharamAM tapamAM kAyabaLa tUTatAM ne AyuSya khUTatAM zivakumAre cAritranI janmathI ja bhogasukho sAmethI maLyAM, paNa sonAnI thALImAM jhaMkhanAmAM ja dehatyAga karI dIdho, paNa saMsAramAM na paDyA. loDhAnI mekhanI jema mAtA-pitA jaina chatAMya nAstika jevAM maLyAM. yuvAna vaye pahoMcelA zivakumAranA bhAgye koI utkaTa tapanA prabhAve utkaTa rUpane lAvayukata kAyA sAthe pAMcamAM brahma devaloke janma maLyo. te ja zivakumAra mahAtmAnAM darzana-vacanazravaNa dvArA dharmano bodha ja nahi paNa vidyumbhALI deva banyo ane potAnA virATa AyuSyanA aMte vairAgya thayo. acAnaka bhogavaya chatAMya yogamaya jIvana jIvavA dIkSA levAnA bhAvo jAgI gayA, paNa rAjA-rANIe cAritra bhogasukho vacce paNa vairAgyane devalokanA viSama vAtAvaraNa mATe cokhkhI nA pADI. temanuM maMtavya hatuM saMsAramAM rahIne paNa vacce paNa TakAvI prabhu vIranA samavasaraNamAM prabhujIne vAMdavA Avyo. jIvanano aMtakALa chatAMya tapobaLane kAraNe te devanuM dharma thAya che. maya jIvana jIvavA vivAha ahma devaloke :
Page #769
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA cha45 rUpa lagIra jhAMkhuM nahotuM paDyuM, bake badhAya anya devo karatAM bhagavaMta pAse kSamApanA mAMgI. prAyazcitamAM munirAje te alaga tarI Avato hato. prabhu vire rAjA zreNikanA praznano navapadajInI ArAdhanA karavA sUcana karyuM. tethI rAjA zrIkAMta javAba ApatAM jaNAvyuM ke A te ja devAtmA che jeno janma lokonA AkrozathI bacavA AyaMbila karI navapadajInI Aja rAjagRhi nagarImAM TUMka samayamAM thavAno che, ane tenA ArAdhanAvALA thayA. dharmano TaLyo ane ArAdhaka bhAva mAtA-pitA tarIke apabhadatta ane dhAriNInAM nAma paNa jAhera Ugyo. tethI suMdara ArAdhanA vidhipUrvaka karavA lAgyA, jenI karyA. bhavadevanA bhava pachInA zivakumAranA bhavamAM tapa dvArA hArdika anumodanA rANI tathA tenI ATha sakhIoe karI. azubha karmone bALI nAkhanAra teja jIvAtmA chellA bhavamAM | basa e ja AtmAo karma-saMyoge pAchA bhegA thayA. jaMbukumAra nAme janma pAmI, carama kevaLI banI mokSane rAjA zrIkAMta rAjA zrIpAla banyA. rANI zrImatI mayaNAsuMdarI varyA che. banI ane pUrva bhavanI rANInI ATha sakhIo bIjA bhavamAM 7 abhaMga nava AMkaDAnI kamAla : zrIpALa rAjAnI ja bAkInI ATha patnIo banI. pUrva bhavamAM zrAvaka zrIpAlarAjA muni bhagavaMtanI karela traNa vakhatanI AzAtanAnA kAraNe traNa vAra upadravo AvyA. sattAno durupayoga karavAthI halakuM karma navapadajInI zAzvatI cetra ane Aso mAsanI oLI baMdhAyuM, jethI zrIpAlanA bhAvamAM phakata pAMca varasanI mAsUma daramyAna jemanuM nAma khUba gavAya che, khAsa jemanA nAmano rAsa umare pitA siMharatha dehAMta pAmyA. pUrva bhavanA verAnubaMdhavALA vaMcAya che te rAjavI zrIpAlanuM jIvana-kavana jANavA-mANavA kAkA ajitasene aMgadeza upara AkramaNa karyuM, jethI rANI jevuM che. bhogAvali karmonA kAraNe temano jIvAtmA saMsAra kamaLaprabhA nAnA zrIpAlane laI vanamAM nAThI. rAjaputrane have tyAgI sAdhutA prApta na karI zakyo, paNa gRhastha dazAmAM paNa rAjasukhanA badale vanavAsa- duHkha AvyAM. adhUrAmAM pUruM potAnI dharmAtmA patnI mayaNAnA mArgadarzana heThaLa je je vanamAM pUrva bhavanA sAtaso ulleTha puruSo je marIne sAtaso ArAdhanAo karI te evI sacoTa banI ke tenA prabhAve phakata nava koDhiyA banyA hatA tenA saMgamAM zrIpAlane paNa koDha roga bhavamAM mukitae javAnuM nizcita karI lIdhuM che. vaLagI gayo. deha dazA khUba lathaDI gaI. puNyayoge mayaNA pUrva bhavamAM traNa vakhata sAdhu bhagavaMtonI AzAtanA karI. suMdarI thakI AdinAtha prabhunA daherAsare darzana karatAM camatkAra AgalA zrIkAMta rAjAnA bhavamAM teo zikAranA zokhIna ane joyo. pAchA gurudevanA satsaMgathI navapadajInI ArAdhanA gADha vyasanI hatA. temanI rANI zrImatI temane khUba vAratI hAthamAM AvI. tethI pragati pAmyA. roga gayo. dhanavAna banyA hatI chatAMya pazu hiMsAnA pApathI pIchehaTha karavA puruSArtha na karI paNa nirdoSa mahAtmAne khoTuM kalaMka lagADatAM pote paNa DUba zakyA. UlaTuM eka vakhata vanamAM kAusagga mudrAmAM rahela muni tarIkenuM kalaMka pAmyA. dhavaLa zeThe to mArI nAkhavA sudhIno bhagavaMtane koDhiyA-koDhiyA kahI mazkarI karI ane tADana-tarjana niSphaLa prayAsa karyo, pAchA samudramAM DUbavAnuM thayuM. chatAMya karI pIDA ApI. bIjI vakhata zikAre jatAM haraNane pakaDavA AzAtanA ane ArAdhanA beunA mizrita bhAvathI upasargo jatAM te chaTakI gayuM. teno pIcho karatAM raste jaina muninAM darzana vacce paNa bacI gayA. thayAM. tene apazukana jevuM mAnI muni mahAtmAne kAna pakaDI aMte zrIpAlanA bhAvamAM pUrva bhavanI navapadajInI adhUrI pANImAM jhaboLyA ne bhInA vastranI jema kADhI apamAna karyuM. ArAdhanA pAra pADavA zrIpAlanA bhavamAM khUba sArI rIte beu prasaMganI jANa rANI zrImatIne thaI temaNe patidevane AvAM kriyApUrvaka sADAcAra varasa navapadajInI zAzvatI oLI ArAdhI, duSkArya badala khUba Thapako Apyo paNa sudhare te bIjA. trIjI jenA prabhAve navanI saMkhyAmAM putra, nava patnIo, nava lAkha vakhata paNa dharmaSanA kAraNe gocarI bhramaNa mATe jaI rahelA ghoDA, nava hajAra ratha ne hAthI ane navaso varasanuM AyuSya to eka mahAtmAnI viruddha sAtaso jeTalA ullaMTha puruSone uzkerI pAmyA ja sAthe nava bhavamAM ja mukita pAmavAnuM saubhAgya paNa pIDita karyA. pAmyA. vartamAnamAM naveya patnIo sAthe navapadajInI ArAdhanA te prasaMgathI AkhIya nagarImAM rAjAnI yazakIrti dhovAI thakI navamAM devalokanA sukhanA bhAgI banyA che. gai. loko zrIkAMta rAjA mATe naThAruM bolavA lAgyA. samAcAra rANIne maLyA. teNIe paNa svamAna sAcavavA rAjAvatI muni Jain Education Intemational
Page #770
--------------------------------------------------------------------------
________________ ex 8 dharmabodhanI vicitra rIta : tetaliputra kayAreka yogya pAtra jIvane dharma parANe paNa karAvavAmAM lAbhakArI bane che, paNa anyathA dharmArAdhanAo svaicchika che, pharajiyAta nahIM. prabhu jevA prabhu paNa mArgadarzana Ape, bAkI mArga upara cAlavAno puruSArtha to jIve svayaM ja karavAno hoya che. trivallI nagarInA rAjA kanakarathanA mRtyu pachI temanA putra kanakavajane tyAMnA maMtrI tetaliputre besADayo. hakIkatamAM te kanakavaja janmyo hato rANI kamalAvatInA peTe paNa rAjAnA bALahatyAnA AvezathI bacAvavA rANIe maMtrInI putrI laine potAno navajAta putra ucheravA maMtrIne ApI dIdhela. maMtrI uMmaramAM pitAnI jema moTA chatAMya rAjaputra kanakadhvajanuM khUba mAna sAcavatA. beu vacce pitA-putra jema snehasaMbaMdha jAmyo, paNa teja tetaliputranA kAmarAga ane sneharAga potAnI ja patnI poTilA upara ochA thaI jatAM poTilA vairAgaNa banI. patinA jIvatAM patinA premathI vaMcita teNIe sAdhvIjI pAse upadeza grahaNa karI dIkSA lai lIdhI, paNa dIkSAnI anumati ApatAM pUrve maMtrIe teNIne zartathI bAMdhI ke cAritra prabhAve jo devaloka maLe to tyAMthI AvI potAnAmAM paNa dharmabhAvanA utpanna karavA bodha Apavo. poTilA to cAritrajIvananA prabhAve kharekhara devaloke gai. avadhijJAnathI potAnA pUrvabhava ane Apela vacana yAda karI aneka yukita prakArothI potAnA pUrvabhavanA pati tetaliputrane bodha pamADavA upAya karavA lAgI paNa saMsAramAM DUbelA ne rAjakIya khaTapaTamAM paDelA temane dharmarasa na ja jAgyo. have chellA upAyo ajamAvatAM patine sanmArge lAvavA kanakadhvaja sAtheja manameLa toDAvavAnA cAlu karyA. eka divasa kanakadhvajane uzkerI tenAja mukhe devatAe tetaliputra maMtrInuM apamAna rAjA pAse ja karAvyuM. beunI prIta bhAMgI tethI devatA khuza thayo, paNa nAkhurA banela tetaliputra apamAnita jIvana jIvavA karatAM marIne mukta thavA jaMgalamAM gayA ne viSa / tAlapura khAdhuM, paNa deve tenI mArakazakita haNI lIdhI. AgamAM kUdako mAryo to Aga olavI nAkhI. dariyAmAM DUbakI mArI to paNa bacAvI lIdhA. AtmahatyAnA badhAya prayatno niSphaLa karI nAkhyA. ekavAra jaMgalamAM jatAM pAchaLa hAthI doDAvyo. tetaliputra prANa bacAvavA bhAgyA paNa khADAmAM paDayA. mUrchita For Private caturvidha saMgha thai gayA. bhAna AvyuM tyAre poTilA-poTilA'' bolavA lAgyA, kAraNa ke koi chUpI devatAi zakita maravA paNa detI na hatI ane jIvavAmAM paNa vighno ApatI hatI. Ama khUba lAMbA samaye potAnI patnI poTilAne ja devatAi mAnI yAda karI teTalAmAM poTilAe mULa devasvarUpamAM darzana ApI pati devane AzvAsana Apyu, ane badhIya lIlA pote ja UbhI karI che tevuM jaNAvyuM. pAchuM yAda karAvyuM ke mArI jema tamAre paNa dIkSAno mArga levAno che. paNa mAMDa bodha pAmelA taitaliputre zramaNadharmanA badale zrAvakadharma svIkAryo. vrata levA icchA darzAvI sAthe rAjaputra kanakadhvajanI prasannatA mAMgI. deve lIlA dvArA kanakadhvajane pAchA maMtrInA rAgI banAvI dIdhA. eka divasa jJAnI guru bhagavaMta pAse pUrvano mahApadma nAmanA rAjAno bhava, dIkSA, devaloka ane maMtrI tarIkenA janmane jANI tetaliputrane jAtismaraNa-jJAna thayuM, pharI cAritranI bhAvanA thai. dIkSA paNa lIdhI ane mokSe paNa gayA che. 9 kevaLI chatAMca gRhasthaveza?H kUrmA-putra hAthInI aMbADIe kevaLajJAna, ArisA bhuvanamAM kevaLajJAna, mAchalAM pakaDatAM, dorIe nAcatAM, bhojana karatAM karatAM ane lagnanI corImAM pherA pharatAM, tema kAjo kADhatAM ke pAtrAdinuM paDilehaNa karatAM kevaLajJAna thayAnA apavATika dRSTAMto jANI herata thAya, paNa A thApAtranA kevaLajJAnanI vAta sAva ja nyArI che. zrAvaka jIvananI sAdhanAmAM ja kevaLI banyA pachI paNa lAMbo samaya gharamAM rahenArA kUrmaputra rAjagRhi nagarInA mahendra rAjAnI kUrmArANInA putra hatA. temanA jIvananI lAkSaNika viroSatAo noMdhapAtra che. pUrvabhavamAM durlabha nAme baLavAna te kUrmAputranA jIve nAnAM bALakone AkArAmAM ThaDAnI jema uchALI evuM pApakarma bAMdhyuM ke tenA kuprabhAve kUrmAputra dekhAvaDA, nArIone paNa yuvAnavayamAM AkarSanArA chatAMya phakata be hAthanI ja kAyAvALA thayA. tenAthI paNa pUrvabhavamAM te ja kUrmAputra vananI yakSiNI bhadramukhInA pati hatA. te yakSiNIe kevaLI bhagavaMta pAse jANI potAnA pati durlabhakumArane zodhI tenI sAthe pharI bhogayoga cAlu karyo, paNa AyuSya ochuM jANI kevaLI pAse vanamAM mUkI dIdho. tyAM kevaLI pAse bodha pAmI cAritra lai mAtA-pitAnI sAthe mahAzuka devaloke devatA banyA. yakSiNI Personal Use Only
Page #771
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA paNa devabhavathI cyavI bhramara rAjAnI rANI vaizAlikA banI. dharmasAdhanA karI beu jIvA paNa devaloke gayA. chellA bhavamAM durlabhakumAranuM nAma kUrmaputra pachI paDayuM paNa mULanAma dharmadeva . hatu. janmathI ja pUrvabhavanA saMskAranA kAraNe teno jIva dharmapremI hato. tethI eka divasa saMsAranAM sukhomAM anAsakata, strIvallabha chatAMya strI- saMgathI para temane koika munimahArAjanA zrImukhe tattvajJAnanI vAto suNatAM ja jAtismaraNajJAna UpajI gayuM. teNe dhyAnamAM UMDA UtarI mana zudhdhi karavA mAMDI ne acAnaka gRhasthavezamAM ja AtmazudhdhinA prabhAve kevaLajJAna UpajI gayuM chatAMya koIneya khabara sudhdhAM na paDI. bhavitavyatAyoge devatAe paNa kevaLIne occhava nahIM karyo hoya tethI kevaLajJAna pachI paNa cAritra tarata levAne sthAne mAtA-pitAne cAritrano AghAta lAgavAthI mRtyu na pAme tethI gharanA sadasyone jANa na thAya tema kevaLI cha-cha mAsa kevaLajJAna pachI paNa zrAvaka tarIke gRhasthavezamAM ja rahyA. pUrvabhavanAM mAtA-pitA tathA yakSiNI ane tenA rAjA patinA ema cAreya jIvo devalokathI cyavI vaitADhaya parvata upara khecara thayA. pAchaLathI saMsAra bhogavI dIkSA lai cAraNamuni banyA ne cAreya mahAvidehanA koi tIrthakara bhagavAnanI pAsethI potAnuM kevaLajJAna kUrmAputra pAsethI jANI temanA ghera AvI gayA. kUrmAputre jJAnathI temanA AvavAnuM kAraNa temane ja jaNAvI temanA cAreyanA pUrvabhava ane potA sAthenA mAtApitA-patnI vagerenA sabaMdho kahI jaNAvyA. pUrvabhava sAMbhaLatAMja cAreyane paNa jAtismaraNa jJAna ane aMtarmuhUrtamAM to kevaLajJAna paNa thai gayuM. sAdhunA vezamAM teo to jinezvaranI dezanAmAM padhArI gayA paNa kUrmAputra svayaM kevaLI chatAMya gharamAM ja rahyA. te ghaTanA pachInA sAtame divase mAtA-pitAne pratibodhI temano rAga toDAvI-choDAvI pote paNa cAritrano veza paheryo. svayaM loca karI muMDa banyA. tarata devoe temano paNa kevaLajJAna occhava karI suvarNakamaLa ApI temanA kevaLIpaNAnI saune jANa karI. jema bharatacakrI vagere gRhasthavezamAM pAMca- so dhanuSyanI kAya sAthe mokSe gayA tema phakata be hAthanI ja dhanya kAyAvALA kUrmAputra paNa zrAvakapaNuM nabhAvI aMte mokSe sidhAvyA. ra 747 10 'bApa jevA beTA' prasenajita rAjA nItizAstra kahe che,'bApa jevA beTA, vaDa jevA TeTA'' te ukita sArthaka paNa che. jaina-itihAsamAM buddhinidhAna abhayakumAranuM nAma jeTaluM khyAtanAma che, tevuM ja nAma temane janma ApanAra pitA rAjA zreNikanuM vikhyAta che, jayAre zreNikarAjanA pitA prasenajita rAjavInuM nAmakAma paNa te samaye khUba prasiddhi pAmela hatuM. pote kSatriya rAjA hatA. sadAcArI nItivAna tathA prajAnA hitaciMtaka paNa hatA. tethI potAnA avasAna pachI magadha dezane yogya rAjA maLe tethI potAnA pUrA so putromAM sauthI yogya je suputra hoya tenI cakAsaNI karavAmAM magadhAdhipati prasenajite kaMi bAkI na rAkhyuM. pote dhIra-vIra ane gaMbhIra paNa hatA, tethI potAnI parIkSAnI jANa paNa koIneya thavA na dIdhI, balke parIkSA pachIno potAno nirNaya ane saMkalpa paNa goThavI rAkhyo. parIkSA mATe khAsa maMDapa taiyAra karAvI pUrA so putrone eka sAthe jamavA AmaMtryA ane jayAre jamaNavAra cAlato hato tyAre ja bhUkhyA kUtarAMne khIra bharelAM pAtronI sAme choDI dIdhAM. bhasatAM kUtarAM bhUkhyAM paNa hatAM. tethI annapANI tarapha dhasI gayAM. badhAyanI thALI eThI karavA lAgyAM, tyAre navANuM putro UbhA nAThA paNa ekamAtra zreNika zAMtithI khIra khAtA rahyA ane sAthe bhUkhyA kUtarAone potAnI bAjunI bhAIonI thALIomAMthI khavaDAvavA lAgyA.kUtarAone khAsa khAdhApIdhA vagaranA bhUkhyA rAkhavAnI yukita prasenajita rAjAe karI hatI, paNa te parIkSAmAM putra zreNikanA dhairyanI ja parIkSA thai ane rAjAne tenA upara mAna vadhI gayuM, paNa bIjA bhAioe irSyAthI zreNika mATe marakarI karI ke teNe kUtarA sAthe bhojana kema lIdhuM? bIjI vAranI parIkSAmAM prasenajite khAsa pakavAnanA karaMDiyA taiyAra karAvI tene kapaDAMthI DhaMkAvyA. uparAMta pANInA korA ghaDA bharAvI tene paNa kApaDathI DhAMkI dIdhA ane moTA oraDAmAM mUkAvI badhAya putrone sUcanA karI ke Aje je khAvuM. pIvuM hoya te tyAMja ane te paNa karaMDiyA ane ghaDAne kholyA vagara. bIje kayAMya khAvA-pIvA na javuM, bhUkha lAgI to badhAya vicAratA rahyA ke kema khAvuM-pIvuM? koi upAya na maLatAM badhAya putro bhUkhyA rahyA. jayAre eka mAtra zreNike karaMDiyAne upADI bhIMta sAthe pachADayo khAjA-pUrI bhAMgI nAkhI teno
Page #772
--------------------------------------------------------------------------
________________ 4 bhUkko nAnA chidra vATe kADhI khAdho, ane navA ghaDAmAMthI nIkaLatuM pANI kapaDAthI grahaNa karI kapaDuM nIcavI TIpAMthI pAtra bharI pI lIdhuM. potAnI buddhimattAno paricaya ApavAthI prasenajita to prasanna thai gayA paNa irSyALu bhAioe ToNo mAryo ke zreNike to bhikhArInI jema jamIna uparano bhUkko khAdho che, pANI paNa cATIne pIdhuM che temAM potAnI buddhino durupayoga karyo che kAraNa ke eka rAjaputre AvAM halakAM kAryo karI na zakAya. zreNikane khUba du:kha thayuM chatAMya rAjA prasenajite tenA hitathI potAnI tenA pratinI prazaMsA lAgaNIo pragaTa thavA na dIdhI. chelle jayAre rAjamahelamAM Aga lAgatAM badhIya kiMmatI vastuo choDI zreNike phakta vijayabhaMbhA upADI tyAre bhAioe tene budhdhe gaNAvI marakarIo karatAM zreNikane te khUba mAThuM lAgyuM, parIkSAnA mukhya vijetA zreNikane rAjagRhinuM rAjaya soMpavAnI pAkkI gaNatarI rAkhI AjubAjunA deza-pradeza anya putrone ApI dIdhA. tethI pitAnA bhAva na samajI zakanAra zreNike rAjagRhino ja tyAga karyo ne benAtaTa jai potAnA puNyaprabhAve sunaMdA nAmanI kanyA pAmyo. teja sunaMdA jeNe abhayakumArane janma Apyo. chatAMye zreNikanA virahamAM rAjA prasenajita paNa AghAtamAM bImAra paDayA. khUba tapAsa karAvI zreNikane benAtaTa patra lakhI bolAvyA. putrane potAno AMtarika bhAva jaNAvI khUba ullAsathI rAjagRhi soMpI. tabiyata sArI thatAM ja zreNikane rAjavAraso soMpI pravajayA lai devaloke gayA. 11 nAnA vratanI moTI kamAla : zrAvaka zrIkAMta zreSThI prabhu paramAtmAe karuNA bhAva lAvI zrAvaka-jIvananI sapharane belagAma banatI aTakAvavA je bAra prakAranAM aNuvrato pharamAvyAM che te kharekhara AtmAne aneka AphatothI bacAvanArAM che. jema jema mAnasa-zaktio vikasatI jAya tema tema jIvanuM satva khIlatuM jAya ane aMte vrataniyamo prati Adara vadhato jAya. prabhu mahAvIra bhagavAnanA vicaraNa kALanI vAta che, te samaye rAjagRhI nagarI khUba dhanADhaya ane guNAtmya zrAvakothI bharapUra hatI. rAjagRhino ItihAsa ja apUrva che. aneka aitihAsika ghaTanAothI samRdhdha. te sthAne apavAda rUpa eka zreSThI raheto je divase vepAra kare paNa rAtre corI karato. caturvidha saMgha bahAragAmathI Avela jinadAsa zeTha sAthe sodo karavA teNe mahemAna tarIke ghera jamADavA AmaMtraNa ApyuM paNa vratadhArI jinadAse zrIkAMta zreNInA bephAma kharcALa gharane gharavakharI chatAMya sAva nAno vyavasAya dekhI zaMkA karI ke zrIkAMtano vepAra zuddha che ke kema ? tethI jamavA javAnuM TALyuM. zrIkAMte potAne tyAM corIno paNa mAla che tevI gupta vAta zrAvaka jinadAsa samakSa vizvAsa vadhArI pragaTa karI, tethI jinadAsa zreSThIe potAnA AtmahitanI rakSA karavA zrIkAMtane tyAM ghera AvavAnI paNa nA pADI. aMte ati Agraha karatAM tene jinadAse khulAso karyo ke ochAmAM ochuM jo te bIjuM aNuvrata laI satyavacana kholavAnI pratijJA kare to AvavA vicAraze tema jaNAvyuM. vyApArika kAraNothI satyanA pakSapAtI zrIkAMta joDe dalIlo jarUra karI paNa be - cAra satya prasaMgonAM udAharaNo jANI-samajI saMkalpa karyoke satyavacanathI ATalo badho lAbha thato hoya to ochAmAM ochuM sAcuM ja bolavAno abhigraha karavAmAM lAbha ja che ane kharekhara te vratadhArI jinadAsa zreSThI pAsethI vratanA niyamono bodha pAmI bIjA aNuvratano dhAraka banyo. jIvanabhaMga thAya to bhale thAya paNa vacanabhaMga na thAya te mATe draDha saMkalpa jAhera karyo. chatAMya corInA vyasanathI tenuM mana mukta na banyuM, bIjuM vrata pALe che, paNa trIjuM vrata che ja nahIM. ekavAra rAjA zreNikane tyAM ja dhADa pADavA jatAM rastAmAM ja rAjA zreNikane abhayakumAra maLyA. kyAM jAya che pUchatAM rAjAne tyAM corI karavA javAnI vAta karI. abhayakumAre tenI pAse tenuM saranAmuM lIdhuM ne AgaLa vadhyA. pAchA vaLatAM te ja cora rAjamahelamAMthI ratnanI peTI taDaphaDAvI ghera jato joyo. pharI pUchyuM tyAre paNa pote je coryuM hatuM te ja vAta sAva sAcI karI. buddhinidhAna abhayakumAra tathA rAjA zreNika Azcarya pAmI gayA ke corI chatAMya sAcuM bolanAra A zAhukAra kevo ? paNa vadhu bAtamI meLavavA jevA rAjamahelamAM pahoMcyAM te ja samaye jANavA maLyuM ke eka nahIM paNa dasa ratnapeTI gAyaba hatI ane bhaMDArI svayaM koTavAlane bolAvI corInA samAcAra ApI rahyo hato. mAmalo gUMcavAto jANI zreNikarAje abhayakumAranI salAha mujaba rAtanA cora zrIkAMtane tyAM sainiko mokalI tenA gherathI mahele bolAvyo. pachI badhIya vigatonI carcA paNa karI. zrIkAMte to eka ja ratnapeTI corI hatI. te AgalI rAta pramANe ja pharI kabUlI lIdhuM, jethI bAkInI nava peTInI corI
Page #773
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA mATe bhaMDArInI UlaTatapAsa thatAM hakIkata bahAra AvI gaI. abhayakumAra tathA zreNikarAje zrIkAMtanI nIDaratAne sAcI vAto jaNAvI devAnuM rahasya pUchyuM. tyAre zrIkAMte satya vacananA abhigraha tathA bAravratadhArI jinadAsa thakI bodha pAmyAnI vigato jaNAvI. guNAnurAgI abhayakumAre zrIkAMtane bodha pamADatAM trIjuM vrata acauryanuM levA khAsa bhalAmaNa karI, badalAmAM tenA corInA gunAne mApha karyo. maMtrI tathA rAjAnI bhalAI bhAvanA jANI zrIkAMta lajajA pAmyone have pachI corIne paNa choDavAnA saMkalpavALo thayo. rAjAe jUnA bhaMDArIne rajA ApI vratadhArI zrIkAMtane te bhaMDArIpadavI bakSI. satya vacanano pratyakSa lAbha dekhI zrIkAMta te pachI bhagavAna vIrano paramopAsaka banI gayo. 12 bevaphAI gaI - vaphAdArI thaI : zrAvake bhogasAra aneka vAra dharmAtmAne paNa karmAtmA sAthe bheTo thatAM avaLAM nimitto bhaTakAI jatA hoya che, paNa tevA samaye je potAnI ArAdhanAmAM vyavasthita rahe che te avaLAne paNa savaLAmAM pheravI nAkhe che. gharamAM zAMtinAtha prabhunI pratimA rAkhI ghara-daherAsaramAM nitya dravya ne bhAvapUjA bhAvapUrvaka karanAra bhogasAra zrAvaka bAra vratadhArI hato. trikALa pUjAno ArAdhaka hato, paNa bhAgyayoge tenI patnI avasAna pAmI. parANe paNa moTA gharane calAvavA bIjI strI paraNavAno avasara Avyo paNa A bIjI vAranI strI svabhAve caMcaLa ne manathI mukta hatI tethI paraNI patinAM chidro jotI tenI saMpattimAMthI thoDo thoDo bhAga pacAvatI dhana bheguM karavA lAgI. dhIme dhIme badhuMya dhana khalAsa karI pacAvI nAkhatAM bhogasAra daridra thaI gayo. gAma paNa choDavuM paDyuM, paNa bhagavAnanI bhakti na choDI. badhAe devAdhideva zAMtinAthane choDI devI - devatAonI mAnatA mAnavA kahyuM, chatAMya teNe mithyAtva dharma na svIkAryo. A tarapha bevaphA patnI paNa patine tela - coLA khavaDAve che ane pote miSTAnna Aroge che. chUpA bhogothI unmAda vadhatAM te vigaIonA sevanathI vikRtimAM paDI ane para puruSane bhajavA lAgI. bevaphA nArI kulaTA banI, zAMtinAtha prabhunA adhiSThAyaka dave daherAsaramAM dhUpapUjAmAM sugaMdhI vagere na jaNAtAM upayoga mUkayo ne khyAla Avyo ke prabhunA sAcA bhaktane dhaMdho choDI coLAnI khetI For Private 49 karavAno samaya Avyo che, temAM tenI vyabhicAriNI strIno hAtha che. prabhunA sAcA bhaktane tyAM AvI Aphata te anucita lAgatAM tene sAnidhya ApavA deve bhogasAranA bhANejanuM rUpa lIdhuM ane bhogasArane khetare jaI khetara kheDI ApyuM. coLAno Dhaga upADI ghera javAmAM madadarUpa banyo. gharamAM jyAM te strIe jAra puruSane gamANamAM saMtADyo hato tyAM ja te bhAro pheMkyone pachI mAmIne coLA ApavA te coLA phUTavA lAgyo, jethI chupAyela jAra puruSa bhayabhIta thayo. bhogavatIe je lApasI ane UMcA bhojana-dravyo moja - majA karavA chUpAvI rAkhyA hatAM te jamatI vakhate trADo mArI koThImAMthI kaDhAvyAM. strIne lAgyuM ke cokkasa koIka aMtare bhANejamAM praveza karyo che, paNa haju vadhAre vicAre te pahelAM to dhanathI du:khI banela bhogasArane gharanI pAchaLanI jamIna khodI dhana kADhI ApyuM. pAchaLathI bhogasAranA putranA lagna vakhate tenI apara mAtAno jAra puruSa je strInA vezamAM lagna prasaMge Avyo hato tene bhojana karatAM bhUkhyo rAkhI zaramAvyo. parapuruSa saMgiNI bhogavatIe tene chUpA lADavA pIrasI ApyA. te jAra puruSe thoDA khAI thoDA chUpAvyA, to pelA devatAe tene parANe Ubho karI mAMDavo poMkhavAnA bahAne lADavA khaMkherAvyA. badhIya prakAre jAra puruSa ane bIjI patnIne herAna parezAna karI chelle vivAha thaI gaye potAnA mULa devarUpamAM pragaTa thaI bhogasAra zrAvakane potAnA sAnidhyanI satya bInA kahI. patnIne paNa abhayadAna apAvI paramAtmA-bhaktinI anurAgI manavALI banAvavA patinI khUba prazaMsA karI. potAno bhakta potAnA bhagavAna zAMtinAthano paramabhakta che mATe ''tuM phulaTA chatAMya tArA gunA mApha karuM chuM. have jAra puruSane tyajI patine bhaja ane kAmabhogonI lipsA - vAsanA - laMpaTatA choDI daMbha tyAga !'' tevI bhalAmaNa karI. mAthA upara vikRta bhaya pedA thayelo jANI strI cetI gaI. teno parapuruSano moha-nazo UtarI gayo. pachI jema jema mana zAMta thayuM tema tema potAnI bhUlo samajANI, pati pAse zuddha mane micchAmi dukkaDam mAgyA. paramAtmA zAMtinAthajInI bhakti vadhArI teNI paNa bAra vratadhAriNI banI. devatAe prabhu bhaktanA ghera suvarNavRSTi karI. strI paNa jIvana sudhArI zrAvakanI sAthe devaloka gaI. have pachInA alpa bhavomAM muktinA sukhane pAmaro. ra Personal Use Only
Page #774
--------------------------------------------------------------------------
________________ loyo caturvidha saMgha 13 saMsAramaNamAM eka jIva : vaLage che tevI jijJAsA thai. gurudeve jaNAvyuM ke "mRtyu samaye zrAvaka priyaMkara rAjA jevI leNyA Upaje tevI gati hoya che." te mATe jAMbu khAvAvALA cha bhinna vicAravALA jIvo ane dhADa pADavAmAM saMsArI tamAma jIvo vividha jIvAyonimAM bhaTake che. paNa hiMsakathI laI anukaMpA- bhAvavALA che alaga alaga sukha-duHkha anubhave che ane saMsAracakamAM aTavAyela anaMtA manovRttivALA jIvonuM daSTAMta gurudeve ApyuM. AtmAnA vividha kALa sudhInA samayamAM vividha vicitra sthitine paristhitio pariNAmamAMthI kayA pariNAmane zuM kahevAya te samajAvI sAramAM pAme che. phakata mokSamAM gayelA AtmAo ja zAzvata sukhanA jaNAvyuM ke "ati raudradhyAnI kaNa lesthAthI jIva narakagati bhAgI che, bAkInA jIvo duHkha- pracUra jIvana vitAve che. pAme che. nIla lezyAthI sthAvarapaNuM, kApota lezyAthI tiryaMcakIrtidhara nAmanA jJAnI munirAje aridamana rAjAnI gati, vivekI mArgAnusArI pIta vezyA vaDe manuSyano bhava, rANIne rAjAnA acAnaka AgamananA samAcAra ApI Azcarya kSamAzIla- vrataniyama yukata padamalezyA vaDe devagati ane upajAvyuM. jJAnI munirAjanI vAtamAM zraddhA rAkhI rANI uttamottama zukala lezyAthI maMda kaSAyI, rAgadveSa vijetA alaMkArothI suzobhita banI UbhI rahI ane kharekhara rAjA mahAtmA banI muktinAM sukhane meLavI jAya che.' AvyA. te badhuMya jJAnI bhagavaMtanI kRpAthI jANyuM che tema jANI gurudevanA zrImukhe vezyAnuM tattvajJAna prApta karI potAnA rAjA mahAtmAne maLyo ane jJAnaparIkSA karavA jaNAvyuM ke pitAnuM sAta ja divasamAM parivAra paisA ne rAjasukhamAM "Apa mane kaho ke atyAre mArA manamAM zuM vicAra AvI AsaktinA kAraNe kamota mota pachI tuccha kIDAnA bhAvamAM gayo?' bhramaNa jANI priyaMkara rAjA cetI gayo. bhavaprapaMca ne "he rAjana ! tame tamArA mRtyunuM vicAryuM ane sAramAM bhavabhayathI teno AtmA vairAgya pAmI gayo. jJAnI bhagavaMte kahevAnuM ke tame sAtamA divase vIjaLI paDavAthI maraNa pAmazo tene pratibodhita karyo. cAritra mohanIya karmanA udayanA kAraNe ane mRtyu pAmI azucimAM beIndrIya kIDA banazo.. cAritra pragatinA bhAvo na thayA, paNa zrAvaka-jIvananAM amUlya ekavAra to AvI agama bhaviSyavANI rAjAnA manane vrato uccArI jIvanamAM pALI jANyAM, jIvanamAM pIta vezyA satAvI gaI, paNa tarata rAjA aridamane putra priyaMkarane bolAvI oLaMgI padama lezyA sudhI paNa pahoMcyA. vrata-niyama ne kIDAno bhava jo maLe to potAnA ja hAthe mArI nAkhI te bhava brahmacaryanI pavitratAthI te priyaMkara rAjAno jIva maraNa pUro karAvI devAnI aMgata sUcanA ApI. pachInA ThIka sAtamA pazcAta devalokanI pragati pAmyo. AgAmI bhavamAM vistAra divase munirAjanI AgAhI mujabe ja rAjA mRtyu pAmyo ne paNa pAmaze. azucimAM kIDo paNa banyo. navA rAjA priyaMkare te kIDAne joyo 14 satyameva jayate : zrAvaka haMsarAjA ane mArI nAkhavA patthara-lAkaDI vagereno upayoga karyo, paNa te kIDo to prANa bacAvavA saMtAvA lAgyo. priyaMkara tarata jJAnI prabhujIe je je mahAvrato ke aNuvrato jaNAvyAM che tenAM mahAtmAne maLyA ne kIDo te ja pitAno jIva che ke bIjo te AThara-AcaraNa dvArA jIvAtmA khUba uttama pragati sAdhI zake pUchayuM. javAba- te ja pitAno jIva. chatAMya have marI navo bhava che. eka nAno niyama paNa jo sacoTa paLAya to te dvArA utpanna meLavavAne badale jIvavAnI AzAvALo zA mATe tema chatAM thatI zuddhi AtmAne nArI zake che. tevAM vratomAM mahattvanuM vrata che mahAtmAe prakANyuM satyabhASA. "satyameva jayate'nA nyAye haMmezA satyano ja "he rAjana ! vijhAmAM janmanAra kIDAne vijhAnI jugupsA vijaya aMte hoya che, kAraNa ke asatyanAM pagalAM khUba TUMkA paDe che. nathI hotI. indrane devalokanAM sukho vacce jevI jIjIviSA hoya che tevI ja jIvavAnI lisA vijhAnA kIDAne paNa hoya che, paNa jainadarzanamAM phakata tevA satyane ja mahattva apAya che, kAraNa ke te tevI azucimAM paNa sukhanI mAnyatA dharAvato je dvArA koi jIvanuM ahita na thatuM hoya, jIvahiMsA ke mahA hovAthI maraNa nathI Icchato.' anartha utpanna thAya tevA satya karatAM mauna vadhAre majabUta navarAja priyaMkara to tattva jANI DaghAI gayo. kayA gaNAya che. kAraNathI maraNa pachI alaga alaga gati bhinna bhinna jIvane haMsarAjAe asatya vacanathI utpanna thatAM apAyomAM Jain Education Intemational
Page #775
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA mUMgA-bobaDApaNuM, durgaMdhI mukhapaNuM, mukha ke jIbha vagarapaNuM vagere jANI satyavrata pasaMda karyuM, je thakI kevuM satya bolavuM tenI paNa ucita samajaNa lIdhI. have jIvanamAM te vratanI parIkSA thAya tevA avasaro AvyA. caitra mAsanI zAzvatI oLInA parva-divasomAM ratnazikharagiri upara AdinAthajIne vAMThavA jatAM samAcAra maLyA ke pADozI zatru rAjAe AkramaNa karyuM che, mATe rAjAne pAchA vaLavuM paDe tevI veLA hatI. chatAMya vipatti vacce paNa samAdhi-saMpattine sAcavI rAjAe tIrthayAtrA na ja choDI, balke draDhamananA banI potAnA nagarane paNa jAtrA daramyAna visArI dharma-puruSArthane ja prAthamikatA ApI. tethI rAjAnA badhAya sainiko tathA rAjaya parivAranA badhAya snehI-svajano zatrunA bhayathI jAtrA mUkI pAchA vaLI gayA, jayAre eka ja chatradhArI rAjA sAthe rahyo, rAjA haMse koinIya paravAha karyA vagara potAnI saphara AgaLa dhapAvI. jaMgalamAM praveza karatAM pUrve rAjAne svanA rakSaNanI ciMtA thai. tethI te chatradhArInA bI N vastro mAMgI te paherI lIdhAM. AbhUSaNo chUpAvI dIdhAM ane rAjavA gopavI AgaLa cAlyA. raste jatAM eka haraNa pAchaLa paDela zikArInA haraNa vize pUchAyela praznonA sAva UMdhA javAbo ApI pote pAgala che tevo vartAva karyo ne haraNa bacAvyuM. pachI eka sAdhu mahAtmAnI pAchaLa paDelA e bhIlone khoTo mArga dekhADI sAdhu hatyAnuM nivAraNa karavA cukitapUrvaka sAcuM-khoTuM bolyA. te pachI paNa eka sthAne ArAma pharamAvatAM lUMTAruonI ToLakInA mukhe cha'rI pALatA saMghane lUMTavAnI vAta sAMbhaLI kSobha pAmyA. chatAMya te pachI te ja lUMTAruone jabbe karavA rAjAnA sainiko AvyA tyAre rAjAne pUchatAM haMsarAjAe corone-lUMTAruone pakaDAvI pADavA karatAM sainikone ja saMgharakSA mATe javA kahyuM ane cora-lUMTAru upara barAbara najara nAkhatAM rahevA sUcana karyuM. lUMTAruoe rAjAno yuktibharela javAba sAMbhaLI rAjAnuM bahu sanmAna karyuM. balke duSTa prati paNa ziSTa vyavahArane kAraNe rAjAne namana karatAM lUMTAruoe lUMTaphATanuM kArya saddA mATe choDI dIdhuM. Ama rAjA haMsanA satya vacanathI potAne ane parane saune nukasAna thatuM aTakAvyuM, paNa chellI parIkSAmAM rAjAne ja haNavA duzmananAM sainyo thoDe besI AvyAM, ane pUchyuM ke rAjA haMsa koNa che ? kayAM che ? vagere. tyAre satyAgrahI rAjA haMse potAnA prANa bacAvavA asatya na bolatAM satya vAta kahI For Private 51 dIdhI. haMsarAjAe potAnI jAta ughADI pADatAM ja zatru sainike rAjAnA mastaka upara khaDga dvArA joradAra prahAra karyo ne rAjA aNanama rahyA. paNa Azcarya vacce khaDganA ja seMkaDo TUkaDA thai gayelA. badhoya parivAra jAtrAmAM hato te nikaTamAM ja upasthita hato. eka yakSe pragaTa thai rAjA upara puSpavRSTi karI rAjAne satyavacana guNathI navAjyA. devavimAna vidhurvI rAjAne saparivAra jAtrA pUrNa karAvI. teja yakSanI madadathI zatrusainyane jItI, rAjA vijayI banyA paNa saMsAranA prapaMcothI udvigna banI vRddhAvasthAmAM rAjaya choDI cAritra lIdhuM. devaloka pAmyA che. 15 e vrata jagamAM dIvo : nAgila gRhajIvana paNa jo vrata niyamo vagaranuM belagAma che to jIvanamAM dharmanuM bIja vAvI nathI zakAtuM, vAvyuM hoya to baLI jAya che, jayAre yama-niyama jIvanamAM mokSa phaLane paNa bakSe che. strI-saMga-raMgano tyAga karI saMpUrNa brahmacarya zramaNa varga pALe che, jayAre zramaNopAsaka mATe prabhujIe svaThArAmAM paNa saMtoSa keLavI brahmacaryalakSI jIvana jIvavAnuM vidhAna karela che, kAraNa ke brahmacarya manobaLathI maMdane duSkara che, paNa pALanArane lAkSaNika zakti ane labdhio ane umadA sukha bakSe che. aneka nArIo paNa zIlavratadhArI- brahmacaryapremI hoya che, jemanA kAraNe temanA patidevo paNa dharma-mArge vaLe che. abhyAsamAM khUba AgaLa vadhela jainadharmI naMThA nAmanI kanyA bhojapuranA lakSaNa nAmanA jaina vaNikanI dIkarI hatI. kAjaLa vagarano, telanI vATa vagarano, caMcaLatA vagarano ratnadIpaka jenI pAse hoya tenI sAthe ja lagna karavAM tevI zarta rAkhanArI naMdAne icchA pUranAra koi patino joga na thayo, tyAre nAgila nAmanA jugArIe tevo dIpaka koi cakSane sAdhIne taiyAra karAvyo ane zarta pUrI thatAM lakSaNa zrAvakane udghoSaNA pramANe potAnI putrI naMdAnAM lagna ajaina yuvaka nAgila sAthe karavAM paDayAM. naMdA paNa vacanabaddha hovAthI paraNI sAsare AvI. paNa patinA jIvanamAM jugAranuM ugra vyasana jANI duHkhI banI unmukha rahevA lAgI, jethI jugArI nAgila paNa khinna banavA lAgyo. chatAMya putrI uparanA sneha-rAganA kAraNe lakSaNa nAgilane khuza rAkhavA rama-rajata rUpAnANuM mokalato rahyo. nAgile ekaThA jJAnI muni bhagavaMtano saMparka karI potAnI patnInI viparIta manodazA mATe prazna karyo, javAbamAM zrutajJAnI Personal Use Only
Page #776
--------------------------------------------------------------------------
________________ o52 caturvidha saMgha mahAtmAe nAgilanA vyasanI svabhAva ane unmAdI mananuM - 16 nAnuM vrata - moTuM inAma: siMha zreSThI kAraNa jaNAvI vrata-niyamamAM AvavA bhalAmaNa karI, kAraNa ke naMdAnI zarta pramANe mAyArUpI kAjala vagaranA dharmanI azraddhAnI prabhujInA zAsananA amuka zrAvakonI sAdhanA paNa vATa vagaranA, snehano nAza na karatA telavALo ane samyakatvane sIdhuone preraNA-pATha ApI de tevI jovA maLe che. dareka kaMpAyamAna na karato evo bhAvadIpakavALo puruSa pati tarIke kALamAM koI ne koI evA ArAdhaka zrAvako pAka ja che, jeo meLavavo hato, paNa tevo koI puruSa prayAsa chatAMya paricayamAM gRhastha chatAMya saMyamI jevA AcAravaMta hoya che. tevAM na AvavAthI aMte yakSe dIdhela ratnadIpakavALAnAgilane paraNavA zrAvakaratnothI A vasudhA bhAvita-pAvita che. te lAcAra hatI. AvA zrAvako paikI siMha zreSThInI vrataniSThA, saMyama nAgile patnInA manane manAvI anukuLa jIvana jIvavA abhiruci ne dharmapuruSArtha jANavA-mANavA jevAM che. eka nAno mahAtmA pAsethI temaNe ja batAvelA upAya pramANe svadArA paNa niyama aticAra-rahita pAlana karatAM AtmAnuM ojasa saMtoSa ane parastrIgamana viramaNa vrata svIkAryuM. zIla-vratano kevuM pragaTI zake che, eka aNuvrata jevuM phaLa ApI zake che tevA prabhAva ja evo che jethI badhuMya vAtAvaraNa svayaM anakaLa banavA satya prasaMgomAM A kathAnA pAtra zreSThI siMha eTale custa jaina lAge che. ghera AvI lIdhela pratijJAnI jANa karatAM ja naMdA khUba zrAvaka AnaMda pAmI. bahu sArI rIte patine sAcavavA lAgI. beu niyama lIdhela ke potAnA ghara-sthAnathI so yojanathI vadhu vaccenA bagaDelA saMbaMdho paNa zIla-vratanA pratApe sudharI gayA dUra pravAsa na karavo. pratijJA AjIvana mATenI hatI. te ane beu vacce prIti jAgI. digvirati vrata parIkSAe caDI gayuM.. ekavAra naMThA piyara-ghera gaI hatI, tyAre madhyarAtrie banyuM ema ke te ja vasaMtapura nagaranA rAjA kIrtipAla gharanI agAsI upara ekalA sUtA nAgilane pativiyogI eka zrAvaka siMha sAthe temanA guNothI AkarSAI gADha maitrI dharAvatA vidyAdhara putrIno anukULa upasarga thayo, jemAM prathama prayAsamAM hatA. rAjaputra bhImanAM lagna mATe nAgapuranA rAjA nAgacaMdranI bhogayAcanAmAM niSphaLa banelI teNIe chaMcheDAIne aganagoLo ranamaMjarI kanyAne mAMga AvyuM. kanyAnAM gaNo. 35. yogyatA nAgila upara pheMkayo, paNa navakAra-zaraNe gayela nAgilane te badhuMya jANI-tapAsI rAjA kIrtipAla putra bhImane paraNAvavA agni- prakopa jarAya parezAna na karI TUkaDA banI gayo. sahamata thaI gayo. aMte nAgilane vaza karavA te vidyAdharI kanyAe naMdAnuM paNa potAnI vyavastatAnA kAraNe putrane paraNAvavA savA nakalI rUpa banAvyuM, paNa vratadhArI nAgilane zaMkA jatAM tene so yojana dUranA nAgapura nagare javA asamartha hovAthI zabdothI tarjita karI. tADanA thatAM ja sAme AvatI vidyAdharI rAjaputranA vivAhanI jimevArI mitra zreSThI siMhane soMpI. sthabhita banI gaI ane teNInA paga jaDAI gayA. zIla-prabhAve rAjAno Agraha, paNa parAyA vivAhakaraNanA pApamAM paDI anartha nAgila kapaTa jANI gayo. pachI anukaMpA lAvI teNIne mukata daMDanA pApamAM UtaravA siMha zreSThInuM mana na mAnyuM, pAchuM so karI, paNa pote asAra saMsArathI udvigna banI AjIvana yojananI dizAnA niyamano paNa bhaMga thAya tema hovAthI teNe cAritravAna banavA dIkSAnI talapavALo thayo. rAjaputranA lagnakaraNamAM potAnI lAcArI darzAvI. naMdAne pAchI bolAvI potAno pravajayA- prastAva ane koMdhAviSTa banela rAjAe zreSThI mitra upara AjJA calAvI banela ghaTanA kahI saMbhaLAvI. dharmAtmA zrAvikAe svIkRti ke jo lagna kArya pAra na pADe to hajAra yojana dUra javAnI sajA ApI. beu saMyamI banyAM. yakSadIpe nAgilane sadAya prakAza maLaze. rAjAe sattAno durupayoga karI potAno abhiyoga maLe tema sAtha Apyo. suMdara saMyama pALI beu AtmA harivarSa calAvyo. jethI rAjaabhiyoganA kAraNe siMha zreSThIe "paDaze kSetramAM yugalika banyA. tyAMthI devatA banI pachInA ja bhavamAM tevA devAze''nA nyAye lagna kArya mATe sahamati manamArI mUka mAnava- bhava meLavI mokSe gayA che. dhanya che prabhue darzAvela mane ApI. zIla-vratane. paNa nAgapura jatAM rastAmAM ja dharmavArtAno dhodha vahAvI tattvabodha ApI rAjaputra bhImanI saMsAra-vAsanA toDI nAkhI. Jain Education Intemational
Page #777
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA so yojana sudhI beu gayA pachI siMha zreSThI AgaLa na cAlyA. bhIma paNa dharmAtmA banI tyAM ja rokAyo. sainikoe ekAMtamAM rAjaputra bhImane bolAvI rAjAnA krodhanI vAta samajAvI ne kahyuM ke siMha zreSThI jo rAjAnI AjJA vyavasthita pAra nahIM pADe to parANe tene nAgapura bAMdhIne lai javAze tevuM pharamAna thayuM che. te vAta bhIme zreSThI siMhane karI. dharmasaMkaTa AvatAM potAnA vrata sAcavavA zreSThI bhImane samajAvI aNasaNa ane pApopagamana saMthAro karavA nikaTanA parvata upara javA lAgyA. pAchaLa bhIma paNa cAlyo. sainikone rAtri jatAM divase beunA guma thayAnA samAcAra maLatAM tapAsa karI, parvata upara upavAsa karI AhAra-pANI jatAM karI denAra beune jANI sainiko rAjAnI sajAnA bhaye gabharAyA. beune vinaMtI karI paNa chatAMya temanA saMkalpamAM koi pheraphAra na dekhAvAthI kIrtipAla rAjAne jANa karI. dharmadveSI rAjAne krodha Ubho thayo. badhAya vacce kumArane bAMdhIne paraNAvavA ane siMha zreSThIne AjJAbhaMganA aparAdhe mRtyunI sajA saMbhaLAvI, svayaM parvata sudhI rathamAM besI AvI gayo, paNa tyA beu mahApuruSonI caraNa sevA karatAM vAgha vagere pazuone dekhI te vismaya pAmI gayo. mana zAMta thai gayuM. khUba vinaMtI-svaramAM upavAsa choDavA vinaMtI karI, paNa beunA aNasaNa saMkalpamAM pharaka na paDayo. jarA paNa AkarSaNano bhoga banyA vagara zreSThI siMha ane rAjaputra bhIma eka mAsanA upavAsa dvArA kAyAne gALI-ogALI kevaLI banI muktie cAlyA gayA. rAjAthI asaMkhya yojana dUra thai gayA. 17 'jinane bhajatAM jina bananAra : rAjA zreNika karmonI vicitratA-vikaTatA ne vilAkSaNitA kevI ke tIrthaMkaranA jIvadaLane paNa potAnuM jora dekhADI sarvavirati sudhInAM sopAno sara na karavA de. pUrvanA bhavamAM sAmAnya sadAcArI jIvo karatAMya dIna-hIna paristhitio sarje, paNa temAM Azcarya paNa zuM ? kAraNake pUrva bhavanI vAta to dUra paNa caramabhavI jIvone paNa rAma, rathanemi, ArdrakumAra, aSADhAbhUti muninI jema mohaajJAnanA kardamathI kharaDI nAkhe, utthAne gayelane patana pamADe, pApIne puNyAtmA banAve chatAMya balihArI che jinazAsananI ke jemaNe deva-guru-dharmane samyak avadhArI rAkhyA, te badhAya saMsAra-samudramAM tarI javAnI naukA pAmyA, DUbatA bacyA ne bUDatA anekone paNa taraNa-tAraNanuM kAraNa banyA. For Private 643 bhagavAna vIrane thayAM chavvIsaso varSa tharo, te samaye rAjagRhinA rAjA zreNika magadhapati kahevAtA. rUpalAvaNyazakti-saMpattithI bharapUra hatA. pAchI bharajuvAnI! rUpavatI cekSaNA jevI rANIonA bhattara. badhuMya anukULa paNa pratikULatA rUpe gulAbamAM kAMTAnI jema nirdoSa pazunA zikAranA vyasanI, dharmAdharmanA ajANa ane kaThora karmI hatA. prabhu vIranA kaivalyanA sAdhanA-kALa sudhI to zivadharmanA anuyAyI, jaina dharmathI vimukha paNa hatA. raMga-rAga- vilAsathI pracura jIvanamAM kevaLI bhagavAna vIrano nikaTa paricaya to dUra paNa jaina sAdhuo upara cAritrahInatAno AkSepa karI ekAkI vicaraNa karanAra ekala vihArI mahAtmAnI pAse rAtre vezyA mokalI tamAzo paNa Ubho karanAra hatA. paNa kudaratI jaina dharmanA kadara pakSapAtI abhayakumAra, meghakumAra, naMdISeNa vagere mahArathInA pitA paNa hatA. vanavagaDAmAM ekAkI sAdhanAnA himAyatI anAthI muninA nAtha banavAmAM niSphaLa gayA pachI teja mahAtmAnA sAdhanA-baLe samakitI banyA hatA. paTTarANI cekSaNAnA satyAgrahathI prabhu vIranA samavasaraNamAM darzanArthe AvyA, paNa prathama dezanA suNatAM ja sadA mATe paramAtmAnA caraNopAsaka banI gayA hatA. jayAM sudhI bhagavAna rAjagRhimAM samosare tyAM sudhI nitya darzana-zravaNano lAbha lenArA banyA hatA, paNa prabhujInA vicaraNa samaye paNa smaraNa karatAM roja 108 suvarNanA javalAthI prabhujIne abhivaMdana karatA hatA. pAchaLathI to jaina zAsananA mULa prabhAvaka paNa banyA hatA. ane pracAraka paNa banI karmo sAme laData ApatA hatA. potAnA azubha karmanA udaye navakArazI jevA paccakhkhANamAM paNa zithilatA anubhavatA hatA. chatAMya potAnI aviratithI du: khI potAnI ja rANI ane putra-putrIone cAritranA sarvavirati mArga sudhInI anumati ApanAra paNa hatA. devatAe garbhavatI sAdhvI ane mAMsayukta pAtrAvALA sAdhu viSuIM chalanA karI to beu samaye zAsanahilanA TALI zAsana- rakSaka banyA hatA. sAdhu-jIvananA rAgI kevA ke potAnA ja aMgata sonIe metAraja munirAjanI hatyA karI, rAjazikSAthI bacavA sAdhu-veza paherI lIdho to muni hatyA karanArane paNa sAdhupaNuM che karI zikSA na karI. sagarbhA haraNIno zikAra karI yuvAna vayamAM narakagatinuM AyuSya bAMdhI janAra temane jayAre prabhu vIre batAvela yukitao chatAMya asaphaLatA maLatAM naraka gati javAnuM nizcita jaNAyuM tyAre bhagavAnanAM vacano upara gADha zraddhA dharAvanAra banI gayA. Personal Use Only
Page #778
--------------------------------------------------------------------------
________________ 54 jIvanabhara prabhunAM vacananI sevA karI khUba samAdhi TakAvI. jIvananA aMte jacAre rAjalaMpaTa banI kuNike zreNika pitAne keda karI rojanA so-so haMTara phaTakAravA cAlu karyA tyAre paNa ''he vIra ! huM vIra !'' bolI karmo khapAvyAM. bhale karma pramANe narakati maLI che paNa prabhunA ananya rAgI svayaM AvatI covIzImAM prabhu bananAra che. 18 bhartRharino jIvanapalaTo : rAjA bhartRhari Aje jaina sAdhu-sAdhvI bhagavaMto nItizataka ane vairAgyazataka jevA prAcIna graMthano abhyAsa kare che. temAM vairAgyazataka- nItizatakanA racayitA thayA che mAlavA dezanA rAjA bhartRhari. jayAM sudhI potAnI prANapyArI, vizvAsapAtra rANI piMgalA upara moharAga hato tyAM sudhI te avaMtikApati bhartRharinA manamAM bhogavAsanAe jabbara pakakaDa lIdhI hatI. strIne bhogasAdhana mAnI kAmabhogane paNa puNyano udaya mAnI tana-manathI temAM ja DUbelA hatA. zrRMgAra rasanA himAyatI temaNe ja rAgAMdha dazAmAM vidvatAyoge 'zrRMgArazataka'nI racanA karI. strIo mATe potAno abhiprAya jJAnamaya bhASAmAM paNa bahu khullI bhASAmAM jAhera karyo hato. paNa eka samayanA utkaTa bhogI teo yogI banI gayA. te pachI strI ane saMsAra pratino adbhuta vairAgya temanI navI racanA vairAgyarAtaka'mAM ThAlavI dIdho che. harasiddha devInA dvArA apAyela deha Arogyaprada ane virATa Ayuprada amaraphaLa mukuMda nAmanA garIba brAhmaNe mananI amIrI rAkhI rAjA bhartRharine bheTamAM ApyuM. rAjAe mohAsakata dazAmAM potAnI rUpavaMtI piMgalA rANIne ApI dIdhuM, jayAre parapuruSagAminI rANIe potAnA prANavallabha mahAvatane te bheTa rUpe pradAna karyuM. abhAgI te hastipAle kalA nAmanI gaNikAne bhogasukhanI bheTa svarUpe ApI dIdhuM. pAchaLathI te ja gaNikA potAnA pApamaya jIvana upara dhikkAra lAvI tevA phaLano upayoga karI prajAnA hita mATe teja amaraphaLa mULa dAtA rAjA bhartRharine ja bheTa ApyuM. tapAsa karatAM rAjAne khyAla AvI gayo ke potAnI mAnItI piMgalA to mahAvatamAM mohAI ADA saMbaMdhavALI banI che ane mahAvata pAcho gaNikAne vaza che. potAnA ja gharanI viSamatA jANI koine ya ughADA pADayA vagara bhartRhari to vairAgI sanyAsI banI gayA paNa cogAnuyoga sanyAsa dazAmAM paNa temane saMsAralIlAnAM vikRta darzana thayAM. For Private caturvidha saMgha aneka tApasane cogI mAnI praNAma karyAM to teNe AvakArane badale sanyAsI bhartRharino tiraskAra karyo. rAjAe tApasanA cAritrane cakAsavA saMtAine joyuM to tApasa jaTAmAMthI DabbI kAThI maMtra bolI strI vikurtI teNIne bhajavA lAgyo. strIsaMgamAM te nidrAmAM hato tyAre strIe pAchA aMboDAmAMthI DabbI kADhI puruSa vipuryo ane tenI sAthe ramaNa karyu. pachI pAchI tApasa pAse sUi gai. tApase UMgha UDatAM ja strIne saMharI jaTAnI DabbImAM saMharI lIdhI. te pachI zrIpuranagara jatAM tyAMnA rAjAnA mRtyu pachI hAthaNIe rAjakaLaza vanamAM sUtelA rAjA bhartRhari upara ja karatAM teo tyAMnA rAjA ghoSita thayA. parANe ane anicchA chatAMya bIjI vAra rAjA banyA. pradhAnamaMDaLe mRtarAjAnI putrI temanI sAthe utsavathI paraNAvI. pAcho sukhano saMsAra cAlato hato. temAM temanI rANIe koika zreSThI putrane anurAgI banAvI mahelamAM ja kaLAyukta hajAra dIvInI racanA banAvI temAM saMtADI dIdho. ane rAjA bhartRharinI gerahAjarImAM beu kAmasevana karavAM lAgyAM. ekavAra vajrano doro dIvInI bahAra rahI jatAM zaMkAzIla rAjAe dIvI kholAvI to puruSa nIkaLyo. rANIne jaNAvyA vagara ja teNInA hAthe ja rasoi karAvI pelA tApasane bolAvI tene tataDAvI strI kaDhAvI, strI pAse rUpavAna puruSa ane potAnI ja rANI pAse pelo zreSThI puruSa pragaTa karAvI pradhAnamaMDaLa vagerene yuktithI bhegAM karI saMsAralIlA dekhADI koinoya tiraskAra karyA vagara viSayonI viDaMbanAne doSa ApI pharI sanyAsa lai lIdho jaina mArge zIlavrata dhAraNa karI teo pAchaluM jIvana divyatAthI jIvI gayA ne svargavAsI banyA. 19 jIraNa zeThajI bhAvanA bhAve re : zrAvaka jIraNa zeTha prabhu mahAvIranuM jIvana-kavana eTale guNapuSponI hAramALA. covIseya tIrthaMkaromAM sAdhanA-baLa savizeSa dvArA jemaNe kaivalya utpanna karyuM tathA karmonA jaMga sAme jabbara laData ApI te, prabhu vIra mahAvIra ja nahIM paNa pravIra paNa gaNAya. sADAbAra varasa sudhImAM prabhujI lagabhaga mauna ja rahyA. atya5 bolanArA ane mauna sevanArA prabhunI AMtarabhAvanA bhAgye ja koi jANI zakatuM hatuM, chatAMya prasaMge-prasaMge evI ghaTanAo banI ke prabhujInuM mauna eja anya mATe upadeza bhASA banI, prabhunI sAdhanA ja anya mATe upAsanA banI gai. Personal Use Only
Page #779
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 055 vizAlA nagarInA ughAnamAM prabhujI sAdhanAkALa daramyAna cAra mAsathI vinaMtI karanArane lAbha na maLyo ane pADozI kAusagga sthAne che. cAra cAra mAsanA cauvihArA upavAsa lAbha laI gayA. karavA dhyAnayogamAM apramatta banI pragati sAdhI rahyA che. eka ' kahevAya che ke jJAnI puruSe khulAso karyo ke abhinava divasa tyAMnA dharmAtmA zreSThInI najara prabhu upara paDI. basa zreNInuM dAna bhAvazUnya dravyAcAra hatuM, jayAre vagara lAbha meLavyuM temanI bhakitano lAbha levA manamAM bhAvanA UThI. prabhujIne paNa jIraNa zeThanI bhAvabhakita hovAthI teo bAramAM devaloke bhAvapUrvaka vaMdanA karI. upavAsanA pAraNe padhAravA vinaMtI karI. gayA che ane adhUrI bhAvanA chatAMya phaLarUpe AgAmI bhavamAM prabhu mauna rahyA. vItarAgI banI mokSe sidhAvaze dhanya che prabhunuM zAsana, jemAM ghera AvI dharmapatnIne jANa karI. khUba vATa joyA pachI phakata ArAdhaka-bhAvathI paNa AtmakalyANa thAya che. paNa prabhujI ne padhAryA tyAre pharI prabhujInAM vaMdana-darzanArthe tyAM gayAM. potAnA gRha-AMgaNane pavitra karavA bhAvabharI lAgaNI 20 dhyALa zeThano dadhyAdharma : zrAvaka darzAvI, paNa paramAtmA to dhyAnamAM ja hatA ne AMkho paNa jinadAsa baMdha hatI. ujajAgara dazAmAM prabhune dekhI, vicAre che ke prabhujI lokottara paramAtmAnuM zAsana lokottara ane prabhunI pAraNuM kayAre karaze. mane lAbha kayAre maLaze. * AjJApUrvakanuM jIvana jIvanAranI bhAvanA paNa alaukika, jemane vizuddha brahmacArI ne pAchA tapasvI saMta-mahaMtanA pasAthe paNa jinazAsana maLyuM-gamyuM ne phaLyuM, temanA jIvanamAM potAnA jIvanamAM paNa pavitratAnI jhaMkhanAvALA jIraNa zreSThI svArthanA sthAne paramArtha goThavAya, pApanA sthAne puNya ane pAraNAM- bhakitanI vinaMtI niHsvArtha bhAve karI rahyA hatA. mithyAtvanuM sthAna samyakatva laI le. temAM lagIra daMbha ke svArthavRtti na hatI, paNa dararoja prabhujIne prabhuvIranA samakALe banelo A satya prasaMga vratadhArI karela prArthanAo niSphaLa jaI rahI che, phakata darzana vaMdanano lAbha zrAvaka jinadAsanI jIvanacaryAno che. mathurA nagarI jinadharmathI maLe che. vAsita che, tyAMnA A zreSThI ane temanI dharmapatnI paNa paNa Ama lAgeTa cAra-cAra mAsanA pratyeka divase varSonI jinadAsInA nAme lokomAM oLakhAya che. zeThANInI dharmAsthA RtumAM paNa jIraNa zreSThInI bhAvavarSA na aTakI, ba9 varSARtu, vadhAre che, jayAre zeThanI dharmakriyA vadhAre che, nitya UThatAM ja pUrI thai. cAra cAra mAsa pachI jayAre prabhujIe cAturmAsa pUrNa navakAramaraNa, pratikramaNa, prabhupUjA tathA prasaMge sAmAyika, karI vicaraNano vicAra karatAM pUrve pAraNuM kahyuM tyAre prabhujInA pauSadha dhAranAra te zrAvaka vividha pratijJAvALA che. khUba manobhAvane kaMika aMze pAmI janAra jIraNa zeTha te divase ullAsathI dharmamaya divaso vitAve che, vepAramAM paNa nItinI bhAvanA AkAze uphayana karavA lAgyA. saMpurNa cAturmAsano rIti ja prItikAraka banAvI che. alpa parigrahI jinadAsajI sAmaTo lAbha maLI raheze kahI prabhujInA pAraNAnI taiyArI sIdhuM sAduM jIvana vitAve che. paiso puSkaLa paNa abhimAnanuM karAvI ane ghara sudhIno mArga sApha karI sajAvaTa karI. bhAvabaLe nAma nahIM. tethI zeThANIne roja dUdha davA AvatI govAlaNa jevI zuM kArya adhUruM rahe? garIba bAi sAthe maitrI jevuM che. prabhujI upavanathI nagara sudhInA mArge AvI gayA, ekaThA dUdha-dahIM vecanArI te bharavADaNanA ghera dIkarInAM lagna potAnA gharanA raste paNa padhArI gayA. tyAM sudhImAM to levANAM, jemAM padhAravA zreSThIyugalane AmaMtraNa ApyuM, paNa manobhAvanAnA vege zreSThI bAramAM devaloke javAnuM pathya pedA sAmAjika kAraNothI govAlaNaputrInAM lagnamAM svayaM hAjarI karI gayA hatA, paNa acAnaka bhagavAne pADozI abhinava ApavAnA badale putrInA lagnamAM mobho vadhe tevAM AbhUSaNo zreSThIne tyAM lAbha Apyo. tenI bhAvanA paNa zuddha na hatI, ane ApyAM. tethI vA ane AbhUSaNonA kAraNe bharavADano lagnamAM karmacArI varga pAse AhAra-pANI vahorAvyAM, paNa prabhunI jusso sAro rahyo. prasaMgane ThAThathI UjavI zeTha-zeThANInA bhikSAnA dAnano ja prabhAva ke "ahohAna-ahodAnanI ivani upakArano badalo vALavA navA janmelA be baLadone bheTa rUpe sAthe devadaMbhI vAgI. vastra-suvarNa ane puNyanI vRSTi thaI. paMca ApavA bharavADa yugale vicAryuM. divyo pragaTayAnA samAcAra jIraNa zreSThIne maLatAM ja teo phakata traNeka varasanA be baLado rUparaMge ane kAyAnI AghAta pAmI gayA. UMce caDI rahelI bhAvadhArA aTakI. cAra- prakharatAthI zobhatA hatA. eka najare ja gamI jAya tevI temanI Jain Education Intemational
Page #780
--------------------------------------------------------------------------
________________ 7pa6 caturvidha saMgha kAyAnI sauSThavatA hatI. te beunI joDIne zeThanA khUTa bAMdhI 21 kalyANamitra nAgila : nAgila govAlaNe jANe lagnanI bheTa pAchI karavA vicAraNA karI! paNa cotho Aro vartato hoya, mokSa mArga- ughALo hoya tathA zeThe jaNAvyuM ke pote vratadhArI hovAthI potAne tyAM pazupAlana sAkSAta bhagavAna mahAvIra jevA viSaya-vijetA vicaraNa karatA karavA asamartha che. pazu-paMkhI pALavAM-poSavAM temane hoya, cAreya tarapha jinazAsanano jayajayakAra hoya, tyAre AvaData nathI, uparAMta niyamavALA hovAthI gAya-bheMsa gharamAM kalpanA thaI jAya ke te samayanA badhAya jIvo bhadrika pariNAmI vasAvyAM nathI. ane dharmAnurAgI hovA joIe. paNa te badhAya khulAsA chatAMya govALa-govALa game paNa nahIM. sAkSAta tIrthakaranA samakAlIna uttama puruSo tema paNa zeThanA upakArane pheDavA parANe te beu baLadane zeThanA mokSe gayA ke devaloke jayAre adhama puruSo naraka ke tiryaMca gati ghara AMgaNe ja khUTo Ubho karI bAMdhI gayA, jANe potAnA jevI adhama dazAmAM paNa cAlyA gayA che. prabhuno dharma, mAthethI moTo boja UtarI gayo hoya tevA haLavA banI pAchA prabhutAbharI prarUpaNA to badhAyane eka samAna tAraka hoya che vaLI gayA. paNa te varasatI vANIne phakata pAtra jIvo ja jhIlI zake che, dharma pAmelA jinadAse vratanA apavAdane manamAM rAkhI bAkI karmanA kAThiyAthI kaMThitane to saMsArabhramaNa ja nasIbamAM maMgA ne nirdoSa be baLadone sAcavI levA dharmapatnIne bhalAmaNa hoya che. karI. dayA-ahiMsA-karuNA te to prathama vrata che, tene mukhya A prasaMga bhagavAna vIranA ja saMcaraNa- samaye banI gayo rAkhIne ja parigraha parimANa TakAvI zakAya. baLado to samaya che, jayAre caMpAnagarImAM draDha jinadharmAnurAgI nAgila nAmano jatAM zeThanI dhArmika mAvajatane kAraNe bahuja dekhAvadAra banI ArAdhaka raheto hato. nitya prabhupUjA, pratikamaNa, sAmAyika gayA, paNa sAthe roja zeThanA sAmAyika, japa ne vividha vagere karI pApano bhaya rAkhanAro te zrAvaka paramAtmAno dharmakriyA sAthe tapasyA jANI bhAvuka banI gayA.baLadone paNa upAsaka to hato ja sAthe tattvano jJAtA paNa hato. tiryaMcagati chatAMya dhArmikatA sparzI gaI. zeThanA upavAsanA divase teo paNa bhojana-tyAga karavA lAgyA. paNa jogAnujoga tenI mitratA pUrvabhavanA vicitra chatAMya te ja beunI joDIne zeThanA mitro ja bhaMDIravaNa aNAnubaMdhane kAraNe vikRta vAsanA dharAvatA kumAranaMdI sonI sAthe thaI hatI, sonI strI-laMpaTa hato. dhanADhaya hovAthI pAMcaso yakSanA vArSika utsavamAM corI karI makarImAM upADI gayA. kanyAone paraNelo hato, paNa IrSyALu paNa hato. tene tenA beu baLado pAse te divase khUba kAma lIdhuM, jethI sAMja mitra nAgilanA dharma sAthe lagIra levA-devA na hatA paNa avasare sudhImAM to tevA kAmathI naTavAyelA beu baLadonAM gAtro DhIlAM potAnAM aMgata kAryomAM upayogI thatA nAgila mitrane dhana paDI gayAM, nAkamAMthI lohI vagere vahevA lAgyAM. tevI vikaTa dvArA tuSTa rAkhato hato. ArAdhanA-premI nAgilane dhana karatAMya dazAmAM gabharAIne teja mitro chUpI rIte beu baLadane zeThanA ghera dharmanI laganI savizeSa hatI. tethI upAyo dvArA paNa bAMdhI chAnAmAnA cAlyA gayA. kumAranaMdIne dharmanI vATa cIMdhato hato paNa bhogakarmanI zeThane baLado pAchA AvI gayAnI jANa thatAM ja temanI prabaLatAthI te sonI samajadArImAM khUba pAchaLa rahI gayo. pAse gayA. bharAyelA zvAsavALA baLado dekhI zeThano zvAsa adhara thaI gayo. khUba dayAbhAvathI AMsu pADatAM baLadone teja kAraNe pAMca-pAMcaso patnIo chatAMya sonI hAsAupacAra sAthe navakAra, saMbhaLAvavA lAgyA. dharmAtmA jinadAsanA navakAramAM paNa pracaMDa puNyanI tAkAta bhaLelI hatI. prahAsA nAmanI be devIomAM mohAi gayo. te ja beune meLavavA potAno vilAsI Akhoya parivArane saMsAra choDI. tethI zAMta banI gayelA baLado navakAra sAMbhaLatAM ja mRtyu paMcazela dIpe mahAmahenate gayo. lagna-prastAva zakya na hovAthI, pAmI zeThanA upakAra-prabhAve devalokamAM kaMbala ane saMbala aMte eka vAra mArIne paNa deva-devIono devaloka meLavI nAmanA deva banyA, jemaNe prabhu vIrane nadI UtaratAM naukAnI hAsA-mahAsAne vaza karavA taiyAra thaI gayo. vAsanAnA vamaLamAM rakSA karI bacAvyA hatA. vaTalAyela teNe agnicitA racI ane temAM jhapApAta karavA adhIrA banela sonIe na ciMtA karI potAnI patnIonI na Jain Education Intemational
Page #781
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA pa . aMgata mitra nAgilanI ke na parivAranA koI sadasyonI. are ! athathI iti badhIya ciMtAo karavI paDI paNa badhIya kanyAo potAnA vepArIonI zAkha ke potAnAM yazakIrtinI paNa potapotAnA saubhAgya pramANe sArAM ThekANAM pAmI gaI. vicAraNA na karI zakanAra teNe caMpAnagarImAM marI javAno Ama pArivArika jIvana chatAMya parivAranI jaMjALathI para tamAzo bhego karyo. AkhuMya nagara te ghaTanAne kutUhalathI mANI banI teo rahyA hatA, chatAMya jayAre nAnI putrI celaNAnA rahyuM hatuM tyAre kalyANa-mitra nAgileja tene tema anartha karatAM haraNanA samAcAra maLyA ke tarata ja putrInA zIlanI rakSA mATe vAryo. eka bhavanA devasukha pAchaLa amUlya mAnava-bhavanI vIraMgaka nAmanA sArathine tAbaDatoba mokalI ApI pitA sAdhanAo na lUTAvavA khUba samajAvyo, paNa paisAnA tarIkenuM kartavya bajAvyuM. bhAgyayoge putrI celaNA to haraNa ahaMvALA teNe koinuMya kazuMya na mAnyuM. aMte niyANApUrvaka karanAra zreNika rAjAnI mAnItI paTTarANI banI. baLI ne ja maryo, te ghaTanAthI vairAgya pAmI gayela nAgile zrAvapaNuM choDI zramaNapaNuM grahaNa karyuM. suMdara saMyamanI zreNikanuM akALa maraNa tenA ja putra kaNikanA nimitte ArAdhanAnA pratApe teno jIvAtmA kALadharma pAmI bAramAM thayA pachI divya vastra, hAra, kuMDaLa, ane secanaka hAthI mATenA devaloke baLavAna deva banyo. avadhijJAnanA upayogathI joyuM gharSaNathI bacavA jayAre halla ane vihalla nAmanA be to potAnA pUrvabhavano mitra kumAranaMdI icchApUrvaka bhANejAoe kuNikano parAbhava TALavA mAmA rAjA ceDAnuM paMcazeladvIpano adhiSThAyaka deva jarUra banyo che, paNa hAsA- zaraNuM lIdhuM tyAre eka ahiMsaka rAjavI chatAMya badhIya prahAsAno bhartAradeva banavA chatAMya bIjA devatAonI AjJAmAM AvanAra AphatonI vacce paNa kSatriyadharma bajAvatAM beune parANe gaLe vaLagela Dhola bajAvavAnuM kAma pAmyo che, devatAi raNuM ApyuM. sukho vacce paNa duHkhI che. parAbhavathI pIsAyelo che, | teja saMgharSamAM jayAre kaNike hahna-vihaane tAbe karavA apamAnathI akaLAyelI che, tenA jIvane devalokathI paNa tAravA ceDAmAmA sAme ja yuddha mAMDI dIdhuM tyAre zaraNArthInA hitamAM upakAra ane karuNAbuddhithI nAgila deva vidhunAlI banela ahiMsAnA pakSapAta sAthe jaDabAtoDa javAba ApavA yuddhamAM kumAranaMdI devanI pAse Avyo. hitabuddhithI samajAvI potAne utaryA, chatAMya bhISaNa saMgrAma samaye paNa eka divasamAM phakata pUrvabhavano paricaya Apyo ne Dhola vagADI saune khuza karavAnA eka bANathI vadhu bANa na choDavAnI pratijJA aphara rAkhI ane halakA kAryathI bacI ArA sthAne janma levA mATe sAkSAta dasa divasamAM mAtra eka eka bANathI nAnA-moTA sainikothI vicaratA bhagavAna mahAvIranI jIvaMta pratimA bharAvavA sUcana laDavAne badale zreNikanA ja dasa putrone haNyA. vadhu hiMsA thAya karyuM. tethI bhaya pAmelo sonI deva kSatriyakuMDamAM bhagavAnanAM temAM temane lagIra rasa na hato. darzana kAusaggamAM karI temanI AkRtinI pratimA gozIrSa caMdanathI banAvI prabhAvatI rANIne ApI zubhakarma bAMdhanAra chelle jayAre kuNike aThThamatapa karI saudharmaindra ane thayo. nAgile kalyANa-mitranI pharaja bajAvI. caramendrane sAdhI mahAzIlA kaMTaka tathA rathamUzaLa yuddha mAMDyuM, tyAre vadhu narasaMhAra ane yudhdhabhUmine rakataraMjita na karavA svayaM 22 virANI rAja cA - zrAvaka ceDA rAjA laDAImAM na UtarI nAgarathInA patra, bAravratadhArI, tapasvI, prabhuvIranA samakAlIna upAsaka zrAvakomAM vizAlA dharmAtmA varuNa zrAvakane senApati pada ApI yuddha TALavA. nagarInA rAjA ceDAnuM nAma khyAtanAma che. prabhuvIrane pAmyA mathatA rahyA, paNa varuNa zrAvakanA sa mathatA rahyA, paNa varuNa zrAvakanA samAdhi svargagamana pachI pote tyArathI temanA jIvanamAM je parivartana noMdhAyuM che te eka saMyamI paNa yuddhane aTakAvavA yuddhabhUmie UtaryA. sAdhune zobhe tevuM tejIlA mananuM saMbhAraNuM banI gayuM che. devatAI baLanA kAraNe potAno parAbhava thavA lAgatAM ja rANI prathA thakI uparAupara sAta-sAta patrIo janmI bhANejanA hAthe nAlezI bharela mota ane vizAlAnI sattA paNa AvA saMsAracakamAM teo saMsArabhAvathI alipta rahyA.. khovAne badale potAnI AtmasAdhanA na bagADavA gaLAmAM sAva uMmaralAyaka kanyAo thavA chatAMya zubhabhAva eja rahyo ke loDhAnI pUtaLIo bAMdhI aNasaNapUrvaka UMDA jaLamAM potAnA bhAre kamapaNAthI potAno saMsAra bhale Ubho thaI gayo jhaMpalAvyuM. paNa putrIone saMsAramAM pADavAnuM viSacaka jevuM pApa pote to paNa paramAtmA vIranA ananya upAsaka zrAvakanI rakSAmAM nathI ja karavuM. javAna kanyAnI mAtAeja kanyA paraNAvavAnI dharaNendra svayaMne AvI rakSA karavI pharaja banI. temane jaLamAM Jain Education Intemational
Page #782
--------------------------------------------------------------------------
________________ 58 DUbavA na ja dIdhA. potAnA bhavanapati AvAsamAM laI jaI temanI rakSA karI. tyAMja rahI jIvananI aMtima kSaNo vitAvatAM vRddha ceDA rAjAe badhAya viSamabhAvo vacce paNa samatA na gumAvI, balke aMtima ArAdhanA karI devaloke sidhAvyA che. AgAmI bhavamAM mukitane paNa varanArA che. manuSyabhavanI virAgitA devalokamAM paNa TakAvanAra bhagavAnanA te zrAvakane Ajeya zramaNo svayaM pravacananI pATethI yAda karI temanA sattva ne zauryane vakhANe che, jaina-itihAsamAM ceDA rAjAnuM gaurava guMjatuM rahyu che. 23 sAlaputranI sAdhanA : zrAvaka sAlaputra paramAtmA mahAvIra devanA dasa dhanADhaya zrAvakonAM jIvanakavana upAsaka-dazAMga nAmanA sAtamA aMgasUtramAM eTale nathI varNavAyAM ke teo dhanavAna hatA, paNa tethIya vadhI guNavAna, cAritryavAna hatA. tapasvIne tyAgI hatA. AnaMdakAmadeva zrAvakanI jema sadAlaputra paNa prathama devaloke gayA che ane te pachInA ja bhavamAM AtmakalyANa sAdhI mokSasukha meLavI javAnA che. prabhu vIrano ja prathama ziSya gozAlaka prabhuthI chUTo thayo ane karmavAda,puruSArthavAdanI vAto kADhI nAkhI. ekAMte niyativAda calAvyo. je mate je samaye je thavAnuM hoya teja thAya tevI mAnyatA hovAthI aneka loko bhoLavAIne gozAlakanA anuyAyI banyA. tevA bhakatomAM polAzapuranA saphAlaputranuM nAma paNa gavAya che. prabhunA paricaya vagara sAco mArga na maLavAthI gozAlakanA upAsaka banI gayA. eka rAtrie koi devatAnA saMketathI jANyuM ke AvatIkAle sarvajJa padhAravAnA che. gozAlakaneja sarvajJa jANanAra te jAgI gayA ne tenA AgamananI taiyArI rAkhI paNa gozAlakanA badale paramAtmA mahAvIra prathamaja vAra polArapura padhAryAM jANI Azcarya pAmI gayA. caturvidha saMgha devatAothI adhiSThita prabhu vIranA samavasaraNano ThATha dekhI AkarSAI ne dezanA sAMbhaLavA gayA, jayAM karma ane karmane paNa haMphAvanAra puruSArthanI gauravavaMtI vAto sAMbhaLI sAco bodhapATha pAmyA. chatAMya gozAlakano niyativAda paNa temanA manamAM ramato rahyo. zrAvakajIvananI badhIya ArAdhanAo vyavasthita karatAM paMdarame varSe agiyAramI pauSadha pratimA ArAdhatAM devatAi upasarga thayo, jemAM mAyA karI deve tenA moTA putrane mArI gozAlakane paNa te dhanADhaya kuMbhakAra zrAvaka thakI khUba jorA maLela, kAraNake te kuMbhAra nAnI-moTI pAMcaso dukAnonA nAkhI, pauSadhazALAmAM lohI chAMTayuM. chatAMya kAusagga na mAlika hatA, uparAMta dasahajAra gAyonA mAlika hatA. lagabhaga traNa karoDa suvarNa mudrA tenI mUDI hatI. agnimitrA nAmanI patnInA atyaMta mAzUka paNa hatA tathA putronA parivAra sAthe nagara AkhAyamAM vikhyAta thayela zreSThI sukhe jIvatA hatA. choDanAra tene asthira banAvavA jayAre deve mAyA karI patnI agnimitrAnI hatyAnI dhamakI ApI,tyAre teo sneharAgamAM AvI kodhAvezamAM AvI gayA, ane pauSadhavrata dUSita thayuM. aMte patnInI jAgRti thakI badhIya devalIlA samajI potAnI bhUlanuM cokhkhA dile prAyazcitta karyuM. pharI bIjI vAra agiyAramI pratimA ArAdhI AyuSya pUrNa thatAM zrAvaka zreSTha prathama devaloke gayA che. For Private ekavAra sthaMDila bhUmithI pAchA vaLatA prabhujIe sAlaputranI vakhAra pAse padhArI temanI pAse ja mATInAM vAsaNo pAchaLano puruSArtha keTalo teno javAba temanI pAse ja meLavyo.uttaramAM bhUla na paDe tema niyativAdathI vAsaNo banavAnA hatA mATe banyA che tevo caturAi bharelo javAba zrAvake Apyo, tyAre prabhue prazna pUchela ke te ghaDA koi phoDI nAkhe, tenI patnI agnimitrAnuM koi haraNa kare athavA teNI sAthe gamana kare to zuM sAlaputra zAMta rahI tevuM vicAre ke te paNa thavAnuM hatuM mATe thayuM? basa te chellA praznathI sAlaputra syAdavAdano spaSTabodha pAmI gayo. sajoDe prabhuvIrane zaraNe jai zrAvakajIvananAM bAra vrato uccAryAM ane khUba ArAdhanAmAM AgaLa vadhI gayA. pachI to samAcAra maLatAMja potAnA bhaktane manAvavAsamajAvavA gozAlaka svayaM Avyo chatAMya tenuM svAgata saddAlaputre na ja karyuM. aMte jayAre gozAlake prabhu vIranI vAdarAkitanI prazaMsA parANe paNa karI tyAre potAnA gurudevanA mATe sAruM kholavA mATe AhArapANInuM AmaMtraNa AvyuM, paNa gozAlaka potAnA bhaktane hAthamAMthI gayo jANI nirAza thai pAcho gayo. 24 mahAsAdhaka mahAzataka - zrAvaka mahAzataka rAjagRhi nagarI eTale itihAsanA vibhinna pAnAMo. Personal Use Only
Page #783
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 059 phakata prabhu mahAvIranA samakALe te nagarImAM je je ghaTanAo lAgyA. te samaye vAcharaDAnA mAMsanI premI revatIe banI tenuM varNana karatAM alaga graMtha taiyAra thaI jAya. temAMya bhojanapANImAM bephAma banatAM tAjA janmelA mAnavabALakanI prabhu vIre cauda-cauda cArtumAsa to phakata nAlaMdAnA pADe karyA hatyA karAvI tenA mAMsamAM masAlo bharI raMdhAvIne Arogya hatA. temAMya prabhu vIranA kevaLajJAna pachI paramAtmAnI pavitra ane te upara dArU pIdho. vANI aneka dhanavAnone evI sparzI gaI ke mahAparigrahadhArI tAmasI khorAka-pANI peTamAM jatAM ja teNInI bhogecchA chatAMya tyAgI-vairAgI banI saMsAratyAganI bhAvanAvALA paNa na kI bIyarano bhaJ ya thanAM parapanA dehanI bhUkhI banI gayA. banI koi vicAra karyA vagara potAnA patine ja patita karavA tevA prabhu vIranA ananya upAsakomAM dasa zrAvako paikI pauSadhazALAmAM AvI. potAnI kAmavAsanA saMtoSavA teNIe zrAvaka mahAzatakanuM jIvana- kavana jANavA-mANavA jevuM che. vratadhArI pati mahAzatakane vividha prakAre bolAvI, gIto gAI mahAnagarInA te mahAzrAvaka pAse hajAra karoDa suvarNa to hatuM ja, hAvabhAva, kuceSTAo tathA chelle dehasparzanA dvArA paNa anukULa sAthe dasa-dasa hajAra gAyonA samUhavALA aneka gokuLo paNa upasargo karyA. chatAMya pratijJAbadhdha mahAzatake potAnuM dhyAna na tenI mAlikImAM hatAM. paNa badhAya vacce lAkSaNika vAta e che ja choDyuM. jayAM mana ja vaLI gayuM tyAM potAnI patnI paNa ke te zrAvaka tera patnIonA pati hatA. temAM revatI nAmanI pauSadhamAM kema game? chatAMya che jayAre revatIe sAva nirlajaja sukhI gharanI strI to kariyAvaramAM ja bAra karoDa suvarNa ane bAra kAryo cAlu karyA. tyAre mahAzatake teNIne narakagAminI jANI gokaLo sAthe paraNI hatI. bAkInI bAra nArIo madhyama sAta divasa pachI ja teNInA mRtyunI vAta kodhAvezamAM kahI parivAranI hovAthI revatI temane tuccha mAnatI hatI ane patinuM dIdhI. bIje divase pauSadha pArI prabhu vIra pAse pauSadhanI kAmasukha tathA saMpattisukha sauthI vadhu meLavavA te pAchI khalanA vize jANa karI prAyazcita lIdhu. revatI sAtame divase nArIsahaja tuccha svabhAvanA kAraNe IrSyALu banI gai. mArI prathama narake gaI, mahAzataka prathama devaloke gayA che. dharmAtmA mahAzatakane mana badhIya bhAryAo prati 25 abhayakumAranI budhdhi hojo : samabhAva hato, paNa revatIe manamAM uThela viSama vicArane vaza bAramAMthI cha zokyone jhera ApI tathA bAkInI bIjI che ne abhayakumAra kAmaNamaNanA prayogothI paralokavAsI banAvI dIdhI. eka abhayakumAranI buddhi hojo' tevI apekSA divALInA pachI eka bAra-bAra patnIo dehAMta pAmI chatAMya mahAzatakane copaDA pUjana samaye lakhatAM rakhAya che paNa bhAgyeja koIne khyAla na Avyo ke te adhama kRtya karanAra potAnI ja dhanavAna khyAla haze ke AgalA bhavanI jJAnasAdhanA-prabhAve zreNikaputra patnI revatI che. ane prasenajita pautra kumAra abhayane nirmaLa-pavitra ane svamahAzatakane patnIo tera chatAMya prabhu vIranI dezanA parahitakArI buddhi janmatAMja saMpragaTa hatI. te ja autpAtika sAMbhaLyA pachI saMsAra-vairAgya thayo hato tathA parigraha- vagere cAreya buddhinA mAlika abhayakumAre yuvAna vaya pUrveja parimANavrata uparAMta navAM lagna na karavAnI pratijJA uccarela pAMcaso maMtrIomAM pradhAnapaNuM meLavyuM. hatI.tethI ja phakata eka mAtra revatI jIvatI rahI chatAMya gayelano janma thayo mAtA sunaMdAnI kukSie. te pachI bALavayamAM zoka na karI potAnI dharmArAdhanAo khUba vadhArI. prasaMge-prasaMge ja mitro dvArA bApanA nAma vagarano, nabApo kahI ToNo pauSadha vagere paNa karavA lAgyA, paNa hatyAthI hAtha kaluSita mAratAM tenI vidheyAtmaka buddhi pitAnI zodhamAM lAgI gai. karI nAkhanAra revatInuM gumAna tathA viSayalaMpaTatA potAnA pati potAnA ja gharanA bhAravaTa upara potAnA pitA zreNikanuM gupta prati paNa khUba vakarI. teNI zrRMgArarasane bhogarasathI bharapUra saranAmuM ane rAjagahi nagarInuM nAma vAMcI medhAzakitathI badhuMya hatI. tethI patino dharmAcAra teNIne kAMTA rUpa banI rahyo. pAmI jaI svayaMnI mAtAne laI rAjagRhi sudhI ekalo Avyo. eka divasa mahAzataka zrAvaka jIvanAcAramAM pragati sUkA kUvAmAMthI yuktipUrvaka vIMTI kADhI, potAno paricaya gupta pAmatAM cauda varasanA zrAvakadharmanuM pAlana karatAM upAsaka rIte rAjA zreNikane ApI vikhUTA paDela mAtA-pitAnuM milana pratimAne vahana karatAM avadhijJAnI banI gayA tathA jJAnabaLe karAvyuM. maMtrIpaduM to meLavyuM ja paNa sAthe prajAnA hitamAM potAnA hitAhitano vicAra karI pauSadha laI dharmadhyAna karavA rAjA-pitA zreNikane niSpakSa bhAve madada ane mArgadarzana ApI Jain Education Intemational
Page #784
--------------------------------------------------------------------------
________________ 060 caturvidha saMgha magadhanI jAhojalAlI khUba vadhArI. aneka rAjAone namAvyA, 26 AzAtanA bharI ArAghanA : zrAvaka haMphAvyA. cAreya tarapha pitAnA nAmanI kIrti phelAvI. naMdamaNikAra caMDapraghAta jevA pracaMDa rAjavIne paNa potAnI buddhi paramAtmA mahAvIradevanA samakALe banelo satya prasaMga cAturIthI vaza karyo. muzkeToTa bAMdhI rAjA zreNika sAme rajU mArgadarzana ApI jAya che ke dharmArAdhanAmAM citta zuddhi ane karyA pachI pote ja abhayadAna pitA pAse apAvI caMDapradyotane pavitrabuddhinuM ghaNuM ja mAhAbhya che. ArAdhanAmAM bhaLI jatI mukata karyo. vakhata Avye potAnA pitA zreNikanI IcchA ajANI-jANI AzAtanAo ArAdhakabhAvane khAI jAya che thavAthI durgadhA nAmanI kanyA sAthe pitAnA lagna karAvavAmAM tathA sadgatinI pragati paNa aTakAvI zake che. paNa mahattvano bhAga bhajavyo. nagaramAM loharaputra rohiNeya corano bhayaMkara upadrava thatAM ekavAra to bahu ja bAhozIthI tenI sAbitI ApatI kathA che. rAjagRhinA naMdamaNiyAra tene pakaDI pADyo ane devatAI drazyo UbhAM karI coranI zreSThinI. khUba dhanavAna hatA te zeTha, sAthe prabhujInA paricayamAM parIkSA lIdhI. AvyA pachI sArA dharmavAna paNa banyA hatA. prabhujI pAse teNe zrAvakadharma grahaNa karyo, kAraNake zramaNatva prApta karavAmAM temanuM eka daridranI dIkSA pachI nagaramAM te nUtanadIkSita tathA satva khUTatuM hatuM. chatAMya saMyamanA pakSapAtI rahI dararoja dIkSAdAtA sudharmA svAmino avarNavAda jaNAtAM ja saMyamanA sAmAyika, pratikramaNa karavA lAgyA. pragati karatAM parvatithinA pakSamAM UbhA rahI ratna-vastra AbhUSaNonA DhagalA bharabajAre divase pauSadha paNa prAraMbha karyo. ekavAra khAsa grISmanA karAvI lenAra mATe strI-agni ane kAcApANInA sparzanI divasamAM cauvihAro aTTama karyo ane sAthe pauSadha, paNa pratijJA jAhera karAvI niMdakonA mukhe ja cAritradharmanI prazaMsA vAtAvaraNanI uNatAnA kAraNe tIvra tarasa lAgI ane cAlu karAvI. pauSadhamAM ja pANI vAparI pAraNuM karavAnA abhadra vicAro potAnAja bhAIo naMdiSeNa, meghakumAra tathA zokaya satAvI gayA. te bhUlanA prAyazcittanA badale temaNe vicAryuM ke mAtAonI dIkSAmAM svayaM taraphathI ThATha karAvI lokomAM saMyama- nagarImAM jemaNe jemaNe paNa potAnA nAmathI paNa kIrtidAna mArgano ullAsa khUba vadhAryo. cAreya tarapha jainazAsananI garimA ApI parabo, vAvaDIo, kUvAo vagere baMdhAvyAM che te saune vadhAravA sakriya bhoga Apyo. AdrakumAra jevA anAryadezanA paNa dhanya che. anumodanA pauSadhamAM karI ja sAthe pauSadha pAryA rAjaputrane paNa AdinAtha prabhunI pratimA bheTa rUpe mokalAvI, pachI magadhAdhipati zreNika rAjAne maLI bheTasogAda ApI khuza bodha pamADyo. sulasa jevA kasAIputrane paNa pazuvadhano karI potAnA nAmanI virATa vAvaDI bAMdhavA anumati meLavI bhayaMkara hiMsaka dhaMdho tyAga karAvI ahiMsAdharmano prasAra karyo. lIdhI. prasaMge-prasaMge badhAyane potAnI cAreya prakAranI buddhino naMdavASikA nAmanI cAra mukhavALI vizALa vAva to paricaya ApI herata pamADyA. paNa ATaATalI prasiddhi bAMdhIja, sAthe nagarabahAranI te vAvanI zobhA vadhArI dezIchatAMya pitA zreNika tathA paramapitA prabhu mahAvIra prabhuno paradezI saune AkarSavA sAro kharca karI cAreya dizAmAM upavano utkaTa vinaya kadI na chAMDyo. paNa baMdhAvyAM. vAva ane upavananI ThaMDakane kAraNe vAtAvaraNa pharI potAnA pitA sAthe ja prabhuvIranI dezanA sAMbhaLyA pachI gayuM ane aneka loko navI vAvane vakhANavA lAgyA. te prazaMsA aMtima rAjarSi udAyana rAjAnI dIkSA jANI vairAgya pAmyA. zreSThine khUba bhAvI gaI. ane te kAraNe lokonA abhivAdanamAM pitAne saMyama mATe vinavyA. chatAMya tAtkAlika anumati na pramAdamAM paDI pauSadha vagere ArAdhanAo paNa gumAvI. maLatAM avasara jotA rahyA ane varaso pachI pitAzrInA krodha acAnaka dehamAM vividha vyAdhio vyApI jatAM svasthatA vacanano lAbha uThAvI chaTakI jaI prabhu vIra pAse ja dIkSita paNa gumAvI. aneka upacAro chatAMya haThIlA roga na ho, balake thaI gayA. munivezamAM abhayakumArane joI rAjA zreNike ja roge zreSThino ja bhoga laI lIdho. vAvanA pANImAM jIva rahI kSamApanA mAMgI, khUba anumodanA paNa karI. zrutajJAna ane gayo hovAthI mithyAtva-yoge teo mRtyu pAmI potAnIja bAhya tapa dvArA vadhu pavitra banI muni abhaya sarvArthasiddha baMdhAvelI vAvamAM deDakA rUpe jamyA. potAnI vAvanI prazaMsA vimAne gayA che. AvatA bhave to mokSa nizcita che. sAMbhaLI deDakAne jAtismaraNajJAna thayuM, paNa eka vAva khAtara Jain Education Intemational
Page #785
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 01 prabhuvIra jevA tIrthakara maLavA chatAMya dharma gumAvyo, mAnavabhava ekAMtamAM ghera bolAvI temanA bhoLA svabhAvano geralAbha uThAvI gumAvyo tenuM pArAvAra duHkha thayuM. tarata ja cetI jaIne prazaMsAne viSayecchA pragaTa karI hatI chatAMya pote napuMsaka che tevuM sapheda paNa nApasaMda karI chaThThanA pAraNe chaThuM tathA pAraNAmAM vAvanuM ja jUTha bolI brahmacarya rahyuM je hakIkatamAM khoTuM paNa sAcA mela-parasevAthI bagaDela dUSita pANI vAparavAno abhigraha bolavAthI vizeSa gaNAya che. strInI mAyA sAme AtmaguNonI paNa karyo. teTalAmAM prabhu mahAvIra pAchA te ja rastethI vicaraNa rakSA karavA karavI paDatI mAyAne zAstramAM nomAyA gaNAvAI che. karatAM rAjagRhi padhAryA, samavasaraNa racAyuM. rAjA zreNika paNa sudarzana svarUpavAna, saMpattivAna ane guNavAna hatA. ghoDe besI prabhujInI dezanA suNavA nIkaLyA. deDako paNa ThekaDA ga ThakaDA manoramA patnImAM paNa saMtoSa vratadhArI hatA. chatAMya bhogakarmathI mAratA dezanA sAbhaLavA nIkaLI paDayA, paNa yogAnuyoga cha saMtAnonA pitA banyA. kapilAne indra mahotsava samaye jyAre zreNikarAjanA azvanA DAbA paganI nIce kacaDAI mRtyu pAmI rANI abhayA pAsethI tenA puruSatvano khyAla Avyo tyAre gayo. prabhumilana, dezanA-zravaNa tathA tapabhAvanA badhuMya adhUruM chetarAyelI teNIe chaMcheDAIne rANIne paNa uzkerI. potAnI gupta rahI gayuM ane Ayu pUruM thaI gayuM. vAta rANI pAse jAhera karI detAM ne zaramANI, kAraNa ke rANI chatAMya zubha dhyAnamAM hovAthI gumAvela mAnavabhavanA sAthe prIta-sagAIvALI sakhAI hatI. kudarata paNa kamAla kare che, badale sIdhA prathama devaloke darAMka deva tarIke janma pAmyo. ke sudarzana ane purohita be mitro, jyAre purohita patnI kapilA tyAMnA cAra palyopamanuM AyuSya bhogavI temano AtmA ane rANI abhayA bahenapaNIo. badhAyanA vikArano zikAra mahAvidehamAMthI mAnavabhava meLavI mokSe paNa jaze. teja devAtmA sudarzana ja banyA, ane abhayAe to garviNI banI kapilAne jayAre prabhu vIranA upakArane smarI dezanAmAM Avyo. tyAre kautuka dekhADavA sudarzanA zreSThIne kaumudI utsavanA divase ja cAlu tenA rUpanI kAMti-samRddhi dekhI zreNika rAje prazna karela, jenA pauSadhamAM ja rAjAnI gerahAjarI samaye yuktipUrvaka mUrtinI jema javAbamAM prabhujIe zreNikane naMdamaNikArano bhava jaNAvyo. DhAMkIne upaDAvyA. dAsIne AghIpAchI karI pote sudarzana zreSThIne | game tema paNa zrAvakajIvananA sAmAyika pratikamaNa rAtabhara kAmayAtanAo ApI. badhIya rIte anukULa chatAMya pauSadha lekhe lAgyAM. brahmacarya vratarakSA hetune parastrIgamananA narakagAmI pApanA bhaye sudarzana TasanA masa na thayA. anukULa upasargane kAyotsarga ane 27 sadAcAranI zreSTha mUrti : sudarzana aNasaNamAM laI gayA. abhayAdvArA bhayajanaka sthitimAM rAjAnA prabhunuM zAsana pAmelAnA zIla-sadAcAra, vrata-niyama, kopathI bacavA jyAre zIlabhaMgano sAva jUTho AkSepa sAthe Avyo jIvana-kavana badhuMya avala hoya te svAbhAvika che. kAraNa ke tyAre paNa abalA rANI abhayAne abhayadAna ApavA kalaMka jinezvara paramAtmAnuM zAsana ja laukika nahi alaukika che. ane mAthe AvavA dIdhuM paNa satyavratane paNa TakAvavA mauna rAkhyuM. temAMya amuka narabaMkAonA jIvana prasaMgo moDhethI Azcaryano saMyamI sAdhunA pAMceya mahAvratonI rakSA jema sudarzana zreSThIe avAja kaDhAvI de tevA hoya che. karmodaye vicitra kalaMka sthiti vacce paNa dharmalezyA na gumAvI. prabhu vIranA samakAlina zrAvaka sudarzananI jIvanagAthA balka sthitaprajJatAno paricaya Apyo. aMte rAjA dvArA te maunane ahiMsA-satya-acaurya-brahmacarya ane aparigrahano saravALo hato. je vyabhicAranuM lakSaNa TharAvI jyAre gAma AkhAyamAM badanAma pote gRhastha paNa prabhunI kRpAe evI sAdhutA khIlI hatI ke nI sAdhatA khIlI hatI ke karI zULInI sajA phaTakArAI tyAre prativratA nArI manoramAe temanuM nAma temanA rUpathI nahi paNa zIlathI khyAtanAma hatuM. * patinA zAla sadAcAranA draDha zraddhA pragaTAvI patine kAusagga 5 ane aNasaNanI ArAdhanAnuM baLa ApyuM. zIlapremI sudarzane vratadhArI, satyazALI, prabhAvazALI teo sadgati pAmI gayA che. navakAranuM zaraNa lIdhuM. jyAM navakAra japa ne zIlano tapa hoya temanA jIvananI vizeSatAo sparzavA jevI che. tyAM bAkI zuM rahe? zULI tUTI gaI. sudarzana mATe devatAI suvarNa caMpAnagarInA rAjA dadhivAhananI rANI abhayAe temane siMhAsana hatuM. brahmacarya vratano camatkAra hato. rANI abhayA paradeze cAlI gaI. rAjA zaramAI gayo, chatAMya udAramanA zIlabhraSTa karavA niSphaLa prayAsa karyo te pUrve ja teo tevI ja sudarzane rAjAne micchAmi dukkaDamUthI khamAvyA. AvA AtmAo parIkSAmAMthI uttIrNa thaI gayA hatA. kAraNa ke guNAnurAgI sadgati na pAme to koNa pAme? rAjapurohitanI vAsanAbharI kapilA patnIe paNa sudarzanane da Jain Education Intemational
Page #786
--------------------------------------------------------------------------
________________ 62 caturvidha saMgha janazAsananA tejasivAza - pU. pravartaka munizrI harIzabhadravijayajI ma. jaina zAsanano itihAsa gauravavaMto rahyo che, banelI ghaTanAo ane bhUtakALanA aneka prasaMgo sAthe saMkaLAyelI prabhAvaka pratibhAonI vAto kharekhara jANavA-mANavA jevI che. jaina zAsana traNaratnonI moTI khANa che. jaina zramaNo ane kavio AryaprajAnA sarvAgINa, naitika ane dhArmika utkarSa mATe samayanAM vaheNone samaye samaye graMthastha karatA rahyA che. zrImad vijayalabdhisUrIzvarajI ma.nA samudAyanA sAhityopAsaka pU. pravartaka munizrI harIzabhadravijayajI mahArAja dvArA saMkalita A lekhazreNIne zraddhA-bhaktithI vAMcazu to ApaNI dharmasAdhanAmAM jarUra pragati thaze ja. parIkSAo, pAThazALAo, zikSaka-zikSikAonAM adhyayana opanabuka parIkSA, buddhicaturAI vagere mAdhyama dvArA jainadarzananuM saraLa jJAna ApavAnI teonI prabaLa bhAvanA kharekhara prazaMsApAtra che. pUjyazrInI janmabhUmi murabADa, pitA zrI amRtalAlabhAI, mAtA rukamaNibahena, bAra varSanI kumaLI vaye saM. 2005mAM mahAvada-5-murabADa mukAme saMyamano svIkAra karyo. temanA sAhityarasathALamAM ghaNAM ja sacitra prakAzano temaja tattvabodha parIkSAnAM pustako jagaprasiddha banyAM che. potAnA saMsArI parivAramAM dharma bhAvanA vadhe te mATe pAlItANA tIrthamAM caturmAsa ane kuMbhojagirimAM 99 yAtrA paNa karAvI hatI. A udAtta dhyeyathI ghaNA jJAnanI sAdhanA kare che. teomAM eka A lekhamALAnA lekhaka pravartaka sAhityopAsaka pU. munirAja zrI harIzabhadravijayajI mahArAja, teozrInA guru sAhityabhUSaNa pU. munirAja zrI jitendravijayajI mahArAjazrIe bALasAhityanI dhUma macAvI hatI. zrI jaina tattvajJAna vidyApITha-pUnA nAmanI saMsthA 14-51948 mAM sthApI tenA dvArA pAThazALAomAM arthajJAnano pracAra karyo hato. pU. munizrIe gurunI sAthe rahI bALasAhitya prakAzana pracArano yajJa mAMDyo. pa6 varSanA saMyamI jIvanamAM arthanAM sacitra, suMdara, bALabodha prakAzano pragaTa karyA, temAM karoLiyAnI jALa", "mAro sohAmaNo dharma', mRtasAgaranAM rahasyo bhA. 1-2' vagere pustako samAjamAM sArI jAgRti lAvyAM che. pustakone sacitra banAvI teoe sArI jJAnacAhanA meLavI che. temanA "zrutasAgaranAM rahasyo bhA. 1'nI preraNAdAyaka vigato A lekhamALAmAM pragaTa karI che. pU. munizrI potAnAM mAtuzrI (sAdhvI zrI caMdrayazAzrIjI) sAthe saM. 2005mAM saMyamI thayA che. teozrInA najIka-dUranA saMsArI pa-6 saMbaMdhI paNa saMyamadharmanI uttama ArAdhanA karI dhanya banyA pUjyazrIe darzana-jJAna-cAritranI ArAdhanAmAM zrI saMghane AgaLa vadhavA preraNA ApI hatI. teonA upadezathI prabhAvaka zrI vAsupUjya bhAnuM derAsara tathA mahAprabhAvaka zrI mANibhadra yakSarAjanuM derAsara kAMdIvalI (AnaMdanagara) potAnA pU. gurUdevanI smRtimAM zrI jagavallabha pArzvanAtha derAsara kukarejA-bhAMDupa suprasiddhine pAmyA che. pAThazALAnA vikAsa, abhyAsIone uttejana, sArAM pustakonA prakAzana mATe traNa TrasToe teonI bhAvanAne vega Apyo che. hajI bIjAM TrasTo AgaLa Ave ane zrutagaMgAne gAmaDe gAmaDe ghera ghera pahoMcADe e ja abhyarthanA. - saMpAdaka Jain Education Intemational nternational
Page #787
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA kSAyika samakitanA svAmI rAjagRhInA mahArAjA zreNikanuM nAma lokajIbhe caDhI gayuM che. teo bhagavAna mahAvIranA ananya bhakta hatA. teonA rAjyamAM dharma ane dhananI nadIo sukRtamAM vahetI hatI ema kahevAtuM. prabhuvIre tethI cauda comAsAM tyAM karyAM hatAM. AvA dharmapremI rAjAne celaNA vage2e 33 rANIo ane buddhinidhAna abhayakumAra Adi 23 putro hatA. prAthamika jIvanamAM mithyAtvI avasthAmAM teonuM nAma biMbisAra hatuM. teo anAthI muninA samAgamanA kAraNe dharmamAM pAmyA, sthira thayA ne prabhunA ananya bhakta banyA. rAjA zreNikanA jIvanamAM anekAneka prasaMgo banyA hatA. temAMno eka prasaMga eTale indra dvArA teonA samyaktvanI prazaMsA! jaina zAsanamAM samyaktvanA pAMca prakAro batAvyA che. sAsvAdana samakita, vedaka samakita, kSayopamika sakita, aupamika samakita ane kSAyika samita. AmAM kSAyika samyaktva' evA prakAranuM che ke je jIvanamAM AvyA pachI koI paNa rIte pAchuM jAya nahIM. temAM kAMI UNapa Ave nahIM. indre AvA dRDha samitadhArI AtmAnI zraddhAnI prasaMgopAta indrasabhAmAM prazaMsA karI. zraddhA bhaktithI vaMdanA karI ane te kAraNe e jIva alpabhavIne tIrthaMkara (AgAmI covIzImAM padmanAbha nAme) thaI mokSe jaze ema paNa kahyuM. saMsAramAM prazaMsA e kyAreka doSanuM paNa kAraNa bane che. evAM ghaNAM udAharaNo che ke jIvane prazaMsA koInI paNa thoDI paNa sAMbhaLavI gamatI nathI ane niMdAne mIThuM-maracuM bhabharAvI phelAvavI game che. niMdA e pApa che jyAre prasaMzA e puNyakArya che. anumodanA karavAthI sAMbhaLanAra tema ja saMbhaLAvanAra baMnene lAbha nizcita thAya che. tethI 'karaNa-karAvaNa-anumodana sarIkhA phaLa pAve' ema zAstromAM kahyuM che. indra dvArA thayelI manuSyanI-saMsArInI (mahArAjA zreNikanI) prazaMsA eka devane vadhu paDatI ayogya lAgI. tethI tenI parIkSA karavA tarata iMdrasabhAmAMthI UbhA thaI rAjagRhI nagarImAM Avyo. avadhijJAnathI jANI lIdhuM ke rAjAne samakitathI bhraSTa karavo hoya to eka ja upAya che. jaina dharma siddhAMtathI viruddha pravRtti karavI. je jovA sAMbhaLavAthI rAjAnI jaina dharma pratyenI atUTa zraddhA-vizvAsamAM kSati thaze ane e rIte mArI jIta thaze. deve eka munirAjane mArgamAM sarovaranA kinAre For Private 693 sacitta pANIne sparza karatAM, kuceSTA karatAM vidhuryA. A dRzya zreNika rAjAe joyuM. eka kSaNa rAjAne paNa karmanI lIlAne samajavI paDI. munine jAheramAM Thapako Apavo ayogya samajI rAjAe ekAMtamAM munine AvuM aghaTita kArya na karavA samajAvyA. zAsanane pAmavuM durlabha che. jyAre pAmelA zAsananI avahelanA karavI mahApApa che, paNa muni to rAjAne UlaTuM kahI beThA ke "duniyAmAM AthI paNa vadhu munio dvArA dharmaviruddha pravRtti thAya che tenuM zuM? tame kayAM Theko lIdho che?'' vagere. rAjAe pharIthI sadbhAve pApa karmanAM pariNAmo bhogavavAM na paDe te mATe munine hitopadeza Apyo. bIjAnuM na jotAM potAnuM sAdhavA Agraha karyo. chevaTe muni paNa samajI gayA. hajI muninI kathA pUrI na thaI tyAM eka garbhavatI sAdhvIjIne zreNika rAjAe joyAM. eka kSaNa pAMcamA ArAnA AthI paNa vadhu niMdanIya prasaMgo jovA maLaze, ema manane samajAvI sAdhvIjIne phITTA vaMdana karI saMyamamAM sthira thavA, karelI bhUlane sudhArI levA, indriyone vaza karavA samayocita vinaMtI karI mahApuNya maLelA saMyamadharmane zobhAvavA Agraha karyo. na sAdhvIjIe to sarvaprathama "pArakI paMcAta na karo, tame tamAruM saMbhALo, bIjAne sudhAratAM pahelA tame sudharo" evAM vacano saMbhaLAvyAM paNa krodhIne vaza karavA kSamA kAma Ave, bhUlane sudhAravA mATe lAgaNI asara kare tema rAjAnI vAtoe sAdhvIjIne paNa pigaLAvyAM. pApano pazcAttApa karI jIvana sudhAravA mATe rAjAne vacana ApyuM. Ama to deva hajI parIkSA karavA icchato hato paNa baMne prasaMgoe rAjAe gAMDAne gAMDo na kahetAM e jIvone samajAvI dIdhA. eTaluM ja nahIM paNa samakitane aNizuddha rAkhyuM. A joI deve rAjA sammukha pragaTa thaI kahyuM-"indrasabhAmAM indre ApanI karelI prazaMsAthI have huM prasanna thayo chuM mATe kAMIka mAMgo mAMgo' ema vinaMtI karI. rAjA zreNika to eka kSaNa AzcaryamAM paDI gayA. samajI paNa gayA ke mArA samakitanI (zraddhAnI) parIkSA karavA deve sAdhu-sAdhvIne jinazAsananI helanA karanArA dekhADyA. temaNe devane kahyuM ke huM mArA puNya anusAra pUrNa sukhI chuM. mAre kAMI ja joItuM nathI. mAruM samakita nirmaLa rahe eTaluM ja ghaNuM che, paraMtu devanAM darzana niSphaLa na jAya tethI eka ratnamaya hAra ane be goLA ApIne deva adRzya thaI gayo. rAjAe paNa hAra celaNA rANIne ane kuMDala naMdarANIne ApyA. sAra H----rAjA zreNike je rIte dharma viruddha vartanAra sAdhu Personal Use Only
Page #788
--------------------------------------------------------------------------
________________ 064 sAdhvIne, vinaya-vivekapUrvaka samajAvI potAnA kSAyika samyaktvane zuddha rAkhyuM tema bhavi AtmAoe karmanI kathA samajI jIvanamAM AvanArA khATA-mIThA prasaMgono ukela lAvavo joIe. kaSAyo karavA na joIe. ziAMtisaurabha- 246] kariyAvara-puNyAnubaMdhI puNya bAMdhanAruM vi. saM. 1880nI vAta. amadAvAdanA zAMtidAsanA vaMzamAM vakhatacaMda zeThanA ghare kuTuMbanA mukhIonI mITiMga cAlatI hatI. vAta juo to sAva nAnI ne vyavahAru hatI. kuTuMbanI zobhA vadhAravA mATe sAta bhAIo vacce dIkarI ujamanuM kariyAvara karavAnuM che. kAgaLane pena eka kalAkathI Tebala para paDyAM hatAM paNa zukanavaMtA zabdo kAMI lakhAyA nahotA. zuM lakhavuM? keTaluM lakhavuM? kevI rIte lakhavuM? temAM ja samaya vyatIta thayo, chevaTe lisTa thayuM. lisTa jotAM 500 gADAM bharAya teTalo sAmAna lakhAyo. chatAM benabAne ochuM lAgaze to? mAThuM lAgaze to? saunA moDhAmAM Aja prazna udbhavyo. premAbhAI dvArA phaIbAne pUchI prasannatAne jANavAnuM, ochuM lAge to vadhAravAnuM nakkI karAyuM. premAbhAI ujamaphaInI pAse pahoMcI gayA. vAtavAtamAM kariyAvara ane tenA lisTanI vAta karI. prasannatAno javAba mAMgyo. ujamaphaI nAnAM paNa zaramALa hatAM. ochAbolAM paNa gaMbhIra hatAM. mauna toDavA saMmati ApavA premAbhAIe kahyuM to phaIe TUMko ne Taca javAba Apyo-saMsAra vadhAravAnA kariyAvaramAM jeTaluM Apo teTaluM ochuM ja che paNa mAre saMsAra ghaTADe tevo kariyAvara bhAIo pAsethI joIe che. tenuM nAma che, "siddhagirinA zikhare eka nAnakaDuM deruM!' phaIbAnI vAta sAMbhaLI premAbhAI vicAramAM paDyA. phaIbAnA vicAromAM uttama kAma ne adbhuta tyAga hato. premAbhAI kAMI pAchA paDe tevA nahotA. teoe tarata bIDuM jhaDapI 'hA' pADI dIdhI. sArA kAmamAM so vighna Ave A vAta paNa teo jANatA hatA eTale zubhasya zIgha'nI bhAvanAthI AgaLa vadhyA. jotajotAmAM ujamaphaIne game tevI jagyA paNa pAvana girirAja upara pasaMda karI. samaya samayanuM kAma kare che tema dhIre dhIre managamatI jagyA upara derAnuM nirmANa cAlu thaI gayuM. saM. 1889nA vaizAkha vada13nI zubha ghaDIe pratiSThAnuM kArya paNa pUrNa ullAsathI pAra pADyuM. e derAnuM nAma "naMdIzvara dvIpanI TUMka athavA ujamaphaInI TUMka. suMdara nakazI, pa7 caumukhajI, pa7 zikharo, ratikara, dadhimukha, aMjanagirithI zobhatI ane naMdIzvara dvIpane yAda caturvidha saMgha karAvatI TUMka. ujamaphaInAM lagna thaI gayAM. saMsAra samanvaya bhAve zAMtithI vyatIta thato hato tyAM patideva lakSmIcaMdabhAInuM acAnaka avasAna thayuM. AvA samaye paNa ujamaphaIe dharmazraddhAne dharmadhyAnane AMca na pahoMcADI. pote pitAzrI sAthe zatruMjaya girirAjanI tIrthI 99 yAtrA karatAM hatAM te akhaMDa rAkhI. gayelI vyakti pAchI AvavAnI nathI to tenI pAchaLa dharmamAM aMtarAya karI dharmano tyAga karavo na zobhe. kariyAvaramAM siddhagiri upara naMdIzvara dvIpanI TUMka pachI to ujamaphaIe amadAvAda dozIvADAnI poLamAM naMdIzvara dvIpanuM suMdara deruM bAMdhyuM. aSTApada jinAlayamAM jhaverIvADa vAghaNapoLamAM ciMtAmaNi pArzva jinAlayamAM paNa darzanIya caumukhajInuM deruM bAMdhyuM. AvAM hatAM sukRtyanAM kAmo karavAmAM rasiyA ujamaphaI!! sAra -saMsAra mAMDavo eTale pApa bAMdhavuM Avo dIrdha vicAra karanArAM ujamabahene anekane vicAra karatAM karI dIdhAM. pharajane vicAranArA saMvata 1940 mahAsuda-10 pachInI vAta. bhoyaNI tIrthamAM bhagavAna mallinAtha prabhunI pratiSThAno lAbha khUba ja harSa-umaMgane sadbhAvathI kaDIvAlA-cUnIlAla joItArAme (potAnA vaDIla gulAbacaMda maMgaLajInA nAmathI) lIdho hato. (murabbI cUnIlAlabhAI eTale bAbubhAI kaDIvAlA siddhacakra ArAdhanAjInA dAdAzrI) cUnIbhAInA jIvanamAM be mahatvanA prasaMga dharmazraddhAne samajAvanArA anumodanAnA thayA hatA te A pramANe 1. pratiSThAnA be divasa bAkI hatA tyAM vahIvaTadAre samI sAMje cUnIlAlabhAIne kahyuM, "zeTha! caDhAvAnA paisA ane navakArazInA paisA kula 25 hajAra pratiSThA pUrve bharI pachI pratiSThA karajo." vahIvaTadAre kaI bhAvanAthI A kahyuM teno vicAra karyA vagara jAte vicAra karyo ke devadravyanA paisA ApyA vagara mArAthI pratiSThA kema thAya? A to upakArIe mArA upara upakAra karI mane mArI pharajamAMthI ugAryo. tarata kaDIthI rUpiyA maMgAvI upakAranI bhAvanA sAthe vahIvaTadArone ApI pharajamukta thayA. 2. pratiSThA thaI-dvAroddhATana thayuM eTale zeThe saunI rajA laI pratiSThAno AnaMda anubhavatAM ghara tarapha gADuM joDyuM. rastAmAM bhagavAnano jApa-stavana-pratiSThAno AnaMda sau Jain Education Intemational
Page #789
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA o5 anubhavI rahyA hatA. tyAM ja deusaNA gAmanA pAdara pAse traNa- ane jaldImAM jaldI tapa pUrNa karavAno tuM Agraha rAkha. cAra jaNA bukAnI bAMdhelAoe gADAne mArgamAM UbhuM rAkhyuM. AyuSyano kAMI bharoso nathI." ratilAlabhAI eka kSaNa karaDAIthI avAja karyo......"rokaDa dara-dAgInA je kAMI hoya vicAramAM aTavAI gayA. zuM karavuM? AtmAnI preraNAne mAna te badhuM ApI do anyathA jovA jevuM thaze." ApavuM ke vyavahArathI 108 pAraNAM karI tapa pUrNa karavuM? tyAM zeTha catura hatA. vAtAvaraNa pAmI gayA. mallinAtha ja AtmA anaMta zaktizALI che e vAta yAda AvI. je AtmA bhagavAnanuM manomana smaraNa karI, jApa karI "dAdA tamArA zaraNe preraNA kare che te ja pUrNa karAvaze mATe gabharAvAnI jarUra nathI. chuM' lAja rAkhajo." ema bhAvanA bhAvI bhAIone kahyuM, puruSArthathI dareka kArya pAra paDe che. "yA homa karIne paDo. phateha bhAIo! mallinAtha dAdAnI pratiSThAno prasAda che. tame pahelAM che A thoDo cAkhI lo." jyAM prasAda bukAnIoe peTa bharIne khAdho akhaMDa ArAdhanA karavAnA AtmabaLathI vardhamAna tapano tyAM tenA svAde bhAvanA badalAI gaI. AvyA hatA lUMTavA have deva-gurunA AzIrvAda laI bhAdaravA vada-10 saMvata 1976nIkaLyA kaDI sudhI vaLAvavA! AnuM nAma atUTa dharmazraddhA. mAM pAyo nAkhyo. jotajotAMmAM bhavinI chApa apAvanArI 25 sAra :-sAmI vyaktino doSa ke TIkAone zodhavAnA oLI akhaMDa zAtApUrvaka pUrNa thaI. tyAra pachI ratilAlabhAIe badale potAnI pharajo vicAranArA koI divasa pAchA paDatA nathI. 'ochA dravya ne alpa samayamAM AyaMbila karavAnI bhAvanAnI temAM vRddhi karI. dhIre dhIre khAvAnI Asakti ane ThaMDuM-garamanI [pAThazALA] vRtti paNa ghaTavA mAMDI. zarIra TakAvavA khAvuM che evA ucca vIsamI zatAbdInA eka tapasvI ratna vicAro daDha thayA. zarIra nAzavaMta che. jeTaluM tenI pAsethI kAma - vIramagAmamAM khoDIdAsabhAI zAhanA ghare dharmapatnInI kaDhAvI levAya teTaluM kaDhAvI levuM. e bhAvathI aDadhI zatAbdI pavitra kukSie ratibhAIno janma vi.sa. 1959nI phAgaNa suda oLInI akhaMDa pUrNa thaI. tyAM thoDI karmarAjAe parIkSA karI. 4nI zubha ghaDIe thayo. jyotiSIoe janmelA bALakanI zarIramAM thoDI azakti-roganI padharAmaNI thaI. sagAMoe kuMDaLInuM phaLAdeza kahevAmAM thoDI mUMjhavaNa anubhavelI. pAraNuM karI levAnI salAha ApI. saMsArI thoDuM mana DhIluM karI puNyanA yoge ratilAlanuM jIvana jema vyAvahArika pAraNuM karAvavA AvyA paNa je dharme zUrA hoya te pAchuM vALIne jotA nathI, e rIte vardhamAna tapanI oLIo kramazaH AgaLa abhyAsamAM AgaLa vadhyuM tema dhArmika saMskAra ane sarvicAramAM paNa AgaLa hatuM. tenA kAraNe dharmapatnI gajIbena sAthe teoe vadhavA lAgI. pUrvakALamAM agADha tapa karanArA tapasvIonI bhUrI potAnI jIvanayAtrAnA Adarzo pUrNa karavA bhAvanA keLavI. bhUrI anumodanA karatAM kula 505) AyaMbila ane 100 teonA putra hiMmatalAlane dhIrajalAle pitAzrInI dhArmika vRttine upavAsa sAthe lagabhaga 13 varSa 2 mahinA ane 8 divase A protsAhita karI anumodanAnuM puNya bAMdhyuM. A jIvanamAM bAMdhelAM akhaMDa tapasyA bhAgyazALI tapasvIratna zrI ratilAlabhAIe pUrNa karmo tapa dvArA khape che. tethI temaNe tapadharmane jIvanamAM sthAna karI, uparAMta 101thI 105 oLI paNa karI. jaina zAsananA ApavAnuM davapna sevyuM. 'vardhamAna tapanI carcA teoe ghaNe sthaLe camakatA sitArAmAM 75 varSanI uMmare amara nAma lakhAvyuM. jANI-sAMbhaLI. A tapa AyaMbilanA mAdhyamathI anukULatA teonA parivAramAM suputra hiMmatabhAI tathA dhIrubhAI paNa mujaba karavAnuM hatuM. A tapamAM pAyo nAkhavAno hoya che. temAM pitAzrInA A tapane nata mastake vaMdana karI dhanya banyA. 15 AyaMbilane 5 upavAsa karavAnA hatA. dhanya che AvA dIrdha tapasvI ratilAlabhAIne! temaNe manamAM nakkI karyuM ke-A tapano prAraMbha karavAthI dhanya che eka sAthe 100 oLI akhaMDa karanAra tapasvIne! jIvana sAdhanAmaya thaze. zubha divase ane zubha ghaDIe A tapano jA saMyama paMthe dIkSArthI......! ratilAlabhAIe prAraMbha karavAno vicAra karyo, tyAre AtmAe ratilAlabhAIne eka navI preraNA ApI ke "he puruSArthI jaina zAsanamAM bhagavAna RSabhadevathI Aja sudhI jIvaDA! zuM A tapa tuM eka ja pAraNuM karI pUrNa na karI zake? strIonI vAto suvarNAkSare lakhAI che. saMyamanA mATe suMdarInuM kadAca aMtarAyakarmano udaya hoya to ochAmAM ochAM pAraNAM nAma, vIra prabhunAM pAraNAM mATe caMdanabALAnuM nAma loka-jIbhe Jain Education Intemational
Page #790
--------------------------------------------------------------------------
________________ bolAI rahyuM che. - karmanA kAraNe mallikumArI strI tIrthakara thayAM, naLarAjAe jugAramAM damayaMtIne khoI, satI kalAvatInAM kAMDAM kapAI gayAM. satI draupadIne pAMca pAMDavanAM patnI thavuM paDyuM. strIo karma paNa ghaNAM bAMdhe che ane karma khapAvavA ghaNAM duHkho paNa hasatAM mukhe sahana kare che. kahevAya che ke anaMta karmanI rAzi bhegI thAya tyAre strI-avatAra maLe che. rudrasomA mAtAe AryarakSitane pUrvanuM jJAna prApta karavA guru pAse mokalyA. yugabAhu ArtadhyAna na kare, samAdhipUrvaka mare te mATe madanarekhAe patine zubha vicAro ApyA. tevI ja rIte AjanA kALanI zrAvikAnI vAta che. bahuratnA vasuMdharA" anusAra Avo tyAga karanArI bIjI paNa aneka haze ja temAM zaMkA nathI. te sarva dharmI zrAvikAone zatazaH dhanyavAda. vAta pAMca-sAta varSa pUrvenI che. mohamayI muMbaI nagarInA eka AlizAna phleTamAM patipatnI vacce (meghakumAra ne 8 kanyAnI jema) saMyamanI bAbatamAM carcA cAlatI hatI. patnIe kahyuM, "svAmI! kumArI avasthAmAM jaina dharmanuM jJAna paMDito pAse prApta karI meM paNa "sasnehI pyArA re, saMyama kabaDI mile?" e bhAvanA bhAvelI. eka tarapha cAritrano aMtarAya, bIjI tarapha bhogAvalI karmanuM jora ane trIjI tarapha mArI sukomaLa kAyAnA kAraNe dAdA-dAdI-pitAmAtA-bhAIo ane parivAre saMyama levAmAM aMtarAya karyo. jethI saMsAra mAMDavo paDyo." patie kahyuM, "dharmapatnI! bhUtakALa bhUlI jAo. kAyA game tevI hoya, uMmara pramANe, karma pramANe badhAne eka divasa azAtA vedanIya karma bhogavavAM ja paDe che. saMyamI jIvanamAM azAtAmAM paNa ArtadhyAna nahIM thAya, kAraNa ke samyaka jJAna che. jyAre saMsAramAM ArtadhyAna thaze. game teTalA upacAro karo je thavAnuM che te mithyA thatuM nathI. mATe tame bhale saMyama na laI zakyAM paNa mArI saMyama levAnI bhAvanA pUrNa karo. mane rAjIkhuzIthI rajA Apo. saMyoga tyAM viyoga che. viyoga duHkhadAyaka che. vItarAga paramAtmAe cIMdhelA AtmakalyANanA mArgamAM javAnuM che. saMyama levAnI anumodanA bhaviSyamAM saMyama apAvaze. zAMtithI vicAra karI lo. rAjIkhuzIthI rajA ApanAra dhanya bane che anyathA yamarAjA to viyoga karavAno ja che." patnIe kahyuM, "svAmI, mukta mane rajA ApuM chuM. tame tamArA kalyANa paMthe vicaro. mane paNa manobaLa-kAyabaLa Apo. yathAzakti jIvanamAM ArAdhanA caturvidha saMgha karuM, karAvuM. anumoduM. dravyanI nahIM paNa bhAvathI jarUra sarvavirati anumodanA ane ArAdhanA karIza." sAra :-jyAre phleTamAMthI baMne bahAra nIkaLyAM tyAre eka saMyamI thavA gayA. bIjA saMyamamaya jIvana jIvavA lAgyAM. ApaNe paNa rAgane tyajI mohane jItI eka divasa AvA ja paMthe javAnuM che. [anubhaveluM. paraMparAmAM maMtra saMbhaLAvyo nAnakaDA gAmamAM jADI buddhinA aNaghaDa mANaso vasatA hatA. mRtyunA samaye putrane kAMIka maMtra saMbhaLAvavo, pAsenuM dhana ApavuM evo e prajAno rivAja. rohiNaya corane paNa bApAe "saMto pAse jato nahIM, saMtanI vAta sAMbhaLato nahIM" evI zikhAmaNa ApelI, tema gAmanA gamAra gAmaDiyA bhImAe putra lAlAne kahyuM, "beTA, kALI majUrI karI meM lAkha rUpiyA bhegA karelA tane ApuM chuM have Dabala karaje. bApAnI icchA pUrI karaje. tAruM kalyANa thaze." pAMca varSa mahenata karI lAlAe pitAnI icchA pUrI paNa karI. thAkyo-pAkyo lAlo paNa mRtyunA bichAne sUto hato. potAnA putra rUpAne aMta samaye pAse bolAvI be lAkha rUpiyA ApI kahyuM, "rUpA! rUpiyAno saMgraha karaje, benA cAra karaje. bApanuM nAma vadhAraje. duniyA paisAne bhagavAna mAne che, e vAta bhUlato nahIM." rUpAe trIjI peDhInA vArasadAra dhanAne paraMparA mujaba aMtima avasthA pahelAM ja kahyuM, "peTe pATA bAMdhaje, lUkhuM-sUkuM khAje. dAna dharama karato nahIM, "lAva paisA" evo maMtra bhajI divasarAta joyA vagara mammana zeThanI jema kALI majUrI karI, cAranA ATha-soLa lAkha bhegA karI jagatane batADaje. jagata paisAnuM pUjArI che" dhanAnI patnI dhanyA hatI. nAma sarakhAM paNa baMnenA guNa judA. eka kaMjUsano kAko ane patnI mana-dhanathI udAra, bIjAne khavaDAvI khAvAmAM AnaMda mAnanArI, bIjAnAM AMsu lUchI sukha ApanArI. A kAraNe patnI-pati vacce avAranavAra jhaghaDA thAya. patnIe ghaNI vakhata kahyuM, "ApavAthI vadhe, A bhavamAM nahIM to bIjA bhave maLe." dhanAe patnIne pitAnI AjJAsaMdeza saMbhaLAvyo. jyAre dhanyAe patine dharmanI nItizAstranI vAto kahI. je tamAre joItuM hoya te bIjAne Apo. paiso puNyathI bIjA paisAne kheMcaze. saMgrahathI vadhaze nahIM, kadAca duHkhI karaze. koI lUMTI jaze. Jain Education Intemational
Page #791
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA dhanane kharcA vagarano dharma batADavA dhanyAne eka divasa hoya tene ghaNAM kaSTo hasate mukhaDe sahana karavAM joIe. A vicAra Avyo ne patidevane vinaMtI karI ke "he patideva! derAsara bALake mAthAnA vALa bIjA pAse kheMcAvI capaTI capaTI kaDhAvI jAo, mALA pheravo, sAmAyika karI temAM eka paisAno kharca nahIM muMDana karAvyuM che. have jo enA mAthe vALa nathI, teNe loca lAge. puNya thaze ke tamAruM daLadara phITI jaze. samayano karAvyo che." "pitAjI! temAM zuM navAI karI! huM paNa. e karAvI saddhapayoga thaze." dhanyAnI vAta dhanAne gamI gaI. dere javAnuM zakuM chuM. je lokoe e bALakanA vALa kADhyA teone kaho mArA pachI ja khAvAnuM e nakkI thayuM. dhanyA paNa tethI thoDI rAjI thaI. paNa jaladI jaladI kADhI le. sArA kAmamAM vilaMba na karAya." Aje paI (5) to kAle paiso ane parama divase rUpiyo thaze. "beTA mokSa! hajI tuM loca karAvavA mATe ghaNo nAno che. e AzAe derAsaranI ne bhagavAnanI vAto ghare zarU karI. pAMca varSa pachI e bALaka jeTalo thaIza ne tyAre tAro paNa loca eka divasa dhanAne kaDakaDatI bhUkha lAgI. ghare AvI hAtha karAvazuM. atyAre, tAre A badho kAryakrama phakta jovAno che." paga dhoI e jamavA besI gayo. hAthamAM koLiyo lIdho tyAM yAda "nA pitAjI! mAre to Aje ja loca karAvavo che. tame nA AvyuM ke hajI mAre derAsara javAnuM bAkI che. tarata khAdhA vagara pADazo to huM mammIne kahIza, e mArI icchA pUrI karaze. hA, e to utAvaLe derAsara pahoMcI gayo. bhagavAnanAM bhAvathI darzana eka vAta yAda rAkhajo, loca karIza paNa mAna-sammAna-inAma karI ghare Avyo. gharanA uMbarAmAM ja yakSadeva UbhA hatA. teNe kAMI nahIM lauM." "mokSa! loca karAvavA mATe gurujI pAse javuM dhanAne Ubho rAkhI kahyuM-"prasanna thayo chuM. je joIe te mAMgI joIe. vinaMtI karavI joIe. vaDIlonI AjJA maLe to ja A le." dhano maMjhANo. dhanyAne pUchIne javAba ApavA vicAryuM. badhuM thAya, mATe zAMti rAkha pachI badhuM thaI jaze.' ' "to beso dhanyAe dhanAne dhananA badale sArA saMskAra mAMgavA kahyuM. saMskAra tame tamArA ahIM, huM garujI pAse mammI pAse badhuM nakkI karI koI divasa duHkhI nahIM kare. yakSarAjane kahyuM, "tame prasana hoto AvuM chuM. tame koI divasa mArI vAta jaldI svIkAratA ja nathI". vivekI jIvana mane Apo." deva to 'tathAstu' kahI adRzya thaI gurujIe, mammIe paNa utAvaLa na karavA mokSane samajAvyo paNa gayA. have dhanAnAM AcAra-vicAra-vartana sadharI gayAM. dhanAne te mAnyo ja nahIM. "thoDI vAra thaI nA thaI tyAM mokSa gurujIne badale gAmamAM dhanarAja tarIke prasiddhi pAmyA. vivekathI jIvanamAM mArI pAse teDI lAvyo. A mArA pitAjI teo jaldI hA pADatA dharma vadhyo. dharmathI puNya ne dhana vadhyuM. AbarU vadhI. maLelA dhanane ja nathI. have tame ja emane samajAvo." sArA sthaLe vAparavA mATe dAnazALAo kholI. Ama dhano gurujIe pitAjIne kAMIka kahyuM ke te to jhaTa samajI ja dhanAlAla zeTha thayo. gayA ane huM to taiyAra ja hato. badhA vacce palAThIvALI besI AnuM ja nAma, dharma-dhanane pavitra kare, gayo ane loca zarU thayo. badhAne ema ke huM DarI jaIza paNa saMskAra-dhanane saMskArita kare. tevuM kAMI na thayuM. Dare e bIjA." ziAMti saurabha] mokSanA mukha upara asIma uMmaga hato. icchA pUrNa thaI mana jItyuM teNe saghaLuM jaga jItyuM. teno parama AnaMda hato. jyAM loca pUro thayo tyAM e pitAnA khoLAmAM thAkanA kAraNe ghasaghasATa UMghI gayo. AvA paNa pUrva saMvata 2059-60nI vaccenI vAta. bhavathI ArAdhanA karI AvelA AtmA Aje paNa che. ATha varSanA eka nAjuka bALakanuM anekAneka vyaktio pitA-bhAvezabhAI-goregAma (gujarAtasamAcAra.) dvArA bahumAna thatuM hatuM. loko bahumAna karavA mATe paDApaDI karatA hatA. tyAM 3 1/2 varSanA bALake pitAne pUchyuM. UNapa dUra thaI pitAjI! badhA bhAIo pelA nAnakaDA bALakanuM vi. saM. 1193nI vAta. bahumAna kema kare che? hAtha joDI page kema paDe che?" pATaNanI gAdI upara siddharAja jayasiMhanuM rAja cAlatuM mokSa! e bALake loca' karyo che, te sAdhu banavAno hatuM. rAjA vidvAnonuM bahumAna karavAmAM, jJAnano pracAra karavAmAM mAnatA hatA. potAnI zakti-buddhine mA sarasvatInA upAsako "pitAjI, loca eTale zuM?" "mokSa! jene sAdhu thavA pAchaLa vAparavAmAM gaurava anubhavatA. rAjyano khajAno dhanathI che." Jain Education Intemational
Page #792
--------------------------------------------------------------------------
________________ . ane prajA jJAnathI samRddha joIe. Aje rAjasabhA vidvAnothI suzobhita hatI. aneka bhATacAraNoe rAjAnI jJAnapipAsAnI stuti karI. acAnaka rAjAe rAjasabhAne uddezI prazna karyo ke--"sAhityakSetramAM tarka--nyAyanuM sAhitya jovA maLe che paNa hajI 'vyAkaraNa' sAhityanI khAmI che. e khAmI dUra karavA koI sarasvatinaMdana hoya to rAjya taraphathI enuM bahumAna karAze. Aje atyAre ja e yazogAthAno kaLaza caDhAvavA huM utsuka chuM. satvare potAnuM zubha nAma ApI dhanya bano. rAjyanI zobhAmAM abhivRddhi karo." rAjasabhAmAM aNadhAryA A praznane badhA paMDito sAMbhaLI avAk thayA. ekabIjAe ekabIjAnI sAthe, AMkhothI vAto karI paNa koI sarasvatIupAsake rAjAnI Tahela-paDahane sparza na karyo. sau paMDito mUMjhavaNamAM paDI gayA. prAjJa paMDite paNa prasaMgocita badhA paMDitone uddezI paDaha jhIlavAnI preraNA karI. samaya ApavA ane rAja paMDito bhegA thaI kArya upADavA kahyuM paNa pariNAma na AvyuM. rAjA mUMjhAI gayo. zuM mArA rAjyamAM sAhityajagata vyAkaraNa vinAnuM raheze? rAjAne anya vidvAnonI sAthe sAthe hemacaMdrAcArya yAda AvyA. rAjAe guruvaryane vyAkaraNanI racanA karavA ane jinazAsananI zobhA vadhAravA vinaMtI karI. satvare e kArya pUrNa karI ApavA Agraha karyo. guruvare rAjAnI vinaMtI svIkArI satvare e kArya pUrNa karavAnI bhAvanA bhAvI. bhaktilAgaNInA AvezamAM rAjAthI te ja vakhate bolAI gayuM A pRthvI vAMjhaNI nathI. 'bahuratnA vasuMdharA' che. vaMdana ho e mahApuruSane! pU. hemacaMdrAcArya mahArAje tarata tIkSNa buddhithI graMtha lakhavAnuM kAma zubha kSaNe zarU karyuM. eka varSamAM laghuvRtti-6 hajAra zloka, madhyamavRtti-12 hajAra zloka, bRhavRtti-18 hajAra zloka ane bRhanyAsa 84 hajAra zloka. kula 1,20,000 uparAMta zlokanI racanA pUrI karI rAjAne AnaMdadAyI samAcAra ApyA. rAjya taraphathI Aje jJAnagraMthonuM sAmaiyuM zarU thayuM. hAthInI aMbADImAM e graMtho sthApavAmAM AvyA hatA. rAjA-mahArAjanI ja nahIM, zrI hemacaMdrAcArya svayaM ane anekAneka paMDitavaryo e zrutajJAnanA varaghoDAmAM sAmela thayA. sthaLesthaLe kamAno baMdhAI hatI. caturvidha saMghe hIrA-motIthI graMthone vadhAvyA. AkhA nagaramAM eka ja vAta hatI ke AvuM zrutajJAnanuM viziSTa bahumAna itihAsamAM sarvaprathama ja thayuM. mA zAradA-sarasvatI vizALa gaMbhIrarUpa dhAraNa karI ghare ghare jJAnanA dIvaDA pragaTAvavA svayaM nagarImAM phare che, aneka ajJAnIne For Private caturvidha saMgha jJAnanA rasiyA banAvavA icche che. evo mUka saMdeza A varaghoDAno hato. siddharAja jayasiMhe to pATaNanI zobhA vadhAranAra, jaina zAsananI kIrti prasarAvanAra AcArya devazrInuM vividha rIte bahumAna karyuM, eTaluM ja nahIM paNa najIkanAM aneka rAjyomAM paNa zAradAnA siMhAsane sthApI prajAne jJAnanI rAgI banAvI. [jaina bALazAsana-4/3] lagabhaga 2550 varSa pUrvenI vAta kAMpilyapura nagarImAM kuMDakolika nAme eka zreSThI rahetA hatA. zreSThI garbhazrImaMta hatA. emanI pAse e jamAnAmAM 18 karoDa suvarNamudrA, 6 gokuLa ane dharmaniSTha puSpA nAmanI Adarza patnI hatI. puNyavAna zreSThInA puSpanI IrSA karavA sAmAnya mAnavI ghaNIvAra prayatna karatA hatA, paNa temAM koI saphaLa na thayA. prasaMgeprasaMge dharmapatnI puSpA zreSThInI sAthe dharmacarcA karatI. puNya-pApanI vAtone saMbhaLAvatI, pUrvabhavanA puNyodaye prApta thayela samRddhine sanmArgamAM vAparavA preraNA ApatI paNa....hajI zreSThInuM mana jina dharmane pUrNa rIte AvakAravA taiyAra thatuM nahotuM. acAnaka........kAMpilyapura nagarInuM bhAgya khUlyuM. vicaratAM vicaratAM carama tIrthapati zramaNa bhagavAna mahAvIranAM caraNa kamaLothI nagarI pavitra thaI. phUla-jhADa upara hoya paNa tenI suvAsa jema cotarapha phelAI jAya tema vIraprabhunI padharAmaNInI vAto nagarImAM khUNe khUNe phelAI gaI. kuMDakolikanA jIvanamAM eka avarNanIya romAMcaka anubhava thayo. dehanA ruvATe ruvATe caitanya khIlI UThyuM. romarAjI jAgRta thaI. Avo akalpanIya anubhava thavAthI kuMDakolikane Azcarya thayuM. ghare jaI dharmapatnI puSpAdevIne vAta karI. puSpAdevIe bhagavAna padhAryAnI vAta karI ane darzana karavA javAnuM kahyuM. kuMDakolike prabhunAM darzana karavA dharmadezanA sAMbhaLavA javAnI potAnI bhAvanAne vyakta karI. patidevanA bhAvavAhI zabdone zravaNa karI AdarzanArI ekadama AnaMdamAM AvI gaI. patidevanA jIvanamAM dharmanuM prabhAta have nizcita pragaTa thaze e kalpI lIdhuM. dharmanI prAptinAM A badhAM cihna hovAthI e paNa dharmadezanA sAMbhaLavA mATe vyavasthita parivAra sAthe javA taiyAra thaI. karuNAnA avatAra prabhue dharmadezanAmAM puNya ne pApanI, tyAga ne vairAgyanI, karma ne dharmanI vAto kahI, je sAMbhaLI kuMDakolikanuM mana prasanna thayuM. kaThaNa hRdaya pIgaLI gayuM. komaLa thayuM. atyAra sudhI gumAvelAM samaya ne zaktine, pramAda ne ALasane / prabhunA sAme pApanA pazcAttApa rUpe pragaTa karI dharmadAtA Personal Use Only
Page #793
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA banAvavA vinaMtI karI. Atamane jagADavAnI hoMza thaI. janma saphaLa karavAnI bhAvanA thaI. kuMDakolikanI dharmabhAvanAnI vAto puSpAdevI ghaNI ja zubha bhAve sAMbhaLatI hatI. prajA paNa zreSThInA jIvanaparivartananA AtaMrika avAjane sAMbhaLI anumodanA karatI hatI. prabhu vIre zreSThIne dezavirati dharmanI samaja ApI. zreSThInA aMtaramAM mithyAtvanuM-ajJAnatAnuM je gADha aMdhAruM chavAyuM hatuM te dUra thaIne samyajJAnano prakAza prApta thayo. temane thayuM ke mAruM Aja sudhInuM jIvana vyartha gayuM. prabhuvIranA AziSa laI zreSThI ghare gayA. teo ane temanAM dharmapatnI Aje ghaNAM ja prasanna hatAM. temane Aje jIvanamAM sonAno sUraja Ugyo hoya ema lAgyuM. have patidevanI sAthe dharmacarcA karatAM AnaMda Avaze tema mAnI lIdhuM. ArAdhanA Dabalavege karavA taka maLaze ema nizcita thayuM. dharma maLavo jema sahelo nathI ema maLelo dharma Acaravo-pacAvavo vadhumAM vadhu kaThina che. dhIre dhIre AtmakalyANanI buddhie, pragatinA paMthe zreSThIe potAnA badhA vyavahAro sudhArI dIdhA, samaya maLe to AtmaciMtana-dhyAnamAM zakti, buddhine vAparavA lAgyA. eka divasa zreSThI azokavananI eka zilA upara Asana lagAvI beThA hatA. saMsAranA badhA saMbaMdho bhUlI e dhyAnamAM magna thavA lAgyA. tyAM zeThanI dharmabhAvanAnI parIkSA karavA eka deve AvI zreSThIne saMbodhI AkAzavANI karI ......... "kuMDakolika! sukhapUrvaka karI zakAya e ja kharo dharma che. jene karavAthI kAyAne kaSTa paDe' manane trAsa thAya te sAco dharma toge nathI. sAco dharma maMkhalIputra gozALAno ja che mATe mahAvIrane ane tenA dharmane tyajI gozALAnA dharmane apanAvI sukhI thAo." be-traNa vakhata AkAzavANInA A zabdo sAMbhaLI zreSThI vicAravA lAgyA ke jAta-anubhavathI meLavelo Atmasukhano mArga sAco ke vANI dvArA kahevAto mArga sAco? tarata zreSThI cetI gayA. temaNe manomana nirNaya karyo ke dharmanI bAbate mane geramArge laI janArI A AkAzavANInI mAre koI kiMmata nathI. meM samajI vicArI-anubhavI A tyAgamaya dharma svIkAryo che. te saMpUrNa satya che ane svIkArelA mArgamAM ja vadhu dRDha thayA. kAMpilyapura nagarImAM zreSThInI dharmaniSThA ane dRDhatAnI vAto carcAI. deve karelI parIkSA ane zrAvake karelo teno pratikAra sAMbhaLI nagarajanoe kuMDakolikane agaNita dhanyavAda ApyA. AvuM Adarza zrAvakajIvana uttarottara 14 varSa akhaMDita pALI chelle zrAvakanI agiyAra paDImAone vahana karI eka mahinAnuM saMlekhanA-anasana karyuM. samabhAve kALadharma pAmI saudharma devalokamAM utpanna thaI, sukha bhogavI, mahAvidehamAM manuSya thaI mokSamAM jaze. sAra H--prabhuvIranA Adarza 10 zrAvakomAM A zrAvakanuM nAma bolAya che. riddhi-siddhi apAra hovAM chatAM alpakALamAM aparigrahI banyA. ArAdhakane sAdhaka thaI jIvana dhanya karI gayA. [zAMtisaurabha-23/3.)
Page #794
--------------------------------------------------------------------------
________________ ooo caturvidha saMgha jinAlayonA jIrNoddhAra ane nimaNamAM zrAvakonuM viziSTha yogadAna saMkalanakAra : pU. munizrI ratnatrayavijayajI mahArAja atyaMta saMkSepamAM, alpa zabdo dvArA ghaNI moTI ane mahattvanI vAtane prastuta karavI ane lokamAnasa para TakorAnI jema raNakAra karatI A lekhamALAnI paddhati ane zelI kharekhara prazasya che. zrAvakanA jinamaMdira kSetranA yogadAnakartA aneka pAtronAM citAra mAnasapaTa para aMkita karI de che. vartamAnakALamAM je rIte bolAtA-lakhAtA "rekarDarUpa" ane "abhUtapUrva" banne zabdo sAme A lekhamALA reDa signala dekhADe che ke sabura : tamArA kAryono garva anubhavatA pahelA tamArA pUrvajo paratve eka lAMbI dRSTi jarUra karI lyo....tamArU mastaka ApoApa jhUkI jaze A mahAna zrAvakonA caraNamAM. A lekhamALAnuM saMkalana karanAra pU. munizrI ratnatrayavijayajI mahArAjazrIne saMdarbha sAhityamAM ghaNI ja dilacaspI jaNAya che. maghara dezamAM Avela jAlora jillAmAM mAlavADA gAma je nagaramAM Aja sudhImAM cAlIzathI vadhAre dIkSAo thaI che. A pavitra bhUmi mAlavADAnA vatanI pa. pU. A. zrI ratnazekharasUrijI mahArAjanA ziSyaratna pU. A.zrI ratnAkarasUrijI mahArAjanA ziSya pU. munizrI ratnatrayavijayajI mahArAjazrIne jJAnabhaMDArone samRddha karavAmAM ane zrutasAhityanA pracAra-prasAramAM bhAre rasa lAgyo che-mAlavADAnA vatanI, saMsArI nAma ghanapAlabhAI, saMsArI pitA uttamacaMdajI ane saMsArI mAtA raMgubahena, saM. 2037nA mahA suda 6nA dIkSA lIdhI. saMskRta-prAkRta hastapratonI jALavaNI temaja avanavAM prakAzano pragaTa karavAnI temanI dilacaspI kharekhara dAda mAgI le che. temanAM prakAzanomAM "ratnasaMcaya" bhAga-1-2 tathA "sAgaramAM mIThI vIraDI' (prAcIna sajajhAya), pArzvanAtha caritra' (gadyamAM) ane vividha tIrthakalpanuM gujarAtI bhASAMtara bhAre lokAdara pAmyAM che. navuM navuM saMzodhana-saMpAdananuM temanuM kArya cAlu ja che. dharmakAryomAM zrAvakonuM yogadAna upara suMdara mAhitI saMkalana karIne ApaNI samakSa rajU karI che. ApaNAM upara mahAna upakAra karyo che. - saMpAdaka ke pATaNamAM kuberadatta nAme dariyAI vyApArI hato, tenA ghare ratnajaDita jinAlaya hatuM, jenuM bhoMyataLiyuM ratnothI jaDeluM hatuM ane caMdrakAnta maNinI jinapratimA hatI. ke eka samaye caMdrAvatI nagarInA 360 karoDapatio vArApharatI AbujI upara jinAlayomAM ThAThamAThathI pUjA bhaNAvatA. * vaMthalInA nagarazeTha bhImA sAthariyAe giranAra para zrI nemanAtha bhagavAnane mahA kiMmatI jhaverAtano hAra paherAvelo ane giranAranA jIrNoddhAra mATe 72 lAkha dravya ApavAnuM vacana Apela. + AcArya dharmaghoSasUrijIno upadeza sAMbhaLI haripheNa cakrIe potAnA dhanabhaMDAramAMthI dareka gAme jinAlayo baMdhAvA AjJA karI, ThAThathI pratiSThA karAvI ane aMte teo rAjya choDI, saMyama laI kevaLI banI mokSe gayela. mahApA nAmanA navamAM cakravartIe bharatakSetramAM karoDo jinAlayo banAvelAM tathA 32000 rAjAone jaina banAvyA. ke mahArANA sara phatesiMharAve zrI kesariyAjI tIrthanA Jain Education Intemational
Page #795
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA pratimAjI mATe savAlAkhanI AMgI arpaNa karela. * padma nAmanA cakravartI potAnI mAtAnI icchA pUrNa karavA dararoja eka jinAlayanuM nirmANa karatA. pATaNanA sidhAvA nAmanA zarAphe saM. 1428mAM ATha jainamaMdiro baMdhAvelAM. * * * saMghavI dayAlazAhe 1 karoDa rUpiyA kharcIne nava mALanuM jinAlaya banAvela je hAla dayAlazA killA nAme prasiddha che. * dozI ratnAzAhe cittoDanA killAmAM bhavya jinAlaya banAvela. * hemacandrasUrijInA upadezathI maMtrI AMbaDe udAvasahimAM 24 derIo baMdhAvI ane udayanavihAra nAma ApyuM. dhoLakAnA zeTha dhavaLanA putre tathA zeTha vairasiMhe te jinAlaya upara sonAnA kaLazo caDAvela. tharAdanA AbhU saMghavIe 1510 navI pratimAo bharAvela tathA sADAtraNa karoDa sonArUpAnAM phUlo vaDe zatruMjaya tIrthane vadhAvela. * maMtrI AMbaDe bharUcanA zakunikAvihAramAM be karoDa dravya kharcI jIrNoddhAra karAvela. AbhaDa vasAhe traNa lAkha sonAmahora sudhInuM parigraha parimANavrata lIdhela. dravya vadhI jatAM 24 bhagavAnanAM 24 jinAlayo ane 84 pauSadhazALA baMdhAvela tathA sAteya kSetramAM 90 lAkha sonAmahora vAparela. zreNika mahArAjA dararoja mahAvIraprabhu je dizAmAM vicare te dizAmAM sAta ATha DagalAM AgaLa jaI 108 sonAnA javathI svastika karatA. * jyAre Abu upara jinAlayo baMdhAtAM te vakhate kArIgaro dhIre dhIre kAma karatA tyAre anupamAdevIe kahyuM ke Arasa ghaDatAM jeTalo bhUko paDaze tenI bhArobhAra sonuM ApavAmAM Avaze. * kuMDakolI nagaranA somadeva rAjAe 500 sonAnAM ane 1700 lAkaDAnAM jinAlayo baMdhAvelAM ane karoDo manuSyo sAthe zatruMjaya upara AdinAthanI stuti karela. bAhaDa maMtrIe 63 lAkha sonomahora kharcIne giranArajI tIrthanAM pagathiyAM baMdhAvI rasto sugama banAvyo ane zatruMjayanAM jinAlayo mATe 24 gAma ane 24 bagIcA bheTa ApelAM. For Private * jyAre vastupAlamaMtrI saMgha laI giranAra jAya che te vakhate anupamAdevI bhAvavibhora banatAM potAnA gaLAmAM rahelA 32 lAkhanA dAgInA prabhune vahorAvI che. pachI eka karoDa puSpo vaDe pUjA kare che. giranArathI zatruMjaya jatAM lalitAdevIe 32 lAkhanA dAgInA AdinAthane paherAvI dIdhA. * dAnavIra jagaDuzAhe 108 jinAlayo baMdhAvyAM, zatruMjayanA traNa saMgha kADhyA, bhadrezvarano jIrNoddhAra karAvyo. * dharmanaMdana rAjAe zatruMjaya upara yakSe ApelI rasakUpikAthI koTibhAra pramANa sonuM banAvI 10 bhArapramANa sonAnAM 100 jinabiMbo, cAMdInAM eka lAkha jinabiMbo, pittaLanAM nava lAkha jinabiMbo ane pASANanAM 90 lAkha jinabiMbo bharAvIne zAsanaprabhAvanA karI. * mAMDavagaDhano jAvaDazAha je 'laghuzAlibhadra' kahevAto teNe pAMca jinAlayo baMdhAvyAM, temAM 11 zera sonAnI, 22 zera cAMdInI ema be pratimA banAvela. pratiSThAmAM 11 lAkha dravyano kharca karela. * 1 rAjiyA vAjiyA zeTha gaMdhArathI khaMbhAta AvIne vasyA. vyApAramAM dhanasaMpanna thavAthI khaMbhAtamAM 12 thAMbhalAvALuM, cha daravAjAvALuM bhavya jinAlaya banAvyuM. A zeThe khaMbhAtamAM AvIne eka ja varSamAM 23 lAkha rUpiyA kharcIne ghaNAne sahAya karelI. tethI kahevAya che ke "gaMdhAranA rAjiyA vAjiyA, khaMbhAta baMdare gAjIyA." * kRSNamahArAjAe giranArajI upara sonArUpA ane maNinAM maMdiro baMdhAvelAM. * dazArNabhadra rAjAe 'vIra prabhu padhAryA' evI vadhAmaNI ApanAra vyaktine sADAbAra lAkha cAMdInA dramaka ane potAnAM aMga uparanAM badhAM ja AbhUSaNo bheTa Apela. vaDhavANanA ratnAzeThe vastupAlanA saMghanA 7 lAkha mANasonI saMghapUjA ane sAdharmikabhakti karela tathA saMghavIne dakSiNAvarta zaMkha arpaNa karela. gaMdhAranA indrajI poravAle hIrasUrijInA upadezathI 36 jinAlayo baMdhAvelAM. saMprati mahArAjAe bharatakSetranA traNe khaMDamAM, dareka gAmamAM sAdharmika vAtsalya karela, ane 700 dAnazALA kholela. goviMdacaMdra rAjAnA putra jayantacaMdre 18 lAkha sonAmahora Personal Use Only
Page #796
--------------------------------------------------------------------------
________________ dInaduHkhI jano pAchaLa kharcela. mahArAjA azoke vaTemArguo mATe aDadhA aDadhA gAunA aMtare pANInI parabo kholelI ane tenI annazALAmAM 60000 brAhmaNo dararoja bhojana letA. dolatAbAdanA karoDapati zeTha jagatasiMhe 700 vastro, 700 sonAmahoro, zreSTha tAMbulanI sAthe sAdharmikone Apela. putra saMpratie kula savA lAkha jinamaMdiro baMdhAvelAM tathA chatrIzahajAra jIrNoddhAra karAvelAM. Ama rAjAe govardhana parvata upara sADAtraNa karoDa sonAmahora kharcIne jinAlaya banAvyuM hatuM. tenA mULa maMDapamAM savAlAkha sonAmahora tathA raMgamaMDapamAM 21 lAkha sonAmahora vAparI hatI. pethaDamaMtrIe sAta karoDa sonAmahora, vastupAle aDhAra karoDa sonAmahora ane tharAdanA AbhU saMghavIe traNa karoDa sonAmahora kharcI zAsagraMtho lakhAvyA hatA. * sAraMga zeTha suvarNaTaMkonI jhoLI bharIne pharatA, raste cAlatAM, dukAnamAM ke koIpaNa ThekANe je navakAra maMtra bole tene eka suvarNaTaMka ApatA hatA. jagaDuzAhe kula ATha abaja ane sADAcha karoDa maNa anAja duSkALamAM ApyuM hatuM. jyAre A dAnavIra mRtyu pAmyA tyAre dilhInA zAhe bharasabhAmAM mugaTa utAryo hato, siMdhapatie be divasa annapANIno tyAga karyo hato ane rAjA arjunadeva codhAra raDyA hatA. * rAjA vikrame eka karoDa sonAmahorathI A. siddhasena divAkarasUrijInuM gurupUjana kareluM. corAzI hajAra sonAmahora vAparIne taiyAra karAvelo navo mahela pU. vAdidevasUrijInA upadezathI zAntanU maMtrIe upAzraya tarIke jAhera karyo hato. pethaDamaMtrInAM dharmapatnI jinamaMdire jatI vakhate roja savAzera suvarNanuM dAna ApatAM hatAM tyAre yAcakonI bhIDa jAmatI caturvidha saMgha bhagavatIsUtrano mahAmahotsava karela ane 'goyamA' zabda pAchaLa eka eka suvarNamudrAthI pUjA karela. bhInamAlanA somadeva zrAvake gurubhagavaMtanA praveza vakhate sAcA motInI gahulI upara 500 sonAmahora mUkela. ke Ama rAjAe savA karoDa sonAmahorathI bappaTTasUrijInuM gurupUjana karyuM hatuM, ane tenI AcAryapadavImAM eka karoDa sonAmahora kharcI hatI. ke tejapAla sonIe AcArya hIrasUrijInA upadezathI saM. 1950mAM zatrujya upara ghaNAM jinamaMdirono jIrNoddhAra karAvyo hato. vastupAla maMtrI dararoja 500 munionI bhaktino lAbha letA taduparAMta 1000 yAcakone bhojana karAvatA hatA. laMkezvara rAvaNane tyAM jaina gRhamaMdira hatuM, jemAM nIlaratnonI banelI bhagavAna munisuvratasvAmInI pratimA hatI, tenI roja bhakti karato. rAjA rAvaNe aSTApada parvata upara jinanI bhakti karatAM karatAM tIrthakara nAmakarma bAMdhyuM hatuM. ke zrI hemacandrAcAryanI kumArapALa 108 suvarNakamaLo dvArA nitya pUjA karatA hatA. dayAnA avatAra dhanapAla : emanA pitAe putra mATe 36, hajAra caru dATI rAkhyA hatA, paNa dhanapAla kavie garIbonI AgaLa badhA carUo khAlI karI dIdhA. vaLI, bhojarAjAe cAra lAkha sonAmahora bheTa ApI te paNa ToLe vaLelA garIbone bheTa ApI dIdhI hatI. AcArya tulasIjI (terApaMthI)e zatruMjayagirinI prazaMsA karI tethI temanA eka bhakta dAdAnAM caraNamAM mahAmUlyavAna eka maNinI bheTa dharI, je Aje paNa peDhImAM vidyamAna che. ke jyAre hemacandrAcAryano agnisaMskAra thayo tyAre hajAro loko ekatrita thayA ane rAkha levA mATe eTalI moTI paDApaDI thaI ke jyAMthI loko mATI uThAvavA mAMDyAM-tyAM moTo khADo paDI gayela, jenuM nAma hemakhADa paDI gayuM. muMbaI-malabAra hila upara vAlakezvaramAM AveluM zrI AdinAthaprabhunuM bhavya maMdira bAbu amIcaMda pannAlAle baMdhAvela che. jaina, jainetara ane videzIo paNa khAsa darzanArthe Ave che. hatI. bharUcamAM munisuvratasvAmI sanmukha AratI-dIvo utAryA pachI Apradeve 32 lAkha dravya dInaduHkhiyAone ApeluM. * mathurAnagarImAM padhAzAhe savAlAkha sonaiyA kharcIne Jain Education Intemational
Page #797
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA * muMbaI nagarInA pravezadvAra samA agAsInuM munisuvratasvAmInuM maMdira zeTha motIzAhe saM. 1892mAM baMdhAvela che. muMbaI-bhAyakhalAnuM bhavya maMdira paNa motIzAha zeThanI bhaktinuM pratIka che zatruMjayAvatAra jevuM A tIrtharUpa banyuM che. * muMbaI pAse thANAnuM hajAro varSa jUnuM prAcIna-munisuvratasvAmInuM jinAlaya zrI navapadajInA ananya upAsaka zrIpAla mahArAjAnI smRti karAve che. zrIpAla-mayaNAnA jIvanaprasaMgo tAjA thAya che. surata gopIpurAmAM AvelA hAthIvALA daherAsaramAM saM. 1678mAM zrI ratnacaMdragaNie prANapratiSThA karAvelI. amadAvAdanA nagarazeThanA pUrvaja zAMtidAsa zeThe ciMtAmaNi maMtranI ArAdhanA atre karI hatI. * narmadA nadInA kAMThe Avela prAcIna bhRgukaccha(bharUca) jyAM Arya-kAlakasUri, Arya khapuTAcArya vagere AcAryo vageree AvI. A bhUmine pAvana karI che. zAMtu mahetA ane aMbaDa maMtrIno zakunikA vihAramAM ullekha maLe che. dhavala zeThano paNa atre bheTo thayo hato. zrIpAla rAjA A bharUca nagarImAM AvyAno ullekha maLe che. * bharUca pAse kAvI tIrthamAM sAsuvahunI spardhAthI be bhavya jinamaMdironuM nirmANa thayuM. A. senasUrIzvarajIe A banne derAsaranI saM. 1649 ane 1655 mAM pratiSThA karI hatI. * bharUca paMcatIrthamAM Avela gaMdhAranI jAhojalAlI eka samaya pUrabahAramAM hatI. saM. 1810mAM harakora zeThANIe A kSetrano jIrNoddhAra karAvyAnA ullekho maLe che. * siddharAjanA samayamAM prAcIna nAma darbhAvatI, hAla DabhoI tarIke prasiddha che. vIra dhavalanA maMtrI tejapALe 170 devakulikA sahita atrenA maMdirano jIrNoddhAra karAvyo hato. * mAMDavagaDhanA pethaDa zAhe saM. 1320 lagabhagamAM zrI caMdraprabhujInuM maMdira banAvela hatuM. * vaDodarAnA ghaNAM jinamaMdiro paikI dAdA pArzvanAthanA maMdirano jIrNoddhAra vastupAle karAvelo. sajjanamaMtrIe ahIM moTI rathayAtrA kADhI hovAnA ullekho maLe che. * hemacandrAcArya ane kumArapALano jyAM bheTo thayo te khaMbhAtanAM prAcIna maMdiro paNa yAtrA karavA lAyaka che. * jainapurI tarIke prakhyAti pAmelA amadAvAdamAM saM. 1903mAM zeTha haThIsIMge 84 derI sahitanuM maMdira baMdhAvyuM-sarasapuramAM zeTha zAMtidAse ciMtAmaNi pArzvanAthanuM bAvana jinAlaya maMdira baMdhAveluM. *saM. 1115mAM sajjanamaMtrIe zaMkhezvaramAM baMdhAvela maMdiranAM khaMDiyero Aje paNa mojUda che. pharI sattaramA saikAmAM baMdhAyeluM che. bhAvikone vartamAnakAlamAM AkarSI rahela che tevA zrI prabhAvazALI zaMkhezvara pArzvanAthajI che. glo3 udayana maMtrIe atre udayanavasahI nAmanuM jinamaMdira baMdhAvyuM hatuM. * caudamA saikAmAM cArUpa tIrthamAM mAMDavagaDhanA pethaDa zAhe maMdira baMdhAvyAnA ullekho maLe che. * prAcIna bhImapallI gAma AjanuM bhIlaDiyA tIrtha, jyAM saM. 1317mAM bhuvanapAle jIrNoddhAra karAvI sonAnA dhvajadaMDa caDhAvyA hatA. saM. 1892 mAM pharI pratiSThA thaI. * zatruMjayatIrthano chello uddhAra saM. 1587mAM karmAzAhe karAvela. zAMti-samAdhi ane samatAnuM apUrva sthAna A siddhagiri tIrtha che. * zatruMjI Dema para saM. 2030mAM zatruMjaya pArzvaprAsAdanuM nUtana nirmANa thayuM. muMbaInA zA. khumacaMda ratanacaMda jorAjI tathA somacaMda cUnIbhAI vageree pratiSThAno lAbha lIdho hato. mahuvAnA zeTha jAvaDa zAhe paNa zatruMjaya tIrthano jIrNoddhAra karAvyo hato. * ajayapALa rAjAe ajayanagara vasAvI zrI ajAharA pArzvanAthanuM maMdira baMdhAvyuM. prabhunA havaNa jaLathI rAjAnA 107 rogo nAza pAmyA hatA. unAthI be mAIla dUra ajArA tIrtha AvyuM che. unA pAse dIva baMdare kumArapALa mahArAjAe baMdhAvela jinamaMdira prAcIna jAhojahAlInI sAkSI pUre che. atre hIrasUrijI mahArAja cAturmAsa padhAryA hatA. * zrI bhadrezvarajI tIrtha : jagaDuzA dAnavIranI A janmabhUmi che. vIra saMvata 23mAM devacaMdra zrAvake pArzvajinano prAsAda baMdhAvI pratiSThA karAvI hatI. * mevADanA kuMbhArANAe saM. 1509mAM acalagaDha baMdhAvela. pharato killo che. atre maMdiro che. pratiSThA DuMgarapuranA
Page #798
--------------------------------------------------------------------------
________________ oe4 rAjA so madAsanA maMtrI osavAla sAdarAe saM. 1529mAM zrI lakSmIsAgarasUrijInA hAthe karAvI hatI. * zrI jIrAvalA pArzvanAthano navo prAsAda saM. 1191mAM zeTha dhAMdhale karAvelo. jIrAvalA maMdira saM. 326mAM koDI nagaranA zeTha amarAzAhe banAvela hatuM. zrAddharatna dharaNAzAha poravADanI dRSTinuM dRzya khaDuM karanAra 1444 thAMbhalA sahitanuM zilpanA avatAra samuM bhavya dharaNavihAra rANakapuramAM AveluM che. 1946mAM somasuMdarasUrijInA hAthe pratiSThA thaI. pacAsa varSa baMdhAtAM lAgelAM. dharaNAzAhe 32 varSanI vaye brahmacaryavrata svIkArI nalinI gulma vimAna jevuM banAvavAno saMkalpa karyo. kuMbhArANAnA teo maMtrI hatA. rAjasthAnamAM kAparaDAjI tIrtha zrI svayaMbhU pArzvanAthajInuM cAra majalAnuM caumukhajI jinamaMdira vi. saM. 1678mAM baMdhAvI jetAraNanivAsI bhANajI bhaMDArIe pratiSThA karAvI hatI. saM. 1975mAM zAsanasamrATa zrI nemisUrijI mahArAje punaH pratiSThA karAvI hatI. cittoDa vIrapuruSonI dharatI gaNAya che. pratApa rANAne sahAya karanArA bhAmAzAha ahIM thayA. sattAvIza derInA nAmathI oLakhAtuM bAvana jinAlaya darzanIya che. zrAvakonuM atre paNa ghaNuM moTuM yogadAna rahyuM che. udepura : mevADanI rAjadhAnI ane zaktizALI rANAonI paraMparA nagarInI viziSTatAnI sAkSI pUre che. mahArAjA zreNika AvatI covIzImAM prathama zrI padmanAbha tIrthaMkara thavAnA che. tenI suMdara pratimAjI mULanAyaka tarIke atre birAjamAna che. DuMgarapura : DuMgarapuranA rAjavI zAbAzAhanA samayamAM gopInAtha ne somadAsa maMtrIo hatA. temaNe ahIM tathA bIjA ghaNAM sthaLe jinamaMdiro baMdhAvyAnA ullekho maLe che. bhAratanI prAcIna aitihAsika nagarI ujjaina jyAM rAjavI caMDapradyota, saMprati, vikramAditya thayA hatA. kSiprA nadIne kAMThe Avela A nagarImAM avaMtI pArzvanAthajI mULanAyaka tarIke birAjamAna che. rAjA bhojanA samayamAM kavi dhanapAla temaja zobhanamuni A nagarInAM ratno hatAM. zrIpAla rAjAnI navapada ArAdhanAbhUmi paNa Aja bhUmi che. atrenA mahAkAlamaMdira sAthe AcAryazrI siddhasena caturvidha saMgha divAkarajInuM nAma saMkaLAyeluM che. ke mAMDavagaDhanA saMgrAma sonI maMtrIe chUTe hAthe lakSmIno upayoga karI makSI, mAMDavagaDha, dhAra, maMdasora vagere sthaLe 17 jeTalAM jinamaMdiro baMdhAvyAM hatAM. giritIrtha mAMDavagaDhamAM maMtrI pethaDa zAha, jhAMjhaNa zAha, saMgrAma sonI vagere prabhAvaka puruSo thayA hatA. eka samaye atre 300 jinamaMdiro hatAM. bhojarAjAe saMskRta vidyAlaya ahIM sthApyuM hatuM. rAjagRhI nagarI : magadhanI rAjadhAnI jyAM prabhu mahAvIre bAra cAturmAsa karyA tyAMnA Adarza rAjavIo ane zreSThIonA Adarza paricayo maLe che. zreNikaabhayakumArathI pratiSThita A bhUmi metArya muni, zAlIbhadra, dhannA zeTha, meghakumAra, naMdiSeNa, arjuna mALI, kayavanA zeTha, jaMbU svAmI, prabhAsa, zaabhavasUri, pUNiyo vagere nAmAMkita mahApuruSonI janmabhUmi che. dhanya bhUmi ane dhanya tyAMnA jinabhakto! jinamaMdiromAM zrAvakonuM bhAre moTuM yogadAna che. jagatabharamAM paMkAyeluM kalakattAnuM badarIdAsa bAbunuM kAcanuM jinAlaya jovAlAyaka che. saM. 1923mAM tenI pratiSThA thaI. hIrA-mANeka, pannA, ratna-maNithI suzobhita A maMdira bhAratabharamAM ajoDa ane anupama che. ke lakhanau zaheramAM bha. mahAvIrasvAmInuM zikharabaMdhI derAsara saM. 1912mAM jhaverI IdaracaMdajI khemacaMdajIe baMdhAvela. zilpakalAnA uttama namUnA atre jovA maLe che. hastinApura e ayodhyA jeTalI ja prAcIna nagarI che. RSabhadeva bhagavAnanA 21mA putra hastikumAre A nagarI vasAvI hatI. zreyAMsakumArane hAthe RSabhadeva prabhunA varasItapanuM pAraNuM ahIM thayuM hatuM. mallinAtha bhagavaMte che rAjAone ahIM pratibodha karyA hatA. ahIM jIrNoddhAra pratiSThA surata-rAMderanA vIracaMdabhAI jhaverIe karAvela. ke kumAragiri (khaMDagiri) je dakSiNa bhAratanI prAcIna nagarI aMtarIkSanI samakAlIna gaNAya che. * jAlora zaheranI najIka svarNagiri parvata upara ghaNAM derAsaro AvelAM che. kumArapALa mahArAjAe paNa atre derAsara nirmANa karAvyAno ullekha che. ke nANA. dIyANa, nAMdiyA A traNe tIrthomAM bhagavAna Jain Education Intemational
Page #799
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA mahAvIranI jIvitasvAmI pratimAo che. vikrama saMvata pUrve trIjI sadImAM (2300 varSa pahelAM) nAkoDA-tIrthe vIrasena ane nAkorasena vIrabaMdhuoe derAsaro baMdhAvyAMnA ullekho maLe che. * caMpApurI tIrtha : sudarzana zeTha, mahArAjA zrIpALa, satI caMdanabALA vagerenI A janmabhUmi che. vikramanI bAramI sadImAM nAgoranA pallIvAla Asadhara ane lakSmIdhara baMdhuoe ane temanA putroe zatruMjaya, giranAra, Abu vagere aneka sthaLe jIrNoddhAranAM kAryo karyAM hatAM. * uttarapradezamAM AgrA tIrtha : samrATa akabaranA samayamAM jainAcArya zrI hIravijayasUrijInuM ahIM padArpaNa thayuM. aneka jinamaMdironI te vakhate pratiSThA thayAnA ullekho maLe che. * madhyapradezamAM khajUrAho tIrthamAM navamI ane bAramI sadI vacce caMdela rAjAo dvArA ghaNAM jinamaMdironuM nirmANa thayuM hatuM. badamAvara tIrthamAM lagabhaga 2250 varSa pahelAM saMprati rAjA dvArA maMdiranI pratiSThA thayela. * sirohI (rAja.) ardhazatruMjayatIrtha kahevAya che kemake tyAM eka sAthe 14 derAsaro che. * devagirinA jinAlayanI viziSTatA : devagirinuM jinAlaya mAMDavagaDhanA pethaDa mahAmaMtrIe banAvela. A jinAlayanI tr jagyA levA mATe hemaDa maMtrInA nAme traNa varSa sudhI dAnazALA kholela. tethI maMtrIe khuza thaI rAjAne vAta karI ne rAjAe jagyA ApI. je somapurAe rudramahAlaya banAvela tenA vaMzamAM thayela ratnAkara nAmanA salATe A jinAlaya banAvela. pethaDa maMtrIe kArIgaronA nibhAva mATe mAMDavagaDhathI 62 sAMDho bharI suvarNa mokalela. A jinAlayanA nirmANa mATe devigiramAM 10,000 IMTanA nibhADA rokelA. dareka nibhADAmAM 10,000 IMTo pakavavAmAM AvatI. A jinAlayanA pAyA 3 baMdhavAsa che. jeTalA UMDA khodela ane pAyAmAM 15 zera sIsAno rasa pUrela. jinAlayamAM 21 gaja lAMbI, 1000 pattharanI pATo goThavela. pratiSThA mahotsava vakhate 108 brahmacArI zrAvako vidhipUrvaka snAtra karatA. sarva gacchanA sAdhuonI bhakti maMtrIe vasra dvArA karela. 84,000 zrAvakone sonAnA veDha paherAvela. A jinAlayamAM 83 aMgula pramANavALI vIraprabhunI pratimA padharAvela. pratiSThA vakhate pethaDa maMtrIne pAMca lAkhano kharca thayela. (sukRtasAgara) A che jinazAsana * dIkSArthI gaMdhAra zrAvaka dIkSA aMgIkAra karatAM pahelAM guruAjJA prApta karIne vaitADhyagiri para AvelI guphAmAM gayo hato. tyAM 24 ratnabimbonAM darzanamAM evo lIna thaI gayo ke AkhI rAta vItI gaI. rANakapura tIrthanI viziSTatA H rANakapura maMdiranA sthApaka ane kuMbhArANAnA maMtrI dharaNAzAha poravAle 32 varSanI uMmare 32 saMghonI vacce zatruMjayanI upara somasuMdarasUrijInA haste tIrthamALA paherI brahmacaryavrata svIkArela. tIrthamAlA vakhate pratijJA lIdhela ke rANakapuramAM nalinIgulma vimAna jevuM jinAlaya baMdhAvavuM. kuMbhArANA pAsethI jamIna laI saM. 1446mAM jinAlayanuM kAma zarU karAvyuM ane 1946mAM pratiSThA karAvI. mahArAjA zreNika dararoja je dizAmAM prabhuvihAra karatA e ja dizAmAM ATha-dasa DagalAM AgaLa jaIne 108 suvarNamudrAthI svastikanI racanA karatA hatA. * Abu parvata para jinAlayonI racanA thaI rahI hatI. e vakhate kArIgaro dhImI gatie kAma karatA hatA. emano utsAha vadhArA mATe suzrAvikA anupamAdevI emane kahyuM ke paththaro ghaDatAM je bhUko paDaze eTaluM suvarNa ghaDanArane ApavAmAM Avaze. * kuMDakolI nagaranA rAjA somadeve 500 sonAnAM ane 1700 lAkaDAnAM jinamaMdiro baMdhAvyAM hatAM ane karoDonI sAthe zatruMjaya parvata para jaIne bhagavAna AdinAthanI stuti karI hatI. bAhaDa maMtrIe 63 lAkha sonAmahoro kharcIne giranArajInAM pagathiyAM banAvarAvI rasto banAvarAvyo ane zatruMjayanAM jinAlayonA nibhAva mATe 24 gAmo ane 24 bAgo bheTa ApyAM hatAM.
Page #800
--------------------------------------------------------------------------
________________ otos caturvidha saMgha rAjyA-bAjiyA zeTha gaMdhArathI AvIne khaMbhAtamAM vasyA. vepAramAM napho thavAthI emaNe khaMbhAtamAM bAra staMbho ane cha dvAravALuM atibhavya jinAlaya banAvarAvyuM. tenA bhoMyarAnA bhAgamAM 26 devakulikA che. 18 hAthI ane 8 siha banAvelA che. emaNe khaMbhAta AvIne eka ja varSamAM 23 lAkha rUpiyA kharcIne aneka mANasone madada karI hatI, eTale ja kahevAya che ke "gaMdhAranA rAjiyA-bAjiyA, khaMbhAta baMdaramAM gAjiyA." vastupALamaMtrI saMghasahita giranArajI jatA hatA e samaye anupamAdevIe bhAvAvezamAM AvIne potAnA gaLAmAM paherelAM 32 lAkhanAM ghareNAM prabhune samarpita karIne eka karoDa rUpiyAnAM phUlothI prabhunI pUjA karI. eTalAmAM ja tejapALa maMtrIe 32 lAkhanAM navAM ghareNAM banAvarAvI dIdhAM. giranArathI zatruMjaya jatI veLA anupamAdevIe 32 lAkhanAM ghareNAM AdinAtha bhagavAnane paherAvI dIdhAM, A joIne vastupALanAM patnIe paNa 32 lAkhanA AbhUSaNo bhagavAnane paherAvI dIdhAM. ghera AvyA pachI maMtrIe badhAMne evAM ja AbhUSaNo banAvarAvI ApyAM. maMdodarI aSTApada parvata para nRtya karatI hatI tyAre aMtaHpuranI 16000 strIo paNa sAthe nRtya karatI hatI. vimalamaMtrI nitya dhvajA, snAtrAdi prasaMgo UjavavA mATe muMDasthalAdI 370 gAmomAM poravAlone vasAvI, emanA tamAma kara mApha karI emane dhanavAna banAvI dIdhA. tethI badhAM gAmonA zrAvako potAnA svadravyothI bhagavAnanI pUjA kare che. dAnavIra jagaDuzAhe 108 jinAlayo baMdhAvyAM hatAM. traNa cAra zatruMjayanA saMgha kADhyA hatA ane bhadrezvara tIrthano jIrNoddhAra karAvyo hato. samIra rAjAe 1000 staMbhovALuM jinAlaya zatruMjaya parvata para badhAvI bhagavAna AdinAthanI pratimA sthApita karI hatI. dharmanaMdana rAjAe yakSe ApelI rasakapIthI karoDabhAra suvarNa taiyAra karyuM. ane 10 bhAra pramANa suvarNanAM 100. jinabimba, cAMdInAM eka lAkha jinabimba, pittaLanAM 9 lAkha tathA paththaranAM 90 lAkha jinabimba bharAvIne jainazAsananI prabhAvanA karI hatI. sAtavAhana rAjAe 300 gaganacuMbI jinAlayo baMdhAvyAM hatA. jeo 'laghu zAlibhadra' kahevAtA hatA tevA mAMDavagaDhanAM jAvaDazAhe pAMca jinAlayo baMdhAvyA hatAM. e jinAlayomAM eka agiyAra zera suvarNanI ane bIjI bAvIsa zera cAMdInI evI e pratimAo banAvarAvI hatI ane e pratimAonI pratiSThAmAM agiyAra lAkha dravyano kharca karyo hato. gAMdhAranA IndujI poravAle hIrasUrijInA sadupadezathI 36 jinAlayonuM nirmANa karyuM hatuM. kRSNa mahArAjAe giranAra tIrtha upara sonA-rUpA ane mANekanAM jinAlayo baMdhAvyAM hatAM. daMDanAyaka sajjanamaMtrIe pAlitANAthI giranAra sudhInI 12 jojana lAMbI dhajA caDhAvI hatI. dazArNabhadra rAjAe 'vIra prabhu padhAryA' evI vadhAmaNI ApanArAone sADAbAra lAkha rauNa dravya tathA potAnA aMga paranAM tamAma AbhUSaNo bheTa ApI dIdhAM hatAM. bhagavAna zrI rAmacaMdrajIe laMkAvijaya pachI ayodhyA AvIne badhAM jinAlayomAM pUjA bhaNAvarAvI hatI. tharAdanA AbhUnAka saMghavIe 1510mAM navI pratimAonuM nirmANa karAvyuM hatuM. vijayasenasUrijInA varadhaste cAralAkha jinabimbonI pratiSThA karAvI hatI. Tii roDa para sarasa Jain Education Intemational
Page #801
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA ooo, jaLa saMskRtinA rakSako ane karmavIro DaoN. reNukAbena je poravAla jainazAsanamAM AjasudhImAM samaye samaye aneka naravIro thaI gayA che. bhagavAnanA samayamAM abhayakumAra jevA, vacalAkALamAM saMgrAma sonI ke caMpA zrAvikA jevAM thayAM ane atyAranA najIkanA kALamAM zeTha motIzA ke narazInAthA jevA ghaNA dharmavIro thayA. enA prabhAve jainazAsanano jayajayakAra thato rahyo che. dharmavIratAnI sAthe sAthe karmavIratA ke zUravIratA paNa joIe ane to ja dharmavIratA dIpe-evA rakSako ane karmavIromAM dAnavIra bhAmAzA, zreSThI jAvaDazA ke amadAvAdanA nagarazeTha zAMtidAsa jhaverI ane tenA putra vakhatacaMda, zeThazrI lallubhAI rAyajI, hemAbhAI zeTha jevI ghaNI pratibhAo itihAsane pAne noMdhAyelI che. karmavIro ane rakSakonuM jIvanadarzana karAvatI A lekhamALAmAM tATazya, lekha mATe pasaMdita saMdarbha sAhityanI AdhArabhUtatA, bhASAkIya spaSTatA Adi uDIne AMkhe vaLage tevA che. jainakomanA AbhUSaNa samA zreSThI lAlabhAI dalapatabhAI ane temanA mAtuzrI gaMgAbene tIrthonI rakSA ane zikSaNakSetre viziSTha yogadAna noMdhAvyuM. emAM mahesANAnivAsI zeTha veNIcaMda sUracaMda jevA udAra saniSTha pratibhAvaMta zrAvaka paNa hatA. domadoma sukhasaMpatti ke vizALa dhanavaibhavanI sAthe deva, guru, dharma paratvenI saniSTha zAsanasevA, nItimattA, namratA, udAratA ane paramArthanI bhAvanAvALA evA ghaNA che. gaI sadImAM thayelA mahApuruSomAM mohanalAla dalIcaMda desAI, bhImajI harajIvana pArekha (suzIla), vIracaMda rAghavajI vagere mahAnubhAvoe mahenata lagana ane utsAhathI jainadharmanA saMdezane vizva sudhI pahoMcADyo. zrI suzIla brAhmI ane prAkRta bhASAnA abhyAsI hatA. jenadharmanA zilAlekho ane itihAsane prakAzamAM lAvavA temaNe tanatoDa prayatno karyA. teo ane bhagavAnalAla IndrajI bhaTTa te samayanA prathama haroLanA bhAratIya ArkiyolojIsTa hatA. A sarvanuM yogadAna jaina hastaprato, lekho ane zodha kSetre mahattama rahyA. bhUtakALamAM aneka jhaMjhAvAto sAme jhIMka jhIlanAra, tIrtharakSA ane zAsanasevA mATe jhiMdAdila javAmardo hatA tema vartamAnamAM paNa ApaNI vacce sarvasvanuM samarpaNa karanArA paNa asaMkhya che je A lekhamALAnA vAcanathI jarUra pratIti thaze. A lekhamALA rajU karanAra DaoN. reNukAbahena poravAla eka sArA evA viduSI che. sAhityanAM anekavidha kSetre temanuM viziSTa prakAranuM yogadAna noMdhAyuM che. muMbaI yunivarsiTImAMthI "zrImad buddhisAgarasUrijI eka adhyayana' viSaya upara (2001)mAM DaoN. kalAbahena zAhanA mArgadarzana heThaLa pI.eca.DI.nI DigrI meLavI che. temanI thIsIsa yoganiSTha AcArya zrImad buddhisAgarajI'nuM prakAzana ane vimocana zrI sImaMdharasvAmI jaina maMdira mahesANA dvArA AcArya gurubhagavaMta kalyANasAgarajInA janmadine 2003mAM karavAmAM AvyuM. zrI reNukAbenanI zaikSaNika pragatimAM anya vigata A pramANe-bI.esa.sI. 1976 gujarAta yunivarsiTI, ela.ela.bI. 1989 dakSiNa gujarAta yunivarsiTI, pI.eca.DI. 2001 muMbaI yunivarsiTI, jainolojI (sarTi, DiplomA) 2004 muMbaI yunivarsiTI, inDIyana estheTIkasa cAlu che. muMbaI yunivarsiTI. "jenejagata' hindI vibhAganA taMtrI tarIke muMbaImAM vasavATa karIne sevA ApI rahyAM che. muMbaInI aneka saMsthAo sAthe saMkaLAyelAM che. A uparAMta vividha seminAro ane konpharansamAM temanA nibaMdha-vAcana vagere acUka hoya ja. jainadharmanA tattvane vAstavika rIte rajU karavAmAM temano namra prayAsa prazaMsApAtra rahyo che. mumukSu jIvo haMsanI mAphaka kSIra-nIra nyAye sadaguNo ke sarbodha grahaNa karaze to DaoN. reNukAbahene karelI mahenata sArthaka gaNAze. - saMpAdaka Jain Education Intemational
Page #802
--------------------------------------------------------------------------
________________ 778 prAgaitihAsika prabhAvaka pratibhAo samrATa caMdragupta maurya magadha sAmrAjyane bhAratanuM sauthI vadhu zaktizALI ane samRddha rAjya tarIke vikasAvavAmAM caMdragupta maurya ane teno maMtrI cANakaya itihAsanI tavArIkhamAM amara thaI gayA. temaNe naMdavaMza pAsethI yenakena prakAreNa sattA kabaje karI, AsapAsanA pradezone potAnA rAjyamAM samAvI moTuM rAjya sthApita karyuM. magadhanI prajA ane khAsa karIne naMdavaMzanA amAtya je amAtyarAkSasa tarIke oLakhAto tene potAnA pakSamAM karavA mATe ghaNI kuneha vAparI. caMdragupte prajAnA sukhamAM ja potAnuM sukha mAnyuM. caMdragupta jaina dharmAvalaMbI hato. yuropiyana yAtrika megesthenIjhanI noMdha mujaba caMdragupte zrAvakanAM vrato aMgIkAra karyAM hatAM. enA guru zrutakevaLI bhadrabAhusvAmI hatA. jyAre gurue bAra varSanA dukALanI AgAhI karI tyAre teNe rAjyanI nadIo para baMdha bAMdhI pANIno saMgraha karyo. giranAranuM sudarzana taLAva paNa enA AdezathI ja baMdhAyuM hatuM. dukALa daramyAna rAjyano kAryabhAra putra biMdusArane soMpI pote guru bhadrabAhu ane vizALa munisaMgha tathA zrAvako sAthe cikkabeTAnI (caMdragiri) pahADI para vasavATa karyo. e TekarI para sthAyI thaIne maurya zahenAzAhe karNATaka ane AsapAsanA pradezomAM jainadharmano phelAvo karyo. A samaya I.sa. pUrve 3jI zatAbdIno hato. eNe gurubhadrabAhusvAmI pAse dIkSA lIdhI hatI. dIkSita thayA pachI enuM nAma prabhAcaMdra hatuM. jIvananA aMtima tabakkAmAM eNe guru pAse saMlekhanA vrata laI samAdhimaraNa prApta karyuM. A ja TekarI para zrutakevaLI bhadrabAhusvAmInI guphA che, jyAM temaNe anazana lIdhuM hatuM. guphAmAM kevalInAM caraNo sthApita karelAM che. ahIM digaMbara saMpradAyanA ghaNA AcAryo zubhacaMdra siddhAMtideva, mallisena vageree paNa saMlekhanA vrata lIdhuM hatuM, jethI A pahADI zrIkSetra tarIke oLakhAya che. A kSetramAM mauryavaMzanA bIjA rAjAo ane rASTrakUTavaMzanA bIjA rAjavIoe paNa anazana aMgIkAra karyuM hatuM. caMdraguptanI samAdhi paranuM maMdira caMdragupta basadI (maMdira) tarIke oLakhAya che. maMdiramAM pravezanA daravAjAnI jamaNI tarapha traNa garbhagRhamAM anukrame aMbikA (kusumAMDI), pArzvanAtha ane padmAvatIdevInI pratimAo che. garbhagRhone alaga karatI sammukhanI nAnAM cokaThAMonI dIvAla para caMdragupta ane For Private caturvidha saMgha bhadrabAhusvAmInA uttarabhAratamAMthI dakSiNamAM sthaLAMtaranAM zilpo kaMDArelAM che. jene AjanI citrakathA sAthe sarakhAvI zakAya. A sthAna zravaNa belagAlanI sAme che. ahIM ghaNAM maMdiro che. maurya samrATa saMprati mauryavaMzI samrATa caMdraguptano pautra azoka ane teno pautra te jainadharma prasAraka niHsvArthI mahArAjA saMprati. teo eTalA to nispRhI hatA ke savAkaroDa jinabiMba ane lAkhonI saMkhyAmAM jinamaMdiro nirmANa karAvyAM paNa koI sthaLe potAnuM nAma ApyuM nahIM. temanA dvArA baMdhAyelAM jinamaMdiro saurASTra, mALavA, mevADa ane mAravADamAM vadhu che. mahArAjA saMpratino janma I.sa. pUrve 257mAM avaMtimAM thayo hato. pitA kuNAla aMdha hovAthI samrATa azoke pautra saMpratine phakta 10 mahinAnI uMmare ja avaMti(ujjaina)nI rAjyagAdI soMpI ane magadha sAmrAjyanA vArasadAra tarIke ghoSita karyA. teo jyAre 14 varSanA thayA tyAre temane avaMtinA rAjA tarIke rAjatilaka karavAmAM AvyuM ane temanA lagna paNa rAjakumArIo sAthe karavAmAM AvyAM. ekavAra AcArya suhastigiri avaMti AvyA. temane jotAM ja saMpratine potAno pUrvabhava yAda Avyo. nizIthacUrNimAM A banAvanuM varNana nIce pramANe che.-- " aNNayA AyariyA vatIdisaM jiyapaDimaM vaMdiyAgatA / tattha rahANu jAne raNNo gharaM rahovari aMcati // saMpatiraNNA olAyaNagaNNa aja suhastitha diTTho jAtismaraNaM jAtaM / Agaccho pAyesu paDio paTTi viNaoNao // bhAvArtha : ekavAra Aryasuhasti vidizAmAM jIvitasvAmInI pratimAnAM darzane gayAM. tyAM rathayAtrA nIkaLI tyAM rAjAno mahela hato. jharUkhAmAM birAjelA saMpratine AcAryasuhastine jotAM jAtismaraNa jJAna thayuM. tarata ja nIce AvI AcAryane vinayathI page lAgyA." kalpacUrNimAM ane bIjA graMthomAM vidizAne badale avaMti che. AcArya AryasuhastinA upadezathI ane mAtAnI preraNAthI temaNe avaMtithI zatruMjayanI abhUtapUrva tIrthayAtrA karI. zatruMjaya, giranAra, jUnAgaDha giranAramAM sudarzana taLAvano jirNoddhAra paNa karAvyo, jenAthI saMpUrNa saurASTrane pANI pUruM pADavAmAM AvatuM hatuM. te uparAMta keTalIye dharmazALA ane annakSetrono prAraMbha karAvyo. Personal Use Only
Page #803
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA temaNe baMdhAvelAM aneka maMdiro Aje paNa varakANA, nADola, sAdaDI, badanAvara, ratalAma vagere aneka sthaLoe vidyamAna che. te uparAMta AyaDa, vaDAlI, lakSmaNI vagere sthaLoe bhUgarbhamAMthI saMprati kAlIna aneka pratimAjIo maLI AvatAM navAM maMdiro baMdhAvI emAM prAcIna pratimAjIo padharAvavAmAM AvI. teo magadhanA siMhAsana para I.sa. pU. 235mAM ArUDha thayA. tyArabAda nepALa, tibeTa vagere dezo jItI laI jainadharmano pracAra tyAM paNa karyo. temaNe potAnAM buddhicAturyathI anArya dezomAM sazakta gRhasthone sAdhuveza paherAvI mokalyA ane tyAM rahevuM surakSita lAgatAM sAcA sAdhuone dharmapracAra ane upadazArthe mokalAvyA. saMprati rAjAnA sikkAo para eka tarapha saMvI ane bIjI tarapha svastikanI AkRti ane maurya zabda aMkita che. dharmaprabhAvanAnAM aneka kAryo karI I.sa. pU. 203mAM svarge gayA. cakravartI rAjA khAravela mahAmeghavAhananuM biruda dharAvanAra cakravarti rAjA khAravelano janma cedI vaMzamAM I.sa. pUrve 197mAM thayo hato. enuM AyuSya phakta 38 varSanuM hatuM. enA janma samaye kaliMga paranA bhISaNa saMgrAmane 75 varSa thaI gayAM hatAM. khAravele rAjyagAdI saMbhALatAMnI sAthe ja kaliMga dezane badhI rIte samRddha karyuM. yuddhane lIdhe kaliMgavAsIonuM nUra haNAI cukyuM hatuM. tethI lokomAM navacetanAno saMcAra karavA teNe lalita kaLAono sahAro lIdho. prajAne saMgIta, nRtya, nATaka, zilpakaLA vagerenI tAlIma ApI ane kaLAne khUba uttejana ApyuM. tenA A kAryathI prajA punaH khamIravaMtI thaI. tyArabAda khAravele AsapAsanA pradezomAM potAnI AjJA pravartAvI. kaliMga (orissA) ane magadha (bihAra) baMne rAjyamAM prabhu mahAvIranA pahelAMthI ja jaina dharma pracalita hato. orissA rAjayamAM khaMDigiranI TekarI para hAthI guphA, rAnI guphA, gaNeza guphA vagere AvelI che. emAM khAravela tathA enI paTTarANI dhusIe kotarAvelAM keTalAka zilAlekho che. eno mukhya zilAlekha hAthI guphAno che. je lagabhaga 2000 varSa prAcIna che. 17 paMktionA zilAlekhanI bhASA brAhmI che. lekha 15 phUTa UMco ane pa phUTa pahoLo che. 1. zilAlekhanI keTalIka lAkSaNikatAo nIce mujaba che. lekhano prAraMbha navakAramaMtranA prathama be padathI thAya che. 'namo arihaMtAnaM namo sasiddhAnaM.' For Private 2. 3. magadha rAjyamAM tyAre aMtima maurya rAjA bRhaspatimitra hato. tene harAvIne je pratimA naMdarAjA kaliMgathI upADI gayA hatA te ja pratimA khAravela pAchI lAvyA ane tenI pratiSThA karAvI. 777 khAravele khaMDiMgari parvata para sAdhuonuM saMmelana bharIne AgamavAcanA karAvI hatI evo ullekha lekhamAM che. te uparAMta teNe tyAM sthita kAyaniSidhi stUpa para vrataupavAsa rAkhI sAdhanA karI hatI tathA mahArAjazrI pAse jIvaajIvano upadeza zravaNa karyo hato. A mahattvano zilAlekha sau prathama bhagavAnalAla saphaLa rIte vAMcI zakyA. khAravela jaina hato ane khUba vidvAna tathA dAnavIra hato. e lekha dvArA prakAzamAM AvyuM. A zilAlekhane zuddha karIne zrI zuzIle prakAzita karAvyo. khAravelanI trIjI peDhIe budharAja thayo paNa pachI kaliMga nabaLuM paDyuM ane aMte cedIvaMzanuM kaliMga rAjya dakSiNanA sAtavAhana vaMzamAM bhaLI gayuM. saMskRtinA rakSako zreSThI jAvaDazA madhumatI (mahuvA) nagarImAM dharmapArAyaNa daMpatI bhAvaDazA ane bhAvalAdevIne ghare gurupasAye putraratna ane akhUTa lakSmI prApta thaI. putranuM nAma rAkhyuM jAvaDazA, zaizavakALathI ja mAtApitAe putramAM dhArmika saMskAranuM siMcana karyuM. pitAnA svargavAsa pachI mahuvA nagarIno vahIvaTa jAvaDazAe khUba kuzaLatAthI calAvyo. pitAnA zreyArthe mahuvAmAM jinamaMdironuM nirmANa paNa karAvyuM. ekavAra paradezI AkramaNakAroe mahuvA para humalo karyo. dhana, dhAnya ane mAlasAmAnanI lUMTa calAvI. ghaNA lokone baMdIvAna banAvyA. mAlasAmAna ane baMdIvAna lokonI sAthe teo jAvaDazAhane paNa upADI gayA. tyAM rAjAe sarvane kAmakAja soMpyuM. jAvaDazA potAnI AvaData ane agamabuddhithI bAdazAhanA salAhakAra banyA. teo ghaNIvAra gulAmone choDAvI devA rAjAne vinaMtI karatA. Personal Use Only thoDAM varSo vItyAM bAda keTalAka munio vihAra karatAM tyAM yavanadezamAM pahoMcyA. muni bhagavaMte jAvaDazAne zatruMjaya tIrthanI jIrNatA ane mithyArdaSTi kapardIyakSa dvArA thatI AzAtanAono citAra Apyo. guru pAse zatruMjya mAhAtmya sAMbhaLatAM emAM
Page #804
--------------------------------------------------------------------------
________________ 80. caturvidha saMgha jAvaDazA zatruMjayano uddhAra karaze e pramANenuM varNana AvatAM karatAM e icchA adhUrI rahI. derAsaranuM kArya pUrNa to thayuM paraMtu temaNe tarata ja gurune pUchyuM "tIrthano uddhAra karanAra jAvaDa thaze emAM dhananI kamI rahI. maMdiranA mULanAyakanI pratimAnA nirmANa te jAvaDa bIjo koI ke huM pote?" tyAre gurue javAba Apyo, mATe paMcadhAtunI mUrti bharAvavA bhAmAzAhanI patnIe potAnAM zatruMjaya uddhAraka bhAgyazALI zrAvaka jAvaDa tame ja cho." sarva AbhUSaNo gaLAvI nAkhyAM. gurunI preraNA ane Adeza anusAra jAvaDazAe devI cakrezvarInuM mA bhomanI rakSA ane jinAlaya nirmANakAje baMne dhyAna dharyuM ane vrata-tapa karavA lAgyA. devI prasanna thaI pragaTa patipatnIe anokhuM dAna ApyuM je yugo sudhI yAda raheze. thaya ane takSazilAnA jaina rAjA jagannamala pAsenA dharmacakranA agrabhAge rahelI arihaMtaprabhunI divya pratimA lAvavA kahyuM. nagarazeTha zrI zAMtidAsa jhaverI devIkRpAthI jAvaDazA e pratimAne mahuvA laI AvyA. pratimAnA itihAsa tarapha dRSTipAta karIzuM to pUrvakAlIna prabhAvathI enAM vahANo khUba napho karIne parata AvyAM. e samaye zAsanaprabhAvaka aneka mahApuruSo smaraNapaTa para aMkita thaze, tyAMnA udyAnamAM zrI vajasvAmI padhAryA hatA. jAvaDe gurune vaMdana jemaNe niHsvArthabhAve lokasevA dvArA jainazAsanane gauravAnvita karyuM. gurue navA kapardIyakSanI sahAyathI zatruMjaya paranA sarva karyuM hoya. mogalakALa daramyAna jaina saMghane sarvoccatA bakSanAra upadravo dUra karyA. jayajayakAra sAthe maMgaLa coghaDiye jAvaDazAhe eka ajoDa nAma eTale zreSThIvarya zrI zAMtidAsa jhaverI. teo zrIsaMghanI upasthitimAM prabhujIne pratiSThita karyA. maMdiranA zikhare mevADanA sisodiyA vaMzanA sAmaMta saMgrAmasiMhanA vaMzaja hatA. dhvajAdaMDa caDhAvyo. prabhunA dhyAnamAM teo evA to magna thaI temano janma 1570-85 mAM ane avasAna I.sa. 1660mAM gayA ke tyAM ja temanA dehanuM visarjana thayuM. teo cothA thayuM hatuM. mogalarAjA akabaranA samayathI auraMgajhebanA samaya devalokamAM gayA. mahuvA sthita jIvitasvAmInI pratimA, sudhI temanI hayAtI hatI. bAdazAha jahAMgIra temane mAt lakSmIdevI ane cakrezvarIdevInI pratimAo paNa tenA dvArA ja (mAmA) kahetA. ArabaMdezamAMthI lAvavAmAM AvI hatI. nAnI vayamAM nasIba ajamAvavA teo surata AvyA. te dAnavIra bhAmAzAha samaye tyAM guru nemasAgarajI ane muktisAgarajInuM cAturmAsa hatuM. sAmAnya kathA pramANe guru rAjasAgarajInuM nAma che. guruzrI rANA pratApanA mevADa rAjyamAM janmelA bhAmAzAha zrAvake sUrajamaMDaNanA derAsaramAM tyAMnA eka zreSThI zAMtibhAI maNiyA potAnI sarvasaMpatti janmabhUmine svataMtra karavA mATe rAjAne caraNe mATe ciMtAmaNimaMtranI ArAdhanA karAvatA hatA. sAdhanAnA arpita karI. enI pAse karoDonI dhanadolata hatI. paradezI aMtima caraNamAM suratavALA zAMtibhAI upasthita na rahetAM, hakUmatonI sAme jyAre rANApratApa TakI na zakyA tyAre teo yogAnuyoga A zAMtidAsa tyAM hAjara hovAthI emane besADyA. kaMTALIne siMdha deza tarapha prayANa karatA hatA tyAre bhAmAzAha temane maMtroccAra pUrNa thatAM sAkSAta dharaNendra deva nAganuM rUpa laIne maLavA jaMgalamAM AvyA. bhAmAzAhe rAjAne lazkara bheguM karavA zAMtidAsanA mastaka parathI nIce utaryA. maMtrabaLe teo akhUTa hiMmata ApI. lazkarane bAra varSa cAle teTaluM dhana temaNe rANAne lakSmI ane sammAna pAmyA. ApI senA taiyAra karAvI. rANAe bhAmAzAhanI apAra dolatathI sainya ekatra karyuM ane mugalo sAthe yuddha karI jIta meLavI. temaNe akabara bAdazAhanI kuMvarInAM lagnamAM ati mUlyavAna ratnajaDita AbhUSaNo bheTa ApyAM. ekavAra akabara Ama potAnI akhUTa lakSmIno upayoga bhAmAzAhe rAjAnI begama jodhAbAI risAIne amadAvAda AvI tyAre mAtRbhUmine AjhAda karavAmAM karyo. niHsvArthabhAve janmabhUminI sevA karanArA koI viralA ja hoya che. rAjAnA DarathI ene madada karavA koI na gayuM. tyAre zAMtidAse emanuM saMpUrNa dhyAna rAkhyuM. begamanI sAthenA bALaka ane begama Abu-delavADAmAM pAMca derAsarono samUha che. jemAM baMnene rAjasI ThAThathI pAchAM mokalavAnI vyavasthA karI. rAjAe mukhya vimalavasahi, lAvaNyavasahi, bhAmAzAnuM maMdira, majUroe khuza thaIne emane amadAvAdanA nagarazeTha banAvyA. mogala potAnA phUrasadanA samayamAM taiyAra kareluM zrI pArzvanAthanuM maMdira rAjAo temane khUba nikaTanA svajana tarIke ja AvakAra ane eka anya. AmAM bhAmAzAhane eka ati bhavya derAsara ApatA. teo rAjA, prajA ane adhikArIgaNane saMtuSTa nirmANa karavAnI mahecchA hatI, paraMtu rANAne badhuM dhana arpaNa rAkhavAmAM ghaNA kAbela hatA. akabara rAjAe zAMtidAsane Jain Education Intemational
Page #805
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA cha81 siddhAcala, zaMkhezvara, kesariyAjI vagere gAmanA rakSaNa aMgenAM ja sthaLe nirmANakAryano prAraMbha karyo. jamInanA mAlikone jamIna pharamAno ApyAM hatAM. para corasa sonAmahoro pAtharIne jamIna lIdhI. tyAM eka vRkSa amadAvAdamAM temaNe eka ciMtAmaNi derAsara banAvyuM nIcethI RSabhadevanI prAcIna pratimA prApta thaI, je bhamatImAM hatuM. paraMtu auraMgajheba jyAre gujarAtano sUbo thayo tyAre eNe padharAvela che. maMdira nirmANa kAryano prAraMbha vi.saM. 1704mAM tene kSatigrasta karyuM. zrI zAMtidAse tarata ja zAhajahAMne A thayo, ane enI pratiSThA vi.saM. 1008mAM dharmaghoSasUrinI vAtanI khabara pahoMcADI. zAhajahAMe eka pharamAna dvArA ene nizrAmAM thaI. ahIM mULanAyaka bhagavAna RSabhadeva birAjamAna rAjanI tijorImAMthI nANAM laIne ripera karavAno hukama Apyo. che. bIjAM maMdiromAM luNavasahI, bhAmAzAhanuM maMdira ane (A phArasI dastAvejo temanA vaMzaja zeTha premAbhAI hemAbhAIne kArIgaronuM maMdira mukhya che. tyAM che, tyArabAda auraMgajheba gAdI para AvatAM ene saMpUrNa karoDo rUpiyAnI saMpati vAparyA pachI paNa emaNe kSatigrasta karyuM. zAMtidAse suratamAM eka lAkaDAnI nakkAzI ane dharmakAryo cAlu ja rAkhyAM. Abu-dalavADA pachI temaNe vividha raMgakAmathI citrita ciMtAmaNi maMdira banAvyuM hatuM. je kuMbhAriyAjI ane ArAsaNamAM paNa ati suMdara jinAlayonuM Aje paNa bhUtakALanI bhavyatAno citAra Ape che. temanA nirmANa karAvyuM. vaMzajomAM zeTha hemAbhAI, kastUrabhAI, zreNikabhAI vagere che. vimalavasahI vimalavasahI vimalaprAsAda, pittalabhAra aDhArasama, AdinAtha pratimA prasiddha, jinabhakitaparAyaNa zrAvako ) saMvata daza akyAsI I vara, pratiSThA zubha lagna I kidhi. mahAna maMtrI vimalazAha | (kavi lAvaNyasamayakRta 'vimaLaprabaMdha') gujarAtanA rAjA bhoLA bhImadevanA kAbelamaMtrI zeTha motIzAha vimalazAhanuM nAma samagra maMtrIzvaronI haroLamAM Toca para birAje che. girirAja Abu para anokhI utkRSTa kArIgarIthI dedIpyamAna derAsaramAM saMgItanI sUrAvalI ane vAjiMtranA ThATha sAthe jinamaMdironA nirmAtA tarIke enuM nAma amara che. ArasanA bhaktibhAvanAsabhara pUjAo bhaNAtI hoya evA avasare acUka paththaronuM zilpakAma adbhuta ane ajoDa che. maMdiranA ghummaTa, tamArA karNapaTala para mIThomadhuro nAda guMjaze- staMbha, hastizALA are samagra vimalavasahI maMdira enI "lAve lAve motIzA zeTha, havaNa jaLa lAve re........ kalAtmaka korANI mATe jagavikhyAta che. havarAve marudevAnaMda, prabhujI padharAve.....re....." vimalazAhanA pUrvajone vanarAja cAvaDAe zrImAla- Ama motIzA zeThe temanI prabhuprIti ane bhaktinA nagarathI lAvI pATaNamAM vasAvyA hatA. vimalazAhano janma yogathI lokahRdayamAM amara cAhanA meLavI. temanA pitA zeTha pATaNamAM thayo hato. vimala ane temano bhAI neDha baMne amIcaMda sAkaracaMda khaMbhAtathI muMbaI AvyA hatA. temanAM pAMca bhImadevanA maMtrImaMDaLamAM hatA. baMne bhAI ghaNA ja bAhoza ane saMtAno paikI motIzAhano krama bIjo hato. temano janma I.sa. zuravIra hatA. vimalazAha bANa calAvavAmAM ghaNA ja nipuNa 1782mAM muMbaImAM thayo hato. yuvAnavaye pitAnI chatrachAyA hatA. gumAvatAM jhaverAtano dhaMdho maMda paDyo. tyArabAda jayeSTha baMdhunuM temaNe aMbAjInI ArAdhanA karI. mAtAe varadAnamAM paNa avasAna thatAM pitAnA mitra horamalajI vADiyAnA "kAM dIkaro kAM deruM ApuM" ema pUchatAM temaNe mAtA pAse deruM mArgadarzana heThaLa vahANavaTAno vyApAra vikasAvyo. teo potAnI (maMdira) mAMgyuM, dIkaro nahi, kAraNa ke temaNe jAte sarovara vyApArika sUjhabUjha ane kuzAgrabuddhithI aDhaLaka dravya kamAyA. baMdhAvanAranA dIkarAone pANInAM dAma mAMgatAM joyA hatA. mATe ekavAra temanAM vahANo samudranA tophAnamAM phasAyAM tyAre temaNe devI pAse temaNe derAsara nirmANanA AzIrvAda ja lIdhA. manomana nakkI karyuM ke "mArAM vahANa jyAM Avaze tyAM jinamaMdira teo Abu para maMdiranA nirmANa mATe AcArya baMdhAvIza.' yogAnuyoga virAramAM agAzI baMdare temanAM vahANo dharmaghoSasarine maLatAM. sUrijIe te sthaLe pahelAM bharatarAjAe kheMcAI AvatAM tyAM suMdara jinAlayanuM nirmANa karAvyuM. A baMdhAvela 8SabhadevanA derAsaranI vigato ApI. vimalazAhe e samayagALAmAM sopArAnA taLAvamAMthI prAcIna muni Jain Education Intemational
Page #806
--------------------------------------------------------------------------
________________ cha82 caturvidha saMgha suvratasvAmInI pratimA prApta thatAM tene mULanAyaka tarIke birAjamAna karyA. motIzAhane vimalAcalamAM maMdira nirmANano anero bhAva jAgyo. tyAM TUMka mATe koIpaNa sthaLa khAlI na jotAM temaNe kuMtAsaranI khINa patthara ane sAkarathI pUrI ati bhavya motIvasahI TUMka taiyAra karAvI. jinamaMdironuM nirmANa karAvyuM. A kArya mATe 1100 kArIgaro ane 3000 majUrone rokyA. temanA AdezathI pavitra maMdiranA kArya mATe AcAranI atizuddhatA jALavavAmAM AvI. muMbaImAM zrI goDIjI pArzvanAtha, ciMtAmaNi pArzvanAtha, zrI RSabhadevajI (bhAyakhalA) vagere mitroe zeThane lagna mATe samajAvatAM teo mAnI gayA. lagna maMdironuM nirmANa karAvyuM. pachI vyApAramAM zeThanI khUba unnati thaI. temano vyApAra zeTha | muMbaImAM pAMjarApoLano prAraMbha karAvavAmAM temano motIzA sAthe paNa hato. ananya phALo hato. pAMjarApoLanA sthAyI nibhAvaphaMDa mATe hiMdu zeTha haThIsiMhane suMdara AkarSaka zailInuM manorama bAvana ane jaina vepArIo pAsethI mAlanA vecANa para lAgo levAmAM jinAlaya nirmANanI icchA hatI. te mujaba kAryAraMbha paNa karyo Avato. temane pArasI ane yuropiyano lAkhonAM dAna sanmArge paraMtu te daramyAna zeThanA mAtuzrI sUrajabAI bimAra thayAM. kharca karavA ApI jatA. teo zatruMjaya paranI motIzAhanI TUMkanA mAtAnI mAMdagI sArI thAya e pahelAM ja zeTha haThIsiMganI jinAlayonI pratiSThA karAvI na zakyA. aMtima divaso najIka tabiyata bagaDI. phakta cAra divasano samaya maLyo. upalA hoTha AvatAM temaNe vasiyata nAmuM taiyAra karyuM, jethI pratiSThA pUrNa para thayelI nAnI phoDakI pAkI javAthI koI ilAja kAragata na dabadabA sAthe thAya. nIvaDyo ane zeTha haThIsiMganuM akALe avasAna thayuM. eka mAsa I.sa. 1836mAM paryuSaNa parva daramyAna mahAvIra jayaMtInA pachI mAtA sUrajabAI paNa svarge gayAM. dine temaNe deha choDyo. zatruMjayanI pratiSThAmAM vividha zaheronA zeThajInA svargavAsa pachI harakuMvara zeThANIe patinI 1000 saMgho hatA. doDha mahinA sudhI doDha lAkha mANaso icchA anusAra bAvana jinAlayanuM kArya vegavaMtu karyuM. temaNe jAte mahotsavamAM hAjara rahyA. temanI dayA, prAmANikatA, dAnavIratA DijhAIna taiyAra karAvI zilpIone te anusAra mArgadarzana ane kadaradAnIpaNuM yugo sudhI lokajIbhe amara raheze. ApatAM. temanI kAryakuzaLatA ane AtmavizvAsane lIdhe ja suMdara zrI haThIsiMga derAsara nirmANa pAmyuM. harakuMvara zeThANI zeThanAM AgalAM patnI amadAvAda sthita haThIsiMhanuM suMdara manohara zilpa rukamaNidevInuM paNa khUba dhyAna rAkhatAM. sthApatyanA utkRSTa namUnArUpa bAvana jinAlaya baMdhAvanAra zeTha haThIsiMganA derAsaranI pratiSThA temaNe pAlInA haThIsiMga 19mI sadInA pUrvArdhamAM thaI gayA. teo moTA bAravratadhArI zrAvaka nagarAjajI pAse karAvI. pratiSThA pachI zAha sodAgara hatA ane aphINanA vepAramAM ghaNuM dhana kamAyA dIkSAnI bhAvanA jAgatAM nagarAjajIe mayAsAgarajI pAse hatA. temanAM lagna traNa vAra thayAM hatAM. prathama lagna nagarazeTha cAritra lIdhuM ane nemisAgarajI banyA. haThIsiMga zeThanA hemAbhAInI putrI rukamaNi sAthe thayuM hatuM, paraMtu teo aMdha avasAna pachI zeThANI vyApAramAM pUratuM dhyAna ApatAM ane ghaNI banatAM bIjuM lagna temanI bIjI putrI prasannakuMvara sAthe thayuM, paNa udAra sakhAvato paNa karatAM, jemAM 51000- rU|. sivila nasIbe sahakAra na ApatAM zrI haThIsiMhanI bIjI patnInuM hospiTala mATe tathA zALA ane kolejo mATe 10000- rUA. avasAna thayuM. tyArabAda cha mahinA pasAra thaI gayA. zeThanA tathA maMdironA jIrNoddhAra ane tIrthomAM dharmazALA vagere mATe ghaNuM mitra ane saMbaMdhIoe ekavAra ghoghA gAmamAM atyaMta dAna karyuM ane sAdharmika bhaktino lAbha lIdho. lAvaNyamaya suzIla pAinI lakSaNayukta harakuMvarane joyAM. Jain Education Intemational
Page #807
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 083 mahAna jyotirdhara AvatAM. temanuM bhASaNa sAMbhaLavA buddhizALI tejasvI prekSakothI zrI vIracaMda rAghavajI gAMdhI sabhAgRha bharapUra rahetuM. teo bhAratanA prAcIna dharmo vize tyAMnAM lokone jANakArI ApatA. bhAratanA mahAna jyotirdhara zrI vIracaMda gAMdhIno janma muMbaI yunivarsiTImAMthI jaina samAjamAMnA prathama mahuvA(saurASTra)mAM I.sa. 1864mAM thayo hato ane dehavilaya grejyueTa vIracaMdabhAIe TUMkI jIvanayAtrAmAM zAsananAM ghaNAM 1901mAM thayo. phakta 37 varSanI TUMkI jiMdagImAM jainazAsanamAM avarNanIya kAryo karyA. ghaNAM yAdagAra mahattvapUrNa kAryo karyA ane vizvane jainadharmathI mAhitagAra karAvavAmAM saMpUrNa saphaLa rahyA. I.sa. 1893mAM zeThazrI kastUrabhAI lAlabhAI amerikAmAM zikAgo zaheramAM bharAyelI vizvadharma pariSadamAM jainazAsananA jhagamagatA tAralA zAMtidAsa jhaverInI jainadharmanA pratinidhi tarIke zrI vIracaMdajIe jainadarzananAM tattvone vaMzaparaMparAmAM zrI kastUrabhAIno janma I.sa. 1894mAM thayo ghaNI ja suMdara rIte rajU karyA. A pariSadamAM svAmI zrI hato. dAdI gaMgAmAno akhaTa dhArmika vAraso temane gaLathuthImAMthI vivekAnaMde paNa hAjarI ApI hatI. temane hiMdu samAja taraphathI ja maLyo, jene AgaLa dhapAvavAmAM teo kAmayAba rahyA. pitA ghaNI prasiddhi maLI, jyAre tatkAlIna jaina samAje vIracaMdabhAInI lAlabhAI zikSaNapravRtti tathA rASTrapravRttinA khUba himAyatI hatA. kadara to na karI paNa emane zuM puraskAra maLyo? emanA suMdara kauTuMbika saMskAroe temanA vyaktitvane navI dizA ApI. A kAryanI prazaMsA karavAne badale emane nyAta bahAra kADhavAnI prajJAvAna puruSArthIe jIvananAM badhAM ja kSetromAM kheDANa karyuM. dhamakIo maLI. emanA videzagamana mATe prAyazcitta levAnuM koMgresanI rAjakIya caLavaLamAM teo jyAre TocanA netAo sAthe kahevAmAM AvyuM tyAre pUjanIya AtmArAmajI mahArAje pratyuttara mokhare hatA tyAre temanI vaya phakta 27 varSanI hatI. mila Apyo ke, "vIracaMdabhAIne zrAvako ke AcAroMkA pUrNatayA pAlana kAmadAronA utkarSa mATe to teo sadaiva taiyAra ja rahetA. kiyA hai, ese meM prAyazcita denevAlA jinarAjakI AjJAkA bhaMga ANaMdajI-kalyANajInI peDhInuM pramukhapada svIkArI jinazAsananA ke ranevAlA hota . hita mATe jhajhUmanAra virala vyakti kastUrabhAI hatA. keTalAye vIracaMdabhAInuM bIjuM eka mahattvanuM kArya te zrI tIrthonA jIrNoddhAra peDhInuM sukAna saMbhALyA pachI temaNe karyA. sametazikharajI para katalakhAnuM baMdha karAvavAnuM hatuM. vi.saM. Abuno jIrNoddhAra 14 varSa cAlyo, jemAM e samaye 14 lAkha 1942mAM tyAM eka aMgreje pahelAM to cAno bagIco karyo ane rUpiyA kharca thayo. rANakapurano jIrNoddhAra 11 varSa cAlyo. te cAra pAMca varSa pachI katalakhAnuM zarU karyuM. jaino mATe A sthiti pachI satata kuMbhAriyAjI, tAraMgA, giranAra vagere saMkhyAbaMdha khUba asahya hatI. vIracaMdajIe tyAM jaIne sthAnika bhASAnA tIrthomAM kAma cAlyuM ane e badhAne surakSitatA bakSI. zrI patro, zilAlekho, tAmrapatro, badhAno abhyAsa karI teno ANaMdajI kalyANajInI peDhI 300 varSa jUnI kahI zakAya. vi.saM. aMgrejImAM anuvAda karyo ane hAikorTamAM apIla karI. emanI 1787nA rojameLamAM zeTha ANaMdajI kalyANajInuM nAma jovA mahenatathI sesansa korTamAM hArelo kesa hAikorTamAM jaino jItI maLe che. eno vahIvaTa mukhyatve kastUrabhAInA kuTuMbIjanoe ja gayA ane Ama pavitra tIrtha parathI azuci dUra thaI. saMbhALyo che. saMsthAnuM prathama baMdhAraNa premAbhAIe saM. amerikAthI AmaMtraNa maLatAM teo 1896mAM bIjI 1880mAM racyuM hatuM. tyArabAda mayAbhAI, lAlabhAI, vAra gayA. 1897mAM zatruMjayanA kesa mATe iMglenDa paNa gayA. cimanabhAI ane kastUrabhAIe suMdara vahIvaTa karyo. vartamAna teo kavi, lekhaka, anuvAdaka ane gAMdhIvAdI hatA. temaNe pramukha zrI zreNikabhAI kastUrabhAI che. peDhIno AraMbha koI amerikAmAM bhAratIya mahilAonA utkarSa mATe saMsthA kholI vyaktigata nAmathI nahIM, paraMtu jainonA siddhAMta AtmAnA hatI. teo 14 bhASA jANatA hatA. temanAM pustakomAM "jena kalyANamAM ja sAco AnaMda che e darzAvavA peDhInuM nAma zeTha philosophI', 'kamaphilosophI', yogaphilosophI' ane kaMca kalyANajI ANaMdajI rAkhavAmAM AvyuM hatuM. bhASAmAMthI aMgrejI bhASAmAM anuvAdita "ena ananona lAipha zeTha kastUrabhAInI dIrghadRSTino uttama namUno eTale opha jIsasa krAisTa' mukhya che. amerikAnAM badhAM pepara ane | valasADa zaheranA prAMgaNamAM vasAveluM vizALa audyogika saMkula sAmayikomAM temanA vizenAM suMdara lakhANo ane abhiprAyo tathA vasAhata-"atula'. bhAratanI rasAyaNakSetranI pragati mATe Jain Education Intemational
Page #808
--------------------------------------------------------------------------
________________ 784 atulanuM mahattama yogadAna rahyuM. temanuM AyuSya 86 varSanuM hatuM. jIvananI chellI paLa sudhI teo lokasevAmAM kAryarata rahyA ane vIsamI sadInA apratIma nararatnomAM sthAna meLavyuM. zrI jayabhikhkhu svAvalaMbIjIvana ane kalamanI kamANI para jIvana vitAvanAra zrI jayabhikhkhuno janma I.sa. 1908mAM jUna mahinAmAM thayo hato. temanuM nAma zrI bAlAbhAI vIracaMda desAI. hulAmaNuM nAma bhIkhubhAI tathA patnInuM nAma jayA. patnInA nAma sAthe potAnuM hulAmaNuM nAma joDI 'jayabhikhkhu'nA takhallusathI jainasamAjane suMdara zailImAM sAhitya pIrasyuM. jainadharmanI aneka vAto, tattva, upadeza ane ciMtanane vArtAmAM gUMthI lokabhogya banAvyAM. temaNe lagabhaga 300 jeTalA graMthonuM 2sALa zailImAM sarjana karyuM. teo bahoLo vAcakavarga dharAvatA. temanI kalama vAcakanA haiyAne vIMdhavA sakSama hatI. lekhana mATeno viSaya nAno hoya ke moTo, coTadAra hoya ke phakta Alekhana paraMtu temanI lekhanI dvArA racAyelI kRti sAmAnyajananI smRtipaTa para aMkita rahetI. temanA lekho 'gujarAtasamAcAra,' 'akhaMDaAnaMda,' 'janakalyANa,''jhagamaga' ane keTalAMye jaina sAmayikomAM prakAzita thatA. dharmamAM temane akhUTa zraddhA hatI. zrI zaMkhezvara pArzvanAthamAM to khUba ja AsthA. jIvananAM aMtima varSomAM tabiyata nAdurasta rahetI eve samaye ekavAra zaMkhezvara pArzvaprabhunA darzananI tAlAvelI jAgI. azaktine kAraNe javAnI dvidhAmAM hatA. aMte manobaLa makkama karIne zaMkhezvaranI yAtrAe nIkaLyA. prabhunA pUjana-arcana karatAMnI sAtheja teo svastha thaI gayA. Ane prabhuno pratApa samajIne sau prathama zaMkhezvara pArzvanAthanA mahimAnA pustakanI racanA karI. A pustakamAM prabhunA aparaMpAra mahimAnuM suMdara varNana karyuM. emAM zaMkhezvarano itihAsa, sthaLa, pradakSiNA, stavana, zilAlekhanA utArA, mogalasamrATa jahAMgIra dvArA zAMtidAsane zaMkhezvara gAmano ijAro ApatuM pharamAna, gAmamAM Avela jUnAM maMdira, dharmazALAnA phoTAo vagerenI aDhaLaka mAhitIono samAveza che. emAM temaNe A pustakamAM prabhujInI prAcIna kAnomAtara sivAyanI eka stutino samAveza paNa karyo che. AvAM aneka bhagIratha kAryo temaNe jIvanamAM karyAM. uparokta kRtinA prakAzana samaye teo hAjara na hatA. saraLa nirmohI daMbharahita temanuM jIvana hatuM. teo vizvavikhyAta sarjaka, kaTAralekhaka, vivecaka zrI kumArapALa desAInA pitA hatA. For Private caturvidha saMgha vidvAna virala vibhUti zrI mohanalAla dalIcaMda desAI virala vibhUti zrI mohanalAla desAIno janma I.sa. 1885mAM rAjakoTa jillAnA luNasara gAmamAM thayo hato. temano dehavilaya I.sa. 1945mAM rAjakoTamAM thayo. temano abhyAsa bI.e.ela.ela.bI. sudhIno ane karmabhUmi muMbaI. ahIMnI hAikorTamAM prekTisa paNa karI. temanA jIvananuM amUlya yogadAna eTale prAcIna jaina sAhityane graMthastha karavAnuM hatuM. te uparAMta teo jaina gUrjara kavio' ane jaina sAhityano saMkSipta itihAsa'nA nirmAtA tathA vividha jaina sAmayikonA saMpAdaka paNa hatA. temanAM sAmayiko jaina zvetAMbara konpharansa', 'jainayuga', khaMDa' vageremAM temaNe aitihAsika, sAhityika, sAmAjika evI vividha prakAranI vipula sAmagrI prakAzita karI. temaNe pUjanIya sAdhubhagavaMtonA rAsAo graMthabhaMDAramAMthI saMzodhita karAvI prakAzita karAvyAM, jemAM jaina aitihAsika rAsamALA' mukhya che. A kArya mATe temane zrImad buddhisAgarajIe preraNA ApI hatI. A graMthamAM zrI zAMtidAsa, zrI vakhatacaMda, zrI satyavijaya, zrI karpUravijaya, zrI kSamAvijaya, zrI uttamavijaya vagere mahApuruSonA rAsAo che. enA kartAo pUjanIya sAdhubhagavaMtonA nAme ja e rAsAonuM saMkalana karavAmAM AvyuM. zrI mohanabhAIe rAjakoTamAM temanA mAmA prANajIvanabhAIne tyAM rahIne meTrika sudhIno abhyAsa karyo. bI.e.nI DigrI muMbaInI vilsana kolejamAMthI meLavI, AgaLa abhyAsa karI 1910mAM ela.ela.bI. thayA. temanA mAmA rAjakoTanA jainasamAjanAM agraNI hatA ane svabhAve khUba ja dAnavIra ane udAra hatA. temano udAratA ane prAmANikatAno vAraso mohanabhAImAM Utaryo. mAmAbhANeja vacceno AtmIya saMbaMdha akalpanIya hato. mohanalAle emanA keTalAye graMtho mAmAzrIne arpaNa karyA che. teo vakIlAtanI prekTisa to karatAM paNa ghaNIvAra phI vagara paNa kesa laDatA. samAjasevA ja emanA jIvananu dhyeya hovAthI jainasaMsthAo pAsethI korTanA kesa bAbate kadI paNa phI svIkArI nathI. 1915mAM zrI mahAvIra jaina vidyAlayanI sthApanAmAM teo sthApakasabhya hatA ane jIvanabhara vidyAlaya mATe kAma karyuM. kuTuMbanI Arthika javAbadArI, sevA ane saMpAdananuM kArya nibhAvatAM temanI tabiyata narama rahevA lAgI. mAMdagIe gaMbhIrarUpa dhAraNa karyuM. mAnasika rIte paNa bimAra rahevA lAgyA. Personal Use Only
Page #809
--------------------------------------------------------------------------
________________ ta tArIkhanI tejachAyA cha85 mAmAM prANajIvanabhAI temane rAjakoTa laI gayA. ghaNI davAo padmaprabhujInA suMdara maMdira-nirmANano nirNaya levAmAM Avyo. zrI karAvI je kAragata na nIvaDI. aMte temanuM avasAna thayuM. jaina pannAlAlajIe rAjAne maMdira mATe bhUmi dAnamAM ApavAnI samAja AvA zAMta nispRhI niHsvArtha sevAbhAvInuM mUlya vinaMtI karatAM tarata ja rAjAe UmaLakAbhera jamIna maMdira mATe AMkavAmAM pAchaLa rahyo. 'konpharansa' emane madada karI tyAre e bheTa ApI. potAnI sarvazaktino upayoga karI TUMka samayamAM svarganI saphare nIkaLI cUkyA hatA. emanA putra jayasukhabhAIe temaNe suMdara maMdira taiyAra karAvyuM. gAmagAmathI darzanArthe AvatA pitAnA nAmathI mahAvIra jaina vidyAlayane 1 lAkha rUpiyAnuM dAna saMghano vyavasthAbhAra saMbhALI phaMDa ekaThuM karI kalApUrNa raMgaberaMgI ApyuM. temanA parivAre samAjane haMmezAM ApyuM kadI kaMI paNa paTTothI zobhatuM derAsara baMdhAvyuM, jemAM siddhacakrajInA yaMtranuM lIdhuM nahIM. abhuta zilpa jovAlAyaka che. jainazAsanasevaka lakSmaNItIrthanI badhI ja pratimAo saMpratikAlIna che tathA zrI pannAlAlajI maMDalecA prAcIna dareka rAsamALAomAM eno ullekha Ave che. bhUtakALamAM A sthaLe dareka saMgho darzanArthe padhAratA hatA. prasiddhi ane prazaMsAthI dUra rahetA A puNyazALI AtmAe potAnI saMpUrNa jiMdagI jainazAsananI sevAmAM vitAvI. zrI ratanalAla bAghamala jaina temano janma vIsamI sadInA prAraMbhamAM madhyapradezanA aNizuddha, saMyamI, cAritryavAna, dharmAnurAgI zrI alIrAjapura zaheramAM thayo hato. temanuM AyuSya 80 varSanuM hatuM. ratanalAle potAnA jIvananuM lakSya bhopAvara tIrthanA uddhAranuM rAkhyuM sAdhusAdhvInI vaiyAvacca ane jainazAsananA utkarSamAM teo sadeva hatuM. temano janma madhyapradezanA rAjagaDha gAmamAM I.sa. taiyAra ja rahetA. ahIM AsapAsa jhAMbuAno vana vistAra 1911mAM thayo hato. temanuM AyuSya 72 varSanuM hatuM. hovAthI sAdhu-sAdhvIone vihAramAM AvatI muzkelIone AgamoddhAraka zrI sAgarAnaMdajIe pitA bAghamalajIne bhopAvara lakSamAM rAkhI teo gurubhagavaMtonI sAthe ja vihAramAM rahetA. tIrthanA jIrNoddhAranuM kArya soMpyuM tyAre maMdiramAM 1 rU|. ane 6 jaMgalamAM potAnA mATe rasoI taiyAra karI temane vahorAvatA. paisAnI silaka hatI. pitAe thoDAM varSa maMdirano vahIvaTa karyo gAmamAM AvelA graMthabhaMDAronuM jAte ja kALajIthI jatana karatA. paraMtu pAchaLathI vRddhAvasthAne lIdhe e kAryabhAra putra ratanalAlane dareka graMthone sUryaprakAzamAM rAkhavAnuM tathA emAM lImaDo, ghoDAvaja, sopyo. putra ratanalAle zAsanadevInI kRpAthI mAlavAnA 2 ajamAnAM phUla Adi rAkhIne sAcA arthamAM jJAnapUjA karatAM. aMtariyALamAM AvelA A tIrthane jagavikhyAta banAvyuM. alIrAjapuranI pAse ATha kilomITara dUra lakSmaNItIrtha bhopAvara tIrtha rukamaNinA bhAI rukamaNakumAre AveluM che. e tIrthanuM temaNe zUnyamAMthI sarjana karyuM. lakSmaNIjImAM | (zrIkRSNanA sALA) baMdhAvyuM hatuM. A sthaLe zrIkRSNa sAthenA 12thI 13mI sadI sudhI 101 derAsaro vidyamAna hatAM ane yuddhamAM hArI jatAM teNe ahIM ja vasavATa karI zrI zAMtinAthanI ghaNA kanavaMtA zrAvakono vasavATa hato. caudamI sadInA devanirmita pratimA bharAvI hatI. muslima rAjya daramyAna A prAraMbhamAM ja muslima AkramaNakArono bhaya Ubho thatAM sthaLa verAna banI gayuM hatuM. zrI sAgarAnaMdajI ahIM padhAryA tyAre pratimAjIone bhUgarbhamAM padharAvI zrAvako AsapAsanAM gAma tIrthanI astavyasta vyavasthA joIne zrI bAghamalajIne tIrthoddhAranuM alIrAjapura, bAgha, kukSi, tAlanapura vagere sthaLoe sthaLAMtara kArya darzAvyuM. pitA taraphathI zrI ratanalAlajIe jIrNoddhAranuM kArya karI gayA. lakSamaNI gAma tyArabAda AkramaNakAronuM bhoga banatAM upADI bhaMDoLa ekaThuM karI maMdiranuM samArakAma zarU karAvyuM. dara badhAM maMdiro saMpurNa naSTa thatAM badhe sthaLe khetIvADI ja thatI hatI. varSe paryuSaNa samaye muMbaI AvI zrI saMghone vinaMtI karI seMkaDo varSa pachI eTale ke I. sa. 1950nI AsapAsa eka bhopAvaranI tIrthayAtrAo karAvatA ane e pramANe phaMDa ekatra kheDUtane jamInamAMthI pratimAjI prApta thatAM eNe turta ja tyAMnA karI suMdara manohara kAcanuM maMdira taiyAra karAvyuM. saMghanI rAjAne jANa karI. rAjAe je saMpradAyanI e mUrti hoya tene sevAbhaktimAM teo sadA tatpara rahetA. vartamAnakALe temanA putra laI javA jaNAvyuM. alIrAjapuranA zrAvako pratimAjInAM darzanArthe DaoN. prakAza jaina pharI A tIrthamAM suMdara vyavasthA karI tene gayA. pratimAjIne 10 thI 15 majUroe khaseDavAnI koziza karI vizvavikhyAta banAvavAmAM potAnuM yogadAna Ape che. paraMtu prabhujIe sthAna na choDyuM. tyArabAda e ja sthaLe Jain Education Intemational
Page #810
--------------------------------------------------------------------------
________________ 986 caturvidha saMgha zramaNasaMskRtinA saMvardhaka ucoma zrAvako - guNavaMta baravALiyA - jaina samAjanA itihAsamAM aneka sAdhucarita virala vibhUtionI zreNIbaddha zRMkhalA astitvamAna che jenA saMzodhanathI jaina jagatamAM anero prakAza prApta thai zake tema che. ahIM udAtta caritrone zRMkhalAbaddha rIte raju karavAno namra prayAsa karyo che. jethI teo jaina samAjanI amUlya saMpatti lekhe jaina itihAsamAM jaLavAI preraNAstrota samA banI rahe. teo jainazAsananI mahAmUlI mUDI che jemaNe kArya. kalyANakAryamAM mahadaMze potAnuM jIvana samarpita karyuM che. emanA vArasadAro lekhe ApaNuM kartavya che ke ApaNe ApaNI navI yuvA peDhIone emANe kaMDArelA kartavya paMtha tarapha aMguli nirdeza karIe jethI teo pANa eja dizAmAM, e ja kaMDArelI keDIe AgaLa vadhatAM jaina zAsana dvArA samAjanI sevA-uttama kAryo karatAM jaina 5 ujajavaLa-suvarNa pakomAM vRddhi karatAM rahe. AvA umadA jaina carita puraSoe mAtra jaina saMgha ke jaina samAja mATe ja nahIM paraMtu samasta mAnavajAta mATe je audArya ane sAhasavRttithI kArya karyuM che te emanA dezapremanI jhAMkhI karAve che. bhagavAna mahAvIranA dayA-karuNA, ahiMsA, aparigraha jevo ucaca siddhAMtone potAnI jIvanazailI dvArA jagata samakSa prasArita karyA che jenA dvArA teo samasta dezanI saMpatti samA lekhAya che. A lekhamALAnA lekhaka guNavaMtabhAi baravALiyAno paricaya paNa joIe. amarelI jIllAnA khAMbhA gAmanA vatanI guNavaMtarAya mAdhavalAla baravALiyAe muMbaimAM sI.e. sudhI abhyAsa karyo. thoDAM varSo prekaTIsa karyA pachI hAla muMbaimAM TekSaTAila prosesa inDa.mAM pravRtta che. guNavaMtabhAie dharma, adhyAtma, kavitA vigere viSaya para 40 jeTalA pustakonuM sarjana saMpAdana karela che. kAThiyAvADa sthA. jaina samAja ghATakoparanA mukhapatra sahita alaga alaga jaina saMsthAnA pAMca jeTalA megejInanuM saMpAdana kare che. akhilabhAratIya sthAnakavAsI jaina konpharansa nA maMtrI tathA "jaina prakAza" nA taMtrImaMDaLamAM sevA Ape che. vizva vAtsalya ane saMtabAla evorDa phAunDezana amadAvAdanA TrasTI che. muMbaimAM keTalIka vyAkhyAnamALA ane parisaMvAda guNavaMtabhAinA pramukhasthAne yojAya che. phAra isTamAM siMgApora vi. mAM jainadharma para temanA saphaLa pravacana yojAyelA. dharma ane adhyAtmanA viSayo para muMbai dUradarzana para emanA vArtAlApa avAranavAra yojAya che. zrI paMDIta ratnacaMdrajI jaina kanyAzALA TrasTa ghATakopara prerita saurASTrakesarI prANaguru jaina philosophikala lITararI rIsarca seMTaranA guNavaMtabhAI onararI ko.orDIneTara che. jemAM jainadharmanA prAcIna graMtho paranuM saMzodhana prakAzananuM kArya prAcInagraMthonI sI.DI.nuM kArya ane jJAnasatro yoje che. zrI saurASTra dazAzrImALI sevA saMgha, bRhada muMbai sthA. jaina mahAsaMgha, jaina adhyAtma sTaDI sarkala ghATakopara vi. saMsthAo sAthe saMkaLAyelA che. tathA cembara jaina saMghanA TrasTI, ghATakopara jaina saMghamAM sekreTarI tarIke sevA Apela che. temanA dharmapatnI DaoN.madhubahene hindI sAhityamAM saMzodhana kArya karI DokTareTa Ph.D prApta karela che. | gujana baravALiyAnA nAme temanA dharma, adhyAtma uparAMtanA vividha viSayo para lakhANo muMbaI samAcAra, janmabhUmi, dazAzrImALI, jainaprakAza, zAsanapragati, dharmadhArA, jaina saurabha, vinayadharma, vi. mAM pragaTa thAya che. muMbaI samAcAramAM pragaTa thayela guNavaMtabhAinA lekhane 1997 nAM muMbaI 'jaina patrakAra saMgha zreSTha patrakAra evorDa nuM prathama pAritoSika prApta thayuM che. ema.bI.baravALiyA phAunDezana, cerITebala TrasTa dvArA teo holIsTIka helthakerane lagatAM prakalpo sAthe saMkaLAyelA che. Jain Education Intemational
Page #811
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA cha80 kavi RSabhadAsa temanI bAlyAvasthAnA kALamAM akabara pratibodhaka hIravijaya(Azare i. sa. 1pa70-75 - 1635-40). sUri te gacchanI 58mI pATe zobhAyamAna hatAM. temano svargavAsa i.sa. 1596 (saM. 1652)mAM thayo hato. te samaye - pravartamAna jainazAsanamAM aneka camakatAM-damakatAM kavi RSabhadAsanI uMmara 25 varSa AsapAsa mAnI zakAya. AthI sitArAo che. jene kAraNe jainadharma zAzvata dharma, vizvadharma bAlyAvasthAthI ja kavizrIne uttamottama jagadagurunuM sAnidhya hatuM tarIkenuM biruda prApta karI zakyo che. sAmAnyataH dharmopadezanI je temanA dhArmika saMskAronA sIMcanamAM vizeSa mahattvarUpa hatuM. dhArA, dharmasAhityanI gaMgA jainAcAryo, jaina saMto dvArA vahevaDAvavAmAM AvatI. sAthosAtha keTalAMka sAdhucarita jaina hIravijayasurinA paTTaghara vijayasUrine potAnA guru gRhastha paNa evA vIralA che, jemaNe jainAcAryonI supere te tarIke svIkAryA hovAno ullekha temanI keTalIka kRtiomAMthI sAhitya sarjana karI dharmopadezano strota vaheto rAkhyo. temAM maLI Ave che. dravratavicAravAmAM teo jaNAve che ke bAdazAha akabaranI sabhAmAM moTA paMDitone vAdamAM jItanAra eka ujaLuM nAma che sAdhu caritra kavi RSabhadAsanuM. nijayasenasUrine gurusthAne prApta karI AnaMdanI lAgaNI kavi RSabhadAsanA pUrvajo mULa visanagaranA vatanI hatA. anubhavuM chuM. temanA pitA vepArArthe khaMbhAtamAM AvyA ane tyAM sthira thayA. kavi RSabhadAsano janma khaMbhAtamAM thayo. teo vIsA poravADa kavi RSabhadAsa-sarasvatI bhakta hatAM. bhASA-zailI, jaina vaNika hatA. temanA dAdAnuM nAma mahIrAja, pitAnuM nAma chaMdoracanA, alaMkAro, tatkAlIna samAja, vividharaso, varNana sAMgaNa ane mAtAnuM nAma sarupAde hatuM. temane eka bena hatI. zakti, tatkAlIna subhASito-kahevato, anekAneka rasaprada temanA dAdA ane pitA saMghavI tarIke oLakhAtA hatA. teo prasaMgo, rAjakIya sthiti, jainAcAryo ane bAdazAha jahAMgIra, saMgha kADhI, saMghapati banI aneka tIrthasthAnonI yAtrA karI ane zAhajahAM vacceno paraspara saMbadha, vArtAlApa dvArA viziSTa karAvI hatI. sAhityanI samAjane bheTa ApanAra kavizrI RSabhadAsa eka uttama kaviratna samAna che. jemAge madhyakAlIna gujarAtI dharmanA saMskAro temane gaLathUthImAM ja prApta hovAthI sAhityamAM ajarAmara thai gauravavaMtu sthAna prApta karyuM che. jenA dhArmikavRtti to hatI ja paraMtu rojiMdA jIvanamAM paNa temaNe vaDe gujarAtI madhyakAlIna sAhitya gauravAnvita thayela che. tevA dharma, dhArmika kriyAone vizeSa prAdhAnya ApyuM hatuM. gRhastha kavizrI RSabhadAsane sAdara vaMdana...... hIravijayasUrirAsanI rojanIzImAM nIce pramANenuM varNana prApta thAya che. teo niyamitarUpe savAra-sAMja pratikramaNa zeTha motIzAha karatAM hatAM. teo cauda niyamavrata dhAraNa karatAM, teo (i. sa. 1782 - 1836) besaNAnuM vrata karatAM hatA. be sAgAM eTale eka ja Asana para mohItazAhano janma i. sa. 1782 (vi. saM. besI divasamAM mAtra be ja vakhata bhojana-AhAra karavo. 1838)mAM muMbaimAM thayo hato. temanA pitA amIcaMda ane AThama-pAkhI pauSadhavrata karI ane dhArmika kriyAmAM pasAra mAtA rUpAbAi hatAM. mULa sojitrAnA vatanI khaMbhAtamAM sthira karatAM. teo zrAvakanA bAra vratonuM cUsta rIte, kaDakapaNe pAlana thayela, temanA traNa dIkarAo ane be dIkarIomAM motIzAhano karatAM tevo spaSTa ullekha che. naMbara bIjo hato. vi. saM. 1758mAM pitA amIcaMda dhaMdhArthe kavinI kRtio namratA ane guNagrAhyatA :- temaNe muMbaI AvyA. javerAtano dhaMdho zarU karyo ane temAM caDatI-paDatI emanI kRtiomAM sina divAkara, hemacaMdrAcArya, harSa, mAgha, joi. yuvAvaye pitAnuM mRtyu thatA jyeSTha baMdhu nemacaMde kArobAra mahAkavi kAlidAsa, zobhana, dhanapAla jevA jaina ane jainetara saMbhALyo. motIzAhanI trIsa varSanI vaye jyeSTha baMdhunuM avasAna kavionA ullekha karI teonI pAse pote vAmaNAM tuccha che thatA kadaMbanI samagra javAbadArI temane zire AvI paDI. kuTuMbanA tevo bhAva pradarzita karyo che je temanI namratA, vinaya, viveka svajana samAna pitAnA mitra pArasI vADiyA horamalajI pAsethI sUcave che. mArgadarzana meLavI temaNe vahANavaTAno dhaMdho zarU karyo kavinA dharmaguruo :-pUrve joyuM ke kavi dhArmikavRttinA ane jAtajotAmAM pragatinA sopAno sara karavA mAMDyAM. tapAgacchanA martipUjaka zvetAMbara vIsA poravADa jaina zika hatAM. potAnI vepArI sUjha, kuzAgrabuddhi ane hiMmatathI kramaza: Jain Education Intemational Jain Education Intermational
Page #812
--------------------------------------------------------------------------
________________ zaTha mAtA 988 caturvidha saMgha potAnI mAlikInA vahANo bAMdhI nUranI sArI Avaka prApta zeTha motIzAha ane vaiSaNava goMsAIjI mahArAjanA karavA mAMDI. saniSTha prayatnothI muMbaimAM jIvadayA pAMjarApoLanA muMbai vikasita baMdara hovAne kAraNe samasta bhArata ane vizeSakAmo thayA. paradeza sAthe dhaMdho vikasyo hato. motIzAhe potAnI buddhi muMbaIgarAo mATe tIrthadarzana saraLa-sahaja nathI e AvaData ane hoMziyArIne kAraNe potAnI mAlikInA vahANa vAtane anulakSIne emaNe pAyadhUnI, kAlabAdevI, bhAyakhalA, kharIdI mAla bharI paradeza mokalatAM ane tyAMthI paradezI mAla koTavistAra vagere sthaLoe jinamaMdiranI sthApanA-pratiSThA to bhArata lai AvatAM. A dhaMdhAmAM sArI phAvaTa AvatAM baheLo karIja, A uparAMta pAlItANA jatAM yAtrALuone paDatI vepAra thavA mAMDayo-kramazaH Avaka vadhatI rahI. gorA vepArIo agavaDane anulakSIne emaNe prathama vizALa dharmazALA rUpiyA ane amaladAromAM emanI pratiSThA aMkita thavA mAMDI. chayAsI hajAranA kharce baMdhAvI. Aja sudhI enuM mahattva eTaluM dhArmika saMskAro to bAlyAvasthAthI prApta thayelAM ja. che ke zatruMjayanI yAtrAe je koi saMgha Ave tenA saMghapatino muMbaImAM dharmakriyA karavA mATe koi jinamaMdira na hatuM. AthI pravezatilaka sauprathama zeTha motIzAhanA nAmathI karAya che. motIzAhe anya zreSThIonA sahayogathI pAyadhUnI vistAramAM A samaye temanI zArIrika sthiti kathaLatI cAlI. zAMtinAtha bhagavAna, goDIjI pArzvanAtha ane ciMtAmaNi aMtima divaso najIkamAM che tevo aNasAra pAmatAM vasiyatanAmuM pArzvanAthanA maMdiro baMdhAvyAM. muMbaIthI pAlItANA javuM saraLa karyuM. koipaNa saMjogomAM nizcita pratiSThA dine saMpUrNa dabadabA na hatuM. zatrajyamAM potAne ane jainone apAra zradhdhA hovAne ane mahotsapUrvaka pratiSThA karAvavI tevuM patnI-putra pAsethI kAraNe muMbaigarAMone zatruMjaya tIrthanI yAtrAno lAbha maLe e vacana lIdhuM. karajadAra je paisA bharavAne asamartha hatAM teone hetuthI bhAyakhalAmAM vizALa jagyA lai AdIzvara bhagavAnanA bolAvI bAkI rahetI rakama mAMDavALa karI copaDAmAM hisAba cUkate karyo jethI pAchaLathI temane takalIpha na thAya. Ama lAkho derAsaranuM nirmANa karAvI temAM sUrajakuMDa, rAyANapagalAM, rUpiyA jatAM karI sAdhArmikabaMdhunI sevA karI. kevI udAratA, AdIzvaranI TUMka jevI racanAo karAvI zatruMjayanI pratikRti udAtA, mAnavatA ane paragajupaNA sAthenI dIrdhadaSTi.... taiyAra karAvI. pratiSThA prasaMga khuba bhavyatA, jahojalAlI ane dabadabApUrvaka karyo. aMgreja amaladAro paNa umaMga-utsAhabhera pratiSThA maharta saM.1893nA mahAvada bIjanuM hatuM. joDAyA. derAsaranA vizALa paTAMgaNamAM zatruMjaya tIrthano paTa paNa saM.1892nA paryuSaNa parva daramyAna bhAdaravA suda ekama, ravivAra baMdhAvyo. mahAvIra jayaMtInA divase zeTha motIzAha upaDI gayA anaMtanI yAtrAe svarganI saphare. | rojiMdI dhArmika kriyAo jIvananA eka bhAga rUpe vaNAI - zeTha motIzAha mahAkAvyanA nAyaka, zalAkApuruSa samAna cUkI hatI. savAre jinamaMdiramAM pUjAnA niyamanuM vrata hatuM. jenuM temaNe chevaTa sudhI pAlana karyuM hatuM. bAharagAmathI pAchA pharatAM che, jemaNe muMbai, zatruMjaya, pAlItANAmAM aneka jinamaMdironI sthApanA, dharmazALA, pratiSThAonA kArya mATe kyAreka agAzI baMdare mukAma karavo paDato AthI emaNe agAzI aThyAvIsa lAkhathI paNa vadhu rUpiyA kharcA che, A uparAMta maMdire jinamaMdiranI sthApanA karAvI. nAnA gAmomAM jinamaMdiro, sAdhArmika bhakita, nAnA yogya kAmanI yogya kadara emano viziSTa guNa hato. jenuM vepArIonA deNA mApha jevA aneka umadA sakhAvatI kAryo uttama udAharaNa salATa rAmajI, bhAyakhalAnuM maMdira kAma uttama karanAra zeTha motIzAhanuM benamUna ajoDa vyaktitva dharAvatuM rIte saMpanna karanAra rAmajI salATane temaNe pratiSThA mahotsava bhavyajIvana aneka mATe preraNA dAyaka che. prasaMge suMDalI bharI sonAnA dAgInAM ApyAM. potAnuM devuM paMDita hIrAlAla haMsarAja lAlanA cUkavavA saloTe A dAgInAM vecavA kADhayAM che evI bhALa maLatAM ratara ja emaNe rAmajI salATane bolAvI deNuM cUkate karI (i. sa. 18papa - 1928) enA ghareNAM bacAvI ApyAM. A che emanI udAratA, saMskRta bhASAe ArSa bhASA, devI bhASA manAtIsahAnubhUti ane kadaradAnIyatAnuM javalaMta udAharaNa. gAya, gheTA brAhmaNo mAtra e bhASA bhANI, zIkhI, bolI zake tevI bakarA, kabutara, rakhaDatA kUtarAne bacAvavAnuM muMbaimAM motIzAhe mAnyatA pravartatI. jAmanagara rAjya dvArA cAlatI saMskRta ucca abhiyAna karyuM hatuM. pAThazALA mAtra brAhmaNo mATe ja hatI paraMtu potAnI yogyatAne Jain Education Intemational
Page #813
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA o89 dhoraNe temAM praveza prApta karanAra virala vibhUti te paMDita A uparAMta Azake ekAda hajAra varSa pUrve zobhanamuni hIrAlAla haMsarAja, jemaNe buddhinI tIvratA ane pracaMDatAne racita stuti caturvizaMtikA nAme prakhyAta covIzajina kAraNe jainadharmanI, jainazAstranI je sevA karI che, e vaDe emanuM stutionuM saMskRtamAMthI gujarAtImAM bhASAMtara karI prasiddha karI. nAma jaina itihAsamAM sadA suvarNAkSare aMkita raheze. A stutionI viziSTatA, mahatvane lakSamAM lai. DaoN. harmana ogaNIsamI sadInA madhyA Azare i.sa. 1855mAM jekobIe enuM jarmana bhASAmAM bhASAMtara karela che. AvA 5. hIrAlAlano janma jAmanagaramAM thayo hato. pitA haMsarAja aneka graMthonAM saraLa bhASAMtaranI bheTa ApaNane prApta thayela zAmajI lAlana mahAjJAnI paMDita hatA. mAtra 32 varSanI vaye che. jenI lAMbI yAdI sthaLasaMkocane kAraNe ApavI azakya che. AMkhonI rozanI bajhAi gai. nabaLI Arthika sthitimAM moTo paraMtu zloka saMkhyA lagabhaga 5 lAkha jeTalI to thAya ja. keTaluM ghA paDavyo. kuTuMba nirvAha muzkela hato chatAM dharmazraddhAe, vizALa gaMjAvara kArya....! jemAMnA viziSTa graMtho che prabhukRpAe badhuM goThavAi jaze mAnI saMtoSa anubhavatAM, jenuM vAsupUjyacaritra bhAga 1 thI 8, AdinAtha caritra, upadezamukhya kAraNa hatuM karmagraMthano vistRta, talasparzI abhyAsa. A mALA, pravacanasAro dvAra, vastupAla caritra vagere vagere. A abhyAsa emaNe jIvanazailImAM pacAvyo. AcArya devendrasurijI badhuM ja sAhitya Aje paNa vividha jJAna bhaMDAromAM sacavAyeluM racita karmagraMtha emane kaMThastha hoi pAlItANA 10 varSa sudhI maLI Ave che. sAdhu-sAdhvI, zrAvaka-zrAvikAne taddana maphata zikSaNa ApyuM. A uparAMta paMDita lAlanajIe jainagotra saMgraha ane Ama pitA taraphathI emane vArasAmAM dhArmika saMskAra, vijayAnaMdabhudayama mahAkAvyama jevI viziSTa kRti racI che. paropakAravRtti ane vidvatA prApta thai hatI. giradharalAla dAmodara daphatarI te samaye abhyAsanuM dhoraNa UMcu hatuM. zALA-kaoNleja (i. sa. 1893 - 1982). maryAdita hatA. aMgrejI pAMca dhoraNa sudhIno abhyAsa vatanamAM karyo. sAthe saMskRta pAThazALA siddhAMta kaumudI no abhyAsa karyo. bApA nA hulAmaNA nAmathI jANItA giradharalAlano saMskRta para emanuM prabhutva Azcarya preraka hatu. janma i. sa. 1893 (saM. 1949)mAM morabImAM kArataka sUda agiyArasa devadivALInA zubhadine thayo hato. temanA pitAnuM yuvAvayathI ja kauTuMbika javAbadArIno boja mAthe AvI nAma dAmodara ane mAtAnuM nAma rAmakuMvara bAi hatuM. daphatarI paDyo hato. i.sa. 1905 AsapAsa teo muMbaI pahoMcyA. kuTuMba enI khAnadAnI, saMskAritA, paropakAritA ane rAjasthAnanA saMskRta vidvAna zrI gulAbacaMdrajI DhaTTA dvArA jaina amIrAta mATe prakhyAta hatuM. AthI giradharalAlane zvetAMbara mUrtipUjaka konpharansanI sthApanA karavAmAM AvI hatI. 5. hIrAlAlajInuM saMskRta bhASAnuM prabhutva joi nokarIe rAkhI gaLathUthImAMthI ja A badhA susaMskAro prApta thayA hatAM. vaLI lIdhA. TuMka samayamAM emanA jJAna, buddhinI pracaMDatA ane pUrvajanmanA karmodayAnusAra emanAmAM sevAbhAvanA, audArya, jainazAstronA talasparzIne UMDA jJAnane pAmIne jesalameranA paragajupaNuM jevA viziSTa guNonuM avataraNa thayuM hatuM. jene jinabhadrasUri jJAna bhaMDAra mAMnA hastalikhita graMthonA pariNAme bAlyAvasthAthI pratikULa kauTuMbika avasthA prApta karavA chatAM paNa uparokta guNo emanAmAM akabaMdha jaLavAI sUcikaraNanA kArya mATe niyukta karyA. te samaye vAhanavyavahAra ke mArgavyavahAra avikasita hovAne kAraNe UMTa para muzkelIbharyo rahyA ane teo jainonA eka Adarza bApA samAna banI zakyAM. pravAsa karIne jesalamera pahoMcyA. aneka muzkelIono sAmano gaLathUthImAM prApta saMskAra kAryAnvita to mAtra 15 karavAM chatAM lakSa-kAryasiddhithI vicalita thayAM nahIM. jesalamera varSanI umarathI ja thavA mAMDayA hatAM. i. sa. 1907mAM pahoMcyA pachInuM kArya paNa evuM saraLa to na hatuM ja. te samaye potAnA gAmanA duHkhI nirAdhAra ane achatagrasta baMdhuonI jJAnabhaMDArano kabaje kahevAtAM mAlika-gorajI pAse hato. graMtho sahAya karavAnA uddeza mAtrathI baMdhusamAja nAmanI saMsthAmAM javAnuM kArya paNa saraLa na lekhAtuM. paMjitajIe potAnI sujha- joDAyA. anya kAryakaro sAthe jarUriyAtamaMda kuTuMbone anAja bukha ane viva-viveka vaDe yatione samajAvyAM. teono jAte jai ApI AvavAnA sevA kAryamAM vizeSa pravRtti thayAM. vizvAsa saMpAdita karI temanA sahayoga vaDe bhaMDAramAMnA lagabhaga bAlyAvasthAthI dhArmika saMskAro to hato ja paNa have to 2500 jeTalA graMthonuM sUcikaraNa karyA karyuM. vizeSa deDhatara banatAM gayA. kramazaH temaNe sAdhunAM bAravrato Jain Education Intemational
Page #814
--------------------------------------------------------------------------
________________ LOGO caturvidha saMgha aMgIkAra karyA. temAnuM mukhya ane samAjopayogI vrata aparigraha sarvadA maheMkatuM rahyuM. aparigrahI vrata dhAraka tyAgamUrti, dharmamAM vrata. jainomAM A vratano viziSTa vizeSa mahimA che. kAraNa A akhUTa, apAra zraddhA dharAvanAra dharmamUrti samA temanI dharmasevA, vratamAtrathI sAdhArmika sevA, dAna, samAjakalyANa jevAM umadA samAja sevA, saMgha sevA, sAdhu-sAdhvI sevA avarNanIya che. kAryone vega maLI zake che. daphatarIe A dizAmAM eka navI keDI gRhasthAvasthAmAM paNa jala kamalavat bhogavilAsathI nirlipta kaMDArI che. i. sa. 1935mAM temaNe potAnI saMpattinI maryAdA hatA. ane ethI ja aparigrahano siddhAMta jIvanamAM sthApita bAMdhI. thaI zakyo hato. mAnavasevAnA bIja to kizorAvasthAthI ja ropAyelAM emaNe satata 40 varSa sudhI jaina saMgha kAMdAvADInI sevA hatA. dIna-duHkhI ke dardI ne joI vicalita thai jatAM. te samaye karI hatI. muMbaimAM damanI bimArI vizeSa hatI. suratanA citrakUTanA mahaMta pro. hIrAlAla rasikalAla kApaDiyA damanA dardIonA masIhA rUpa hatAM. temanA upacArathI ghaNAM dardIone rAhata thayela. temaNe mahaMtane muMbai bolAvI Azare (i. sa. 1894 - 1979) 10,000 dardIone rogamukta karyA. sAthosAtha enI parejI rUpe hIrAlAla kApaDIyAno vi. sa. 1950nA aSADha suda zAkAhAra pharajIyAta karAvI ahiMsAdharmanI anumodanA karI. A 11nA divase 28mI julAi 1894 sUratamAM thayo hato. emanA prayogamAM dhArI saphaLatA prApta karatAM pharI mahaMtane muMbai pitAnuM nAma rasikadAsa ane mAtAnuM nAma caMdAgaurI hatuM. teo bolAvyA ane dharma-jAti-saMpradAya ke UMca-nIcanA bhedabhAva traNa bhAio ane be baheno hatAM. hIrAlAla temAM sauthI jyaka vinA AvanAra dardIne sAravAra ApI rogamukta karyA. hatAM. i.sa. 1947mAM dezanA bhAgalA prasaMge ApaNA rasikadAsanA vaDavAo mULa uttara gujarAta pATaNanA bhAione bhArata lAvavAnuM kArya cArTaDa vimAna dvArA khuba suMdara vatanI hatA. ane teo bhAvanagara AvI vasyA hatAM. i. sa. rIte pAra pADayuM hatuM. kaccha aMjAramAM dharatIkaMpa thayo tyAre kuTuMba 18mI sadImAM teo bhAvanagarathI sUrata vepArArthe AvelA. mULa ane gharabAra vihIna banelAM bhAionI yathAzakti madada karI teo vaiSNavadharmI hatAM. pro. hIrAlAlanA dAdA vajanadAsanA purnavasavATanI vyavasthA paNa karAvI ApI. I.sa. 1961mAM jIvanamAM eka mahattvano prasaMga banI gayo ane teo jainadharmI punAno baMdha tuTI javAnA prasaMge nirAdhAra-nirAzrita loko banI gayA, te hakIkata atyaMta rasika, zraddhAnvita ane Azcarya mATe moTuM phaMDa ekatra karI, teone zakya teTalI savalato pUrI preraka che. eka vakhata sUratanA gharanA vADAmAM khodakAma karatAM pADI khUba madada karI. dhAtunI jina pratimA maLI AvI. vaiSNavadharmI hovAne kAraNe e jinapratimA pratye khAsa zraddhA, AkarSaka ke moha na hato. temaNe potAnA vatanamAM kaoNleja, kanyAzALA, hosTela dhArmika saMskAro to hatAM ja, AthI jinapratimA anya sthaLe na vagerenI sthApanA to karI ja. tyAMnA madhyamavarganA tejasvI, mukatAM. tene tApI nadInA pANImAM padharAvI devAno nirNaya pratibhAzALI vidyArthIo potAnI Arthika pratikULatAne lai karyo. teo pote jAte pratimAjI lai tApI nadInA kammara ucca abhyAsa prApta karI zakatAM na hatA. A vAta sevAbhAvI sudhInA pANImAM gayA ane jinapratimA tyAM padharAvI dIdhI. giragharalAlane ghaNI khUMcatI-AthI emaNe zrI mAgIlAla kAMThe bahAra AvyAM tyAre potAnA dhotiyAnA cheDAmAM kAMki vIracaMda, meghajI thobhaNa ane khImacaMda maganalAla vorA pAsethI bharAyuM hoya tema lAgyuM. kadAca patthara ke jaLacara prANI haze, moTI rakama meLavI hAyara ejyukezana lona cAlu karAvI. patnI mAnI dhotiyAnA cheDAmAMthI bahAra kADhayuM tyAre sAzcarya pelI surajabahenanI tapazcaryA nimitte pAraMparika sAMjI-jamaNavAramAM jina pratimA bahAra AvI. vicAravA lAgyAM ke - khuba nANAM kharcavAne badale eka navIna keDI kaMDArI. A nANAnuM sAvacetI, saMpUrNa sAvadhAnI sAthe pratimAne pANImAM emaNe giradharalAla dAmodara ejyukezana TrasTa banAvyuM, jemAMthI padhAravavA chatAM ahIM kema ? pharI e ja rIte vizeSa vidyArthIone zaikSaNika kAryamAM madada maLe che. sAvadhAnIpUrvaka nadInA UMDA jaLamAM pratimA padharAvI dIdhI. sevAbhAvI giradharalAlanuM jIvana sevAnA tANAvANAthI sAzcarya tyAMthI pAchA pharatAM vaLI dhotiyAMmAM kAika bharAyAno vaNAyelI zubha himAcala cAdara samAna hatuM. teo sAkSAt ahesAsa thayo...ane phaMphoLatA e ja (jIne pratimA) pharI pAchI hatAM. sevA e ja emano prANa. sevAnI maheMkathI emanuM jIvana hAthamAM AvI pahoMcI. mAnyuM ke AmAM kAMika saMketa che. Jain Education Interational
Page #815
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 991 manomana nirNaya karyo ke have Ama pratimA padharAvI nahIM ane te samaye pAlitANAnA ThAkora sAheba sAthe zrI zatruMjaya koi jaina muni bhagavaMtanI salAha laine AgaLa vadhavuM. tIrtha saMbaMdhamAM matabheda thatA. jaina esosIyezana opha inDIyA najIkanA upAzrayamAM virAjamAna sAdhu bhagavaMtanI salAha nI sthApanA thai 1884mAM vIracaMdabhAi tenA maMtrI banyA. pUchAtAM pratyuttara maLyo ke, tamArA makAnanA pUrvenA mAlikamAMthI 1892mAM cikAgomAM vizva dharma pariSadamAM pU. koi ekane tyAM gharaderAsara haze ane teoe koika kAraNosara koIka kAraNosara AtmArAmajI (pU. A. vijyAnaMda suri) ne pariSadamAM bhAga levA A pratimAne jamInamAM bhaMDArI dIdhI haze. A akhaMDa pratimA nimaMtraNa maLyuM neminAtha bhagavAnanI che. varajadAse kuTuMbIo sAthe salAhacarcA karI poteja ghara derAsara banAvavuM evo nirNaya jAhera karyo. jaina dharmanI praNAlIkA anusAra sAdhuo mATe videzanI temAM thatAM zraddhA daDha thatI gai. AthI pro. hIrAlAlane musApharI bAdhaka hatI eTale temaNe dIlatarI darzAvI pariSadanA saMmAlakoLe tena jaina dharma vize mahA nibaMdha lakhI mokalavA jainadharmanA saMskAro to gaLathUthI, vArasAmAMthI ja maLyA hatAM. jaNAvyuM. cikAgo praznottara pustaka taiyAra karI mokalyuM tenAthI ema. e. thayA pachI teo muMbainI vilasana kaoNlejamAM pariSadanA saMcAlako eTalA prabhAvita thayA ke temaNe pU. gaNitanA adhyApaka tarIke joDAyA hatAM. seMTajheviyarsa kaoNlejamAM mahArAjazrI potAnA pratinidhi mokalavA Agraha rAkhyo gaNitanA pAdhyApaka tarIke sevA ApI hatI. gaNita jevA pariNAme A kAma mATe vIracaMdabhAi gAMdhInI pasaMdagI thai. viSayane kAraNe tene puSTi maLatI rahI hatI. jainazAstramAM - aMgrejI bhASAmAM jainadharmanI aMgenI suMdara rajuAta gaNitAnuyoga nAme eka anuyoga che evI jANa thatAM, vIracaMdabhAie karI emanI vidvatA ane tulanAtmaka adhyayana potAno ja viSaya emAM samAviSTa thayelo hoi tenA pratye zakti ne kAraNe pariSadamAM jaina dharma vizenA emanA pravacanathI AkarSaNa thayuM. Jain Mathematics para saMzodhana karavA muMbai lokomAM jaina dharma vize eTalI prabaLa jIjJAsA jAgI ke yunivarsiTIne arajI karatAM te saheje maMjura thai ane rIsarca amerikAmAM Thera Thera temanA pravacano yojAyA. karma, tatvajJAna grAMTa paNa maLI. have anubhavyo bhASA viSayaka prazna. jainazAstro temaja yoganuM svarUpa samajavA mATe aneka sthaLe vargo zarU thayA. prAkRta-ardhamAgadhI bhASAmAM hatAM. emaNe ardhamAgadhI bhASA amerikAnA vartamAna patroe temanA pravacanone agrasthAna zIkhavAnuM zarU karyuM. ApyuM. emaNe dharma tattvajJAna, sAhitya, keLavaNI, lipizAstra, videzamAM temanA pravAsa daramyAna bhAratIya saMskRtine vyAkaraNa, koSa bhASAvijJAna, chaMdazAstra, kAvyazAtra, saMgIta, zobhe te rIte hindu jaina ane bauddha dharmanuM tattvajJAna bhAratIya gaNita, jyotiSa, pAkazAstra, vaidaka, prANIzAstra, kRSizAstra, prajAnA sAmAjika rIta rIvAjo hindu strIo, bhAratano samAjaracanA, vastrAlaMkAra, ramatagamata, rItirivAjo, parvo, amerikAne saMdeza, darzananI traNa maulika prathAo vi. viSayo para pakSIo, lokasAhitya, itihAsa bhUgoLa sadAcAra jevA jAhera pravacano dvArA viracaMdabhAinI pratibhAno videzIonA vividha viSayo para hajArathI vadhu lekho taiyAra karyA che. jenI paricaya thayo. yAdI temanA hIraka-sAhitya-vihAra nAmaka graMthamAMthI upalabdha thAya che. ahIM eca. dharamapAla tathA svAmI vivekAnaMdano paricaya thayo. vivekayukta AhAranA prayogo aMge mahAtmA gAMdhIjI sAthe vIracaMda rAghavajI gAMdhI vimarza thayo. nimaMtraNa maLatA 1896mAM patnI sAthe pravacano (i. sa. 1864 thI 1901) ApavA pharI amerikA gayA. zrAvaNa vada 8 vi.sa. 1920nI paccIsamI ogasTa vIracaMda gAMdhIe jaina phIlosophI, karma phIlosophI, pogA 1864nA saurASTranA mahuvAmAM rAdhavajIbhAi gAMdhIne tyAM zrI philosophI, ananona lAipha opha jIsasa krAisTa vi. graMtho lakhyA mAnabAinI duSie vIracaMdabhAino janma thayo. ': pataMgiyuM jema eka phala para besI uDIne bIjA kalapara jai mahuvAe gujarAtI sAhityanAM mastakavi, vivecaka parAgarajanuM AdAna pradAna karI upavanane samRdhdha kare che. tevI ja jaTila, AcArya zrI vijayanemIsurIzvarajI, zrI vijayadharmasurajI rIte vIracaMda gAMdhI jevA vizvacetanAnA vaNajhArAe zramANa mahArAjanI puNyAbhUmi vIracaMdabhAi mahuvAmAM prArthamika zikSaNa saMskRti saMvardhananuM je kArya karI vItarAga dharmanA utkarSa AdarzonI ane bhAvanagaramAM mAdhyamika zikSaNa lIdhu. suvAsane videzamAM prasaravI te kAryane bhAvAMjali ApIe. Jain Education Intemational
Page #816
--------------------------------------------------------------------------
________________ caturvidha saMgha cImanalAla cakubhAi zAha gujarAtI bhASA paranuM prabhutva asAdhAraNa hatuM. zrI muMbai jaina (i. sa. 1902 - 1983) yuvaka saMgha taraphathI prativarSa yojAtI paryuSaNa vyAkhyAna mALAmAM dara varSe teo koI eka viSaya para mananIya vyAkhayAna ApatAM. cImanabhAino janma saurASTramAM lIMbaDI pAse jaina yuvaka saMgha dvArA prakAzita prabuddhajIvananA taMtrIpade pANazINA gAmamAM 11 mArca 1902nA roja thayo hato. prAthamika zikSA pANazINA ane mAdhyamika ane hAiskulanuM temaNe ghaNA varSo sudhI sevAo ApI hatI. temanA pratyeka lekhamAM zikSaNa muMbaimAM lIdhuM hatuM. buddhinI tIvratAne kAraNe ziSyavRtti vartamAna bhAratIya ane AMtararASTrIya rAjadvArIne itara ghaTanAo maLatAM kaoNleja abhyAsanA dvAra khulyA ane kramaza: bI. e., viSenA temanA vicAro prabuddha jIvana nA vizALa vAcaka vargane ema. e. ane ela. ela. bI. sudhInuM zikSaNa prApta karyuM. sulabha thatAM. abhyAsa kALa daramyAna telaMga surNacaMdraka ane bIjA keTalAMka sthAnakavAsI saMpradAyanA pote hovA chatAM vADAonI caMdrako maLela je emanI buddhi pratibhAnAM darzana karAve che. saMkucitatAthI teo para hatAM. bhagavAna mahAvIra 2500mAM nirvANa mahotsava samitinA upapramukhano hoddo saMbhAlatA tyAre mAtra pAMca varSanA TuMkA gALAmAM temaNe dhArAzAstrI temaNe jainazAsananuM je kArya karyuM te parathI temanAmAM vADAnI tarIkenI nAmanA meLavI lIdhI. tenuM javalaMta udAharaNa che saMpradAya parastI saMkucitatA lezamAtra na hatI te jaNAya che. briTiza sarakAramAM prathama hiMdI selisiTara tarIkenI varaNI. teo laMDananA lesTaramAM taiyAra thatAM jainamaMdira mATe temaNe bhAratamAMthI sarvaprathama briTIza sarakAranA hiMdI solisiTara nimAyA je ghANI savalato upalabdha karAvI hatI. zrImad rAjacaMdrajInA emanI kAryazakti, buddhipratibhAnA darzana karAve che. i.sa. vacano teo vAraMvAra vAMcatA. samagra jIna zAsana mATe 1948mAM svataMtra bhAratanI baMdhAraNa sabhAnI racanA thai tyAre cImanabhAinI sevA ajoDa hatI. temAMnA eka sabhya te zrI cImanabhAi temanI yazasvI kAryazailI ane tIvra buddhi pratibhAnI kadara rUpe teonI lokasabhAnI meghajI petharAja zAha cUMTaNInA umedavAra tarIke pasaMdagI thaI ane temAM saphaLatA paNa (i. sa. 1904 - 1964) maLI. i.sa. 1950mAM nyujhIlenDamAM komanaveltha pArlAmenTarI konpharansa thai temAM bhAratIya pratinIdhi maMDaLanA sabhya tarIke saurASTranA mahAna sapUtano janma saurASTranA DabAsaMga jevA temanI pasaMdagI thai. i. sa. 1953mAM voziMgTanamAM inTara nAnA, avikasita gAmamAM i.sa. 1904nI 15mI sapTembare bhAdaravA suda chaThThanA divase thayo hato. pitA petharAja ene mAtA pArlamenTarI yuniyana adhivezanamAM temanI niyukti thai. i.sa. rANIbAi sAdhAraNa sthitinA hovA chatAM dhArmika saMskArothI 1953mAM saMyukata rASTrasaMghanI beThakanA pratinidhimaMDaLamAM temanI pUrNa hatAM AthI temanA cAra saMtAnomAM dharmanA saMskAra niyukti thai. gaLathUthImAMthI ja prApta thayA hatAM. teo traNa bhAio ane be rAjakIya kArakIrdinI sAthe sAhityika pravRttimAM teono baheno hatAM. phALo ullekhanIya ane noMdhapAtra che. kanaiyAlAla munazI paNa 1919mAM mombAsA gayA 11 varSa nokarI karI pachI temanI pratibhAthI ajANa na hatAM. AthI munazIjIe temane dhaMdhAmAM jhaMpalAvyuM 8 varSamAM ghaNI pragati thai 1930mAM gujarAtI sAhitya pariSadanA maMkSIpade niyukta karyA ane temaNe elyuminiyama banAvavAnuM kArakhAnuM zarU thayuM. emAM aNadhArI 1939thI 1951 satata bAra varSa sudhI maMtrI tarIke sevAo saphaLatA maLatA emanuM joma, utsAha, AtmavizvAsa bevaDAyo. ApI. teo pIDha patrakAra hatAM. teo aneka TrasTo, saMsthAo have teo TeniMga, jIniMga, benkiMga, khetI, AyAta-nikAsa sAthe saMkaLAyelA hatAM. jemAMnA keTalAka saurASTra TrasTa, presa TrasTa vagere udyoga dhaMdhAmAM kramazaH jhaMpalAvatA saphaLatAnA zikharo sara opha inDiyA, jainaklinika, muMbai jaina mahAsaMgha, jaina keLavaNI karatAM ja rahyAM. temanI mAtRbhUmi pratyeno prema ane AkarSaNa maMDaLa, muMbai jaina yuvaka saMgha, che. jaina konpharansa, saMyukta jaina gajaba hatuM. vidyArthI gRha, bhArata jaina mahAmaMDaLa vagere trIseka TrasTomAM atyaMta kAryazIla rahI anekavidha kSetre sevAo purI pADela. temaNe eka ja kalAkanI vAtacIta daramyAna saurASTramAM koleja mATe rUpiyA sATha lAkha ApavAnI darakhAsta karI hatI. teo kuzaLa vaktA ane vyAkhyAtA hatAM. aMgrejI, hatA. aMgrejI, AvA amaryAdita dAna pravAhane kAraNe teo mahAna dAnavIra. Jain Education Intemational
Page #817
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 093 jagaDuzA, bhAmAzA tarIke sarvatra oLakhAya che. kudaratane e maMjura na hatuM. kALanA cakakara pAse mAnavI pAmarasaurASTranI aneka imArato ane saMsthAonA vikAsamAM lAcAra che. guruvAre temanI tabiyata ekAeka kathaLI ane zrImeghajIbhAIno amUlya sahakAra ane yogadAna temanI satata hRdayaroganA humalAe temanA jIvanano aMta ANyo, smRti karAve che. cAhe hospiTala hoya, zaikSaNika saMsthA hoya, puNyAtmA, dAnavIra vIrala vyaktinA nidhanathI samasta bhAratavarSa strI vikAsagRha hoya ke dhArmika sthaLa hoya paNa meghajIbhAino ane ephrikAmAM zokanA vAdaLo chavAyA. dAnapravAha vaNathaMbhyo avanavI dizAmAM prayANa karato ja hoya. potAnI lakSmIne mahAlakSmI banAvanAra mahAdAnavIrane saurASTranI dharatI para meghajIbhAinA prema-lAgaNI ane AtmIya zata zata vaMdana ! bhAvanI avirata dhArA varasatI ja rahI jene pariNAme lADakacaMdabhAI vorA jAmanagara, surendranagara, amadAvAda, vaDhavANa, rAjakoTa jevA saurASTranA aneka gAmomAM emanI dAnasaritA vaDe Aje paNa (i. sa. 1905 - 1997). aneka saMsthAo aviratapaNe vRddhimAna thatI gati karI rahI che. sAyalAnA zrAvaka saMta tarIke bApujI nA nAmathI saurASTranI prAthamika zALAnA makAno, pachAtavarganA suvikhyAta zrI lADakacaMda vorAe samagra jaina samAjamAM gauravavidyArthIo mATe TekanIkala skula, chAtrAlaya, prasutigRha, vaMta sthAna prApta karela che. jIvananI uttarAvasthAmAM AdhyAtmika hospiTala, TAunahola, strI vikAsagRha, bALagRha, raktapittiya kSetre sAdhanA tarapha vikAsa karI bIjajJAnanI prApti karI, hospiTala, vAMcanAlayo, narsIga TreinIMga koleja, anAthAzrama, AtmasAkSAtkAra karI emANe adhyAtma kSetre navIna keDI kaMDArI seneToriyama, aMdha vidyAlaya, vAnaprasthAzrama, derAsaro, samagra jaina zrAvakomAM eka uttama udAharaNa pUruM pADyuM che. upAzraya, bhojanAlayo kalA ane vijJAnanI koleja, kAyado emano janma 8mI mArca 1905-hiMdu kelenDara varSa vi. ane vANijyanI koleja, TekanIkala koleja, TI. bI. sa. 1961nA phAgaNa suda bIjanA sAyalA tAlukAnA coravIrA hospITala jevI saMsthAo Aje paNa temanI udAra sarNAvatanI nAmanA nAnakaDA gAmamAM thayo hato. pitA mANekacaMda ane mAtA sAkSIrUpa aneka lokonI preraNA strota rU5 vikAsalakSI kAryo karI haribAinI jIvanazailI thakI bAlyAvasthAthI ja dharmanA saMskAro rahI che je temanI udAratA-dAnabhAvanAnA pratika rUpa che. prApta thayA hatAM. temanA vaDavAo saMskAritA, udAratA, bhAratanI AjhAdI sAthe bhAratanI prajA pUrNa svarAjyanA paropakAra, paragajupaNuM ane sAdhArmika vAtsalya jevA vikaTa mArge AgaLa vadhatI gai tyAre meghajIbhAie potAnI umadA guNothI prakhyAta hatAM. mAtRbhUmi, saurASTranI dharatI sevA kAryano rAha nizcita karI zrI lADakacaMdabhAi dhArmika to mULathI hatAM ja paraMtu lIdho. 1948mAM AphrikAmAM samAjopayogI, mAnavakalyANanA AdhyAtmika vikAsanA sAdhanApathanI kathA kAMika judI che. kArya mATe ceriTebala TrasTanI sthApanA karI, te ja samaye 31mI koiekavAra gAmanA koinA mRtyu prasaMge smazAnamAM jai. DIsembara 1948mAM jAmanagaramAM meghajI petharAja zAha taLAve nahAvA gayA tyAre sAdhaka kavidAsabhAie dhotiyuM dhotA cerITebala TrasTanI sthApanA karI kalyANakAryane vegavaMtuM banAvyuM. emane AtmasiddhinI gAthAo saMbhaLAvI. e gAthAno marma .sa. 1953nI 1lI jAnyuArIe vepAradhaMdhAmAMthI svecchAe teo pAmI gayA ane temanI sAthe praznacarcA karI. A praznacarcA nivRtti lai samAjakalyANa tarapha mAtRbhUminA utthAna tarapha parathI kALidAsabhAi emanI buddhinI pracaMDatA, pAtratA pAmI lakSya kendrita karyuM. nivRtti eTale niSkiyatA nahIM tema mAnI zarU gayA. teone satsaMga maMDaLImAM joDavA. kramazaH temane karelI sevA pravRtti pAchaLa temaNe potAnuM jIvana kendrita karyuM bIjajJAnanI prApti karAvI. pachI emaNe AtmasAdhanAmAM ane karoDonI sakhAvata zarU karI. satata puruSArtha karI AtmasAkSAtkAra karyo. teo mUka sAdhaka hatA i.sa. 1964mAM saurASTra yunivarsiTInI sthApanA mATe ane sAdhanA paNa ekAMtamAM guptapaNe cAlatI hatI. muMbaInA hAikamizanara DaoN. jIvarAja mahetAe meghajIbhAIne phona karyo. zAMtibhAi aMbANI AtmajJAnI satpaSanI zodhamAM hatAM. AvA zaikSaNika kArya mATe to teo sadA taiyAra ja hoya. temane zrIlADakacaMdabhAi vize mAhitI prApta thai. zAMtibhAie mulAkAtano samaya 31mI julAi zukravArano nizcita thayo. emane jAheramAM AvavA nimaMtraNa ApyuM. paraMtuM potAnA guruzrI maMgalakArya mATe be mahAnubhAvonuM milana nizcita thayuM paraMtu choTAlAlabhAi jyAM sudhI vidyamAna che, tyAM sudhI pote 100 Jain Education Intemational
Page #818
--------------------------------------------------------------------------
________________ cha94 caturvidha saMgha ajJAtavAsa svIkAraze evo makakama nirNaya jAhera karyo. rANI bhavAnI, maMtrI patnI anupamA devI, jevI aneka prasiddha choTAlAlabhAinA svargavAsa pachI AtmajJAnanI sAdhaka sevA mahilAonI satkIrti ane sadakAryothI bhAratano itihAsa maMDaLanI sthApanA karI jAheramAM AvyAM. Ama i. sa. 75- samRddha che, gauravAnvita che. AvA suvarNa pRSThomAnuM eka pRSTha che 76mAM sAyalAgAme satsaMga maMDaLa cAluM thayuM ane zeThANI harakuMvara haThIsiMha. lADakacaMdabhAinA mArgadarzana heThaLa sAdhakonI saMkhyA uttarottara ghodhA jevA nAnakaDA gAmanA sAmAnya jaina kuTuMbamAM vadhatAM maMDaLanI satata vRddhi thavA mAMDI. uttarottara vRddhine lakSamAM janma hovA chatAM pUrva janmanA zubha karmo have harakuMvara lai i.sa.1985mAM sAyalA gAma bahAra hAive pAse lagabhaga bAlyAvasthAthI ja tIvrabuddhiyukta, udyamI, khaMtIlA, navu pAMca ekara jamInamAM zrIrAja-sobhAga AzramanI sthApanI zIkhavAnI dhagazayukta, viduSI sadgaNI hatAM. avAja paNa thai. sobhAga eTale zrImad rAjacaMdranA parama sakhA mITho, suMdara ane sUrIlo. pariNAme vidvAna sAdhvIjInA saMparkamAM sobhAgabhAi. sAyalA sobhAgabhAinuM gAma AthI AzramanA AvyAM. mA sarasvatInI asIma kRpAthI alpa samayamAM ucca nAma sAthe sobhAgabhAinuM nAma joDavAmAM Avela che. dhArmika zikSaNa prApta thayuM ane sAdhu-sAdhvIjIonA satsaMgamAM AzramamAM jinamaMdira, svAdhyAyamaMdira, bhojanazAlA, vRddhi thatAM dhArmika bhAvanA vikasatI rahI. sAdhakono nivAso, gauzALAnI racanA karela che. kramaza temAM pracalita lokokti pramANe temanuM dehalAlitya netrayajJa anAja vitaraNa, chAza kendra jevI anukaMpAnI paghANInA lakSaNoyukata hatuM. amadAvAdanA haThIsiMha sAthe pravRttio vikasavA mAMDI. temanA lagna thayA. susamaja, dIrdhadaSTi, vyavahArakuzaLatA, sAyalA gAmanI kIrti have mAtra bhArata deza pUratI ja buddhicAturya, jevA viziSTa guNo to hato ja sAthe umero thayo maryAdita na rahetAM paradeza-AMtararASTrIya stare paNa vistarI cUkI che. zeThanI dhaMdhAkIya sUjha-zakitano. pati-patnI baMne dhaMdhAmAM samAna prativarSe AtmasAdhanArthe AvanAra paradezI sAdhakonI saMkhyAmAM rIte carcA-vicAraNA karI nirNayo karatAM. have temanI salAhasatata vRddhi thatI rahe che. sAyalA gAma lokokti rUpe apakIrtita sUcano ane kArya paddhaniI kadara ane kiMmata thavA mAMDI. dhIme hatuM paraMtu ene laukika dRSTie purnapratiSThita karanAra pU. bApujI dhIme vepAranI badhI yukita-prayuktio ane lagAma zeThANInA anusaraNIya ane vaMdanIya che. pote jIvananI uttarAvasthAmAM hAthamAM AvI gai. have temano vyavasAyika jIvanano sUrya AdhyAtmika kSetre pradAna karI mAtra alpa samayagALAmAM madhyAnha pUrNa prakAzita thayo hato tevAmAM saM. 1901 (i. sa. AtmasAkSAtkAra karI keTakeTalAMya haLukarmI jIvone sAdhanA prati 1850)mAM zeTha haThIsiMhano akALe svargavAsa thayo. zeThANI gatimAna karyA che te parathI kahI zakAya ke pote potAnA jIvanane harakuMvara mAthe ApattinA vAdaLo gherAyAM paraMtu samayasUcaka, sArthaka karatAM anya anekanA jIvanane suMdara vaLAMka ApI vyavahAru, kAryakSama mahilA ema hAre zAnI ? mananI duHkhada dharmAbhimukha karyA che. lAgaNIone manamAM aMkuzita karI vepArano kArobAra hastaka tA. 9mI Disembara 1947nA roja 83 varSanI vaye lai niyamita cha-ATha kalAka vepAra pAchaLa ApavA lAgyAM. emano svargavAsa thatAM jaina samAjamAM eka sAcA anabhavI temanI maMjurI vagara koipaNa kArya thai na zake tevI dhAka besADI pathadarzakanI khoTa paDI. je zUnyavakAza sajAryo che te avarNanIya dIdhI. jethI vepAra niyamita rIte cAlu raheto. che. sthULa rUpe ApaNI samakSa na hovA chatAM sUkSma rUpe teo zeTha haThIsiMhanI bhAvanAnusAra temAge bAvana jinAlaya AzramanA pratyeka kAryamAM ane pratyeka sAdhakanA hRdamAM sthApita sAthenA vizALa jinamaMdiranuM pAtamuharta karAvI kAryane vegavaMtu karyuM. jAte nakazAo, DijhAina taiyAra karavI. saM.1903 nA harakuMvara zeThANI mahAvadamAM pratiSThA karI te paNa dabadabA ane dhAmadhUmapUrvaka. (i. sa. 19mI sadI pUrvadha) derAsaranA nirmANa kArya mATe ATha lAkha ane pratiSThA kArya mATe pAMcalAkha piyAno kharca karyo. teonI mAnyatAnusAra caMcala jJAna, buddhi, sAhasa, vepAra A puruSa mAtrano ijAro lakSmI zubha kAryathI ja TakI rahe che. AthI temaNe zubhakArya mATe nathI. strI puruSa samovaDI che? jevI lokoktione sArthaka karatI . dAna pravAha akhalita rIte vaheto rAkhyo. rUmiNIbenanA zubha zreSTha mahilAo bhAratanA itihAsamAM suvarNakSare aMkita che. haste rU.51,000/-nuM dAna karI zeTha haThIsiMha kezarIsiMha jhAMsInI rANI lakSmIbAi, holkaranI ahalyAbAi, baMgALanI Jain Education Intemational
Page #819
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 095 sivila hospiTala zarU karI. rUA.10,000/- amadAvAdamAM ekAuTanTa dhIkatI prekaTIza ane mabalakha kamANI. haryobharyo gujarAta koleja mATe phALavyA. saM. 1905mAM paMcatIrthono saMgha vikasita gRhasaMsAra. domadoma sAhyabI ane mohamayI nagarI kADhI gAmegAma thALI-sAkaranuM lahANuM ApyuM. saM. 1916mAM muMbainA mohane tyajI sAdhujIvana-tyAgI jIvana mATe sarvasvano pAlItANA yAtrAnA saMghapati banI yAtrA pravAsa karyo. tyAga. te tIrthakara bhagavAna mahAvIra ane gautamabuddhanA tatkAlIna ThAkora sAheba surasiMhajInA lagna prasaMge mosALAnI mahAbhiniSkramaNanI smRti mAnasapaTa para UbhI karI ApAgane vidhi karI 80 maNI ghI vAparI gAmane jamADyuM. ThAkora tAtkAlIna bhUtakALamAM praveza karAvI A sarva virala sAhebane motInI kaMThI bheTa ApI je phebAnI kaMThI tarIke Aje vibhUtione zata zata vaMdana karavA prere che. sAmAnya mAnavI mATe pANa surakSita rIte daphatara bhaMDArAmAM sacavAyelI maLI Ave che. to A vicAra mAtra gajA bahArano che jyAre jeharImalajI to zatruMjaya parvata paranA hIMgaLAjanA haDAnuM caDhANa yAtriko mATe muMThI UMcerA mAnavI.... asuvidhAjanaka lAgatAM pagathiyAMnI vyavasthA karAvI. Azare pacAseka varSanI uMmare cArTarDa ekAunTano sAdhArmika-bhaktino lAbha lIdho. tyAM pANInI paraba paNa kArobAra, dhIkatI kamANI ane Adhunika jIvana zailIno tyAga karAvI. amadAvAdamAM TaMkazALAnuM derAsara, patAsApoLanuM karI emANe sAdhujIvana apanAvyuM. jIvanazailI digaMbara haMsanAthanA derAno jirNoddhAra, jevA aneka navIna suMdara kAryo paraMparAnI chatAM vartamAna paristhitine lakSamAM lai teo ekha karyA che. AbumAM eka suMdara dharmazALA, sametazikharamAM dharmazALA mAtra TuMkI jADI khAdInI potaDI paheratAM. eka phATe pachI ja jevA aneka sAdhArmika bhakitanA kAryo temanA hAthe thayelA bIjI levAnI. muhapatti paNa eka ja. AthI badalAvavAno, noMdhAyelA che. amadAvAdamAM rathayAtrA nimitte cAMdIno ratha, dhovAno prazna ja upasthita thato nahIM. AthI temanI potaDIdukALanA saMkaTa samaye sastA anAjanI dukAna jevA aneka muhapatti kAyama melAghelAM ja lAge. eka thelImAM plAsTIkano sakhAvatI kAryo jethI aneka zirapAva prApta thayela. briTIza Dabo kama Tamalara rAkhatAM je temanuM bhojanapAtra, jaLapAtra. sarakAra taraphathI eka nAmadAra sakhAvate bahAdurano sonAno cAMda pote sthAnakavAsI hovA chatAM badhI ja paraMparAothI para thayela. maLela je temanA umadA sevA ane sAdhArmika kAryanI sAkSI pUre digaMbara sAdhunI jema DabAmAM nizcita AhAra grahaNa karI rUmanA khUNe dIvAla tarapha mukha karI AhAra vAparI letAM. kramaza: harakuMvara zeThANI vahevAra kuzaLa, vepAra kuzaLa, vahIvaTa AhAra ane enI mAtrA aMkuzita karI vijaya prApta karanAra be kuzaLa hatAM sAthosAtha dhArmika paNa hatAM ja AthI temaNe divase eka ja vAra grahaNa karatA. kramazaH pANInuM pramANa paNa aneka sAdhArmika bhakti, jinAlayonuM nirmANa, jirNoddhAra, ghaTADavuM. jethI zaucakriyA, ladhunIti mATe paNa sAdhu jevA sakhAvatI kAryo karyA che. temanA pratyeka kAryamAM buddhinI jevoAcAra pALI zakatAM. sAmAnya rIte A kriyAo khullI tIvratA, vicakSaNatA sAthe temanI hiMmata ane prauDha vicAra- jagAmAM ja sAdhu AcAra pramANe karatAM paraMtu anivArya zaktinA darzana thAya che. teo satyapriya hatAM. satya kaDavuM che saMyogomAM ja ToileTano upayoga karatAM. chUTa hatI apavAda rUpe tadanusAra kyAreka AkarA svabhAvanA manAtAM. Aje paNa temanI vAhana vAparavAnI. mAtra dhArmika kriyA, semInAra, jJAnayajJa nA baMdhAvela bhavya imArato tenA zilpa-sthApatya mATe ajoDa sthaLe pahoMcavA mATe vAhana vAparatA. jaina dharmanA pracAra-prasAra benamana manAya che. tyAM prativarSa hajAro mulAkAtIo tenA kAryArthe, dhArmika saMmelano, parisaMvAdo ane dhArmika kAryonA sauMdaryane mANe che tyAre AvI bAhora nyAyapriya ane nIDara prayojanArthe jvaleja vAhanano prayoga karatAM. AthI cAlavuM e zeThANI harakuMvara pratye ApaNuM mastaka ahobhAvapUrvaka namana kare temanA mATe sAmAnya bAbata banI gai hatI. che je uttama zrAvikAnA Adarzane caritArtha kare che. upasargo ane pariSado sahevAnuM asAdhAraNa baLa prApta joharImala pArekha karI lIdhela hovAthI teo samabhAve pratyeka RtumAM zarIra para (i. sa. 1924 - 1995) eka mAtra laMgoTI ja dhAraNa karatAM. kaLiyugamAM purUSanA sAkSAta darzana karAve tevI mAkhI-macchara jevA jaMtuono upadrava to teo sahaja jainazAsananI virala vibhUti te pu.zrI. joharImalajI pArekha. bhAve sahya karatAM. paraMtu kutarA jevA pazuono upadrava temaNe jodhapura janmabhUmi. mohamayI muMbai karmabhUmi. vyavasAye cArTaDa samatA ane sahaja bhAve sahya karela, te bhagavAna mahAvIranA Jain Education Intemational
Page #820
--------------------------------------------------------------------------
________________ 096 caturvidha saMgha anArya pradezanI vicaraNanI yAda karAve che. jaina sAdhu jevo teo jainazAstra viSayaka vizALa jJAna dharAvatA hatAM. veSa-mAtra TuMkI laMgoTIne kAraNe kutarAo temane bhasatAM. temanI saMskRta, prAkRta bhASA para temaNe prabhutva prApta karyuM hatuM. jenA pAse hAthamAM daMDa paNa na hovAne kAraNe kUtarAMo sahaja rIte pariNAme badhA Agama graMthonuM emane suvyavasthita rIte najIka AvI jatAM ane karaDI paNa letAM. teo kadI kutarAne parizIlana karyuM hatuM. hastaprata vAMcana vidyAmAM temaNe prAvIya bhagADavAnI ke mAravAnI ceSTA sudhdhAM karatAM nahIM. teone kadI meLavyuM. teo vAraMvAra pU. zrI jaMbuvijayajI ma. zrI pAse kutarA pratye roSa ke cIDanI lAgaNI paNa upajatI nahIM. teo jatAM, carcA-vArtA karatA ane ma. zrIne teonA hastaprata mAnatA ke A to kutarAnI sahaja prakRti-svabhAva che. vaLI kAryamAM yathAzakti madada karatAM. jIvananA aMtima tabakakAmAM teo kutarAM karaDe tyAre teo kadI iMjekazana-davA jevI sAravAra karatAM amadAvAdanA ela.DI.insTITayuTa opha inDolojImAM pANI nahIM. kUtarAM karaDe ane je ghA paDe tenA para teo thoDo maracAMno keTaloka samaya rokAyala hatAM ane tyAMnA hastaprata vibhAgamAM bhUko bhabharAvI detAM. sAmAnya-sahaja che ke temane maracAnI potAnI sevAo ApI hatI. dhyAna, sAmAyika, pratikramaNa bhUkI asahya pIDA kare ja paraMtu AtmajJAnI, sAdhaka samajatAM ke vagere kriyAo niyamitapaNe acUka karatAM. AcArAMgasUtranuM A pIDA to dehanI pIDA che, AtmAnI nathI. AvI pIDAthI paThana niyamita rIte karatAM divase kadI ArAma karatAM nahIM. azubha-vedanIya karmano kSaya thAya che jethI AtmAne AnaMda che, sUryAsta pachI bIjA divasanI savAra sudhI mauna rAkhatAM. prasannatA che mAnI je koi muzkelI-pIDA-vyAdhi Ave tene 1995mAM samatAbhAve samAdhIpUrvaka temaNe deha tyAga prasanna citte, samatAbhAve sahana karI letAM. A temanI dehAtIta karyo. paMcamaArAmAM utkRSTa dharmAcaraNa karatAM zrI joharImalajIne dazAnuM suMdara zabdacitra che.... zata zata vaMdana ! pa.pU.munirAjazrI jayadarzana vijayajI ma.sA.kI preraNA se zrI caturvidha saMgha : graMtha yojanAkI ( sa hiMda anumonA nikAla bhAgyahInA na pazyanti - bahuratnA vasuMdharA / sva. hiMmatalAla ena. zeTha - madrAsa tAjhana parigraho graha iva klezAya nAzAya ca / nA kAraka na karI Jain Education Intemational
Page #821
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA LOGO dharmothALamAM saMskAramUrti samA zrAvakI jainadarzanamAM AtmAnI akhUTa bhakti vadhAranArA je keTalAka zraddhAsaMpanna zrAvakonAM zubha nAmo ThIka ThIka prasiddhi pAmyAM che. deNagI ane dilanI amIrAta dvArA bhAvI peDhI mATe jeo kharekhara preraNArUpa banyA che, dharmadRSTi, kartavyaparAyaNatA ane vyavahArakuzaLatAne kAraNe jeo bahoLA janasamUhamAM dharmabhUSama gaNAyA che. sevAdharmanI pagadaMDI upara cAlIne dharmalakSmI prApta karavA ja jemanuM lakSa kendrita thayuM che. jinezvara bhagavAnanI AjJAmUlaka anekavidha dharmakriyAomAM jemanA taraphathI avirata dhanapravAha vaheto ja rahyo che. evAM paramArthI ane puNyarAzi zrAvaka puSpoe cogaradama prasarAvelI suvAsa kharekhara to anumodanIya che. zrAvaka jIvananAM bAra vrata aMgIkAra karanArA evA ghaNA prabhAvako che, jemanA preraNAtmaka jIvanamAMthI anekoe preraNA lIdhI che. vrata, tapa ane kriyAnA rasiyA banI rahenArA dharmakriyAo ane sevApUjA kyAreya na cUke evA paNa ghaNA che, jemanA paricaya pAmIe ane dhanyatA anubhavIe. - saMpAdaka zrI anubhAI cimanalAla zAha amadAvAdanA A zreSThIva nAnapaNathI ja dhaMdhAmAM praveza karyo. 1992mAM 80 varSanI uMmare temanuM avasAna thayuM. teo jIvananA aMta sudhI aneka saMsthAonA preraNAdAtA banIne sevA ApatA rahyA hatA. rASTrIya AMdolana purajozamAM cAlatuM hatuM tyAre 1942- thI zeThazrI anubhAIe "anubhAI cimanalAla enDa bradharsa'nA nAmathI kAmakAja zarU karyuM hatuM. dhaMdhArthe thAIlenDa, hoMgakoMga, inDoneziyA, silona, jApAna vagere dezonI saphara karI vizALa anubhava meLavyo hato. dezanA judAM-judAM rAjyomAM brAMca ophisa kholI dhaMdhAnI jamAvaTa karI hatI. pAMca kUvA kApaDa mahAjananA pramukha tarIke, siddhacakra-ArAdhakasamAjanA pramukha tarIke, pAnasara jaina bhojanazALAmAM upapramukha tarIke, zaMkhezvaramAM AvelA vardhamAna jaina Agama maMdiranA pramukha tarIke, madhyapradezamAM AvelA bhopAvara jaina tIrthanA jaina maMdiranA TrasTI tarIke, zrI serIsA jaina bhojanazALAmAM upapramukha tarIke, samI sI. ema. hAiskUlanA menejiMga TrasTI tarIke, uparAMta vividha kamiTIomAM ceramena tarIke, pheDarezana opha ola inDiyA klotha maracanTas esosiezana, muMbaInA presiDenTa tarIke, TrAphika eDavAijharI borDanI kamiTInA sabhya tarIke, relve kansalTeTiva kamiTInA sabhya tarIke, gujarAta cembara opha komarsa enDa pAlitANAmAM namaskAra mahAmaMtra maMdira vagere temanI deNagIne AbhArI che. zrI da jetasIbhAI saMghavI . gujarAtanA morabI pAse raMgaparabelAmAM eka dharmapremI parivAramAM 1935mAM zrI kasturacaMdabhAIno janma thayo. sAmAnya abhyAsa paNa kartavyaniSThA ane sevAbhAvanAnI laganIne kAraNe Aje teo AtmasaMtoSanA uccattama zikhare birAje che. potAnI sAta varSanI kumaLI vaye pitAnuM aNadhAryuM avasAna thayuM, eTale abhyAsa ane AjIvikA mATe satata puruSArtha karavo paDyo. dhaMdhAnA vikAsa paDakArone jhIlavAnI haiyAmAM hAma hatI, devagurudharma ane kuLadevImAM apAra zraddhA hatI, jIvanamAM kAMIka karI chUTavAno manamAM pAko manasUbo hato, eTale potAnI pacIsa varSanI uMmare potAnA samAjanA yuvakamaMDaLanI netAgIrI dhAraNa karI. vatananAM samAja upayogI kAryo ane prasaMgomAM tana, mana, dhanathI sakriya sahayogI banyA. chelle maMDaLanA ceramena tarIkenI kAmagIrI paNa ThIka samaya sudhI bajAvI ane saunA, bahoLA samUhanA prItipAtra banyA. saMghavI parivAranuM nAma uttarottara ujAgara karatA rahyA. 1972nA bhayaMkara duSkALanA kaparA kALamAM vatana morabI pAsenAM traNa gAmomAM eka varSa sudhI anAja ane anya jarUrIyAto pUrI pADavAmAM ane netrayajJo vageremAM bhAre moTuM sekreTarI tarIkenI temanI sevA jANItI hatI. Agama maMdira
Page #822
--------------------------------------------------------------------------
________________ loca yogadAna A saMdhavIparivAra taraphathI apAyuM. 1200nA saikAmAM vidharmIo dvArA jIrNazIrNa thayelA kuLadevI bhavAnI vaDAvarI mAtAjInA maMdirane navo opa ApI parivAranAM saune sAthe rAkhI maMdira bAMdhakAmamAM pUro rasa lIdho. pratiSThA paNa dhAmadhUmathI temanA hAthe thaI. tenA TrasTI tarIke paNa Aje suMdara sevA ApI rahyA che. saMpatti kamAyA, saMpattino sadupayoga karI zrI siddhagiri tIrtha pAlitANAmAM taLeTI roDa upara potAnA kharce saMghavI dharmazALAnuM nirmANa karAvyuM. pa.pU.A. bhagavaMtazrI kalApUrNasUrijI ma.sA.nA punIta hAthe dharmazALAnuM udghATana thayuM. sihorathI siddhagiri tIrthano pUjyazrInI nizrAmAM cha'rI- pAlita yAtrA saMgha nIkaLela je khUba ja yAdagAra banI gayo. doDha dAyakA pahelA morabIthI kaTAriyA-bhadrezvara sudhIno yAtrA saMgha nIkaLela je punIta prasaMganA paNa aneka ciraHsmaraNIya saMbhAraNAM banyAM. zrAvakajIvananA AcAra-vicArane jIvanamAM pUrNapaNe AtmasAt karI savArasAMja sAmAyika, pratikramaNa, dhyAna, jApa ane pUjAarcanA vageremAM custa rIte vaLagI rahyA che. sAdagI ane sevA emanI khAsiyAto che. nAnAmoTA phaMDaphALAmAM saMghavI parivAranI deNagI hoya ja. potAnI hayAtImAM jyAM jyAM apAya tyAM tyAM yathAzakti ApavuM ja evA eka maMtrabIjane najara samakSa rAkhyuM che. tIrthayAtrAo paNa parivAra sAthe susaMpanna banI che. hAlamAM nivRttajIvana gALe che paNa temanI bhaktibhAvanA, tyAgabhAvanA ane samarpaNabhAvanA kharekhara ajoDa che. anekone zakya upayogI banatA rahyA che. saMgha ane zAsanasevAnA dareka prasaMge temanI amIrAta ane udAratAnAM darzana thatAM rahyAM che. AvA puNyAtmAo ja jaina samAjanAM sAcAM ghareNAM che. arihaMta paramAtmA temane lAMbu dIrghAyuSa bakSe evI zubhecchA. pAlitANA sidghazIlA dharmazALAnA AyojanamAM pArTanara harSadabhAI dozI ane varSAbahena dozI parivArano paNa sAro sahayoga maLyo che. aneka sammAnothI vibhUSita zrI kAMtilAla somacaMda gAMdhI saMgha ane zAsanane chellI sadImAM je gauravazALI karmaTha For Private caturvidha saMgha kAryakaro maLyA temAM dhrAgaMdhrAnA dharmaparAyaNa zeThazrI kAMtilAla somacaMdabhAI gAMdhInuM yogadAna paNa avismaraNIya che. dhrAMgadhrA rAjyamAM mAnabharyuM sthAna dharAvatA dazAzrImALI jaina jJAtinA somacaMda gAMdhInAM dharmapatnI gaMgAbahenanI kUkhe saMvata 1968mAM kAMtilAlano janma thayela. gaMgAbahena saraLa, sAdAM ane dharmabhAvanAthI raMgAyelAM ane bilorI kAca jevuM nirmaLa jIvana jIvatAM. kAMtibhAIno uchera dhArmika vAtAvaraNamAM thayo. zikSaNamAM bahu mana na lAgavAthI nonameTrike abhyAsa choDI 19 varSanI vaye dhaMdhArthe muMbaI-kalakattA thoDAM varSa gALyAM paNa tyAM paNa dhaMdhAne badale vadhu ne vadhu dharmAbhimukha rahevA lAgyA. dhrAMgadhrA tapAgaccha saMghano upAzraya jIrNa hovAthI navesarathI bAMdhavAnuM nakkI thatAM zrI kAMtibhAIe jAtadekharekhathI upAzrayanuM kArya pUrNa karAvyuM, jemAM temane sahayoga ApanAra temanAM dharmapatnI kAMtAbahena Aje 85 varSanI uMmare garbhazrImaMtanAM dIkarI hovA chatAM sAduM-sevAbhAvI ane paropakArI jIvana jIve che. parivAramAM eka ja dIkarI sarojabahena temaNe paNa mAtApitAnI sevA khAtara AjIvana brahmacaryavrata uccarela che. teo hAla zikSaNasaMsthAmAM sevA ApI rahyAM che ne mAtA-pitAnA saMskAravArasAne ujALI rahyAM che. zrI kAMtibhAI 92 varSanI uMmare paNa sArI taMdurastI dharAve che. kAMtibhAIne AkhuM gAma 'dAdA' kahIne saMbodhe che. dhrAMgadhrA zrIsaMghano abhyudayasamaya zarU thayo tyAre sAdhu-sAdhvInA, mahArAjonAM AvAgamana ane comAsAM thavAM lAgyAM. saMghamAM dhArmika kriyAo, dIkSAo thavA lAgI, jemAM doDha dAyakAthI teoe sakriya sevA ApI che. mahesANA jaina pAThazALAnA saMcAlana dvArA sauno prema saMpAdita karyo. hAlAra Adi vividha sthaLoe rahIne nUtana upAzrayo, derAsaromAM dhArmika zikSaNano pracAra-prasAra karyo. punaH vatanamAM padhAratAM zrIsaMghe temanA haste upAzrayanuM vistRtIkaraNa karAvyuM. AphrikA vagere dezomAM paNa pU. AcArya kuMdakuMdasUrijInA dharmasAhityano pracAra karI dharmaprabhAvanAmAM lokono vizvAsa ane Adara pAmyA. surendranagaranI jaina borDiMganA saMcAlanamAM sevA uparAMta pAlitANAnI muktinilaya dharmazALA, hastagiri tIrthoddhAra vagere kArya suMdara rIte pAra pADyAM. jaina saMsthAoe soMpelA lAkho rUpiyAno vahIvaTa teoe yazasvI rIte nibhAvyo. saM. 2040mAM zrI tapAgaccha saMghanI vinaMtIthI vADInuM kAma uparAMta saMghanAM bhAIbahenonA baMne upAzrayonuM vistRtIkaraNa tema ja kumAra pAThazALAnAM nUtana makAna temanA haste ane Personal Use Only
Page #823
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 099 yogadAnathI thayAM. hAla dhrAMgadhrA peDhI saMcAlita zrI ajitanAtha jemanuM jIvana ja 'jIvadayA' banI gayuM che ane jaina derAsaranA vizALa maMDapanuM kAma navesarathI taiyAra thaI rahyuM jeo darekanA "dosta' banI gayo che che. dhana ane mAnapAnathI nirlepa ane prAmANikatA, nisvArthatAne evA nokhI mATInA mAnavI kAraNe saunI mukta kaMThe prazaMsA pAmyA ane aneka sammAnothI vibhUSita thayA. amadAvAda-jAmanagaranI temanI sevA paNa zrI kizorabhAI zAha ciraMjIvI banI raheze. sukalakaDI kAyA paNa hRdayamAM zraddhAno -hiteza saMghavI (enTavarSa) jhaLahaLato dIvaDo ane pratApI pitAnA pagale cAlanArA, sAdhu banAsakAMThA jillAnA dhAnerA nagaranI dhanya dharA gaurava sAdhvIonI vaiyAvacca ke pAMjarApoLano vahIvaTa, samAjanA dareka laI zake tevI aneka vibhUtio A dharatI para janmI Aje kAryamAM pitA-putranuM yogadAna anumodanIya ane vaMdanIya rahyuM. vizvastare vatana mAtabhUmine gaurava apAvI rahela che. AvuM samyagujJAnanA pracAra ane prasAra mATe temanI preraNAthI umadA vyaktitva dharAvatI vibhUtio paikI zrI kizorabhAI zrI dhrAMgadhrAthI tapagaccha jaina saMgha dvArA alabhya-amUlya pustako amUlakhabhAI zAhanuM nAma gaurava sAthe levuM paDe tema che. sva. paMDita zrI pannAlAla jagajIvanadAsa gAMdhI dvArA ciMtana jIvadayA ane sAmAjika sevA kSetre ullekhanIya kAmagIrI chellAM karela pustako 1. svarUpamaMtra, 2. saikAlika AtmavijJAna, 3. 25 thI vadhu varSothI karI rahelA zrI kizorabhAInuM jIvana eTalI varUpa aizvarya vagere prakAzita thayAM. tema ja pAlitANAmAM hade jIvadayA sAthe vaNAI gayuM che ke temanuM nAma ja lokoe hiMmatavihAra dharmazALAmAM pU. sAdhu, sAdhvIjI ane bhagavaMtone jIvadayA' sAthe joDI dIdhuM che. Aje paNa teo 'kizorabhAI bhaNAvavA mATe cAlatI pAThazALAmAM prati varSa 60,000 rUpiyA zAha nahIM balka 'kizorabhAI jIvadayA'nA nAme jANItA banyA zrI dhrAMgadhrA tapAgaccha saMgha temanA mArgadarzanathI Ape che, je che ane "dosta' nA upanAmathI paNa khyAta banyA che. zrI temanI samyagujJAnanI bhakti-ruci darzAve che. kizorabhAI zAhanuM vyaktitva ane udAratA eTalI gahana che ke temanI preraNA ane mArgadarzana nIce zAha maganalAla tenI sapATI kadApi mApI zakAya tema nathI. zrI kizorabhAI cakubhAI parivAre dhrAMgadhrAmAM aMjanazalAkA pratiSThA mahotsava zAhano janma dhAnerA nivAsI amUlakhabhAI premacaMdabhAI karAvela. dhrAMgadhrA derAsarajInA raMgamaMDapanuM kArya pUrNa thayuM ane savANInA gRhAMgaNe thayo hato. temanI mAtRbhUmi dhAnerA che ane zrI gAMdhIne yaza maLyo. dhrAMgadhrA najIkamAM culI gAma vihAramAM karmabhUmi surata-enTavarpa (beljiyama) che, paraMtu A nokhI Ave che, tyAM upAzrayanA vistRtIkaraNa kAryamAM paNa videzanI mATInA mAnavI sevAkSetrane samarpita thaI gujarAta tema ja anya eka pArTInA sahayogathI sArI rakamano kharca karyo. zrI vistAro sAthe paNa vatana jeTalI ja vahAlapa dharAve che. temanAM kAntibhAInI icchAthI tapAgacchanA saMghanA upAzrayamAM patnI kokIlAbahena paNa patinAM pagale dharma ane sevA kAryamAM navakAramaMtranI pIThikAnuM kArya paNa cAlu thayuM ane pUrNa thatAM harahaMmeza sahayogI banI ardhAginInI vyAkhyAne sArthaka karI dAtAnA hAthe saMghane arpaNa samAraMbha paNa yojAI gayo. AvI rahyAM che, to 'vaDa evA TeTA, bApa evA beTA' ane 'moranAM pIThikA hAlAramAM ArAdhanA dhAma pachI dhrAMgadhrAmAM e jAtanI IDAne cItaravA na paDe te lokoktione sArthaka karI temanA A bIjI pIThikA haze. A kAryamAM navakAra maMtranA mahimAne saMtAno paNa sevAkSetre ane dhArmika-sAmAjika kAryo sAthe vizeSa vadhAratI ghaNI yojanAonuM sarjana thaze. A badhAM kAryomAM zrI lagAva dharAve che. kAntibhAIne saMgha, samAja ane pUjyono ghaNo sahayoga maLyo surata khAte varSothI kAryarata ane jIvadayA kSetre satata che. potAnI zakti mujaba dharmakAryomAM ghaNuM badhuM kArya karI rahyA kAryarata rahI AgavI nAmanA meLavanAra zrI zAMtinAtha ceriTebala che, vaLI zrI dhrAMgadhrA pAMjarApoLanI navI jagyA je dhrAMgadhrA TrasTa-suratanA mukhya AdhArastaMbha evA zrI kizorabhAI zAha surendranagara roDa upara Avela che tenA bAMdhakAmamAM kAMtibhAIne (jIvadayA) varSano vadhumAM vadhu samaya dhaMdhAkIya kSetre enTavarSamAM TrasTIoe vinaMtI karatAM te svIkArI hAla temAM sevA ApI gALe che, paraMtu temanA jIvananI mukhya kAmagIrI to paropakAra rahyA che ane tyAM vizrAMtinagara baMdhAvI ApavAmAM Arthika ane abola jIvonI rakSA karavAnI che. temaNe potAnAM jIvadayA sahAya paNa Apela che. dhanyavAda! ane mAnavatAnAM kAryone vega ApavA ja surata khAte zrI Jain Education Intemational
Page #824
--------------------------------------------------------------------------
________________ ga, kALo, kA mathako para 12. . aMdhajana zALA, sarata 800 caturvidha saMgha zAMtinAtha ceriTebala TrasTanI racanA karI hatI. zrI kizorabhAI 6. enimala velaphera borDa opha inDiyA (madrAsa) ophisara zAhe A saMsthAno ghaNo suMdara ane prabhAvaka vikAsa karyo che. 7. banAsakAMThA esosiezana, surata adhyakSa IglenDanA laMDana khAte yaMga inDiyana vejiTeriyansa zrI dhAnerA mahAjana pAMjarApoLa kamiTI membara sosAyaTI dvArA kavIna golDa jyubilInI ujavaNI prasaMge 9. yutha kalaba opha dhAnerA (surata) pramukha zAkAhAra tathA prANIonI sukhAkArI mATe sakriya pratibhAonuM 10. zrI ghaMTAkarNa mahAvIra AsthA maMDaLa (surata) pramukha mahAvIra evorDathI sanmAna karyuM hatuM. dakSiNa laMDanamAM kavInsa 11, rimAnDa homa, surata AjIvana sabhya gArDana khAte Ayojita samArohamAM pAMca vibhUtione A AjIvana sabhya evorDa enAyata karAyo hato jemAM eka mAtra gujarAtI evA | pravRtti : beljiyama-enTavarpa sthita zrI kizorabhAI zAha (jIvadayA)no 1. jIvadayAnA dareka kSetre (a) pAMjarApoLa ane samAveza thayo hato. temanI jIvadayA pravRttinI videzanI dharatI gauzALAne sahakAra, (ba) katalakhAnAnA jIvo choDAvavA, para thayela kadara mAtra dhAnerA ja nahIM, banAsakAMThA ane gujarAta (ka) prANIonI dekharekha tathA oparezana karAvavAM, mATe paNa gauravaprada bAbata che. (2) mAnavatAvAdI saMsthAone sahAyarUpa thavuM. (3) garIbone * bALapaNathI ja jIvadayA-mAnavatAnA saMskAro meLavI abhyAsa tathA devAmAM Arthika, meDikala sahAya karavI. Aje vizvastare parivAra, samAja ane mAtRbhUmine gaurava bakSI (4) leprasI hospiTala, bhikSuka gRha, rimAnDa homa, rahelA zrI kizorabhAI zAhano pUro paricaya ApavA to Akho gharaDAghara, aMdhajana zALA, nArI-saMrakSaNa gRha, anAthAzramanI graMtha lakhavo paDe tema che, tyAre temaNe jIvana sAthe vaNI lIdhela pravRttiomAM yathAzakti sahAya karavI. 5. avAra-navAra AvatI jIvadayA pravRttinI AcherI jhalaka atre prastuta che. kudaratI AphatomAM mAnavatAnAM kAryo. 6. netrayajJo tathA zrI kizorabhAIne lekhana pravRtti pratye zokha ane oparezana kempo karavA. 7. bhUkaMpa-kudaratI honAratomAM abhigama hovAthI "dosta'nA upanAmathI jANItA che. madadarUpa banavuM. esa.esa.sI. sudhI abhyAsa karyo hovA chatAM vAcana, ciMtana zrI kIrtibhAI maNilAla vorA ane manananA kAraNe temanAmAM AvaData, anubhava ane saMskAra ucca koTinA che. temane maLatAM, temanA guNono paricaya thayA deva, guru, dharma pratye akhUTa zraddhA dharAvanAra parama vagara raheze nahIM. paisAnuM ke kAryanuM kaMI ja abhimAna jovA pUjanIya mAtApitA lIlAvaMtIbahena maNilAla vorA ke jemaNe maLaze nahIM. temanA suputra zrI kIrtibhAI maNilAla vorAmAM susaMskAronuM - jIvadayA kSetre nAmanA dharAvatI zrI zAMtinAtha ceri. TrasTa, saMskaraNa karyuM, jenA prabhAve zrI kIrtibhAIne temanAM caraNa prakSAlanamAMthI ja zAsanasevAno vAraso maLyo. suratanA AdyasthApake vizvastare jIvadayA pravRttimAM sakriya bhAga bhajavI AkhuM jIvana jIvadayA-mAnavatAnAM kAryomAM samarpita karI AvA dharmAnurAgI zrI kIrtibhAIe potAnA janma pahelAM dIdhuM che ...! ja pU. pitAzrInI chatrachAyA gumAvI dIdhI, chatAM deva-guru-dharma nIcenI saMsthAomAM sevA-phUla khIlavI rahyA che...... pratye avicala zraddhA dharAvanAra temanAM pU. mAtuzrIe khUba ja hiMmata rAkhIne temanAM saMtAnone ucheryA ane temAM bhaLI zrI naM. saMlagna saMsthAonAM nAma hodo kIrtibhAInI potAnI prakhara buddhimattA, prabaLa vyaktitva ane zrI zAMtinAtha ceriTebala TrasTa (surata) mene. TrasTI sAhasikatAnA guNonI kAbeliyata, jene kAraNe teo evokeTa maNibahena vrajalAla mahetA hospiTala, dhAnerA TrasTI banyA. vRMdAvana gauzALA-jIvApara (jasadaNa) khajAnacI 4. zrI maMtrAdhirAja ArAdhaka TrasTa (surata) zAsanasamrATa pa.pU.A.bha. zrI nemisUrIzvarajI ma.sA.nA byuTi vidhAuTa krualTI, ekSa. DAyarekaTara, samudAyamAM pU.sA. zrI udyotayazAzrIjI ma.sA. (bA mahArAja) surata zAkhA kamiTI membara ane pU.sA. zrI taruNayazAzrIjI ma.sA. (bahena mahArAja) tarIke jANItAM che. zrI kIrtibhAInA bhANeje 18 varSanI nAnI vayamAM = = $ pramukha re Jain Education Intemational
Page #825
--------------------------------------------------------------------------
________________ rahyAM che. tavArIkhanI tejachAyA 801 pa.pU.A. bha. zrI caMdrodayasUrIzvarajI ma.sA. nI chatrachAyAmAM pratiSThA karAvarAvyAM. hInAbahena nitya AvI rIte utkRSTa bhAve saMyamagrahaNa karyuM ane pU. munibhagavaMta zrI jinezacaMdra tarIke prabhubhakti karatAM karatAM 16 Dise. 2001nA navakAramaMtranA jANItA che, jeo pU.A. bha. zrI caMdrodayasUrIzvarajI ma.sA. guMjAravanA pavitra vAtAvaraNamAM alabhya evuM samAdhimaraNa sAthe ja hoya che. pAmI zakyAM. Aje A zrI nAgezvara pArzvanAtha paramAtmA jyAM saniSTha sevAbhAvanAthI sarvapriyatAne prApta karanAra birAjamAna che tyAM te eka alaukika tIrtha banyuM che ane dharmAnurAgI zrI kIrtibhAI nAnapaNathI ja jainadharmathI raMgAyela che. derAsaramAM upara-nIce baMne jagyAe akhaMDa dIpakanI kesaravartI temanAM dharmapatnI a.sau. hInAbahena tathA suputrIo ci. manISA jyota AjanA A paMcama ArAmAM paNa pyArA paramAtmA ane ci. jijJA A samagra parivAra deva-guru-dharma pratye ane ' hAjarAhajUra che, tenI pratIti ApaNane saune karAve che. jinazAsanamAM akhUTa zraddhA dharAvanAra rahyo che. zrI hInAbahenanI gerahAjarIne kAraNe sarva kuTuMbIjanonI zrI kIrtibhAIe khUba ja nAnI uMmaramAM eka jabbara icchA ane Agrahane mAna ApI zrI kIrtibhAIe pote karI saMkalpa karyo hato ke mane zakti maLe to mAre mULanAyaka rahelA dhArmika anuSThAnomAM sahabhAgI thavA zrIyuta kAMtilAla prabhujInAM 24 jinabiMbo bharAvavAM. jina dharmamAM akhUTa zraddhA maNilAla zAhanI dIkarI nIlA sAthe bIjAM lagna karyA. a.sau. dharAvanAra zrI kIrtibhAIe karelA A saMkalpane deva-guru-dharmanuM nIlAbahena kIrtibhAI vorA paNa teTalAM ja dharmiSTha ane prabaLa baLa maLyuM ane pU. bA mahArAja pAsethI satata maLatI paramAtmA pratye akhUTa zraddhAbhAva rAkhanArAM che. teozrI zrI preraNA dvArA Aje teo 16 jinabiMbo pratiSThita karAvI kIrtibhAI tathA baMne dIkarIo ci. manISA pArakumAra dhAmI, zakavAne samartha banyA che. hAla ghATakoparamAM rahetA zrI ci. jijJA saMjayakumAra gAMdhI A sarvanI sAthe haLI maLIne kIrtibhAIe sarva prathama ghATakoparamAM 60 phUTa roDa, ArAdhanA kIrtibhAInI jIvanayAtrAmAM aviratapaNe saMpUrNa sahakAra ApI bhuvanamAM zrI zaMkhezvara pArzvanAtha paramAtmAne birAjamAna karAvyA ane uttarottara saMyogo maLatA gayA tema tema A daMpatI dharmAnurAgI zrI kIrtibhAInAM pU. bA mahArAja saMvata jIvanamAM maLela takone vadhAvatuM gayuM, sAthe sAthe aMjanazalAkA, 2060nA mAgazara suda pAMcamanAM dIkSAparyAyanAM 25 varSa pUrNa pratiSThA mahotsavonI ujavaNImAM pyArA paramAtmA prabhunAM thayAM te nimitte pU. bA mahArAjanI icchA anusAra darzana, jJAna, mAtApitA banIne, Idra-idrANI banIne tathA anya sarva rIte ane tapanAM vividha dhArmika anuSThAno karAvI maLelI saMpattino utkRSTa bhAvollAsapUrvaka teo AvAM dhArmika anuSThAno karatAM sadupayoga sukRtyo karavAmAM karatAM ja rahyAM che. AvyAM che. teo jIvadayAmAM tathA sAdhu sAdhvIjInI zrI kezavalAla mohanalAla zAha vaiiyAvaccamAM, upAzrayomAM, sAdharmika vAtsalya, sAta kSetra, Arogya kSetra vagere sarva kSetramAM yathAzakti sulakSmIno zikSaNapremI, dharmapremI ane mAnavatAnI vividha sadaupayoga karatAM AvyAM che. A kartavyadharma bajAvavAmAM temanAM pravRttionA cAhaka zrI kezavalAlabhAI ema. zAha mULa dharmapatnI hInAbahenano phALo paNa nAnosUno nathI. amadAvAdanA vatanI hatA. lagabhaga satyoteranI uMmare pahoMcelA AvA dharmAnurAgI zrI kIrtibhAInAM patnI ekAeka A zreSThIzrIe ela.ela.bI. sudhInuM zikSaNa lIdhuM. zikSaNanA gaMbhIra mAMdagImAM paTakAyAM ane A mAMdagI daramyAna A jIvane zikSaNa, saMskAranI pravRttiomAM rasa ane ruci hovAne kAraNe pATaNa, kaDI, amadAvAda, sI. ena. vidyAlayanA hInAbahene potAnA mananA bhAvanI jANa kIrtibhAIne karI ke mane kAMI thaI jAya to mArI pAchaLa pAMca jinabiMba tame gRhapati tarIkenI yazasvI kAmagIrI karIne vizALa birAjamAna karAvajo ane kIrtibhAIe temano paDyo bola janasamudAyano prema saMpAdana karyo. jhIlI lIdho, jenA pariNAma svarUpa ghATakopara sAMgANI sADAtraNa dAyakA pahelAM muMbaImAM zeTha zrI jIvatalAla esTeTamAM AkAra laI rahelA jinAlayamAM zrI nAgezvara pratApazIbhAInI lAgaNIthI muMbaImAM Agamana thayuM ane dhArmika pArzvanAthanAM UbhAM pratimAjI (AkhA mahArASTramAM sarva prathama) zikSaNa saMghamAM joDAyA chatAM muMbaI-amadAvAda banne jagyAe bharAvAno Adeza laI zrI hInAbahenanA hAthe ja aMjanazalAkA- vasavATa cAlu rAkhyo. motI dharamanA kAMTAnI peDhImAM paNa keTaloka
Page #826
--------------------------------------------------------------------------
________________ 802 samaya kAmagIrI bajAvI. bilorI kAca jevuM temanuM svaccha hRdaya haMmezAM sAttvika pravRttione jhaMkhyA karyuM. nibaMdhaharIphAI, kAvyaspardhAo, zikSaNasaMghanI patrikAnuM eDiTiMga, navakAra ane anya stavanonI kalAkendra dvArA rekorDa utarAvavI Adhunika yugamAM ati upayogI keseTa utarAvavA preraNAtmaka banyA. zibironuM AbAda rIte orgenAijhiMga karyuM. bhAratabharamAM zibironA sthApaka hatA, prathama zibira Abu delavADAmAM 1962-63mAM karI jemAMthI kumArapALa vi. zAha jevA tejasvI-cAritryazIla kAryakaro taiyAra thayA tathA pU. sAdhvIjI nirmaLAzrIjInI nizrAmAM kanyAzibira zarU karAvI, jemAMthI aneka kanyAratno Adarza zrAvikA banI zakyAM che. tethI kezubhAI zibiravALA kahevAyA. temanuM AdhyAtmika utthAna temanAM dharmapatnI tapasvI suzIlAbahenane AbhArI che. parivAra sAthe bhAratanA lagabhaga badhAM ja tIrthonI yAtrAe jaI AvyA temanA putra rAjendrabhAInA utsAhathI pAlitANA samavasaraNa maMdiramAM ane zaMkhezvara 108 tIrthamAM, amadAvAda,pAlaDI-opero sosAyaTImAM upAzraya tathA AyaMbila khAtAmAM saMpattino sadupayoga potAnA parivAra dvArA udAratAthI karI sAro evo lAbha lIdho hato. temanI navakAra maMtra tathA cattArI maMgalanI samUha prArthanA muMbaImAM bahu khyAti pAmavAthI teo kezubhAI navakAravALA paNa kahevAyA. vAcana, saMgItakalA vagere zokhathI teonuM mana haMmezAM soLe kaLAe khIleluM ja jovA maLyuM che. zreyAMsa phAunDezana TrasTa dvArA vividha dhArmika pravRttio calAvavAmAM temaNe hamaNAM ja jainadharma upara muMbaI yunivarsiTImAM pI.eca.DI ane amadAvAdamAM jAhera sammAna pAmyA pU.A. zrI vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI tathA pU. A. zrI bhuvanabhAnusUrijI ma.sA.nA temanA dareka kAmamAM preraNA ane AzIrvAda maLatA rahyA. zrI kezubhAI zibiravAlA navakAravALA nAmathI jaina zAsanamAM teo khUba ja khyAti pAmyA hatA. temanA parivAranA sabhyoe upadhAna paNa karelAM. temanAM putravadhU pravINAbahena dhArmika zibironuM saMcAlana kare che. vrataniyamamAM AkhuM kuTuMba khUba ja coksAIpUrvaka amala kare che. kuTuMbamAM putra-prapautra vagere cothI peDhI eka sAthe rahetA hatA. emanA vakIlAtanA abhyAsa ane anubhavano lAbha aneka saMsthAone mArgadarzanarUpe maLelo che. khAsa karIne pablika TrasTa ekTa aMgenI apIlanuM kAma temaNe dilhI suprima korTa sudhI 1954thI 1958 sudhI karyuM tathA 'aMtarikSanI tIrtha'nA caturvidha saMgha saMdarbhamAM nAgapura ane dilhInI hAikorTa, suprima korTa sudhI laData ApelI che. kezubhAInA jIvananI saphaLatAmAM temanA parivArano khUba khUba sahakAra rahelo che. temanAM dharmapatnI suzIlAbahena eka sahanazIla dharma-ArAdhanAne varela ane saraLa svabhAvI patiparAyaNa vaMdanIya vyakti che. temanA parivAramAM putra rAjendrakumAra ane putrI chAyAbahena pachI pautra-pautrIono vizALa saMskArI sabhyono samAveza gaNAvI zakAya. vAlakezvaramAM temanA phleTamAM ghara-derAsaranI hAjarIne lIdhe AjanI peDhI sudhIno samasta parivAra ArAdhanAmaya saMskAramAM Ucharelo che. zrI kezubhAIe uparanuM koIpaNa kAma na karyuM hota ke koIpaNa siddhi jIvanamAM prApta na karI hota to paNa emane tIrthaMkara nAmakarma baMdhAve evuM jabarajasta sAhasabharyuM kAma je karyuM che te mATe amadAvAdano jaina saMgha temane haMmezAM yAda rAkhaze. amadAvAdanAM komI tophAno ane karaphyunA divasomAM muslima vistAromAM AvelA jamAlapuranA jaina derAsaronI pratimAone tyAMthI mitronI sahAya laIne khaseDIne nadIpAranA surakSita vistAramAM lAvI jinamaMdira-jina pratimAonI surakSA ekale hAthe miliTarInI madadathI je karI che te mATe emanI dharmarakSA mATenI hiMmata prazaMsanIya che, anumodanIya che. Aja seTelAiTa vistAramAM 'preraNAtIrtha'mAM badhA bhagavAna pratiSThApUrvaka birAjamAna che ane Aje pU.A. zrI rAjyasUrIzvarajI ma.sAhebanI nizrAmAM nUtana 24 jinezvaronA jinAlayanuM nirmANa thayuM. zrI kezubhAI jainasamAjanuM gaurava hatA. kacchanA medhAvI puruSa sva. zrI khImajIbhAI hemarAjabhAI cheDA jaina samAjanA aDIkhama sthaMbha, sAmAjika AgevAna, netA, yugavIra AcAryazrI vijayavallabhasUrijInA ananya bhakta, prakhara mAnavatAvAdI, kaccha pradezanI garIba janatAnAM AMsu lUchanAra, mUMgAM pazuonA saMrakSaka zrI khImajIbhAI cheDAnuM 58 varSanI vaye tA. 12-12-1977nA samAdhimaraNa thayuM. zrI khImajIbhAI cheDA chevaTanI ghaDI sudhI karmayogI rahyA. temanI khoTa jaina samAjane varSo sudhI sAlaze. temanI kartavyaparAyaNatA tathA zrAvakotkarSa mATe bajAvelI temanI sevA bhakti uparAMta teo kacchamAM seMkaDo pazuone pALatA ane temanA dUdhanI chAza banAvarAvI gAmaDAonAM garIba parivArone
Page #827
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 803 niyamita pahoMcADatA. A mATe temaNe koInI pAsethI nathI phaMDa dharmasAhityamAM AgavuM pradAna ekaThuM karyuM tema ja Upaja paNa karI nathI. saMvata 2008mAM zrI jagajIvana mAvajI kapAsI vijayavallabhasUrijI mahArAja muMbaI padhAryA tyAre zrAvakotkarSa mATe rUpiyA pAMca lAkhanI pU. AcAryazrInI Tahela zrI jemanuM janmazatAbdI varSa tAjetaramAM hatuM, evA khImajIbhAIe bhAre jahemata laIne pUrI karAvI ApI. surendranagara ane lIMbaDI zaheranI najIkamAM AvelA "cUDA gAmanuM aitihAsika ane sAmAjika pradAna'nA lekhaka zrI jagajIvanazrI AtmAnaMda jaina sabhA-muMbaIne tenA kAryAlaya mATe bhAIno janma vi.saM. 1952mAM kArataka sudi 8, tA. 12-11dhanajI sTrITanI potAnI jagyA ApI. e prasaMgamAM saMsthA pratyenI 1896nA roja sAyalAmAM dazAzrImALI jaina parivAramAM temanAM audArya ane AtmIyatAnAM darzana thAya che. thANAmAM pU. kesarabahenanI kUkhe thayela. aitihAsika-dhArmika kathAnA saphaLa AcAryazrIe upadhAna tapa karAvela tyAre upadhAnatapanI UpajanI lekhaka evA emaNe mAdhyamika zikSaNa vatana cUDAmAM laI bAda rakamanI phALavaNImAM navI krAMti lAvyA hatA. muMbaImAM zrI jaina vyAvahArika jIvananI zarUAta 19 varSanI vaye cUDA rAjyanI je. konpharansanA adhivezanamAM matamatAMtaronuM samAdhAna karAvI nokarIthI karI ane temAM uttarottara hodo prApta karI prajAmAM temanI kAryakuzaLatAnAM darzana karAvyAM hatAM. nAlAsopArAmAM AgavuM sthAna meLavyuM. sAdharmika jaino mATe banelAM 27 makAnonA saMkulamAM bimArAvasthAmAM temanA hamujIsaroDanA nivAsasthAne nirNaya laI itihAsa ane tattvajJAnane khAsa viSayamAM rAkhI nokarI A kArya mATe AraMbha karavAmAM Avyo hato. sAthe aitihAsika navalakathAo lakhavAno 21 varSanI vaye prAraMbha zrI khImajIbhAIne aMta samaye koI mamatA ke Asakti karyo. saM. 1957mAM suMdara aitihAsika navalakathA nAme rahI na hatI. teo sAmAjika, rAjakIya ane dhArmika kSetre vimaLamaMtrIno vijaya' pragaTa thaI, bAda mevADano punaruddhAra potAnI sevA ApI jIvana samarpaNa karI dhanya banI gayA che. bhAgyavidhAyaka bhAmAzA', "vIra ziromaNi vastupALa' (traNa temanA samagra parivArane sAmAjika pravRttionA alabhya saMskAro bhAga)nI tatkAlIna vidyamAna vaMzajoe temanI khUba prazaMsA maLyA che. upADelAM koIpaNa maMgaLa kAryo mATe tenI jAgRti, karelI. e sivAya muMbaInA jhAlAvADa jainadarzanamAM pragaTa thayela jhaDapa, kAryaniSThA vagere anubhavo viSenuM temanuM jJAna vyApaka hatuM. lekho "jogInI vANI' tathA navalikAmAM 'nArIratna anupamAM tenA prabhAve asaMkhya kAryakaronuM vartuLa temanI AsapAsa UbhuM devI'nuM putra nagInadAsabhAIe I.sa. 1992mAM vaDodarAthI karI zakyA te temanI agAdha zaktinI pratIti karAve che. je pustikArUpe prakAzana karyuM tyAre tenI laMDanathI mAMga AvatAM I.sa. samatApUrvaka temano dehAMta thayo e ja samabhAva vaDe emaNe - 1993mAM punaH prakAzita karela. mRtyune paNa paDakAryuM. chellI ghaDI sudhI dareka pravRtti mATe satata temanuM prathama lagna vi.saM. 1974mAM thayeluM. parivAramAM ciMtA sevI hatI. dharma paratve to khImajIbhAIne ananya putra sva. ramaNikabhAI tathA putrI sva. gajarAbahena, bIjuM lagna bhaktibhAva ane zraddhA hatAM. vividha sAmAjika saMsthAonA vi.saM. 1985mAM thayela. parivAramAM suputro nagInadAsa, sva. vikAsa mATe paNa eTalo ja prema ane lAgaNI hatAM. jasubhAI, vinubhAI, putrI vimaLAbahena vagere che. sau bhaktimAM kacchamAM jyAre jyAre duSkALa ane ApattinA oLA ekAkAra rahetAM, vartamAnayuga jevAM vAjiMtro na hatAM, paNa nagArAM UtarI AvelA tyAre gAmaDegAmaDe pharIne zrI khImajIbhAIe para temanI bhAvathI paDatI dAMDIe sau bhaktimAM taraboLa thaI dInahIna kisAnonI je sevA karI che, tana-mana-dhana nyocchAvara jatAM. teoe cUDAmAM derAsaramAM zrI RSabhadeva prabhuno cAMdIno karIne paNa garIbonAM emaNe je AMsu lUchaDyAM che te ghaTanA moTo covIsa vaTo padharAvela che. teo zAsanarakSakadeva zrI cirasmaraNIya banI raheze. jaina ane jainetara prajA kAyama mATe maNibhadranA upAsaka hatA. temanA pitAjIe zrI maNibhadranI A dharmavIra medhAvI. paruSane yAda karaze. sevAdharmanI ane zabha mUrti je jUnA derAsaramAM hatI te saMgha mAraphate cUDA derAsarajI mAMgalika pravRttio paratve temanA putra-parivAre paNa evuM ja pAsenI bhavya derImAM padharAvela tathA teoe paNa maNibhadranI mamatva batAvyA karyuM che. bIjI eka mUrti banAvarAvI derImAM padharAvela. covIsa vaTo ane A banne mUrti camatkArika manAya che. Jain Education Intemational
Page #828
--------------------------------------------------------------------------
________________ 804 caturvidha saMgha aneka prasaMgoe dhanane chUTe hAthe vAparyuM. kAMdivalI munisuvrata derAsare pratimAjInI pratiSThA karAvI. mAtAnA ucca saMskArothI bane ratno dhArmika ane sAmAjika pravRttio sAthe satata saMkaLAyelAM hatAM. govAliyA Teka daherAsara mATe baMne bhAIoe tana-mana-dhanathI ahoniza kArya AvuM dhArmika sAhitya ane sAmAjika kSetre AgavuM pradAna karI teo vi.saM. 2040mAM svargastha thayA. vi.saM. 205ranA temanA janma zatAbdI varSa nimitte temanA sAhityano adhikatama pracAra ane prasAra temanA putro dvArA thaI rahyo hato. temanA putro paikI nagInabhAI hAla vaDodarA tathA vinubhAI hAla laMDanamAM vase che. "garavI gujarAtI sAmayikamAM temanA lekho ane samIkSAo pragaTa thAya che. temanAM jaina dharma aMgenAM pustakone briTananI dhArmika zikSaNa samitie abhyAsagraMtha rUpe mAnyatA Apela che. kalikAla sarvajJa zrI hemacaMdrAcAryanI navamI zatAbdInA upalakSamAM temaNe lakhelA "siddhahema' pustakano IMglenDamAM vimocanavidhi thayo hato. Ama kapAsI parivAra Aje paNa vividha kSetre suMdara sevA ApI rahyo che. 'vIra ziromaNi vastupALa' (traNa bhAga) hAla prApya nathI. A aitihAsika pustaka kharekhara hAlanA samaye vAMcavA mATe khUba upayogI che, je lakSamAM laI temano parivAra tene pariprakAzita karavAnI uttamabhAvanA rAkhe che. dharma-puruSArthI vasaMtabhAI tathA baLavaMtabhAI---bAMdhavabelaDInI karuNa jIvanakathA zrI talakacaMda motIcaMda pAlaDInA rahIza. temanAM dharmapatnInuM nAma jamakabahena. temane vasaMtabhAI ane baLavaMtabhAI be lADakavAyAM putraratno. pAlitANA jaina gurukuLamAM banne bhAIoe abhyAsa karyo. bane pahelethI ja buddhizALI ane mahenatu, abhyAsa pUro karIne vasaMtabhAI beMgalora gayA ane sAyakalanI dukAna zarU karI. baLavaMtabhAIe muMbaImAM e Tu jheDa spersa (inDiyA) zarU karIne potAnI zaktinI pratIti karAvI. bhAI vasaMtabhAI paNa muMbaI AvI gayA ane bAMdhavabelaDIe dhaMdhAne khIlavyo paNa kALa vIpharyo. bhAI vasaMtabhAI ogaNacAlIza varSanI bhara yuvAnavaye puSparzayAmAM kAyamane mATe poDhI gayA. bhAI baLavaMtabhAInI javAbadArI vadhI gaI paNa dhIraja ane hiMmatathI kAma lIdhuM. peDhIne TUMka samayamAM ja uccatAne zikhare mUkI dIdhI, paNa karmanI kevI vicitra gati che! pitAe je uMmare A phAnI duniyA choDI e ja uMmare vasaMtabhAI gayA ane e ja bharayuvAnavaye baLavaMtabhAI paNa gayA. kuTuMba-parivAra taraphathI sonagaDhamAM suMdara upAzraya baMdhAvI mahAjanane bheTa dharyo. pratiSThA, pUjA, snAtra, svAmIvAtsalya evA muMbaImAM govAliyA Tenka jaina derAsaranA sekreTarI tarIke zrI baLavaMtabhAIe ApelI sevA amUlya hatI. gurukuLanA saMskAro ane mAtA jamakabahenanI dhArmika bhAvanAo bane bhAIoe ThIka rIte AtmasAta karela. zrI mahAvIra jaina vidyAlaya ane sAdharmika sevA saMgha jevI anekavidha saMsthAo sAthe sakriya rIte joDAyelA hatA. Aje paNa mahAvIra jaina vidyAlayamAM emanI sITa che. kudarata palaTo le che tyAre mAnavI lAcAra banI jAya che. dhIkato dhaMdho calAvanAra kuTuMbanA mobhI acAnaka vidAya le tyAre kevI karuNatA sarjAya che! pachI to A parivAre dharmapravRttimAM vizeSa dhyAna ApyuM che. A pachI kudaratanA kAramA ghA svarUpe saMvata 2055mAM sva. vasaMtabhAInAM dharmapatnI madhukAMtAbahenano paNa dehotsarga thayo. atyaMta dhArmika ane sevApravRttivALuM jIvana jIvatAM madhukAMtAbahena niHsaMtAna hovA chatAM jainonAM bALakonAM "bA" banI kAMdivalInA potAnA ghare pAThazALA calAvatAM hatAM. baheno mATe sAmAyikazALA calAvatAM hatAM. zUnyamAMthI sarjana karI karoDAdhipati banelA A kuTuMba para eka pachI eka kuThArAghAta thayA. eno chello vajapAta madhukAMtAbahenanA Akasmika avasAna svarUpe thayo. jaina samAjanA garIbInI rekhA nIce jIvatAM kuTuMbonI sevA karavAnA ane e dvArA potAnA sadgata pati sva. vasaMtabhAIne mUka aMjali ApavAnA madhukAMtAbahenanAM aramAna adhurAM rahyAM. paNa madhukAMtAbahene pragaTAvelo A sevAno dIpaka bujhAvA na detAM sva. madhukAMtAbahenanI aMtima icchAo mujaba madhukAMtAbahenanI bacatanI ekaeka pAIne samAjoddhAranA tathA dIna-dukhiyAM, nabaLAM-mAMdAM lokonI sahAya kAje emanA baMdha mATe mahendrabhAI, harSadabhAI tathA baheno hasumatIbahena, hIrAbahene anekavidha saMsthAone sahAya karavAmAM kharcI nAkhI. Jain Education Intemational
Page #829
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA sva. vasaMtabhAI-madhukAMtAbahena tathA e rIte samagra zAha kuTuMbane itihAsanAM pAnA para amara karI preraNAtmaka kArya karyuM che, jenI noMdha 'saurASTra samAcAra'-jevA patro ane 'ghoghArI jainadarpaNa' jevA mAsike paNa lIdhI che. tathA bhAvanagaranA jaina mobhI zrI manubhAI zeThanA amUlya mArgadarzana nIce muMbaI-bhAvanagara, vallabhIpura pAlitANAnI anekavidha jaina-jainetara saMsthAone mAtabara anudAna ApI sva. madhukAMtAbahenanAM baMdhu-bhaginIoe mAtra dhanika kriyAkAMDa karatAM samAjasevA e ja sAcI sevAno Agavo rAha batAvyo. muMbaImAM brahmakumArI saMcAlita hospiTalanA adhUrA mAse janmelAM bALakone jIvatadAna ApatA N.I.C.U. vorDa mATe pAMca lAkha rUpiyAnuM mAtabara dAna ApavAthI laI, keriyA gauzALAnA avADo baMdhAvavAthI laI, pArevAMne juvAra-caNa mATe, depalA pAMjarApoLa jIvadayA khAte, bhAvanagara baherAMmUMgAM tathA maMda buddhinAM bALako dattaka levA mATe, tApIbAI anAthAzrama mATe, raktapittiyA hospiTalamAM dara varSe eka poliyo oparezana mATe, AyaMbila zALA tathA jaina zvetAMbara samAja, bhAvanagara mATe, pAlitANA bAlAzrama, zrAvikAzrama gurukuLa mATe mAtabara rakamanAM dAna karyAM che. parasanabahena nAraNadAsa zAhadAdAsAheba kanyA chAtrAlayanA jIrNazIrNa bhojanakakSane atyAdhunika banAvavA manubhAI zeThanI preraNAthI rUpiyA poNA- traNa lAkhanuM dAna karyuM. Ama kaNe-kaNamAM AvA sakhAvatI dAnanI eke-eka pAIthI sevAnI suvAsa maheMkI UThI ane kaNekaNamAM sva. vasaMtabhAI sva. madhubahena tathA samagra zAha kuTuMbanuM nAma aMkita thaI UThyuM. divyakAnta mohanalAla salota bhAvanaganA vatanI zrI divyakAMta mohanalAla salota vyavasAye eDvokeTa (inkamaTeksa-selaTeksa salAhakAra) che. temanA pUjya pitAzrI mohanalAla jagajIvanadAsa phUlacaMda taraphathI dhArmika vAraso temane prApta thayela che. zrI jaina AtmAnaMda sabhAnA upapramukha tarIke tathA ghaNI saMsthAonA hoddedAra tarIke jainasamAjanAM aneka kAryo tana-manadhanathI karI rahela che. teozrIe saMvata 2058/59/60mAM saLaMga be varSItapanI tapasyA karela. bhAvanagaramAM zikharabaMdhI kRSNanagara nUtana jinAlayamAM zrI jIrAvalA pArzvaprabhunI pratimA For Private 805 bharAvIne pratiSThA karAvavAno paNa lAbha lIdhela. te sivAya aneka nAnAM-moTAM tapo karela che. zrI sametazikharajInI-zrI zatruMjayanI yAtrA-dara pUname zrI jIrAvalA tIrtha ane zrI zaMkhezvara tIrthanI yAtrA to kharI ja taduparAMta aneka tIrthonI yAtrA karela che ane karI rahyA che, sAthosAtha sAdhu-sAdhvInI vaiyAvacca to kharI ja. paramapUjya gurudeva jainAcArya zrI rAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjAnA ziSya paramapUjya AcAryazrI kIrtiyazasUrIzvarajI mahArAjanA AzIrvAdathI dharmamArgamAM khUba AgaLa vadhI rahyA che. zrI dhIrajalAla mohanalAla zAha janasamAjamAM ciraMjIva suvAsa emanI ja mahekatI rahe che, jeo saMsAranA dareka vyavahAromAM niSThAne, prAmANikatAne, nIti-nyAyane vaLagI rahyA che. zrI dhIrajalAlabhAI AvI bahumukhI pratibhAsaMpanna vyakti che. svAzraya ane puruSArthanA baLe AgaLa vadhI teo Aje eka saphaLa vyApArI tathA viziSTa rasAyaNanA utpAdaka banyA che. ane saujanyabharyA vyavahArathI hajAro haiyAMmAM mAnabharyuM sthAna pAmyA che. jaina zvetAmbara mUrtipUjaka saMpradAyane anusaratA dazA zrImALI jJAtinA zrI mohanalAla zAhane tyAM mAtA samatAbahenanI kukSie temano janma thayo. ATha varSanI uMmare mAtAno dehavilaya thayo paNa pitAe emanA para aneruM vahAla varasAvI temanI khoTa lAgavA na dIdhI. abhyAsa mATe teo surendranagara gayA ane meTrika sudhI pahoMcyA. temane abhyAsamAM AgaLa vadhavAnI tIvra tamannA hatI, paNa bhavitavyatA judI ja nirmAyelI hatI. eTale teo abhyAsa choDI vyavasAyamAM paDyA. sane 1943nI sAlamAM teo mahAnagarI muMbaImAM AvyA ane aneka snehIonI lAgavagathI kemikala lAinamAM nokarI meLavI zakyA. je kAma karavuM te utsAha ane khaMtathI karavuM e emano siddhAMta hato, eTale traNa varasanI A nokarI daramyAna teo kemikalarasAyaNo saMbaMdhI sAruM jJAna meLavI zakyA. tyArabAda kenavAsara tarIkenuM kAma zarU karyuM. temAM temanI oLakhANa vadhI, kArya karavAnI vizeSa kuneha sAMpaDI ane teNe svataMtra vyApAra karavAnuM AtmabaLa pUruM pADyuM. 1948mAM temaNe dhIrajalAla enDa kuM|, thInarsa menyuphekcarara tarIke kAma zarU karyuM ane temAM uttarottara pragati sAdhI. Aje thInarsa menyuphekcarsamAM temanI peDhI prathama paMktimAM Ave che ane bhAratanAM suprasiddha zaheromAM saMkhyAbaMdha seliMga ejanTo dharAve che. Personal Use Only
Page #830
--------------------------------------------------------------------------
________________ 806 zrI dhIrubhAI ghaNI vyApArI ane sAmAjika saMsthAo sAthe joDAyelA hatA. khAsa karIne teozrI neminAtha jaina Tempala TrasTanA menejiMga TrasTI, zrI govAliyA TeMka jaina saMghanA satata pAMcamI vakhata pramukha tarIke cUMTAyA. vijayavallabhasUri janmazatAbdI zikSaNa TrasTanA TrasTI tema ja ola inDiyA zrI jaina zvetAmbara konpharansanA upapramukha hatA. zrI mahAvIra jaina vidyAlayanA khajAnacI, vizeSamAM teozrI jhAlAvADa sozyala grupa, dhrAMgadhrA sozyala grupa tathA jaina zvetAmbara ejyukezana borDa tathA jaina esosiezana opha inDiyA vagere saMsthAomAM paNa sevAo ApI hatI. dilhImAM rUpiyA be karoDanA kharce taiyAra thaI rahela zrI vijayavallabha smAraka TrasTamAM paNa TrasTI tarIke sevA ApI che. temanI lokapriyatAnuM mukhya kAraNa temano vinamra svabhAva, temanI udAratA ane temanI prasanna mukhamudrA che. game tevI kaThina paristhitimAM paNa teo mananI svasthatA gumAvatA nahIM paraMtu zAMta citte teno upAya vicAre che ane te avazya zodhI kADhe. temanAM dharmapatnI zrImatI tArAbahena paNa anekavidha sAmAjika saMsthAo sAthe saMkaLAyelAM che. khAsa karIne zrI jhAlAvADa jaina mahilA maMDaLanAM maMtrI tathA zrI caMdanabALA kanyA zikSaNa zibiranAM TrasTI tema ja zrI zaMkhezvara jaina mahilA maMDaLanAM pramukha tarIke zrImatI tArAbahenanI sevAo ullekhanIya che. pAlitANA zatruMjaya hospiTala TrasTamAM TrasTI tarIke sevA Ape che. dhIrubhAIno A dharma saMskAravAraso temanA suputra zrI rAjubhAIe barAbara jALavI rAkhyo che. sAhasika, udyamavIra ane saraLa svabhAvI navInacaMdra choTAlAla zeTha (sAvarakuMDalAvALA) saurASTranI suvarNabhUmi para samayesamaye dharmazUrAM ane karmazUrAM nararatno nIpajyAM che. pUrva dizAmAM zrI zatruMjaya mahAtIrtha tema ja pazcima dizAmAM zrI giranArajI mahAtIrthanI madhyamAM nAvalI nadInA kinAre vaselAM sAvarakuMDalA zaheranI zobhA nirALI che. A zahere samAjane aneka narabaMkAo ApyA che. evA anekavidha parivAromAM zeThazrI maNilAla becaradAsano parivAra AgavI haroLanuM sthAna dipAvI rahyo che. A parivAranA vaDa samA vizALa vRkSanI zItala chAyAmAM trIjI peDhIe birAjatA zrI For Private caturvidha saMgha navInabhAIne AjanA samAraMbhamAM atithivizeSa tarIke pAmIne ApaNe kRtakRtArthatA anubhavIe chIe. muMbaImAM mULajI jeThA mArkeTamAM vaDilopArjita peDhI.nme. sI. choTAlAla enDa kaMpanInuM baMdhuo zrI hasamukhabhAI, zrI cimanabhAI, zrI prakAzabhAI, zrI aruNabhAInA sAtha sahakAramAM kuzaLatApUrvaka saMcAlana ane saMvardhana karI rahelA zrI navInabhAIe TekSaTAilsanA kSetre haraNaphALa bharela che. bahoLI dhaMdhAkIya pravRttio ane vyAvahArika javAbadArIonA kAraNe meTrika sudhI vidyAbhyAsa karIne teozrI pitAzrInI dhIkhatI peDhImAM joDAI gayA ane potAnI AgavI koThAsUjhathI samayanI nADa pArakhIne peDhIne prathama haroLamAM lAvI mUkela che. janmajanmAMtaranA UMDAM saMskAro tathA kuTuMbanI AgavI praNAlInA subhaga saMyojanathI teozrI dharmopArjanane samabhAvapUrvaka agatyatA ApatA rahyA che. mAtra prApta evI sukRta lakSmInuM anudAna ApIne ja nahIM paraMtu aneka sthAnoe pratyakSapaNe rasaruci dAkhavIne potAno siMhaphALo noMdhAvatA rahyA che. svabhAve saraLa, namra ane mitabhASI tema ja aMtarathI pUrNapaNe yauvananA thanaganATathI raMgAyelA zrI navInabhAI dhArmikakSetre zrI sAvarakuMDalA gauzALAmAM pramukha, zrI dharmadAsa zAMtidAsanI peDhImAM pramukha tathA zrI lallubhAI phAunDezanamAM TrasTIsthAnethI sevAo ApI rahela che. tavizeSa zrI ghodhArI vIsA zrImALI jaina jJAti-muMbaInI bhUtapUrva kamiTImAM sabhAsada tarIke potAnI bahumUlya sevAo ApI cUkyAM che. vartamAne teo zrI vilepArle ghoghArI samAja tema ja zrI jaina saMghamAM potAnI bhakti ane zaktino pravAha vahevaDAvI rahyA che. dareka saphaLa puruSanI pAchaLa eka nArIratna chupAyeluM hoya che. zrI navInabhAInAM ardhAMganI zrI nIlAbahena preraNA, puSTibaLa tema ja hUMpha ApIne sAcA arthamAM nArI dharma dIpAvyo che. A daMpatinAM saMtAno paNa dharmanA saMskArothI UMDAM rase raMgAyelAM che. zrI ane sarasvatIno Avo virala saMgama samAjamAM javalle ja jovA maLe che. puNyAnubaMdhI puNyathI prApta lakSmIno moha tyajIne tenuM dharmakSetre tema ja sAmAjikakSetre sonAnI kodALIe vAvetara thavuM e koI viralavibhUtinA jIvanamAM ja saMbhavI zake che. sAvarakuMDalAnuM zeTha kuTuMba AvA umadA kAryomAM sahabhAgI banI puNyanuM pAtheya bAMdhI rahyuM che. zeTha parivAra dharmanA siMcana dvArA zAzvata sukhano Personal Use Only
Page #831
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA adhikArI bane, sAthe samAjopayogI kAryo dvArA samAjanAM aMgomAM samRddhi prasarAvato rahe tevI apekSA asthAne nahIM gaNAya. zrI nAraNajI zAmajI momAyA zrI nAraNajI zAmajI momAyAno janma mAisora rAjayanA hubalI zaheramAM i.sa. 1913nA me mAsanI vIsamI tArIkhe thayo hato. emanA sva. pitAzrI zAmajIbhAI dazA oNsavAla jaina komanA eka agragaNya vyakti, dharmaniSTha tattvaciMtaka hatA. mAtra nava mAsanI uMmare zrI nAraNajIbhAIe temanA pitAnI chatrachAyA gumAvI ane temanAM mAtuzrI atyaMta dharmaniSTha ane guNAnurAgI hatAM. mAtAnA A saMskAra ane dharmaniSThAno vAraso zrI nAraNajIbhAIne pUrepUro prApta thayo. daza varSanI uMmare nAraNajIbhAI muMbaI AvyA, rUnA vepAramAM joDAI gayA. | zrI nAraNajIbhAI kRSi premI hoIne mAtRbhUmi kacchamAM 300 ekara jamInamAM adyatana paddhatithI momAyA kendra calAve che. jaina dharma ane tattvajJAnamAM zrI nAraNajIbhAI asIma rasa dharAvatA jIvavicAra, navatattva, daMDaka ane karmagraMthonA teo UMDA abhyAsI che. vAcana, ghoDesavArI, taravuM e temanA zokhanA viSayo hatA. yoga temano priya viSaya hato. mATuMgAmAM bhAjI dAu roDa upara tamAma zAkAhArI bhAIone dhArmika, sAmAjika, sAMskRtika kAryakramanI sagavaDatA ApatI zrI nAraNajI zAmajI mahAjanavADI emanI buddhimatA ane vyavahAra kauzalyanA eka pratIka rUpa che. teozrIe akhila bhArata acalagaccha (vidhipakSa) zvetAMbara jaina saMghanA bAra varasa sudhI pramukhapade rahIne e saMghane khUba ja vikAsalakSI banAvela. teo olainDiyA jaina zvetAMbara konpharansa tathA bhArata jaina mahAmaMDaLanA upapramukha banyA. teo zeTha ANaMdajI kalyANajI peDhInA prAdezika sabhya uparAMta bhagavAna mahAvIra svAmInA 250mAM nirvANamahotsava prasaMge mahArASTra zAsana taraphathI yojAyela samArohamAM agragaNya hatA. mahArASTra sarakAre temanI sAmAjika sevAone anulakSIne social exerturtry. ImagirtnatetarIke nimaNUka karI che. temanAM dharmapatnI zrImatI nirmaLAbahena khUbaja dharmAnurAgI. parivAramAM paNa eja dharmavAraso jaLavAI rahyo che. zrI pravINacaMdra bAbubhAI zAha bhAvanagara jillAnA taLAjA pAsenA bhadrAvaLa gAmanA 800 vatanI bI.esa.sI. thayelA zrI pravINabhAI Aje 63 varSanI vaye samAjajIvananA inDasTriyala tathA dhArmikakSetre kAmagIrI karI rahyA che. vyAvasAyika jIvananI zarUAta khUba nAnA pAye, nAnI mUDIthI muMbaImAM karelI. prAraMbhe be varSa nokarI paNa karelI. alabatta IzvarakRpAe kemikalaTreDiMganA dhaMdhAmAM saphaLatA maLI. ghoghArI samAjanA murabbI zAha dalIcaMda puruSottamadAsa sAthe bhAgIdArImAM kaMpanI sthApIne saphaLatA maLatAM 1968 pachI phekTarI kSetre utpAdanalAina zarU karI. jAherasevA kAryano prAraMbha 1960thI karyo. ghoghArI jaina samAjanA pramukha tarIke temanI sevAo noMdhapAtra che. dhArmikakSetre teo 87mAM mahuvAthI pAlitANA cha'rI pALato saMgha pU.A. azokacaMdrasUrIzvarajI ma.sA.nI nizrAmAM kADhela tathA temanI nizrAmAM anya dharmakAryo paNa karAvela. Disembara '87mAM tAMbenagara mulunDamAM zrI AdIzvara dAdAnI pratiSThA karAvela temAM temano phALo mukhya hato. tema ja muluMDathI pAlitANA bAvana divasano cha'rI pALato saMgha nIkaLela, jemAMnA tera saMghapatiomAM teozrI paNa eka saMghapati hatA. teo aMdherI ghoghArI jainasevAsaMgha sAthe saMkaLAyelA che tathA tyAM derAsara ane upAzraya banAvavAnI nema rAkhe che. pU. A. bhagavaMtazrI azokacaMdrasUrIzvarajI ma.sA.nI kRpAthI ArAdhanA khUba ja sArI cAle che ane e mArge AgaLa vadhavAnI bhAvanA che. bhAvanagara pAMjarApoLane rUA. pAMcalAkhanuM dAna Apela che. temanA putra vipula kemikala enjiniyara thayA che ne phekaTarI saMbhALe che. potAnI pragatino saghaLo yaza zreSThIzrI dalIcaMda parazottama zAhane Ape che. teo mAne che ke mAnavajIvana mAtra ArAdhanA mATe maLyuM che to mahattama ArAdhanA karI levI. AdyasthApaka tathA praNetA sva. zrI bharatabhAI mohanalAla koThArI kaMkaNapura)nA vatanI evA amadAvAda sAbaramatI khAte rahetA, vyavasAye evokeTa sva. mohanalAla jecaMdabhAI koThArI jIvadayA ane karuNAnA prakhara himAyatI hatA. sva. mohanalAla koThArIe vAMdarAonI jIvanarakSA Jain Education Intemational
Page #832
--------------------------------------------------------------------------
________________ 808 mATe laData calAvelI tathA 1947mAM gaurakSA mATe upavAsaAMdolana kareluM ane jelavAsa bhogavelo. AvA jaina zreSThIvarya zrI mohanabhAI koThArInAM dharmapatnI tapa, tyAga ane saMskAranI vAtsalyamUrti samAM guNiyala nArI guNavaMtI bahenanI kUkhe tA. 12-1935nA roja lIMbaDI mukAme zrI bharatabhAI koThArIno janma thayo hato. pitAjInAM pagale--pagale ela.ela.bI. nI parIkSA pasAra karI teo eDvokeTa thayA. inkamaTeksanI vakIlAta zarU karI. sane 1978mAM teo sAbaramatI lAyansa klabamAM pramukha tarIke pasaMdagI pAmyA. sane 1972mAM teonI nimaNUka zrI jhAlAvADa mUrtipUjaka jainasevA samAjanA upapramukha tarIke thaI ane teo satata ATha varSa sudhI A pada saMbhALatA rahyA. sane 1985mAM zrI bharatabhAI Teksa eDavokeTa bAra esosiezananA gujarAta rAjyanA pramukha varAyA, jyAre sane 1986mAM zrI jhAlAvADa mUrtipUjaka jaina sevAsamAjanA pramukha tarIke be varSa mATe zrI bharatabhAIne javAbadArI soMpavAmAM AvI, je khUba sArI rIte pAra pADI. sane 1988mAM temanI inkamaTeksa bAra esosiezananA pramukha tarIke pasaMdagI karavAmAM AvI. pitAzrInA vyavasAya sAthe vArasAmAM maLelA jaina dharmanA saMskAra ane jIvadayAnI pravRttinA bhAgarUpe pitAzrIe sane 1951mAM mAdare vatana cUDA gAme sarakArazrI mAraphate zarU karAvela pazu davAkhAnAnuM paNa dhyAna rAkhatA hatA. Ama aneka saMsthAomAM temaNe potAnI sevA ane mArgadarzana pUrAM pADI je te saMsthAnI pragatimAM tana-mana-dhanathI sAtha ane sahakAra Apela che. sane 1991mAM temanI tabiyata bagaDI. DaoNkTarazrInA kahevA pramANe lakavAnI asara hoI saMpUrNapaNe ArAma karavAnI salAha ApavAmAM AvI. satata pravRttimAM racyA-pacyA rahetA mAnavane samaya kaI rIte pasAra karavo te savAla Ubho thayo, paNa dharmanA raMge raMgAyelA evA bharatabhAIne tithalavALA baMdhu tripuTInA parama pUjya jinacaMdra mahArAja sAhebanI dhArmika keseTa 'zAMtasudhArasa' zravaNa karavAno suyoga prApta thayo, jemAM cha bAhya tapa ane 7 atyaMtara tapanI vAta sAMbhaLI bharatabhAInA manamAM eka yojanA AkAra levA lAgI. zrI ramaNikabhAI kapAsI ane zrI dinezabhAI vorA vagere mitro sAthe carcA karI sAdhu bhagavaMtonI vaiyAvaccanI yojanA taiyAra karavAmAM AvI. tabiyatamAM sudhAro thatAM mitro sAthe sAbaramatI vistAranA upAzrayomAM rUbarU pharIne sAdhu ane sAdhvIjI caturvidha saMgha mahArAja sAheba ne je vastuono khapa hoya te vahorAvavAnI zarUAta karI. Ama eka satkAryanuM bIja ropAyuM, paNa vicAra Avyo ke, hAlanA saMjogomAM sAdhu-sAdhvIjI mahArAja sAhebane auSadha-davAnI takalIpha paDe che tenA mATe kaMIka zarUAta karavI. A manomaMthana cAlatuM hatuM. evAmAM parama pUjya hitaruci mahArAja sAheba sAthe A bAbatamAM vistRta vAtacIta thaI ane teonI preraNA tathA Adeza pramANe nirdoSa Ayurvedika auSadha upayogamAM levAmAM AvyAM. A kAmagIrI calAvatAM calAvatAM vicAra Avyo ke, vihAramAM davA-auSadhinI jarUriyAta paDe to? ApaNane kyAM jANa kare? AthI tA. 23-4-1993ne akhAtrIjanA zubha avasare amadAvAda khAte zrI navakAra sAravAra kendranI vidhivata sthApanA karavAmAM AvI. AgaLanI pravRttio vistaratI cAlI. AgaLa lakhyuM che tema je satkAryanuM bIja ropAyeluM te Aje virATa vaTavRkSa banI vaiyAvaccanI tathA tene AnusaMgika pravRttio ghaTATopa kare che. sva. zrI bharatabhAI dvArA zarU karAyela A zubha kAryamAM temanAM patnI a.au. sarojabahena tathA temanA suputro ci. saMjayabhAI, alpezabhAI, jayadIpabhAI tathA putravadhU dinAbahena, nItAbahena, prItibahena, sejalabahena paNa sahakAra ApI rahyAM che. atyAre temanA putra saMjayabhAI menejiMga TrasTI ane putravadhU dinAbahena dIpakabhAI koThArI TrasTI tarIke sevA ApI rahyAM che. mAlagAMva (rAja.)nA dAnavIra saMghapati zrI bheramalajI hukamacaMdajI bAphanA prAraMbhika jIvana : ghaNAM varSo pUrva A parivAramAMthI saMgha nIkaLyo hato, mATe A parivAra saMghavI parivAra tarIke oLakhAya che. jIvanamAM paristhiti kadI eka sarakhI nathI. saMghavI bheramalajInI paristhiti sAmAnya hatI, chatAM udAratA ane hRdayanI saraLatA AkAzane AMbI jAya tevI hatI. gAmamAM evI prasiddhi ke koIne paNa be-pAMca paisAnI AvazyakatA hoya toya bheramalabhAI pAse pahoMcI jAya. uchInA lAvIne paNa bIjAne paisA ApI detA. eka ja vAta "koInuM duHkha mArAthI jovAya nahIM." eka divasa samAcAra sAMbhaLyA ke cha'rIpAlaka saMgha bAjunA gAmamAMthI pasAra thaze. bheramalajI pahoMcI gayA. game te saMjoge saMghanAM padArpaNa amArA nAnakaDA gAmamAM thavAM
Page #833
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 809 joIe. kAryakartAo ekanA be na thayA. saMghapatinA paga pakaDyA. mahotsavanuM Ayojana, zrI rANakapura Adi paMcatIrtha yAtrAnuM pU. gurudevanAM caraNa pakaDI raDIne karagaryA. chevaTe saMgha Avyo. Ayojana, zrI jIrAvAlAjI, anAdarA, varamANa, mAlagAMva Adi bheramalajI to harSavibhora thaI gayA. yathAzakti saMghanI bhakti sthAnomAM 10 netrazibiromAM 1500 lagabhaga bhAI-bahenonAM karI ane e divase potAnA moTA dIkarA tArAcaMdabhAIne kahyuM AMkhanAM oparezana, gulAbagaMjamAM jaina maMdira banAvavAmAM "dIkarA! jIvanamAM puNyodaye zakti maLe, to vadhu ne vadhu mahattvapUrNa sahayoga, zrI pAlitANA tIrthe navANuM yAtrAnuM sAdharmika bhakti karaje." puNya sAtha Apyo. lakSamIe jANe A Ayojana, dukALanA samayamAM 7 gAmomAM gAyo mATe puNyazALIne tyAM vAsa karyo. pU.A. zrI jinaprabhasUrIzvarajI ghAsacArAnI vyavasthA, "saMghavI bheru vihAra' pAlitANAmAM ma.sA. (te vakhate munizrI)nI zubha nizrAmAM potAnA gAmamAM ja pratidina sAdhu sAdhvIjInI bhaktinuM Ayojana, zrI zatruMjaya upadhAna tapa karAvyAM. mahotsava daramyAna prabhAvanA ApavA pote mahAtIrtha pAlitANAmAM sArvajanika bhojanazALAno prAraMbha, ja UbhA rahe. badAma, akharoTa bharI bharIne Ape, lenArane saMghavI bherumalajInA svargArohaNa sthAna anAdarAmAM hospiTala rUmAla pAtharavo paDe e rIte udAratAthI ApatA. nirmANa prAraMbha, sirohI (rAja.) janarala hospiTalamAM emanA jIvanamAM thayela aneka sukato ane sAmAjika netracikitsAnuM Ayojana, tA. pa-11-96nA siddhagiri kAryo : pAlitANAthI sametazikharajI mahAtIrtha saMghavI bheru eksapresa relve dvArA mahAsaMgha yAtrA, abudAcala parvatanI taLeTImAM ginesa bUka opha jainIjhamamAM aMkita thayela 3200 anAdarA taLeTI tIrtha" yAne zrI saMghavI bherutAraka dhAma mahAtIrtha ArAdhakonA jIrAvalA tIrthamAM viziSTa Ayojana 1800 nirmANa, jemAM-ati nayanaramya zilpakalAyukta vizALa aTTama thayelAM. pa.pU. A. zrI guNaratnasUrijI ma.sA.nI zubha jinAlaya, ramaNIya yAtrikanivAsa, upAzraya, jJAnamaMdira, nizrAmAM A adbhuta aitihAsika Ayojana thayela. zrI bhojanazALA AdinuM nirmANa kArya 17 AcArya bhagavaMto tathA mAlagAmathI zatruMjaya mahAtIrthano 2700 yAtrikono cha'rI 60) sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtonI nizrAmAM aitihAsika bhavya pAlita saMgha, samasta jaina samAja dvArA zrI zaMkhezvara tIrthamAM aMjanazalAkA pratiSThA, je vastupAla tejapAlanI yAda ApanAra dAnavIrapada pradAna (zrI zatruMjayano aitihAsika cha'rIpAlita saMgha hatAM. tArAcaMdabhAI mohanabhAI ane lalitabhAI dvArA mAtuzrI zaMkhezvaramAM cAra divasa rokAyo, 2200 aThThama thayAM. hajAro suMdarabahenanI preraNAthI ghaNAM dharmakAryo susaMpanna banyAM. dAnavIra yAtrikoe A saMghanAM darzanano lAbha lIdho. te dRramyAna A pada zeTha zrI tArAcaMdajI bheramalajI saMghavIne zrI zAMtinAtha jaina yuvA pradAna thayela.) zrI jIrAvalA tIrthamAM "pareza bhojanazALA maMDaLa Ayojita jaina ekatA saMmelana muMbaImAM ola inDiyA bhavana'nuM bhavya nirmANa tIrthAdhirAja zrI zatruMjaya tIrthamAM 'saMghavI jaina zvetAMbara konpharasanA ceramena dAnavIra zeTha zrI dIpacaMdabhAI bheru vihAra' nuM bhavya nirmANa, "saMghavI bheru vihAra' nI bAjumAM gArDa ane bhArata jaina mahAmaMDaLanA pramukhazrI kizoracaMdajI vardhana ja saMghavI suMdarabahena, -delavADA tIrthamAM "saMghavI bherumalajI ane mahArASTra sarakAranA gRhanirmANanA tema ja AvAsa maMtrI hukamacaMdajI bhojanazALA bhavana'-zrI acalagaDha tIrthamAM 'zrImatI rAja ke. purohita dvArA samAjaratna'nI padavIthI sammAnita suMdarabahena bherumalajI bhojanazALA bhavananuM nirmANa, zrI karavAmAM AvyA. zaMkhezvara tIrthamAM zaMkhezvara dharmazALAmAM eka viMganuM nirmANa, jIvadayA ane samAjasevA hetu mAlagAMvamAM 'saMghavI pareza sevA dIkSA dAnezvarI AcAryadevazrI guNaratna sUrIzvarajI kendra' bhavananuM nirmANa. hastagiri tIrthamAM pANI tRptigRhanuM ma.sA.nI nizrAmAM cha'rIpAlaka saMgha, babitAbahena tArAcaMdajInAM nirmANa, zrImatI suMdarabahenanAM varSItapanAM pAraNAM nimitte 500 AyaMbila nimitte kADhavAmAM Avyo hato, temAM 3000 sAmUhika biyAsaNA tema ja sAmUhika pAraNAnuM Ayojana, zrI yAtriko hatA. tema ja mAlagAMvamAM zrI sumatinAtha jinAlayanI zatruMjaya mahAtIrthamAM zrI AdIzvaradAdAnAM jinabiMbonA prathama zilAno abhUtapUrva uchAmaNi sAthe lAbha lIdho tema bhavyAtibhavya 18abhiSeka tema ja svAmIvAtsalyanuM Ayojana, ja pratiSThA vakhate phalecUnaDI (gAma dhUmADo baMdha) ane zrI mAlagAMvamAM atibhavya upadhAnatapa, ujamaNuM tema ja aThThAI kAyamI dhvajAno aitahAsika lAbha laIne ujvala itihAsa mahotsavanuM Ayojana. zrI zaMkhezvara mahAtIrthamAM aThThAI- ramyA Jain Education Intemational
Page #834
--------------------------------------------------------------------------
________________ 810 AjIvana sevAdhAraka : anekavidha vyavasAye sujJa karmayogI zeTha cAracaMdra bhogIlAla bAvana varSanI siddhi samI "zeTha' padavIne pAvanatAthI vahana karI, khUba nAnI vaye "zeTha' sthAna grahaNa karI sAmAjika ane dhArmika dhanyatAthI rasabasa banyA che. 16-7-1922nA janmadinanA prAraMbhathI Aja sudhI teoe mAtra pragati AgekUcanA Asavane akabaMdha jALavyo che. 1948thI pragatinI vaNathaMbhI kUca prAraMbha thaI. jJAtinI vyavasthApaka kamiTInA sabhya cUMTAyA. 1951mAM 28 varSanI uMmare "zeTha'nuM pada svIkArI, Aja sudhI sevAo ApI, jenI tulanA atulita che. 1960mAM DahelAnA upAzraya TrasTamAM TrasTI tarIke, pAnasara mahAvIra svAmI derAsaramAM TrasTI tarIke, 1984thI me. TrasTI tarIke paNa satata sevA ApI. 1959mAM ANaMdajI kalyANajInI peDhI amadAvAdamAM jaina saMghanA pratinidhi tarIke 1984mAM vahIvaTadAra pratinidhI tarIke nimAyA ane hAla teo bIjA vahIvaTadAro sAthe rahI vahIvaTa kare che. Tekasesana kesomAM ati anubhavI. zaheranI suvikhyAta milo jevI ke keliko, yupITara, jahAMgIra ane anya milonA selsa TekSa salAhakAra banI kAryarata rahyA. gujarAta selsaTekSa bAra esosiezanamAM vividha hoddAo-maMtrI, pramukha tathA eDiTara- dhAraNa karI, vahIvaTa ane anubhavathI sajja banAvI khUba ja sevA ApI. lagabhaga 1 lAkha rUpiyA jevI Avaka e jamAnAmAM temanA esosiezanane meLavI ApanAra temanAM be pustako, je aMgrejI bhASAmAM vecANaverA kAyadA ane niyamo mATe bahu upayogI rahyAM hatAM. gujarAta hAikorTa tathA TribyunalamAM paNa te pustako saMdarbha pustako tarIke mAnya banyAM hatAM. mA. zrI gaMgopAdhyAyajInA pramukhapaNA heThaLa eka abhyAsajUtha gujarAta sarakAre selsa TekasanA kAyadA mATe 1970mAM racAvyuM, temAM teo sabhya banavAnI pratiSThAne pAmyA. prekiTasa daramyAna teone maLatI phIthI temano saMtoSa sarAhanIya hato, je praNAlikA Aje temanA putra ci. nikhilezabhAIe jALavI che je noMdhapAtra che. namra svabhAva, saunI sAthe prIti, AkSeponI sAme dalIla vinA natamastake zAMta kArya karavAnI paddhati, kAryakALa daramyAna caturvidha saMgha traNa peDhIo sAthe saMtulita setu banAvI kAma karavAnI rIta tathA keLavaNI TrasTa, ceriTebala TrasTa, dharmAdA TrasTa ane aneka sevAbhAvI kAryone sukAna ApyuM che. temanA samaya daramyAna vyavasthApaka kamiTInA 18 sabhyo cUMTAyA ane teo riTAyarDa thayA. keTalAka sabhyo sAthe sekreTarI, jo.sekreTarI ane Trejharara sudhInI padavI prApta karI ane temanI sAthe temaNe kArya karyuM. samasta jIvana anekalakSI pravRttimAM satata kAryamaya rahenAra karmaTha jIva zeTha cArucaMdra bhogIlAlane jIvanayajJanI pAvana paLomAM mAtuzrI mahAlakSmIbahena, dharmapatnI kusumabahena, suputra zrI nikhilabhAI, temanI suputrI taraMginIbahena ane anya kuTuMbIjanonA sahakAra vinA kadAca ATalI siddhimaya saphaLatA na maLI hota. avismaraNIya ciraMjIva aMkita rahe tevo parivArano prema, jJAtisevAno bhekhadhArI kAryakALa ane sAmAjika tathA vyaktigata saunAM dilamAM premapAtra sthAna prApta karela che. dharmapremI ane mAnavatAvAdI zrI maNilAla becaradAsa zAha dAnavIro ane dharmavIronI samAjane chellA saikAmAM je bheTa maLI che temAM zrI maNilAlabhAI paNa paragaju ane dharmapremI tarIke UjaLI chApa dharAvanAra, sajjana zreSThI hatA. taLAjA pAse dAThAnA vatanI. jaina-jainetara saMsthAonA prANa samA zrI maNilAlabhAIe ghaNAM varSothI dhaMdhArthe muMbaIne karmabhUmi banAvI. kApaDabajAramAM agraNI vyApArI tarIke emanuM sAruM evuM mAna hatuM. e udAra AtmAnuM jIvana AjanI yuvAna peDhI mATe eka Adarza udAharaNarUpa hatuM. pIDito ane nirAdhAro mATe AdhArarUpa hatA. mitro saMbaMdhIo mATe avalaMbanarUpa hatA ane UgatA-AgaLa vadhatA vyavasAyIo mATe sAce ja mArgadarzaka hatA. jenasamAja mATe saujanya ane sulabhyanI dRSTie deSTAMtarUpa hatA. temaNe temanI kArakirdImAM haMmezAM kuTuMbIjanone vAtsalya ane ekatAnI dizAmAM doryA che. potAnI vivekazakti dvArA saune ekatAnA atUTa baMdhanamAM bAMdhavAno Adeza ApI gayA che. enA e snigdha madhura svabhAvano uccatama vAraso temanA suputromAM Utaryo che. taLAjA-dAThA ane anya jaina derAsaromAM, cotarapha keLavaNInI saMsthAomAM khAsa karIne dAThA-hAiskUla UbhI karavAmAM temano hisso rahyo che. moTI rakamanuM dAna ApI nAma rozana karyuM che. A kuTuMbanA agraNI zrI odhavajI rAghavajI paNa evA dharmaniSTha ane udAra svabhAvanA che. pote telanA moTA vepArI hatA ane Aje kApaDalAinamAM saune mArgadarzana ApI
Page #835
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA. rahyA che. dAThAmAM cAlatI hAiskUlamAM A parivAranI ja moTI deNagI che. zrI maNilAlabhAInA suputra zrI rajanIkAntabhAI paNa dAnadharmanI pravRttiomAM haMmezAM mokhare rahyA che. jaina sozyala grupanI pravRttimAM khUba ja rasa lya che. bhAratamAM badhe ja jaina tIrthonI yAtrAe jaI AvyA che. 58 varSanA yuvAna kAryakara zrI rajanIbhAIe A prakAzanasaMsthAne paNa uSmAbharyo sahayoga Apyo che. sAduM ane sAttvika jIvana jIve che. vatananAM dareka kAryomAM mokhare rahyA che. sAdhu-saMto paratvenI paNa eTalI ja bhAvabhakti. tattvajJAnanA koI graMtho nathI vAMcyA paNa jIvanamAM sAra lIdho che. "dhananA ApaNe mAlika nathI paNa TrasTI chIe." AkhuMye kuTuMba dharmapremI che. zrI rajanIbhAI temanA pitAzrIe UbhI karelI maMgaladharmanI keDI upara cAlavA satata prayatnazIla rahyA che. zrI mANekalAla maganalAla mAnavabhava svayaM ucca bhava che, paraMtu A mAnavabhavamAM uttama mAnavajIvana tathA uttama dharmapAlana karanArA bahu ochA jovA maLe che. AvA eka nararatnanuM nAma che zrI mANekalAla maganalAla. kAvIthA gAmanI bhUmimAM temano janma. janmano zubha divasa 15-12-1935. sAcuM kahIe to A divasathI ja eka zubha jIvanano AraMbha thayo. zubha eTalA mATe ke jema jema vaya vadhatI gaI sArA saMskAronI jyota paNa vadhu ujvaLa banatI gaI. bhalA evA ke saunI bhalAImAM ja potAnI bhalAI jANe. vaLI dayALu ane mAyALu paNa evA ke saunA rAjIpAmAM ja pote rAjI rahe. Avo mAnava AkhA gAmano lADako thaI paDe temAM navAI zI? A zAkha sAthe ja temaNe paccIsa-paccIsa varSa sudhI kAvIthA jaina saMghanuM pramukhapada saMbhALyuM. kAvIthAmAM zrImad rAjacaMdranuM gurumaMdira che. ahIM paTelo paNa jaina dharma pALe che ane AnuM gaurava anubhave che. mANekalAlanA kuTuMbIo paNa zrImad rAjacaMdranA bhakto hatA. jevA bhaktimAM bhAvabharyA tevA ja vyApAra-vyavahAramAM paNa sau AgaLa paDatA hatA. AthI kamAyA ghaNuM. jo ke temanuM sAcuM dhana to dharma! dhana karatAM mana dharmamAM vadhAre rame! AthI ja to mANekalAlane agAsanA AzramamAM rahevAnuM vadhAre phAvyuM. chellAM ghaNAM varSothI te agAsamAM ja rahe che. AvA mANekalAlanA manamAMthI sevAbhAva kadI khasyo nathI. pUrve rAjAo jema prajAnAM sukhaduHkhanuM dhyAna rAkhatA tema temaNe kAvIthAnA jainone sAcavyA che. saMghanuM sukAnIpada temaNe 811 pUrI garimA sAthe saMbhALyuM che. garIbonA belI banatAMya temane AvaDyuM che ane nyAyanipuNa sAbita thatAMya AvaDyuM che. jyAM eka dIpaka prakAze tyAM anya dIpaka paNa avazya prakAze ane ema dIpakathI dIpaka rozana thatA jAya. mANekalAlanA gharamAM paNa dharma jANe saunA jIvanano ujAsa banI gayo che! patnI, putra, putrI sau svAbhAvika sahajatAthI dharma pALe che. moTA putra kIrtanabhAI, nAnA putra rIMkubhAI, putrI varSAbahena A sau parama pUjya AcArya bhagavaMta zrI prabhAkarasUrIzvarajInA AzIrvAda pAmI vizeSa dharmamAM joDAI gayA che. samagra kuTuMba jANe dharmanI ANa svIkArIne arihaMta-zaraNe besI gayuM che! saunuM eka ja dhyeya che : pApa ochuM karavuM che, saMsAra kApavo che ane muktinA mArge AgaLa vadhavuM che! samayanI asara bhalabhalI imArato para paNa thAya che. basa, A ja rIte mANekalAlane paNa uMmaranI asara vartAvA lAgI che. zarIra ghasAyuM che. bimArIno prabhAva jaNAya che. gharanAM sau AthI ja temane kahe che ke "have choDo, karmanI mAyA ane pAmI lo mAtra dharmanI chAyA!" jIvananA aMta pahelAM mAnava pote potAnA saMsArano aMta lAvI de temAM ja tenA AtmAnI bhalAI che. temanA putro-prapautro saue AcArya bhagavaMta zrI prabhAkarasUrIzvarajI pAse bhavaAlocanA, bAra vrata Adi uccarI lIdhAM che. mANekalAle aDhAre pApone vosirAvI dIdhAM che ane potAnI pAchaLa zuM karavuM tenA mATe mAtra ATaluM lakhyuM che : "mArI pAchaLa zoka nA karazo. raDazo nahIM. dharmadhyAna karajo. e ja mArA AtmA sudhI pahoMcaze!" AvA mANekalAlanA putra-prapautroe dAdAjI maganalAla phulacaMda kAvIthAvALAnA nAme sADA pAMca lAkha rUpiyA borasaMda upAzrayanA jIrNoddhArArthe A.bha. zrI prabhAkarasUrIzvarajInA upadezathI ApyA che. sva. mohanalAla je. koThArI zrI mohanalAla je. koThArIno janma sane 1904mAM cUDA mukAme thayo hato. nAnapaNamAM mAtA tema ja pitAnI chAyA gumAvI dIdhela. soLa (1) varSanI nAnI uMmare AjIvikA arthe jhariyA (bihAra) jaI vasavATa karyo. tyAM dhaMdhAno anubhava laI 28 varSanI uMmare amadAvAdamAM sthAyI thayA ane inkamaTekasanA vakIla tarIke kArakirdI cAlu karI. dhaMdhAmAM nIDaratA ane prAmANikatAne lIdhe eka bAhoza inkamaTekasanA vakIla tarIke Jain Education Intemational
Page #836
--------------------------------------------------------------------------
________________ 812 pratiSThA prApta karI. inkamaTekasanA kAyadA aMge gujarAtImAM sau prathama teoe pustaka bahAra pADela. teozrI jIvadayAnA himAyatI hatA. temaNe sane 1948mAM sarakAre racela vAMdarAToLInA kAryakramane niSkriya banAvavAmAM phALo Apela. te ja arasAmAM amadAvAdamAM gauvadha virodhanI caLavaLamAM sakriya bhAga lIdho. pazu pratye ghAtakI- nivAraNa maMDaLanI kArobArImAM teo varaso sudhI sabhya hatA. potAnI mAtRbhUmi cUDAmAM pazudavAkhAnuM moTuM dAna ApI cAlu karyuM, je pazudavAkhAnAmAM Aje varSe pAMtrIsaso (3500) mUMgAM prANIo lAbha le che. cUDAmAM paMkhIo mATe cabUtaro karAvela che. teono niyama hato ke dararoja savAre cabUtarAmAM ATha zera anAja nAkhIne pachI ja dAtaNa karavuM, je teonA vArasadAroe cAlu rAkhela che. garIba pratye temane anahada hamadardI hatI. garIbone teo haMmezAM madada karatA hatA. sAbaramatInA potAnA rahevAnA nivAsasthAne derAsara bAMdhI savAtera phUTanI UMcAInA zrI zAMtinAtha bhagavAnanI pratiSThA karela che. AbamAM zrI delavADAnAM derAsaromAM zrI mA vora svAmInA derAsaramAM mULanAyakanI jamaNI ane DAbI bAjue zrI AdIzvara prabhu ane zrI zAMtinAtha prabhu tathA zrI pArzvanAtha prabhune birAjamAna karela che. teo tA. 19-8-69nA roja savAre acAnaka svargavAsI thayA. zrI sAbaramatI rAmanagaranA zrIsaMghe temanA phoTAnI mAMgaNI karatAM zrI vardhamAnatapa AyaMbila khAtAmAM temano phoTo vArasadAroe mukAvela che. teozrInA AtmAnA kalyANArthe vArasadAroe bhAgIdArI yojita zrI pAlitANA mukAme saM. 2029mAM zrI upadhAnatapa karAvela che. prabhu teozrInA AtmAne zAzvata zAMti arpe. caturvidha saMgha zAha ratanazI jeThAbhAI jemano janma mahArASTranA masUra jevA nAnA gAmamAM thayo temanI karmabhUmI muMbaI tathA sAMgalI rahyA. mahArASTranA mahAnagara sAMgalInI haLadara, telIbiyAM, anAja, khAMDa tathA goLa, tela ityAdi vyApAramAM prasiddha vyAvasAyika gAmathI . saphaLatA maLatAM ja potAnI peDhI zAha ratanazI khImajI enDa kaMpanI-kArya khyAtine dezabharamAM phelAvI zakyA che ane samartha AgevAna, samartha vyavasAyakAra tarIke nAmanA meLavI gayA che. ratanazIbhAI sAthe sAthe sAMgalInA sarvAga vikAsa mATe prayatnazIla rahyA che. zaikSaNika kAryamAM sAMgalImAM ArTsa, sAyansa, komarsa, laoN kolejanI saMcAlaka saMsthA (DAyarekTara borDamAM) sarvodaya vidyAlaya sAMgalI kArabhArI samitistaMbha tathA mahAjana esosiezana li, sAMgalInA pramukhapade disthAyasesa oila sisa enajena li. sAMgalInA DAyarekaTaraborDamAM, labdhi jaina pAThazALAnA adhyakSazrI pade tathA koThArA (kaccha) sArvajanika davAkhAnAnA TrasTI tarIke sevA Apela che. zrI pArzvanAtha jaina daherAsara sAMgalInA adhyakSa tarIke sevA Apela che. gujarAtI sevA samAja sAMgalI (bAlamaMdirathI meTrika) sudhI maphata zikSaNa tathA (esa. DI. TI. mahilA mahAvidyAlaya calAve che.) tenA paMdara varSa adhyakSa rahI cUkyA che. jagavallabha pArzvanAtha jaina zvetAMbara kuMbhojagiri tIrthe adhyakSa tarIke paMdara varSa rahI cUkyA che. zeTha zrI ANaMdajI kalyANajI paikI amadAvAdanA akhila bhAratIya prAdezika pratinidhi tarIke vIsa varSa kAma karela che. dhArmika sAmAjika kAryamAM paNa vaDIlonAM nAme upAsika dhArmika kAryakrama mATe haoNlanAM nAma Apela che. te uparAMta vADI (maMgala kAryAlaya) mATe sArI evI rakama ApIne jeThAbhAIvADI sAkAra banAvI che. zrI ratilAla monajIbhAI dharmAnurAgI zrI ratilAlabhAInuM jIvanakavana svaccha ane nirabhradarpaNa samuM jovA maLe che. mULa jAmanagara taraphanA ane te pachI rAjakoTanA vatanI gaNAyA. nAnI uMmarathI ja suvyavasthita kAryapraNAlikAmAM mAnanArA zrI ratilAlabhAIe jIvananI ekapaNa kSaNa nakAmI javA dIdhI nathI, hAtha upara lIdheluM kAma kyAreya adhUruM mUkyuM nathI. temanA vyaktitvamAM sAttvikatA, samadarzitA ane nimahIpaNAno subhaga samanvaya jovA maLyo.
Page #837
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA karAMcImAM temano dhIkato dhaMdho cAlato hato, paNa bIjA vizvayuddhanA DaMkAnizAna vAgyA tyAre e badhuM svecchAe choDIne saurASTramAM temanuM Agamana thayuM. rAjakoTamAM sthira thayA. ghaDiyALanA sperapArTsa tathA anya evI cIjonA kamizana beijhathI vecANakAma mATe samagra bhAratano puruSArthI pravAsa karyo, mahinAo sudhI satata pravAsa kheDatA rahyA, je temanI tejasvI kAryazaktinI ApaNane pratIti thAya che. hiMmata ane sAhasathI temaNe vikasAvela dhaMdhAnI kAryazailImAM ja temanA jIvananuM suMdara ane surekha pratibiMba dRSTigocara thAya che. 1954thI 1962 sudhIno dhaMdhAmAM maMdIno vasamo kALa paNa emaNe jAte ja anubhavyo paNa nItimArgathI calita na thayA jIvanamAM aneka jhaMjhAvAtomAMthI pasAra thayA ane svabaLe ja AgaLa AvyA. 1960mAM zrI ratilAlabhAInuM bhAvanagaramAM zubha Agamana thayuM. paraphyumarI ane pAnamasAlA banAvavAnuM moTA pAyA uparanuM kAmakAja zarU karyuM, jemAM sArI evI saphaLatA meLavI. nAnapaNamAM dharmasaMskArothI prerAyelI temanI dhArmika vRttine kAraNe guptadAnamAM vizeSa mAnatA, nAnAmoTA dhArmika phaMDaphALAmAM temanI yathAzakti madada hoya ja. temano e ujjvaLa vAraso temanA suputra zrI zazikAntabhAIe Aja sudhI jALavI rAkhyo che. zrI zazikAntabhAI paNa bhAvanagaranI jaina ane jainetara saMsthAo sAthe ghaniSTha rIte saMkaLAyelA che. zrI zazikAntabhAI paNa evA ja vinamra ane mitabhASI svabhAvanA che. vyavahAru ane vyApAravANijyanuM jIvanaupayogI zikSaNa pitAzrI pAsethI ja meLavIne teno sadupayoga teo Aje dhaMdhAmAM saphaLa rIte karI rahyA che. dharmollAsabharyA unmeSathI zrI ratilAlabhAIe kaMDArelA mArge temanA parivAranI sarvadezIya kRtizIlatA anvaye anumodanAnAM sumana arpIe teTalAM ochAM che. sva. zrI ratilAla paramANaMda zeTha tIrthabhUmi pAlitANAmAM zeThazrI mAdhavajI nathubhAInA putra ane agraNI vyApArI tathA jaina sAdhu-sAdhvIonI vaiyAvacca karanAra ane pAlitANA sTeTa sAthe nikaTavartI saMbaMdha dharAvatA zrI paramANaMdabhAInA sauthI nAnA putra ratibhAIno janma tA. 3-31918mAM. zeTha zrI ratibhAImAM bALapaNathI ja koThAsUjha ane For Private 813 vyavahAru DahApaNanA saMskAro khIlyA ane pAMgaryA. 1934mAM meTrikanI parIkSA bAda potAnI zakti svataMtra vyavasAya tarapha vALavAmAM lagADI. I.sa. 1942mAM pAlitANA sTeTa hastaka kApaDanA rezaniMganI saMpUrNa vyavasthA temaNe saphaLa saMcAlana sAthe saMtoSakAraka rIte pAra pADI. pAlitANA jaina sevAsamAjanA davAkhAnAnA sarvagrAhI vikAsane AvazyakatA ane agresaratA ApavAnI temanI UMDI sUjha-samaja ciraMjIva banI raheze. temane eka kudaratI bakSIsa hatI koIpaNa jAtanI davA-TikaDI vinA aneka dardIonA dukhatA dAMta temaNe bahu ja sahelAIthI kADhI ApyA che. 2005-06mAM jaina vIsA zrImALI jJAtinuM gohilavADanuM saMmelana pAlitANA bharAyeluM tyAre saune anukULa ane svIkArya evuM baMdhAraNa ghaDI kADhavAmAM zrI ratibhAI zeThanuM gauravaprada pradAna rahyuM che. 1947mAM bhAvanagaramAM temanuM Agamana thayuM. 1952mAM vizvanI bhayaMkara maMdI ane kudaratI asAmAnya muzkelIonA kaparA divasomAM paNa potAnAM bALakone ucca zikSaNa ApavA mATe banatuM badhuM ja karI chUTyA. mAtRbhUmimAM gurukuLa bAlAzrama, zrAvikAzrama, zeTha ANaMdajI kalyANajInI peDhI-aneka nAnImoTI saMsthAone pratyakSa yA parokSa rIte temanI bahumUlya sevAo maLI che. temanI dhIraja ane niSThA, prema ane pratiSThA, sevA ane salAha, nIti ane nikhAlasatA, dharma ane mAnavatAnI mIThI suvAsa varSo sudhI mahekatI raheze. tA. 306-1980nA vipula samudAyanI hAjarImAM temano jIvanadIpa bujhAyobahoLA janasamUhamAM sumadhura suvAsa mUkatA gayA. audyogika AlamamAM agresara zrI rAjendrabhAI kuMdanalAla jhaverI bhAdaravA suda 4-cotha tA. 9-9-1937, jainasaMvatsarInA roja temano janma. yogAnuyoga te ja divase tenuM ghara ilekTrika lAiTanA prAraMbhathI jhaLahaLyuM. prAthamika zikSaNa suratanI ratnasAgarajI jaina skUlamAM, mAdhyamika jIvanabhAratI saMsthAmAM ane sAyansa ejyukezana paNa suratamAM ja karyuM. jaina ane jIvanabhAratImAM zikSaNa sAthe saMskAra pAmyA te AgaLa jatAM khUba ja upayogI nIvaDyA. vyAvasAyika saMsthA 'oToklina'mAM kArIgaro sAthe bhAIcArAthI kAma levAnuM tenAthI ne mAvataranA saMskArothI khUba ja saraLa banyuM. AjathI 30 varSa pUrve teoe baMne laghubaMdhuo Personal Use Only
Page #838
--------------------------------------------------------------------------
________________ 814 caturvidha saMgha dilIpabhAI tathA zirISabhAIne sAthe rAkhI "oTophilana philTarsa zrI zAMtilAla cunIlAla mahetA opha inDiyA" nAme audyogika ekama sthApI vyavasAya zarU karyo. u.va. 84, janmasthaLa : taLagAma, DhamaDherA mAtra Tekanikala kAryadakSatA ane sAhasanI mUDI sivAya nANAkIya ke mazInarI suvidhA vagaranI A phekaTarImAM teo judA-judA saMyamanA svIkAra vinA mAnavabhavanI sArthakatA jaNAtI bhAgono saba konTrAkaTa karI emanAM gharAM esembala karI nathI. zrAvakamAtra mokSa meLavavAnI utkaTa bhAvanAvALA hoya. ApatAM. prathama varSe Tarna ovara sAruM thatAM 250 corasa phUTa taLagAma, DhamaDherAmAM janmelA ane cAMdavaDa gAmanA vatanI zrI jagyA laI thoDIka mazInarI vasAvI. bAda 1972mAM bIjI zAMtilAla cunIlAla mahetAnuM jIvana jANavA jevuM che. tana-mana250 corasa phUTa jagyA saMpAdana karI 1973 sudhImAM kramazaH dhanathI sukato temaNe karyA che. temanuM jIvana prAmANika, nItimaya, 5000 phUTanI jagyA para sAcA arthamAM "oTophilana' ekamano nIDara ane Adarza AcAravicArothI yukta che. bAlyavayamAM AraMbha thayo ane rAjendrabhAInI AgevAnI nIce cAlatA maLelAM susaMskArone kAraNe kauTuMbika javAbadArIo nAnI vayamAM ekame dhArI saphaLatA meLavatAM 1978mAM panavela pAse, AvavA chatAM teo AgaLa vadhyA. taLAjAmAM 8000 co. miTaranA ploTa para menyuphekacariMga yuniTa temanA dhArmika saMskAro tarapha dRSTi karIe to cAMdavaDa zarU karyuM. Aje saMpUrNa sAdhana-saMpatti yukta "oTokilana' ekama gAmamAM zrI nUtana mahAvIra jinaprAsAdanA nirmANamAM pAyAthI AvazyakatAne pahoMcI vaLe che. temaNe videzathI AyAta thatAM pratiSThA sudhI tana-mana-dhanano anumodanIya lAbha lIdho che. sAdhanonAM samarUpa sAdhanonuM utpAdana karI kiMmatI videzI tevI ja rIte pUnA zaheramAM suvizAla gacchAdhipati pa.pU. A. hUMDiyAmaNa bacAvI rASTrabhAvanA darzAvI che, sAthe teoe | deva zrImad vijaya rAmacaMdra sU.ma.sA.nI nizrAmAM mULanAyaka zrI 1993mAM kacchanA kaMDalAmAM 100 ekara jagyAmAM mahAvIrasvAmInI aMjanazalAkA-pratiSThA karAvI. 31 IcanA pAipakaTiMgano plAnTa nAkhyo che. 1999thI oTophalInamAMthI mahAvIrasvAmInI pratimA AhIra (rAjasthAna) saMghamAMthI prApta nivRtta thayAM. 1999thI traNa varSano abhyAsa karIne jyotiSa, alaMkAra ane vAstupraviNa meLavyA. cAMdavaDanA mULanAyaka zrI mahAvIrasvAmI, lAsala gAmamAM, A ekama dvArA mAtra 30 varSamAM 100 varSa jeTaluM kArya mAlegAma-vardhamAnanagaramAM ane mahAvIranagaramAM A cAreya siddha karI batAvI jhaverIbaMdhuoe vikrama saryo che. eTaluM ja ThekANe zrI mahAvIrasvAmInI pratimA pratiSThita karI alabhya nahIM ghaNAM kSetromAM 'prathamatA'nuM gaurava paNa saryuM che ane lAbha meLavyo che. audyogika AlamamAM kIrti ane lokapriyatA prApta karyA che. A chatrIsa karoDa trepana lAkha namaskAra mahAmaMtranA ArAdhaka ekama uparAMta videzamAM dazabAra vyavasAyagRhonI vitaraNa- 5.pU. AcAryadeva zrI yazodeva sU.ma.sA.nI nizrAmAM mAlegAmamAM vyavasthA saMbhALatI me. jhaverI enTaraprAijhanA bhAgIdAra evA prathama upadhAnanI mALA paherI. mAlegAmamAM jJAnabhaMDAra temaja rAjendrabhAIe vyavasAyavRddhi sAthe samAjasevAnI paNa uttarottara kArtika pUrNimAnA bhAtAnuM kArya ghaNAM varSo sudhI karyuM. vRddhi karI che. zaikSaNika kSetre teo suratanA zrI jayakuMvara jaina jJAti vi.saM. 2041mAM siddhagirimAM lAkhonA samakita dAtA udyogazALA tathA zeTha choTAlAla cimanalAla munsapha ejyukezana pa.pU. AcAryadeva zrImad vijaya rAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjAnI phaMDa tathA vaDodarAnI zrI mahAvIra jaina vidyAlaya-kanyA chAtrAlaya nizrAmAM kuTuMbanA sAta jaNA sAthe cAturmAsa karI supAtra vagerenA TrasTI tathA surata jaina dhArmika zikSaNasaMghanA peTrana tarIke dAnAdino abhuta lAbha meLavyo che. sAta kSetra jIvadayA, tema ja bombe esTrolojikala sosAyaTInA AjIvana sabhya che. anukaMpA vageremAM kAyama lAbha laI zakAya te mATe temanA kuTuMba lAyansalaba opha jUhunA vAisa presiDenTa tarIke kAryarata rahyA zAsanaprabhAvaka TrasTanI sthApanA karI. potAnI lakSmI samArge hatA tathA jaina je. konpharansa sTenDiMga kamiTinA sabhya ane thAvatacaMdra divAkarI vaparAya tevI vyavasthA karI che. temanA suputra inTaranezanala sosAyaTI opha kriSnA konpharansanA lAipha peTuna jagadIzabhAIe chellAM cAreya upadhAnamAM prathama mALAnI bolI tarIke saMkaLAyelA che. A bahuvidha saMsthAomAM potAnA vizALa bolIne apUrva lAbha lIdho, tenI zAMtilAla bhAIe khUba anubhava ane kAryaniSThAthI rAjendrabhAI AgavuM sthAna prApta karI anumodanA karI. pitA karatAM putra savAyo hoya to kone AnaMda zakyA che. na thAya? upadhAna prasaMge pUjya guramukhethI bhImA kaMDaliyAnA
Page #839
--------------------------------------------------------------------------
________________ 815 tavArIkhanI tejachAyA dAnanuM dRSTAMta sAMbhaLI phUla nahIM to phUlanI pAMkhaDI rUpe prathama dharmakAryomAM temanAM dharmapatnI zrImatI caMdrAbahenanuM paNa upadhAna karanAra bhAgyazALIone jagadIzabhAIe traNa traNa ghaNuM moTuM pradAna rahyuM che. varSo pahelAM pa.pU.A. zrI motIprabhagrAma sonAnI vIMTInI prabhAvanA karI apUrva lAbha lIdho hato. sUrIzvarajInI mUrtipratiSThA ane zAstrInagaranA jenaderAsaramAM putranAM AvAM satkAryonI prazaMsA zAMtilAlabhAIe karI. mUrtipratiSThAmAM lAbha lIdho. vallabhIpura pAse tIrthasthAna amane AvA upakArI mAtA-pitA maLyAM tethI amAro ayodhyApuramAM bhUmipUjana, prathama zIlA sthApana temanA hAthe parivAra sadA AnaMdamAM jhUlI rahyo che. temanA upakAronuM thayuM. bhagavAnane so kilo cAMdInA mugaTano lAbha temaNe lIdho. smaraNa. ayodhyApuram pAse pANavI gAme sAdhu- sAdhvIonI vaiyAvacce dAnavIra, dharmapuruSa mATe bhaktidhAma yojanAmAM lAbha lIdho. 1993-94mAM beMgalora-rAjAjInagaramAM derAsara zrI zazikAntabhAI ratilAlabhAI zaMkhezvara pArzvanAtha pratiSThAno lAbha lIdho. vaDavA bhojanazALAnA sevAdharmanA guNo jemanI nasa-nasamAM vyApelA che, pramukha tarIkenuM temanuM yogadAna ane sevA prItipAtra banyAM che. sevAno kUpa je parivAranA haiye hiloLA lya che, saMgharSa ane bhAvanagaranI pAMjarApoLa, smazAnagRha jevI aneka saMsthAonA puruSArtha vaDe jemaNe bhAgyadevatAnAM dvAra khakhaDAvyAM che tevA mobhI banyA che. bhAvanagara jainasaMghanA prathama haroLanA agraNI zrI zazikAnta A dareka kAryomAM tenA traNa putro zrI hitenabhAI, zrI bhAIe ju-hRdayatA ane samatvabhAva sevIne sevAnA kSetrane tuSArabhAI, zrI nIlezabhAI tathA putravadhUo amInAbahena, je rIte vistAryuM che temanA A dAkSiNyane ahobhAvathI vaMdana nayanAbahena ane aMjanAbahena-e sauno sahayoga maLato rahyo karyA vagara rahI zakAtuM nathI. traNa putronAM zubhalagna prasaMge snehIo taraphathI AvelI hamaNAM chellAM varSomAM ayodhyApuramumAM vividha cAMdalAnI rakama mAnavasevAnA yajJamAM samarpita karI-je rakama yojanAomAM bhaktino je lAbha maLyo che temAM jaMbUDhIpavALA lAkhonI thavA jAya che. AjanA yugamAM AvuM yogadAna ApanAra pa.pU.A. zrI azokasAgarasUrijI mahArAja tathA madhubelaDI parivAra samagra samAjanuM bahumAna meLave che. pa.pU.A. zrI jinacaMdrasAgarasUrijI ma. ane 5.pU.A. zrI ghaNA ja kAryakuzaLa ane sAhasapremI evA zrI hemacaMdrasAgarasUrijI ma.sA.nI preraNA mukhyatve rahI che. zazikAntabhAI vyavahAru ane kAryadakSa vyApArI tarIke paNa mAtuzrI prabhAkuMvarabahenanA nAme vikalAMga sAdhana sahAyaka janasamUhamAM sArI evI khyAti pAmyA che. bhAvanagara cembara kendramAM mukhya sahayogI banyA. pI.ena.Ara. sosAyaTImAM opha komarsanA pUrvapramukha tarIkenI temanI sevA, loDhAvALA vAisaceramena tarIkenuM sthAna zobhAvI rahyA che. hospiTalamAM vAisaceramena tarIkenI temanI sevA, maMdabuddhinA bALakonI zALAmAM TrasTI tarIkenI sevA, vardhamAna ko.o. aMdha udyogazALAmAM, rAmamaMtra maMdira saMcAlita ekatA benkamAM ceramena, traNa varSa DAyarekTara tarIkenI sevA, jainasaMghanA hAiskUlamAM A parivAranuM bhAre moTuM yogadAna noMdhAyeluM che. davAkhAnAmAM TrasTI tarIkenI sevA, baherAMmUMgAnI zALA, zrI harakhacaMdabhAI vIracaMda gAMdhI aMdhaudyoga zALA vageremAM temanI sevA jANItI che. prabhAvaka nagarI mahuvA zaheramAM jhaverI zrIyuta vikalAMgo mATe mAtuzrI prabhAkuMvarabahenanA nAme lAkhonuM harakhacaMdabhAI vIracaMda gAMdhIno janma I.sa. 1918nA eprila dAna-jemAM asaMkhya dardIo lAbha lya che. garIba-asahAya mAsamAM thayo. janmathI ja harakhacaMdabhAI saMskAra pAmyA hatA. mANaso mATe sAdhanasahAyaka kendra ane ArogyadhAmanA Ayojana teozrInAM a.sau. patnI prabhAvatIbahena paNa suzIla, vyavahAradvArA moTI rakamanI deNagI ApI. agarabattInA vyavasAyamAM kuzaLa che. temanA eka moTAbhAI jayaMtIlAlabhAIe AcAryazrI bhAre moTo vikAsa karyo, beMgaloramAM be phekTarIo sthApI je vijayanItisUrIzvarajI mahArAja pAse bhAgavatI dIkSA lIdhI hatI. kAMI kamAyA te dAnadharmamAM satatapaNe dAnagaMgA vahetI ja rAkhI. zuddha rIte caritra pALatAM zrI tAraMgAjI yAtrArthe AvatAM vAghanA agarabattImAM AMtararASTrIya khyAti pAmyA. zikArano bhoga thaI paDyA hatA. bIjA bhAI zrI zAMtilAlabhAI Jain Education Intemational
Page #840
--------------------------------------------------------------------------
________________ 816 hAla muMbaImAM lokhaMDanA vyApAranI lAinamAM che. zrI harakhacaMdabhAIe vidyAbhyAsa karI muMbaI AvI kApaDa mArkeTamAM vyApArano anubhava meLavavA nokarIthI prathama jIvana zarU karyA bAda tyAMthI chUTA thaI, zrIyuta bAbubhAI mULacaMdanA sahakArathI jhaverI baMdhune tyAM rahyA ane tyAM jhaverAtanA dhaMdhAmAM niSNAMta thaI jhaverAtanA dhaMdhAmAM jhukAvyuM. teozrI sarala svabhAvI, mAyALu hovA sAthe aneka caDatI-paDatInAM cakromAMthI pasAra thatAM dharma pratye pUrNa prema ane bhAvanA vaDe dhaMdhAmAM pragati thavA lAgI ane jema jema lakSmI prApta thatI gaI tema tema guptadAna devA sAthe mahuvA bAlAzramamAM rUA. pa001), mahuvAmAM thayela chellI pratiSThA vakhate rUA. 15000, aneka AdezomAM, muMbaI najIka agAzI gAmamAM rUA.15000, kharcI sarva sAmagrI sahita seneToriyama baMdhAvyuM, ane potAnA priya putra zrI bipinakumAranI janmagAMThanA divase jaina nararatna zeTha ramaNabhAI dalasukhabhAI J.P. nA varada mubAraka haste udghATana karAvyuM. pAlitANA, kadaMgiri, kuMDalA, boTAda, giranArajI, mahuvA, sametazikharajI, bhoyaNI, taLAjA vagere sthaLe udAratApUrvaka sakhAvato karI, guptadAna to cAlu ja che. temanA parivAramAM eka putra bipinacaMdra ane traNa putrIo che. dhArmika sAhityamAM paMca pratikramaNa, jaina nityapAThasaMgraha vidyArthIo mATe chapAvI prasiddha karela che. puNyAnubaMdhI puNyathI maLela lakSmIno AtmakalyANa mATe sadbaya kare che. temanAM moTAMbahena caMdanabahene paNa 101 oLI karI dhaMdhukA mukAme pAraNuM kareluM. tapazcaryAo cAlu hoya che. temanA putra bipinacaMdrane 26 varSathI ekAsaNAM cAlu che tathA traNa varSItapa temAM eka varSItapa covihAra chaThThanA pAraNe ThAma covihAra ekAsaNuM karela tathA temanA putra vizAla (M.Com) tathA nIleza (B.M.S., M.Com) sAthe jhaverAtanA dhaMdhAmAM pragati karI rahyA che. temanA pitAno sakhAvatI vAraso AgaLa dhapAvI varSe be vAra sAdharmika vAtsalya, guptadAna, saMghajamaNa, saMdhapUjA, moTAMpUjano, pratiSThA (mahuvA, khaMbhAta, beMgalora, surata, nAsika vilhoLI) vagere dhArmika kAryomAM bhAga laI jIvana saphaLa karI rahyA che. mahuvAmAM harakhacaMda vIracaMda Tekanikala hAiskUla tathA hospiTalamAM oparezana thiyeTara, bhoMyaNImAM seneToriyamamAM bloka vagere kAryo karI jIvana saphaLa banAvyuM. temanA kuLanI yazogAthA ujvaLa karI. temanA putra bipinacaMdra mahuvA bAlAzrama tathA mahuvA sevAsamAjamAM yazAzakti yogadAna ApI rahyA che. pAlitANA yazovRddhi jaina bALAzrama tathA zakuMtalA garlsa hAiskUlamAM TrasTa karela che. muMbaImAM zrI zvetAMbara konpharansanA For Private caturvidha saMgha 20mA adhivezanamAM svAgata pramukha tarIke saphaLa kAmagIrI bajAvela tathA samasta jainasamAjane yogya dizA batAvI aneka sthaLoe guptadAna, anukaMpAdAna, jIvadayA, sAdharmika bhakti, guru mahArAjonI vaiyAvacca, jIrNoddhAra, upAzraya sAdharmikabhakti, saMdhapUjano, pratiSThita mahotsavo, dhArmika tathA sAmAjika anuSThAno sAte kSetramAM lakSmIno sarvyaya karI jIvana saphaLa banAvela. pa.pU.A. bha. zrI vijaya nemisUrIzvarajI ma. sAhebanI agnisaMskAra bhUmi upara zikharabaMdhI derAsara banAvI zrI mahuvA saMghane arpaNa karela che. gharamAM zrI mahAvIrasvAmInuM gharaderAsara banAvI lAbha lIdhela che. jIvanamAM navakAramaMtrano jApa pUro karela. AyaMbila, sAmAyiko, jApa vagere dhArmika kriyAo karela. taLAjAmAM caumukhajImAM pratiSThA mahotsavamAM lakSmIno sadbaya karI aneka lAbho lIdhela tathA pa.pU.A. bha. zrI vi. nemisUrIzvarajI ma. sAhebanI pratimAnI sthApanA karela tathA caumukhajImAM pratimAnI pratiSThA karela. pAlitANAmAM kezariyAjI nagaramAM pahele mALe pratimA padharAvI pratiSThA karAvela. aneka sukRtyo karI jIvana saphaLa banAvela. temanA putra bipinacaMdrae mahuvA nemivihAraderAsaramAM, caumukhajImAM tathA jIvitasvAmInA derAsaramAM zrI neminAthajI, maMtrAdhirAja pAlakanAtha tathA zrI anaMtanAtha prabhunI pUjA-pratiSThA karAvela che. nAnAM-moTAM aneka dAno karI jIvanamAM lakSmIno sadyaya karI jIvana saphaLa banAvI rahyA che. zrI sAkeracaMda chaganabhAI sarakAra muMbaInA jhaverI bajAramAM nAmAMkita udAra ane dharmaniSTha kuTuMbanA zeThazrI chaganabhAI amaracaMda sarakAra ane zrImatI prabhAvatIbahenanA suputra zeThazrI sAkeracaMda chaganabhAI sarakAre potAnAM mAtA-pitA tathA mosALapakSano vAraso sArI rIte jALavyo che. mahAna puNyAnubaMdhI puNyanA udayathI lakSmIvaMtane dharmanI prApti thAya che. temano janma suratamAM tA. 25-1-17, saMvata 1973, mahA suda 3nA roja thayo hato. moTuM kuTuMba hovA chatAM temano saMpa ane dhArmika saMskAro AdarzarUpa che. Aje 70 varSanI uMmare paNa teo zraddhAsaMpanna, kriyAzIla ane AcArapradhAna jIvana gALI rahyA che. jhaverIbajAramAM motInA dhaMdhAmAM sArI evI khyAti prApta karI che. vizALa dhaMdho hovA chatAM teo rAtribhojana karatA nathI. abhakSya anaMtakAya to temane nAnapaNathI ja jiMdagIbhara varjya che. teo vAlakezvara rahe che. savAranA pratikramaNa, snAtra, sAmAyika, pUjA, guruvaryonAM Personal Use Only
Page #841
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 810 vyAkhyAna-zravaNa vageremAM samayano sadupayoga kare che. TUMkamAM (3) pAlitANA siddhagirimAM jaMbudvIpanA navanirmANamAM sukhI hovA chatAM teonuM jIvana dharmapradhAna che. temanA svargastha bhoMyarAmAM zrI manorathakalpadruma pArzvanAthanI pratiSThAno lAbha dharmapatnI zrImatI suzIlAbahena paNa ArAdhaka hatAM ane temanA lIdho che. phAgaNa suda-3, varSa I.sa. 1985. dharmajIvanamAM preraka tathA sahabhAgI hatAM. muMbaImAM bhUlezvaramAM (4) kIrtidhAma (pIparalA) sonagaDhathI 17 ki.mI. Avela lAlabAga jaina derAsaranI pAse Avela jaina dharmazALAnA pAlitANAne raste-vIsa varasamAna mahAvideha kSetramAM che, temAM asala dAtA zeThazrI bhAIcaMda talakacaMda jhaverInA teo pautra che. prabhu anaMtavIrya svAmInI pratiSThAno lAbha lIdho che. muMbaInA zrI jhaverI mahAjana motIno dharamano kAMTo, zrIpA TakA (5) navasArImAM 'tapovana saMskRtidhAma'mAM paNa udAra lAgAphaMDa, zrI iralA (vile-pAla) zeThazrI karamacaMda hola tathA hAthe paMnyAsa pa.pU. caMdrazekhara vijaya mahArAja sAhebanI suratanI zeTha nemubhAInI vADI tathA vardhamAnatapa AMbelabhuvana preraNAthI dAna ApyuM che. (surata)nA TrasTI tarIke teoe tana-mana-dhanathI sevA ApelI che. sAdharmika bhakti, anukaMpA ane dayA e temanA vyaktitvanI (6) suratamAM vardhamAna tapa AyaMbila bhavana, je navuM viziSTatA che. suratamAM baMdhAyela zrI prabhAvatI chaganabhAI nirmANa thayuM, pa.pU. A. bhagavana caMdrodayasUrInA upadezathIsarakAra vardhamAna tapa AMbela bhavanamAM teo dAtA che. temano pUjya mAtuzrI prabhAvatIbahena chaganabhAI sarakAranA nAme dAna moTo parivAra jApAna, paradezamAM rahe che. putra-putrIoe ApyuM che. mAtAnA dharmanA saMskAro jALavI rAkhyA che. koIpaNa anucita (7) zrI pAvApurI jinamaMdira, khetavADI muMbaInI apalakSaNa nathI. teozrI bhUtakALamAM nemubhAI zeThanI vADInA khananavidhi zrI sAkeracaMda chaganabhAI sarakAranA haste thaI che, TrasTI hatA. saMskRtidhAma prabhAvatI chaganabhAI sarakAranA nAme sAthe temanAM dharmapatnI suzIlAbahena paNa hatAM. cAle che. dharmapatnI sva. suzIlAbahene suratamAM zrI sUrajavaMdana (8) bharUcamAM samaDIvihAra bhaktAmaramaMdiramAM pArzvanAtha derAsaranA jIrNoddhArano maraNanA ATha divasa agAu bhoMyarAmAM paNa lAbha lIdho che. tharA Adeza lIdho hato. suzrAvikA suzIlAbahena sAkaracaMdabhAI (9) A uparAMta surata vIsA osavAla jJAtinA upakrame siddhakSetra (pAlitANA)nI puNyabhUmimAM poSa vada 13 (meruterasa) zanivAra tA. 23-1-82nA puNya divase savAre pratikramaNa karI, jyAre paNa AkhI nAtane zikharajI, kulapAkajI, jesalamerano deva-darzana karI zrI namaskAra mahAmaMtranuM smaraNa karatAM karatAM 60 yAtrApravAsa thAya to temAM paNa udAra hAthe sahabhAgI thayA che. varSanI uMmare svargavAsI thayAM che. suratanA vIsA osavAla emanA laghubaMdhu zrI mahendra chaganabhAI sarakAra, je (mUrtipUjaka) jaina jJAtimAM janmelAM suzIlAbahenane uttama suratamAM sthAyI che, temaNe aThavAlAinsamAM baMgalo dharmasaMskAra temanAM mAtA-pitA taraphathI gaLathuthImAM maLelA. zAMta, "niragrantha'mAM nAnuM jinAlaya zrI munisuvrata svAmInuM svadravyathI udAra ane vAtsalyasabhara svabhAvanAM suzIlAbahena dharmakaraNImAM nirmANa karyuM che. jeTalAM sAvadhAna hatAM teTalI akhaMDa vaiyAvacca paNa temanAmAM saMvata 2060-mahA vadi 6 ne divase pratiSThA karI hatI. ajaba rIte pariNamI hatI. traNe upadhAnapUrvaka temaNe 12 vrata (10) suratamAM gopIpurAmAM zrI vAsupUjya svAmInA 14 niyamadhArI thaI zrAvaka jIvananI gauravapUrNa meLavI hatA. tA. * daherAsarano pharIthI jIrNoddhAra thayo temAM bhoMyarAmAM mULanAyaka (1) A parivAra taraphathI satkAryomAM pAlitANAmAM trigaDA sAthe pratiSThAno lAbha lIdho che. I.sa. 1977mAM mahA emanAM mAtuzrInA nAmathI prabhAgiri-darzana dharmazALA banAvI suda-7. sAkeracaMda chaganabhAI sarakAranI tithi svargavAsa vaizAkha vada (11) dhoLakAmAM "zrI kalikuMDa pArzvanAtha'mAM upAzrayamAM cotha, 9 mI me, sAla 1993, saMvata 205). emanI zrAvikA suzIlAbahena sAkaracaMdane nAme-dAna ApyuM che. lamera (rAjasthAna)mAM pU. mAtuzrI prabhAvatI- preraNAdAtA pa.pU.A. bhagavaMta rAjendrasUrI ma.sAheba. bahena chaganabhAI sarakAranA nAme bhojanazALAmAM dAna ApyuM Ama A parivAre dAnadharmamAM lakSmIno saduupayoga karyo 103 Jain Education Intemational
Page #842
--------------------------------------------------------------------------
________________ || zrI ciMtAmaNi pArzvanAthAya namaH | zraddhAvAna, AsthAvAna, sAmarthyavAna, saujanyazIla prazAMtamUrti, anekonA AzAdIpa baMdhuvarya bhAI harSadarAya pUnamacaMda dozIne taraNa-tAraNa puNyasalilA tIrthabhUmio zrI sammetazikharajI - pAvApurI rAjagRhinI tIrthayAtrA pravAsa temaja 51mA janmadivasanA kalyANakArI avasare sAdara arpaNa abhinana patra jIvanamAM virala avasara prAyaH Ave tyAre sahaja - svAbhAvikapaNe hRdayamAM bhAvormiono samaMdara laherAI UThe che. Rtucakra phare tema avani ane AkAzamAM dhyAnAkarSaka parivartana mAlUma paDe che. AjanA maMgalakArI divase bacapaNanI aneka smRtio tAjI thAya che ne tamArI sAthe vitAvelA e sukhabharyA divaso amAruM jIvanabharanuM bhAthuM banI gayA che. AMkhomAM bhaktinAM aMjana, svabhAvamAM saMskAranAM caMdana ane bhItaramAM trizalAnaMdanane vaMdana sAthe AjanA divase tame A vimala vizvanI vATe AvyA jIvanapaMtha para Daga mAMDyAM... pakRttidatta pratibhA, prArabdha ane puruSArthano samanvaya, deva, gurunA AzIrvAda tathA dharmanuM ArAdhana karIne zUnyamAMthI sarjana karyuM che. AyakhAnI ardha zatAbdIno uMbara vaTAvIne 51mA naMdanavana pravezI rahyA cho te svarNima avasare bhAIo - bhAbhIonA sasneha aMtara AziSane zubhakAmanAo tamArI sAthe che. ATalI alpa vayamAM tame je virATa kAryo karyAM che. bindumAM sindhu samAvyo che ne kuLadIpaka banIne parama vaMdanIya mAtA-pitAnA kIrtimAnamAM yazakalagI caDhAvI che te durlabha evA manuSyabhavanI sAcI phalazruti che. zubhAbhilASAno puSpaguccha arpatAM parama kRpALu zrI jinezvara bhagavaMtane prArthIe chIe ke tamo yazakIrtibharyA zatAyune varo ane saMgha, parivAra temaja zAsananAM aneka satkAryo tamArA varada haste pUrNatAne pAmo ! zAsanadevI kRpA karIne araja amArI pUrNa karo, harSada madhunI jugalajoDI yugayugAMtara amara raho li. zubhAkAMkSI baMdhuo tyA baMdhu patnIo jitendrabhAi pUnamacaMda dozI caMdrakAMta jagajIvanadAsa dozI zaradacaMdra pUnamacaMda dozI girIzakumAra kAMtilAla dozI praphullacaMdra kAMtilAla dozI jyotIndra jagajIvanadAsa dozI a.sau. AzA, a.sau. rekhA, a.sau. nayanA, a.sau. bhAratI, a.sau. bhAvanA, a.sau. saritA pUjya premALa vAtsalyamUrti pitAtulya zrI harSadakAkA, parivAranAM puNyapratApI pUrvajonA subhAziSa, dharma parano avihaDa rAha temaja pUjya gurubhagavaMtonAM AzIrvacanothI Ape jIvanabAgamAMthI sukRtyonAM lAkho puSpo cUMTyAM che. amone paNa ApanA cIMdhyA mArge cAlavAnI dayALu deva zakti Ape, sadabudhdhi Ape, sAmarthya Ape e ja prArthanA - e ja abhyarthanA... * dA - hemala jitendrabhAi dozI * kuNAla zaradacaMdra dozI jineza jyotIndrabhAi dozInA bahumAnapUrvaka koTi koTi jaya jinendra zubha divasa H 15-12-2004 For Private Personal Use Only
Page #843
--------------------------------------------------------------------------
________________ makkama manobaLanA mahArathI zrI harSadarAya pUnamacaMda dozI jIvanamAM koIka sthAna mukarrara karI zakelI saphaLa vyaktionuM baMdhAraNa bIjAo karatA judu hoya che. paricaya Apyo che e zrI harSadarAya pUnamacaMda dozI valabhIpuravALAnI saphaLatA TarnaovaranA AMkaDAmAM mApavI enA karatAM adhika emanA makkama manobaLathI mApavA jevI che. prastuta che emanI dhagaza, emanI mahenata, emanI kAryaniSThA, emanI lAgaNI ane emanI saphaLatAnI dAstAna rAjendra vyAsa, tArAnAtha zenoI ane harSadarAya dozI, A traNa nAma sAthe ApI koI tamane pUche ke A traNeyamAM zuM sAmyatA che ? to javAba detAM thoDIvAra vicAra karavo paDe ne ? A traNeya alaga alaga vyaktimAM eka jabaradasta sAmyatA che ane te che makkama manobaLanI have vAta vistArathI jANavAmAM rasa paDaze. pahelAM laie rAjendra vyAsa. 'royala komanaveltha sosAyaTI phora dha blAinDa' nAmanI eka saMsthA duniyAbharamAM aMdhatvanivAraNa mATe ane aMdhajanonA utkarSa mATe kAma kare che. A saMsthAnA bhArata sahita aneka dezanA eka vibhAga 'eziyA DirekTara' tarIke temaNe kAmagIrI bajAvI che. bhAratamAM jenI 18 zAkhA che e naeNzanala esosiezana phora dha blAinDa'nA teo onararI sekreTarI janarala che. tame pUchazo, ''AmAM navIna ke adbhuta zuM che ?'' navIna ke adbhUta e che ke, rAjendra vyAsa khuda draSTivihIna che. tArAnAtha zenoI mahArASTrIyana che. A mANase iMgliza cenala taravAnI hAma bhIDI tyAre keTalAke ene hasI kADhaco, paNa tArAnAtha zenoIe vizvamAM koIe na karyuM hoya tevuM parAkrama karI batAvyuM tyAre hasanArA bhoMThA paDyA. pharI tame pUchazo, ''AmAM navIna ke adabhuta zuM che'' ? navIna ke adbhuta e che ke, tArAnAtha zenoI mUka badhIra che. have Ave che ApaNA hIro harSadabhAI khobA jevaDA valabhIpura gAmanuM pANIdAra pANI pIne UcharelA harSadabhAIe muMbaInAM mIrAMroDa parAmAM bilDiMga vyavasAyanuM sAmrAjya khaDuM karI dIdhuM che. jeTalI sahelAIthI rUpiyA kamAI jANe che eTalI sahelAIthI dAna dharmamAM rUpiyA vAparI jANe che. pharI pAchA tame pUchazo, ''AmAM navIna ke adbhuta zuM che ? navIna ke adbhuta e che ke, harSadabhAI zArIrika apaMga che. draSTivihIna rAjendra vyAsa ke mUka badhIra tArAnAtha zenoI ane ApaNA harSadabhAI dozI jevA lokone jaganiyaMtAe aMcAI karIne zarIranI khAmI bhale ApI paNa e khAmI ApanAre ja manobaLanI makkamatAnI evI bakSIza ApI che ke A sahue potAnuM jIvana ujALI jANyuM che. mANasanuM tana bhale nabaLuM hoya paNa sabaLuM mana kevuM suMdara pariNAmadAyaka banI zake che e jANavuM hoya to AvA makkama manobaLiyA lokone ja maLavuM paDe. Avo, ApaNe harSadabhAInA makkama manobaLanI dAstAna jANIe. harSadabhAInA pitAzrI pUnamacaMda viThThaladAsa dozI
Page #844
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI pUnamacaMdaviThaladAsa (yaza kalagIdha) dezI parivAra // zrI ciMtAmaNi pArzvanAthAya nama: valabhIpuranA panotA putra, snehasnigdha zrI, sarvadharma samabhAvI, anukaMpAdAnI, jIvadhyApratipAlaka, dAnadharmanA anurAga zrAvaDaratna zrI harNarAya pUnabhayaMghozInAM indradhanunI satkAryonI AcherI jhalaka * mULanAyaka zrI ciMtAmaNi pArzvanAtha jinAlayanA zatAbdImahotsavanI ujavaNImAM moTuM yogadAna ApIne 9 divasIya mahotsavamAM zrI saMgha svAmIvAtsalya, jaina jainetaranAM hajAro gharomAM mIThAinuM boksa tathA pAkiTa, zALAnAM bALakone skUlabega, miSTa bhojana ane vividha jJAtiomAM udAra sakhAvatanA lAbho lIdhA. valabhIpuramAM zeThazrI pUnamacaMda viThThaladAsa dozI ceriTebala TrasTanI sthApanA karavA sAthe zrI gIjubhAI badhekA smAraka bAlamaMdiranI sthApanA karAvavAno lAbha lIdho. valabhIpuramAM sAdhu-sAdhvI vaiyAvacca, sAdharmika bhakti temaja kAyamI zrI saMgha svAmIvAtsalyanA lAbho lIdhA. zrI valabhIpura hai. mu.pU.jaina saMgha saMcAlita zeTha zrI pUnamacaMda viThThaladAsa dozI pAMjarApoLanuM nirmANa karIne arpaNa karavAno lAbha lIdho. * valabhIpuramAM bhavya pravezadvAra banAvIne tyAMnI janatAne arpaNa karavAno lAbha lIdho. valabhIpuranI kendravartI zALA naM.1mAM voTarakUlara, mAnasa kanyA -vidyAlayamAM eka rUmanuM dAna, molamaMdiranA kAryamAM sakhAvata, sArvajanika tabIbI sahAya, chAza kendra, nivAsasthAna pAse cabUtaro, temaja phUlavADI vistAra vaijanAtha maMdira mArga para cabUtaro, ebyulansavAna, Thakkara bApA kumAra chAtrAlayamAM palaMgavitaraNa, jarUriyAtamaMda 100 parivArone dara mAse jIvanopayogI cIjonuM vitaraNa, rAmadeva maMdira nirmANakAryamAM sakhAvata, bahucarAjI maMdira, pATIvADAmAM udAra sakhAvata, zrI morA dave garlsa skUlamAM be rUma bAMdhakAmanI sakhAvata, duSkALa samaye vatanamAM AvI mUMgA pazuo mATe ghAsacArA, pANInI sagavaDa mATe saMpUrNa sahAya, raktadAna kemponuM Ayojana, muslima samAjane daragAha banAvavA Arthika sahAya, ThekaThekANe cabUtarA - pakSIgaNa ghara banAvavAnA alabhya lAbho lIdhA. * boTAda pAMjarApoLanA derAsara upara nAma, zrI vAsupUjyasvAmI | jinAlaya, surendranagaranA paTAMgaNamAM 'pUnama pakSI caNa gRha'nuM nirmANa zrI maNibhadravIra tIrthasthAna AgaloDamAM atithigRhamAM sakhAvata, godharA khAte zrI ghaMTAkarNavIranI pratiSThA ane pratiSThAdinano kAyamI svAmIvAtsalyano Adeza, bhAvanagara - AnaMdanagaramAM zrI ghaMTAkarNavIranI pratiSThA, amadAvAda nirmalanagaramAM zrI ghaMTAkarNavIranI pratiSThAnA lAbho lIdhA. vijApuramAM zrImada buddhisAgarasUri jaina samAdhimaMdiramAM pa.pU. gacchAdhipati AcAryadeveza zrI subodhasAgarasUrIzvarajI mahArAjanI zubhapreraNAthI zrI pUnamacaMda viThThaladAsa dozI atithigRha mATe moTI rakamanA anudAnano lAbha lIdho. mahArASTramAM lAturanA dharatIkaMpa vakhate mukhya pradhAna zrI zarada pavAranA haste rUA.11 lAkhano ceka temaja kaccha bhUjanA dharatIkaMpa samaye joDiyA tAlukAmAM TenAmenTa taiyAra karI ApavAnA lAbho lIdhA. * borIvalI yogInagara upAzraya mATe phALo, devakInagara upAzraya mATe phALo, royala kopleksamAM pAThazALA, ArAdhanA bhavana, zrI zAMtinAtha jinAlayanI pratiSThA jinamaMdira nirmANamAM phALo, zaMkhapura mahesANA jillAmAM derAsara pAse geTa banAvavAnA lAbho lIdhA. mIrA roDa - pa.pU. A.bha. zrImada yazovarmasUrIzvarajI ma.sA.nI zubhanizrAmAM zrI 108 pArzvanAtha tapa, attaravAyaNAM, ekAsaNAM, pAraNAM sAtheno Adeza, jaina vidyArthIone dho.12 pachInA ucca abhyAsa mATenI suvidhAyukta hosTela, pUnama vidyAlaya, banAvI. samAjane arpaNa, pI.vI. dozI hospiTala, poliyo kempanuM Ayojana, jaina derAsara ane bhUmidAna, svAmInArAyaNa maMdira mATe bhUmidAna, vaiSNava samAjane havelI mATe bhUmidAna, zrI AyappA Tempala mATe bhUmidAna, zrI digaMbara jaina upAzraya mATe bhUmidAna, zrI bAla gopAla mitramaMDaLane bhUmidAnanA lAbho lIdhA. * kAMdIvalI - dahANukaravADI - upAzrayamAM mAtuzrI vimaLAbahena pUnamacaMda dozI vyAkhyAna holano lAbha lIdho. * zrI mahAvIradhAma (sIrasADa)mAM kArtikI pUname bhAtAno kAyamI Adeza lIdho. * zrI udhvasaggahara tIrthamAM zrI jagavallabha pArzvanAtha, zrI cakrezvarI devI, zrI pArzvajina yakSa-yakSiNI tathA anya pratimAjInI pratiSThAno lAbha lIdho. * zrI kulapAkajI tIrtha (haidrAbAda)mAM zrI abhinaMdanasvAmI bha. tathA zrI gautamasvAmIjInI pratiSThA ane aMjanazalAkA pratiSThA mahotsavamAM bhagavAnanAM mAtApitA banavAnA lAbho lIdhA. DombIvalI pAMDuraMga vADImAM upAzrayanA bhUmidAtA tathA madrAsa mukAme jaina pheranA sponsarano lAbha lIdho:
Page #845
--------------------------------------------------------------------------
________________ parivAra sAthe mULa to valabhIpura rahetA hatA. kApaDanI le-veca vyavasAyamAM sArI nAmanA dharAve che. 1onI nAnI dukAna, paNa jIvanamAM saMtoSa bharapUra hato. dhaMdhAnI sAthe harSadabhAIe eka moTo sodo karyo hato ! philmanA sAthe vallabhIpuranA bAlamaMdiramAM sevA ApatA, bIjAnA saspensanI jema sodAnI vAtano saspensa have Ave che. upayogamAM AvavuM eja emanuM dhyeya. vallabhIpuranAM sodo nakkI thayA pachI je mudata maLI hatI enA ATha AjubAjunAM 40 gAmamAM emanuM nAma AdarapUrvaka levAya divasa agAu sodAnI rakama laI harSadabhAI bharatabhAI evuM sevAsabhara jIvana. pAse gayA tyAre bharatabhAI Azcaryacakita thaI gayA. mANasanA jIvanamAM evA aneka Aroha avaroho kAraNa ke agAu e ja jagyAnA je sodA thayelA tene koI AvatA hoya che ke jemAMthI jAte ja budhdhibaLa ane phaLIbhUta karI zakyuM nahotuM. basa te di'nI ghaDI ne Ajano kunehapUrvakae badhA oLaMgI zakAya che. vikAsa mATe makkama di. harSadabhAine A dhaMdhAmAM pAchuM vaLIne jovAnI phurasada manobaLa vaDe pralobhano ane prapaMcanI mahAjALamAMthI maLI nathI. nIkaLI zakAya che enI sAbitI eka ja vyaktimAM harSadabhAI kahe che, ""zrI bharatabhAIe mane taka ApI avalokavI hoya to harSadabhAInI samagra kArakirdI upara | hatI, je meM jhaDapI lIdhI. zrI bharatabhAIe mArAmAM dRSTi karavI jarUrI che. vizvAsa mUkyo enAthI mArI hiMmata vadhu khulI gaI. hepIhoma bilDaravALA zrI nalinabhAI zeThane tyAM emanA sahakArathI navA navA sodA pAra paDatA gayA." suparavAijhara tarIke harSadabhAIe jIvananI pahelI nokarI harSadabhAIno karmayoga bhalAIthI raMgAyelo che. zarU karI. cAreka varSa kAma karyuM. pachInA samayamAM dahIMsara sAdAI, sadAcAra, sakhAvatavRtti ane bhAIMdaramAM esTeTa ejanTa tarIke kAma karyuM. cha eka varSanI saujanyazIlatAnA guNo jIvanamAM pacAvI jANyA che ane mahenata lekhe lAgI. saccAI ane imAnadArInI e badhAM jIvanasattvo, upara oDhelA AvaraNa samA na vicArasaNImAM mAnatA harSadabhAIne khabara nahotI ke rahetAM bhItarathI pAMgarelI jIvanakaLAnA unmeSarUpa banI teo je vizvasanIyatAnuM vAvetara karI rahyA hatA tenAM rahyA che. harSadabhAIe mana lagADI kamAI karI che to sAme madhamIThAM phaLa TUMka samayamAM maLavAnAM che. eTalA ja umaMga sAthe samAja mATe hAtha TUMko nathI karyo. ejanTa tarIke kyAreka pote nAnA nAnA sodAmAM hAtha temaNe karelA dAnanI yAdI para najara karavA jevI che. nAkhI vepAra karI letA. svabhAva pahelethI ja maLatAvaDo muMbaI jJAtinAM dareka kAryomAM harSadabhAInuM yogadAna eTale sarkala paNa sAruM evuM UbhuM thaI gayeluM ane kAma hoya ja. . saphaLa thaI jatuM. eka divasa moTA sodAmAM hAtha nAkhyo, tAjetaramAM 4thI jUnanA roja zrI budhdhikudaratanuM karavuM sodo saphaLa thayo. sAgarasUrIzvarajI ma.sA.nI 71mI svargArohaNanI ahIM eka ADa vAtano ullekha jarUrI che. bI. tithinI harSadabhAIe bhavya rIte ujavaNI karI hatI. vijayakumAravALA zrI bharatabhAI hIrAbajAramAM maharSi mIrA roDa madhye A mahA mahotsavano AnaMda pAMtrIsa gaNAya. moTA phAyanAnsa dvArA philma lAIna ane jamIna hajArathI vadhu lokoe mANyo hato. 1 li. valabhIpura vatananA mitro, zubhaciMtako, zubhecchako, hitecchuo Jain Education Intemational
Page #846
--------------------------------------------------------------------------
________________ pUjya pitAzrI | | | zrI ciMtAmaNi pArzvanAthAya namaH || janmadAtA, bhAgyavidhAtA, saMskAradAtA, amRtalokanA mAMgalyadhAma, paramopakArI, hUMphanA maherAmaNa samA - pU. pitAzrI pUnamacaMda viThThaladAsa dozIne zrI sametazikharajI pAvApurInA 11 divasIya yAtrA pravAsanA puNyopArjananA virala prasaMge bhAvabharI pitAvanA zuM zuM smaruM ? zuM vismaruM, jIvana - kitAbamAMthI ? pUnamacaMda viThThaladAsa dozI puNyAtmAnAM UMsNo to, malayAnila kyAM agAgha che. tame AMgaNiyuM pUchIne AvanArane sadA AdarasatkAra, AvakAra ane prema ApyA.... parivArane pAMkhamAM ghAlIne tame sara karyA zikharo saphaLatAnAM.. Aje bharAI che ama aMtaramAM tama smaraNasabhA... dharmabhIru, vyavahAru temaja kalyANavAMchu evA tamoe amane zerIthI derIno mArga cIMdhyo ane vayasya thayA tyAre dharmano marma bakhUbI samajAvyo, vyApAra vANijyanI samaja ApI temaja amArA phrenDa, philosophara tathA gAiDa banIne jIvanarIta zIkhavI che. pitA ja saMtAnonA poSaka, rakSaka temaja upakAraka che. saMtAnone sakala vizvamAM teo ja vihAra karAve che, tene mahattvAkAMkSI banAve che ne svapna sidhdha karavAnI kaLA bakSe che sAthe vicArono vAraso Ape che. zAstrokti che ke pitRdevo bhavaH e ja parama satya che. amone sAkSAta vAtsalyavAridhi samA mAtAmaha temaja vizALa vaTavRkSa samA pitAmaha maLyAM te amAro mahAna puNyodaya che. amo pitRbhakti tathA mAtRbhaktinA samuccaya tarpaNarUpe sadAya teonI bhAvanAnusAra kAryo karIe, teonI icchAne anurUpa sAmAjika kAryo ane dhArmika kAryomAM rata rahIe temaja mana, vacana karmaNAMthI abhyAgatanI, sAdharmikanI sevA karIe, satkarmo dvArA dhanyAtidhanya banIe e ja ekanI eka kAmanA che. janakane janetAno upahArabhAva dunyavI trAjave kadI toLAze nahIM, toLAyo ca nahIM. teonAM puNyazloka nAmo ja saMtAnone gaurava bakSe che ane jyAre tejasvIne prAptivALA saMtAnonAM nAma mAtApitAnAM svargadvAra samAna che. mAtA hAlaraDAM gAvAmAM pAvaraghAM hoya che to pitA hiMcoLavAmAM nipUNa hoya che. baMnenA sAyujyathI ja saMtAnonuM parimArjana thatuM hoya che. mAvataranI sAcI mUDI saMtAno ja che mATe tenuM zreyabya ne saMvardhana sadAya temanAM haiye ramatuM hoya che. jinazAsana jayavatAM varto ! A putroH jitendra, zarada, harSada * putravadhUo H AzA, bhAratI, madhu ApanAM bALa dIkarIo : aruNA, bhAratI, pArula, jayazrI amArA e dAdA vipula vaDanA jhuMDa sarakhA, hatuM e haiyuM to gahanarasa gaMbhIra dariyo, vizALI chAyAe sakala ama saMtApa haratA , ane naino UMDo amaratanAM kUpa sarakhAM, hajAro bAhuo praNayamaya vistArita karI, hatA mAnA mIThA adhara navalA jIrNa vadane, lai haiye UMDe bharata haye TADhaka bhalI. jahIM rekhe rekhe janaka ema aMkAyala hatA.... pautro : hemala , kuNAla 0 patrIo : rAjula, jinala , kiMjalanAM bahumAnapUrvaka koTi koTi vaMdanA li . Jain Education Intemational
Page #847
--------------------------------------------------------------------------
________________ pUjya mAtuzrI ja || zrI zAMtinAthAya namo namaH || pUjya mAtuzrI vAtsalyamUrti, somyamUrti, dhairyamUrti zatoH guNI Azramadhura vANInA svAminI paramavatsala vaMdanIya mAtuzrI vimaLAbahena pUnamacaMda dozIne zrI sametazikharajI pAvApurInA 11 divasIya yAtrApravAsanA taraNatAraNa puNya prasaMge bhAvabharI che. mAtavanA vimaLAbena pUnamacaMda dozI jananInI joDa sakhI! nahIM jaDe re lola, mItaM madhune mITha, mehulA re lola evI mIThI te morI mAta re... jananInI joDa sakhI! nahIM jaDe re lola he prAtaH smaraNIya pUjya mAtA! karmayoge tame hatAM karmayoginI...... snehayoge sadAye snehavarSiNI.. dharma temaja gheryanI pAMkho prasArI... banyAM tame samyadharmadhAriNI.. o, mahAtmanA ! paramatattvane sadAye priya rahyAM tame, ama hRdayamAM vahe bhAvasaritA.. jAjo mukti tama divyAtmane ! he arihaMtadhAmanAM yAtrI ! amone dRSTikokanuM prathama darzana karAvanArAM tame cho. tamAruM puNya - smaraNa karIne Aje zrI arihaMta paramAtmAnI pAvakabhUmiono yAtrApravAsa yojI rahyA chIe. tamoe gaLathuthImAM pAyelA dharmasaMsakAronI mUDInuM yatkiMcita jatana karIne dunyavI lakSmInuM dharmakSetromAM vAvetara karavAno tamArA bALuDAno A namra prayAsa che. he mAta ! amone evA AzIrvAda Apo ke ame UNAM na UtarIe. ApaNe nigodamAMthI kADhanAra eka sidhdha AtmAno ApaNA para mahAna upakAra che tema ApaNA AtmAne uttama evA jaina dharmanuM khoLiyuM apAvavAmAM nimitta bananAra mAtA - pitAno upakAra paNa bhArobhAra che. temaNe siMcelA susaMskAro vaDe ja AtmAthI paramAtmA sudhIno paMtha kheDI zakAya che. adhapi so bhaveya mA - bApanuM traNa cUkavAya nahIM paraMtu A janmamAM amo zakya teTaluM bANa pheDavA yatnazIla chIe. muktipadane pAmatAM pahelAM jeTalA paNa janmArA karavA paDe temAM amone A ja mAvatara tathA A ja parivAra maLo tevI jagatakartAne prArthanA che, arcanA che, gujArIza che. dharatI ane dhAriNIno caMdramA pUrNAkAzamAM sadAsarvadA pUrNa kaLAe khIlelo ja rahevAno che. pratidina praNamAmI jinezvaram ! li. ApanAM bALa putro : jitendra, zarada, harSada * putravadhUo : AzA, bhAratI, madhu * dIkarIo : aruNA, bhAratI, pArula, jayazrI vam ! laginI - patnI - bhAtA 3dhe dharmaTha hatAM se nArI, snehanA amI sIMcIne khIlavI kuTuMbavADI, dehabaMghana choDIne cAlyAM talase AMkha amArI, snehabaMghana che, zAzvata raheze sadA smRti tamArI. * patro : hemala, kuNAla pItrIo : rAjula, jinala, kiMjala nAM bahumAnapUrvaka koTi koTi vaMdana Jain Education Intemational
Page #848
--------------------------------------------------------------------------
________________ jaina Arya tIrtha ayodhyApuramanI bhUminA bhUmidAtA gauravazALI joTANI parivAra H vallabhIpura sva. velacaMdabhAI dhArazIbhAI sva. kaMcanabena velacaMdabhAI maLe che deha mATImAM paNa mAnavInuM nAma jIve che mare che to mAnavI pote paNa mAnavInuM kAma jIve che A zrAvaka daMpatinuM nAma ane kAma saunA jIvanamAM preraNAdAyI banI raheze. temanI zAsana sevA ane saMskAranI suvAsa sau mATe anumodanIya che. velacaMdabhAI janma sthaLa vallabhIpura (ji. bhAvanagara) saM. 1969 mahAzuda 8 zukravAra tA. 14-2-1913 (khoDIyAra - jayaMti) svargavAsa sthaLa vallabhIpura (ji. bhAvanagara) saM. 2051 mAgazara suda 6, gurUvAra, tA. 8-12-1994 kaMcanabena janma sthaLa mevAsA (gAyakavADI) saM. 1970 mahAzuda 11|| zanivAra tA. 7-2-1914 (vallabhIpura - pArzvanAtha prabhu varasagAMTha divasa) svargavAsa sthaLa vallabhIpura (ji. bhAvanagara) saMvata 2047 phAgaNa vada 11 // budhavAra tA. 13-3-1991
Page #849
--------------------------------------------------------------------------
________________ velacaMdabhAInI zAsana sevAnI = AchI rUparekhA (1) vallabhIpura - ghoghA tIrtha cha'rI pAlita saMghanA mukhya saMghapatI (2) vallabhIpura - pAlitANA cha'rI pAlita saMghanA mukhya saMghapatI (3) surata - sametazikhara (9OO yAtriko) saMghanA saha saMghapatI (4) ajArA - tIrthamAM aThThama tapa (405 ArAdhako) saha saMghapatI (5) vallabhIpuramAM (1) guru gautamasvAmI (2) A zrI vijayanemisUrIzvarajI ma.sA. (3) A. zrI vijaya vijJAnasUrIzvarajI ma.sA. (4) A.zrI vijaya kasturasUrIzvarajI ma.sA. Adi gurumUrtio svadravyathI bharAvI ane svadravyathI cAre derI banAvI svadravyathI mahAmahotsavapUrvaka pratiSThA karAvI. (7) vallabhIpurathI sAta kilomITara dUra ayodhyApUra mahAtIrthanA saMkulanI tamAma jagyA Azare 25000 (pacIsa hajAra) corasa mITara jamIna tIrtha banAvavA vinAmUlya (bhaTa) ApI che. (8) ku. sonala (mita girAzrInA) vallabhIpuramAM bhavyAtibhavya dIkSA prasaMge lakSmIno saddhapayoga. (9) jIvadayA kSetre gujarAtanI aneka pAMjarApoLamAM lakSmIno saduupayoga (10) vAgarA (ji. bharUca) vAdhezvara mahAdeva maMdiramAM svadravyathI zivalIMga padharAvI bhavya pratiSThA mahotsava karela. (13) vAgarA (ji. bharUca) mAtAjInI mUrti svadravyathI padharAvI pratiSThA karAvI. (13) pacchegAma (tA. vallabhIpura) kuLadevI khoDIyAra maMdira nirmANamAM lakSmIno saddhapayoga. (14) saMvata - 2031 prabhAlakSmInA 500AyaMbIla tapa pAraNAno bhavya prasaMga (paMcAnikA -mahotsava | zubha nizrA - pa.pU.A.bha. jayaMtasUri, vikramasUri, navinasUri, kailAsasAgarasUri, 5. bhAskaravijayajI ma.sA. vi.vi. (zrI saMgha svAmI vAtsalya - pAMca divasa) (15) saM. 2040 vallabhIpuramAM sAmUhika oLInA sahabhAgI zubhanizrA pa.pU. A. caMdrasenasUrijI (16) vallabhApura Adezvara maMdira (hAIve) 36 vakhata dhajA caDAvavAno amUlya lAbha (17) vallabhIpura gurU gautamasvAmI varSagAMTha nimitte kAyamI saMgha svAmI vAtsalyano lAbha (18) vallabhIpura pAMca hajAra gharamAM be vakhata pAMca lADavAnI zeSa vaheMcavAno lAbha (1) sva. velacaMdabhAInI pUNyatithI prasaMge (2) ku. sonalabenanI dikSA prasaMge _ (19) bhAvanagara - viThThalavADImAM catara mAsanI zAzvatI oLIno 9 vakhata lAbha thI nA (20) bhAvanagara simaMdhara svAmI jinamaMdira upara suvarNa kaLaza caDhAvavAno lAbha dika Taa AllYI SINGAR - -- Jain Education Intemational
Page #850
--------------------------------------------------------------------------
________________ DiI (21) bhAvanagara pAMca hajAra jaina gharamAM be vakhata pAMca lADavAnI zeSa vaheMcavAno lAbha pAchA jiI 1) simaMdhara svAmI suvarNakaLaza prasaMga (2) Adizvara bhagavAna dhajA prasaMga (22) bhAvanagara-Adizvara derAsara (mukhya derAsara) zikhara upara be vAra dhajA caDAvavAno lAbha (23) bhAvanagara - zAstrInagara aneka vakhata saMgha svAmIvAtsalyano lAbha (24) bhAvanagara - ku.dhArA, a.sau. rekhAbena, ci. saMdipa - upadhAna tapa prasaMge UMcI bolI dvArA mALAropaNano bhavya prasaMga. (25) vallabhIpura - sametazikhara tapa pAraNA prasaMga sidhdhacakra pUjana - svAmivAtsalyano lAbha (26) bhAvanagara - vAraiyA jaina bhojanazALA - amUlya lAbha (27) bhopALa (M.P) mahAvIra TUMkamAM gautamasvAmInI bhavya pratimA bharAvavAno amUlya lAbha (28) saMvata 2059 vallabhIpura ciMtAmaNI pArzvanAtha prabhujInI 100mI sAlagIrI prasaMge prathama ja vAra sAmUdAyika aThThama tapa - ataravAraNA - pAraNAM sahIta pAMca divasa saMgha svAmI vAtsalya sahita 200ArAdhakonuM bhavya bahumAna, zubha nizrA pa.pU. A. bha. zrI narendrasAgara sUrizvarajI ma.sA. Adi ThANA (29) lolIyA - tA. dhoLakA kAyamI sAdhu sAdhvIjInI bhaktino amUlya lAbha (30) muMbaI - mIrAM roDa mAta-pitA banAvavAno amUlya lAbha (saMgha svAmivAtsalyano lAbha) (31) surata - varAchA roDa saMbhavanAtha jinAlaya upara be vakhata dhajA caDAvavAnA sahabhAgI - llabha (32) surata - varAchA roDa upAzrayamAM lAbha (33) caMdramaNI tIrtha vAlavoDa - be vakhata cetara mAsanI oLInA sahabhAgI lAbha (34) caMdramaNI tIrtha vAlavoDa - 250 chaTha tapanA tapasvIonuM cAMdInI vATakIthI bahumAnano lAbha (35) caMdramaNI tIrtha vAlavoDa - upAzraya - bhojanazALA - ophIsa bilDIMgamAM lAbha (36) caMdramaNI tIrtha vAlavoDa gujarAtamAM prathama ja vAra thatI saMmelana 104 yati (traNa divasa prasaMge) zrI saMgha svAmI vAtsalyano amUlya lAbha (37) caMdramaNI tIrtha - pratiSThA prasaMge vizAnaka mahApUjanano amUlya lAbha - prasaMge bhojanazALA - pAMjarApoLamAM amUlya lAbha (38) saMvata 2033 vaizAkha vada-6 ravivAra tA. 8-5-77 vallabhIpUra pArzvanAtha - derAsarajImAM - caumukhajImAM zrI saMbhavanAtha prabhujI padharAvavAno amUlya lAbha. zubha nizrA pa.pU. gacchAdhipati zrI vijayarUprabhasUrijI ma.sA. Jain Education Intemational
Page #851
--------------------------------------------------------------------------
________________ che che parivAramAM anumodanIya tapasyAnI jhalaka ne (1) 45 upavAsa (2) 30 upavAsa (3) paMdara upavAsa (4) aThThAI tapa (5) varasI tapa (6) upadhAna tapa (7) pAMtrIzu (8) aThayAvIzu (9) labdhi tapa (10) kaMThAbharaNa tapa (11) aSTApada tapa (12) zatruMjaya tapa (13) sidhdhitapa (14) yatidharma tapa (15) labdhikamaLa tapa (16) nigoda Ayu tapa (17) 500 AyaMbila tapa (18) 1008 sahastraphuTanA ekAsaNAM (19) 20 sthAnaka oLI (20) mokSadaMDa tapa (21) sidhdhagirinI 99 yAtrAo (22) dharmacakra tapa (23) pArtha gaNadhara tapa (24) vIra gaNadhara tapa (25) gautama gaNadhara tapa (26) vIza sthAnaka tapa (27) sametazIkhara tapa (28) modaka tapa (29) saubhAgya tapa vagere. uparokta prasaMgonI bhavya ujavaNI zrI saMgha ravAmi vAtsalya, pUjA pUjana, bhAvanA, prabhAvanA vi. dvArA bhavya ThAThamAThathI saMpanna thayela che. temanA moTAputra vallabhIpura tapagaccha saMgha, vallabhIpura lokAgaccha saMgha, vallabhIpura vizAzrImALI jJAti, vallabhIpura paraba kamiTI, vallabhIpura cembara opha komarsanA pramukhapade nisvArtha preraNAdAyI sevA ApI cUkyA che. hAlamAM jaina khoDIyAra maMdira TrasTa (pacchegAma)nA pramukhapade tathA ayodhyApUrama tIrthamAM sevA ApI rahyAM che. temanA putravadhu a.sau. prabhAlakSmI bhogIlAla joTANI zrI vallabhIpura pArzvajina mahilA maMDaLanA pramukhapade niHsvArtha sevA ApI rahyAM che. velacaMdabhAInA parivAramAM 6 putro-3 putrIomAMthI hAlamAM cAra putro-1 putrI hayAta vyavasAya kSetra vallabhIpura bhAvanagara surata amadAvAda vi. sthaLoe che. dara 12 varase bharAtA kuMbhameLA prasaMge ujjaina (madhyapradeza) chIprA jhIjha nadImAMthI zivalIMga amUlya kiMmate meLavI vAgarA (ji. bharUca)mAM padharAvI pratiSThA karI che. Jain Education Intemational
Page #852
--------------------------------------------------------------------------
________________ prAkRtika sauMdarya ane dharmaprANathI dhabakatA zrI jaina AryatIrtha ayodhyApUrama tIrtha kSetramAM anekavidha sevAno lAbha lenAra dhanya daMpati zrI bhogIbhAI velacaMda joTANI janma : saMvata 1989 mAgazara vada 14 somavAra tA. 26-12-32 (sthaLa : vallabhIpura) a.sau. prabhAlakSmI bhogIlAla joTANI janma : saMvata 1990, jeTha sudI 7, maMgaLavAra tA. 19-6-34 (sthaLa : khArI, tA.sihora) * vevizALa : saM. 2009 poSa sudI - 5 ravivAra, tA. 21-12-52, sthaLa : amadAvAda lagna : saM. 2010 vaizAkha sudI - 11 gurUvAra tA. 13-5-53, sthaLa : amadAvAda jananI jANaje bhaktajana kAM dAtA kAM zUra nahi to rahe vAMgI bhata gubhAvIza nUra pUrvanA koI prabaLa pUNyodaye uparokta dhanya daMpatinA zubha haste jaina AryatIrtha ayodhyApUrama tIrthanI zilAropaNavidhI saMpanna thaI hatI. ayodhyApUrama tIrthanA saMkulanI Azare traNa lAkha corasa phUTa jagyA zAsanane arpaNa karI che. A tIrthane jaMgalamAMthI maMgala banAvavAmAM ane tenA vikAsamAM tana mana dhanathI niHsvArthabhAve sevA karI che. ayodhyApurama TrasTanI racanAmAM paNa a.sau. prabhAlakSmIbena prathama dAnanA praNetA banyA che ane zrI bhogIbhAI ayodhyApUrama tIrthanA AjIvana prathama TrasTI che. zrI bhogIbhAI sevApriya ane saujanyazIla che. zAsanasevA ane sAmAjika sevAmAM paNa khUba rasa dharAve che. potAnI AvaData ane kAryakuzaLatI samAjamAM AgavuM sthAna dharAve che. sAdhu sAdhvIonI vaiyAvaccamAM ke zAsananA koIpaNa prasaMgomAM temanI hAjarI acUka hoya ja. saraLa svabhAvI zrI bhogIbhAInA gharano Atithya satkAra, gharanuM dhArmika vAtAvaraNa ane sAdharmika bhaktine lIdhe teo sArI evI yazakIrti pAmyA che.
Page #853
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA zrI harSadabhAI DI. dozI anaMta puNyanI rAzi bhegI thaI tyAre ja A ratnasamAna jIna-zAsana maLyuM che. aDhAra pApa-karmothI mukti meLavavA darzana, jJAna, tapanI ArAdhanA atyaMta Avazyaka che. A bhAvanAthI harSadabhAIno parivAra bhalI-bhAMti paricita hato. nAnapaNathI ja harSadabhAInA jIvanamAM dhArmika saMskAranuM siMcana temanAM pUjya mAtA-pitAe karyuM hatuM. tethI ja nAnI vayamAM suzrAvikA varSAbahene "zrI navapadajI-siddhacakrajInI oLI, vidhisahita pUrNa karI. Aja paryata navapadajInI 50 oLI pUrNa karI che ane jIvanaparyata karavAnI bhAvanA rAkhe che. AnI anumodanArthe harSadabhAIe zrI tAradeva saMghamAM oLI karAvavAno Adeza lIdho. "karavuM, karAvavuM tathA anumodavuM-traNenAM sarakhAM phala' A bhAvanAthI harSadabhAIe banne putrIo ci. tejala tathA ci. zvetA sahita navapada oLInI ArAdhanA zarU karI suzrAvikA varSAbahenane sAtha Apyo. harSadabhAInA parivAranI-patnI tathA putrIo-cArenI bhAvanA jIvanaparyata navapadajInI oLI Izvara kapAthI thatI rahe tevI che. saparivAra oLI karavA daramyAna harSadabhAIne vicAra Avyo ke AvA utkRSTa zAsana mATe ApaNe yathAzakti kAMIka karavuM joIe. zAsananA kAma mATe sadA tatpara rahetA harSadabhAIe pAlitANA madhye eka ploTa laI tenA para siddhazIlA dharmazALA'nuM svadravya nirmANa karyuM. pAMca (5) varSanA athAga parizrama bAda siddhazIlA dharmazALAnuM bAMdhakAma pUrNa thayuM. dharmazALAnuM uddaghATana dabadabApUrvaka thAya e bhAvanAthI harSadabhAIe cha'rIpAlita saMghanuM Ayojana karyuM. prabala puNyakarmanA yoge devasamAna-adhyAtmayogI, parama pUjya AcAryadeva zrImad vijaya kalApUrNasurIzvarajI mahArAjA'nI nizrAmAM cha'rI pAlita saMghanA Ayojanano Adeza maLyo. jema sonAmAM sugaMdha bhaLe tema AcArya kalApUrNasUrIzvarajInI zubha nizrAmAM 'zihora nagarathI zrI zatruMjaya mahAtIrtha cha'rIpAlita padayAtrA saMgha'no Adeza laI tenuM Ayojana karyuM ane tenI sAthe ja Aja saMghamAM AcAryazrIno pAlitANAmAM cAturmAsa- praveza hato. A prasaMga eTalo dhAmadhUmathI UjavAyo hato ke A eka aitihAsika ghaTanA tarIke prasiddha pAmI. A cha'rI-pAlita saMgha sihorathI zrI zatruMjaya mahAtIrthanI padayAtrAnuM maMgala prayANa vi.saM. 2056-jeTha suda-7nA dine thayuM. sonAmAM sugaMdha bhaLe tema AcAryazrI kalApUrNasUrIzvarajInA zubha haste "zrI siddhazIlA dharmazALA'nuM uddaghATana vi.saM. 2056-jeTha suda-10 ne 829 ravivAranA divase thayuM ane Aja divasa AcAryazrIno pAlitANA cAturmAsa-pravezano hatoharSadabhAInA parivAre AcAryazrInA zubha haste zatruMjaya tIrtha para vi.saM. 2056-jeTha suda-11nA dine tIrthamALa paridhAna karI. A eka anupama, adbhuta, avismaraNIya avasara hato. jyAre azrubhInI AMkhe saMghanI AcAryazrI kalApUrNasUrIzvarajIe "siddhazIlA dharmazALAmAM upadhAna tapa karAvavAnI ghoSaNA karI. parivAranA AnaMdano pAra na rahyo kAraNa ke pharI eka vAra parivArane deva samAna AcAryazrInI nizrA maLI, jyAre harSadabhAIe saparivAra-patnI tathA banne putrIo sahita upadhAna karavAnuM nakkI karyuM ane A uttama bhAvanA AcAryazrInA AzIrvAdathI nirvidane pUrNa thaI. harSadabhAI, temanAM patnI varSAbahena tathA banne putrIo ci. tejala tathA ci. zvetAe upadhAna tapanI ArAdhanA karI "mokSamALa' saparivAra vi.saM. 2057-mAgazara suda-3nA divase paridhAna karI. amArA ahobhAgya ke ame "tIrthamALa" tathA "mokSamALa' bane AcArya vi kalApUrNasUrijInA haste grahaNa karI saparivAra "upadhAna tapapUrNa thayAnI khuzImAM harSadabhAIe pratiSThA karAvavAno abhigraha rAkhyo. amArA pUjya vaDIlonA AziSathI ane gurudevanI kRpAthI harSadabhAI parivArane temanA ja gAmamAM (morabI)mAM dharmanAtha tathA ajitanAtha bhagavAnanA navA zikharabaMdhI jinAlayamAM cAra pratiSThAno Adeza maLyo. cAra pratiSThAo-(1) neminAtha dAdA, (2) vAsupUjya svAmI, (3) AdIzvara dAdA, (4) zAMtinAtha dAdA tathA jinAlayanA raMgamaMDapano Adeza paNa temaNe lIdho. AcAryadeva kalApUrNasurijInuM hasatuM mukhamaMDala amArA hRdayamAM evuM aMkita thaI gayuM hatuM ke temanI smRtimAM kAMIka karavAno lAbha maLe to amAruM saddanasIba kahevAya. amArI icchA jema prabhue sAMbhaLI hoya tema amane AcArya kalAprabhasUrijIe (AcArya kalApUrNasurijInA saMsArI putra) Adesara (kaccha)mAM jinAlayamAM raMgamaMDapano Adeza maLyo tathA AcArya kalApUrNasUrIzvarajInI pratimAjI bharAvAno Adeza maLyo. pharI eka vakhata "siddhazIlA dharmazALAmAM upadhAna tapanI ArAdhanAAcArya rAjendrasUrIzvarajInI nizrAmAM thavAnI saMbhAvanA che. dozI parivAra bane eTalAM sArAM dhArmika kAryo karatA rahevAnI prabhu pAse abhyarthanA che. Jain Education Intemational
Page #854
--------------------------------------------------------------------------
________________ 830 karmavIra yoddhA : jinazAsananA prabhAvaka : uttama kakSAnA sAdhaka sva. hiMmatabhAI beDAvALA parama pUjya adhyAtma upaniSadavettA, paMnyAsa pravara zrI bhadraMkara vijayajI gaNivaryanA ananya kRpApAtra zrI hiMmatalAlajI rUganAthamalajIno beDA-rAjasthAnamAM janma thayo. pUrvabhavanA saMskAro laIne Avela puNyAtmAne muMbaI lAlabAgamAM parama pUjya kalikAla kalpataru AcArya deveza zrImad vijayapremasUrIzvarajI mahArAjAnI puNya punIta preraNA ane parama pUjya suvizAla gacchAdhipati AcAryadeveza zrImad vijaya rAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjAnAM pravacanothI jIvanaparivartana pAmyA. temAM paramapUjya parama gurudeva paMnyAsajI bhagavaMtanuM pUrNa sAMnidhya pAmIne AtmavikAsamAM AgaLa vadhyA. AMtarika zuddhi, jJAna meLavavAnI dhagaza, kriyAmAM ekAkAratA samatvabhAva AdinA kAraNe emanuM Atmika vyaktitva nikhAra pAmyuM, je anekone AlaMbanarUpa ane preraka banyuM. hiMmatabhAIe jIvanamAM AtmasAt karela tapa-45 ArAdhanA AdarzarUpa hatI temAM ja eka zreNi tapa ke be varSa tapa ke eka siddhitapa ke 94mI vardhamAna tapanI oLI cAlu * 84-85-86-87mI oLI eka ja dravyathI. * vidhi sahita navapadanI oLI AjIvana ke 11 upavAsa * 8 upavAsa * 9 upavAsa ke 500 AyaMbila ke traNa upadhAna (bIjuM-trIjuM vidhisahita) + 26mA varSathI 48 varSa sudhI besaNAM (temAM mAtra 10 ja dravyanI chUTa, 7 ane kramazaH pachI pa dravya) + 49mA varSathI AjIvana ekAsana/oLI ke guru mahArAjanA kALadharma pachI chatrarUpa TopItyAga, caMpala tyAga ane loca ke siddhakSetra maLe navvANuM yAtrA karI/karAvI ke chellAM 12 varSathI AkhA dhAnano tyAga ke siddhakSetra madhye comAsuM karyuM karAvyuM ke eka lAkha navakAramaMtrano jApa karyo ane anekavAra karAvyo ke 49mA varSathI 74 varSa sudhI 6 vigaIno tyAga 1 75mA varSathI jIvanaparyata 5 vigaIno tyAga ke 60mAM varSathI jIvanaparyata pANI sAthe mAtra pAMca ja dravyanI chUTa. (chellAM 20 varSathI mAtra 2 zAka ane 2 phaLanI chUTa.) * dara varSe mahA mAsamAM ekAMta sthaLe 1 mAsa pauSadha ane mauna sAthe ArAdhanA. AvA uttama ArAdhake khAlI karI ArAdhanA ja karI tevuM caturvidha saMgha nathI paraMtu potAnI salAmIno jIvananA aMta sudhI sArAmAM sAro sadupayoga paNa karyo. * mAunTa Abu madhye jinAlayamAM caumukhajInI pratiSThA karAvI, 4 zrI zaMkhezvara tIrthamAM zAMtinAthanI pratiSThA karAvI, ke pAlitANA madhye eka jinAlayamAM pratiSThA karAvI, + AdIzvarajI-pAyadhunI madhye sahasuphaNA pArzvanAtha bhagavAnanI pratiSThA karAvela, * vAlakezvara-caMdanabALAmAM padmanAbha svAmInI pratiSThA karAvela, ke lAlabAga-muMbaI madhye upAzraya jirNoddhAramAM lAbha lIdhela, # 800 pUjyonI nizrAmAM zrI zaMkhezvara tIrthamAM 500 ArAdhakone udyApana karyuM/karAvyuM, * taLAjAmAM navapadajInI oLI karAvela, * pAlitANAgiranArajIno charIpAlita saMgha kaDhAvela, * tapovana maLe jIvita mahotsava karyo, ke putrI pArvatIbahena (pU. sAdhvIjI pramuditAzrIjI ma.) ne pravajyA apAvI, ke hastagiri tIrthe bhagavAna bharAvyA. phakta saMpatti vAparI ke potAno ja svArtha sAdhyo evuM nahIM paNa aneka sthAnomAM pramukha-menejiMga TrasTI ke TrasTI banI, temAM sakriya sevAo ApIne te te saMsthAone sahAyaka banyA......temAM * zrI navapada ArAdhaka samAja ke zrI vardhamAna AyaMbila khAtuM (kuMbhAra TukaDA) 4 zrI hIrasUrijI jaina saMghamalADa * zrI zItalanAtha jaina saMgha-dhanajIvADI * zrI vardhamAna saMskAradhAma-muMbaI * zrI vardhamAna jaina TrasTa-navasArI * zrI namaskAra ArAdhaka TrasTa-amadAvAda ke zrI AdinAtha nirvANa kalyANaka TrasTa-badarInAtha + zrI esa. ema. je tIrtharakSA TrasTa * zrI jaina tIrtha rakSA TrasTa ke zrI saMbhavanAtha jaina zve. mU. saMgha-beDA zrI mahAvIra jaina saMyukta maMDaLa + zrI tapovana saMskRti dhAma-navasArI + zrI beDA jaina akAla rAhata TrasTa * zrI sImaMdhara svAmI jaina TrasTa-kIrtidhAma-pIparalA ke zrI vardhamAna vAlakezvara . mU. jainasaMgha * zrI vardhamAna jaina pAThazALA-lAlabAga ke zrI motIzA lAlabAga jaina TrasTa ke zrI bRhad muMbaI jaina che. mU. saMgha mahAmaMDaLa emanAmAM rahelA anekavidha guNo-prabhubhakti-jIvametrI aMtarmukhavRtti, saMgha zAsanaprema, kriyAruci, sAdhubahumAna, dIrdhadarzitA va. sAce ja atyaMta anumodanIya hatA. A kALamAM ATaATalA guNonuM svAmItva dharAvavuM e eka virala koTinI ghaTanA gaNAya, paNa suzrAvaka hiMmatabhAIe sattva, zraddhA, samarpaNanA sahAre A tamAma guNo AtmasAtu karyA ja hatA.
Page #855
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA teo jIvaMta dharmamUrti hatA. vayovRddha UMmare paNa vardhamAna tapanI oLIo karI zarIrane kahyuM. adbhuta Adarza pUro pADyo. dararoja zrI siddhacakra bhagavAnanI ekAMta ane mauna- pUrvakanI sAdhanA dvArA AtmAne siddhacakramaya banAvyo hato. temanA mukhe zrI siddhacakra mahApUjana sAMbhaLavuM, tenA bhAvomAM mahAlavuM e jIvanano eka lahAvo hato. pU. paMnyAsajI mahArAjanAM TaMkazALI vacanone temaNe jhIlyAM, hRdayastha karyAM ane samagra bhAratavarSamAM tenI cAre bAju suvAsa phelAvI. ghaNAM varSo sudhI tIrthomAM rahI AyaMbilanI oLI, pauSadha, mauna laI ciMtana, dhyAna, japamAM jIvana vitAvyuM. siddhacakra pUjana dvArA samagra bhAratavarSamAM teozrI uttamakakSAnA sAdhaka tarIke prasiddhi pAmyA. bhagavAna mahAvIra svAmI paramAtmAnA AnaMda-kAmadeva jevA zrAvakonI pratikRti jevA hiMmatabhAI hatA. vAtsalyamUrti, yoganiSTha, zAsanaprabhAvaka paMnyAsajI bhagavaMta bhadraMkara vijayajI ma. sAhebanA atyanta samarpita ane bhakta zrAvaka hiMmatabhAIe emano saMga pAmIne uttarottara utkRSTa sAdhanAno mArga pakaDyo. ghora tapa, utkRSTa, jJAnadazA ane uttama sadAcAritA temanuM jIvana hatuM. teone vardhamAna tapanI 94mI oLI cAlatI hatI ne oLImAM ja deha choDyo. dhyAna ane yoganI sAdhanAmAM lIna hovA sAthe tamAma dharmakriyAone apramattapaNe karatA. jinazAsananA prathama daza mahAzrAvakomAM temano naMbara nizcita Ave. AvA aneka guNonA svAmI zrAvakaratna hiMmatabhAI vi.saM. 2058, a.su. 1, guruvAra, tA. 11-7-02 nA apUrva samAdhi sAthe svargavAsI thayA che. e karmavIra yoddhA kharekhara zAzananA zaNagAra hatA. temano AtmA A bhavamAM sati pAmI paraMparAe siddhigatigAmI bane e ja...... saujanya : jaDAvabahena ratilAla hemarAja zeThiyA-hAlAra hAla thIkA (kenyA) zAha dalapatalAla premacaMda IzvaralAla parivAra zAha dalapatalAla premacaMda, vatana : vaDagAma (pAlanapuraji. banAsakAMThA), janma dina : vi.saM. 1988, Aso suda 14, guruvAra, tA. 13-10-1932. chellAM keTalAMka varSothI dhaMdhAkIya pravRttithI saMpUrNa nivRtti laI dhArmika tathA sAmAjika kSetre yathAzakti pravRtti cAlu che. vi.saM. 2003mAM nizALamAMthI chaThThI For Private 31 gujarAtI copaDIno abhyAsa adhUro choDI goLa-khAMDa ane kariyANAMnI dukAna zarU karI. vi.saM. 1999 thI pU.A. zrI kastUrasUrijI ma.sA.nAM vyAkhyAna zravaNathI tivihAranuM paccakkhANa zarU karavAnI bhAvanA thaI. vi.saM. 2010thI kaMdamULano sadaMtara tyAga tathA covihAra pratyAkhyAnanI zarUAta. vi.saM. 2013 (I.sa. 1951)thI samAjanAM vividha kAryomAM AgevAnIpUrvaka kAmagIrI zarU karI. te samayanA samAjanI Arthika sthitine dhyAnamAM laI Arthika kAraNosara abhyAsa na karI zakatAM bALakonI keLavaNI mATe samAjanA bhAIoe sAthe maLI rU|. 40,000 (cAlIsa hajAra pUrA) 2kama ekatra karI. vahIvaTa karavA samAjanA bhAIoe eka kamiTI banAvIne pramukhapada saMbhALavAnI javAbadArI potAnA zire AvI. Azare 16 varSa sudhI pramukha tarIke pharaja bajAvI. jarUriyAtamaMda vidyArthIone jaina borDiMganI phI paNa ApavAmAM AvatI. A rIte abhyAsa karI cUkelA vidyArthIomAMthI ghaNA koTyAdhipati che. vi.saM. 2017 kuTuMbanA anya sabhyasahita aThThAItapanI ArAdhanA (vaDagAma mukAme) vi.saM. 2020, kArataka vada 10nA usmAnapurA-amadAvAda mukAme upadhAna tapa, DIsA rAjapura mukAme upadhAna bIjuM pAMtrIzuM, pAlanapura mukAme upadhAna trIjuM aThThAvIsuM, pAlitANA mukAme sajoDe varasI tapanuM pAraNuM, navapadajInI oLI, kriyA sahita paMcamI tapa, mauna ekAdazI tapa, caitrI pUrNimA tapa, kArtika pUrNimA tapAdinI ArAdhanA. upadhAna karyA pachI 21 varasa biyAsaNAMno tapa, 2040mAM pAlitANAmAM pU.A.bha. zrI rAmacaMdrasUrIzvarajI ma.sA.nI nizrAmAM cAturmAsa karyA pachI kAyamI ekAsaNAMnuM tapa cAlu che. lagabhaga satata 20 cAturmAsa varSathI paryuSaNA parvamAM cosaTha- praharI pauSadhanI ArAdhanA, Azare 20 varSathI pUrNimAnA divase koIpaNa tIrthanI sparzanA-yAtrA. khaMbhAtathI pAlitANA sajoDe cha'rIpAlita tIrthayAtrA. svargastha pitAjInI bhAvanAnusAra zrI premacaMda IzvaralAla parivAranA upakrame AcArya devazrI rAmacaMdrasUrIzvarajI ma.sA.nI puNya nizrAmAM suratathI siddhagiri (pAlitANA)nA 47 divasIya cha'rIpAlita zrI saMghanuM vi.saM. 2034nA kArataka vada 5-nA zubhadine prayANa-poSa suda 6nA dine pAlitANAmAM praveza. poSa suda 8nA pAvanadine zrIAdIzvara dAdAnA darabAramAM AcAryadevazrInA zubha haste saMghamALAno maMgaLa prasaMga. kuLane cAra cAMda nahIM, paraMtu cauda cAMda lagAvI de tevA kuladIpaka Personal Use Only
Page #856
--------------------------------------------------------------------------
________________ 832 putraratna atulakumArano parama upakArI AcAryadevazrI rAmacaMdrasUrIzvarajI ma.sA.nA varad haste amadAvAdamAM saradAra paTela sTeDiyamamAM vi.saM. 2047nA vaizAkha vada 5ne ravivAra tA. 2-6-1991nA maMgaLa dine vaDalA jevA gheghUra zrI premacaMdaIzvaralAla parivAra taraphathI Ayojita bhavya dIkSA samAraMbha. vividha kSetranI nIce mujabanI saMsthAo sAthe saMkaLAyelA che. pramukha-zrI Abu taLeTI tIrtha-mAnapura-AburoDa (rAjasthAna), zrI alaukika pArzvanAtha tIrtha-ujjaina (ema.pI.), zeTha ANaMdajI kalyANajI peDhIamadAvAda, zrI akhila bhAratIya jaina zvetAMbara konpharansa-muMbaI, zrI vaDagAma tAlukA vepArI esosiezana-vaDagAma (u. gujarAta), zrI vaDagAma mAdhyamika keLavaNI maMDaLa, vI.je. paTela hAiskUla-vaDagAma, TrasTI : zrI vAlama jaina tIrtha, zrI rAMteja jaina tIrtha, zrI metrANA jaina tIrtha, zrI pAlanapura jaina mitramaMDaLa, zrI vaDagAma jaina saMgha, zrI jaina mitramaMDaLa-pAlanapura-pramukha 6 varSa, TrasTI 7 varSa, zrI vaDagAma grAmapaMcAyata-vaDagAma-sarapaMca 5 varSa, zrI pAlanapura-vaDagAmadAMtA mArkeTa kamiTI-pAlanapura-15 varSa, zrI banAsakAMThA jillA vepArI mahAmaMDaLa-pAlanapura-5 varSa, zrI pAlanapura gaMjabajAra esosiezana-pAlanapura-5 varSa, zrI dhANadhAra keLavaNI maMDaLapramukha-17 varSa. zatruMjaya giranAra, sameta zikharajI, pAvApurI Adi lagabhaga 90 tIrthonI yAtrA. pitAzrI 51 varSanI uMmare vi.saM. 2013nA kArataka suda 7nA divase samAdhimaya rIte paraloka sidhAvyA. mAtuzrI hAla 80 varSanI uMmare paNa pUjA karI zake che. choTAlAla, ramaNikalAla, sevaMtIlAla-bhAIo surata-muMbaImAM vepAra-kArobAra saMbhALe che. ci. atula amadAvAda mukAme vi.saM. 2047nA vaizAkha vada panA ravivAranA maMgala divase pravrajyA grahaNa karI, munizrI hitarucivijayajI tarIke suMdara ArAdhanA ArAdhI rahyA che. ci. anila-muMbaI bhAIo sAthe vyavasAyamAM saMkaLAyelA che. sudhIra, rAjeza, nIleza, hiteza, rUpeza pAMceya bhatrIjA muMbaI-suratamAM bhAIo sAthe vyavasAyamAM saMkaLAyelA che. dIkarI-traNa, bhatrIjI pAMca che. devagurunI bhakti ane kRpAthI jinavANIzravaNathI sadvicAronuM manana-siMcana thayuM. sArA saMskArothI jIvanamAM tana-mana ane dhanano sadupayoga zakya hoya teTalo karI zakAyo. A kuTuMbe saMyuktapaNe zrI premacaMda IzvaralAla parivAra ane mAtuzrI caMpAbahenanA nAme saMpattino nIce darzAvyA mujaba caturvidha saMgha saya karela che. vAlama jaina tIrthamAM--zAha premacaMda IzvaralAla jaina bhojanazALA, rAMteja tIrthamAM zAha caMpAbena jaina bhojanazALA, Abu tIrthamAM-Abu-delavADA tIrthamAM mukhya maMdira mahAvIra svAmI bhagavAnanA derAsaramAM mULanAyakajInI pratiSThA tathA neminAtha bhagavAnanA derAsarajImAM eka derInI pratiSThA, siddhagiri pAlitANAmAM girirAja upara nUtana banela AdIzvara bhagavAnanA derAsarajImAM zrI saMbhavanAtha, zrI ajitanAtha tathA zrI abhinaMdana svAmIjInI pratiSThA, vIsanagaramAM-kAjIvADanA nUtana derAsarajInuM khAtamuhUrta-mahAvIra svAmInI pratiSThA, rAMtejamAM rAMteja-tIrthamAM eka derImAM zrI mahAvIra svAmI bhagavAnanI pratiSThA, vIsanagaramAM zrAvaka--pauSadhazALA (upAzraya)nuM khAtamuhUrta tathA uddaghATana. vIsanagaramAM zrAvikA upAzrayanuM udghATana, pUNI tIrthamAM upAzrayanuM udghATana, IDara tIrthamAMjJAnamaMdira khAtamuhUrta. Abu taLeTI tIrthamAM-mAnapuramAM 24 derImAM 1 derI, vaDagAmamAM zrI ciMtAmaNi pArzvanAthanA derAsarajInA dhvajadaMDano lAbha, pAlanapuramAM-Aso mAsanI navapadajInI kAyamI oLI tathA pAraNAM karAvavAnuM cAlu che. tAraMgAmAM --navIna dharmazALA) zAha caMpAbahena premacaMda IzvaralAla pAmI bhavana, vaDagAmamAM-sevaMtIbhAInAM lagna prasaMge jhAMpA, cUMdaDI (gAma jamaNa), zeTha premacaMda IzvaralAla hAiskUla bhavana, duSkALamAM vaDagAma mukAme keTala kempa ane dara varSe aneka pAMjarApoLamAM dAna. A sivAya derAsara, upAzraya, jJAnamaMdira, bhojanazALA, AyaMbilazALA, dharmazALA, sAdharmika bhakti, pAMjarApoLa, anukaMpA Adi vividha kAryomAM samaye samaye yathA-yogya anudAnano lAbha meLavAya che. devagurunI bhakti, sAdharmika bhakti, jJAna, jIvadayA, anukaMpAmAM anudAna ane dhArmika kSetrono vahIvaTa. e temanI khAsa ruci che. zubha vicAro grahaNa karavAnuM, azubha vicAro dUra karavAnuM ane samAdhimaraNa meLavavAnuM mana che. prathama upadhAna pachI biyAsaNAMthI ochuM paccakkhANa karela nathI. pAMca tithi ekAsaNAM athavA te uparAMta karela che. bAra vrata aMgIkAra karyAM che. zakya hoya tyAM sudhI 25 varasathI savAra-sAMja pratikramaNa, sAmAyika, jinapUjA vagere varasothI karela che. 15 varSathI jinezvaranI pUjA karyA sivAya pANI paNa pIdhuM nathI. jiMdagImAM kadI paNa hoTalanuM pANI ke cA pIdhI nathI ane jaina bhojanazALA sivAya kadI paNa lojanuM khAdhuM nathI. 10 varSanI uMmarathI tivihAra rAkhela che. temAM phakta 15 divasa lagabhaga bimArInA kAraNe bhaMga karela che.
Page #857
--------------------------------------------------------------------------
________________ pa.pU. pitAzrI bAbulAla lakSmIcaMda zAha caturvidha saMgha graMthayojanAne hArdika anumodanA - zrI ahad upAsaka 'zrAvaka zAhanItilAla zAMtilAla-AkolA janma : AkolA - mahArASTra, mAtA : hemakuMvarabA pitA : zAMtilAla lagna : amarelI, patnI : indubahena be putra : bharatakumAra, harezakumAra be putrI : harSA, pratibhA kuTuMba - parivAranA saMskAra, sAdagI, prAmANikatA, paramAtmabhakti, guru zuzruSA, khArAdhanA, japa, tapa, vrata, sAteya kSetramAM dravyavacana, pU. AcAryadeva sAdhvIjI ma.nA. cAtumasa dvArA temAM AcArya deva pU. ratnasuMdara sU.ma.sA.nA satsaMga ane zibironA mAdhyame jIvanamAM agaNita upakArathI dareka kAryomAM umaMga, utsAha ullAsathI aMtarane ajavALI rahyA che. zrI aMtarIkSa tIrtha mATe traNa-cAra peDhI bApA-dAdAnI paraMparA cAle che. pU.paM. candrazekhara vi.ma.no mahAna upakAra che. jyeSTha putra bharatabhAInI sUjhabUjha mATe gaurava levA jevuM che. nItilAlabhAInuM cAra mAsa pahelAM dehAvasAna thayela che. indubena paNa saMskArI che. saMskAranuM siMcana mAtA ja kare - mA te mA ! amArAM saMsArapakSe mAsI ma.sA. - navakArAdi karoDokaroDo maMtra-jApanAM ArAdhaka sAdhvIratnA pU. padmayazAzrIjI ma.sA.nI preraNA amArA jIvanane ujvaLa banAve che. amArA para mahAna upakAra che. prasaMge - prasaMge amane anekAneka kAryomAM utsAhI kare. sAteya kSetromAM dravya vAparavA! temanI preraNAthI - caturvidha saMgha graMthayojanAmAM zubhecchA ApatAM atyAnaMda thAya che. navakArAdi karoDo - karoDo maMtrajapanAM ArAdhaka sAdhvIranA pU. padmayazAzrIjI ma. sA.nI preraNAthI. zAha nItilAla zAMtilAla parivAra AkolA taraphathI : udhamI chatAM niradhamI : kRpAnidhi zrI jinezvaradevanI asIma kRpAthI amone dharme zurA evam ka zUrA vaDIla banevI zrI pU. bAbulAla zeTha maLyA. 'zubhasya zIghama' evI prakRti ane udyamI chatAM nirudhamI evI kAryazailI A emanI khAsiyato che. kuMDhaDAnA grAmyajIvanamAMthI dAna, zIla, tapanuM bhAthuM laIne zaherI jIvanamAM AvyA ane grAmya tathA zaherI jIvanazailI vacce zarasaMdhAna sAdhyuM. A jJAna duniyAnI 'samayane pArakhavAnI vidyApITha ja ApI zake' - je temaNe dharma ane vyavahArane ucitapaNe sAcavIne sArthaka karyuM che. vartamAna pravAhamAM bhaLavuM, bIjAnI anukULatA sAcavavI, teno samaya jALavavo, gamaze, phAvaze ne cAlaze e jIvanamaMtra banAvavo, parivAranI ekatA TakAvavA satarka rahevuM ne darekanA AdarapAtra - priyapAtra banI rahevuM te amArA pU. banevIe karI batAvyuM che. ghaNAM ghaNAM varSothI haMmezAM navakAra maMtranI bAdhA pArAnI Azare 20 navakAravALI gaNIne temaNe jiMdagImAM asaMkhyAtu navakAra gaNIne jIvana dhanya banAvyuM che. mAvataranI sAcI mUDI saMtAna ja che mATe temanuM zreya-preya ane saMvardhana sadAya teonAM haiye ramatuM hoya che. dIkaro TAimasara jamI lya ane taMdurastI sArI rahe te arthe bhAyaMdara dukAne Tiphina laIne jAya, 1 vAge "cAla beTA !' mane bhUkha lAgI che kahIne sAthe jamADe tevI dIrdhadaSTivALA, gAmaDAmAMthI, mAnavatAnI maheka UbhI karIne AvyAM che ! tenA pratApe Aje Akho parivAra sukhI che. mAnavajIvanamAM 4 Azramo che : brahmacaryAzrama, gRhasthAzrama, vAnaprasthAzrama, saMnyAsIzrama. AmAM gRhasthAzrama bAkInA 3 Azramone puSTa karanAra che. gRhasthAzramamAM paNa utkRSTa dharmArAdhanA thaI zake ane saMtAnone pamADI zakAya te temaNe saMkalpasidhdhithI karI batAvyuM che. prANa ane prakRti - akSayapAtranI AvRtti avarNanIya akalpanIya, durlabha avasara hAthamAM AvatAM amone harSa-ullAsano sAkSAtkAra thayo che tyAre hRdayanI vANIne khALavI muzkela banI che. annapUrNAdevInA svayaM avatAra samAM, sadAye prasannavadanA bAramAsI phUla jevA amArAM kAMtAbahena bhAMDaraDAmAM bIjAM, piyaravATa AkolALImAM zrI ratilAla viThThaladAsa saMghavI parivAramAMthI 4 baheno tathA 3 bhAIono saMgAtha mUkIne sAsariye zrI lakSmIcaMda kezavajI zAha parivAra - kuMDhaDAmAM putravadhU banIne AvyAM. bAlyavayathI nIDara, spaSTavakatA ane haiyAukalatavALAM tethI pitAzrI emane 'dIkaro' ja kahetA. zrI siddhAcalajInI chAyAmAM uchera thayo tethI svabhAvathI dharmanA rAgavALA mATe sAdhu-sAdhvIjInI vaiyAvacca kare, ''pabaDAM AvyAM, bhaIlAM !' ema kahI caDasA-caDasI karAvIne anyonA kalyANamitra' bane. tapasyAmAM joDe ne 'puNya karatAM pApa lAya" temaja "dharmanA pAye ja chIe' ema kahI dharmamaya banAve. dIrdhadaSTi ne koThAsujhapUrvaka emanA hAthe kIDIne kaNa ne hAthIne maNa samaye-samaye pahocyuM ja hoya. kuTuMbamAM darekanI kaLA emanA hAthamAM tethI emano bola koI uthApe nahIM. atithibhAva evo ke bIjAMone khavaDAvavA mATe ja janmyA hoya tema jabAnamAM ane jamaNAmAM basa mIThAzathI ja bharelAM amArAM bahene amAne sadAya vAtsalyavArithI bhIjavatAM rahIne mA varanI khoTa kadIya vartAvA dIdhI nathI. AvAM keLavAyelAM vaDIla bahananuM '1' javAbI paNuM jIvanabhara amAruM mA darzana karatuM rahe te ja ekamAtra eja li. * pravINacaMdra bAbulAla zAha * dilIpakumAra bAbulAla zAha * mahipatarAya bAbulAla zAha ke bhUpatarAya bAbulAla zAha : : : : : : pas. Jain Education Intemational
Page #858
--------------------------------------------------------------------------
________________ deza-videzamAM prasiddha zrI nAkoDA TrasTa saMcAlita zrI nAkoDA pArzvanAtha jaina jJAnazAlAnA prAcArya evaM vidhikAraka narendrabhAI DoDiyA pUjya jJAnadAtA gurudeva ! ApazrIe I.sa.1991thI A jJAnazAlAnuM vidhivata saMcAlana zarU karyuM ! jeo satata 22 varSathI jaina zAstronuM caturvidha saMghamAM talasparzI jJAnadAna karI rahyA che. jeoe Aja sudhImAM 626 sAdhu-sAdhvIone jJAnadAna karyuM che. jJAnanA bhaMDAra hovA chatAM jeo namra, guNAnurAgI ane jJAnapipAsu che. ApazrI dvArA atyAra sudhImAM amArA jevA 80thI adhika zikSako taiyAra karIne jaina zAsanane samarpita karyA che, je Aje bhAratabharamAM tana-manathI sevA ApI rahyA che. ApaNI satpreraNAthI 45 mumukSuoe saMyama svIkArela che. jeoe Aja sudhI 560 chAtrone adhyayana karAvI mAtR-pitRbhakta, rASTraprema, samAjapremI banAvavAnA koDa jagAvyA che. amArA jJAnadAtAe dilhI, guvAhaTI, tejapura (AsAma), pharIdAbAda, pUnA, AgarA, kalakattA jevAM moTA nagaromAM paryuSaNa parvanI ArAdhanA evaM mahApUjanonAM viziSTa vidhAno karAvI paramAtmA bhaktimAM bhAvikone bhAvita karyAM che. yavatamAla jaina saMghe jemane 'jaina UrjA puruSa'nA birudathI navAjyA che. OM jeo dIno pratye udAratA, guNAnurAgI ane zAsanapremInA dhaNI che. jaina zAsanane saMpUrNa samarpita che. evA gurudevazrInA dIrghAyu mATe nAkoDA pArzvaprabhu evuM nAkoDA bhairavajIne aMtaHkaraNanI prArthanA. ApazrInI upakArasmRti amArA mAnasapaTa para sadaMtara aMkita raheze. jhalakatA hai jina kI bAta bAta meM bodha lakSya hai ekamAtra jinakA satya kI khoja anabole bhI bolatA hai jinakA yazasvI jIvana aise pyAre guruvara ke caraNoM meM zat zat vandana..... - kRpAkAMkSI variSTha adhyApaka zrI paMkaja esa. jhAlamoTA (khoDA) adhyApaka zrI zatruMjaya pI. jaina (hinDona siTi) adhyApaka zrI rameza je. jaina (bhANapurI) adhyApaka zrI gaurAMga jI jaina (mahesANA) adhyApaka zrI devendra je. jaina (dhAnerA) adhyApaka zrI vikrama bI. jaina (vaDodarA) zrI nAkoDA pArzvanAtha jaina jJAnazAlA The. nAkoDA tIrtha roDa, nAkoDA tIrtha, po.mevAnagara-364 025 For Private Personal Use Only
Page #859
--------------------------------------------------------------------------
________________ 835 tavArIkhanI tejachAyA sevAdharmanI puNyazazilA H zAzananA dhamAsika kAryakaro dAnavIro potAnA jIvananI pratyekapaLane samAja ane dharmazAsananA vividha kSetramAM satata sakriya rAkhI aharniza sevArata rahenArA, anekone aneka prasaMge preraNA, protsAhana ane pathadarzaka banI rahenArA zAsananA saniSTha ane karmaTha kAryakaro jemanA dharmaparAyaNa sadguNo ane ujaLA vyaktitvane kAraNe bahoLA janasamuhamAM teo saunA prItipAtra banI zakyA che. jeonI jinabhakti, tIrthabhakti, gurubhakti, jJAnabhakti, sAdharmika bhakti, jIvadayA pravRtti jevA anekavidha kAryo susaMpanna banyA. zAsananA evA karmaTha kAryakaronA paricayo lekhamALA dvArA apAyA che. - saMpAdaka. sva. zrI anaMtarAya hIrAcaMda zrI kAMtilAla bhagavAnadAsa sAvaDiyA dAThAnA vatanI ane muMbaImAM rahetA saujanyamUrti zrI temano janma porabaMdaramAM thayo. temanA pitAzrI mu. je anaMtarAya hIrAcaMdanuM pa6 varSanI nAnI vayamAM tA. 24-1-86nA vAIkomAM nokarI karatA hatA. kuTuMbanI Arthika sthiti sAmAnya roja avasAna thayuM. zrI anubhAIe jIvananA aneka hatI temanI 26 varSanI uMmare pitAzrIno svargavAsa thayo. temanA jhaMjhAvAtomAMthI pasAra thaI jIvanane navA vaLAMka ApI, udAra mAtuzrInI aMta sudhI temaNe sArI sevA karI. 16 varSanI uMmare bhAve satkAryomAM lakSmI vAparavA lAgyA hatA. teo mAtRbhUmi muMbaInI jI. TI. hAIskUlamAM abhyAsa pUro karI pitAne dAThAnA vikAsamAM khUba ja rasa laI rahyA hatA, eTaluM ja nahi, sahAyarUpa banavA arthe kAMtibhAIe abhyAsa choDI dIdho. thoDA dAThAnI bhojanazALA adyatana bane ane yAtrikone dareka prakAranI samaya mATe zerabajArano anubhava lIdho, paNa be-traNa varSa eka samaya mATe zerabajArano anubhava che sagavaDa maLe te mATe satata prayatnazIla hatA. dAThA derAsarane vImA kaMpanImAM nokarI karI-paNa jIva nokarI mATe sarjAyo mInAkArI banAvavAmAM tathA gAmamAM hAIskUla UbhI karavAmAM nahoto. temanuM lakSya UMcuM hatuM. paraMtu te mATe sAnukULa takanI zrI anubhAInuM AgavuM pradAna hatuM. bhojanazALA mATe nidhi rAha joI rahyA hatA. abhyAsa ocho hovA chatAM anubhava ghaNo ekaTho karI ApavAmAM temano umadA phALo hato. muMbaImAM zrI meLavI lIdho. vizeSa bhaNatara karatAM gaNatara AgaLa vadhI rahyuM. ghoghArI vizAzrImALI jaina samAjamAM AgavI pratibhA UbhI thoDA samaya bAda meTro sinemAnI najIkamAM eka kApaDanA sToramAM karI hatI. vidhavA bahenone upayogI thavA, temane Atmanirbhara pote bhAgIdAra banyA ane sAthosAtha kApaDanA dhaMdhA para vizeSa banAvavA tema ja temanA paisAnI kAyamI salAmatI mATe sva. dhyAna ApyuM. pitAzrI hIrAcaMda zAhanI smRtimAM doDhalAkhanI rakama potAnI ApI i.sa. 1980mAM "TrasTa"no prAraMbha karela. je mAnavatAnuM mANasa ane tenA paDachAyAnI mAphaka mAnavajIvanamAM umadA kArya Aje cirasmaraNIya banI gayuM che rahyAM che prArabdha ane puruSArtha banne ekabIjA sAthe saMkaLAyelA che. teo pachI paNa A TrasTa avirata sevA ApI rahyuM che. taLAjAnI kApaDanA eka AgevAna eksaporTara-kamIzana ejanTa tarIke zrI ena.Ara. zAha hospiTalanA TrasTI hatA ane jaina vikhyAta banyA. samAjanI nAnI moTI aneka saMsthAomAM rasa laI kAryarata rahetA garIbAI e kaDavI ane tiraskArapAtra hovA chatAM te hatA. bhAratamAM badhe bharyA. paradeza paNa be-traNa vakhata jaI kalyANakAraka paNa banI zake che. garIbImAM rahela sadgaNonuM AvyA. mahesANAmAM mAtuzrI kamaLAbena hIrAcaMdanA nAme bhAna bahu ochAne hoya che. dharmazALA baMdhAvI. teo khUba ja paragajuvRtti dharAvatA hatA. samAjane Aje paNa emanI eTalI ja khoTa jaNAya che. sAdAI, saraLatA, pavitratA e temanA AgavA guNo che. Jain Education Intemational
Page #860
--------------------------------------------------------------------------
________________ 836 pAlitANAnA jaina gurukULanuM gaurava zrI kAMtilAla bAlacaMda pArekha pAlitANA yazovijaya jaina gurukULanA gauravazALI ratna gaNAtA zrI kAntibhAI mULa jhAlAvADanA vatanI che. raMgUnamAM eksaporTa-imporTanuM sAruM kAmakAja hatuM. barmAnI rAjakIya paristhiti palaTAtAM raMguna khAteno vyavasAya sameTI lIdho. jaina gurukULa pAlitANAmAM temaNe meTrika sudhIno abhyAsa pUrNa karI teo vadhu abhyAsArthe muMbaInI mazahUra sIDanahAma kolejamAM joDAyA. kolejamAM temanAM A varSonI kArakIrdI ghaNI ja tejasvI hatI.prativarSe UMcA naMbare pAsa thaI bI.komano abhyAsa pUrNa karI sI.e. thavAnI tIvra utkaMThAne laIne muMbaInI jANItI peDhI mesarsa chogalamala enDa kuM|. mAM joDAyA. jyAM temaNe peDhIno pUrNa vizvAsa saMpAdana karyo ane icchita kSetre ghaNuM ja jJAna saMpAdana karyuM. 1959mAM temanA sahAdhyAyI zrI mohanalAla jainanA sahakAra sAthe bhAgIdArImAM mesarsa jaina pArekha enDa kuM|. cArTaDa ekAunTanTasa peDhInI zarUAta karI. pistAlIza varSanI vaye temaNe prApta karelI siddhi kharekhara prazaMsApAtra che. hAlamAM ghaNI vyApArI peDhIonA inkamaTeksa ane selsaTeksanA salAhakAra tarIke sArI sevA ApI rahyA che. ghaNI zaikSaNika saMsthAo sAthe saMkaLAyelA che. dharmAnurAga ane sevAbhAvanAthI emanuM jIvana surabhita che. jaina samAja teo mATe gaurava laI zake che. temanI vinamratA emanA pratye bhAre moTuM bahumAna upajAve tevI che. potAnA vyavasAyamAM khyAti prApta karanAra zrI kAntibhAIe jJAti ane samAja sevAnI koI taka javA dIdhI nathI. nirAbhimAnI ane paragaju svabhAvanA zrI kAntibhAI kahevA karatAM karavAmAM vizeSa mAne che. emanI zraddhA, zakti, sAdhanA ane siddhinuM pratIka to mAtRsaMsthA gurukULane teo haMmezA yAda karatA rahyA che. ApabaLe AgaLa AvI gurukULanuM gaurava vadhAryuM che. dharmAnurAgI khAntIlAla lAlacaMda zAha puNyasaMyoge bahu saMpattivAna nahIM, paraMtu bhAgyayoge uccakuLamAM janma-A siddhAMta anusAra, lAlacaMda gulAbacaMda zAhanA dharmaniSTha parivAramAM, mAtuzrI ajavALIbahenanI kukSIe janmelA khAntIbhAIno uchera paNa eka saMskArI bALaka tarIke thayo hato. For Private caturvidha saMgha temaNe pAThazALAmAM zrI paramANaMdabhAI nAmanA brAhmaNa paMDita pAsethI pAyAnuM dhArmika zikSaNa meLavyuM hatuM. jemane yAda karatAM Aje paNa temanuM mastaka AdarathI jhUkI jAya che. dharmanI sAthe jarUrI vyAvahArika zikSaNa meLavavA mATe mahuvAmAM temanA dAdA zrI khuzAlasuracaMdane tyAM rahyA. poNA be rUpiyAnI moMghIdATa gAIDanA paisA dAdAjI pAse kaI rIte mAMgavA? Avo vicAra karIne, junAM copaDAnAM pAnAM kADhIne svanirmita mArgadarzikA taiyAra karI. dAdAjInuM mAna meLavanAra khAntIbhAI paNa dAdAjInA upakArane bhUlatA nathI. mAtA-pitAe temane mAtra cAra varSanI vayathI ja pUjA, vyAkhyAnazravaNa vagerenA saMskAra ApyA hatA. eka vakhata temaNe mAtAne prazna pUchyo, "vIraDAmAM pANI kyAMthI Ave che?' mAtAe kahyuM, "bhagavAna mokale che." A nAnakaDI ghaTanAe temane hacamacAvI dIdhA. temanI zraddhA vadhAre dRDha banI. zAsanasamrATa pa.pU.A. zrI nemisUrIzvarajI ma.sA. sAthe mahuvAthI seMdaraDA savihAra samaye brahmacarya, mAMsa-cAmaDAMnA zarIranI kSaNabhaMguratA, saMyamanA mahattva viSe vAto thaI. temanI eka vAta vadhAre prabhAvaka rahI : mAnavI bAlyAvasthAmAM bhUMDAvasthAmAM, yuvAnImAM gaddhAvasthAmAM, vAnaprasthakALamAM vRSabhAvasthAmAM ane jIvananI pUrNatAnA samaye kapilAvasthAmAM jIve che. to kharekhara mAnavatA kyAre prApta kare? AcArya zrI rAmacaMdrasUrIzvarajI dvArA aMtarAtmadazA viSe temaja pa.pU.A. zrI dharmasUrijI, zrI devendrasAgara, zrI padmasAgara, zrI subodhasAgara, zrI bhuvanabhAnusUrIzvarajI vagere dvArA vairAgyabhAva jAgRta thayo. paraMtu pitAjInI anicchA, AjJA ane bhAvanAnA pariNAme nava varSanI uMmare karavuM paDeluM sagapaNa, 18 varSanI vaye dAMpatyajIvanamAM pariNamyuM. Azcarya to e vAtanuM kahevAya ke lagna pahelAnA 9 varSanA gALAmAM khAntIbhAI temanA bhAvi patnI kusumabahenane maLyA na hatA. lagnanA bIjA divase ja zatruMjaya girirAjanI yAtrA, pUjA, manamAM koI vikArabhAva vagara ja kAryarata rahyA. vrataniyamamAM rahevA mATe lagnajIvananI prathama rAtrie ja kusumabahena sAthe thoDA saMdharSanA kAraNe ane pachInA samaye thoDA upasargavALA saMyogo UbhA thayAM. paraMtu deDhatA ane samajAvaTathI kArya hAthamAM lIdhuM tyAre upasargovALA saMyogonA vAdaLo haTI gayAM. saraLatAthI dAMpatyajIvana pasAra thatuM rahyuM. zrI jaMbusvAmI, sthUlabhadrajI, vijyAzeTha, vijyAzeThANI jevA utkRSTha udAharaNo sAme rAkhyAM. Personal Use Only
Page #861
--------------------------------------------------------------------------
________________ 830 tavArIkhanI tejachAyA corAzI-84 varSanI uMmare 8+4 = 12 vratonuM pAlana karIne 85mAM varSamAM praveza thayo tyAre "zivamastu sarva jAga'nI bhAvanA prabaLa banI. traNa varSa pUrve A. zrI kalApUrNazrIjI pAlitANA AvyA tyAre saMkalpa abhigraha dvArA pratyeka janmamAM AvAM vrataniyamonuM pAlana thAya evo nirdhAra karyo. nAnapaNathI ja zrutajJAnamAM rasa hato, tethI ujjainamAM pAThazALA zarU karAvI. jena dhArmika zikSaNasaMgha zvetAMbara, ejyukezana borDamAM sekreTarI tarIke cAluM rahevAnI taka temane maLI. pAThazALAmAM bhaNelI arpaNA Aje sAdhvIjI zrI AtmajJAzrIjI tarIke vicare che. uparAMta e badhAM vidyArthIo paikI ghaNA Aje samAjanA mAnasabhara hoddAo para hovA chatAM dharmapremI rahIne vividhakSetromAM dAna, puNya, sevA, sAdhanA ane prabhubhaktinA kAryamAM joDAIne niSThApUrvaka kArya kare che. teo saurASTra, gujarAta, mahArASTra, madhyapradeza jevAM sthaLoe kAryarata che. pachI e kArya derAsara, upAzraya, hospiTala, zALA, saMgha ke pratiSThA ke anuSThAna game te hoya. niSThAthI A kArya saMbhALe che. tAjetaramAM kArataka suda 2, saM. 2044nA roja mahA puNyavAna taLAjAnivAsI khAMtilAla lAlacaMda zAhe paMdara divasano zrI sametazikharajI mahAtIrthanI yAtrA pravAsa yojIne puNyarAzi upArjita karavA sAthe kuTuMbIone paNa bhavAMtaranuM bhAthuM baMdhAvyuM che. vizeSamAM zrI siddhAcala uparanI pa00 bhagavAnanI pratiSThAnA samaye 9 AcAryo birAjamAna hatA ane zreSThIvaryonI vacce mAtra 18000 rU. mAM kaLazano Adeza prApta karavAnI taka khAntIbhAIne maLI, e zAsanadevano koI prabhAva ja gaNI zakAya. uparAMta ghaNAM anuSThAnomAM vividha Adezo prApta karavAno puedaya paNa prApta thayo. narapuMgava evA zrIyut khAMtibhAIe paramAtmA pratye je dAsatvabhAva tathA arpaNabhAva keLavyo che te vilakSaNa che. temanA zubha haste zAsananAM tema ja saMghanAM anekAneka kAryo thayAM che. tethI bhAgye ja koI avihita haze. temanA dhUpasaLI samAna suvAsamaya tema ja samarpaNamaya jIvanamAMthI bodha grahaNa karIne dharmI AtmAo uddhArane pAmI zake che. mAnavInuM AyuSya samayanA visarjana sAthe saMkaLAyeluM che. aMtima jayaNA' zrI mahAvIranA zabdo ane upadeza anusAra mRtyu Ave te icchA sAthe prApta thAya tevI abhyarthanA sAthe zrI khAntIbhAI jIvI rahyA che. udAracarita puNyAtmA sva. zrI khumacaMda ratanacaMda zAha vartamAna jaina zAsananA itihAsamAM maMDAra-rAjasthAnuM nAma suvarNAkSare aMkita thayeluM che. jemaNe ucca vizuddha cAritryathI vizeSa mahattvanI koI bAbata gaNatarImAM lIdhI nathI evA parama AdaraNIya jaina zreSThI zrI khumacaMdabhAI jaina samAjanuM gauravazALI ratna che. maMDAra emanuM vatana paNa nAnI kumaLI vaye muMbaImAM emanuM Agamana thayuM. pitAzrIe zarU karelI trAMbApittaLanI dukAna potAnI haiyAsUjha ane dIrdhadaSTithI vikasAvI, uttarottara ghaNo vikAsa thato rahyo. pariNAme Aje dhaMdhAkIya kSetre nAmanA meLavI che. je emanA pracaMDa puruSArthanI sAkSI pUrI pADe che. teNe vyApAramAM je rasa lIdho te karatAM vizeSa rasa emaNe nAnI vaye dharma ane AdhyAtmika kSetre levA mAMDyo ane kahevAya che ke jainadharma AcAravicArane nAnI uMmarathI jIvanAM pacAvyo. jiMdagImAM kyAreya abhakSya padArthono upayoga karyo nathI tema kyAreya temanuM moDhuM chUTuM nathI. saM. 2013nI sAlathI bAre mahinA ukALeluM pANI vApare che. devagurudharma paratve emanI ananya zraddhA ane bhaktibhAva rahyAM che. A puNyazALI AtmA haMmezA ArAdhanAmAM AgaLa vadhatA rahyA. saMpattine potAnI pAchaLa calAvanArA A guNasaMpanna zreSThIe AjanI temanI vizALa parivAranI je kAMI asakyAmato che temAMthI vizeSa rakama temaNe dharmane kSetre arpaNa karI. dAnasaritAno A AMkaDo ghaNo moTo thavA jAya che. AvA udAracarita puNyAtmAnA jIvananuM mUlya AMkavuM ghaNuM ja kaThina che. zrImaMtAIno domadoma vaibhava chatAM temanI sAdagI, vinamratA, saujanya ane nirAbhimAnapaNuM saunI prazaMsA ane dAda mAMgI le che. jinabhaktinA rasika A puNyAtmAe potAnA garbha zrImaMtAIbharyA jIvanamAM paNa saMsAra ane saMsAranA anekavidha AkarSaNone tilAMjalI ApI, "sarva virati dharma'nI upAsanA karavAnI tIvra jhaMkhanA sAthe dezavirati jIvanathI AtmakalyANa mArge AgaLa vadhavApUrvaka stavana, chaMda, sakjhAya Adi kaMThastha karI, yathA samaye madhura kaMThe teno upayoga karI AtmamastImANatA. zeThazrIne dravyAnuyogAdi graMthanA abhyAsanI paNa tIvra utkaMThA jethI sAmAyikamAM svAdhyAya, vAcana tema ja ophisamAM beThA hoya tyAre paNa dharmavAcana cAlu ja hoya. A Jain Education Intemational
Page #862
--------------------------------------------------------------------------
________________ 838 caturvidha saMgha rIte prakaraNa, bhASya, karmagraMtha paMca saMgraha, kammapayaDI, moTAbhAI zrI khImacaMdabhAI muMbaI hovAthI temane paNa tattvArthasUtra, bRhatsaMgrahaNI Adino abhyAsa karI te te sUtronI muMbaI bolAvI lIdhA ane tyAM teo ke.sI. zAha enDa kaMI mAM anuprekSA karI tattvajijJAsuo sAthe carcA karatA. joDAI gayA. paraMtu 1968mAM moTAbhAI divaMgata thatAM samagra zrI khumacaMdabhAInAM dharmapatnI sva. cunIbahenanuM jIvana kArobAranI javAbadArI potAnA zire AvI, tethI teo paNa eka zrAvikAne zobhatuM hatuM. temanA parivAramAM cha putro che. vAramAM cha patro che. gavarnamenTa konTrAkaTara tarIke pUrajozamAM kAma karatA rahyA ane ane te darekane dharmasaMskAro ApavAnuM teo cUkyAM nathI. jenAM sAthe bhagavAnanI dayA paNa thatI rahI. tyAra bAda bilDarsa pariNAme Aje vividha dhaMdhAmAM joDAvA chatAM temanI dharmazraddhA esosiezananA maMtrI temaja pramukha tarIke sevA karavAnI temane sArI che. dhananA DhagalA upara birAjavA chatAM jarUratavALA taka maLI. vaLA samagra bhAratanA stara kAunsalanA sabhya tarIke sAdharmika bhAI baheno tarapha haMmezA mAyALu ane namra rahyAM che. paNa anurUpa sevA karavAno lhAvo maLyo. prabhukRpAe jainetaro paNa emanA AMgaNethI kyAreya pAchA gayA nathI. arthAt kArobAramAM kaneha ane zraddhA vadhatAM gayA eTale kramazaH "savitA AMgaNe AvelAno premabhAvathI Adara-satkAra karyo che. sAduM orgenika kemikalsa', "vikrama plAsTisAIjharsa', "jelyusIla meDi jIvana jIvatAM A dAnezvarI lAkhonI sakhAvatono pravAha kempasa prA. li.' vagere sAhaso sthApatA gayA ane saphaLatA vaheDAvavA uparAMta aneka saMsthAo ane TrasTonA sthaMbha banIne meLavatA rahyA. ATalA audyogika sAhaso sthApatA gayA, tema rahyAM che. dAna, zIla, tapa ane tyAga bhAvanAthI emanuM saMpatti sanmArge dAna rUpe vahAvatA gayA, temAM IzvaraicchA ne vyaktigata jIvana ane kone khUba ja preraNAdAyI banI rahyuM che. mAvataranA dharmamaya jIvananAM mULa hatAM. "bhaktAmara stotramAM dharma ane zAsanasevAnI ananya lAgaNI dharAvanAra zrI AcArya bhagavaMte yathAyogya kahyuM che ke "yata kokila kila madha khumacaMdabhAIe AcAryabhagavaMtonI nizrAmAM saMghayAtrA paNa madhuram viratu" arthAtu koyalanA kaMThamAM madhuratA jema AmravRkSa kADhela che. bhAratabharanA nAnA moTAM aneka tIrthonI yAtrA thakI Ave che tema temanA kuTuMbamAM je kAMI amRtamaya banatuM rahyuM uparAMta upAzrayo ane maMdironA zilAsthApana karela che. che te mAvatare jIvananA AmravRkSa para dharmarUpI maMgala phaLo saMkhyAbaMdha jaina pAThazALAomAM temanI deNagI ane jAtadekharekha UgADyAM che tenI phaLazruti rUpa che. temano parivAra dharmiSTha ane hatI ane Aje paNa parivAra taraphathI thatI rahI che. navANuM mAnavasevAno upAsaka che. temaNe mAvataranI AjJAnuM kadI yAtrAo karI. upadhAna karAvyAM, traNa vakhata 500 yAtrikonI ullaMghana karyuM nathI. tenA purAvA rUpe varSo pahelAM eka ophisare spezyala TreIna laI gayA. jaina derAsaro, bhojanazALAo, temane phona karyo ke tamAro konTrAkaTa pAsa karI dauM chuM. mArA jJAnamaMdiro, vRddhAzramo, pAThazALAo ane nAnI moTI aneka ghera AvIne laI jAo. tyAre temane manamAM dvidhA ubhavI ke saMsthAone temaNe navapallavita karI hatI. "ophisara zuM kaheze?' ane maLyA tyAre kahe ke "mArI sAthe zarAbano pega lyo, lyo A glAsa ziarsa karo, teo khUba samAjaratnanuM biruda meLavanAra mUMjhAI gayA paNa dhairya ane svasthatAthI temaNe kahI dIdhuM ke zrI cInubhAI chaganalAla zAha sAheba, konTrAkaTa Apavo hoya to Apo paNa dharmapAlana choDI surendranagara jillAnA kheravA (jata) gAme janmelA zrI huM zarAbapAna nahi karuM." prabhukRpAe badhuM sAruM pADa paDyuM paNa zAhanA pitA gAmanA jAgIradAranA vahIvaTadAra hatA. mAtuzrI teo Aje paNa vicAre che ke tatkALe sittera lAkhano konTrAkaTa jaDAvabahena dharmiSTha ane lAgaNIzIla hatAM. traNa dhoraNa sudhI jato karavA teo kevI rIte taiyAra thaI gayA hatAM?" basa! gAmamAM abhyAsa karyA bAda mAdhyamika sudhI teo surendranagara parivAramAM je dharmAcaraNa ane dharmazraddhA hatAM tene ja teo jaina borDiMgamAM rahIne bhaNyA. tatkAlIna madhura smRtio temanA potAnA bacAvanuM kAraNa kahe che. AvA dharmiSTha ane mAMgalika mAnasapaTa para jIvaMta che. golDasmithanA DejharTeDa vileja'nA pelA parivAranA AMgaNethI sadaiva jJAnagaMgA avirata vahetI rahI che. amara zikSaka jevA temanA gurane gRhapati kiracaMdabhAI koThArI jenA A purAvA che. sahaja saraLa prakRtinA ane niSThAvAna hatA. svAtaMtrya (1) jatavADa keLavaNI maMDaLanA praNetA banyA bAda AMdolanamAM teo kArAvAsamAM gayelA. AvA dezabhakta ane pitAzrInA nAme hAIskUla nirmANa, (2) surendranagaramAM vikAsajIvanamarmInA hAtha nIce temanuM jIvana ghaDatara thayuM hatuM. vidyAlaya, lokavidyAlaya, mAna maMdira, (3) vaDhavANa sITI Jain Education Intemational
Page #863
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA jorAvara tathA surendranagaranI tamAma saMsthAomAM mAtabara dAna, (4) pATaDInI janarala hosTipalamAM dAna, (5) suratanI mahAvIra hospiTAlamAM dAna, (6) rAmapurA bhaMkoDAnI janarala hospiTAlamAM dAna, (7) kheravAmAM jItharI hospiTAlanA sahayoge TI.bI.no kempa, (8) jhAlAvADa jaina sozyalagrupa, jaina jAgRtti senTaramAM dAna, (9) cUnA bhaThThI sAyanamAM jaina jAgRti ceriTebalaTrasTamAM mAtabara dAna tathA tene vikasAvavA ceramena tarIke kAma karyuM. (10) jhAlAvADa jaina mUrtipUjaka saMgha bRhad muMbaImAM pramukhapade tathA mUrtipUjaka phAunDezanamAM siniyara vAIsa ceramenapade rahyA. (11) jhAlAvADa jaina saMghanA nejA heThaLa 50 samuhalagnanuM Ayojana temaja lagnecchu yuvaka-yuvatino paricaya meLAvaDo yojyo. (12) jIvadayAnA prakhara himAyatI eTale samagra gujarAtanI pAMjarApoLamAM dAna, (13) sittera varSe nivRtti bAda tabIbI ane zikSaNakSetranI sevAo rUpe mATuMgAnI esa.ena.DI.TI. tathA sI.yu. zAha meDIkala kolejamAM dAna. teo rAjakAraNa ane audyogika viSayaka vAMcana rasa dharAve che. sAthe dhArmika ne sAhitya vAMcanano paNa zokha che. teoe kheravA uparAMta surendranagara, zaMkhezvara vacce derAsara tathA be upAzrayo banAvyA. kheravAmAM Tyubavela baMdhAvI ghera-ghera naLanI suvidhA pUrI pADI. duSkALanA samayamAM nAtajAtanA bhedabhAva rahita rasoDA kholyAM. teone anubhave jaNAyuM che ke jo mAnava satkarmo kare to Izvara tene AziSathI nyAla karI ja de che. tAMjetaramAM bAra hajAra mANasonI hAjarImAM temane samAjaratna' jevI upAdhithI sanmAnavAmAM AvyA tyAre teo atyaMta bhAvuka banI gayA hatA. teo mAne che ke mAruM jIvana dhanya thaI gayuM.' savitAbana sAthe 1947mAM saMsAre joDAyA bAda temano saMsAra khUba ja prasannatAbharyo che. ane loko kahe che ke 'najara lAge evo che.' mAvataranI AjJA kyAreya uthApInathI balke temanAM avasAna bAda Aje paNa akSarazaH pAlana kare che. traNa putrI ne eka putrano parivAra killolato rahyo che. teo paNa pitAnA sanmArganA anuyAyI rahyA che. bALapaNanA mitro sAthe Aje paNa saMbaMdho nibhAve che. ane AvazyakatAe Arthika madada karI mitradharma dIpAve che. AgaloDavALA pU.A. bhagavaMta bhaktisUrizvarajI ma.sA. tathA A.bhagavaMta dharmasUri ma.sA. tathA AnaMdaghanasUrima.sA.no prabhAva temanA jIvana ghaDataramAM rahyo che. ane teonA sadaiva For Private 39 AjJApAlaka rahyA che. AvA dhArmika vAtAvaraNane lIdhe kheravAmAM dharmapatnInAM nAme derAsara nirmANa karyuM che temaja kAMdivalImAM be tathA thANAmAM eka derAsaramAM mUrti sthApanA karelI che. pU. dharmasUri mahArAje surendranagaramAM upadhAna karAvyuM. sametazikhara sahita gujarAtanA sarva tIrthonI dharmayAtrA saparivAra be vAra karI che. emanA AziSa ane sAnidhyamAM jIvana ghaDyuM che. temane arpita thayela sanmAnapatramAM lakhyuM che ke "cInubhAInuM jIvana navapallavita ane puSpita thatuM raho." teo paNa paramAtmAne prArthanA kare che ke ``Leave us is dooryard, Blooming with spring." vyavahAra kuzaLa ane udAracarita dAnavIra zrI cunIbhAI lakSmIcaMda jAmanagaramAM lagabhaga poNAlAkhanA kharcathI taiyAra thayela "zrI lakSmI Azrama" tema ja tenA uparanA bhAgamAM vartatuM jainAnaMda pustakAlaya' A banne dhArmika saMsthAo zrI cunIbhAInI udAratAnA kharekhara yazaHpuMja che. zrI vardhamAnatapa AyaMbilakhAtAmAM arpaNa thayelI30,000nI rakamamAM paNa potAne ardha lAbha ApavAnI vaDIla pAse karelI mAMgaNI e temanA audAryano jabbara purAvo che. potAnAM suzIla dharmapatnI zrImatI caMcaLabahene karela zrI navapadajI, vIzatisthAnaka vagere tapazcaryA nimitte lagabhaga eka lAkhanA kharce karAvela bhavya udyApana (ujavaNuM) mahotsava ane te samaye TheTha gujarAtamAM birAjamAna pU. zAsanasamrATa zrI vijayanemisUrizvarajI mahArAjAdi vizALa sAdhusamudAyane vijJapti karavApUrvaka vihAra karAvI jAmanagaramAM dabadabAbharyA pravezotsava prasaMge zrI cunIbhAIe kareluM bAdazAhI sAmaiyuM jAmanagaranI jainajainettaraprajA Aje paNa saMbhAre che. tIrthAdhirAja zrI zatruMjaya girirAjanI taLeTImAM taiyAra thatAM zrI vardhamAna jaina AgamamaMdiramAM sarvaprathama pacAsathI sATha hajAranI udAra sakhAvata karanAra te bIjuM koI nahiM paNa A dAnavIra saMghapati zrI cunIbhAI ja. zrI popaTalAla dhArazIbhAInA jAmanagarathI zatruMjayatIrthanA nIkaLelI aitihAsika saMghayAtrAnA kula kharcamAM ardhA bhAgIdAra thaI tIrthaMkara nAmakarmanA hetubhUta zAsanonnati karAvanAra paNa A nAnA saMghapati ja che. AvI hajAro ane lAkhonI udAra sakhAvato sivAya nAnI sakhAvato teozrI taraphathI AjasudhImAM keTalI thaI haze tenI saMkhyA AMkaDAmAM to teo pote ja jANatA haze. AvI asAdhAraNa udAratAne aMge Personal Use Only
Page #864
--------------------------------------------------------------------------
________________ 840 caturvidha saMgha jaina samAja dAnavIra puruSonI prathama paMktimAM teone gaNe to saMghavaNa caMcaLabahena cunIlAla lakSmIcaMda temAM kAMI Azcarya nathI. ApaNA saMghapati cunIbhAI jevA guNiyala che. tevAM AvuM bhAre moTuM audArya chatAM A punyazALI vyaktimAM temanAM sahadharmacariNI saMdhavaNa zrImatI caMcaLabAI paNa tevAM ja abhimAnano eka aMza paNa jovA maLato nathI. temanI raheNI sadguNasaMpanna che. dAnaguNamAM to zrI cunIbhAIthI paNa teo kaheNI taddana sAdI hatI. vaDIlamaryAdA temaNe koIpaNa vakhata caDhI jAya tema che. saMghamAM jAmanagarathI nIkaLyA bAda pAlitANA lopI nathI. vaDIla zrI popaTabhAI je koI kArya kare te harakoI sudhI prAyaH teo pAdacArI (page cAlavAvALA) ja rahyAM hatAM. prasaMge ApaNA nAnA saMghapati cunIbhAI sadAya taiyAra ja hoya. A daramyAna raste cAlatA saMghanA darzanArthe UbhelA hajAro saMghayAtrA pravAsa daramyAna ghaNI vakhata anubhavAyuM cheke, koI darzanArthIone je hAthamAM AvyuM te chUTe hAthe dAna ApI koI tevA zubha prasaMgomAM koI kArya vizeSa paratve temane jyAre jainazAsananI lokottara prabhAvanA karanAra A saMghavaNa zrImatI pUchavAmAM Ave tyAre teo eka ja vastu jaNAve ke "vaDIlane caMcaLabAI ja che. ziyaLanA sarvaziromaNi guNa sAthe pUcho, temanI salAha che ane teo je pramANe kahe te pramANe sAmAyikapauSadha-pratikramaNa-tapa-jampa-vrata-paccakakhANamAM6 karo. mane A bAbatamAM jarA paNa pUchavAnI jarUra nathI. je vAta teo khUba ja AgaLa vadhyAM che. AvAM guNiyala chatAM potAnA temane maMjUra che te mane maMjUra hoya ja.' saMpUrNa lakSmIno yoga vaDIlonI maryAdA saMpUrNa sAcavavAmAM teo jarA paNa ochAM chatAM vaDIlonI Avo AmnAya (maryAdA) koI bhAgyavAnamAM ja Utare tema nathI. paMcamI, ekAdazI, caturdazI, vazIsthAnaka, zrI dRSTigocara thAya che. siddhacakra mahArAja vigere uttama sthAnakonI teoe anupama zrI cunIbhAInuM gAMbhIrya paNa janatAne herata pamADe tevuM ArAdhanA karelI che. eTaluM ja nahi paNa e ArAdhanA upara hatuM. koI paNa kArya prasaMge teo kadI utAvaLA thatA nahi. je zAsanonnatikAraka udyApana mahotsava karI jinamaMdiranA zikhara kArya karavAnuM dhAryuM hoya teno prathama svayaM saMpUrNa vicAra kare, upara suvarNa kaLaza caDAvyo che. sAdhu-sAdhvInI bhaktityArabAda vaDIlonI salAha le ane anumati maLyA bAda kArya vaiyAvaccamAM sadA teo tatpara hoya che. saMpattino vipula prAraMbhe. kAryano prAraMbha thayA bAda jo vinaparaMparA Ave to pramANamAM yoga chatAM dharmArthe zarIrane kasavAmAM caMcaLabAI dhIraja rAkhe. jarApaNa pAchA na haThe ane AraMbheluM kArya game jarApaNa haThe tema nathI ane tethI ja lagabhaga cAraso mAIla te bhoge pAra utAre, zrI cunIbhAInI A sahaja prakRti hatI. jeTalI lAMbI padayAtrAmAM temaNe cha'ri pALI che. pa-6 mAIla e dhIratA ane saMbhAratA temane koI ajaba rIte varelI hatI. ke tethI paNa vadhu cAlIne AvelAM hoya topaNa sAMja paDe eTale zrI cunIbhAImAM hRdayanI nikhAlasa vRtti paNa anya vargane saMghamAM sAthe AvelAM pU. AcArya mahArAjAdi munivaro ane pU. anukaraNIya hatI. sAcuM kahevAmAM teo prAyaH koInI zarama sAdhvIjI mahArAjAone vaMdana, sukhazAtA tathA kAmakAja mATe rAkhatA nahi, Ama chatAM temanA mukhamAM evI mIThAza rahetI lagabhaga haMmezA pUchavA nIkaLe ane dekhAtI khAmI turta ja pUrNa te teonI vANI koIne paNa apriya thatI nahi. haiyAmAM kAMI thAya, e "temanI aMtaranI keTalI dharmabhakti che' te jaNAvavA hoya ane mukhamAM kAMI hoya e vRtti temane jarApaNa iSTa mATe basa che. nahotI. manamAM je ThIka lAge te pramANe ja teo bolanArA ane aneka sAmAjika pravRttiomAM agresara mitabhASI hatA. tenAmAM vyavahAradakSatA-kArya karavAnI kuzaLatA paNa kAMI ochI nahotI. e vyavahArakuzaLatAne aMge ja teo zrI caMdulAla bhAIcaMda zAha chevaTa sudhI vyavahAramAM ekasarakhA zuddha rahyA hatA. nyAya-nIti saurASTramAM surendranagara jillAnA jorAvaranagaranA vatanI upara temane athAga prema hato. ane jema bane tema anIti tathA zrI caMdulAlabhAIno janma tA. 1-1-1928nA roja thayo. meTrika prapaMcanA pAsAothI dUra rahevAya te mATe sadA jAgRta rahetA. sudhInuM zikSaNa amadAvAdamAM zeThazrI cImanalAla nagInadAsa saujanya : zeThazrI popaTalAla dhArazIbhAI jaina vidyArthI vidyAvihAramAM 1940-46mAM lIdhuM paNa pachI 1948thI bhavana jAmanagara. muMbaIne karmabhUmi banAvI. 1953thI muMbaImAM dIpaka meDikala sTorsanI nAnI Jain Education Intemational
Page #865
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA. 841 davAnI dukAnathI dhaMdhAkIya pravRtti zarU karI, jemAM kramekrame sAro parivAranA saujanyathI muMbaIthI jesalamera-rANakapura vagere aneka vikAsa thayo. deva-guru-dharmamAM ananya zraddhA-bhaktine kAraNe tIrthasthAnonA yAtrA pravAsanuM Ayojana kareluM. muMbaIthI 54 temanA sevAjIvananI sumadhuratA sadA mahekatI rahe che. yAtriko tathA jorAvaranagara vagerenA 54 yAtriko maLIne 108 vyavasAyamAM dIpaka meDikala sTora uMparAMta mahAvIra sToranuM paNa yAtrikono yazasvI yAtrA pravAsa yojyo hato. parama kRpALu pote saMcAlana kare che. vImA ejanTa tema ja yuniTa TrasTanA paramAtmA jIvananA chellA zvAsa sudhI Apane sevA karavAnI taka ejanTa tarIkenI javalaMta ujvaLa kArakIrdI dharAve che. yAtrArthe Ape tevI prArthanA. hiMdanA ghaNA sthaLonuM paribhramaNa karyuM che. phUla gayuM phorama rahI zrI caMdubhAI aneka sAmAjika saMsthA sAthe ghaniSTa rIte jayaMtilAla vI. zAha saMkaLAyelA che, jevI ke-jaina sahakArI beMkamAM 1974thI borDa opha DAyarekaTaranA membara tarIke tathA muMbaI camana chAtra koI mAnavacirAga ja evo hoya che. saMsAranA vaibhava vilAsa ke vaira-virodha-dhikkAranI aMdhiyArI vacce e janma le maMDaLamAM maMtrI tarIke cAlu che. temaja zrI pragati maMDaLa senTrala kanjhayumarsa ko.o. sosAyaTImAM kamiTI membara tarIke bAra varSa che ane aMdhArAmAM ajavALAM veratA veratA nirvANa sAdhe che. sevA ApelI. sI. enDa DI. kemisTa jhonanA 197pathI hAlamAM emane mArA-tArAnI, AgaLa-pAchaLanI, mAnapAnanI koI presiDenTa tarIke cAlu che. muMbaImAM jhAlAvADa jaina saMghanA maMtrI dunvayI duvidhA jhAMkhI pADI zakatI nathI. emanA jIvananuM eka tarIke sevA Apela. temaja spezyala ekijhakyuTIva mejisTreTa ja lakSya hoya che. emanA mRtyunuM paNa eka ja lakSya hoya che. kalabamAM temaja mahAvIra jaina vidyAlayamAM kamiTI membara tarIke "satyanI vedI para AtmasamarpaNa." pratikULatAonA temaja jinAlaya TrasTanA TrasTI temaja muMbaI jIvadayA maMDaLamAM aMdhArAmAMthI svapuruSArthabaLe e AgaLa Ave che ne potAnA khajAnacI tarIke sevA cAlu ja che. jhAlAvADa sozyala grupa tathA dhyeyane siddha karavA jhajhUme che. Avo ja eka mAnava cirAga eTale zrI govAliyA Teka jaina saMghamAM kamiTI membara tarIkenI ke ucca Adarzano avatAra. sajjanatAno sAgara zrI jayaMtilAla sevAo, jaina adhyAtma sTaDI sarkalamAM zarUAtathI ja khajAnacI vI. zAha. jemaNe jIvanapaMthane jyotirmaya banAvavA mATe khamIra, maMtrI tarIkenI sevA cAlu ja che. ogaSTa krAMti ko. o. khumArI ane khAnadAnIno akhaMDa dIpa prajvalita karyo. sosAyaTImAM ceramena tarIke tathA anya nAnI-moTI saMsthAonI gauravavaMtI gujarAtanA bemisAla banAsakAMThAnuM vIrakSetra sevAo lakSyamAM laI mahArASTra sarakAre 1972nA ogaSTathI vaDAnI virala vasuMdharAe tA. 25-12-1928thI zarU thatI jasTisa opha pIsa (je.pI.)nI padavI enAyata karelI, uparAMta jIvanayAtrA jyAre je. vI. zAhanA lokasuprasiddha hulAmaNA sarakAre 1974nA jUnathI spezyala ekajhIkyuTIva mejIsTreTa nAmanA mukAma para AvI pahoMcI tyAre teozrInI sAmAjika, tarIke temane pasaMda karyA che. hAlamAM teo esa.I.ema. tarIke vyAvahArika, sahakArI, rAjakIya, zaikSaNika temaja AdhyAtmika cAlu che. temanI pragatimAM temanAM dharmapatnIno phALo jarApaNa virATatAnuM darzana vizvane karAvyuM. te virATatA ApaNI buddhinI nAno-sUno nathI. kaMcanabahene mAsakSamaNa, siddhitapa tema ja phUTapaTTIthI mApavI ke AgiyAne sUrajanI oLakha ApavI tenI upadhAnatapa, varasItapa vagere aneka tapazcaryAo karela che. jema azakya che. dharmarasika, pratApI, navaratna, zrAddhavarya zrI AkhuMye kuTuMba khUba ja dhArmika raMge raMgAyeluM che. vIracaMdabhAI puMjamalabhAInI vaMzavelI upara UgelA pAMcakUla ApaNA eka rUpiyAnA nukazAna sAme bIjAne pAMca temAMnuM eka sugaMdhI puSpa eTale ja je. vI. zAha. dharmavatsalA rUpiyAno phAyado thato hoya to ApaNe nukazAna bhogavI levuM, A mamatALu mAtA moMghIbenanuM e moMgheruM mahAmUluM ratna teozrIe rIta temaNe jIvanamAM apanAvI che. (A rItathI game teTaluM jIvananI rajatayuga eTale yuvAvasthAmAM ja nirmaLatAnA nagaramAM bhogavavuM paDe) garIba bimAra temaja saMjogonA bhoga banelAo vasI nirbaLatAne khaMkherIne jAhera jIvanamAM padArpaNa karyuM. pratye khUba ja dayA rAkhI yathAzakti tana-mana-dhanano bhoga cAracAra dAyakAo sudhI sahakArI temaja rAjakIya aneka kSetre Apavo e rIta paNa jIvanamAM apanAvI che. hamaNAM ja thoDA uttarottara pragatinI lAMbI maMjhila kheDatA kheDatA teozrI aneka samaya pahelAM zrI caMdubhAI ane temanA laghubaMdhu navInacaMdrabhAInA sImAcihna mUkatA gayA che. Jain Education Intemational
Page #866
--------------------------------------------------------------------------
________________ ,,, * garA 842. caturvidha saMgha potAnI vicakSaNa buddhinA prabhAve bhalabhalA mAthAbhAre jinazAsananI sevAnA yajJamAM potAnuM uttama kakSAnuM uttaradAyitva tattvone ramatAM ramatAM aMkuzamAM laI zakatA hatA. potAnI noMdhAvyuM. AgavI pratibhAne game tevI AMTIghUMTImAM paNa svasthatA jALavI vizvanuM eka mAtra ajoDa, advitIya, alaukika, adbhuta, rAkhatA hatA. vikaTa ane viSama prasaMgamAM jarApaNa vicalita divya, bhavya, zilpa kalAyukta, padma sarovarAkAre zrI 108 thayA vinA kuzaLatAthI rasto kADhI zakatA hatA evA mUThI UMcerA pArzvanAtha bhaktivihAra mahAprasAda tIrtha (zaMkhezvara)nA nirmANamAM mAnavI tarIke jIvana jIvIne yazojvala jIvananI garimAne temanI sevA kIrtikaLaza samAna hatI. rUnI gAme zrI goDIjI cAra cAMda lagADyA hatA. temanA jIvanamAM vilakSaNa prajJA, pArzvanAtha bhagavAnanA jinAlayanA nirmANamAM paNa temanI sevA apratima puruSArtha ane jAjaramAna pratibhAno triveNI saMgama Aje paNa yazogAthA gAI rahela che. suvizuddha cAritramUrti avazya jovA maLato hato. grAmakakSAe vaDA sevA sahakArI pa.pU. A. deveza zrImadvijayabhaktisUrizvarajI mahArAjAnA paTTa maMDaLInA, jillA kakSAe banAsakAMThA jillA madhyastha sahakArI prabhAvaka guruvaryonA asIma kRpApAtre zrI jayaMtibhAI ucca beMkanA, gujarAta rAjya kakSAe guja. koma solanA ane vaicArika Asane beThelI eka mahAna vibhUti hatI. kendranA dezakakSAe nApheDanA ceramena tarIke eka sAthe rahIne sevA karI maMtrImaMDaLamAM AdaraNIya ane sanmAnanIya sthAna pAmyA chatAM potAnuM nAma suvarNaaMkita karyuM che. teozrIe sahakArI kSetranA paNa dararoja savAre niyamita be kalAka mauna, rAtribhojana tema pratinidhi tarIke videzapravAsa paNa kheDyo hato. khoTamAM jatAM ke ja kaMdamULano tyAga e niyamanuM aDagapaNe pAlana karyuM. nabaLI gaNAtI sahakArI saMsthAone asarakAraka napho karatI ane teozrIe sAbita karyuM ke vicAronI pavitratA ane niyamanI dhamadhamatI banAvI che. sahakArI kSetranA vividha pAsAono daDhatAthI eka ja jIvanakALamAM itihAsa banAvI zakAya che. talasparzI anubhava ane abhyAsa karI anerI koThAsUjhane kAraNe Aje paNa teozrI eka jIvatA jAgatA itihAsa svarUpe anekanA salAhakAra banyA. vidyamAna che. rAjakIya kSetre paNa zrI jayaMtibhAInI siddhi nAnIsUnI teozrInI abhUta jIvanazailI AkarSaka ane sarAhanIya nathI. kAMkareja tAlukA paMcAyatanA pramukha tarIke cUMTAIne rAjakoTa hatI. teozrIe banAsabeMkanA ceramena tarIke duSkALagrasta kArakirdInI zarUAta karanAra zrI jayaMtibhAI jillA paMcAyatanA vistAromAM pAMjarApoLa calAvI. pradeza upapramukha tarIke sabhya tarIke cUMTAyA. ane i.sa. 1989mAM aDhI lAkha matanI jaMgI bahumatIe lokasabhAmAM cUMTAyA. 1990mAM kendranA mahArASTranA bhUkaMpa pIDito mATe jillAmAM pharI phALo ugharAvI temaja komI taMgadilI samaye pAlanapura zaheramAM hiMdu-muslima maMtrImaMDaLamAM rAjyakakSAnA khetI ane sahakAra khAtAnA maMtrI banyA ane chelle pradeza koMgresanA upapramukha tarIke karmaTha ane vistAromAM pagapALA pharI komI ekatA ane bhAIcArAnI sakriya kAryakaranI adAthI kAma karyuM. banAsakAMThAnA hajAro bhAvanA sthApavAmAM umadA ane abhinaMdanIya sevA ApI hatI. lokone rojagArI ApavAmAM agresara rahyA. jillA kheDUta saMsArasAgaranA paTa para sADA cha dAyakA sudhI niraMtara, maMDaLanA pramukha tarIke, gujarAta rAjya khetIvADI penalanA akhkhalita, akhaMDitapaNe cAlatI teozrInI jIvananaiyA acAnaka ceramena tarIke, tema ja banAsabeMkanA ceramena tarIke rahIne tA. 18 okaTo. 1994nA gojhArAdine kALamukhA tuphAnI kheDUtonA vijaLI ane anya prazno potAnI AgavI koThAsUjhathI vAvAjhoDAmAM ekAeka tUTI paDI, bhAMgI paDI ane mRtyunA UkelI kheDUtonA lokalADIlA banyA hatA. vAtsalyanA vaDalA zrI mahAsAgaramAM vilIna thaI gaI. teozrInuM prANapaMkheruM. jayaMtibhAInA haiyAmAM mAtRbhUmi pratyenuM RNa adA karavAnI dehapiMjarane choDI paralokanI yAtrAe uDDayana karI gayuM. bhAvanA chalochala bharelI hatI. atyaMta kuzaLatA ane jAgRtinI - jaina samAje niHsvArtha sevAkSetranI uttama mArgadarzaka, jillA zikSaNa samitinA ceramena tarIke eka ja varSanA gALAmAM preraNAmUrti, dharmotthAnamAM yogadAna ApanAra saMskAramUrti cAlIza hajAra vidyArthIone zALAmAM dAkhala karIne ane traNa gumAvI. camakato eka tejasvI sitAro kharI paDyo. mAtra varSanA gALAmAM cha hajAra navA zikSakonI bharatI karIne zikSaNa banAsakAMThA jillAe ja nahiM, samasta gujarAta rAjya eTaluM kSetre vikrama saryo hato. rAjakIya raMge raMgAyelA hovA chatAM paNa ja nahiM dezanA stare vividha kSetranA eka zubhahitaciMtaka dhArmika kSetre paNa potAnA AgavA svarUpane TakAvI rAkhI mahAmAnava gumAvyo. teozrInuM jIvana dhUpasaLI jevuM hatuM. sugaMdhI Jain Education Intemational
Page #867
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA puSpa jevuM hatuM. tethI ja dhUpasaLI nathI paNa suvAsa che. phUla gayuM ne phorama rahI . teozrInA jIvananAM satkAryo, guNarUpI suvAsa Aje paNa comera maheMkI rahI che. parama prabhAvaka zraddhAvaryonI paraMparAnA pratApI vIrapuruSa zrI jayaMtibhAIe susaMskAritAnA AgavA teja dvArA sadAye susmita cahere jIvanane UjALyuM. mRtyune mahotsava banAvyo ane vizvamAMthI vijayavaMtI vidAya laIne potAnuM nAma ane kAma sadAne mATe rAjatuM, gAjatuM ane gUMjatuM karI dIdhuM. vyApAraudyogamAM agresara : jANItA dAnavIra zrI jIvatalAla paratApazIbhAI jaina dharmapurIonAM AgevAna gaNAtA uttara gujarAtanA rAdhanapura zaheramAM parama dharma zraddhALu ane saMskArI pitAzrI paratApazIbhAI tathA mAtA jayakorabenane tyAM zrI jIvAbhAIno janma vi.saM. 1943nA jeTha vadI 4ne divase thayo hato. bALapaNamAM ja mAtApitAnA uttama dhArmika, vyavahArika saMskAro ane zraddhA saccAIno vAraso maLyo hato. prAthamika abhyAsa rAdhanapuramAM ja puro karI mAtra soLa varSanI nAnI vayamAM ja kuTuMbanI Arthika javAbadArI upADavA muMbaI zaheramAM AvI nokarathI jIvananI zarUAta karI. tyArabAda sonA cAMdI bajAramAM svataMtra dalAlIno dhaMdho zarU karI uttarottara bhAgya devInI kRpAthI muMbaInA AgevAna vAyadAbajAro temAM zerabajAra, rUbajAra, eraDAbajAra tathA sonAcAMdI bajAranA mAnya dalAla banyA. zaheramAM sonAcAMdIno vAyadAno bajAra vyavasthita karI sthApavAmAM Avela dhI bombe bulIyana ekSaceMja lI.nA phAunDara DAyarekTara tarIke bulIyana ekSaceMja vikasAvavAmAM ghaNo ja mahattvano bhAga bhajavyo hato ne jamAnAmAM thatAM aneka belAkabADAmAM potAnI AgavI buddhi pratibhA ane vyApArI kunehathI ubhI thatI AMTI ghuMTIo ane guMco ukelI bajArane saphaLa mArgadarzana ApavAmAM AgaLa paDato bhAga lIdho hato. zerabajAranI garvanIMga borDanA lAgalagATa 17 varSa sudhI DAyarekTara tarIke sevA bajAvela hatI. hindustAna bahAra lIvarapula koTana ekSaceMja ane nyuyorka koTana ekSaceMjanA paNa membara banela. vAyadA bajAra uparAMta aneka inDasTrIjhamAM DAyarekTara tarIke sevA bajAvela ane eka samaye lagabhaga 36* 37 kaMpanIonA DAyarekTara hatAM. potAnA dhaMdhAkIya vyavasAyamAM temanA laghubaMdhu sva. bhAIzrI kAntilAlabhAIne joDela hatA. A sivAya aneka udyogo jevA ke raMgarasAyaNa, beTarIjha, sonA For Private 283 cAMdI, kApaDa, sAIkala, enjIniyarIMga, poTarIjha, syugara ane peInTa inDasTrIjhamAM paNa teoe rasa laI udyogo sthApela. uMmaranA kAraNe teo sakriya dhaMdhAmAMthI nivRtta thayAM che eTale phakta vAlacaMdanagara inDasTrIjha li.nA DAyarekTara tathA saurASTra peInTa prA. li.nA ceramena tarIke rahyA hatA. peInTa kaMpanInuM kAma temanA bIjA naMbaranA putra caMdrakAntabhAI tathA muMbaI khAtenI peInTanI ophIsa tathA vecANa vigerenuM kAma temanA bhatrIjA praphullabhAI saMbhALatA hatA. tyArapachI bhatrIjA praphullabhAIe TekSaTAIlsa inDasTrIjha zarU karI hatI. Aje umaragAmamAM bIjhanesanA nAme vizALa TekSaTAIlsa phekTarI nAMkhI 100% amerikA khAte ekSaporTa kare che. zerabajAranuM kAmakAja jayeSTha putra vasaMtalAla saMbhALI rahyA che tathA sauthI nAnA putra nalInabhAI jeo amerikA khAte abhyAsa karI enjIniyara thayAM che teo hAla bIralA grupanI kaMpanInuM nyuyorka khAtenuM kAma saMbhALI rahyAM che. jIvatalAlabhAIe jIvanamAM aneka lIlI sukI joI ane Aje eka AgevAna vepArI tarIke pratiSThA prApta karI che. vepAra sAthe sAmAjIka tathA dhArmika kAryomAM paNa khuba rasa letA hoI aneka saMsthAnA TrasTI tarIke sevA arpI ane kAma karela ane Aje paNa karI rahyA che. muMbaI zaheranA AgevAna jaina maMdira TrasTonA TrasTI tarIke varSo sudhI sevA ApyA bAda have nivRtta thayA che. chatAM zrI siddhakSetra zrAvikAzrama, mahesANA jaina saMskRta pAThazALA, muMbaI vardhamAna tapa AyaMbila saMsthA zeTha ANaMdajI kalyANajInI peDhInI kamiTImAM hAla paNa sakriya bhAga laI rahyA hatA. zrI siddhakSetra zrAvikAzrama saMsthA je i.sa. 1950mAM lagabhaga mRtaHprAya banI gaI hatI ane baMdha thavAnI taiyArImAM hatI te saMsthAnuM sukAna sthAnika kAryakartA zrI manasukhalAla jIvAbhAInA sahakArathI hAthamAM laI madrAsa, kalakattA, muMbaI tathA amadAvAda vigere sthaLe pravAso karI athAga mahenata laI saMsthA mATe rU|. 11 lAkhanuM moTuM bhaMDoLa bheguM karyuM ane saMsthAmATe rUA. 115 lAkhanA kharce pAlitANAmAM navu makAna ubhuM karyuM jemAM hAlamAM lagabhaga baso uparAMta bAlikAostrIo lAbha laI rahela che. ane vArSika kharca lagabhaga rUA. 18 lAkhano thAya che, je samAja udAratAthI puro karI Ape che. temanA sva. dharmapatnI zrImatI masudabenanA smaraNArthe sthApela zrI masudabena jaina pAThazALA sthApI hatI. rAdhanapuramAM gujarAtI skUlanuM makAna, hAIskUlanuM makAna, AyaMbila bhavana vagere saMsthAomAM sArI nANAMkIya sahAya karI che. samAjanA bIjA Personal Use Only
Page #868
--------------------------------------------------------------------------
________________ 844 ghaNAM kAmomAM madada karI che, ane karI rahyA hatA. dhArmika prasaMgo ghaNA nAnA moTA temanA jIvanamAM ujavAya che. temAM khAsa karI zrI siddhAcalajIno cha'rI pALato saMgha, navvANuM yAtrA, be vakhata pAlitANAmAM cAturmAsa, upadhAnatapa, temanA bhatrIjA Idravadana tathA bhatrIjI bena maMjulAbenanA dIkSA prasaMgo, temanA pitAzrInA smaraNArthe ujavela ujamaNAno prasaMga tathA saM. 2005nI sAlamAM 13 mAsa pAlitANA saLaMga rahI nava lAkha navakArano jApa karyo hato. A badhA viziSTha prasaMgo hatA. rAdhanapuranA mahUma navAbasAheba sAthe ghaNA ja nikaTa- gADha saMparkamAM AvavAthI aneka dhArmika tathA sAmAjika upayogI kAryo thaI zakela. mahUma tathA hAlanA navAba sAhebanI paNa sArI evI lAgaNI saMpAdana karI hatI. temanA kuTuMbamAM temanA sva. laghubaMdhu kAntibhAInAyuvAna putra tathA putrIe saMsAratyAga karI jaina dIkSA aMgIkAra karI eka ujvala daSTAMta pUruM pADela che. te pU. dIkSito paMnyAsa zrI caMdrazekharavijayajI tathA pU. sAdhvIjI mahAnaMdAzrIjI nAme kuTuMbanA saMskAra tathA dhArmika jIvananI suvAsa phelAvI rahyA che. tA. 31-12-1977nA roja 91 varSanI vaye samAdhipUrvaka nidhana thayela. nAgezvara pArzvanAtha tIrthamAM yogadAna ApanAra zrI dIpacaMda jaina rAjasthAnanA jhAlAvaDa jillAnA nAgezvara urjelanA zrI pannAlAla jainanAM dharmapatnI zrImatI indarabhAI jainanI puNyakakSie vi.saM. 1989nI vasaMtapaMcamInA divase eka putraratnane janma Apyo. bhaviSyamAM nAma ane kAma UjaLuM karanAra A putrane nAma ApavAmAM AvyuM dIpacaMda. kahe che putranA lakSaNa pAraNe parakhAI jAya che.'--e nyAye bacapaNathI ja mAtAnA UjaLA ane ucca saMskAra ane dhArmikatAne dIpacaMde grahaNa karavAno AraMbha karI dIdho. hAIskUla sudhInuM zikSaNa prApta karyA bAda dIpacaMdabhAIe vyavasAyamAM jhaMpalAvyuM. anAjano vepAra temaja vastra ane khetIne vyavasAya tarIke apanAvyAM. - lagnajIvana daramyAna emano mohanalAla ane dharmacaMda nAme be putro ane pArvatIbAI tathA durgAdevI nAme be putrIono saMsAra hato. jIvanamAM pratikramaNa vagere dhArmika vidhio niraMtara karatA rahyA che. aneka dhArmika ane sAmAjika pravRttiomAM teo paDelA caturvidha saMgha che. emaNe karelAM dhArmika ane sAmAjika kAryo dvArA jinazAsanamAM haMmezAM emanuM nAma guMjatuM rahyuM che. dhArmika kSetre joIe to jagaprasiddha nAgezvara pArzvanAtha tIrthanA akalpanIya vikAsa ane nirmANamAM emanuM ghaNuM yogadAna te ghora anya che. kSetranAM anya maMdiro tathA upAzrayabhavanonAM navanirmANa emane AbhArI che. aneka aitihAsika sthApatyonAM emanA jIrNoddhAra temaja vizALa dharmazALAonA nirmANamAM emanuM mahattama yogadAna rahyuM che. zrI nAgezvarathI zatruMjaya mahAtIrthanA aitihAsika saMghanA saMghapati paNa teo rahI cUkyA che. kSetranA sAmAjika vikAsamAM yogadAna ApavAmAM paNa dIpacaMdabhAIe pAchuM vALIne joyuM nathI. vidyAlaya ane cikitsAlaya-bhavanonAM nirmANa, nAnA-moTA pulo, DAmaramArgo vagerenuM rAjakIya sarakAra dvArA nirmANa, potAnA vistAranI janatAne maphata sAravAranI suvidhA prApya banAvavI, vidyArthIone ziSyavRtti, pratibhAsaMpanna vidyArthIone ucca abhyAsa mATe Arthika sahAya, berojagArone kAma, nAgezvara urjelamAM mArkeTanirmANa vagere emanAM ujvaLa kAryonI bolatI tasvIro che. zrI dIpacaMdabhAI zrI nAgezvara pArzvanAtha tIrtha-peDhI ane zrI nAgezvara pArzvanAtha pablika ceriTI TrasTanA saciva pade sevA Ape che. mAnavasevA ja jenuM parama lakSya che evA zrImatI sItAbAI dIpacaMda jaina ceriTI TrasTanA paNa teo adhyakSa che. teo zrI jinakuzala guru, dAdAvADInA nyAsadhArI ane zrI mahAvIra vidyAlaya, AloTanA saMcAlakapade paNa sevA Ape che. zrI dIpacaMdabhAI zrI jillA zikSaNa samiti, jhAlAvADanA saMyojaka che. ane bhA.re.kA.so., rAtalAmanA sadasya paNa che. zrI siddhAcala paTTamaMdira, nAgezvara vagere keTalAMya kSetromAM saMsthApakarUpe emaNe sakriya yogadAna ApyuM ce. samAja-sevAkSetre ullekhanIya bhUmikA bhajavavA badala rAjasthAna sarakAre "bhAmAzA sanmAna'thI emane navAjyA che. samAjasevAnAM kAryo arthe kRtajJatA darzAvavAnA laghuprayAsarUpe a.bhA. jaina zvetAmbara zrIsaMgha dvArA "dIpajyoti' abhinaMdana graMtha arpaNa karI emane sammAnita karAyA che. dhArmika kSetramAM aneka saMgho dvArA prazastipatra arpaNa karI emanuM sammAna karAyuM che. jinazAsananI amUlya sevAo badala samagra jaina samAja taraphathI "rjanaratna' pada pradAna karI emanuM sanmAna karAyuM che. Jain Education Intemational
Page #869
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 845 AvAM judAM judAM aneka kSetronAM aneka sammAnanA arthazAstra sAthenI ema.e.nI DigrI dharAve che. sane 1938mAM adhikArI evA zrI dIpacaMdabhAI lesTara (laMDana)mAM Ayojita abhyAsa pUro karyA pachI teoe potAnI vyavasAyI kArakirdInI jaina konpharansamAM pratinidhi tarIke sAmela thaI videzayAtrA paNa zarUAta emanA pitAzrI jemAM adhyakSa hatA, te bATalIboya karI cUkyA che. enDa kuMthI karI. yuvA vaya sAthe aMtara paNa yuvA hoI kAMIka zrI dIpacaMdabhAIne lAkha lAkha abhinaMdana! kAma karI batAvavAnI satata tamannA temanAmAM UbharAtI. AvA taravarATa sAthe AMtarasUjha ane AvaDatanA baLe emaNe A agraNI dAnavIra kaMpanInA kAryakSetrano vistAra karIne TuMka vakhatamAM ja noMdhapAtra sva. zeTha zrI dulacaMda becaradAsa zAha evo vikAsa karyo. jemanI dAnazIlatA ane mAMgalika dharmabhAvanAnI suvAsa sutarAu kApaDa-udyogamAM eka sArA jANakAra gaNAtA mAtra jaina samAjamAM ja nahi jainettaromAM paNa temanA cAritryanI na hovAthI aneka mobhAdAra sthAnoe rahIne emaNe potAnI suvAsathI jANItA banyA che. khUba ja mahenata ane puruSArtha sevAo ApI che. zrIrAma milsanA menejiMga DAyarekTara tarIke karIne sAmAjika pratiSThA hAMsala karI che, muMbaImAM rahI te milanA vikAsamAM mahattvano phALo ApyA che. teoe gulAlavADInA jANItA nona pherasa meTalanI jANIthI peDhI mesarsa muMbaInA mila onarsa esosiezananI kamiTInA sabhya tarIke tilokacaMda DI. zAhanI kuM.nA bhAgIkAra ane zrI tathA lebara saba-kamiTI (majUra peTA samiti)nA adhya tarIke tilokacaMdabhAInA pitAzrI dhulacaMdabhAI becaradAsa zAha bina- varSo sudhI kAmagIrI bajAvI che. mila onarsa esosiezana loha dhAtunA niSNAta vepArI hatA. temanI pAsethI aneka tathA inDiyana maracanTsa cembara jevI vikhyAta saMsthAnA pramukha vepArIoe preraNA laI potAno vyavasAya janmAvela. sva. banavAnuM gaurava paNa meLavyuM che. bombe cembara opha komarsa dhulacaMdabhAI phakta vepArI ja hatA eTaluM ja nahi paNa jainadharmanA enDa inDasTrIjhanI kamiTImAM temaja inDiyana koTana milsa agragaNya dAtA hatA. jIvana paryata dharmaparAyaNa rahI putra, pheDarezana ane pheDarezana opha inDiyana cembarsanuM sabhyapada pautrone e ja Adeza ApatA. temanuM avasAna tA. 18-9- zobhAvI rahyA che. Aje teo moTara udyoga, enjiniyarIMga 1980nA roja thayuM. temanA avasAnathI jaina samAje eka dAtA udyoga, plAsTIka, raMga ane rasAyaNa udyoganI ane vImA gumAvela che. temanA dvArA thayelA dAnathI pAlitANA zaMkhezvara udyoganI nAmAMkita kaMpanIonA DIrekaTarapade rahI e kaMpanIone vagere aneka sthaLoe dharmazALA vagere UbhA thaI zakyAM che. prabhu mArgadarzana ApI rahyA che. A agAu benkiMga ane vahANavaTA temanA AtmAne zAMti Ape e ja prArthanA. udyoganI kaMpanIomAM DIrekaTarapade paNa rahI cUkyA che. muMbaI saphaLa udyogapati porTa TrasTanA daza varSa sudhI TrasTI, muMbaI TekasaTAIla rIsarca esosiezananA cha varSa sudhI pramukha hAlamAM dilhImAM zrI zrIyuta pratApabhAI bhogIlAla zAha AtmavallabhasmAraka zikSaNanidhi yAne vallabhasmArakanA pramukha jaina samAjanA gauravarUpa yuvAna AgevAna, keLavaNIpremI ane tyAM cAlatA bhogIlAla laheracaMda insTITyuTa opha zrI pratApabhAI bhogIlAno janma tA. 25-10-1916nA InDolojInA sthApaka, varlDa jaina krAMta pheDarezananA TrasTa borDanA zreSThIvarya zrI bhogIlAla laheracaMdane tyAM thayo hato. jagatamAM pramukha ema ghaNI jagyAe temanuM yogadAna noMdhAyuM che. sarakAre bahu ja thoDI vyaktio jJAna, saMskAra ane saMpattino suMdara temanI sevAonA bahumAnArthe jasTisa opha pIsa'nI mAnada suyoga jALavI zake che. zrI pratApabhAI AvI ja thoDI padavI ApI che. ' vyaktiomAMnA eka che. zrI pratApabhAI eka moTA zrImaMta vaibhavI ane vyavasAyI jIvanamAM rahetA hovA chatAM zrI kuTuMbamAM janmyA tathA UcharyA che, chatAM emanA pitAzrInI jema pratApabhAI prabhubhakti, yathAzakti tapa ane samAja tathA dharmanI teoe paNa sukhazAliyApaNuM ke eza-ArAmanI vRttithI dUra unnatinAM kAryomAM sAro evo rasa laI rahyA che. eTaluM ja nahi rahIne jIvanane pragatizIla ane kartavyaparAyaNa banAvyuM che. paNa dravya, kSetra, kALa ane bhAvano pUrepUro vicAra karIne zaikSaNika dRSTie mUlavatAM teozrI muMbaI yunivarsiTInI dhArmika, sAmAjika ane keLavaNI kSetre dAnanA pravAhane atyAranI
Page #870
--------------------------------------------------------------------------
________________ 846 jarUriyAta pramANe udAratAthI vALe che. aMdherImAM laheracaMda uttamacaMda ArTsa koleja teonI cAle che. AvA eka saphaLa udyogapati, bAhoza vahIvaTakartA ane dRSTimAM samayAnurUpa pheraphAra karavAnA himAyatI zrI pratApabhAInuM valaNa dhArmika tema ja samAja-utkarSanAM kAryo taraphanuM vadhu ne vadhu thAya e khUba AvakAradAyaka bAbata gaNAya. teozrInA kuTuMbamAM nirabhimAnatAnI, sukRtyanI je paraMparA cAlI rahI che te uttarottara vikasatI rahe ane samAjane teozrInI zaktino vadhu ne vadhu lAbha maLe evI zubha bhAvanA rAkhIe chIe. vyApakakSetranA agraNI zrI prabhudAsa ratilAla zAha "AratI'vALA eka madhyamavargIya sAmAnya jaina dharmaniSTha kuTuMbamAM janmela zrI prabhudAsa ratilAlazAhane nAnI uMmaramAM abhyAsa adhuro mUkI dhaMdhAmAM joDAvuM paDela. nAnI karIyANAnI dukAna zarU karI 17 varSanI uMmare jIvana naiyA zarU karI. aneka taDakA chAyA joI dharmamAM apAra zraddhAthI zaMkhezvara pArzvanAthanA darzanArthe zarU karela rUA. dasa jevI nAnI rakama paNa na hAthamAM Ave tyAre zaMkhezvara jaI na zakAya to Akho divasa nirAzAmAM pasAra kare. game tema zrama karI rUA. TIkITa bhADu bheguM thAya eTale turata zaMkhezvara darzanArthe UpaDI jAya. te niyama eTale dara mahine eka vakhata zaMkhezvara javAno pacAsa varSathI niyama Aja sudhI pALyo che ane have temanA saMtAno A niyamane anusaryA che. kApaDanI paracUraNa dukAnathI zarU karI "AratI' nAmane bhAvanagaramAM sADIono vipula jaththo lAvI zreSTha sADIo vecanAra tarIke jANItA thayA. gRha upayogI dareka vastuono A To Z sTora zarU karI vizALa pAyA upara dhaMdho vikasAvI saMtAnone dhaMdhAmAM joDI eka agragaNya udyogapati tarIke zIpa brekIMga ane oksIjana plAnTanI phekTarI zarU karI bhAvanagaramAM AgevAna vepArI tarIke khyAti pAmyA. dharmapatni zAMtAbahenanI preraNA, sAtha ane sahakAra bahu upayogI thayela. dhaMdhAnA vikAsamAM hiMmatathI AgaLa vadhavA haMmezA protsAhana maLatAM ane cAre putroe prabhudAsabhAInA mArgadarzana nIce dhaMdhAmAM haraNaphALa bharI A To Z gRhaupayogI caturvidha saMgha vastu bhaMDAra, samagra zaheranA zaNagAra jevo 'AratI' sADI zorUma alaMgano zIpa brekIMga bIjhanesa, okasIjana plAnTa vagere dhaMdhAmAM pragatinI vaNathaMbhI kUca zarU rAkhI bhAvanagara pachI surata jevA vizALa kSetramAM ghaNI gRha upayogI vastuonI sAutha gujarAtanI ejansIo meLavI vizALa saMyukta parivAra 'AratI'nuM nAma guMjatuM karyuM ane kamAyelI lakSmIno upayoga sArA dhArmika kAryomAM karI saMtAnomAM dharmanA tathA sAmAjika kAryo karavAnA saMskAronuM siMcana karela che. aneka saMsthAonA kIrtistaMbha saMghapati zrI popaTalAla dhArazIbhAI soraTha-gohilavADa-jhAlAvADa-hAlAra-kaMThALa vagere vibhAgomAM vaheMcAyela e kAThiyAvADanA lIlAchama evA hAlara prAMtathI ane temAM Avela devanagara sarakhA jAmanagaranavAnagaranA vikhyAta nAmathI bhAgye ja koI ajANa haze. amuka saikAo thayAM ja vasavATa chatAM eka pachI eka thatA rAjyakartA rAjavIonI bAhozIthI A zahera dareka bAbatamAM ghaNuM ja AgaLa vadhyuM che. jinamaMdirAdi dharmAlayothI suzobhita A. jAmanagaramAM vasatA aneka jeno paikI osavAla vaMza vibhUSaNa dharmaparAyaNa zreSThIvarya zrImAnuM dhArazIbhAI devarAjabhAInA dharmamUrti samA sahadharmacAriNI raLiyAtabhAInI ratnakukSi dvArA saM. 1934mAM popaTabhAIno janma thayo. bAlyAvasthAmAM parimita vidyAbhyAsa chatAM putramAM barAbara utarelA dharmasaMskArItA rUpI mAtapitAnA amUlya vArasAe alpavidyAbhyAsamAM paNa khUba vikAsa karyo ane tethI ja yogya vaye muMbaI javAnuM thatAM vyApArAdinI dhamadhokAra cAlu paristhitimAM paNa devadarzana-prabhupUjanaguruvaMdana-vyAkhyAnazravaNa-vrata-paccakhANanauH96291.da2 niyamothI vaMcita na rahetAM ApabaLathI karelI lAkhonI kamANImAM mAtApitAe arpaNa karelA ane sarvaronA saMsargathI puSTa thayelA dharmavArasAne zrImAna popaTabhAIe barAbara sAcavI rAkhyo. mokSamArga samArAdhaka suvihita sAdhu munivaronA saMsargamAM AvatA jatA, jaina samAjamAM jeonuM dArzanika vijJAna ajoDa gaNAya che, AgamanA jeo akhaMDa abhyAsI che, jeonI talasparzInI temaja tattvono niSkarSa pradarzita karanArI manamohaka vyAkhyAnapaddhatie jaina-jainettara vidvAnone mugdha karyA che, zAsana ane tIrthonA saMrakSaNArthe Aja sudhImAM jeoe prANAMta kaSTo paNa sahana karyA che te paramatAraka AgamoddhAraka Jain Education Intemational
Page #871
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA pU. zrI sAgarAnaMdasUrizvarajI mahArAjanuM ziSyAdi parivAra sahita saM. 1974mAM muMbaImAM thayela cAturmAsa daramyAna zrImAna popaTabhAIe sadguruvaryanA vizeSa samAgamamAM AvyA. vAraMvAra thatAM dharmazravaNathI zraddhA-jJAnapUrvaka viratimAM paNa AgaLa vadhyA che. saMpUrNa zrImaMtAI chatAM sAdAI, prabhunA zAsana upara romaroma rAga, jJAnAbhyAsamAM AgaLa vadhavAnI utkaMThA ane yathAzakti viratinuM ArAdhana, temaja lakSmI uparathI mUrchA ochI karavA sAthe yogya kSetramAM khullo mukelo dAnapravAha e caturaMgI yoga bhAgye ja koI puNyazALI vyaktimAM dRSTigocara thAya che. saMghapati zrI popaTalAla A caturaMgI yoganuM sthAna hatuM tema temanA paricayamAM AvanArane Aje paNa avazya jaNAya che. pAlitANA, ratalAma, jAmanagarAdi sthaLoe pU. zrI sAgarAnandasUrizvarajI AdinI adhyakSatAmAM hajAronA sarvyaye karAvelA mahAmaMgalakArI zrI upadhAnatapanI ArAdhanA teone samyagdarzanAdi ratnatrayInI sevanAmAM keTalo avihaDa rAga che te batAvI Ape che. e ja rIte jAmanagaramAM zrI vardhamAnatapa AyaMbilakhAtuM-devabAga-lakSmI Azrama-jainAnaMda pustakAlayajaina vidyArthIbhuvana vagere dhArmika saMsthAorUpI kIrtistaMbho Aje paNa e dAnavIranAM yazogAna gAI kRtajJatA pradarzita kare che. i.sa. 1918mAM AkhAya hiMdamAM vistAra pAmelA inphluenjhAnA jherI tAve jAmanagaramAM jyAre virATa svarUpa lIdhuM te avasare sthAnika jaina komanI rAhata mATe dezI vaidyo tathA DokTaro mAraphata davA vagerenuM sAdhana vizALa kharce pUruM pADanAra ane svayaMsevako dvArA dardIonI sAravAra suzruSA karI aMtaranA AzIrvAda meLavanAra jo koI haya to te A puNyazALI vyakti ja hatI. temanI sevAthI saMtuSTa thayelA zrI jainasaMghe temane e avasare hajAro mAnavonI vizALa saMkhyA vacce abhinaMdana patra paNa arpaNa karI. sevA dharma : paramagahano yoginAmapyagamyaH' e maharSinI sUktino amala karanAranI bhUribhUri prazaMsA karI hatI. A sivAya kSayanI bhayaMkara bimArIthI pIDAtA dardIone rAhata maLe te mATe jAmanagara tathA pAlitANAmAM taiyAra thatAM sArvajanika seneToriyamamAM rUA. 50,000 temaja rUA. 25,000nI gaMjAvara rakama arpaNa karI jaina samAjane zobhAvanAra paNa A naravIra hatA. zAsana samrATazrI vijayanemisUrizvarajI mahArAjanA sadupadezathI zrI kadaMbagiri tIrthamAM girArAja upara tathA nIcenAM jinamaMdiromAM svataMtra devakulikAo taiyAra karAvI temAM anaMta upakArI zrI For Private 84 jinezvara mahArAjanAM bibonI aMjana-zalAkA-pratiSThAo zeTha popaTabhAIe karAvI che. te uparAMta rU!. 23,000nA kharce A tIrthamAM ja vizAla upAzraya baMdhAvI zeTha jinadAsa dharmadAsanI peDhIne teoe arpaNa karela che. selANA (mALavA)mAM upAzrayanI jarUra jaNAtAM teno ardha kharaca ApanAra paNa teo ja hatA. pATaNa nivAsI saMghapati zeTha nagInadAsa karamacaMda taraphathI kADhavAmAM Avela mahAna saMghane dhrAMgadhrA mukAme tema ja amadAvAda nivAsI saMghapati zeTha mANekalAla manasukhalAla taraphathI kADhavAmAM Avela samRddhizALI vizALa saMghane jUnAgaDha mukAme svAmIvacchalanA AmaMtraNa ApI saMghabhaktino paNa puNyazALI popaTabhAIe lAbha lIdho che. jAmanagaramAM to navakArazI ne svAmIvacchalanA prasaMgo keTalIyavAra teozrIe udAra dilathI ujavyA hatA. potAnA sahadharmacAriNI zrImatI ujamabahenanA varasItapanAM pAraNA prasaMge seMkaDo sAdharmika bandhuo sAthe zrI siddhakSetranI chAyAmAM jaI pAraNAMno prasaMga ghaNI udAravRttithI ujavyo ane navakArazInuM jamaNa ApI jainazAsanano DaMko vagADyo. saM. 1976mAM A girirAjanI chAyAmAM mahAmaMgalamaya zrI upadhAnatapanI ArAdhanA karAvI ane te prasaMge mALAropaNa mahotsavAdi zubha kAryomAM A bhAgyazALIe hajAro rUpiyAno kharca karyo. uparAMta saMvata 1992mAM pU. zrI sAgarAnandasUrizvarajI mahArAjanA zubha haste teonA ziSyo vagerene apAyela AcAryapadavInA suprasaMge paNa aSTApadasamavasaraNAdi paMcatIrthanI racanApUrvaka aThThAI mahotsava, aSTottarI snAtra, navakArazI vagere dharmakAryamAM aDhaLaka dravya zreSThI zrI popaTabhAIe vAparela. zAsanarasika dharmAtmAo dharmakriyA zAMtipUrvaka karI zake, sAdhumahArAjonA vyAkhyAnAdino sukhapUrvaka lAbha laI zake te nimitte jAmanagaramAM jaina lakSmIAzramanI joDe lagabhaga pacAsathI sATha hajAranA kharce devabAga nAmanI dhArmika saMsthA UbhI karanAra A bhAgyazALI zeTha ja hatA. mahAnirjarAnuM kAraNa zrI vardhamAna tapaAyaMbilakhAtAmAM rU. 30,000 jevI udAra sakhAvata karanAra ane sAdharmikonI bhakti nimitte hajAronI rakama arpaNa karavA sAthe jaina bhojanazALAnAM maMDANa karanAra A dharmavIra saMghapatinuM yugala ja gaNI zakAya. dAna-zIla-tapa ane bhAva e dharmanA cAra prakAramAM dAnadharmanuM ArAdhana karavAmAM popaTabhAInI jevI tatparatA dekhAI te pramANe zIla dharmanI sevanAmAM teo jarA paNa utaratA nahotA. potAne saMtAna nahi hovA chatAM pistAlIza varSanI prauDha uMmaramAM, saMpattinuM sarvAMga suMdara sAdhana chatAM, Personal Use Only
Page #872
--------------------------------------------------------------------------
________________ 4. AjIvana sajoDe brahmacaryavrata uccaravuM e temano manonigraha keTalo majabUta haze te batAvI Ape che. eTaluM ja nahi paraMtu svayaMgrahaNa karela sarvaziromaNi brahmacaryavratamAM mAnasika, vAcika ane kAyika skhalana thavA na pAme tene mATe teo sadA sAvadhAna rahetA. potAne anukULa suzIla dharmapatnIno suyoga thavo e paNa temano parama bhAgyodaya sUcave che. dAna ane zIlanA uttama sadguNo sAthe tapoguNa paNa zrImAna popaTabhAIno jANavA yogya che. khAnapAnanI saMpUrNa sAmagrI chatAM aSTamI, caturdazI, ujvala paMcamI vagere parvatithionA divase upavAsa, AyaMbila, ekAsaNuM vagere kAMIpaNa tapasyA temane avazya hoya ja, zarIranI mAMdagImAM paNa teo tapasyAnI bhAvanAne bhUlatA nahiM. arihaMta-siddhAdi navapadamaya zrI siddhacakra bhagavaMtanI ArAdhanAmAM teo eTalA ujamALa ke e AyaMbilanI oLInA divasomAM eka dhAnyanAM AyaMbilanI AkarI tapazcaryA ane te paNa saMpUrNa vidhi-vidhAna sAthe karI sarvaziromaNI navapadajI mahArAjanA teo ArAdhaka banyA. e navapadajInI oLI thayA chatAM haju te pratyenA pUrNa sadbhAva tevone tevo ja jovA maLyo. zrI siddhakSetranI yAtrA karavA mATe jyAre jyAre je divase teo pAlitANAmAM Ave ane girirAjanIyAtrA kare te prathama divase temane upavAsa ja hoya ane jyAre tyAMthI ghara tarapha jAya tyAre prAyaH AyaMbila ja hoya. e tapodharmanA maMgalapaNAmAM temano sadbhAvAtireka jANavA mATe basa che. dAna-zIla ane tapa e traNeya dharmanA prakAro bhAvathI saMgata hoya to ja saMpUrNa phaLa ApanArAM zAstrakAroe kahyAM che. A saMghapatijI kAMI dAnAdi dharmanuM ArAdhana karavA kaTibaddha che temAM temanI saMpUrNa bhAvanAno suyoga ja hoya. koInI preraNAthI parANe bhAvanA vinA karavuM e temane ochu rucikara che, te uparAMta bhAvadharmanA be bheda paikI cAritradharmanA prathama bhedanuM svayaM yadyapi ArAdhana karavAmAM teo haMmezA taiyAra rahyA che. sadgurunI adhyakSatAmAM nANa maMDAvIne teoe bAra vrata ghaNAM varSo thayAM uccarela; eTaluM ja nahi, paraMtu pote tema ja potAnA dharmapatnIe karelAM paMcamI-navapadajInI oLI vagere tapasyAnI pUrNAhUti prasaMge ghaNAM ja ThAThathI hajAronA kharce ujavela udyApana mahotsava prasaMge dezaviratI dharmArAdhaka samAjane potAne AMgaNe notarI janatAe ApelA svAgatAdhyakSapadane yathArtha saphaLakarela che. rAjanagara nivAsI dharmarasika zrImAna zeTha pannAlAla umAbhAInA pramukhapaNAmAM tema ja ApaNA saMghapatinI svAgatAdhyakSatAmAM ujavAyela e ujvala dharmaprasaMgane For Private caturvidha saMgha jAmanagaranI jaina-jainettara prajA haju aneka vAra yAda kare che. emanI yogyatAne anurUpa pAnasara ane mahesANAmAM ujavAyela dezavirati dharmArAdhaka samAjanA adhyakSa tarIke jaina samAje temanI varaNI karI, ane teoe paNa. potAnI kAryadakSatAthI samAje ApelA sukAnInA padane ghaNuM ja zobhAvyuM. A saMghapatijI aMge jaNAvyA mujaba ekalA dharmakuzala ja nahotA. paraMtu temanI vyavahArakuzaLatA paNa ghaNI ajaba hatI. game teTalAM kAryo hoya to paNa temanI kArya vyavasthAnI zakti sahu koIne herata pamADe che. svayaM cakora-kAryadakSa ane dUraMdezI eTaluM ja nahiM paraMtu koI paNa kAryanuM sAruM-mAThuM zuM phaLa Avaze tenuM sAcuM anumAna karavAnI temanI sUjha avarNanIya hatI. emanuM kahevuM haMmezA dalIlapUrvaka ja hoya che. teo bahu parimita bolavAvALA, paraMtu je bole che te ghaNo vicAra karIne bole. temanI bhASAmAM eTalI mIThAza hoya che ke te bolatA hoya tyAre 'haju zeTha bolyA ja kare' ema sAMbhaLanAra sahu koInI cAhanA rahe che. pU. AcArya mahArAjAo, upAdhyAya, maharSio vagere aneka sAdhuonA paricayamAM AvavA uparAMta rAjA-mahArAjA, mahAmAtya, zeTha, zAhukAra ane vidvAna varganA saMsargamAM ghaNI vakhata teo AvelA hovAthI emanI kArya karavAnI sUjha-samaja ane zakti ghaNAM ja khIlelAM che. prasaMgopAta teo sAruM bhASaNa paNa AvI zakatA. jAmanagaranA zAsanarasika saMghamAM zrI popaTabhAInI AgevAnI pratyeka dharmapremI bhAIo-bahenone ghaNI ja icchanIya thaI paDela. sarala AtmAone dharmamAM joDavAne mATe sadA teo taiyAra ja hoya che. temanA samAgamamAM AvyA bAda aneka AtmAone dharmano avihaDa raMga lAgelo che, aneka vyaktio vrata-niyama-paccakkhANa dhAravAvALA thayAM che, kaMIka jIvo durvyasanathI mukti meLavI jIvanapalaTo pAmyA che. jAmanagaranI yaMgamensa jaina sosAyaTInA teo prANa hatA. zrImAna saMdhapatino saubhAgyasUrya eTalo udayavaMto hato ke jAmanagaranA sthAnika sAja uparAMta amadAvAda, pATaNa vagere zaherono jaina samAja tenI khUbakhUba cAhanA rAkhe. ane hUnnara udyogazALAnuM udghATana athavA tevA koI paNa meLAvaDA zubha prasaMge A puNyazALIne pradhAnapada ApI potAnI bhAvanA vyakta kare. saMghavI popaTabhAI pAlitANA-AgamamaMdiramAM svargavAsa pAmyA, AgamamaMdiranA nirmANamAM teo mukhya sahayogI hatA. tenI bAjunuM gaNadharamaMdira paNa teoe potAnA svadravyathI banAvyuM hatuM. Personal Use Only
Page #873
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA a. sau. saMghavaNa ujamabena saMsAra aTavI ullaMghavA mATe dharmaratha kahyo che, puruSa ane strI be paiDAM che. banne samAna guNadharmI hoya to saMsAra aTavI jaladI pAra pAmI zakAya. saMghapati popaTabhAInI jevI sadbhAvanA ApaNe joI gayA chIe te ja pramANe temanAM dharmapatnI saMghavaNa ujamabena dharmabhAvanAmAM ochA Utare tevAM nathI. zeThANImAM gurubhakti, tapazcaryA ane vrataniyamanI ArAdhanA sadguNo vizeSa jhaLakI UThatA hoya ema anubhavAya che. zrAvakonI kaThina gaNAtI vrataniyamanI ArAdhanAnI maMgalamaya kriyA siddhakSetra, ratalAma ane jAmanagaramAM anukrame karavAmAM teo bhAgyazALI thayAM. varasItapa jevI ugnatapasyA paNa ujamabahene karelI. hajArone kharce kareluM zrI navapadajInuM tathA jJAnapaMcamanA tapanuM ujamaNuM jAmanagaranI jaina-jainettara prajA Aje paNa yAda kare che. A uparAMta chaThTha, aTTama, AyaMbila vagere tapasyA sAthe sAmAyika pratikramaNa tema ja parvatithie pauSadhAdi dharmakRtyo karavAmAM ujamabena pUrepUrAM raMgAyelAM. saMtAna nahIM chatAM nAnI vayamAM patidevanI icchAnusAra AjIvana vrataziromaNI brahmacaryano svIkAra ane tenA pAlanamAM niraMtara jAgRti e ujamabenanI ucca dharmabhAvanA darzAve che. saujanya : zeTha zrI popaTalAla dharamazIbhAI jaina vidyArthIbhavana jAmanagara. uccattama AdarzanA preraka zrI ratilAla phAvacaMda jIvanamAM koIpaNa DAgha ke kalaMka lagADyA vagara potAnI saDasaTha varSanI jIvanayAtrA khUba ja sukhacenathI pasAra karI che.' evo eka UMDo AtmasaMtoSa jenA mukha upara haMmezAM pragaTa thato rahyo che tevA zrI ratibhAI taLAjA pAse bhAlara (boralA)nA vatanI che. vaNika parivAranA saMskAro ane niyamo pramANe temanuM ghaDatara thayuM. dharma taraphanI AsthA vadhu dRDha banAvatA ane temAM eka pachI eka vrata-japanI ArAdhanA karye jatAM kevA kevA camatkArothI jIvanabAga mahekato rahe che te jemane jANavAsamajavAnI jijJAsA hoya temaNe muMbaImAM mATuMgAmAM temanA nivAsasthAne parivAranA sabhyone jarUra maLavuM. 106 varSanAM temanA vRddha mAtuzrIne vaMdana darzana karIne ja nityakriyA zarU kare ane kahe che ke mAnavIne jyAMthI zubha saMketa sAMpaDe tevI tIrthabhUmi ke tIrthaMkaranuM jiMdagInA chellA zvAsa sudhI raTaNa nahIM bhUlavuM joIe. zarIranI asvasthatA hoya ke- 849 gaLADUba dhaMdhAnI pravRtti hoya to paNa cokkasa samaya ane cokkasa tithie ekaso sIttera vakhata bhoyaNI jaina tIrthanI yAtrA teo karI cUkyA che. pistALIza varSa pahelAM sAmAnyasthitimAM muMbaImAM temanuM Agamana thayuM. zeThazrI prabhudAsa gAMDAbhAI tathA mAmAnA aMgata sahArAthI muMbaImAM sthira thayA. kuTuMbanA bharaNapoSaNa ke vyApAranI taDakI chAMyaDI karatAMye jaina dharmanA uccatama Adarzoe temanA jIvanane navapallavita karyuM che. sAta jeTalAM prakhara jainAcAryonA samAgamamAM AvavAnuM banyuM ane palaTAtA pravAho najare nihALavAnuM temane sAMpaDeluM saubhAgya temanA zabdomAM ja jyAre sAMbhaLIe tyAre temanI pAsethI UThavAnuM mana na thAya. bhayaMkara durvyasano ane zaThatAnI badabomAM rAcato mAnavI paNa yogya samaye jo dharmanuM zaraNa the to kaMIka divya kakSaH sudhI pahoMcI zake che te dharmanI AsthA ja kahI zake che. saMsAramAM koI evI ajaba cetanA zakti paLe paLe ApaNAM mAMgalika kAmomAM sahAya karI rahI hoya tyAre samajavuM ke tenI pAchaLa dharmanI zraddhAnuM ja rahasya chupAyeluM che. zrI ratibhAInuM Atithya mANavuM e eka jIvanano lhAvo hato. thoDA varSo pahelAM ja svargavAsI banyA. mAnavakalyANanI jvalaMta jyoti svarUpa zrI 108 Adi anekAneka TrasTonA TrasTI zrI somAbhAI maNilAla jemanAM nAma ane kAmanI suvAsa mAtra jaina saMsthAo pUratI ke mAdare vatana ke kAMkareja kSetra pUratI ja maryAdita na rahetAM comera prasarI che. tevA virala vyaktitvadhArI, devaguru zraddhAsaMpanna, gurukRpApAtra, zrI somAbhAIno AMtaravaibhava darzanIya ane mANavAlAyaka che. Aje 72 varSanI jaipha vaye paNa zrI somAbhAInA mukhAraviMda para yuvAnIne zaramAve tevI gajabanI sphUrti ane thanaganATanA kAraNe teja jhaLakatuM jovA maLe che. janma tA. 3-3-30. zreSThIvarya zrI AmalacaMda maganacaMda pAMcANI parivAranA A puNyavaMtA teja sitArAmAM guNaratnono jhagamagATa sAmAnya janane prabhAvita karI de tevo bhavya che. kuzaLa vahIvaTakartA evA somAbhAIe gAMdhIjInA TrasTIzIpa siddhAMtane jIvanamAM mUrta karI Apela che. temanuM bahumukhI vyaktitva "vajAdapi kaThorANi mRduni kusumApi' uktine sArtha karanAruM nIvaDyuM che. teo tana, mana, dhanathI zrI
Page #874
--------------------------------------------------------------------------
________________ 850 caturvidha saMgha jinazAsana ane janasevA karI rahyA che. eka kuzaLa tathA haragoviMda vI. zAha tathA dalapatabhAI ema. zAha sAthe keLavaNIkAra, somAbhAI zAhe skUla, hAIskUla, hospiTAla- khabhe khabhA milAvIne je aitihAsika kAryo karyA che te joIne AyaMbilakhAtu-daherAsara nirmANanuM kArya hoya ke jIrNoddhAranuM pa.pU. AcAryadevazrI vijayalabdhisUrizvarajI ma.sA.e kaheluM ke kArya ho, devagurukapA baLe ane potAnI AgavI ane anokhI "kharekhara betAlIsI samAjanA A cAra zrAvaka baMdhuoe eka sakhAvata meLavavAnI kunehathI ghaNI moTI rakamanI sakhAvato je itihAsa saryo che, jene AvanArI peDhI sadAya yAda rAkhaze." te TrasTa ke saMsthA mATe meLavI samarpaNanI sUrilI saragama bajAvI jeoe zrI 108 pArzvanAtha bhakti vihAra mahAprasAda jaina rahyA che. temanI koThAsUjha ati gajabanI che. gacchAdhipati pa.pU. tIrtha ane zrI goDIjInuM tIrtha prabhAvaka TrasTa, runI sivAya paNa A. devazrI vi. premasUrizvarajI ma.sA. tathA temanA vaDIlabaMdhu sametazikharajInAM dharmamaMgala vidyApITha, pAlitANA, zrI bhakti pa.pU. A.devazrI vi. surbodhasUrizvara ma.sA.nI preraNAthI vihAra jaina dharmazALA ane surANI bhuvana jaina dharmazALAnA zaMkhezvaramAM nirmANa pAmela "zrI 108 pArzvanAtha bhakti TrasTIo tarIke sevA bajAvI rahela che. temanA saMsArI pakSe vihAra"mAM agraNI ane pAyAnA TrasTI che. tema ja tharAthI traNa sagAM bena pU.sA. zrI sUryakalAzrIjI ma.sA. Aje sva. para, ki.mI. dUra Avela 3nI tIrthanuM nirmANa pa.pu. AcArya devazrI, kalyANakArI evI saMyamajIvananI sAdhanA karI rahyAM che. dhanya che vinayacaMdrasUrizvarajI ma.sA. tathA temanA ziSya ratna pa.pU. AcAryadevazrI, kalpajayasUrizvarajI ma.sA.nI preraNAthI thayela che. somAbhAInuM rAjakIya kSetre yogadAna paNa ati noMdhanIya tenA pAyAnA TrasTI tarIke bIjA TrasTIonI sAthe jamIna che. dhI pragati ko.o. beMka li. tharA, dhI nezanala sIDa saMpAdanathI mAMDI bAMdhakAma, jIrNoddhAra Adi tamAma kAmagIrI sarTIphikezana ejansI-nyu dilhI, dhI banAsakAMThA jillA khUba prazaMsanIya rIte karI rahyA che. madhyastha beMka li. pAlanapura, dhI khetIvADI utpanna bajAra sadAya paramArthe oliyA jevuM jIvana jIvatA A niyaMtraNa saMgha, amadAvAda, dhI arbana ko. opa. beMka pheDarezana zAsanazUrA zrAvakanA jIvanamAM temanAM dharmapatnI paramUla amadAvAda, jillA paMcAyata bAMdhakAma samiti, pAlanapura tapasvInI, mitabhASI, kuTuMba bhAvanAzIla subhadrAbenano amUlya AdimAM ceramena ke DAyarekaTaranI bhUmikAmAM suMdara yogadAna phALo che. subhadrAbenA uttama AtmAe 500 AyaMbilanA ApI rahyA che. A uparAMta kAMkareja tAlukA paMcAyata, tharA grAma tapanI pUrNAhUti tarapha pahoMcatAM ja pUrNa samAdhipUrvaka 405 paMcAyata ane banAsakAMThA jillA paMcAyatamAM teo sabhya che tathA AyaMbile A jagatane alavidA karI lIdhI. jethI temanA kAMkareja tAlukA kharIda vecANa saMgha, banAsakAMThA jillA sahakArI AtmazreyArthe kAyamI smRti svarUpe zrI 108 mahAprasAda tIrthamAM kharIda vecANa saMgha tathA banAsakAMThA jillA sahakArI saMghamAM kharIda pa.pU. gacchAdhipati premasUrizvarajI ma.sA. tathA pa.pU. DAyarekaTara hatA. labdhisUrizvarajI ma.sA.nI amidRSTithI tathA te TrasTanA teo nIcenI sAmAjika saMsthAo sAthe saMkaLAyelA che. TrasTIonI udAratAthI somAbhAIne kAyamI AyaMbilakhAtuM - (1) abhinava bhAratI vaDA (cAra skUlo saMbhALe che.), (2) karavAno Adeza Apela che. te AyaMbilakhAtAnuM nirmANa kArya je. vI. zAha ceriTebala TrasTa, tharAnA TrasTI (hospiTAla nirmANa cAluM che. cAlu che), (3) zrI vardhamAna ceriTebala TrasTa (jaina baMdhuone tapasvI somAbhAIe mAsakSamaNa, soLabhaththu, paMdara madadagAra TrasTa), (4) zrI ratanazI mULacaMda jaina borDiMga TrasTamAM TrasTI-tharA, (5) zrI dazAzrImALI betAlIza jaina samAja saMsthA dasa-nava-pAMca vagere upavAsa, varSItapa, upadhAnatapa, AyaMbilanI oLIo Adi vividha tapasyAthI jIvanane saMcAlita kAlidAsa maMchAcaMda jaina borDiMganA TrasTIvarya-pATaNa, alaMkRta karela che. pAlitANAmAM be vakhata comAsuM, 24 varSa (6) zrI dazAzrImALI betAlIza jaina maMDaLa pATaNamAM TrasTI mahodaya che. A uparAMta teoe tharAmAM dAdAzrInA nAme pUnama karI, sametazekhara sAta vakhata jAtrA karela tathA bhAratanA 9i0 TakA tIrthonI yAtrA karI che. hoMgakoMga, beMgakoka, sIMgApora, sArvajanika vAMcanAlaya baMdhAvela che. AvA sarvatomukhI pratibhAsaMpanna zrI somAbhAI nirAmaya dIrdhAyu pAme ane emanI pAkistAna, zArajahAM, dubaI vagereno videza pravAsa paNa karela che. temaNe parama mitra ane murabbI zrI jayaMtilAla vI. zAha niHsvArtha zAsanasevA ane lokakalyANanAM kAryo tarapha udyotIta bane e ja abhyarthanA. Jain Education Intemational
Page #875
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 851 dharmavIra, karmavIra ane prAkRtabhASA upara paNa sAruM evuM prabhutva dharAve che. zrI haragoviMdabhAI vI. zAha, sonAmAM sugaMdharUpa eTale ke jJAna sAthe kriyAno samanvaya temanAmAM khUba suMdara rIte jovA maLe che. teo chellAM 15 sUrajanI kiMmata enA prakAzathI, dIpakanI kiMmata enA varSathI be samaya pratikramaNa, sAmAyika, navasmaraNa, RSimaMDaLa ujAsathI, puSpanI kiMmata enI suvAsathI che te ja rIte mANasanI vagere stotrapATha, bAMdhImALA, svAdhyAya, navI gAthA, cauda niyama kiMmata enI mANasAIthI che. -AvuM custapaNe mAnatA ja nahi dhAravA, aSTaprakArI pUjA, saMthAre zayana, roje ukALeluM pANI bake jIvanamAM caritArtha karI batAvanAra haragoviMdabhAIno janma vAparavuM Adi nityakrame ane pAMcatithi ekAsaNA, comAsAmAM vaDAmAM 1931mAM pitA vIracaMdabhAI puMjamalabhAInA vIra besaNAM, sacittano tyAga, varSamAM pAMca pauSadha, atithi saMvibhAga suputra ane mAtA moMghIbenanA rAjadulArA tarIke thayo. vrata, desAvagAsika Adi dharmapravRtti temanAmAM prabhAvazAlI bAlyAvasthAthI ja jJAnarasika, devagurubhaktivaMta, dharmazraddhAsaMpana, tIvra meghAvI, vinayI, vivekI ane dhAreluM kAma karI chUTavAnI vyaktitvamAM zikhara upara kaLaza samAna zobhe che. temanuM jJAna ane kriyAkrama jIvana tapanAM ghareNA ane AbhUSaNothI paNa tamannAvALA hovAthI skUla abhyAsa pUrNa karI haraNaphALa pragati karatA vAtsalyanA sudhAsiMdhusama hAIskUlanA prinsIpAlapade vibhUSita che. mahinAmAM pacIsa divasa to anekAneka TrasTonI kAmagIrI aMge gharanI bahAra rahevA chatAM varSItapa, aThThAI Adi birAjamAna thayA ane saM. 2021mAM dharA vasavATa bAda to aneka kSetromAM siddhinAM sopAno sara karatAM vividha TrasTomAM TrasTI dvArA karela che. gacchAdhipati pa.pU.A. bha. zrI premasUrizvarajI banyA. (simpala liviMga enDa hAI thIMkIga)mAM mAnatA ma.sA. ane zAsanaprabhAvaka 5.pU.A.bha. zrI labdhisUrizvarajI jIvadayApremI aneka sukRtonA sadbhAgI, niHsvArtha zAsanasevA ma.sA.nI pAvananizrAmAM saMyamI ratnAkara dharAnI virala vasuMdharA ane mAnavakalyANanAM kAryo karanAra zAsanAnurAgI. emanuM pAvApurI sosAyaTI madhye zrI vardhamAna svAmI jinAlayanI yogadAna kayAM kSetre nathI e ja prazna che? cAhe dharmakSetre hoya aitihAsika ane yAdagAra, cirasmaraNIya pratiSThAmAM AkarSaka sAmAjika kSetre hoya, ke rAjakIya kSetre sadA agresara rahI caDAvo laIne prabhujInI pratiSThA karAvela che. dhanya che AvA saMpUrNakArya kuneha ane niSThApUrvaka sucArurUpe pAra pADe ja. enI udAra dariyAdila zeTha zrI ane saMghavatsala sAdharmika vatsala, AgavI puNyanidhi ane guNavaibhava evAM ke nirahaMkAra ane kuTuMbavatsala, samAja vatsala dAnezvarI ratnane! laghutA, udAratA ane karuNA, gaMbhIratA ane dhIratA, maitrI ane A baMne pUjya A.bha. zrInI pAvana nizrAmAM ja bhAre prema, niHsvArthatA ane samarpaNatAthI ghaNI moTI rakamanI dabadabApUrvaka vaDAthI zaMkhezvarajIno cha'rI pAlita yAdagAra saMgha sakhAvato je te TrasTa mATe meLavI ApavAmAM nimittarUpa bane ja. kADhela. jenI suvAsa Aje paNa maNAya che. temanA A | gacchAdhipati pa.5.A. bha. zrI premasarizvarajI ma.sA. samaSTinAyaka jIvanamAM dharmasaMskArothI siMcAyela temanAM dharmapatnI ane vaDIlabaMdhu pa.pU.A.bha.zrI subodhasUrizvarajI ma.sA.nI kaMcanabenano phALo apUrva che. "patinA sukhe sukhI ane duHkhe preraNAthI sAkAra pAmela. zrI 108 pArzvanAtha bhaktivihAramAM | duHkhI' thanAra A bhavya AtmAne je haragoviMdabhAIe caturthavrata hAmabharyA haiyAvALA teoe pAyAnA TrasTI tarIke tana, mana, dhana svIkAravAnI vAta karI to turata ja taiyAra. dhanya che AvI saMpUrNa nyocchAvara karI dIdhela che. ane runI tIrtha prabhAvaka zrAvikAone! parivAramAM traNa dIkarA ane eka dIkarI. dIkarAne TrasTamAM TrasTI tarIke satata pravRttizIla rahI nirmANa ane ghare paNa dIkarA-dIkarI. badhAM ja devagurudharmazraddhA saMpanna. panotI jirNoddhAramAM sevAdharmanI puNyasaritA vahAvI rahyA che. puNyAInA dhArakane AvuM sadAye killola karatuM kuTuMba maLe! doma samyajJAnanI ananya rucivALA teo vairAgyanI vanarAjImAM doma sAhyabI hovA chatAM sAdagIpUrNa, vinamavAna, saujanyatA, viharavA utsuka hatA paraMtu cAritra mohanIya karmanA udaye bhale zAlInatA ane nirAbhimAnatAnA mAlika haragoviMdabhAI saMsArI banyA paNa tamannA ane jIvana to saMyamI jevuM ja. nIcenI saMsthAomAM samarpaNa TrasTI tarIke sevAnI baMsarI bajAvI dhArmika abhyAsa ati anumodanIya traNa bhASya, cha karmagraMtha, rahela che. bRhat saMgrahaNI, tattvAthabhigamasUtra, vitarAgastotra sArtha jevA (1) zrI 108 pArzvanAtha bhaktivihAra-zaMkhezvara ane ' aneka graMthonuM talasparzI jJAna dharAve che. to sAthesAthe saMskRta 2nI tIrthaprabhAvaka TrasTamAM pAyAnA TrasTI, (2) zrI dharmamaMgala Jain Education Intemational
Page #876
--------------------------------------------------------------------------
________________ 852 caturvidha saMgha vidyApITha madhuvana-zikharajImAM TrasTI, (3) tharA pAvApurI bhamodarAmAM temanuM varcasva hatuM, AkhuM gAma temane kAmadAra vardhamAna the. mU. pU. jaina TrasTamAM TrasTI, (4) siddhagiri bhakti bApAnA nAmathI navAjatA. zrI hIrAcaMdabhAInA mAtuzrInuM nAma vihAra dharmazALA-pAlitANAmAM TrasTI, (5) tharA jaina zikSaNa pUrIbA hatuM. te 95 varSanuM lAMbu AyuSya bhogavI svarge saMghanA TrasTI, (6) zrI vardhamAna sozyala TrasTa, tharAmAM TrasTI : sidhAvyA. (jemAM sAdharmikone sahAya karAya che.), (7) zrI je.vI. zAha zrI hIrAcaMdabhAIe thoDoghaNo abhyAsa karI, nAnI ceriTebala TrasTanA TrasTI (hospiTalanA makAnanI kAryavAhI cAlu uMmaramAM temanA banevI zrI harajIvana chaganabhAInI peDhInA che.), (8) tharA ratanazI mULacaMda borDiMgamAM TrasTI, (9) zrI kAmakAja mATe kocIna gayA. tyAM 17 varSa kAma karI dezamAM dazAzrImALI betAlIza jaina borDiMgamAM kArobArI sabhya. AvyA. muMbaImAM zrI dIpacaMda kuM. mAM AphrikA sAthenuM kAmakAja (10) zrI abhinava bhAratI TrasTanA saMcAlaka tarIke vaDA, 15 varSa saMbhALyuM. tyAra pachI zrI bhUpatarAya hIrAMcadanA nAmathI teravADA, khImANA, rAnera ema cAra grAmya buniyAdI hAIskUlanuM svataMtra kamizana ejanTanuM kAma zarU karyuM. temanA putra bhAI zrI saMcAlana tema jakhImANA bakSIpaMca chAtrAlayanuM saMcAlana. kAMkareja bhUpatarAye javAbadArI upADI lIdhI ane zrI hIrAcaMdabhAIne tAlukA keLavaNI maMDaLa tharAnA maMtrI tarIke dasa varasa sudhI nizcita karyA. Aje to temanuM kamizana ejanTa tarIkenuM nAma sevAnI sUrIlI saragama, pragati ko. o. benka tharAnI sthApanA prakhyAta che. karI 18 varSa ceramena pade rahyA. zrI dazA zrImALI betAlIsa zrI hIrAcaMdabhAIe zrI mahAvIra jaina vidyAlayamAM eka jaina borDiMgamAM sAta varSa ceramena pade rahyA. TUMkamAM bahoLo skolaranA rUA. 12,500/-ApyA che. sAvarakuMDalA jaina anubhava ane potAnI AgavI sahaja sUjhathI saMsthAone khUba vidyArthIgRhane rUA. 1,000/- ApyA che. temaNe pAlitANAmAM upayogI thayA che. ba.ba. yAmA ane cAturmAsano ane sAdhu-sAdhvIonI bhaktino jinAjJAne anusaratuM, gurvAzAnA kavacavALuM ane sAro lAbha lIdho hato. bhamodarAmAM paNa sArI rakama ApIne svAdhyAyanI tatparatAvALuM TrasTIvaryonuM jIvana javalle ja jovA zALAne temanuM nAma ApavAmAM AvyuM che. pU. yugadivAkara maLe. haragoviMdabhAInA jIvanamAM rahela A triveNI saMgama AcAryazrI vijayadharmasUrIjInI preraNAthI saMghANI esTeTanA zrI saMparkamAM AvanAra sahu koIne zAtA ane zAMti ApanAra bane pArzvanAtha je. mU. jaina saMghane bahenonA upAzraya mATe che. samatAvaMta, sAttvika, zubhasaMkalpa ane zubhaadhyayane rUA. 41,000/- ApavA udAratA darzAvI che. ane te zrI sahacArI banAvanAra ratnatrayIne mUDI mAnanAra, kuTuMbamAM paNa harakoI hIrAcaMda pItAMbara ArAdhanA bhavananuM udghATana saMskAronuM vAvetara karanAra, dhanavAnanI sAthe guNavAnanuM biruda kArtikI pUrNimA tA. 4-11-1979nA roja karavAmAM AvyuM meLavanAra, viralavyaktitvazALI haragoviMdabhAInA sukatonI tyAre bhAIzrI bhUpatabhAIe bIjA rUA. pa000/-nI jAherAta bhUrI bhUrI anumodanA teo nirAmaya dIrdhAyu pAmI zAsanasevA karI tyAre saMghamAM AnaMda AnaMda chavAI gayo. ane mAnavasevA dvArA cAre dizAmAM yazakIrtinAM toraNo bAMdhe zrI hIrAcaMdabhAInA dharmapatnI zrI harakoIbena paNa ane temanA guNanaMdanavananI suvAsa, kIrti maghamaghAyamAna bane e dharmaniSTha ane tapasvI che. bhAI bhUpatabhAI ane indubahena e ja abhyarthanA. temanAM saMtAno che. bhAI bhUpatabhAI paNa sevApriya, kuTuMbavatsala dharmapriya : sevAbhAvI ane kAryakuzaLa che. temanAM dharmapatnI zrI nirmaLAbahena paNa zrI hIrAcaMda pItAMbara dharmapremI che. zrI hIrAcaMdabhAIno AtmA jyAM haze tyAMthI zrI hIrAcaMdabhAIno janma saMvata 1946mAM thayo hato. AzIrvAda varasAvato raheze. temanA pitAzrI zrI pItAMbarabhAI bhamodarAnA kAmadAra hatA. Jain Education Intemational
Page #877
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA. 853 vividhokAnA vartamAnakAlIna jana avoraNe samAjajIvananA vividhakSetranA vizALa paTa upara vaividhyano mabalakha phALo ApIne umadA kAryonI suvAsa prasarAvanArA, jIvananI uttarAvasthAmAM paNa dharmabhAvanAne jAgRta rAkhanArA, jIvananI pratyeka paLane samAja ane dharmazAsananAM vividha kSetromAM satata sakriya rAkhI aharniza sevArata rahenArA, anekone aneka prasaMge preraNA, protsAhana ane pathadarzaka banI rahenArA zAsananA saniSTha ane karmaTha AgevAno jemanA UjaLA vyaktitvane kAraNe bahoLA janasamUhamAM jeo saunA prItipAtra banyA che, jemanI jinabhakti, tIrthabhakti, gurubhakti, saMgha ane sAdharmika bhakti ane jIvadayA pravRtti jevI sevAo noMdhapAtra banI che. sAteya kSetramAM lakSmIno sadupayoga, yAtrAsaMghonAM Ayojano, sAdhusAdhvIonI vaiyAvacca, derAsaro ane dharmAdA khAtAno suvyavasthita vahIvaTa, vinamra svabhAva, udAratA ane mananI prasannatAne kAraNe A agresaroe jainasamAja mATe je kAMI yogadAna ApyuM te kazI apekSA vinA karyuM che, kAraNa emAM ja emane jIvananI sArthakatA samajAI che. AvA keTalAka paricayo jANIe, mANIe. . - saMpAdaka UMjhAnA zreSThIvarya : virala vyaktitva zrI kAntilAla laheracaMda zAha vatana : UMjhA. janmatArIkha : 13-2-1916, mahA suda 10. uMmara : 84 varSamAM abhyAsa : 11 dhoraNa. samAjajIvananA kSetre jena yuvaka maMDaLa tathA vepArI maMDaLanA kSetre haLImaLIne kAma karatAM svabaLe ane sUjhabUjhathI AgaLa Avela, eTale temanAmAM keTalAka AgavA guNo hatA. AtmIyatA, prema, lAgaNInI sAthe sAthe spaSTavaktA tarIke potAnI pratibhA vikasAvI zakyA hatA. jAhera jIvanamAM niHsvArtha sevAno abhigama dAkhavyo hato. kalyANa maMDaLa dvArA virala vyaktie 'nUtana hospiTala" phakta dasa paisAnA dare zarU karI, samagra nagaramAM aMtyodaya mATe cheka chevADAnI vyakti sudhI pahoMcIne sevAno pamarATa phelAvavAno prayatna karyo hato. netrayajJanI suvAsa sAITha varSa pahelAM nagaramAM sevAnA pradAnamAM mokhare rahI hatI. dAnanI saravANI temanuM dhyeya hatuM. jainasamAjamAM prAraMbhathI ja jainazAsananAM anekavidha kAryomAM mokhare rahI satata parizrama karI mAna-apamAna avagaNI kAryakSetra vyavasthita karavA mATe tanatoDa mahenata karI. poSAka sAdo, jIvana sAduM, paraMtu nAma ane kAma moTuM karyuM. jIvananI zarUAta UMjhAmAM R.S.S.nA kepTana tarIkenI temanI yuvAnImAM zista, spaSTavaktApaNuM vaNAI gayuM hatuM. eziyA khaMDamAM suprasiddha mArkeTiMga yArDanA kAryamAM kalyANa maMDaLa dvArA kAmakAjano vahIvaTa kuzaLatApUrvaka, niyamita, zistabaddha rIte, karakasarapUrvaka potAnI kunehathI karIne potAnI netAgIrInI jhAMkhI samagra nagaramAM karAvI hatI. nagaranI cAre bAjunA khUNe zALAonA sarjanamAM noMdhapAtra phALo rahyo hato. A uparAMta te jamAnAmAM relvenA borDamAM salAhakAra tarIke ane UMjhAmAM veganonI savalata mATe vepArIonA TekAthI rajUAta karI sagavaDo karavAmAM ananya phALo rahyo che. potAnAmAM sAdharmika bhakti, caitra-Aso mAsanI zAzvatI oLI tathA yAtrAo karavI ane karAvavI, saMgho kADhavA, du:khI pratye karuNA, svAzrayI jIvana jIvavAnI zista vaNAyelI hatI. saMghanAM anekavidha kAryo potAnA dAnanA pravAhathI pote karelAM mukhyatve : te potAnA pitAzrInuM nAma upAzrayamAM joDAvyuM. AyaMbila zALAmAM potAnA pitAzrInuM bAvaluM mukAvyuM. pAThazALAmAM patnI kAntAbahenanuM nAma joDAvyuM. zrAvikA upAzrayamAM mukhyadAtA banI patnI kAntAbahena kAntilAla laheracaMda nAma joDAyuM. saMghanA atithigRhamAM potAnuM nAma joDAvyuM tathA holamAM potAnA bhAI mANekalAlanuM nAma joDAyuM. pAlitANAnI mukhya derImAM pratimAM bharAvavAno lAbha lIdho. kalikuMDamAM pratimA bharAvavAno lAbha lIdho. UMjhA nagaranA nUtana derAsaramAM zAntinAtha bhagavAna, zItalanAtha bhagavAnano praveza, aMjanazalAkA, pratiSThA, dhajAno lAbha lIdho. zAMtinagara jainasaMghane potAnA baMgale sAta varasa Jain Education Intemational
Page #878
--------------------------------------------------------------------------
________________ 854 caturvidha saMgha sudhI zAzvata oLIo karAvI ane dAna ApI kAyamI dhoraNe mAtAe kALajIpUrvaka bhaNAvI gaNAvI traNe bhAIone taiyAra karyA. dAna Apela. AyaMbila zALAmAM caitra mAsanI oLImAM kAyamI jUna 1964mAM mazInarI sAthenI 10 x 10nI bhADAnI dhoraNe dAna Apela che. zAntinagara jainasaMghamAM ArAdhanA jagyAmAM khUba nAnA pAye koIpaNa jAtanI mUDI vinA "zeTha holamAM temanA dIkSita bhatrIjA tathA bhatrIjAonAM nAme vibhAga enjiniyariMga varkasa' nAmathI dhaMdhAnI zarUAta karI. 1965 tathA bhatrIjA ravIndrabhAI mANekalAlanA nAme rUma tathA ane 1966 khUba mahenata karI Aisa plAnTanI nAnI ArAdhanA holanuM udghATana karavAno lAbha lIdhela. AITemo, phAyara phAiTiMga ikvipamenTanA pArsa, kolDa so varasa jUnuM bhavya upAzraya AgamAM baLI jatAM pharIthI sTorejanA daravAjA va. cIjonA utpAdanathI dhaMdhAmAM sthira thayA. sarjanamAM potAnuM anudAna Apela, uparAMta temanA parivAra pachI 1990mAM zeTha udyoga, 1991mAM zeTha meTala taraphathI khAtamuhUrta karI lAbha lIdhela. zaMkhezvara tIrtha prosesarsa, 1992mAM amadAvAdamAM vastupAla sTIla prosesarsanI yAtrikabhavananA blokamAM tathA bhojanazALAmAM tathA navakArazI- sthApanA karI. 1983mAM AphrikAnA dezono pravAsa karyo hato. bhavanamAM anudAna. samagra parivAranA mobhI, dAnavIra, 1997mAM oTomobAila kAra bamparsanA esporTanA vikAsArthe spaSTavaktA, sAhasika, vIrala vyaktinuM jainazAsanamAM tathA samagra amerikAno pravAsa karyo. 1997mAM godarejanA venDara tarIke nagaramAM nAma rahyuM che. jIvananI kArakirdInA zrI gaNeza kaThora benka lokarsanA sTroMga rUmanA daravAjA banAvavAnuM zarU karyuM. parizrame pArivArika saMjogonA saMgharSa vacce karyA. jAhera sevAnAM dhaMdhAno vikAsa sahaja rIte ja thato rahyo che, ema kAryonI zubha zarUAta 21 varSanI vaye karI. teonuM kahevuM che. kAntibhAI, hiMmatabhAI ane mahendrabhAIno dhArmika jIvanamAM, preraNAdAyI pUjya A. zrI saMpa ekabIjAnA pUraka banI rahe tevI AvaData, vyAvasAyika caMdrodayasUrijI ma.sA. dvArA karmanA siddhAMtonI samaja maLI. vyavahAramAM prAmANikatA, grAhakano phAyado e potAno ja phAyado vividhakSetramAM kalyANamaMDaLa, vepArI maMDaLa, AMkha hospiTala, che evo abhigama, ochAmAM ocho ovaraheDa ko ke bahAranuM nUtana hospiTala, keLavaNI saMsthAo vageremAM hodo svIkAra karyA ochAmAM ochuM karaja levuM. ATalAM varSamAM kyAreya lebara Trabala vinA emanI sevA noMdhapAtra rahI. nahIM e badhA dhaMdhAnA vikAsanAM mukhya kAraNo che. tema teo patnI : kAntAbahena, putra H girIzabhAI, surezabhAI, mAne che. putrI araviMdAbahena. parivAramAM bhAIo vageremAM pAMca dIkSA zrI kAntibhAI zeThanuM sAmAjika kSetre paNa ghaNuM yogadAna aMgIkAra. che. zrI yazovijayajI jaina gurukuLanA mAnada sekreTarI tarIke 12 potAnI vikAsa gAthAmAM UMjhAgaMjabajAranI suprasiddha varSa sevA ApI. zrI pAlitANA ghoghArI vizAzrI mALI jaina peDhI "zAha kAntilAla laheracaMda enDa sansa'thI jANItI che. samAja, muMbaInA teo TrasTI, zrI yazovijayajI jaina gurukuLa dezATana 30 varSa pahelAM samagra bhAratanAM zaherezahere vepAra arthe derAsara TrasTanA TrasTI, zrI mallinAtha jaina saMkula, kAMsabADa, ane yAtrAnI bhAvanAthI tIrthadarzana karavA jaI AvyA. dahANunA menejiMga kamiTI membara che. 1985mAM zrI ghoghArI zrI kAntilAla cunIlAla zeTha jaina saMgha muMbaIe temane samasta muMbaInA 'yuvakotsava' kamiTInA kanvInara nImyA hatA. A varSa daramiyAna temaNe 100 jeTalA bI.koma., ela.ela.bI.nA abhyAsathI vakIla, vividha kAryakramonuM Ayojana karyuM hatuM. temAM muMbaImAM jhUMpaDapaTTI enjiniyariMga udyoganA vyavasAyathI enjiniyara, Ayuvedika ke gaMdI cAlamAM jyAM jaina saMskAronuM pAlana azakaya hoya evA upacArathI dardIone sAjA karanArathI DokTara vaLI sAhityamAM mAholamAM rahetA jaina parivArono sarve karAvyo hato ane rUci, saMgItano zokha, svabhAvamAM saraLatA, hRdayanI vizALatA, jainonI vividha zAkhAo, peTA jJAtio, gAmegAmanA samAjone vANImAM viveka, vartanamAM vinamratA, paragaju vRtti, abhigamamAM teone lAgatAvaLagatA kuTuMbone sArI jagyAe prasthApita karavA racanAtmakatA, hoTho para sadaiva ramatuM smita AvuM bhAtIgaLa vinaMtI karI hatI; komyunikezana varkazopa jevA parsanAliTI vyaktitva e ke.sI. zeThanI oLakha. DevalapamenTa mATenA navA jamAnAne anurUpa kAryakramonuM saphaLa mULa vatana pAlitANA. bALapaNamAM pitAnuM chatra gumAvyuM. Ayojana karyuM hatuM. Jain Education Intemational
Page #879
--------------------------------------------------------------------------
________________ 855 5.., mAM tavArIkhanI tejachAyA - teozrI lAyansa klaba opha vidyAvihAranA presiDenTa phekTarIthI dara zukravAre maphata Ape che. A upacAro khUba ja (1981-82) lAyansa DisTrikTa 323 enA jhona ceramena asarakAraka che. hajAro dardIo sAjA thayA che. tethI temanI (1984-85) rahyA hatA. temane 1982-83nA 'lAyana opha icchA che ke A davAone moTA pAye vikasAvI karoDo dardIone dha yarano evorDa maLyo hato. temaNe lAyansanA nejA nIce teno lAbha maLe mATe temanA gharanI bAjunI davAnI dukAnamAM pAlagharamAM eka moTo motiyAnA oparezanano kempa karyo hato, maLatI thAya tema karavAnI temanI mahattvAkAMkSA che. jemAM AsapAsanA 90 gAmaDAMmAMthI loko AvyAM hatAM. 1800 sAdharmikonI sevAbhakti karanAra dardIone tapAsyA hatA. 1100ne ni:zulka cazmAM ne 212 zrI kizorabhAI paramANaMdadAsa koraDiyA motiyAnAM niHzulka oparezana karAvyAM hatAM. sAta divasa dardI ane tenA eka saMbaMdhIne jamavA-rahevAnI sagavaDatA ApI hatI. tA. 2-12-1947nA roja ghATakoparamAM eka 7500 ske.phITa eriyAnA cilDransa TrAphika jetapura (kAThI)mAM janmelA zrI TreniMga pArka banAvyo, jemAM signala, sTeDiyama, skUla, kizorabhAIne nAnapaNathI ja dhArmika hospiTalanAM simbolsa va. UbhAM karI bALakone TrAphika sAmAjika-zaikSaNika tema ja Arthika kSetre DisiplinanI TreiniMga ApavAnI vyavasthA che. te projekTamAM sevAmaya jIvana jIvavAnI mahecchA hoI lAyana ke. sI. zeThanI athAka mahenata che. temane mahArASTra kolejakALathI ja nAnakaDo vyavasAya zarU gavarnamenTa dvArA 'SEM' tarIke 1989thI 96 sudhI niyukta karI 1966mAM rAjakoTanI tamAma karavAmAM AvyA hatA. inTaranezanala phrenDazIpa sosAyaTI, nyu "jJAtionAM chAtrAlayanuM saMgaThana karI "zrI rAjakoTa chAtra sevA dilhI dvArA temane 1991mAM 'vikAsaratna' evorDa enAyata saMgha'nI sthApanA karI, pramukha tarIke varSo sudhI sevA karI. karavAmAM Avyo hato. kolejamAM menejiMga sekreTarI tarIke jaMgI bahumatIthI cUMTAIne bannemAM zrI gaNeza karyA. zrI yazovijayajI jaina gurukuLa pAlitANAmAM dhajAdaMDa derAsara nirmANanAM 75 varSa pachI 1988mAM pahelIvAra savAre dhaMdho, rAtre davAkhAnAmAM khaDe page DyUTI. AvakanAM badalavAno thayo tyAre zrI azokacaMdrasUrIzvarajI ma.sA. muhUrta sAdhano TAMcAM eTale rAtre hospiTalanA prAMgaNamAM ekalA beThA ApavA sAthe te kArya zrI ke. sI. zeThanA hAthe karAvavAnuM sUcana hoya tyAre taraMgoM ubhave ane dharma-karuNA-prArabdha zuM che te karyuM hatuM. Akho prasaMga mahotsavarUpe UjavAyo hato ane temAMthI jANavA vicAryA kare che ane AthI potAnA jevA seMkaDo lokonAM gurukuLanA hAlanA trizIkharIya sAdhAraNa dravyathI nirmANa thayelA duHkhamAM AMsu lUchavAM, tene pagabhara karAvavAno jIvanano eka (devadravyanA vaparAza vinAnA, bhavya derAsaranuM nirmANa thayuM hatuM. mAtra maMtra banAvI lIdho che. eka vakhata eka bALaka tAvavirAra, muMbaImAM mahAvIradhAmamAM nimitta banavA uparAMta ghaNAM AMcakImAM ane nasa kheMcAvAthI maMdabuddhinuM thaI jatAM tene derAsaranA nirmANamAM kAntibhAIno mahattvano phALo che. abhUtapUrva jJAna ApI dharmamArge caDAvyo. zAsana ane jJAnanI anumodanA karavA jIvana samarpita karavAnI gAMTha bAMdhI tene temanAM dharmapatnI guNavaMtIbahena ugra tapasvinI ane kAyamI vAgoLatA rahyA. lAkhonI milkata paNa rokaDa eka rUpiyo dharmaparAyaNa zrAvikA che. temaNe zreNItapa, karmasUdanatapa, vIza paNa pAse na hoya evI saMsthAne saMbhALI vaTavRkSa jevI banAvavA sthAnakanI vIza oLI, 16 upavAsa, varasI tapa ane upAdhAna kamara kasI ane tevI saphaLatAnA so TakA bhAgIdAro evA tapanI ArAdhanA karI che. rAjakoTanA patrakArajagata ane taMtrIoe temanAM vakhANa potAnAM zrI kAntibhAIe "yogaratnAkara' nAmanA jainamuni dvArA akhabAronA mAdhyamathI karatAM pAyAnI ITathI zikhara sudhInAM 400 varSa pahelAM te vakhate saphaLa thayelA badhA ja AyurvedanA bAMdhakAmonA paisA loko dvArA sAmethI maLatA rahyA. upacAro graMthastha karavAmAM AvyA che. temAMthI harasa, phizara, teoe rAjakoTanI ko-opareTiva beMka, ko-opareTiva bhagaMdara, patharI, kamaLo, DAyAbITIsa, dama, TI.bI., kensara - hAusiMga sosAyaTI, vepArI esosiezano, vepArI mahAmaMDaLa, jevAM asAdhya gaNAtAM athavA atyaMta pIDAkAraka dardI mATe davA | jaina derAsara che jaina derAsara, borDiMgo, jJAti samAja tema ja lAyansa klaba vikasAvI che, je teo chellAM 20 varSathI temanI bhAyakhalA inTaranezanala DisTrikTa 323 je. dvArA anekavidha sevAkIya
Page #880
--------------------------------------------------------------------------
________________ 856 caturvidha saMgha pravRttio ane anekavidha saMsthAnuM saphaLa netRtva pUruM pADyuM che karyA temAM rAjakoTanuM kAcanuM jinAlaya saurASTranI ajAyabI che. ne hAlamAM paNa zrI pArzva padmAvatI phAu. zrI saurASTra kaccha zropha hajAro vyaktio ane pazuonAM AMsu lUchanAra evI eso., zrI rAjakoTa vizAzrImALI jJAti jaina samAjamAM vividha saMsthAone kAraNe bahoLo mitravarga dharAvanAra zrI pramukhazrI vageremAM netRtva pUruM pADI rahyA che. thoDA samaya pahelA kizorabhAI koraDiyA rAjakoTanuM bahumUlya ratna che. Adarzaeka akasmAta thayo. mAthAmAM 70 TAMkA levA paDyA paNa dhArmika-sevAkIya jIvana jIvI rahyA che. hajAro lokonI duvAthI ugarI gayA ane pAchA jAhera sevA ApatA rahyAM. eka ajoDa preraNAdAyI vyakti teoe jinAlaya-pAMjarApoLa-upAzrayo tema ja kumArapALabhAI vi. zAha ativRSTi ke anAvRSTi jevI AphatomAM tana-mana-dhanathI athAga e zAsanaprabhAvaka, dayA-karuNA ane pavitratAnA parizrama uThAvI darekakSetranA phALAmAM UMcI rakamanuM dAna ApI avatAra, dIrdhadRSTA Ayojaka, ApattimAM AMsu lUchanAra, prathama nAma lakhAvyuM che. Ama aneka sukanyamAM lAbha lIdhelo yuvAnonAM rahasya ane preraNAnA srota evI vyaktinuM nAma che. che. temanA A dharmamArganA prayANanA koI yazabhAgI hoya to kumArapALa vimaLabhAI zAha, te vAtsalyamUrti karuNAnidhAna vyAkhyAtA pU. AcAryadeva prabhAkara Aje emanI uMmara 49 varSanI che. teo mULa vIjApura sUrIzvarajI mahArAja sAheba che. pUjyazrInI preraNAthI dara sAla (ji. mahesANA-u. gujarAta)nA, paNa varasothI muMbaImAM sthira hajAro lAkhono phALo ekaTho karI Apavo temano mudrAlekha che. thayA hatA. varaso sudhI teo hIrAnA vyApAramAM joDAI rahyA, alabatta mAtra mahArAja sAheba ja nahIM paNa temanAM mAtA paNa hAla kalikuMDa-dhoLakA (ji. amadAvAda) emanI dharmakAryapitAnA vAtsalyanA saMskAra ane devaguru dharmanI kRpA paNa temanA kharA upakArI che.' hIrAno dhIkato vyApAra choDI, dezanA, samAjanA ne have potAnI jarUriyAto saMtoSAya teTalI Avaka laMbAI dharmanA puNyakAryamAM tana-mana-dhana, mana-vacana-kAyA ane jatAM mahattama samaya zAsanasevAne garIbonAM AMsu lUchavAM ne samaya-zaktinuM samarpaNa karI rahyA che. sAdharmikonI sevAbhaktimAM gALavAno makkama nirdhAra karyo che. khAnadAna mAtApitAnA A saMtAnane bALapaNathI dharmanA sAthe sAthe parivAramAM dharmapatnI puSpAbahena, saMtAno jayeza, susaMskAro hatA ja, paNa I.sa. 1964nA unALAmAM 17 varSanA nIleza ane ramine vaDIla tarIke vAtsalya varasAvI rahyA che. kumArapALa mitro sAthe Abu parvatanA acalagaDha zikhara para jaina teonI jaina ane jainetaro sevA-bhakti-jIvadayAno dhArmika zikSaNa zibira dvArA jaina-AcAra ane AdhyAtmika noMdha cheka mahArASTramAM nAgapura (saMtarAmanagara)mAM pahoMcatAM krAMti lAvanAra AcArya zrI vijayabhuvanabhAnusUrIzvarajI tyAMnA yuvarAja zrI bhoMsale sAhebanA pramukhasthAne jainajagata temAM mahArAja sAheba dvArA dhArmika zikSaNanA jJAna dvArA potAnA ja cArTarDa ekAunTanTa eso. dvArA kizorabhAI koraDiyAnuM bhavya AtmAne ati bhAvita karI rahelA kumArapALanA jIvanamAM eka svAgata tema ja vizALa patrakAra pariSada bolAvI patrakArabhavanamAM vAvAjhoDuM AvyuM ane TarniMga poinTa lAvyuM. patrakAro dvArA seMkaDo prazno pUchavAmAM AvyA ane temA marAThI banyuM evuM ke mAunTa AbunA e UMcA zikhara hiMdI dainikoe heDalAinathI phoTo sAthe hAilAiTa karI patrakAro acalagaDhamAM varasAda sAthe bhayaMkara pavana phUMkAyo. e vinAzaka ane taMtrIzrIo dvArA sanmAnapatraka arpaNa thayuM. vAvAjhoDAmAM zibiranA TenTa UDI gayA, to sAdhunI pANI teo pI.DI. ema. kolejamAM sekreTarI tema ja morabI ThAravAnI parAto paNa UDI, makAnanAM naLiyAM UDyAM, to ativRSTi vakhate ane jIvadayA pratye ane chellAM trIsa varasa vizALakAya vRkSo paNa UkhaDyAM. AvA vakhate 17 varSanA thayAM dhArmika-Arthika-sAmAjika-zaikSaNika anekavidha pravRtti navayuvAne eka pavitra saMkalpa karyo : "jo A vAvAjhoDuM zAMta AvaDuM moTuM phalaka jemAM kyAMya dAgaduga vagara bhavyatAthI thAya to mAre AjIvana brahmacaryavrata levuM." sevAdIpa majhalamAM lAMbuM jIvanAra saurASTranI eka vyaktie ane Azcarya thayuM. DarAmaNuM ne bihAmaNuM bhayaMkara vAvAjhoDuM jainamaMdiro-upAzrayo anekavidha pAyAthI zikhara sudhI UbhAM kSaNavAramAM ja zAMta thaI gayuM. kumArapALe zibira-jJAnadAtA, ' Jain Education Intemational
Page #881
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA gurudeva pU. A. zrI vijayabhuvanabhAnusUrIzvarajI ma.sA.ne potAnA zubha saMkalpanI vAta kahI. pUjya gurudevazrI apAra khuza thaI gayA ane AzIrvAdanA dhodha vahAvavApUrvaka potAnA A lADalA zibira-ziSyane AjIvana brahmacaryavrata uccarAvyuM. sarvatra AnaMdanI lahero UchaLI. pachI to 'mAre cAritra na levAya tyAM sudhI mULathI ghI-tyAga'nI kumArapALe pratijJA karI. kumArapALanI bhISmapratijJA ane bhavya saMkalpa jainazAsanamAM eka itihAsa sarjyo. temAM gurukRpA baLe cAra cAMda lagAvyA. aneka zAsanaprabhAvaka kAryo thayAM. sAdharmika bhakti, sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtonI vaiyAvacca, derAsaronAM nirmANa, jIrNoddhAra, pAThazALA, upAzrayonAM nirmANa, jaina dhArmika zikSaNazibiro, saMghone zAstrAnusArI mArgadarzana, satsAhityanuM prakAzana, jaina saMskArono pracAra-prasAra, kudaratI honAratomAM sahAya, pAMjarApoLa-jIvadayAnAM kAryo ityAdi aneka prakAranI pravRttio kumArapALabhAI mUkapaNe nitya karatA ja rahe che. gurudeva pU. AcAryazrI vijayabhuvanabhAnusUrIzvarajI ma.sA.nuM mananIya ciMtana 'divyadarzana' hindI ane gujarAtI pAkSika ane sAptAhika patronuM varSo sudhI saMpAdana karI kumArapALabhAIe satsAhitya loko sudhI pahoMcADyuM che. vaLI jinapUjA, sAmAyika, zAstra svAdhyAya-manana ciMtana A badhAM nityanAM AtmajAgRti lAvanArAM kartavyo to kumArapALabhAInA jIvanamAM kharAM ja kharAM; teo khUba ja udAra, premALa, sahAnubhUtipUrNa dilavALA, uttama vicAraka ane AcArasaMpanna che. kumArapALabhAInA anekavidha sadguNomAMthI ApaNe sau uttama preraNA laIe evI zubhAbhilASA. jaina sozyala grupa saMskArayAtrAnA movaDI zrI sI. ena. saMghavI muMbaI zahera ane bhAratabharanI vIsa karatAM vadhu pratiSThita vyAvasAyika, vyApArI, sAmAjika, zaikSaNika, sAMskRtika, dhArmika ane vaidakIya saMsthAomAM temaNe vividha adhikArIpade rahIne kartavyaniSTha ane noMdhapAtra sevAo karI che ane karatA rahyA che. jaina sozyala grupa je jaina saMskAra grupa banI maheMkI rahyuM che, tenA pheDarezananI sthApanAmAM temanI dUraMdezItA, kAryadakSatA ane saune snehathI potAnAM karI levAnI AtmasUjhano phALo ghaNo moTo che. For Private 850 videzomAM jaina sozyala grupsanI sthApanAmAM paNa agresara rahyA. pheDarezane inTara nezanala eksaTenzana kamiTInA ceramena tarIke nimaNUka karI ane A padane amerikAmAM be grupo sthApI zobhAvyuM ane amerikA, AphrikAmAM vadhu grupo sthApavAmAM prayatnazIla rahyA. zikAgo ane losa enjalasanAM gruponAM udghATana vakhate sau sabhyone amerikAnI yAtrA karAvI ane 'saMghavI' aTaka sArthaka karI. gaccha-saMpradAya ke anya bhedabhAvo bhUlIne sau jeno eka premamaya vAtAvaraNamAM haLemaLe ane utkarSa sAdhe e jovA samaya, zakti ane saMpattino bhoga Apyo. temanI adhyakSatAnA dedIpyamAna samayamAM bhAratabharamAM sattara gruponI sthApanA thaI. saMghavI sAheba, bahudhA saphArI sUTamAM najare paDe che, jemAM vadhu khissAM hoya che ane e khissAMomAM sAmAjika saMsthAo ke vyaktione Arthika sahayoga ApavAnI udAra tatparatA hoya che, paNa mAtra dAna ApI aTakI javuM ke enAthI koIne paMgu banAvI devAmAM nathI mAnatA. teo mAne che ke, sahayoga ApI anyane svAvalaMbI banAvavo. mAnavanuM gaurava jaLavAya e rIte vartavAnI khAnadAnI bharI rItabhAta dareka kAryamAM jovA maLe che. 1952mAM cArTarDa ekAunTanTa prekTisa zarU karI ane TUMka samayamAM ja prekTisa jamAvI paNa e Tebala-khurazI ane ophisanI duniyA mAMhyalAne nAnI paDavA lAgI. audyogika kSetramAM jhaMpalAvyuM, jyAM 'mAMhI paDyA te mahA sukha mANe' jevuM nathI hotuM, chatAM paLepaLanI apramAda kartavyaniSThAthI jevA karmavIra eka saphaLa udyogapati tarIke bahAra AvyA. hajI cetananA ghoDA ghaTamAM thanagane che. temanI saujanyazIla vyAvahArikatA, spaSTa chatAM DaMkharahita vicAradhArA ane kAryane sarvAMga suMdara rIte pAra pADavAnI anokhI AtmasUjha ane sAmenI vyaktinA vicAro samajavAnI namratAne kAraNe purogAmIonA prItipAtra, sahagAmIonA vizvAsapAtra ane anugAmIonA zraddhApAtra banyA che. jiMdagImAM varaso nathI umeratAM paNa varasomAM jiMdagI umere che. ghaNI vAra semyuala jonsananuM vAkya TAMke che : "evA dareka divasane huM veDaphAyelo gaNuM chuM ke jyAre meM ekAda paNa navo paricaya na bAMdhyo hoya." jenI sAme mAnava mAtranA kalyANanuM dhyeya hoya, samAjautkarSa mATe tAlAvelI hoya, te eka paNa divasa kyAMthI veDaphe? mitra banavuM e paNa eka lahAvo che ane ema kahenArAMonI saMkhyA nAnIsUnI nathI. "saMghavInA saMgamAM sau rAjI rAjI.' Personal Use Only
Page #882
--------------------------------------------------------------------------
________________ 858 Ama to ghaNI saMsthAone potAnA lAge che paNa jaina sozyala grupa-muMbaIne mana saMghavI vizeSa rIte potAnA che. jena sozyala grupa-muMbaI ane jaina sozyala grupsa pheDarezanane temanA jevA bahumukhI pratibhAzALI pramukha maLyA hatA e kevA parama saubhAgyanI ghaTanA che. Aje jaina sozyala grupa muMbaI mATe AnaMda bharyA RNasvIkArano avasara che. sI. ena. saMghavI vAraMvAra thatA nathI. ni:svArtha samAja sevaka zrI jAdavajI somacaMda mahetAM tA. 21-12-1914nA bhAvanagara jillAnA sAvara- kaMDalA gAme janmelA zrI jAdavajIbhAI traNa varSanI vaye pitAnI chatrachAyA gumAvatAM mAtAnI godamAM saMskAra pAmyA. vaMDAmAM cha dhoraNa sudhI bhaNI pAlitANAnA jaina bAlAzramamAM 1934mAM meTrika pAsa karyuM, sAthe ahIM temane jAhera sevAnI tAlIma maLI tathA svAvalaMbana, nIDaratA, zArIrika taMdurastI ane zistapAlana jevA guNo vikasyA. bAda teo barmA gayA ane bhAratanI svataMtratAnI laDAImAM bhAga nahIM laI zakavAnA saMjogo udabhavatAM glAni thaI. barmAmAM sAta varSa rahyA ane sAmAjika sevAnAM nAnAM-moTAM kAmo prAraMbhyAM. paMDita naheru jyAre barmAnI mulAkAte gayA tyAre temanI sAthe promathI mAMDale sudhI hindIonA pratinidhi tarIke javAnI varaNI thayela. I.sa. 1942 sudhI temanI kaMpanIno vahIvaTa saMbhALyo. jyAre jApAnIoe barmAmAM proma kanja lIdhuM tyAre pagapALA ArAkana eNrvata oLaMgIne mArca mahinAmAM bhArata AvyA. promamAM vorakAunsilanI racanA thayela, temAM proma DisTrikTanA moTA vepArI tarIke temanI varaNI karavAmAM AvelI. barmAthI parata pharatAM samaye parivAra tathA sTAphanA maLI 41 jaNA sAthe hatA, je koI agamya sahAye ja svadeza pahoMcyA hatA. temAM temanI niHsvArtha sevAno ja upahAra hato. I.sa. 1942mAM janmabhUmimAM eka varSa gALyuM. teo jAte khetI karatA. nAnAM-moTAM kAmomAM kyAreya nAnapa anubhavI na hatI. grAmINa jIvana ane sevAkAryanI temanI bhAvanA prabaLa hatI. alabatta saMjogo viparIta hatA. '43 '44mAM dhaMdhArthe muMbaI gayA. ahIM 50 varSanA gALAmAM sagata paramAnaMdabhAI kApaDiyAnA saMparkamAM AvelA ane eTale ja temanA nAma sAthenA kAmamAM sahabhAgI thavAnI utsAhapUrvaka hA pADI. caturvidha saMgha 1944-45mAM zrI siddhakSetra jainabAlAzrama-pAlitANAmAM joDAyA. Aja pUrve 58 varSa pahelAM sAvarakuMDalA jaina vidyArthIgRhanA prAraMbhathI ja maMtrI tarIke kAmagIrI karelI. Aje siddhakSetra ejyu. sosA.nA nejA nIce ca.mo. vidyAlayanI sthApanA karI, jemAM 850 vidyArthIo lAbha laI rahyA che. tenA TrasTI tathA pramukha tarIke kAmagIrI karI rahyA che. vaDhavANa sthita vikAsa vidyAlaya tathA surendranagara sthita anAthaAzrama Adi saMsthAo sAthe tana, mana, dhanathI saMlagna rahyA. AjathI 35 varSa pUrve surendranagaramAM zrI manasukhabhAI dozI lokavidyAlayanI sthApanA karI. zrI ghanazyAmabhAI tathA ratubhAI adANInI preraNAthI vaMDAmAM potAnAM mAtuzrInI yAdamAM prAthamika zALA baMdhAvI, jemAM 200 bALako vidyA pAmI rahyA che. vaMDA hAiskUlanA preraka lallubhAI hatA. zrI jAdavajIbhAIe sAvarakuMDalAmAM be harijana chAtrAvAso, baMgalAvADImAM be AzramazALA vagerenA nirmANamAM noMdhapAtra phALo Apyo. have jIvananI saMdhyAe 9 varSa pUrve sadvicAra spharyo ke muMbaImAM jyAM nivAsa hato e marInaDrAiva paranI khUba mokAnI jagyA je samAjanI che, te vecI AvelI rakamamAMthI samAjalakSI kAryo karavAM ane nivRtta jIvana muMbaI choDI vaDodarA ke vaMDAmAM gALavuM. AvAM satkAryonI saphaLatA pAchaLa mAtAnAM prema, preraNA ne tyAgasvArpaNa temaja prasannatAthI kaparA saMjogomAM sAtha ApanAra sahadharmacAriNIno sahakAra samAyelo che. Aje teo vaDodarAvaMDA tathA sAvarakuMDalAmAM yathAzakti yogadAna Ape che. teoe svAmIzrI saccidAnaMdanAM traNa daLadAra pustakono eka saMpuTa evA 500 saMpuTonuM sastAbhAve teonA vicAra pracArArthe vitaraNa karyuM che. pAdarA tAlukAnA pachAta evA vaNacharA gAme lokone svanirbhara banAvavA sIvaNakAma, bacatayojanA Adi kAmo kare che. uparAMta mAtuzrI ujamabahena somacaMda enDa prabhAvatI mahetA phAunDezana banAvI Arogyavardhaka dezI vanaspationA ukALA banAvIne samAjamAM tenuM vitaraNa kare che, jenuM nAma 'Arogyavardhaka amRtapAna vitaraNa abhiyAna' rAkhavAmAM Avela che tathA DAyAbITIsanI davAnuM vitaraNa karI rahyA che. Ama Aje 90 varSanI uMmare paNa samAjakAryano jIvaMta saMparka rAkhyo che. sva. zrI paramAnaMdabhAI kApaDiyAnI smRtimAM saphAI puraskAranI vAtane temaNe potAnI karIne teTalI ja rakama umerIne "kApaDiyA enDa mahetAparamAnaMda kuMvarajI kApaDiyA ane jAdavajI somacaMda mahetA rASTrIya saphAI puraskAra ApI rahela che. rASTrIya saphAI puraskAra pravRttine khUba protsAhana ApeluM che. Jain Education Intemational
Page #883
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 859 zAha jIvarAja nAnacaMda cAvALA prArabdha ane puruSArthano samanvaya sAdhI jIvanabAgane maghamaghato mUkI janAra zrI devacaMdabhAI mahetA mULa saurASTranA Azare 75 varSa pahelAM jyAre ghoghArI jaina samAjanA pAlitANA pAsenA bhaMDAriyAnA vatanI. sAdhAraNa abhyAsa paNa gaNyAgAMThyAM parivAro suratamAM sthAyI thayelAM te samaye A AtmabaLa gajabanuM hatuM. jIvarAjanI cAnA nAme dakSiNa gujarAtamAM suprasiddha evo A suratano khyAtanAma "jIvarAja nAnacaMda cAvALA' parivAra paNa pacAseka varSa pahelAM jIvanamAM kAMIka karI chUTavAnA deDha emAMno ja eka parivAra hato. temanA mobhI ane sthApaka mULa manasUbA sAthe muMbaImAM temanuM Agamana thayuM. muMbaI AvIne rANIvADAnA zrI caMpakalAlabhAI ane temanA nakhazIkha saMskAro narottamabhAu jhaverInI kaMpanImAM nokarIthI jIvana-kArakirdInA ane suvicAro pAmelA evA emanA jayeSTha suputra zrI taruNabhAI hAla jIvarAja inDasTrIjha li.nI bAgaDora saMbhALI cIvaTa, prAmANikatA ane kAryakuzaLatAne kAraNe jIvanamAM rahyA che. roja-barojanA vyavasAyanA kArobAranI sAthe teozrI uttarottara pragati sAdhI ane AzA-utsAha sAthe AgaLa vadhatA hAla zrImatI hIrAlakSmI caMpakalAla ceriTebala TrasTanA menejiMga rahyA. TrasTI, zrImatI vasaMtabahena nemacaMda zAha tathA nAgaradAsa 1956mAM emanA putroe svataMtra bijhanesa zarU karyo. tArAcaMda keLavaNI TrasTanA TrasTI tathA ghoghArI vizAzrImALI jaina dhaMdhAmAM paNa yArI maLI. A pragati pAchaLa temanA jIvananA samAjanA mAnad upapramukhanuM sthAna dIpAvI rahyA che. hRdayamAM uccattama saMskAronuM baLa hatuM. saraLatA, udAratA, devabhakti, ucca sevAbhAva sAthe teo raktadAna kemponuM Ayojana, gurubhakti, tIrthayAtrA Adi aneka guNonA satata udyama vaDe bhikSukabhojana yojanA, jIvadayA vagere jevAM sevAnAM kAryo karavAM emaNe potAnuM jIvana saphaLa karyuM. pAMca dIkarA, be dIkarI ane uparAMta ghaNI badhI jarUratamaMda saMsthAone upayogI dAna ApI bAvIza pautrono vizALa parivAra bhagavAnanA aNamola zAsana samAja sevAnuM uttama uttaradAyitva nibhAvI rahyA che. A badhAM ane tenI zItaLa chAyAmAM suMdara AdhyAtmika vikAsa sAdhI rahyo ja kAryomAM temanA parivAranA sabhyo tathA temanA laghubaMdhu zrI che. saurASTramAM temanA parivAra taraphathI ghaNI jagyAe nAnAMmoTAM hitezabhAI caMpakalAla cAvALAno paNa pUrepUro sahayoga rahelo dAna apAyelAM che. che. A rIte suMdara TImavarka vaDe vyavasAya sAthe samAjaupayogI mAtuzrI pU. vijayAbahena devacaMdabhAI mahetA bhAratanAM pravRttio calAvI rahyA che. Ama A parivAra ApaNA jaina lagabhaga badhAM ja tIrthonI yAtrA karI AvyAM che. zraddhAsaMpanna ane samAja mATe gaurava samAna tathA utkRSTa mArgadarzaka puravAra thaI rahyo che. guNAnurAgI A AtmAe paNa jIvanamAM ghaNI ja tapazcaryAo karI. varSItapa paNa karela. AvA dharmasaMskArI parivAramAM zrI sva. zrI devacaMda haThIcaMda mahetA navanItabhAI ane bIjA bhAIoe pU. pitAzrIno maMgala dharmano bhaMDAriyAvALA (kAmaLiyAnA) vAraso barAbara jALavI rAkhyo che. vatana bhaMDAriyAmAM paNa jaina derAsaranAM mAMgalika kAryomAM parivAra sAthe bhAvapUrvaka rasa lIdho che. Aje bhaMDAriyA paNa eka tIrtha jevuM banI gayuM che. puSpAInI maLelI lakSmIno maMgala dharmanAM kAmomAM prasaMgopAta sadupayoga thaI rahyo che. sAmAjika kSetre paNa samUhalagnamAM sahayoga-soLa samUhalagnamAM vatanamAM basasTopa, cabUtaro, pANInI paraba mAtuzrInA nAme banAvyAM. kAnajI khetazInI vADImAM samUha lagna Dekorezana vagere lokakalyANanAM kAmomAM sAro lAbha sva. devacaMdadaThIcaMda sva. vijayAbena devacaMda lIdho che. mahetA mahetA sAmAjika kSetre tana-mana-dhanano sAro upayoga kare che. .... Jain Education Intemational
Page #884
--------------------------------------------------------------------------
________________ co samAjasevAmAM yazasvI pradAna zrI pravINacaMdra phUlacaMda zAha saurASTranA kAzmIra gaNAtA madhumatI mahuvA nagarInA mULa vatanI pravINacaMdrano janma saM. 1977nA aSADha suda 8 ne maMgaLavAra, tA. 12-7-1921nA roja mosALa taLAjAmAM thayelo. pitA zrI phUlacaMda khuzAladAsa mahuvAnA agragaNya pratiSThita prabhAvazALI vyakti hatA, jeo paMdara varSanI vaye AjathI lagabhaga eka sadI pUrve muMbaI AvanArA ghoghArI vizAzrImALI jaina jJAtinI gaNIgAMThI vyaktio paikI eka hatA. teo atyaMta sevAbhAvI ane paragaju hatA eTale tatkALe muMbaI AvatA jJAtinA aneka yuvAnone nokarI yA vyavasAya zodhI ApI laine caDAvatA. Ama teo mAtra mahuvA pUratA ja AgevAna na rahetAM muMbaInI samasta ghoghArI jaina jJAtinA sammAnanIya rAhabara-AgevAna banyA hatA. teo atyaMta nIDara, spaSTavaktA ane dIrghadRSTA hatA. pravINacaMdrabhAInAM mAtuzrI sva. vijayAbahene paNa patino sevAparAyaNa vAraso akhaMDa jALavI rAkhyo hato. aMtakALa sudhI teo zrI mATuMgA jaina mahilA maMDaLanA pramukha hatAM. temanA bhAIo paikInA bhAIzrI dhIrajalAla ahIM khUba ja pratiSThita evA jaina sozyala grupa pheDarezana saMcAlita vyavasAyalakSI yojanAnuM svataMtrapaNe saMcAlana kare che. A yojanA aMtargata teo lagabhaga 80 (eMzI) lAkha jeTalA vyavasAyalakSI lona ApI cUkyA che. tema ja AtmajJAnI paramakRta apUrvasAdhaka-vedhaka, vairAgyavANInA svAmI evA pU. sadguru zrI rAkezabhAI jhaverI sthApita 'zrImad rAjacaMdra adhyAtma satasaMga sAdhanA kendra' muMbaInAM TrasTI tarIke tenI anekavidha pravRttiomAM sakriya yogadAna ApI rahyAM che. zrI pravINabhAInI kArakirdI bahu nAnI vaye prAraMbhAI che. 27 varSanI vaye 1948mAM potAno vyavasAya mesarsa zAha paTela enDa kaMpanI nAme zarU karI uttarottara pragatI sAdhI ane vyavasAyamAM eka agragaNya vepArI tarIkenI nAmanA-Adara meLavyAM. koInA mATe kaMI paNa karI chUTavAnI bhAvanA dharAvatA zrI pravINabhAInAM patnI zrImatI veNIlakSmIbahena paNa lAgaNIprema-vAtsalya ne samarpaNa bhAvathI kuTuMba-samAjamAM suvAsa phelAvI AgavuM sthAna meLavyuM che. dAmpatyajIvananI phaLazruti rUpe temane traNa suputro ne eka putrInI prApti thaI che. keLavaNInA prakhara himAyatI evA pravINabhAIe uccaabhyAsa mATe traNeya For Private caturvidha saMgha putrone amerikA mokalI zikSaNa prApta karAvyuM che. temanA moTA putra ci. kirITabhAI M.S.-sTrakcarala enjiniyara thayA che. lagna pachI teo tyAM ja amerikA LOSANGELES mAM seTala thayA che ane potAno TAMPUS GIFTS MC. nA nAme svataMtra bijhanesa dharAve che. zrI pravINabhAIe audyogika kSetre paNa padArpaNa karyuM che. teoe oila-gesa tema ja peTro proDakTsa mATenI pAipalAina proDakTsanA utpAdana mATe eka adyatana menyuphekcariMga plAnTanuM nirvANa karIne, A kSetre sArI nAmanA meLavI che, jenuM saMcAlana temanA bIjA ane trIjA putra ci. narezabhAI ane ci. gautamabhAI karI rahyA che. mahArASTra sarakAre temanI sevAnI kadararUpe AjathI Azare pacIsa varSo pahelAM je.pI.nI padavI enAyata karI hatI. je.pI.nI padavI pachI paNa teo lAgalAgaTa cha varSa sudhI SEM speziyala ekjhikyUTiva mejisTreTa tarIke sevA ApI che. dhaMdhA sAthe temano dharma-adhyAtma-samAjane zikSaNakSetrano phALo paNa mahattama che. mahuvAmAM 80 varSa pahelAM sthapAyela mahuvA yazovRddhi jaina bAlAzramanA pramukha ane TrasTI che tathA varSothI je saMsthA mAdhyamika ane ucca zikSaNa letA vidyArthIone pustako tathA skolarazipano lAbha Ape che, evA mahuvA jaina maMDaLa muMbaInA 40 varSathI mAnad maMtrI tarIke sevA ApI saMcAlana karI rahyA che, tathA saurASTrabharamAM jenI AgavI pratiSThA che evA mahuvA yuvakasamAja-muMbaInA ke jeNe mahuvAmAM bAlamaMdirathI koleja sudhInI saMsthAonA nirmANamAM dAnano pravAha vahevaDAvI amUlya yogadAna ApyuM che, tenA teo TrasTI tathA pramukhapade rahI cUkyAM che temaja tenA suvarNajayaMtI samArohanA pramukha rahI cUkyA che. teo zrI mATuMgA tapAgaccha zve. mUrtipUjaka jaina saMghanA TrasTI tarIke ghaNAM varSa sevA ApyA bAda gata varSe nivRtta thayA. zrI saMyukta jaina vidyArthI gRha sAyana-muMbaImAM varSo sudhI Trejharara pade, hAlamAM kArobArI samitinA sabhya tathA mahAvIra jaina vidyAlayanI vyavasthApakasamitinA paNa sabhya che. kauTuMbika gahana dharmasaMskAre ane zraddhAnA pariNAme teo mahuvAmAM pa.pU.A. bha. zrI vijayanemisUrIzvarajI ma.sA. nirmita gurumaMdiramAM temaja pAlitANAmAM 5.pU. A. zrI vijayadhUraMdharasUrIzvarajI ma.sA. nirmita kesariyAnagaramAM bhagavAna padharAvI pratiSThA karAvavA bhAgyazALI thayA che. teo saurASTra kaccha- Personal Use Only
Page #885
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 861 gujarAta-rAjasthAna tema ja sametazikharajI sudhI lagabhaga tamAma gurumUrtinI pratiSThAdi karelI. paragaju, paropakAramAM sadA rata, tIrthadhAmonI yAtrA karI kRtakRtya thayA che. A rIte ApaNA koIpaNane sAdI ane samajapUrvakanI hitazikhAmaNa ApatA. samAjanA eka bahumukhI pratibhA-saMpanna, gaurava ane zobhArUpa chelle chelle paNa saMyama levAnI bhAvanA thayela. sahiSNutA, zAMta nirabhimAnI, dharmiSTha, saMniSTha, sevAbhAvI evA zrI pravINacaMdra- svabhAva Adi aneka guNo dRSTigocara thatA. bhAInA jIvanamAM temanA haste uttarottara aneka ciraMjIva zeTha zrI bhUpatarAya hIrAcaMda dozI zubhakAryo thatAM rahe tevI zubhakAmanAo vyakta karIe chIe. (sAvarakuMDalAvALA) prajJAzIla ane prabhAvazALI sevA, saMgaThana ane sahakAra jeno mudrAlekha che; dhArmika popaTalAla maganalAla zAha kSetre, sAmAjika kSetre jeno amUlya phALo che; tana, mana ane zreSThIvarya dharmAnurAgI zAha maganalAla motIcaMda parivAra dhanathI sadAya saune sahAyarUpa thanAra evA ApaNA samAraMbhanA mULa mANekapura (mahuDI pAse), paraMtu tyArabAda malakhADa pAse atithivizeSa zrI bhUpatarAya hIrAcaMda dozI ApaNane maLyA che varasoDA (mahuDI tIrtha) najIka vasyA. nAnapaNamAM dharmanA khUba te ApaNuM parama saubhAgya che, jenAM kArya ane kavanathI zrI ja sArA saMskAro ane mAtApitAnI kALajI-dhagazanA kAraNe ghoghArI samAjanI koIpaNa vyakti ajANa nahIM hoya. sAruM dhArmika jJAna meLavyuM, jenA kAraNe AjubAju paryuSaNAdi sAvarakuMDalAmAM janma, meTrika sudhIno abhyAsa karIne muMbaImAM prasaMgoe pratikramaNAdi karavA-karAvavA dvArA aneka saMgho ane pU. pitAzrIe zarU karela peDhImAM joDAyA. potAnI tanatoDa vyaktionAM mana jItI lIdhAM. karmabhUmi tarIke chellAM ghaNAM varSo mahenata, kuneha buddhi ane athAga prayatnathI mevAnA tathA sudhI sAbaramatI AvIne vasyA. temanA bhAIo zrI kariyANAnA dhaMdhAmAM avirata vikAsa karI rahyA che. Aje nagInadAsabhAI. zrI maNibhAI, zrI babaladAsabhAI ane zrI vAzImAM bhUpatarAya hIrAcaMda dozInA nAme banne putro zrI zakaracaMdabhAI tathA bahenomAM phakta eka ja bahena nAma joItI- mahezabhAI ane zrI janakabhAInA sAthathI dhamadhokAra dhaMdho cAle bahena. bhAIomAM potAno trIjo naMbara hato. nAnI vayamAM che. dhaMdhAkIya pravRtti sAthe dhArmika kSetre paNa khUba ja kAryo karatA dharmanA suMdara saMskAro prApta thayela. teoe dhArmika kSetre rahyA che. mAraMgA sthita thatAM temaNe zrI , rahyA che. mATuMgA sthita thatAM temaNe zrI vAsupUjya derAsara, sAmAjika kSetre ane keLavaNI kSetre anumodanIya yogadAna mATuMgAmAM dasa varSa sudhI menejiMga TrasTI pade sevA Apela che. Apela. prabhubhakti-gurubhakti-sAdharmika bhakti tathA anukaMpA pAlitANA, bharUca, sAvarakuMDalA, amarelI, mahuvA, kulapAkajI, dAna teono jIvanamaMtra hato. bhavya mukhamudrA, zAMta svabhAva uvasaggaharamu pArzvanAtha vagere sthaLoe pU. gurubhagavaMtonA ane prasaMgocita vAta karavAnI AvaData bhalabhalAne maMtramugdha upadezathI pratiSThA AdinA lAbha lIdhA che. ghATakopara saMghANI karatI jIvananAM chellAM keTalAMka varSo sudhI bisAyaNAMthI esTeTamAM pU. mAtuzrI harakorabahenanA nAme bahenonA upAzrayamAM ochuM paccakhANa nahIM. biyAsaNAmAM paNa phakta pAMca ja dravya amUlya lAbha lIdho che. sAmAjika kSetre kariyANAM maracanTa vAparatA. teo svabhAve namratA, nikhAlasatA, saraLatA, esosiezananAM pramukhapade be varSa amUlya sevA ApI khUba ja sahRdayatA, saubhAgyatA ane vizALatAnA kAraNe saunA prItipAtra sarasa kAryo karela che. banela. sAbaramatI zrIsaMghamAM varSo sudhI pramukhapade rahIne suMdara zrI ghoghArI vizAzrImALI jJAtimAM pAMca varSa sudhI TrasTI sevA Apela, jene Aje paNa zrIsaMgha yAda kare che. jinapratimA, pade sevA ApI che. zrI siddhakSetra jaina bALAzrama pAlitANA ane gurupratimA, aMjanapratiSThA, upAzraya-pauSadhazALA-nirmANa Adi dharmasthAnomAM dhanano sAro savyaya karavApUrvaka jIvanane saphaLa sAvarakuMDalA jaina vidyArthI gRhanA TrasTI pade sevA ApI rahyA ane sArthaka banAvela. zrAvakocita kriyA-dharma, ArAdhanAmAM sadA che. dareka kSetramAM kAryazIla rahevAmAM haMmezAM temanAM jIvanasAthI tatpara rahetA. potAnA pitA tathA kuTuMbIjanonI smRti arthe zrI nirmaLAbahenano sahakAra avarNanIya che. sarala svabhAvI, moTAIno jarApaNa aMza nahIM, saunI sAthe premapUrvaka rahI khUba davAkhAnuM, skUla, hospiTala AdimAM paNa sArI sakhAvata karela. ja cAhanA meLavI che. - sAduM ane saraLa jIvana, sAdagIne agrasthAna, upadhAnatapa karAvela. sAbaramatI pU.A.bha. zrI vijayaudayajI ma.sA.nI Jain Education Intemational
Page #886
--------------------------------------------------------------------------
________________ 862 mAnavasevAnI che nA preraka ane cAlaka : zrI maMgubhAI zeTha manubhAI zeThano janma eka saMskArI ane sukhI kuTuMbamAM. temane nAnapaNathI ja samAjane madada karavAnA ane mAnavatAnA saMskAra maLyA. pAlitANA rAjyamAM rogacALo phATI nIkaLyo tyAre teo DokTaro sAthe gAmegAma pharyA. e pachI to teo aneka sevAkIya pravRttio sAthe saMkaLAyA. temaNe ghaNI saMsthAonI sthApanA paNa karI. prayojana eka ja : mAnavasevA e ja prabhusevA. teo gujarAtanI AthamatI zreSThInI peDhInA chellA maNakAmAMnA eka che. gujarAtamAM mahAjanaprathA pahelethI ja jovA maLe che. eka kALamAM to mahAjano ke jeo zreSThIo tarIke paNa oLakhAtA hatA teo gujarAtanA vikAsamAM ghaNI madada karatA hatA. temanuM samAja pratyenuM dAyitva ghaNuM majabUta hatuM. Aje paNa gujarAtanAM keTalAMka zaheromAM AvA zreSThIo jovA maLe che. AvuM eka vyaktitva bhAvanagaramAM che. bhAvanagaranA zaherIjano ziyALAnI ThaMDIno prathama AsvAda mANatA hatA. divasa hato mAgazara suda ekama. bhAvanagara zaheramAM aneka jaina derAsara AvelAM che. ahIMnA dAdAsAheba jena derAsare hamaNAM ja eka so varSa pUrNa thatAM te have jaina tIrtha' banyuM che. nityakrama mujaba A derAsare bhagavAna mahAvIranI pUjAvidhi patAvI zreSThI manubhAI zeTha bahAra nIkaLyA. cha phUTanI UMcAI, ghauMvarNI kAyA, tejasvI lalATa para kesarano cAMdalo, pratApI ane premALa AMkho, popaTiyuM nAka, lAMbA ane moTA kAna, lAMbA hAtha, vAMkaDiyA vALa ane daDha manobaLavALo cahero, sapheda dhotI, sapheda khesa ane gaLAmAM pUjA mATeno rUmAla, chaTAdAra cAla sAthe teo ghara tarapha jaI rahyA che. jhaTa mAnavAmAM na Ave ke A vyaktie 78 varSa pUrNa karyA haze! temanuM nAma manubhAI zeTha. Izvare temane ghaNuM bahyuM che ane teno teo satata samAja mATe sadupayoga karatA rahyA che. jainonI pavitra ane gauravavaMtI siddhAcala mahAtIrthanI pavitra bhUmi-pAlitANAmAM 18mI ogaSTa, 1924nA roja sukhI ane saMskArI kuTuMbamAM temano janma. pitA narottamadAsa caturvidha saMgha ane mAtA caMcaLabahena putrane lADakoDathI uchere. pAlitANA jaina ane mAtA caMcaLabahena putranA lADakADathI kATa tIrthe padhAratA munivaro pAse A daMpatI bALakane kAkhamAM nAkhI mahArAjazrInAM darzanArthe laI jatuM. mahArAjazrI A bALakanA mAthe hAtha pheravI vAsakSepa nAkhe ane bALaka khilakhilATa hase. | gujarAtImAM eka kahevata che ke "putranAM lakSaNa pAraNAmAM ane vahunAM bAraNAmAM." bAlyakALathI ja dharmasaMskAra, zikSaNa, sevAparAyaNatAM ane dezadAjhanA saMskAra maLelA hoI teo jaina sevAsamAjamAM ATha varSanI uMmare joDAyA. samAjasevAnA pATha bhaNI teo saMsthAnI dareka pravRttiomAM ullAsathI bhAga letA gayA. temaNe sauprathama pAlitANA goDIjI jaina derAsara ane Agama maMdiranI pratiSThAmAM sevA bajAvI. nAnapaNathI ja temane sAMskRtika kAryakramomAM UMDI rUci. e jamAnAmAM sinemA karatAM raMgabhUminuM mahattva ghaNuM hatuM. samAje strIone haju raMgabhUminA sTeja para UtaravAnI svIkRti ApI nahotI. puruSo ja strIpAtra bhajavatA. AvA samaye sane 1944mAM pAlitANAnA rAjAnA rAjyAbhiSekanI silvara jyubilI prasaMge anekavidha sAMskRtika kAryakramo yojAtA. pAlitANAnI herIjha hAiskUla dvArA nATikA "gopikA' kavi nhAnAlAla likhita bhajavAtI, manubhAIe rAjakumAranuM pAtra evuM suMdara bhajaveluM ke lokonI vAha vAha ane zAbAzI prApta karI hatI. A prasaMge kavi nhAnAlAlanI hAjarImAM temane prathama pAritoSika jAmanagaranA rAjA digvijayasiMhajInA haste apAyuM hatuM. e divasone yAda karatAM teo kahe che ke jUnAgaDhanA navAba sahita judAM judAM sTeTanA rAjavIo A kAryakramamAM upasthita rahyA hatA. mArA mATe e divaso romAMcaka hatA. e pachI to teo kavi trApajakaranI kalame lakhAyelA nATaka "jaya cittoDa', rANA nATaka 'jaya cittoDa', 'rANA pratApa", "bharata cakravartI'mAM mukhya pAtra bhajavI suvarNa caMdrakanA hakadAra paNa banyA. temanI sahaja manovRtti ja A manovRtti ja evI ke caMdrako potAnI pAse nahIM rAkhatAM temaNe saMsthAne arpaNa karyA. kadAca pahelethI ja temanuM vyaktitva evuM hatuM ke teo samAja pAsethI levAne badale samAjane ApavAmAM mAnatA. pAlitANA rAjyamAM eka vakhata rogacALAe bhayaMkara rUpa dhAraNa karyuM. gAmegAma meleriyA tAvanA dardIo jovA maLatA hatA. manubhAI A saMjogomAM AgaLa AvyA. sarakArI ane sevAbhAvI DokTaro sAthe sahAyaka tarIke 100 jeTalAM Jain Education Intemational
Page #887
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 863 gAmaDAMomAM divasarAta joyA vagara teo pharyA. mAnavatAnAM vizvAsane teo vaphAdAra rahe che ane janatAnI pAIe pAIno bIja bALapaNamAM vavAyAM hatAM te jIvanaparyata vikasatAM rahyAM. sadupayoga thAya te rIte pAradarzaka vahIvaTa joIne ja teo dAnanI bhAratanI AjhAdInI caLavaLamAM paNa teo sakriya hatA. bhalAmaNa kare che. bhalAma temaNe 1942nI "bhArata choDo' laDatamAM bhUgarbhamAMthI mitro lekhaka bhAskara bhAvasAra bhAvanagaranI pI.ena.Ara. sAthe rahI patrikA-posTaro calAvavAnI pravRtti karI hatI, temane sosAyaTI sAthe saMkaLAyelA che. (gujarAta TAImsamAMthI sAbhAra) svataMtratAnI bhAvanA eTalI badhI sparzI gaI hatI ke AjhAdI na maLe tyAM sudhI temaNe khAMDano tyAga karyo hato. zrI mahendrabhAI maNilAla zAha mAtra bAvIsa varSanI uMmare manubhAI lagnagraMthithI saurASTranI dharatI temAMya jhAlAvADanI dharatI saMto ane joDAyA. e pachI 1950mAM dhaMdhArojagAra mATe temaNe vatana zreSThIonI janmabhUmi tarIke haMmezAM khyAtanAma banI che. pAlitANA choDI bhAvanagarane potAnI karmabhUmi banAvI. temaNe jhAlAvADa hAla (surendranagara) jillAmAM dhrAMgadhrAnI bAjumAM koDha kApaDanA jaththAbaMdha dhaMdhAmAM pragati karI milonI seliMga ejansI gAmamAM mAtA divALIbAInI kukhe zrI mahendrabhAIno janma thayo. dvArA vepArIvargamAM tathA milomAM sArI cAhanA prApta karI. joke mAtA divALIbAI ane pitA maNibhAIne jeo khUba ja dhArmika potAnA putra narendrane benkamAM ophisara tarIke nimaNUka maLatAM ane bhAvika hatAM. mAtA divALIbAI khUba ja zraddhALu zrAvikA temaNe dhaMdho sameTI laI, sevAne saMpatti mAnIne dhArmika, hatAM. tapa-japa ane sAdhu-sAdhvI vaiyAvacce khUba ja UMcA sAmAjika ane mAnavatAvAdI pravRttione jIvanadhyeya banAvyuM. prakAranI temaja pitAzrI maNibhAI paNa dharma pratye khUba aDaga bhAvanagaranI ArogyalakSI, zaikSaNika ke vikalAMga kSetranI zraddhA temaja dhArmika saMsthAo, pAMjarApoLa, bhojanazALA, saMkhyAbaMdha saMsthAo sAthe teo joDAyA che. temaNe A badhI derAsara upAzrayamAM tathA duSkALa va.mAM temano UMDo rasa saMsthAone gauravavaMtI banAvI che. vArasAmAM zrI mahendrabhAIne maLyo. potAnI 44 varSanI vaye vyApAra dhaMdhAmAM gaLADUba hatA tyAre zrI dhrAMgadhrA jaina saMghanA kAzmIrathI kanyAkumArI sudhInAM mukhya mukhya jaina tIrthonI vaDIloe mITiMgamAM koI lAyaka yuvAna ane utsAhI pramukha munivaro, saMghapatio, charIpALa yAtrALuonA saMgha sAthe nImavAnuM nakkI karyuM. teozrIe zrI maNilAlabhAInI maMjUrIthI vahIvaTakartA tarIke temaNe yAtrAo karI che. potAnI kAmagIrI mahendrabhAInI gerahAjarImAM A vAta nakkI karI ane ekadhArA dvArA teo moTA janasamudAyamAM eka sevAbhAvI vyakti tarIke lagAtAra bAvIsa varSa sudhI zrI saMghanA pramukhapade rahI saMghanI UbharI AvyA. unnati, pragati ane sAdhu vaiyAvacca dvArA sAdharmika baMdhuonAM temanA eka najIkanA mitra kahe che ke manubhAI dhArmika pU. sAdhusAdhvIjIono apAra prema ane lAgaNI jItI lIdhAM. vRttinA hovA uparAMta abhyAsI jIva, jaina dharmanA jJAnI, ane puruSonA tathA bahenonA upAzrayo jUnA ane nAnA paDatA hatA temanI anya eka vizeSatA temanI zreSTha vaknazakti. teoe je AjubAjunI jagyAo laI moTA suvidhAvI umAzrayo haMmezAM bIjAnA zreyAMse ubodhana karyuM che, jenAthI aneka banAvyA. bALakonI pAThazALAnuM makAna paNa jUnuM ane jarjarita saMsthAo ane vyaktione lAbha thayo che. jaina samAjamAM paryuSaNa thaI gayela te vecI navuM makAna laI pAThazALAnuM navuM makAna parva daramiyAna mahArAjazrIonAM vyAkhyAno ke pratikramaNanI banAvarAvyuM sAthe pAThazALAnA zikSakanA pagAra mATe tema ja kriyAo athavA mUrtipratiSThA mahotsava daramiyAna bolI bALakonI prabhAvanA mATe kAyamI sAdhAraNa phaMDa Ubhu karyuM. Aje bolavAmAM Ave che. A bolI bolavAnuM kAma manubhAIne zire pAThazALA sArI rIte cAle che. zrI saMghamAM thatI devadravyanI Avaka ja Ave. jIvadayA ane sAdharmikanI Avaka cAlu paryuSaNanI Avaka karoDo rUpiyAnAM phaMDa temanA hastaka judI judI jaina AvatAM paryuSaNa pahelAM vAparI nAkhavAno khAsa ullekhanIya saMsthAo ke anya saMsthAomAM apAyAM che. lokone sArAM TharAva karAvyo che, jenuM custapaNe pAlana thAya che. mAnavatAnAM kAryomAM rakama vAparavA mATe manubhAI zeThanuM A badhA kAryamAM saMghanA pUrva TrasTIzrI jagajIvanadAsa mArgadarzana, salAha khUba upayogI thAya che. temanAmAM mukAyela gAMdhInA aMtaranA AzIrvAda maLelA temaja pramukhapada daramyAna Jain Education Intemational
Page #888
--------------------------------------------------------------------------
________________ 864 caturvidha saMgha haMmezAM kAMtilAla somacaMda gAMdhI jeo 90 varSe hayAta che, pAsavALA lagabhaga 40 vyaktio lAbha le che. chUTaka tathA temanuM satata mArgadarzana ane salAha maLatAM ane zrI saMgha pAse TiphinavALA dararoja vIsathI paccIsa vyaktio lAbha le che. sAruM evuM sAdhAraNa khAtAnuM phaMDa Ubhu karAvyuM, jenuM zreya zrI dararoja roTalI, dALabhAta, eka kaThoLa, lIluM zAka, chAza va mahendrabhAInA phALe jAya che. pIrasavAmAM Ave che. saMsthA pAse Aje lagabhaga 21 lAkha jevuM A sivAya dhrAMgadhrA pAMjarApoLamAM khajAnacI, TrasTI phaMDa che. dAtAo vyavasthA joI vinA saMkoce dAnanI gaMgA vahAvI tarIke khUba ja tana, mana, dhanathI utsAhapUrvaka potAnI sevA Ape rahyA che-A badhuM mahendrabhAInI sUjhabUjhanuM pariNAma che. che. potAnI AgavI sUjhathI dhrAMgadhrAthI paMdara mAila dUra pIpaLA lIlAvatIbahena zAMtilAla zAha ceriTebala TrasTa pAse dhrAMgadhrA pAMjarApoLanA keTala kempamAM udAra dAtAonI | (sArvajanika davAkhAnuM), je davAkhAnAmAM phakta rUA. 5/- Tokana sahAya vaDe ATha daza zeiDa (Dhorane rAkhavA mATe), ghAsanAM phI laI nAtajAtanA bhedabhAva sivAya AuTaDora pezanTanI goDAuna, 7 thI 8 piyAvA banAvI pazuone khUba sArI sAravAra karavAmAM Ave che. mAvajatathI rAkhavAmAM Ave che. temanA mATe Do.nI sevA paNa zrI koMDha vihAra mahAvIra svAmI derAsara je temanA pU. upalabdha karAvI che. dara varSe pazu roga nidAna-sAravAra kempa pitAzrI maNibhAI koMDhavALAnI AgavI sUjhathI dhrAMgadhrAmAM klaba karavAmAM Ave che. roDa upara zikharabaMdhI derAsara raMgamaMDapa sAthe baMdhAyela tenA chellAM traNa varSathI dhrAMgadhrA surendranagara roDa upara vahIvaTamAM paNa khUba ja sakriyapaNe rasa laI kAma kare che. dhrAMgadhrAthI pAMca ki.mI. upara hAive upara karajaNa TAipanI navI UjamabAI maganalAla e.TrasTa ke je temanAM moTIbAnA ja pAMjarApoLa, jemAM pazuo mATe zeiDa, piyAvA, ghAsanA nAmanuM che. A TrasTanA nejA heThaLa sAdharmika baMdhuone dara goDAuna, nAnI talAvaDI, bagIco, gharaderAsara, cabUtaro, mahIne rAhata bhAvathI anAja, khAMDa, tela, ghI, goLa va. apAya upAzraya va. banAvavAnI yojanA che, kAma cAlu che. A kArya che, temAM mahendrabhAI potAnI saMpUrNa sevA ApI rahyA che. mATe kendra sarakAranA enimala velphara borDa tathA bIjA udAradila dAtAonI sahAya maLI rahI che. A badhuM mahendrabhAI AgavI dhoLakA sthita kumArapALabhAI zAha hastaka ke.pI. saMghavI sUjhabUjha ane dAtAo ane zreSThIonA satata saMparkamAM rahI ce. TrasTa mAraphata lagabhaga dhrAMgadhrAmAM jaina samAjanA dareka karAvI zakyA che. pAMjarApoLane amerikAthI, IMglenDathI va. phirakAmAM rUA. 11,50,000/- jevI mAtabara rakamanI rokaDa dezamAMthI paNa dAna meLavavAnuM zreya zrI mahendrabhAIne jAya che. svarUpamAM madada apAvI. jhAlAvADa phAunDezana, muMbaInA TrasTIone phonathI vAta karatA Azare 4 lAkha jevI rokaDa zeTha mohanalAla TokarazI saMcAlita jhaverI sAkaLacaMda rakamanI sahAya karI. A sivAya tAmilanADu jaina mahAmaMDaLa lalubhAI jaina bhojanazALA, je chellAM trIsa-pAMtrIsa varSathI dvArA paNa anAja, kapaDAM, davAo, vAsaNa, gharavakharInI cIjo cAle che. sane, 1994mAM phaMDa tathA dAnanI Avaka ghaTavAthI baMdha thavAnI taiyArImAM hatuM tyAre mahendrabhAIe hiMmata karI saMpUrNa va. madada paNa sAdharmika baMdhuone karAvI. kula trIsa lAkha jevI madada sAdharmika baMdhuone mahendrabhAIe apAvI. vahIvaTa hAthamAM laI sahayogI dAtA jhaverI sAkaLacaMda lallubhAI hA. rasikabhAI (dhrAMgadhrAnA vatanI) hAla ghATakopara-muMbaInA koMDhanA ja vatanI zrI amRtalAla devazIbhAI koThArI ke sahayogathI karI ke UbhuM karI bhojanAlayane cetanavaMta banAvyuM. jeo A kArya mATe muMbaI beThAM phaMDa meLavI mokalatA hatA. kadAca AkhA gujarAtamAM AvuM sastuM bhojanAlaya ke je koI temanI smRtimAM temanA putro taraphathI 2.50 lAkha jevuM mAtabara phirakAnA bhedabhAva sivAya koIpaNa jaina bhAI-blenane mAsika, dAna meLavI eDI. koThArI Arogyanidhi TrasTa dvArA garIba be TaMka jamavAnA rUA. 60 sAIThamAM sAdharmika baMdhuo tRptino madhyama vargane Do.nI ciThThI mujaba davAo phrI ApavAnuM zarU karyuM. AnaMda laI rahyA che. chUTaka jamavAnA rU. 10 tathA TiphinanA Aje saMsthA phAlIphUlIne 11.50 hajAra, agiyAra lAkha rUA. 12 mujaba cArja rAkhela che. dara somavAre eka mIThAI pacAsa hajAranuM sthAyI phaMDa dharAve che. pIrasavAmAM Ave che. kerInI sIjhanamAM zarUAtathI AdrA bese sAdharmika utkarSa TrasTa muMbaI taraphathI rUA. daza hajAranI tyAM sudhI dararoja kerIno rasa pIrasavAmAM Ave che. mAsika lona vagara vyAjanI koIpaNa phirakAnA bhedabhAva vagara dhrAMgadhrA Jain Education Intemational
Page #889
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 85 zahera ane haLavada tathA AjubAjunAM gAmaDAmAM sAdharmika ekAunTanTanI parIkSAmAM prathama prayAsa saphaLatA meLavI. te bhAIone lona apAvavAmAM madada kare che. vakhatanA traNa TakAnA rijhalTamAM AvI saphaLatA zrI mANekabhAIe prApta karI te siddhi alpa na gaNAya. duSkALanA samaye dhrAgaMdhrA zaheranAM taLAva UMDA khodAvavAnAM hovAthI muMbaInA (ghATakopara) caMcaLabahena kasaLacaMda vyavasAye cArTarDa ekAunTanTa tarIke haridAsa enDa kuM.nA ce. TrasTa taraphathI rU. 3.50 lAkha jevI mAtabara rakama tenA sIniyara pArTanara che. sanasema saraphesa koTiMgsa prA.li.nA ceramena TrasTIone vizvAsamAM laI rUbarU bolAvI madada meLavI ane DAyarekTara che. epolo sTresa prA.li.nA paNa ceramena ane ApavAmAM madada karI. zaheramAMthI paNa lagabhaga 15 lAkha jevo DAyarekTara che. agAu kAlika nikasana li. ane snosema phALo thayo. temAM paNa temaNe khUba mahenata karI. Ama aneka inDiyA li.nA DAyarekTara tarIke rahI cUkela che. hAlamAM kSetromAM temanI suvAsa phelAI rahI che. seliTrona inDiyA prA.li.nA paNa DAyarekTara che. zrI zaMkhezvara mahAtIrthamAM pU. sva. paMnyAsa abhyadaya samAjasevA, jIvadayA, keLavaNIsahAya ane dharmasAgara ma.sAhebanI preraNAthI UbhuM thayela zaMkhezvara jaina Agama ArAdhanA temanA jIvanamAM jovA maLe che. AvA anurAganA maMdiranA pAyAnA TrasTI temanA pitAzrI maNibhAI hatA. temanA kAraNe ja teo aneka sAmAjika saMsthAo sAthe saMkaLAyelA che. avasAna bAda zrI mahendrabhAIne TrasTI tarIke laI lIdhA. temAM teo nIcenI saMsthAomAM sakriya sevAo ApI rahelA che. paNa sakriya rasa le che. bhUtapUrva ceramena : jaina jAgRti senTrala borDa tathA jaina ane hA, koIpaNa puruSanI pragatimAM haMmezAM potAnI jAgRti senTara senTrala borDa ceriTebala TrasTa. dharmapatnIno sAtha hoya to ja puruSa AgaLa vadhI zake, bane paNa bhUtapUrva pramukha : zrI jaina zve. mU.pU. vidyArthIbhavana ane evA ja dharmazraddhALu, kuTuMbapremI ane vaDIlonA AzIrvAdavALA kanyA chAtrAlaya-kaDI, jaina jAgRti senTara-aMdherI tathA zrI dharmapatnI nAme snehalatAbahena maLelAM gayA varSe ogaSTamAM temanuM 68 varSe duHkhada avasAna thayuM. temanA traNa suputro, vidyAlaya elmanI esosiezana muMbaI. putravadhUo, va. temane dareka kAryamAM saMpUrNa sahakAra Ape che. A upapramukha : jaina adhyAtma sTaDI sarkala-vilepArlA. badhuM puNyAInA kAraNe pU. pitAzrIno vAraso maLyo che, tenuM maMtrI : zrI vilepArlA gujarAtI maMDaLa, navInacaMdra pariNAma che. astu. popaTalAla kApaDiyA (Thakkara) vidyAmaMdira-vilepArlA, vADIlAla zrI mANekalAla ke. zAha sArAbhAI vidyArthIgRha-govAliyA Tenka-muMbaI. jaina jAgRti senTara jevI TrasTI : jIvadayA maMDaLI-pAyadhunI-muMbaI, jaina jAgRti anokhI ane mAtabara saMsthAnA senTrala borDa ceriTebala TrasTa, zrI mahAvIra jaina vidyAlaya tatkAlIna pUrva ceramena zrI mANekalAla elmanI phAunDezana, kanyA chAtrAlaya-kaDI. ke. zAha Aje ApaNA jaina samAjanA potAnA vatana becarAjImAM temanAM mAtuzrI chabalabahena gauravazALI ratna che. kezavalAla zAhanA nAmanI dharmazALA banAvela che. becarAjInA - zrI mANekalAlano janma uttara derAsaranuM dvAroghATana temanA hastaka thayela. kaDImAM kanyA gujarAtamAM becarAjI pAse 500 chAtrAlayanuM bhUmipUjana tathA khAtamuhUrta temanA hastaka thayela, mANasonI vastI dharAvatA sIrajanA jyAM atyAre 160 bALAo dhoraNa pAMcathI koleja sudhIno parAmAM tA. 11-3-33nA divase thayela. vatanamAM 4 dhoraNa sudhI abhyAsa kare che. pAlitANAmAM AgamamaMdiramAM zrI zAMtinAthaabhyAsa karI jaina vidyArthIbhavana-kaDImAM 1944thI 1951 bhagavAnanI pratimA bharAvela che. kaccha bhadrezvaranI kuTuMbayAtrA sudhI rahI s.s.c. pasAra karI. tyArabAda muMbaImAM zrI mahAvIra tathA bhoyaNI tIrthamAM mahotsava karAvela che. kuTuMbamAM dharmasaMskAro jaina vidyAlayamAM rahI siDanahAma kolejamAM abhyAsa karI hovAthI temanAM dharmapatnI zrImatI caMdrikAbahene paNa aTTAItapa, 1955mAM bI.koma.nI DigrI meLavI. 1958mAM cArTarDa kSIrasamudra tapa, zatruMjaya tapa, traNe upadhAna tapa, varasItapa ane Jain Education Intemational
Page #890
--------------------------------------------------------------------------
________________ ess siddhakSetramAM cAturmAsanI ArAdhanA karela che. saujanya ane zIlatAnA guNo jIvanamAM pacAvI jANyA che. zrI ane sarasvatIno samanvaya temanAmAM jovA maLe che. paramadayALu paramAtmA temane dIrdhAyu bakSe ane teo sevA ApatA rahe, tevI abhyarthanA. udAracarit-dharmapremI-guNagrAhI vahAlA vatananA ratana samA zreSThIvarya zrI ratilAla durlabhadAsa dozI (moTA khuMTavaDAvALA-ghATakopara) saurASTranI suvarNabhUmi para samayesamaye dharmazUrAM temaja karmazUrAM nararatno nIpajyAM che. pUrva dizAmAM zrI zatruMjaya mahAtIrtha ane pazcime zrI giranArajI tIrthanI madhyamAM mAlaNa nadInA taTe vaselA raLiyAmaNA gAma moTA khUMTavaDAnI zobhA nirALI che ane tyAMnA dharmabhIru AtmAonI vAta nyArI che. indradhanuSya jevA nayanAbhirAma vyaktitvanA svAmI evA dharmaparAyaNa ane adhyAtmasevI zreSThI zrI ratilAla durlabhadAsa dozIe jIvananA lagabhaga ATha dasakA vatanamAM vitAvyA bAda chellAM paMdareka varSathI suputro sAthe nivRtti chatAM pravRttimaya evuM dharmopAsanAmaya jIvana vyatIta karI rahyA che. janamabhomakAmAM anAja tathA ghInuM holasela kAmakAja, bahoLA pramANamAM ghIno vepAra karatA tethI ghIvALA tarIkenI nAmanA--zAkha prApta karela hatI. gAmamAMnAM jainanAM trIsa gharamAMthI lagabhaga sattAvIsa sthaLAMtara karI gayAM che, paNa teo jyAM sudhI rahyA tyAM sudhI zrI moTA khuMTavaDA jaina saMgha tema ja jinAlayanA vahIvaTamAM TrasTIpadethI sevAo Apela che. saMghanAM kAryo sakriyapaNe karavA sAthe dharmadhyAna ane AdhyAtmika pravRttimAM pUrNapaNe jIvana vitAvyuM che. mAlaNanA nirmaLa pravAha jevuM ja nirmaLa sAdagIsabhara jIvana ane AtmapradezanA aNuaNumAM vyApta dharmanA pariNAme mArmika vAcananI jabarI ruci ane tapa-japamAM anerI AsthA dharAve che. caturvidha saMgha temaNe vatanamAM upadhAnatapa karyAM che ne zAzvatA zrI siddhAcalajI mahAtIrthamAM mAtuzrI anopabahena tema ja dharmapatnI raMbhAbahena sAthe 9 cAturmAsa karyAM che. saM. 2058mAM teone pAlitANAmAM cAturmAsamAM sahadharmacAriNIno vijoga thayo che. temanAM pU. mAtuzrInuM 105 varSanI vaye taddana svAsthyamaya ane samatAmaya avasthAmAM dehAvasAna thayela che. vartamAne suputro, putravadhUo, dIkarIo, jamAIo, pautra, dohitrIo darekanA AdarapAtra, prItipAtra banIne jIvanano moTo samaya gAmaDAmAM gALavA chatAM mAlaNanA A mahobatIlA mAnavI zaherIjIvanamAM paNa koI maMdiramAM jyotino prakAza bhaLI jAya tevI sahaja rIte bhaLI gayA che. dIkarA ghera Ave nahIM tyAM sudhI nidrAdevInuM zaraNuM svIkAre nahIM, e jeNe arihaMtanuM zaraNa svIkAryuM hoya-jIvanamAM dharma pacAvyo hoya tenA ja dainika jIvanamAM pariNamavA pAme che. ananya kuTuMbaprema ane dariyAdilI temaja niHspRhI raheNIkaraNI A badhA temanA guNaviziSTo che. muMbaImAM vatana choDIne AvyA tyAre leNuM mApha karyuM che tathA sArI evI gharavakharI paNa grAmajanone ApatA AvyA che. zarIranI sukhAkArI, samaya ane saMpattinI sAnukULatAnA saMyoge karIne bhAratavarSanAM lagabhaga dareka tIrthonI sparzanA karavA dvArA puNyanuM bhAthuM bAMdhela che. Ajeya 94 varSanI jaipha vaye muMbaInAM judAMjudAM parAMomAMthI eka derAsaranAM darzane javAno teone niyama che. haMmezAM vyAkhyAnazravaNa, sevA-pUjA, jAtrApravAsa, dhArmika-vAcana, AdhyAtmika pravRttimAM magna temaja tapajapAdimAM rata rahIne teo sadvicAramaya jIvana jIvI rahyA che. dharmAnurAgI zrI ratilAlabhAIe AyuSyanI paLone parva banAvIne saunA snehAdara jItyA che. te vartamAnayugamAM sIniyara siTijhano mATe dizAsUcaka, preraNAtmaka, protsAhaka ne uttejanAtmaka ghaTanA che. sRSTinA sarjanahAra traNa bhuvananA nAtha zrI arihaMta paramAtmA vaTavRkSa samA, vAtsalyavAridhi evA vaDIla murabbI zrI ratilAlabhAIne sudIrgha, nirAmaya tathA yazakIrtirasyuM zatAyu banne temaja teozrI kuTuMba-parivAra temaja samAja para jIvanaparyaMta zreya-preyanAM vAri siMcatA rahe tevI bhAvanA-kAmanA harakoInA manamAM sadAsarvadA sahaja rIte ramatI hoya te niHzaMka che.
Page #891
--------------------------------------------------------------------------
________________ 860. tavArIkhanI tejachAyA zrI rAmajIbhAI meghajIbhAI zAha kanvInara tarIke sevA ApI rahyA che. 1987mAM duSkALa vakhate ArAdhanAdhAma, vaDAliyA siMhaNamAM 6000 pazuone mATe kempa chellA cAreka dAyakAthI hAlArI vIsA osavALa karavAmAM Avela tyAre paNa teo phaMDa samitinA kanvInara hatA. samAjane sakriya sevA ApanAra zrI rAmajIbhAI muMbaInI khUba ja dharmapremI zrI rAmajIbhAI kharekhara gujarAtanuM gaurava saMkhyAbaMdha saMsthAonA mArgadarzaka banI rahyA che. hAlArI vIsA banyA che. osavAla samAjanI adyatana mahAjana vADI tathA osavAla sabhAgRhanuM dAdara (isTa) muMbaImAM nirmANa thayuM tyAre bAMdhakAma zrI rAyacaMda maganalAla zAha samitinA teo maMtrI hatA ane bhIvaMDImAM osavALa sAgara aneka samAjavI saMsthAonA preraka ane mArgadarzaka, nAme mahAjana vADI mATe jagyA levAmAM ane kAryane vega nIDara vaktA ane dharmapremI zreSThIvarya zrI rAyacaMda maganalAla zAha ApavAmAM sakriya sevA ApI che. bhIvaMDImAM osavAla vidyAlaya bhAvanagaranA vatanI che. sattAvana varasathI muMbaIne karmabhUmi mATe mAtabara phaMDa UbhuM karI jagyAnI kharIdIthI mAMDIne plAna banAvI che. taiyAra karavAmAM tathA zarUAtamAM bAMdhakAma samitinA prathama teo daDha manobaLa, paragaju svabhAva, prabaLa dhamabhAvanA sAtha kAryakara hatA. A hAiskUlanuM bhIvaMDImAM osavALa vidyAlaya muMbaI jainazAsana sevAnA kAmamAM sakriya kAma karI rahyA che. nAma ApavAmAM AvyuM. tenuM khAtamuhUrta zrI rAmajIbhAInA varada muMbaImAM zrI vijaya devasura saMgha zrI goDIjI pArzvanAtha jaina haste karavAmAM Avela atyAre Azare traNa hajAra vidyArthIo derAsaramAM pratyeka vibhAgamAM sevA ApatA rahyA che, jema ke varSo lAbha laI rahyA che. sudhI zrI goDIjI pAThazALAnA sekreTarI tarIke, goDIjI jJAna zrI hAlArI vIsA osavALa samAjanA pramukha, maMtrI, bhaMDAranA maMtrI tarIke, graMtha-prakAzanamAM tathA pa.pU. yugadIvAkara khajAnacI ane TrasTI tarIke temaNe suMdara sevA ApI che. AcArya devazrI vijayadharma sUrIzvarajI ma.sA. sthApita zrI jaina osavAla zikSaNa ane rAhatasaMdhane sAta varSa pramukha tarIke sevA sAdharmika sevAsaMghanA TrasTI tathA maMtrI tarIke, zrI vardhamAna ApI che. bhIvaMDImAM ane osavAla vidyAlaya, jAmanagaramAM sAdharmika sevA saMghanA maMtrI tathA TrasTI tarIke, zrI vardhamAna hAiskUla mATe potAnA hoddA daramyAna bahu moTuM phaMDa paNa karAvI sAdharmika sevA TrasTanA TrasTI tarIke, zrI ghoghArI vIsAzrImALI Apela che. zrI hAlArI vIsA osavAla sArvajanika pAMjarA jJAtinA mAnad maMtrI tarIke, zrI ghoghArI jaina mitramaMDaLanA pramukha poLanA daza varSa menejiMga TrasTI tarIke paNa sevA ApI hatI. tarIke, zrI akhila bhArata jaina saMskRtirakSaka sabhAnA maMtrI zrI ghATakopara jaina zvetAMbara mUrtipUjaka tapagaccha saMghanA tarIke, zrI jaina dhArmika zikSaNa saMghanA khajAnacI tarIke tathA chellAM trIza varSathI pramukha tathA TrasTI tarIke cAlu rahyA che. TrasTI tarIke, zrI jaina AtmAnaMda sabhA, bhAvanagaranA upa-pramukha muMbaImAM zrI munisuvrata jaina derAsara tathA manasukhabhAI hemacaMda tarIke, bhAvanagara paracUraNa kApaDa esosiezananA maMtrI tarIke, saMghavI upAzraya, navaroja lenamAM bAMdhakAma samitinA kanvInara zrI ciMtAmaNi bilDiMga bhADUtamaMDaLanA pramukha tarIke, ityAdI hatA tathA bhIvaMDImAM zrI osavALa zvetAMbara mUrtipUjaka tapagaccha aneka saMsthAomAM ane borIvalI maMDapezvara zrI jaina saMghanA menejiMga TrasTI che. bhavya jinamaMdiranuM nirmANa karavAmAM AdinAthajI jina maMdiranA TrasTI pade sevA ApI, tauparAMta suMdara sevA ApI che. bhIvaMDImAM potAnI kuMnI jagyAmAM zrI jIvadayAnA kSetre hajAro kUtarAone abhayadAna ApavAnuM, gAyo, suvidhinAtha bhagavAnanuM gRhajinAlaya svadravyathI paMdara varSa agAu baLado, bakarAM, pazupaMkhIone paNa abhayadAna ApavAnuM, moTA baMdhAvyuM che, temaja ghaNI jagyAe suMdara sevA ApI che. pAyA upara gajabanuM kAma karela che. - hAlAramAM khaMbhALiyAmAM zrImad vijayakuMdakuMdasUrIzvarajI muMbaImAM paNa pote jAte ja eka jIvadayAnI saMsthA hoya smRtimaMdira ane AdinAtha bhagavAnanuM jinamaMdira taiyAra evI rIte sakala jaina saMghanA upakrame seMkaDo baLadone abhayadAna karavAmAM TrasTI tarIke sevA ApI che, TrasTI tarIke cAlu che. ApavAnuM, hajAro kUtarAone abhayadAna ApavAnuM vyavasthita hAlAramAM navAgAmanA caMdraprabha derAsaranA TrasTI tarIke paNa sevA kArya varaso sudhI jIvanamAM karela che. zrI rAyacaMdabhAI jIvadayA ApI rahyA che. hamaNAM ja ghATakoparamAM jaina che. mU. tapagaccha kSetre khUba khUba sevA-zakti kharacIne mahAna puNya kamAyA che. saMghamAM navo upAzraya banI rahyo che, temAM paNa zrI rAmajIbhAI mAnavadayA aMgenAM ghaNAM kAryo paikI bhAvanagaramAM cAlatI baherAM Jain Education Intemational
Page #892
--------------------------------------------------------------------------
________________ 868 caturvidha saMgha mUMgAnI skUla mATe sau prathama preraNA zrI giradharabhAI khImacaMdane vividha kSetromAM "zrI jaina nIti-kalyANa maMDaLanA zrI rAyacaMdabhAIe karI hatI. Aje enuM vaTavRkSa thaI gayuM che. pramukhapade jaina saMghanA pratiSThA, aMjanazalAkA, upadhAnanAM mukhya zrI rAyacaMdabhAIe paramAtmAnI bhaktinA raMge raMgAIne kAryomAM AgaLa pratibhA upasAvato bhAga lIdhela. graMtha banAvyo zrI jinezvara bhagavaMtonI pratimAonI bhavya pratiSThAo te zatAbdI graMthanI kamiTInA mukhyapade rahI saMpAdana karavAno temaja jinabiMbo bharAvI aMjana-prANa pratiSThA karAvavAnA lAbha maLela che. lAyansa klaba UMjhAnA sabhya, sekreTarI, pramukha apUrva lAbha lIdhA che. jIvanane dhanya banAvI muktinuM bhAtuM anekavidha hodA bhogavela che tathA gujarAtanI DI. 323 bImAM bAMdhyuM che. noMdhanIya phALo rahyo che. sevAnA vividha kSetre agresara -lAyansa DI-323-bInA kebineTanA DI-ceramena, sAiTa pharsTa kamiTI ceramena tathA necarala kelemITInA ceramena zrI zAha surezabhAI kAntilAla tathA anekavidha hoddAo bhogavyA. - vatana : UMjhA, uttara gujarAta, -zaikSaNika saMsthAo "zizumaMdira', "UMjhA keLavaNI borDa, janmatArIkha : 12-1-1951. jI. ela. paTela hAiskUla', ke. ela. paTela mahilA skUla', samAjajIvananAM, hareka jJAti- 'navajIvana keLavaNI maMDaLanI kArobArImAM avirata sevAnuM jAtinAM, nagaranAM kAryomAM rasa dharAve che. pradAna. mukhyatve sevAkArya lAyansa klaba, -UMjhAmAM nagaranAM jimakhAnA, grAhaka surakSA samitimAM UMjhAnA benara nIce avarNanIya rahyuM che. pradAna. sevAnA kSetre sevAnAM kAryonI vaNathaMbhI -gujarAta asAIta sabhAnA pramukhapade rahIne anekavidha vaNajhAra 1973thI zarU karI 2001 "nATyaspardhAo, 'vastRtvazakti kSetre', spardhAonuM Ayojana, sudhI aviratapaNe cAlu che. jIvananI kArakirdInA zrI gaNeza "saMgItazALA', 'nATyajAlakA' vagerenAM uddaghATanomAM pradhAna kolejakALa daramyAna "asAIta sAhityasabhAnAM maMDANa aniruddha bhUmikA, ramatagamata kSetre AgavI siddhio meLavela che tathA brahmabhaTTanI sAthe karyA. kolejakALe sevA mukhya hetu hato. jimakhAnAmAM AgavuM pradAna. 1973thI 2001 sudhI avirata Ara.esa.esa., ena.sI.sI. ane ramatagamata zokhanA viSayo sevAkIya pravRttio 'lAyansa klaba UMjhAnA nejA heThaLa mukhya hatA. zuTiMga, beDamiMgTana, lonaTenisa, kerama, TebalaTenisamAM bhUmikA, jhona ceramena, rijiyana ceramena pade rahI samagra uttara anekavidha evorDa hAMsala karela. tyArathI "yunivarsiTImAM u. gujarAtanAM gAmo dhAnerA, bhAbhara sudhI sAbarakAMThAmAM bhIloDA, gujarAtanA ceramena pade 1972mAM cUMTAyA tyArathI, "eziyA prAMtija sAthe prema ane lAgaNInA taMtuthI sau mitro sAthe 72'thI zrI gaNeza thayA. baMdhAyelA che. amadAvAda siTimAM anekavidha sevAkIya caDatI-paDatInAM kAryomAM Arthika bhIMsa athavA bIjAM pravRttiomAM pradAna. 1977mAM samagra gujarAtanA bhUtapUrva vidano garbhazrImaMtAInA kAraNe AvyAM nathI, paraMtu UMcAM sevAkIya UrjAmaMtrI zrI nalinabhAI paTelanI DisTrikTa konpharansanuM kAryo karatAM vidanasaMtoSInA kAraNe vino Ave paNa vAdaLa Ayojana karI ceramena pade rahI, mukhyapradhAna zrI dilIpabhAI AvIne jatAM rahe tema osarAI jAya. mAMgalika jIvananI parIkhanI Di. gavarnaranI niyukti vakhate AgavuM pradAna, zarUAtamAM ja dhArmika saMskAronuM siMcana, nAnI uMmare upadhAna 1978mAM samagra gujarAtanI aMdara sevAkIya pravRttio mATe tapanI ArAdhanA, temanA jIvananuM uccatama pAsuM rahyuM che ane inTaranezanala ilinoisa khAtethI epriziyezana sarTiphikeTathI pitAzrI mAunTa Abu khAte pArivArika zibira TUranuM Ayojana UrjA minisTara nalinabhAI paTela dvArA navAjavAmAM AvyA karatA tyAre be-cAra kalAka uparAMtanA aSTa prakArI pUjAnI hatA. sAiTa pharsTanI AgavI kAmagIrI ceramena pade rahI karI. ekadhArI AdhyAtmikatAnI lIMka emanA jIvanano yAdagAra -inTaranezanalanuM 'ema. je. epha.' melvina jonsa phelo prasaMga che. jIvana jIvavAnI kalA parama pUjya pitAzrI dvArA tarIke biruda meLavyuM ane sammAnita karavAmAM AvyA hatA. ghaDavAmAM AvI. anekavidha evorDo meLavela che. jIvadayAnA kAryamAM anekavidha
Page #893
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA pravRttio tathA be varSa pahelAM ja aThavADiyAmAM be vakhata nirAdhAra kAma karatA Azritone gAmaDegAmaDe pharI sukhaDI vitaraNanA bhagIratha kAryanA praNetA ane mukhya ceramena pade rahI viniyoga parivAra, DIsA maMDaLInA sahayogamAM rahI ghAsa vitaraNa tathA Dhora kemponuM Ayojana. -premacaMda IzvaralAla TrasTa dvArA anudAnathI uttara gujarAtanAM gAmaDAnAM jUnAM derAsaro, upAzrayonA jIrNoddhAranAM kAryomAM mukhya rahI laNavA gAmanuM kArya pUrNa thayela che. -yazovijaya jaina pAThazALA mahesANAnA kArobArI sabhya rahI sevAono apUrva lAbha meLavela che. tattvajJAnanI parama sevA karavAno pIDitonA saMparkamAM lAbha zatAbdI mahotsavamAM paNa sevAnuM pradAna. -netRtva zakti mATe seminAra, parsanAliTI DevalapamenTa, pratibhA vikAsa abhiyAnanA ko. orDineTara tarIke kArya karela che. patnI jayazrIbahena anekavidha tapazcaryAo, dhArmika lAgaNIthI gUMthAyela, kuTuMba-parivAranI sAcI gRhiNI banI dareka kAryamAM satata prayatnazIla, preraNArUpa banela che. putro bhAvezabhAI ane vizAlabhAI dhaMdhA-vyavasAyamAM pravRtta che. putrI : sejalabahena ane bhAI girIzabhAI moTAbhAI tarIkeno apUrva prema, preraNAdAyI lAgaNIothI bhIMjavI daI premano dhodha vahAvyo che. -potAnI vikAsagAthAmAM satata AdhyAtmikatA vaNAyelI rahI che. zikharajInI dharmazALAmAM vibhAga upara nAmakaraNa. jainazAsananI aneka saMsthAomAM dAnanI saravANI cAlu che. -UMjhA nagaranA 100 varSa jUnAM upAzraya-vADI AgathI bhasmIbhUta thatAM tenA navasarjanamAM AgavuM pradAna ane khAtamuhUrta karavAno anero lAbha, zAMtinagaramAM jaina saMghamAM banela ArAdhanAbhavananA udghATanano lAbha, caitra Aso mAsanI oLIne kAyamI dhoraNe anudAna Apela che. kArtika pUrNimAnuM kAyamI dhoraNe UMjhA nagaramAM svAmI vAtsalya, zItalanAtha bhagavAnanI derInuM aMjanazalAkA, pratiSThA tathA dhajA-daMDana lAbha. pustakAlayamAM anudAna, ke. ela. paTela mahilA vidyAlayamAM oraDAnuM anudAna. -zikharajImAM bhAtAgRha pAse banatI dharmazALAmAM eka blokanuM anudAna. zizumaMdiramAM anudAna, kuMthunAthajInA jinAlaye 'rANapagalAM'nI aMjanazalAkA, pratiSThA, dhajA--daMDano lAbha, For Private 89 pustakAlayamAM anudAna, sevAkIya kAryomAM anudAna, jaina- zAsananAM anekavidha kAryomAM dAnanI saravANI. potAnA kSetramAM yazabhAgI banavA pUjya pitAzrI kAntilAla zeTha tathA teozrInA mitra bilImorAnA motIcaMda kAkAnI preraNA dvArA AgekUca. -bhArata dezanA ghaNAMkharAM zaheromAM jainatIrthonI yAtrA saMpUrNa jevI karela che. DaoN. ramaNalAla sI. zAha DaoN. ramaNabhAI cImanalAla zAhano janma vaDodarA jIllAnA pAdarA gAme thayo. tyAM ja prAthamika zikSaNa lIdhuM ane pachI i. sa. 1944mAM meTrikanI parIkSA bAda muMbaImAM ja ucca abhyAsa karavA sadbhAgI banyA. kolejamAM potAnA viSayamAM prathama AvatAM be varSa mATe teo phelo nimAyA. i. sa. 1950mAM ema.e.nI parIkSAmAM prathama naMbare AvI ba. ka. ThAkora suvarNacaMdraka, kezavalAla dhruva pAritoSika ane senTajheviyasa raupya caMdraka meLavyA. i.sa. 1961mAM 'naLa damayaMtinI kathAno vikAsa' e viSaya para pI.eca.DI. karyuM. i. sa. 1948 thI 1950 daramyAna sAMja vartamAna tathA janazakti dainikamAM taMtrI vibhAgamAM kAma karyuM. i. sa. 1951mAM teo muMbaInI senTajheviyarsa kolejamAM gujarAtInA adhyApaka tarIke ane te daramyAna ena.sI.sI.mAM vIsa varSa kAma karyuM. 1970thI muMbaI yunivarsiTInA gujarAtI vibhAganA adhyakSa tarIke joDAyA. 1963thI pI.eca.DI.nA gAIDa banyA. uparAMta kembrija yunivarsiTI, isTa Aphrikana kAunsIla jevI aneka samitiomAM sevA ApatA rahyA. muMbaI jaina yuvaka saMgha tathA adhyAtmajJAna prasAraka maMDaLanA pramukha tarIke, mahAvIra jaina vidyAlayanA maMtrI tarIke ane prabuddha jIvananA taMtrI tarIke temanI sevA ajoDa che. jainadharma uparanAM vyAkhyAno ApavA mATe duniyAnA saMkhyAbaMdha dezono pravAsa karyo. aneka AMtararASTrIya seminAramAM yazasvI phALo Apyo. lagabhaga ekaso jeTalAM pustakonuM Alekhana ke saMzodhana-saMpAdana karyuM je temanI prakhara buddhipratibhAno paricaya karAve che. daravarSe je te sthaLe yojAtA jaina sAhitya samArohanA agraNI Ayojaka tarIke khyAtiprApta che. AvA bahuzruta sAkSara daMpati DaoN. ramaNabhAI ane prA. tArAbena gujarAtI samAjanuM gaurava che. Personal Use Only
Page #894
--------------------------------------------------------------------------
________________ caturvidha saMgha H graMthayojanAne hArdika anumodanA dharmAtmA 'vorA mAnakuvara talakacaMda garavA giranAranI godamAM rahelA zahera jetapuramAM janma mAtA : divALIbahena, pitA: zeTha devacaMda taLazIbhAI lagna : moTA mAciyALA (amarelI) pati : vorA talakacaMda kAnajIbhAI traNa putro -traNa putrIo . bAlyakALamAM mAtAnA saMskAra jIvanamAM dhabakatA rahyA, saMsAranA baMdhanamAM baMdhAyAMchatAM paramAtma bhakti, gurusevA, dharmArAdhanA sAthe tapano paNa yajJa mAMDyo, traNa upadhAna, varasI tapa, vardhamAna tapa, 500 AyaMbila aneka tapa saha ji5, vrata, supAtra dAna, jIvadayA jinabiMbapratiSThA (kalakattA, uvasaggahara tIrthamAM kAyamI ekAsaNAM, Avazyakavidhi tathA svadravyathI pratidina snAtra, aSTaprakArI pUjA, sAteya kSetromAM yogadAnanI gaMgotrI vahAvI, satAvIza varSa pahelAM vorA talakacaMda bhAInuM dehAvasAna thayela, sapheda vastra - aMga para AbhUSaNa nahIM paheravAnAM! be vAra cha'rI pAlita saMghamAM gayAM hatAM. saMsAra pakSe mAnAbahena, hAla sAdhvAcAranuM pAlana karI rahyAM che, navakArAdi karoDo - karoDo maMtra jApanA ArAdhaka sAdhvIratnA - pU. padmayazAzrIjI ma.sA.nI preraNA dvArA potAnA jIvanane ArAdhanA tapa, japa, vratathI urdhvagAmI banAvI rahela che. aNagAra banavA jhaMkhI rahyAM che. jaipha uMmara 88 che. AMkha ane paga baMne kAma na Ape, jenA kAraNe deza-viratipaNAmAM - svAdhyAya jApa prabhubhakti-pravacana zravaNa - AvazyakakriyAdimAM otaprota banI jIvanayAtrA cAle che ! ' hUMphano maherAmaNa pa.pU.mAtuzrI a.sau. kAMtAbahena bAbulAla zAha (prANa ane prakRti: akSayapAtranI AvRti) karoDonI dhanarAzithI banelA maMdiramAM mUrtinI prANapratiSThA thAya tyAre ja te darzanIya, vaMdanIya ne pUjanIya bane che, temaja dilanA devaLamAM pUjaya mAtA-pitAne jayAM sudhI pratiSThita karIe nahIM tyAM sudhI karoDonI mahelAtanI kiMmata koDInI... " jiMdagInA vikaTa tANA-vANA vaccethI kunehapUrvaka saMtAnonA jIvanaghaDatara ane saMskArasiMcana thakI je kakSAe amane amArI mAvalaDIe pahoMcADyAM tyAre lokakavinI ukti : " jananI jaNa to bhakta jaNa, kAM dAtA kAM zUra, nahIM to reje vAMjhaNI, mata gumAvIza nUra" A kathanane pU. bAe jIvanadhyeya banAvIne sArthaka karyuM che. vyavahAru, dharmabhIrU temaja kunehabAja evA pUjaya pitAzrIe nAnapaNamAM amane zerIthI derIno mArga batAvyo ane vyaska thayAM tyAre dharmano marma samajAvyo, vyApAra-vANijayanI samaja ApI, temaja phrenDa, philosora ane gAiDa banIne jIvanavyavahAra zIkhavyo. pitA saMtAnonA poSaka, rakSaka ane upakAraka che.teo ja saMtAnane A vizvamAM vihAra karAve che, tene mahattvAkAMkSI banAve che ne svapna sidhdha karavAnI kaLA Ape che sAthe potAnA vicArono vAraso Ape che. zAstrokti che ke 'pitR devo bhavaH' - e ja parama satya che. ' prabhune pAmavA manuSya maMdire jAya, yAtrAo kare ne prabhune karagare paNa mana maMdiriyAmAM vaselAM bhagavAna ne bhagavatI (mAvatara)nI sevA-zubhUsA, mAna-maryAdA, AjJA ke viveka jALavavo cUke e to AkAzane cAMdo joIne AratIno dIvaDo bujhAvavA barAbara che. je mAvataranI sevA karavA na pAme tene prabhusevAnA adhikAra nathI. - amone AvAM sattvazIla mAtA-pitA maLyAM che to mAtRbhaktimAM ke pitRbhaktimAM kyAMya UNapa na rahI jAya, durvyavahAra na thaI jAya ke teonA lAgaNItaMtrane koI Thesa na pahoce ane sadAya teonI icchAnusAra kArya karI zakIe. teonI bhAvanAne anurUpa sAmAjika kAryo, dhArmika kAryo karI saMtuSTa karIe ane mana, vacana, karmathI sevA karatAM rahI teonI zILI. chAyAmAM jIvana vyatIta karI dhanya banIe. - jo ke, so bhareya mA-bApanuM RNa cUkavAya nahIM paraMtu A janmamAM amo bane teTaluM pheDavA koziza karIe chIe. tema chatAM muktipadane pAmatAM pahelAM jeTalA paNa janmArA karavA paDe temAM amone A ja mAvatara ane A ja parivAra maLe tevI prabhu pAse prArthanA che. janetA ke janakano upakArabhAra dunyavI trAjave toya toLAya nahIM. tenAM puNyazloka nAma ja saMtAnone gaurava bakSe che jayAre tejasvIne prAptivALAM saMtAnonAM nAma mAtA-pitAnA svargadvAra samAna che. | |li. ApanAM bALa pravINa, dilIpa, mahipata, bhUpata tathA a.sau. vaSa pravINacaMdra bAbulAla zAha jAgRti dilIpakumAra bAbulAla zAha nayanA mahipatarAya bAbulAla zAha sudhA bhUpatarAya bAbulAla zAha nA koTiza savinaya praNAma - navakArAdi karoDo-karoDo | maMtrajApanA ArAdhaka sAdhvIratnA pU. padmacazAzrIjI ma.sA.nI preraNAthI vorA mAnakuMvarabahena talakacaMdanI sulka anumodanArthe kalakattA NOW Jain Education Intemational
Page #895
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA dakSiNa bhAratanA samarpaNazIla jaina agresaro (zrAvaka-zrAvikAo) zrImatI amIbahena kirITabhAI zAha kAryanuM kSetra vepAra vANijyanuM hoya ke jIvadayAnuM hoya, dharmasAdhanAnuM hoya ke samAjasevAnuM hoya e badhAmAM jemanI pratibhA haMmezAM jhaLakatI dRSTigocara thaI che evA samarpaNazIla zreSThIo samaye-samaye jainazAsanane maLatA rahyA che te AnaMda ane gauravano viSaya che. gujarAta-rAjasthAnanI mAphaka dakSiNa bhAratamAM paNa jinamaMdironA ane upAzrayonA nirmANakAryamAM, AyaMbilazALAo ane pAThazALAnA utthAnakAryamAM, sAdhusAdhvIonI vaiyAvaccamAM ke dhArmika anuSThAnomAM ane zikSaNakSetre agresaronI nisvArtha sevA ane bhavya bhAvanAnA UbharAtA sAgarane joIe chIe tyAre e agresaronI jinabhaktine mana jhUkI jhUkIne vaMde che. jemanAM jIvana ughADI kitAba jevAM jovA maLatAM, jemanA jIvanamAMthI yuvAnapeDhIne preraNAnuM puSkaLa bhAthuM maLI rahe che, jemaNe jIvanasaMgharSa veThI AtmazraddhA ane AvaDatanA baLe aDhaLaka dolata kamAIne samAjane ja pAchuM ApavAno apanAvelo viziSTha abhigama sau koIne eka navo ja rAha cIMdhe che. 81 atre evA paricayo rajU thAya ke dhana, sattA ane yazakIrtinI Toce pahoMcelA mahAnubhAvoe jainAcAryonA eka mAtra upadezathI tyAga ane samarpaNanI udAtta bhAvanAno vistAra vadhAryo che. samasyAonA nirAkaraNa mATenI koThAsUjha ane saune sAthe rAkhIne kAma karavAnI kuneha anya saMghoe preraNA levA jevI che. A badhA pAradarzI paricayo jANyA pachI kharekhara to aMtarathI anumodanA karavA jevuM jaNAya che. A lekhamALAnA saMkalanakAra amIbahena kirITabhAI zAha jinazAsananA ane dharmanA raMge raMgAyelA, vaiyAvacca guNapremI kirITabhAInA sahadharmAcAriNI amIbahena zAhanuM nAma beMgaloramAM jANItuM ane mAnItuM che. suMdara dhArmika abhyAsa dharAvatAM amIbahenanI raga-ragamAM zAsananI bhakti ane guNAnurAga otaprota thaI gayA che. sUjha-bUjha ane samajAvaTanA dhanI amIbahena saMgItakSetre suMdara rasa laI zrI pArzva kalApUrNa saMgIta mahilA maMDaLanuM daza varSathI suMdara saMcAlana karI rahyAM che. puNyAtmAonA svargavAsa pachI Ayojita prArthanA-sabhA-zraddhAMjali sabhAmAM vairAgyapoSaka gIto para vaktavya pIrasavAnI teonI AgavI kaLA che-chaTA che ane tethI ja teoe tevAM suMdara gItonuM saMkalana karI eka pustaka paNa taiyAra karyuM che. mAtA-pitAnA saMskAre jJAnanA kSetre paNa niraMtara pragati karatAM amIbahena aneka spardhAomAM bhAga laI viziSTa bahumAnane pAmyAM che. dharmabhAvanAnA umadA ane UMDA saMskArothI vibhUSita dharmasaMpanna amIbahena saraLatA-vyavahArakuzaLatA ane nisvArtha sevA evA guNothI saunA priya banyA che ane paramArthabhAvathI dAmpatya jIvanane paNa suvAsita karI rahyAM che. A lekhamALAmAM keTalAMka paricayonI upalabdhimAM pU. surendra gurujI sahayogI banyA che. pUrva karmodaye thoDA samayathI asahya bimArImAM paNa dardanAM duHkhone visArI, aneka open book Exams ApI * rahyA che. 'zrAvaka jIvananAM 36 kartavya' pustakanuM jhINavaTabharI rIte adhyayana karI parIkSApepara bharI svAdhyAyarasika amIbahene svAdhyAyaguNane siddha karyo che. uparAMta uvasaggaharaM sAdhana TrasTa prerita, uvasaggaharaM zruta evorDa nibaMdha hariphAImAM, uvasaggaharaM stotra dvAvyanI sarvAMgI samIkSA tathA uvasaggaharaM stotranAM racayitAnuM jIvana kavana jevA be be viSayo para suMdara nibaMdho lakhI spardhAmAM joDAyA che. ratnatrayI TrasTa, vardhamAna saMskAra dhAma tathA jinakRpA cerITebala TrasTa dvArA Ayojita Exams nuM beMgloramAM saphaLatApUrvaka saMcAlana karI rahyAM che. pustaka vAMcavAnA ane ciMtana karavAnAM zokhIna amIbahena sabhAnuM saMcAlana paNa sarasa kare che. niraMtara navuM prApta karavAnAM icchuka teo koInA paNa nAnA guNanuM khUba-khUba anumodana karI AnaMda anubhave che. makkama manobaLI amIbahenanAM pratyeka kAryomAM zAsanapremI utsAhI kirITabhAI dareka rIte sahayoga ApI temanA utsAhamAM abhivRddhi kare che. zAsananI dhagazavALAM A zrAvikAratnane ApaNe abhinaMdIe. -saMpAdaka
Page #896
--------------------------------------------------------------------------
________________ 802 caturvidha saMgha dhamAnurAgI samAjasevaka : AtmikaSTisaMpanna zrI gAMdhInagara jaina maMdiranA zrI pArthaprabhunI pratiSThA zAsanaratna : kuzaLa vahIvaTakartA : sevAsamarpaNanI A.deva zrI pU. lakSmaNasUrIzvarajI ma.sA.nI nizrAmAM aitihAsika jIvaMta daMtakathAnA nAyaka sadguNAlaMkRta svarUpe thaI. vijayalakSmaNasUrIzvarajI ma.sA. jevA dhuraMdhara AcAryanI zrI ravilAla lavajIbhAI pArekha nizrAmAM Aja pAvana sthaLanA sAmenA zrI pArzvavallabha prAsAdamAM kuLa dIpakanI padharAmaNI..... birAjatA mULanAyaka ane anya biMbonAM pAMca kalyANako ane AjathI lagabhaga 100 varSa pahelAM zrI goradhanabhAI pratiSThA mahotsava temanA pitAjInA pramukhapaNA nIce zrIsaMghe pArekha ApanA dAdAjI bhAratanI pazcime aMjAra (kaccha) thI zAnadAra rIte UjavyAM ane temanA pitAnI gerahAjarI bAda e prayANa karIne dakSiNamAM AvyA tyAre hAthamAM kAMI na hatuM, paNa kAMTALo tAja saMghe temanA zire dharyo. tyAre teoe vahIvaTI haiyAmAM hAma ane hiMmata hatAM. ApanA dAdAjIe anAjanA kuneha ane cANakyanIti dvArA batAvI ApyuM ke kaMTaka sAthe vyavasAyathI zarUAta karI dhIme dhIme sthira thatA gayA. sanuM gulAba paNa hoya che. mAtra hAiskUlanuM zikSaNa laI zALAmAMthI 1900mAM zrI lavajIbhAIno janma thayo. temanA lagna mAnakUvA UThI janAra vidyArthI hovA chatAM temanI javAbadArI, kuzaLatA, (aMjAra pAse) jaDAvabahena sAthe thayA. zrI lavajIbhAIe amIdRSTi, sAdAI, paramArthabhAvanA, sAcA salAhakAra vagere zarUAtamAM sAyakalano ane bAdamAM kapaDAno vyavasAya paNa karyo saguNoe saunAM haiyAne nAcatAM karI dIdhelAM. sadaguNA paNa dhArI saphaLatA na dekhAtAM san 1927mAM philma udyogamAM jANe ke temanA lalATe jIvanasiddhinAM sukAryo lakhAvIne jhaMpalAvyuM ane sTAra pikacarsa korporezananA nAmathI ane pachI ja AvyA hoya tema zarUAtathI ja sikandarAbAdanA maMdira ane jagata pikacarsanA nAmathI zarU karela vyavasAyamAM pragati thatI samAjanI kamiTImAM uccasthAne rahI saMcAlana karI bAda beMgalora rahI--mAtA jaDAvabahenanI kukSie tA. 7-2-1923nA zrI AvI Aje 50 varSathI zrI pArzvavallabharjana prAsAda, yugapradhAna ravibhAI janma laIne A avanInA AMgaNe AvyA. mAtAnI zrI jinadattasUrIzvarajI jaina dAdAvADI, zrI jainamUrtipUjaka mamatA ane pitAnI samatAthI jIvanano piMDa ghaDAyo mosALa samAja, bhedA khIaMzI ThAkarazI jaina pAThazALAnA ekadhArA mAnakUvAmAM janmelA ravinAM kiraNo dakSiNa deza sudhI pahoMcyA saMcAlana uparAMta Itara sAmAjika ane vyApArika nAnImoTI ane dhIre dhIre bhAratavarSamAM phelAyAM...parivAra sAthe saMsthAo ane esosiezananI kamiTInuM sabhyapada zobhAvA sikandarAbAda kAyamI vasavATa nakkI karIne sthira thaI gayelA zrI uparAMta atrenA gujarAtI samAjanI "zrI velacaMda--vazarAma desAI ravibhAI mAtA jaDAvabahenanI AjJA ane Agrahane mAna ApI gujarAtI skUla'nuM pramukhapada teo ghaNA varSathI dIpAvI rahyA che. beMgalora AvIne vasyA....tyAre ja beMgalora--gAMdhInagaranI sevAnA saMskAro vArasAgata Ave tema temanA laghu baMdhu sva. aneka saMsthAonAM nirmANanuM bhAvi lakhAyu haze! mohanabhAIe paNa sikandarAbAdanA maMdira ane samAjanA zAsanadevano upakAra kaho ke AzIrvAda sva. zrI pramukhapade rahI saphaLatApUrvaka saMcAlana karI batAvyuM che. lavajIbhAIne temanAM jIvanamAM daseka varSamAM to dharmanuM evuM gheluM laghutAmAM prabhutAno vAsa' e sadguNane teoe lAgyuM ke vyavahAra ane vyavasAya putronAM zire nAkhI rAta-- jIvanamAM vaNI lIdho che. devagurunI yathAvata tana, mana ane divasa joyA vinA maMdira, upAzraya ane pAThazALAnA nirmANamAM dhanathI sevA zuzraSAmAM teone acaLa ane aphara karavAmAM lAgI gayA ane samAjane kaMIka arpaNa karyAno anero AnaMda rANapuranA zrI zAMtibhAI modI (mu.ma.zrI guNacaMdravijayajI meLavyo. sana 1955 DisembaramAM zrI lavajIbhAInA avasAna mahArAja) tathA temanA laghubaMdhu zrI narottamadAsa modI pachI temanA sthAne sau TrasTIoe zrI ravibhAIne tamAma kSetranA | (sahaTrasTI)nI preraNA ane sahakAre apUrva sAthe pUryo che. kAyamI TrasTI tarIke nImyA tyAre zrI ravibhAInI uMmara 30 vartana-vANI dhArmika AcAravicAra ane UMcA khamIrathI varSanI hatI ane tyArathI temanA athAga prayatna nirmANa ane teoe saune prabhAvita karyA che. mAdarevatana aMjAramAM maMdirasthApanAnI vaNajhAra cAlI je Aje 83 varSe paNa avirata -dharmazALA dAdAvADInA temanA haste zilAropaNa karyA pachI cAlu che. beMgaloramAM beThAM-beThAM teo tyAMnuM saMcAlana karI rahyA che. zeTha . Jain Education Intemational nternational
Page #897
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 803 zrI ANaMdajI kalyANajInI peDhI taraphathI zrImAna zeTha kasturabhAI zrI jinamaMdira--zilAnyAsa : maDagAva (govA), lAlabhAIe. akhila hindustAna tIrtharakSAkamiTInA karNATaka belApura-durgApura (baMgALa), sitAmau, mAlapurA, sAvana, dezanA pratinidhi tarIke temanI nimaNUka karI che, je khUba ja cikalAnA, kAukheDA, pAvAgaDha, rAhatagaDha, sumatapura, chindavADA prazaMsApAtra banI hatI. jitendravijayajI muni mahArAja Adi (ma.pra.), pArzvamaNitIrtha (AdonI) suzIla Azrama dilhI, ThANA tathA sAdhvI zrIjI mahArAja zrI sUryamALA Adi ThANA ema nAharagaDha madhyapradeza, amarAvatI, kamalapurI (mahArASTra), nagarI zrI caturvidha saMgha samakSa teonI sevAne saue gauravabhera (chatIsagaDha), phApharaDIha (rAyapura). biradAvI che. zrI dAdAvADI--zilAnyAsa tyA sahayoga : kAnapura, bhAratabharamAM vizALa mitra maMDaLa ane "sonAmAM sugaMdha gumAstAnagara, indora, baDavAta (ma.pra.), sujAlapurA, bhaLe' evAM temanAM dharmapatnI zrImatI suzIlAbahena khaDe page mAlapurAtIrtha aMjAra. temanI gurubhakti ane sAdharmika bhaktilahAvamAM sahakAra ApI ApanI preraNAthI ane sahayoga dvArA mAlapurA tIrthanAM zatAyu jIvo jugala joDI' evA lokaAzIrvAda pAmI rahyA che. prabhapratimA bharAvI karaja, cikalAnA, pAlitANA, lAThI - itihAsane paNa IrSyA thAya evI temanA hRdayanI rAjanagaramAM jinamaMdira nirmANamAM sahayoga, bhopAvaratIrthamAM zuddhatAe temanA kuTuMbanI ekatA, pragati ne unnati sacavAI roDanAM nirmANamAM sahayoga, nAgezvaramAM oLInI ArAdhanAmAM rahyAM che, kAraNa ke kuTuMbIjanonI sevA pratye paNa teoe kadI sahayoga, aneka maMdirajImAM parikara--nirmANamAM sahayoga. durlakSya sevyuM nathI. teono eka mahAna saguNa ke retImAM - videzomAM preraka prasaMga : mila paTAsa (keliphorniyA), mahela' caNavAno temano puruSArtha gajabano che. hAtha lIdhela kArya yu.esa.e., kAThamaMDu, nepALanAM maMdira nirmANamAM sahayoga koI paNa saMjogomAM pUrNa karavAnI dhagaza ane hiMmatano "zrI svapnadRSTA evA teoe dhUpasaLI mAphaka jaina-jainetara hIrAcaMdajI nAhara jainabhuvana'nI bhavya imArata temano tAdeza samAjamAM suvAsa phelAvI che. teoe saMghanA agrapade rahIne dharma purAvo che. parAyaNatA--saccAI, caritrazIlatA, udAratA Adi guNothI tavArIkhonI tejachAyA saMghanuM gaurava vadhAryuM che. tethI temanA pratyenI bahumAnanI zrI ravibhAInAM karakamalo dvArA saMpanna thayelAM zAsana- lAgaNIrUpe zrI caturvidha saMgha samakSa madrAsanA dharmazreSThIvarya zrI prabhAvaka kAryo mANekacaMdajI betAlAnA varadahaste teone kAsakeTa sammAnapatra | zrI jinamaMdiranAM khananavidhi : zrI bhaktAmara maMdira, arpaNa karAyuM hatuM, je 1976mAM beMgaloranA jaina zvetAMbara alvara rAjasthAna--abhinaMdana svAmI maMdira, suzIla Azrama, mUrtipUjaka saMghe sanmAnapatra ApI bahumAna karyuM hatuM. Aje teo nIcenI saMsthAo sAthe saMkaLAyelA che. dilhI--zrI sumatinAtha maMdira, maDagAMva (govA)--zrI pArzvakuzala dhAma, nalakheDA (madhyapradeza)--zrI hiMmata vihAra, pAlitANA 1. pramukha : zrI jaina zve. mU. pU. maMdira gAMdhInagara-- (gujarAta)--zrI rAjasthAnamAM jinAlayo maMdira--zrI madhyapradezamAM - beMgalora 40 varSathI, 2. pramukha : zrI jaina zve. mU. pU. samAja jinamaMdiro talena tIrtha (ma.pra.). beMgalora (prAraMbhathI 30 varSathI pramukha ane TrasTI), 3. pramukha : vimalAbahena dalapatalAla jaina bhojanazALA gAMdhInagara, zrI zrI dAdAvADI khananavidhi : sAraMgapura (madhyapradeza), zrI hIrAcaMdajI nAhara jainabhavana, zrI sItAdevI ratanacaMdajI nAhara narasiMhagaDha (madhyapradeza), nalakheDA (madhyapradeza). DAyagnosTika senTara, gAMdhInagara--beMgalora, 4. pramukha : | zrI upAzrayakhananavidhi : AkodiyA (madhyapradeza)-- yugapradhAna zrI jIvadattasUrIzvarajI jenadAdAvADImAM gAMdhInagara bhomiyAjI bhavana, zikharajI (bihAra)-talenatIrtha (madhyapradeza) (30 varSathI pramukha tathA TrasTI), 5. pramukha : bhedA khIAMzI -zivapurI (madhyapradeza). ThAkarazI. jaina pAThazAlA gAMdhInagara beMgalora (25 varSathI), upAzraya-udghATana : maDagAMva (govA)--sujAlapura 6. pramukha zrI gujarAta jaina zve. mU. pU. saMdha beMgalora (ma.pra.)--lAThI (gujarAta). (prAraMbhathI Aja udhI), 7. pramukha : zrI vIsAosavAla kacchI Jain Education Intemational
Page #898
--------------------------------------------------------------------------
________________ 874 gujarAtI jaina saMgha (prAraMbhathI Aja sudhI), 8. TrasTI : zrI jinakuzaLasUri dAdAvADI TrasTa, basavanaguDI--beMgalora, 9. TrasTI : zrIcaMdraprabhalabdhi jaina zve. mU. pU. saMgha okalIpura- -beMgalora, 10. TrasTI : zrI siddhAcala sthUlabhadradhAma zAsana prabhAvaka TrasTI--devanahallI, 11. kamiTI membara : zrI karNATaka gujarAtI pragati samAja, 12. TrasTI : zrI pArzvanAtha jIrNoddhAra TrasTa--(banArasa u.pra.), 13. TrasTI : zrI aMjAra kharatara gaccha jainasaMgha-aMjAra (kaccha-gujarAta), 14. kamiTI membara : zrI mahAvIra ArAdhanA kendra--kobA (gujarAta), 15. upapramukha : zrI dakSiNabhAratIya kacchI gurjara jaina samAja, 16. upapramukha tathA TrasTI : zrI oma zAMti TrasTa--pAlitANA ane iroDa, 17. TrasTI : zrI vardhamAna jaina bhojanAlaya--aMjAra, 18. TrasTI : zrI nAgezvarI jaina dAdAvADI (uttela), 19. pratinidhi : zrI zeTha ANaMdajI kalyANajI peDhI-- amadAvAdanA 25 varSathI karNATaka prAntIya pratinidhi, 20. membara : gavarniMga borDa, akhila bhArata tIrtharakSA samiti-amadAvAda-muMbaI. vAtsalya premI dAMmpatya jIvana ravibhAInI sevApayogI pravRttionI saphaLatA pAchaLa temanAM dharmapatnI suzIlAbahenanuM yogadAna ghaNuM ja moTuM che. 60 varSanA temanA sukhI dAmpatyajIvanano yaza ravibhAI suzIlAbahenane Ape che. suzIlAbahenanI sUjha, samaja ane vyavahAra, kuzaLatA e ravibhAIne temanA vyavahAranI ciMtA thavA dIdhI nathI. temaNe temane badhAthI mukta rAkhyA che, jethI teo nizcitapaNe kArya karI zakyA che. suzIlAbahena eka Adarza AryanArI che. sadA ravibhAIno paDachAyo banI potAnA jIvanane samarpaNa karI sAcA arthamAM sahadharmacAriNI banI dAmpatya jIvana zobhAvyuM che. bolavAnuM nahIM ane hasatA rahevuM te temano svabhAva che. "huM je kaMI karI zakyo chuM ane karI rahyo chuM temAM suzIlAno phALo ghaNo moTo che." jIvanamAM pa2-52 varSathI paryuSaNamAM aThThAI karatAM suzIlAbahena tapasvI paNa che. puruSArthanA pratIka ravibhAInA guNomAM sauthI vizeSa AMkhe UDIne vaLage tevo guNa che pracaMDa AtmavizvAsa. je kArya zarU karyuM tene barAbara pakaDI rAkhavuM tathA tene jaldI pUrNa karavA samarpita banI lAgI javuM. narmadanA zabdomAM "Dagalu bharyuM ke nA haTavuM na haTavuM" ne caturvidha saMgha barAbara potAnA jIvanamAM apanAvyuM che ane "tArI sAthe koI na Ave to tuM ekalo jAne re" anusAra pote ja dareka kAryomAM AgaLa rahe che. keTalIka vyaktio janmathI mahAna hoya che keTalAka para mahAnatA AropavAmAM Ave che. jyAre keTalAka mahAnubhAvo potAnA karmathI (svakarmathI) mahAnatAnA guNo meLave che. ravibhAI temAMnA eka che, jemaNe potAnI jAta mahenatathI aneka saMsthAonuM sarjana karI tene vaTavRkSa jevI mahAna banAvI che. AtmavizvAsathI ravibhAIne zata zata abhinaMdana... vajAdapi kaThorANi mRduni kusumAdapi : vajathI kaThora ane phUlathI paNa komaLa eTale ravibhAI. ghaNIvAra bhalabhalA lokone paNa makkamatAthI sAcI vAta jaNAvatAM ravibhAI ApaNane khUba ja kaThora jevA jaNAya paNa jyAre najIkathI nAnAmAM nAnA karmacArI vagere pratye paNa bharapUra vAtsalya darzAvatA tathA tene bharapUra madadakartA upayogI banatA ravibhAI phUlothI komaLa dekhAya che. aneka AcArya bhagavaMtonA jemane AzIrvAda sAMpaDyA che te ravibhAI pArekha eTale ke beMgaloranI aneka saMsthAonA sthApaka tathA AdhArastaMbha, jaina samAjanA agragaNya netA, dakSiNa bhAratanI aneka dhArmika, sAmAjika, zaikSaNika tathA tabIbI saMsthAonA sUtradhAra, pIDha karmazIla prabaLa puruSArthanI gauravagAthA. AvA bahumukhI pratibhAsaMpana, sAdA saraLa ane cetanAnA hArda samA zrI ravibhAI pArekhane khUba khUba abhinaMdana. aitihAsika kAryonA sarjaka : sikandarAbAdanI aneka saMsthAonA agresara : gurubhakta zrI rAjendrabhAI dalAla eka prazaMsake lakhyuM che ke "tanamAM taravarATa, nayanamAM utsAha, caherApara hAsya, zrI rAjendrabhAIno prathama paricaya pAmanAranA manamAM teonA mATe AvI chApa saheje ja UThe evuM temanuM vyaktitva." dareka vyaktimAM zaktio to paDelI ja hoya che paNa te zaktine keLavavA, khIlavavA ke bahAra lAvavA AvazyakatA che devakRpAnI athavA gurukRpAnI ane eTale ja puNyazALI AtmA deva-gurukRpAe jIvanane naMdanavana samuM banAvI jAya che. rAjendrabhAI AvA ja eka AtmA che, jeoe devakRpA jhIlavA
Page #899
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA pUratI pAtratA keLavI che. devagurunAM caraNomAM jIvana samarpita karI jinazAsananI suvAsa maheMkAvavA adbhuta yogadAna ApI aitihAsika kArakirdI racI che. mAtA jAsUdabahena, pitA amRtalAlanA A suputranuM zaizava ane zikSaNa amadAvAdanI avanI para mahoreluM paraMtu yauvananA AMgaNe paga mUkatAM ja A sAhasavIre dhaMdhArthe beMgalora tathA sikandarAbAdanI dharatIne pasaMda karIne sthira thayA. dharmasaMskAra to vArasAgata hatA ja, paNa sAco sapUta te kahevAya ke je mAvataranA AvA vArasAmAM vRddhi kare. evA A rAjendrabhAIne bhAgyayoga baLavAna haze ke temane A mATe devaguruno sahayoga maLyo ne potAnA puruSArthane teoe A dizAmAM vALyo. sikandarAbAdamAM moTe bhAge gujarAta--saurASTrathI dhaMdhArthe AvelA aneka gujarAtIo--jainono vasavATa hato. tethI sahue sAmUhika sahakArathI tyAM zrI kuMthunAtha bhagavAnanuM suMdara zikharabaMdha maMdira nirmANa karyuM ane A maMdiranI aMjanazalAkA pratiSThA mATe saMghanI vinaMtIthI adhyAtmaratna pU.A.bha. jayaMtasUrIzvarajI ma.sA., mahAna vidvAna vAtsalyavAridhi zAsana-prabhAvaka pU. A.bha. vikramasUrIzvarajI ma.sA. tathA zAMtimUrti pU.A.bha., navinasUrIzvarajI ma.sA. padhAryA, sAthe mAtRhRdayA sA.varyA zrI sarvodayAzrIjI ma.sA. paNa padhArela. pUjyonA satasaMge rAjendrabhAInA jIvanamAM zAsanaprema--jinabhakti, gurubhaktino anero raMga bharyo. sikandarAbAdanI anerI pratiSThAkALe teo 30 varSanI uMmare zrI saMghanA sekreTarI pade hatA. temanAmAM adamya utsAha, guruAjJA ziromAnya, tamannA ne saMghanuM netRtva karavAnI pratibhA jhaLakatI hatI. 5. uM. pa.pU. bahena ma.sA. (pU. sAdhvIvaryA vAceMyazAzrIjI ma.sA.) ne zrI rAjendrabhAI dharmajanetA ja mAne che. A samaye teoe pUjyomAM zAsananiSThA, jinabhakti ane apUrva utsAha ane jJAnapratibhA jotAM ema loDhuM--cuMbaka tarapha kheMcAya tema teonuM dila paNa anAyAse pU. gurudeva vikramasUrIzvarajI ma.sA.nAM caraNo prati kheMcAvA lAgyuM. teozrInA prakhara pravacanakAra te vakhatanA pU. munizrI rAjayazavijayajI ma. vartamAnamAM 5.pU. AcArya zrI rAjayazasUrijI ma.sA.nAM prabhAvaka pravacanoe temanA jIvana upara jabarajasta prabhAva pADyo ane jIvanamAM eka navo ja vaLAMka Avyo, dharmano evo ghaMTanAda raNakyo ke je samaya jatAM sArA bhAratamAM guMjI UThyo. For Private 85 pa.pU.A. zrI vikramasUrijI mahArAjazrIe paNa temanAmAM taravarATa, utsAha, kAryakuzaLatA, buddhimatA ane zAsanakAryanI yogyatA joI tethI pU. gurudevanI kRpA zrI rAjendrabhAI upara vadhatI ja gaI. pU. gurudevanI preraka nizrAmAM nIkaLela sikandarAbAdathI sametazikhara mahAsaMgha yAtrAnA saMyojaka tarIkenuM sukAna zrI rAjendrabhAIne soMpavAmAM AvyuM. A yAtrA eka sAhasa yAtrA hatI ne 500 varSa bAda prAyaH AvI sudIrdha yAtrAnuM Ayojana hatuM, jemAM 500 yAtriko, 100 sAdhu--sAdhvIo, 5 AcArya bhagavaMto hatA. A yAtrA 191 divasanI hatI, jenuM teoe supere saMcAlana karyuM hatuM. kudaratI, mAnavIya aneka viTaMbaNAo, durgama pahADI rastA chatAM teoe A yAtrAne AnaMdamaMgala sAthe pAra utArI ane emanA A sAhasanA vadhAmaNAM rUpe punaH pU.A.bha. vikramasUrIzvarajI ma.sA.nA netRtvamAM 202 divasanI kalakattAthI zatruMjaya girirAjanI cha'rI pAlakasaMgha yAtrAnuM saMyojana temaNe svIkAryuM ane A yAtrA jyAre rAjanagara AvI tyAre A yuvAnanA utsAha ane sAhasa joI amadAvAdanI haThIsiMga vADInA zreSThI ratna zrI kasturabhAI lAlabhAIe samasta rAjanagara vatI temanuM sApho paherAvI sammAna karela. saMghayAtrAno A anubhava temanA mATe bhAvizAsananI karmamALAnuM eka punaH pAtheya banI gayo ane tyAra pachI to guruAziSe emanA jIvananAM zAsanakArya sAthe jJAnadarzana ne tapa--ArAdhanAnI vRddhi thavA lAgI. pU. zrInA sAnnidhyamAM zrAvakajIvanane yogya Avazyaka sUtra ane arthano abhyAsa karyo. pU. munirAja rAjayaza vi.ma. pAse tattvArtha sUtrano artha karI jainazAsananI zraddhA ane vItarAganI vAtono tAga pAmavA suMdara prayatno karyA. madrAsamAM pU.gu.devavikramasUrIzvarajI ma.sA. nI tRtIya pIThikAnI mauna ArAdhanA pAzcAtya pUjyazrInuM mauna teoe AjIvana brahmacaryavratanA paccakhANa dvArA kholAvyuM. Ama bharayauvanamAM A vratathI potAnI cAritryanI dRDhatAno paricaya Apyo. A vratanuM vizuddha bhAve pAlana karavA jIvanamAM tapane paNa apanAvyuM. teo varSo sudhI prAraMbhe biyAsaNAM ane bAdamAM 170 ekAsaNAM ne bAdamAM be varSanI varSItapanI ArAdhanA karI. zrI sikandarAbAda gujarAtI jaina zve. mU.pU. saMghanA chellAM 30 varSathI pramukhapade che. temanA pramukhapadanA samayamAM traNa daherAsaronA nirmANa zrI saMgha saMcAlita banyAM. upAzraya tathA zrI Personal Use Only
Page #900
--------------------------------------------------------------------------
________________ 806 caturvidha saMgha pArzvapadmAvatI jaina bhavana 15000 sq. ft.nuM banAvyuM. AMdhrapradezamAM kApaDano dhaMdho phelAvela. primiyara mila koImbatUra bhagavatI mAM padmAvatInI derIo traNe daherAsaramAM nirmANa tathA araviMda jinsa gAramenTa jevI moTI kaMpanIo sAthe karAvI. traNe daherAsaromAM lAkhkho rUA.nA dAgInA zrI saMghe joDAyela. hAla temano dhaMdho temanA suputro sunIla ne saMgheza banAvyA. zrI rAjendrabhAIe evI yojanA jAhera karI che ke traNe saMbhALI rahyA che. teo aneka dukAno-zorUmonI mAlikI dharAve daherAsaramAM varSamAM 108, 108 vakhata pUjA karanArane zrI che. vyApArI kSetre nipuNa eTalA ja dhArmika ane saMskArI paNa siddhAcala agara zrI sametazikharanI yAtrA saMgha taraphathI che. saMskArI putrI sonAlIe paNa sAsariyAmAM mAvataranA karAvavAmAM Avaze. Aje 400 thI vadhu bhAviko traNe saMskAranI suvAsa phelAvI che. sahadharmacAriNI dharmiSTha zrImatI daherAsaronI 108, 108 vakhata pUjA kare che. manoramAbahena sadaiva patinA dharmakAryamAM paDachAyo banI rahyAM. zrI gurucaraNomAM sadaiva samarpita rAjendrabhAIno maNa ke kaNa rAjendrabhAInA jAhera, kauTuMbika, sAmAjika jIvananI saphaLatAmAM jeTalo hisso jyAM paNa gurudevanA cAturmAsa hoya tyAM acUka hoya temanA suzIla, namra, puNyazALI sva dharmapatnI manoramAbahenano che. pitAtulya vAtsalyavAridhi pU. gu. vikramasUrIzvarajI ma.sA. 5. ga. vikramasarIzvarajI ma mA apUrva sahayoga hato. tathA gurubaMdhu tulya pU.A. deva rAjayasUrIzvarajI ma.sA.nA teoe labdhi samudAyanA A. pravara pU. preraNAtIrtha banArasatIrthanA jIrNoddhAramAM potAno apUrva sahayoga bhuvanatilakasUrIzvarajI ma.sA., pU. bhadrazaMkarasUrIzvarajI ma.sA., ApI saphaLa TharyA. A kAryamAM ANaMdajI kalyANajI peDhInA zrI pU. A.bha. rAmacaMdrasUrIzvarajI ma.sA., pU. pAsAgara ma.sA. pU. zreNikabhAI tathA zaMkhezvarapeDhInA zeTha zrI araviMdabhAI dvArA kalApUrNasUrIzvarajI ma.sA., pU.A.bha. himAMzusUrIzvarajI ma.sA. lAkho-karoDonAM dAna sahyoga saMpAdana karI jIrNoddhAra kAryane Adi anekonA AzIrvAda meLavyA che. hastagirinA AsAna banAvavAnuM puNyopArjana karela che. banArasatIrthanA - jIrNoddhAramAM paNa temano suMdara sahayoga che. kulapAka tIrtha, menejiMga TrasTInI temanI smaraNIya ne anumodanIya sevA bAda amadAvAda preraNAtIrtha, bharUcatIrtha, uvasagnama tIrtha, hastagirI hAla teo kulyAkajItIrthanA TrasTI tarIke suMdara sevA ApI rahyA tIrtha tathA anya tIrtho daherAsaronAM nirmANakAryomAM rAjendrabhAIe hArdika sahayoga ApI jIvana dhanya banAvyuM che. . banArasatIrtha, supArzvanAtha--caMdraprabhu zreyAMsanAtha ane hAla kulapAka tIrthanA TrasTI che. paradezamAM paNa daherAsaronAM pArzvanAthanAM cAra-cAra maLI kula 16 kalyANakanI bhUmi che. nirmANamAM sAtha Ape che. preraNA kare che. nyUyorka--nyUjarsI-- jyAre bhelapura pArzvanAtha bhagavAnanI, cyavana, janma, dIkSA ane philADelphiyA Adi saMdho sAthe ghaniSTha saMbaMdha dharAve che. kalyANakanI bhUmi che. A bhUmi para divya-bhavya ane ramya nyuyorkanA daherAsaramAM prabhujIe aMjanazalAkA karAvavAnI preraNA jinaprasAdanirmANanuM pU. gurudevanuM manoramya svapna sAkAra karavA rAjendrabhAIne karI pU. A. ke. rAjayaza sU.ma.sa.nI rAjendrabhAIe pUrNa zakti kAme lagADI banArasathI sikandarAbAda nizrAmAM suratamAM aMjanazalAkA karAvI. prabhujIne nyUyorka laI sudhI anekavAra pravAsa kheDI saMpatti ekaThI karI jinaprasAda javAnI javAbadArI lIdhI. uparAMta mUrtinirmANa, aMjanazalAkA, pratiSThA mahotsavanuM bhavya nyUjarsImAM nUtana daherAsara nirmANamAM temanI preraNA tathA Ayojana karI tIrthanI sUrata badalI nAkhI. mukhya sAtha che. nyUjarsI saMghe temane evorDa Apyo che. . A prasaMge gurubaMdhunA sAnidhyamAM zeTha zrI zreNikabhAI pUjyonI AziSa pAmI teo Aje eka suMdara vidhikAra tathA zeTha zrI araviMdabhAInA haste zrI banArasa pArzvanAtha paNa banyA che. videzamAM vidhikAra tarIkenuM nAma vizeSa prasiddha jIrNoddhAra TrasTa ane saMgha taraphathI vizALa pAyA para bahumAna che. yu.esa.e.mAM aneka sthAnomAM teoe bhaktAmara pUjana, paNa karavAmAM Avela ane temanA jIvanacaritrano paricaya 24 tIrthakarapUjana, pArzvapadmAvatIpUjana Adi bhaNAvela che. ApatI pustikA prakAzita karavAmAM Avela. sAmAjika-zaikSaNika kSetre teono sAro evo phALo che. pUjyonI A sAthe teo dharma ane karmavIra paNa kharA. Aje to teo AziSa pAmI, tathA pU. gurudevanAM pU. bahena ma.sA.nA prauDhAvasthAe pahoMcelA che, paNa UgatI uMmare teoe mArgadarzanathI Aje zrI rAjendrabhAI 24 tIrthakarapUjana. pArzvapadmAvatI pUjana, bhaktAmarapUjana, uvasaggaramapUjana khUba Jain Education Interational
Page #901
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA khUba bhAvapUrvaka karAvI sabhAne mugdha karI zake che. yu.esa.e.mAM moTAM senTaromAM temanAM pUjanonAM Ayojana thAya che. teo suprasiddha vaktA che--vidhikAraka che. anya saMsthAoe zrI rAjendrabhAIne jaina zAsana ratna' tathA 'tIrtharatna'nAM padothI zobhAvyA che. prabhAvazALI vyaktitva ane rASTrapati ane pradhAnamaMtrI sudhI rAjakIya stare emanA saMbaMdho che. bhUtapUrva rASTrapati jJAnI jhailasiMghane rASTrapatibhavanamAM jaI aneka vakhata pUjana karAvela. bhUtapUrva pradhAnamaMtrI zrI bAjapeyajIne paNa prAImaminIsTara hAusamAM jaI pUjana karAvela--saphaLatA prApta karI. jIvanamAM nAnAM-moTAM tIrtho tathA 36 jeTalAM daherAsaronAM nirmANamAM zrI rAjendrabhAIe rasa laI temAM sahakAra Apyo che. temanI betraNa siddhio prazaMsApAtra che. (1) sIkandrAbAda gujarAtI jaina zve. mU. saMghanA trIza pramukha che. (2) vyApArakSetre sIkandarAbAda kApaDa bajAramAM 45 varSathI pratiSThita vyApArI tarIke prasiddhi pAmyA che. varSathI (3) U.S.A.nI eka vizALa sabhAmAM eka vaktAe sAcuM ja kahyuM hatuM ke temano taravarATa, utsAha ane caherA uparanuM hAsya temanI adbhuta pratibhAnA darzana karAve che. bhASAmAM prauDhatA, mukhamudrA upara sAtvikatAnuM teja eja emanI moTI siddhi che. zAsanapremI, gurusamarpita, zAsanabhakta AvA AtmAne zAsanadeva khUba--khUba suMdara Arogya ne zatAyu pradAna kare temaja zAsanasevA mATe zakti arpe e ja zubhakAmanA. lekhikA : zrImatI koSA dalAla saujanya : zrI sikandrAbAda gujarAtI jaina zve. mU. saMgha, sikandrAbAda--500003 adbhuta vyakitatvanA svAmI : saMghamAM bhISma pitAmaha zrI lakSmIcaMdajI koThArI bAMkalI (rAja.)mAM zA hajArImalajI javAnamalajI koThArI parivAramAM janmela zeThazrI lakSmIcaMdajI adbhuta vyaktitvanA svAmI che. pUjya pitAzrI hajArImalajI tathA For Private 877 vaDIlabhrAtA caMdulAlajInA sAhasika ane bAhozI bharyA guNo temane vArasAmAM maLyA che. beMgloramAM vyAvasAyika rIte AgaLa vadhI nAnI uMmarathI ja vaDIla baMdhunI sAthe saMghanI vyavasthAmAM joDAyA. 25 varSanI yuvAna uMmarathI ja zrI AdinAtha jaina zve. saMgha cikavera ane aneka saMsthAomAM joDAyela lakSmIcaMdajI Aje 87 varSanI jaipha uMmare paNa evA ja kAryarata che. savAre 4 vAgyAthI ArAdhanA dvArA AraMbhita temanI jIvanacaryA paNa kharekhara anumodanIya che. prAtaH kALamAM 4-4 kalAka pratikramaNa-svAdhyAyamAM rata ane pachI aSTaprakArI pUjA-paramAtmabhaktimAM 2-2 kalAka tallIna rahetA koThArIjI kuzaLatApUrvaka saMsthAono vahIvaTa calAve che. 50 varSathI lagabhaga zrI AdinAtha jaina zve. saMghanA mukhya-sakriya TrasTI rahI saMsthAnA vikAsamAM mahattvapUrNa yogadAna Apela che. hAlamAM saMghanA adhyakSa che ane zrI sAvathI jaina zve. tIrtha kamiTInA paNa adhyakSa rahI prAraMbhathI ja atyutama sevA ApI rahyA che. beMgloramAM rahIne paNa uttarapradezamAM sAvatthI tIrthanuM adbhuta sarjana temanI sUjhabUjhane AbhArI che. zrI siddhAcala zaNagAra TrasTa pAlitANAmAM ghaNAM varSothI joDAyela che to pAlitANAmAM beMglora ArAdhanA bhavananirmANa ane AyaMbila khAtA AdimAM temanI atyaMtama sevA prazaMsanIya che. beMgloranI bhArata prasiddha zrI vijayalabdhisUri jaina dhArmika pAThazALAne gauravapUrNa ane suprasiddha karavAmAM temano mahattvapUrNa phALo che. jJAnapremI koThArIjI dhArmika adhyApako tathA jJAna pratye khUba ja bahumAna dharAve che. tethI pAThazALAnA koIpaNa kArya mATe rAtadivasa tatpara rahe che. adhyApaka taiyAra karatI zrI AdinAtha jaina tattva prazikSaNa kendra jayanagaramAM paNa pUrNa rasa laI A saMsthAne saddhara banAvI che. zrI rAjasthAna jaina zve. mUrtipUjaka saMgha, jayanagaranA teo adhyakSa che ane temanA mArgadarzanAnusAra vizALa saMkula UbhuM thayuM che. pa. pU. gacchAdhipati zAsanaprabhAvaka AcAryadevazrI maMgaLaprabhasUrIzvarajI ma.sA. (khAkhIbAbA)ne potAnA mahAna upakArI gaNatA koThArIjI kahe che mane bAlyAvasthAmAM cAturmAsamAM navatattva jevA graMthano abhyAsa karAvI zraddhAsaMpanna banAvyo. Aje huM je kAMI chuM te temane AbhArI che. jemanA netRtva nIce aneka dhArmika-sAmAjika utkarSanAM vividha kAryo cAlI rahyAM che-saMpanna thaI rahyAM che evA koThArIjInI ekaja icchA che ke zrI AdinAtha paramAtmAnA Personal Use Only
Page #902
--------------------------------------------------------------------------
________________ 808 caturvidha saMgha jinAlaya (cipeTa)no jIrNoddhAra jaldI pUrNa thAya ane sAmAnya paristhitimAMthI parizrama ane puruSArthathI devavidyamAna tulya jinAlayamAM paramAtmA pratiSThita thAya. zrImaMtAI sudhI pahoMcelA A zreSThIvarya jIvananA aMta sudhI potAnI vivekazaktithI saMghane ekatAnA atUTa baMdhanamAM potAnI pUrvanI sAmAnya sthitine najara samakSa rAkhI buddhi ane bAMdhI rAkhavAmAM ekkA koThArIjIe ghaNIvAra saMghamAM utpana paisAne zubha kAryomAM ja vAparavA evA jIvanamaMtrane sAkSAtkAra kalahone samAvIne premanuM vAtAvaraNa saryuM che. karatAM dAnano pravAha udAra dilathI mana mUkIne vaheto karyo che. zrI AdinAtha maMdirajIno bhavya amRtamahotsava ane zrI temanI udAratA ane hRdayanI saraLatA AkAzane AMbI vijayalabdhisUri jaina dhArmika pAThazALAno aitihAsika amRta jAya tevI hatI. potAne tyAM Avela nAnAmAM. nAnI vyaktinI mahotsava potAnA mArgadarzana vaDapaNa heThaLa suMdara ujavAyAno sAthe paNa premapUrvaka vAta karavI, tenI bhAvanAne samajavI ane temane AnaMda che. bharapUra madada karavI tema ja moTAmAM moTuM dAna paNa ApIne saMghamAM 'bhISma pitAmaha gaNAtA koThArIjI potAnI bhUlI javuM AvI saraLatAnA svAmI kapUracaMdajI kharekhara mANavA lAyaka, mahAmAnava hatA. darekanI sAthe khUba ja nikhAlasatApUrvaka Atmonnati mATe paNa eTalA ja jAgRta che. mAna-sammAnathI maLavuM. manamAM mela na rAkhavo ane zrImaMtAIno jarApaNa garva sadAya dUra rahetA A zreSThIvarye keTalIyavAra potAnAM sammAna ane alaMkaraNone ThukarAvyAM che. mALA paheravAthI paNa dUra rahetA na karavo A temanA daivika guNo hatA. A mahAmAnave potAne zAsananA adamya sevaka gaNI roja pherI karatA ane nAnI dukAnamAMthI AgaLa vadhatAM samagra niyamita vyAkhyAnazravaNa, pratikramaNAdi kriyA, parvanA divasomAM dakSiNamAM suprasiddha esa. kapUracaMdajI pharmathI silka udhogamAM pauSadha tapazcaryA Adi utsAhapUrvaka karavAmAM sabhAnapaNe bhAga chavAI gayela A kapUracaMdajIne puNya sAtha Apyo. lakSmIe bhajavyo che. sAdhu-sAdhvI pratye ananya bahumAnavRttivALA jANe puNyazALIne tyAM vAsa karyo eTale beMgloranA dareka teozrI gharamAM paNa svAdhyAya ane tapazcaryAmAM ja khAsso samaya derAsaromAM paryuSaNamAM hajAro maNanI bolIthI lAbha acUka letA gALe che. vyAvahArika prasaMgomAM to keTalAMya varSothI bilakula bhAga ja letA nathI. temanAM suvarNamaya kAryomAM beMglorathI 40 ki.mI. dUra bAhoza vahIvaTakartA -dIrdhadaSTi ane kartavyaparAyaNazIla temanI jaina silka milsanI vizALa ja yA bheTa ApavA sAthe lakSmIcaMdajI devadravyAdi sAtakSetronI zAstrIya vyavasthAnA khUba ja - pU. A. devazrI sthUlabhadrasUrIzvarajI ma.sA.nI preraNAthI eka pU. A. davazrI bhUlabhadrasUrIzvarajI custa himAyatI che ane karmacArI (sTApha) pratye khUba ja bahumAna karoDanI vizALa rAzi arpaNa karI samagra bhAratavarSamAM (kuNI) lAgaNI dharAve che. phalasvarUpa cikapeTamaMdira dvArA aneka anumodanA prApta karI ane samaye samaye 7-8 varSanA tIrtha tIrtho maMdiromAM devadravyAdinI sArI rakama arpaNa karela che. nirmANanA gALAmAM mahAna rAzi arpaNa karI lAbha letA rahyA. temanAM dharmapatnI lakSmIbahena paNa khUba ja dhArmika phaLasvarUpa dakSiNa bhAratanA gauravatulya zrI nAkoDA avanti vicArasaraNI dharAvatAM ArAdhanApremI suzrAvikA che. 85 varSanI 108 pArzvanAtha jaina tIrthadhAma devanahallI Aje temanI gauravamaya gAthA gAI rahyuM che. hajAro loka darzana karI pAvana uMmare paNa apramatta ArAdhanA tapazcaryAmAM lIna che. dhArmika pAThazALAmAM paNa dhArmika abhyAsa mATe niyamita hAjarI Ape banI anumodanA karI rahyAM che. che. pUrA parivAranuM jIvana dhanyavAda pAtra che. pa. pU. pUrNAnaMdasUrijIne potAnA dharmadAtA guru mAnatA kapUracaMdajIe taponidhi A. devazrI bhuvanabhAnusUrIzvarajI mahAna dAnavIra ma.sA. ne dakSiNamAM lAvavA kuMbhojagirithI beMglora cha'rIpAlita zeThazrI kapUracaMdajI bhIlocA vorA saMghanA saMghapati banI lAbha lIdho ane gurudevazrIne vijayapurA samagra dakSiNa bhAratamAM 'dAnavIra'nA hulAmaNA nAme gauzALAmAM padArpaNa karAvI gurudevazrInI uMmara 78 varSa pramANe suprasiddha zrIyuta zeThazrI kapUracaMdajI pUnamacaMdajI bhIlocA vorA 7 lAkha 78 hajAranI mAtabara rAzi gauzALAmAM arpaNa karI (rAja-tavAva nivAsI) potAnAM nAma ane kAmathI janamanamAM badhAne Azcaryacakita karI dIdhA. apUrva sthAna pAmI gayA. beMgloranA koIpaNa derAsaranA nirmANa mATe zreSThIno Jain Education Interational
Page #903
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 809 sahayoga haMmezAM bharapUra raheto. lagabhaga dareka maMdiromAM ( vizALa saMghayAtrAnI bhAvanAvALA zeThazrI eka ja icchatA bhUmipUjana zilAnyAsa yA bhagavAna bharAvavAmAM temano phALo na ke A dAnanI gaMgA mArA parivAramAM nitya vahetI rahe. kharekhara hoya tevuM banyuM nathI. pratimA bharAvavAno khUba ja zokha hato tethI temano parivAra paNa temanI bhAvanAne puSTi ApI rahyo che. ja dareka jagyAe jinabiMbo bharAvI lAbha lIdho. vyakita, eka vizeSatA aneka saraLa manavALA zreSThIvaryane jIvadayA sAdharmika bhakti-jJAna pratibhAsaMpana surendra gurujI-beMglora Adi dareka kSetro pratye ananya prema hato. tethI ja skUla-hAiskUla uttara gujarAtanA banAsakAMThA jillAnA kAMkareja tAlukAmAM haoNspiTala AdimAM paNa lAbha levAnuM cUkyA nathI. tema ja itara lokonAM paNa dareka kAryomAM zeThazrI avazya phALo ApatA ja. nAnakaDA tharA gAmamAM nagarazeTha jeThAlAla maganacaMda sonIne tyAM cothAlAla jeThAlAlanA ghare tA. 20-5-51nA roja janmelA A. deva zrI padmasAgarasUrijI, bhadraguptasUrijI, bhuvana- surendrabhAI e kharekhara dareka mATe gauravaprada vyaktitva che. pUjya bhAnusUrijI, hemaprabhasUrijI, padhasUrijI Adi dareka pUjyonA pitAzrInI Arthika sthiti ane kauTuMbika kAraNe ziravADA jevA bharapUra AzIrvAda pAmelA zrIyut kapUracaMdajIne dareka pUjyo nAnA gAmamAM vyAvahArika rahevAnuM thayuM. brAhmaNonA A gAmamAM samaye-samaye yAda karI lAbha ApatA ane kahetA ke "AvA dhArmika zikSaNa-saMskArathI vaMcita surendrabhAIe cha dhoraNanuM saraLa niSkapaTa udAramanavALA dAnavIra zodhyA ya na jaDe." zikSaNa prApta karyuM. tera varSanI uMmare zrImad yazovijayajI jaina lAbha levA sAme caDIne doDI jatA kapUracaMdajIe potAnA saMskRta pAThazALA-mahesANAmAM dAkhala thayA. tikSNa buddhivALA gAma tavAvamAM AyaMbila khAtA nirmANano lAbha lIdho che to teo guruvarya pukharAjajI sAheba vasaMtabhAInI rAhabarImAM beMglorathI devanahallI cha'rIpAlita saMghanuM bhavya Ayojana ane sADAtraNa varSamAM saMskRta-prAkRtano suMdara abhyAsa karI sanuM devanahallI tIrthamAM poSadazamInA prathama meLAnuM bhavya Ayojana 1968mAM 17 varSanI uMmare zrI vijayalabdhisUri jaina dhArmika udAratApUrvaka karI tIrthapremane pradarzita karela. pAThazALAmAM joDAyA. tilakabhAInI sAthe haLImaLIne kAma karI AgaLa vadhelA ane 36-36 varSathI zAsana ane saMghane samarpita pAlitANAnI puNyabhUmimAM beMglora ArAdhanA bhavanamAM TrasTI ane dAnadAtA tarIke khUba ja lAbha letA zeThazrIe potAnA temanA vyaktitvane mApavuM te kaparuM ane nirALuM kAma che. 1200-1200 abhyAsakonA saMskAra-pradAtAe potAnuM upakArI gurudevanI smRtimAM pUrNAnaMdasUri holanuM nirmANa karI samagra jIvana zAsanane dharyuM che. savAranA 5 vAgyAthI prAraMbhita guru pratyenA premane darzAvyo che. temanI pravRtti rAtrinA 11-11 vAgyA sudhI akhaMDita apramatta tIrthapremI kapUracaMdajInI eka ja dhagaza hatI ke A benamUna utsAhapUrvaka cAle che. prAtaH 6 vAge parivAra sAthe Adezvara tIrtha jaldI pUrNa thAya ane pratiSThA karAvI 108 dhvajA darabAramAM aSTaprakArI pUjA karI cha vAgyAthI pAThazALAmAM laherAvIe. potAnA gRhAMgaNe roja 4-4 kalAka ArAdhanA karatA joDAI jAya che. 6-6 kalAka adhyayana pravRtti-jJAna pradAna ane zeThazrIe tIrtha mATe potAnA zarIranI paNa paravA na karI. rAtre AyaMbila khAtAmAM tapasvI bhakti AdimAM pUrNapaNe lAbha le che. 2-2 vAgyA sudhI akhaMDa rIte tIrthabhaktimAM vyasta zeThazrI bhaktirasamAM lokone kalAkeka bAMdhI rAkhatA ane pratiSThAnI taiyArImAM ja pratiSThAnA traNa mAsa pUrva svarge sidhAvyA. nacAvatA A prabhubhaktane jovA e paNa jIvanano lahAvo che. beMgloranA samagra saMghe pAlakhI kADhI A mahAna dAnavIrane pAlitANAmAM 6-6 AcArya bhagavaMtonI nizrAmAM "bhAratanA potAnI ananya zraddhAMjali arpita karI. temanAM dharmapatnI pakubena, sarvazreSTha vidhikAraka' ughoSita temaNe 150 uparAMta pratiSThA putra rAjezabhAI-ravibhAI paNa eTalAM ja dharmaniSTha nIkaLyAM ke ane 100 uparAMta aMjanazalAkAo karAvI che. 1000 upara pitAzrInI aMtima icchA pUrtihetu traNa mahinAmAM ja muhUrta mahApUjano bhaNAvyAM che. koIpaNa pUjananuM vyavasthita saMyojana anusAra bhavya pratiSThA mahotsavamAM dila kholIne lAbha lIdho. temanI AgavI kaLA che. divasamAM kyAreka savArathI sAMja sudhI phUlecUMdaDI-bhagavAna birAjamAna Adi ane dhvajAno to caDhAvo 3-3 pUjana bhaNAvatAM teo dakSiNa bhAratamAM sarvatra gurujInA eka karoDa 1 lAkha rUA. rekorDa lAbha laI itihAsanuM sarjana karyuM. upanAmathI prasiddha che. samayanA cAhaka gurujI kAryakramamAM samaya loko bolI UThyA dhanya dAnavIra! dhanya parivAra! pahelAM hAjara thaI jAya che. Jain Education Intemational
Page #904
--------------------------------------------------------------------------
________________ 880. dakSiNamAM kayAMya paNa sabhAnuM saMcAlana ke moTA samAraMbhomAM surendrabhAInI gerahAjarIthI kAryakramomAM adhUrApaNuM lAge che. temanA AvatAM ja loko kahe che "surendragurujI Aye, bahAra AI" kalAko sudhI lokone jakaDI rAkhavAnI temanI vizeSatA che. gujarAtI bhASI hovA chatAM hindI para temanuM prabhutva gajabanuM che. samayAnusAra kAvya-dohA banAvavAmAM nipuNa teo acchA kavi paNa che. bolI bolavAnA to teo aThaMga khelADI che. lAkho karoDonI bolI teo hasatAM hasatAM kalAko sudhI bolI apUrva raMga jamAve che. bherutAraka ane mAlagAma jevI rekorDarUpe pratiSThA teonA vidhividhAnathI saMpanna thayela che. adbhuta vaktA to che to adbhuta saMcAlaka paNa che to sArA saMpAdaka che. paMca pratikramaNa sAthe jIvavicAra navatattva jevA aneka abhyAsakIya graMthonuM teoe saMpAdana karyuM che. hajAro pustako dAnadAtAnA sahayogathI prakAzita karI alpa mUlyamAM vitaraNa karela che. bhAratabharanI lagabhaga pAThazALAmAM temanA pustakothI bhaNAvavAno Agraha rakhAya che. surendrabhAInuM jIvana eTale vidyAnA kSetre puruSArtha ane prAptinI anokhI gAthA che rAjayazasUrijIe paMcapratikramaNa sAthe mAM lakhyuM che. kliI sarendrabhAI pAThazAlA saMcAlanameM prANa bhare hai, pAThazAlAkA nAma sAthe bhAratavarSameM ujjavala kiyA hai. murdameM bhI prANa bharI de vaisI InakI utsAhazelI hai. dinabhara ve yaMtrakI taraha ka ma ka rate rahate . esA vyaktitva na ke vala beMglorake liye gauravapada hai para bhAratvaSake zikSaka ke liye bhI anukaraNIya hai." potAnA varSItapanA prAraMbha mATe pote jaNAve che ke ekavAra aMjanazalAkA prasaMge hArDavarkanA kAraNe tAva AvI gayela temAM temane mahAnaroganA darzana thayAM ane phAgaNa vada 8nA 11 vAge AyaMbila karavA javA pUrve paramAtmA mahAvIranAM cAritradarzana thayAM. 11 lAkha 80 hajAra mAsakSamaNa karanAra prabhu vIranA Adarza jIvane temane varSI tapa mATe preraNA karI pU. mAtuzrI madhubahenanA 17-17 varSI tapothI AkarSAI temaNe varSa tapa sajoDe prAraMbha karyo. Aje 8-8 varSothI 5-5 dravyothI alpa samayamAM besaNuM karatAM ane rAta divasa prabhubhaktimAM lIna temane joIne mastaka jhUkI jAya che. maMcanA kalAkAra ane abhinaya kSetre bejoDa bAdazAha temaNe khUba ja saphaLatA meLavI che. "karmo ke khela', 'bhAI ho caturvidha saMgha to aisA', 'namaskAra mahAmaMtra prabhAva', "prANa, 'bhavya balidAna', "jaina dharma kI yazogAthA" Adi aneka nATakonAM lekhaka ane pAtrone jIvaMtarUpa AvatAM temane sTeja upara joI loko AnaMdita bane che. "bhImasena hariSaNa' nATakamAM to sTeja upara lohIluhANa thaI jatAM paNa temane khyAla na Avyo. aMjanazalAkAmAM jyotiSInA pAtrane tathA dareka pAtrone jIvaMta karatAM abhinayanI dareka guru bhagavaMto anumodanA kare che. kayAreka bhaktimAM 3-3 phUTa kUdako mAratAM te 15 varSanA yuvAna dekhAya che. aneka spezyala Trena-saMghonA teo mArgadarzaka saMcAlaka paNa banyA che. prabhubhaktinA rasiyA gurujIne loko saMghamAM laI javA lAlAyita hoya che. saMghayAtrAmAM paNa bhaktibharyuM vAtAvaraNa khaDuM karI saMghapatinA dravyone sahI arthamAM teo saphaLa banAve che. pleTaphorma para paNa bhaktinI ramajhaTa jovA jevI hoya che. pUjya AcAryadevazrI kalApUrNasUrIzvarajI ma.sA.nI asIma kRpAne pAtra teo rAtre 9=30 vAge devacaMdra covIzInuM adhyayana karatA haju vidyArthI che. lakSmI ane sarasvatI baMnenA kRpApAtra teoe gurudevazrInI nizrAmAM pote ane bIjA sahayogIo sAthe navvANuM yAtrAnuM Ayojana karI 200 yAtrikono lAbha lIdho, to beMgloramAM sumatinAtha paramAtmAnuM bhavya kalAtmaka saMgemaramaranuM maMdira nirmANa karI aMjanazalAkApratiSThAno lAbha lIdho. pratiSThA vakhate pU. nityAnaMdasUrIjIe kaheluM ke "kayAreka vyakti padane pAmI gaurava pAme che paNa Aje pada gurujIne pAmI gaurava pAmI rahyuM che." kahI beMgloranA samasta saMgho taraphathI 80 hajAranI medanI vacce gurujIne zAsana gaurava" padathI alaMkRta karyA. AvI rIte teo tana-mana ane dhanathI zAsananAM dareka kAryomAM lAbha laI rahyA che. beMgloranAM lagabhaga 40 maMdiromAMthI moTAbhAganA maMdirono bhUmipUjana zilAnyAsa-aMjanazalAkA-pratiSThA mahotsava gurujInAM sAMnidhya-mArgadarzana, vidhividhAnothI saMpanna thayela che. aneka saMsthAo gurujIne potAnA salAhakAramArgadarzaka mAne che. pUjya AcAryadevonA bharapUra AzIrvAdane pAmelA gurujI dareka guru bhagavaMtonA cAturmAsane saphaLa banAvavAmAM mahattvapUrNa bhAga bhajave che. zrI vijaya labdhisUri jaina dhArmika pAThazALAno amRtamahotsava manAvavA tatpara gurujIe saMsthAne majabUta banAvavA 75 lAkhanA lakSyAMka mATe daDha nizcaya karyo. lokone paNa Azcarya
Page #905
--------------------------------------------------------------------------
________________ 881 tavArIkhanI tejachAyA thatuM paNa sahayogI adhyApako ane TrasTIonA sAtha-sathavAre gurudevonA AzIrvAda 1 mahinAmAM doDha karoDanuM vizALa phaMDa thayuM. pAMca divasano bhavya amRtamahotsava aitihAsika rIte manAvAyo. karNATakanA gavarnara TI. ena. caturvedIe gurujInuM bhavya bahumAna karI prasannatA pragaTa karI. aitihAsika A kAryakramane saphaLa banAvavAmAM gurujInuM yogadAna mahattvapUrNa hatuM. bhAratavarSathI padhArelA gaNamAnya paMDitoe TAunaholamAM vizALa medanImAM "paMDitaratna" alaMkaraNathI gurujIne navAjyA. hindustAnamAM lagabhaga ghaNI jagyAe temanA bhaMNAvelA abhyAsako (bALaka-bAlikA) che jeo tyAM maMDala-pAThazALA ane saMghavyavasthAmAM suMdara dhogadAna ApI rahyAM che. temanA hAthe taiyAra thayela 60 jeTalI dIkSAne pAmI zAsanane zobhAvI rahyA che. pa. pU. paMnyAsazrI araviMdasAgarajI ma.sA. pU. arihaMtasAgarajI pU. sAdhvIzrI saMskAranidhizrIjI ma.sA. Adi mukhya che. temanAM nAnAM bahena paNa saMyamI banI 25 varSathI pU. sAdhvIjIzrI ujvala jyotizrIjI rUpe sAdhanA-ArAdhanA karI rahyA che. aneka vidhikArakone paNa temaNe taiyAra karyA che. anekavAra mAna-sammAnothI sammAnita gurujI kyAreya tenA cAhaka rahyA nathI. kAma karI tyAMthI tarata ja nIkaLI javuM... alipta rahevuM. temanI vizeSatA che. cAhe rAjasthAna...........cAhe kalakattA...........cAhe karNATaka.....cAhe tAmilanADu... cAhe AMdhrapradeza sarvatra gurujI eTalA ja lokapriya che. temanA svastha ane dIrdhAyuSanI kAmanA- -vikramabhAI ema. zAha zrImatI zAntAbahena khImarAjajI baraloTA (AuvA rAja.) sAdharmika bhaktino Adarza eTale ja zAntAbahenasAdagInuM pratIka eTale ja zAntAbahena... rAjasthAna AuvA nivAsI dharmapremI khImarAjajI baraloTAnAM dharmapatnI zAMtAbahena jainazAsananuM aNamola ratna che. sAdhu-saMtonI Adarza mAnA arthamAM temaNe nAma sArthaka karyuM che. ekapaNa divasa ke TaMka evo na javo joIe ke sAdhu-sAdhvIjI potAne tyAM lAbha mATe na padhAre-tevA daDha AgrahI che. koIpaNa saMta haoNspiTalamAM yA vihAramAM hoya, bimAra hoya tevA samAcAra maLatAM ja gocarI laI hAjara thatAM teo khUba ja utkRSTa bhAvathI sArAmAM sArI vastuothI bhakti kare che. kayAreya paNa kaMTALyA vagara potAnI babbe putravadhUo sAthe jyAre paNa jAo tyAre rasoI taiyAra ja hoya ane bhakti mATe Agraha hoya ja. ma.sA. pAse paNa jaI mahemAnone mATe potAne tyAM ja mokalavA Agraha karatAM pUro parivAra dharmanA raMge raMgAyo che. potAnA suputra mUkezane zAsanane arpaNa karI pU.A.devazrI pAsAgara, sUrIzvarajI ma.sA.nA caraNomAM samarpita karI dhanya banela che je Aje pU. gaNivarya jyotirvida araviMdasAgarajI ma.sA. tarIke suprasiddha che. amadAvAdathI pAlitANA charI pAlita saMghanA teo saMghavI hatA. potAnA gRhAMgaNe zrI munisuvrata jinAlayanuM nirmANa karAvI pratidina svadravya-svahaste khUba ja utkaTabhAvathI paramAtma bhakti kare che. pAThazALAmAM paNa khUba ja UMcAM karmagraMtha-tattvArtha Adino abhyAsa karela che. sva. zrImatI madhubahena cothAlAla zAha tapasyA ane tapasvI nAma paDatAM madhubahenanuM nAma yAda AvyA vagara rahe ja nahIM. beMglora pAThazALAnA prAdhyApaka surendrabhAI sI. zAhanAM mAtuzrI madhubahena eTale tapasyAnI hAlatI cAlatI jIvaMta pratikRti. gAmaDAgAmamAM jIvana vitAvavA chatAM beMgloranA 30 varSanA vasavATa daramyAna kyAreya khulluM moTuM rAkhyuM nathI. babbe vakhata jIvaleNa motanA mukhamAM javAnI taiyArI chatAM paNa tapamayajIvana rAkhyuM. 17-17 varSonAM varSItapanA A ArAdhikAe vacce chaThTha chaThThathI varSItapa karyuM. temaja cAlu tapasyAmAM prativarSa 51 upavAsa-mAsakSamaNazreNItapa-siddhatapa-cattArI aTTa tapa-mokSadaMDaka-13 kAThiyAtapa jevI bhISaNa tapasyAo karI. paryuSaNamAM to aThThAI sAthe 64 praharI pauSadha hoya ja te sivAya rohiNI tapa-jJAnapaMcamIbIja-mauna ekAdazI-vIzasthAnaka oLI-navapada oLI AvI nAnI tapasyA ke je emaNe bAkI rAkhI hoya. pAMca-pAMca navANuM yAtrA-traNa-traNa cAturmAsa, aneka cha'rI pAlita saMgha. chelle 75 varSanI uMmare paNa cAlu varSItapamAM lakavo thaI jatAM davA levA khUba ja muzkelIe pAraNuM karAvyuM. potAnAM suputrI bhAnune dIkSA apAvI rAmacaMdrasUrIzvarajI samudAyamAM samarpita karI. pU.sA. zrI ujjavala jyotizrIjI tarIke prasiddha karyA. pote paNa niraMtara dIkSA levA ja Agraha karatAM hatAM. dainika ArAdhanAomAM kyAreya chUTa nahIMpUrA parivArane paNa dharma saMskArothI vAsita banAvyo. mahAmaMtranI ArAdhanAmAM samAdhipUrvaka svargavAsa thayo. Jain Education Intemational
Page #906
--------------------------------------------------------------------------
________________ 882 caturvidha saMgha sva. saMghavI jazarAjajI khumAjI vardhamAnatapanI oLI navapada oLI Adi tapa karela che ane khUba ja sArAM kAryo karavA zreSThIvarya ghevaracaMdajIne teo preraNA sva. kasturabena jazarAjajI Ape che. (rAja.-tavarI) beMglora zrImatI rukimaNibahena mizrImalajI 32-32 varSonA sajoDe akhaMDa varSItapanA A ArAdhaka A daMpatI kharekhara Adarzamaya jIvana jIvI gayA. sAdagInAM tapomUrti rukimaNIbahene jIvanamAM ghaNI lIlIsUkI jovA pratIkoe potAnA gRhAMgaNe zAMtinAtha bhagavAnanuM bhavya maMdira chatAM potAnI ArAdhanAmAM kyAreya oTa AvavA dIdhI nathI. banAvyuM. sametazikharano spezala TrenathI saMgha kADhyo. aneka thI zo ane nAnI uMmare patinI vidAya chatAM kuTuMbanA chatradhAra banI dhArmika kAryomAM lakSmI vyaya karI. dainika ArAdhanAmAM tatpara, parivAramAM saMskAronuM dAna karyuM. potAnI sAme putranI vidAya, jazarAjajI koIpaNa mahAtmAne cAturmAsa vinaMtI karavAmAM ane putravadhUnI vidAya-jamAInI vidAya chatAM dharmamArgamAM daDha banI saMghanA kAryomAM agragaNya hatA. AyaMbila khAtAmAM tapasvIonI rata rahyo. pU. A. deva zrI vikramasUrIzvarajI ma.sA.nA kRpApAtra bhakti karatAM temane apUrva AnaMda Avato. varSItapamAM paNa rukimaNibahena bhaktAmarapriya parivAra che. potAnA jIvanamAM parvatithie AyaMbila karatA dareka guruvaryonI suMdara bhakti karavI keTalAMya varSItapa tathA dareka tapasyA karI che. tabiyata sAnukULa temano Adarza hato. dara varSe tapasvIonAM potAnAM ghera pAraNAM na hovAM chatAM eka paNa tapasyA bAkI rAkhI nathI. tapasyAnuM karAvI khUba bhakti karatAM. vRddha uMmare paNa kasturabena pAThazALA lisTa karIe to peja bharAya. lisTa vAMcIne to itihAsa lAge maMDaLa Adi kyAreya na cUkatAM. parivArane paNa dharmasaMskAro ane ane manamAM thAya ke AvA paNa tapasvinI hoya che kharAM. khUba nava saMskArothI vAsita banAvyo che. varSItapa sAthe aneka moTI " ja anumodanA--tapasvInI tapasyA paNa karatA. Adarza zrAvikAranA zrImatI suMdarabahena ghevaracaMdajI. zrImatI bhaMvarIdevI ghevaracaMdajI surANA dAMtavADiyA (rAja.-mAMDavalA) beMglora rAjasthAna vAlarAI nivAsI hAla beMglora zarIramAM bhArI paNa sadAya utsAhI..zarIra mAikrovelsavALAM bhaMvarIbahena garIbAImAMthI samRddhinA zikhara bimArIgrasta paNa manobaLanAM pAkAM A zrAvikA kharekhara sudhI pahoMcela. A sanArInI gauravagAthA anokhI che. sadAya anumodanIya zAsanabhakti bharela zrAvikA che. pU. A. devazrI hasatuM mukha, karuNAbharI AMkho, kaMIka karI chUTavAnI tamannA azoka ratnasUrIzvarajI ma.sA.nA paricayathI dharmaprApta teo temane jemanA romaromamAM che tevAM sAdhu-sAdhvIjI pratye ananya bahumAna dharmaguru mAne che. gurudevanA 100 oLInA beMgloramAM pAraNAM dharAvatAM teoe potAnA jIvanane sukRtathI sabhara banAvyuM che, to prasaMge temaNe karela gurubhaktino Adarza dareka mATe abhinaMdanIya parivArane paNa dhamenA raMge raMgyo che. dAnanI gaMgA vahAvI hato. sonAnI thALI, sonAnI camacIthI gurudevane vahorAvyuM. anokho itihAsa sajaryo che. lakSmInI choLo UchaLatI hovAM udyApana mahotsava dareka lAbha lIdho. prativarSa beMgloranA samasta chatAM sadAya nirlipta A puNyazALIne jotAM hRdayamAM anokhA gurujIonI apUrva bhojanabhakti karI bahumAna kare che. sAdhu bhAva pedA thAya che. siddhagirirAjanI bhavya navvANuM yAtrA temaja sAdhvIjI bhagavaMto pratye ananya prema dharAvatAM teo Ayojana...to aneka jagyAe mUrtio bharAvavAno lAbha, zArIrika pratikaLatA chatAM dararoja pAMcamaMdira darzana kare che. dareka ThekANe jinAlaya nirmANamAM bharapUra lAbha lIdho che. gupta koIpaNa zamaNanA padhAravAnA samAcAra sAMbhaLI tarata ja dAnamAM vizeSa mAnatAM bhavarIbahena surANA koleja hospiTala bhakti-lAbha mATe pahoMcI jAya che. zAsananAM dareka kAryomAM AdinAM preraka to che ja sAthe koI paNa sAdhu-sAdhvIjI vadhatA pariNAme avazya lAbha le ja che. chANImAM upAzraya bhagavaMtone vihAra karI AvatAM sAMbhaLe ke Tiphina laI gADImAM nirmANa temaja sAvatthI tIrthamAM apUrva lAbha lIdho che. niraMtara nIkaLI paDatAM temane apUrva AnaMda thAya che. potAnI vizALa dAnanI gaMgA vahAvatAM hovAM chatAM sAdharmika bhaktimAM vizeSa rasa davAInI phekaTarImAM paNa sAdharmika bhAIone viziSTha sagavaDo le che. parigraha na vadhAratAM puNya vadhAravuM temanuM lakSya che. pUrI pADe che. potAnA ja gharanA sadasyanI jema rAkhe che. tene rAtri Jain Education Intemational
Page #907
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA bhojana na karavuM hoya to sagavaDa pUrI pADe che. gupta rIte tenI viziSTha bhakti kare che. koIpaNa sAdharmikane Arthika madada mATe sadA tatpara rahe che. zrIyuta zeThazrI ghevaracaMdajI dhaMdhAmAM rata rahetA hovAthI bhaMvarIbahena pUrI rIte lAbha le che. potAnA banne suputro dilIpakumAra tathA AnaMdakumAra temaja putravadhUone paNa teoe premamaya rIte dharmamArgamAM joDela che. tethI ja gharamAM paNa dharmamayapremamaya vAtAvaraNa sarjita thayuM che. AjanA yuganAM anupamAdevI eTale bhaMvarIbahena. sva. zrImatI kusumabahena bAbubhAI zubhra-sapheda vastromAM zobhatAM. sAdharmika bahenonI mA eTale ja kusumabahena. Arthika rIte khUba ja sudRDha na hovAM chatAM hRdayanI vizALatA ane udAratAnA pratIka kusumabahena sAdharmika baheno mATe badhuM ja karI chUTavAnI tamannAvALAM hatAM. potAnA gharamAM gRhaudyoga-maMDaLa Adi calAvI aneka bahenone madada rUpa banela che. moTI uMmare paNa kAma karavAmAM kaMTALo nahIM ane bhaktimAM kyAreya pAchAM nahIM. potAnA suputra zaradane zAsanane arpaNa karI AnaMdita banelAM kusumabahenane potAnI traNatraNa suputrI-be be kAmavALI ane potAnA pautrane paNa saMyamita banAvyAM che. potAno suputra jainazAsanano kohinUra hIro pU. A. devazrI zIlacaMdrasUrIzvarajI ma.sA. banI zAsananI khUba ja prabhAvanA karI rahela che. aMtima avasthAmAM paNa hospiTalamAM potAnA pautrane zAsanane samarpita karavA lAlAyita kusumabahena khuda paNa saMyamanAM abhilASI hatAM, tethI ja aMtasamaye hAthamAM ogho laI prANa choDyA. saMyamaabhilASI kusumabahena guNAnurAgI-zraddhAzIla-bhaktivaMta prabhubhaktinA upAsaka-sAdharmika premI. A guNiyala mahilA kharekhara bhAvanagara ane beMgloranuM Adarza zrAvikAratna hatAM. ananya saMsAranAM saMyamI zrImatI suMdarabahena nemidAsa bhedA temanuM jIvana jJAnayoga ane bhaktiyoganA saMmizraNanuM zreSTha udAharaNa che. saMsAramAM rahI virakta bhAve AtmakalyANa sAdhanAra suMdarabahena nemidAsa jalakamalavat jIvana vitAve che. suMdarabahena bhujapura-kacchamAM mahAvada terasa 1925nA gAMgajIbhAI sAvalAnA kuLamAM mAtA haMsAbAInI kUkhe janmyAM. be bhAI ane be baheno sahitano temano parivAra dharmAnurAgI, For Private apirigrahI, saMtoSI che. banne bhAIo vipazyanA-dhyAnasAdhanAnA variSTha praNetA che. 21 varSanI uMmare gAMgajI khImazI bhedAnA putra nemidAsa bhAI sAthe vivAha thayA. 23 varSanI uMmare putra janmyo paNa gA varSanI komaLa uMmare mAtAnA khoLAmAM navasmaraNa sAMbhaLatA mRtyu pAmyo. prasUti khabU takalIphadAyI hatI. mRtyunA mukhamAMthI pAchAM pharyAM hatAM. A prasaMgoe dharmaruci vizeSa vadhArI. temanAM nityakarmamAM parivartana AvyuM. navakArazI, covihAra, pratikramaNo, jinadarzana-pUjA ane tapa jIvananAM aMga banI gayAM. temanI jJAnapipAsA jAgRta thaI ane pAnAcaMdabhAI paMDitajI pAse dharmAbhyAsa paThana-pAThana-ciMtana zarU thayuM. 883 jIvanamAM jANe jJAnadIpakanuM teja pragaTyuM. pAMca pratikramaNa, jIvavivAha, navatattva-daMDaka, laghusaMgrahaNI, 4 prakaraNa, 3 bhASya, 6 karmagraMtha (pa artha sAthe) tattvArthasUtra (arthasahita) bRhat saMgrahiNI (artha sAthe) laghu kSetra samAsa (artha sahita) samovasaraNa prakaraNa, 67 bolanI sajjhAya, vairAgyazataka, zatruMjaya laghukalpa, vItarAga stotra, gautamaaSTaka, saMbodhasittarI, puNya prakAzanuM stavana jevo abhyAsa karatAM gayAM. bIja, pAMcama, AThama, agiyArasa, pUnama, oLA, vizasthAnaka tapa, 3 upadhAna, 99 yAtrA sahitanAM tapa vidhi sAthe karatAM rahyAM. temanA patino dharmArAdhanA sadaiva sAtha rahyo che. tethI ja 27 varSa pahelAM teoe caturthavrata aMgIkAra karyuM. pati paNa dhArmika anuSThAnomAM prerita, protsAhita karatA rahyA ane svayaM saMpUrNa sahakAra Apyo. teo potAnA jIvananA traNa preraNAdAyI prasaMgone mahattva Ape che. (1) zAMtAbahena (nAnAM naNaMda-sAdhvIzrI nirmalaguNAzrIjI)nI dIkSA (2) pU. lakSmaNasUrinAM vyAkhyAno (3) pAnAcaMdabhAIe Apela dharmajJAna teo bhadraMkara vijayajIne guru mAne che. teo bAravratadhArI zrAvikA che. jJAna-bhakti vaiyAvacca, dAna jIvanamAM otaprota banI gayAM che. potAne prApta thayelI AMtarika samRddhi potAnA pUratI sImita na rAkhatAM tenI prabhAvanA karatAM rahyAM. Personal Use Only
Page #908
--------------------------------------------------------------------------
________________ 884 caturvidha saMgha, supAtradAna, sAdharmikabhakti, anukaMpAdAna badhuM ja nirmaLa pravAha mAtA mIThAbAI tathA pitA jAdavajIbhAIne tyAM dAmajIbhAIno rUpe jIvanastrota sAthe vahetuM rahe che. anya jJAnapipAsuone paNa janma thayela paNa temanI karmabhUmi hubalI rahyuM che. A sahRdayI jJAnadAna detAM rahe che. zAsanaprabhAvanA karatAM karatAM kaSAyothI saphaLa sAmAjika kAryakara potAnI niHsvArtha sevA, koThAsUjha, mukta thatAM jatAM hovAno ahesAsa temanA mukha para vilasatI- samasyAnuM nirAkaraNa karavAnI kuneha, dhArmika svabhAva ane AMtaraguNonI prabhA karAve che. jJAnopArjanathI je sukhazAMti temane maLatAvaDA svabhAvanA kAraNe viziSTa vyaktitva dharAve che. teo prApta thayAM che tenI sarvatra prabhAvanA karatAM rahe che. gAMdhInagara vividha zaikSaNika, vaidakIya, dhArmika saMsthAone sthApavA, pagabhara pAThazALAne dAna ApI potAnA kuTuMbanAM nAma sAthe joDI to karavA dhagaza ane khaMtathI macI paDe che. rAjAjInagaranI bahenonI pAThazALA zarU karavAnuM zreya paNa dAdA tathA pitA taraphathI temane dhArmika ane sAmAjika temanA bhAge ja AvyuM che. kAryomAM agresara rahevAno vAraso maLyo che, jemAM temaNe saMsAramAM saMyamanuM teo zreSThatama udAharaNa che. sukRtonI samayAnusAra vaidakIya kSetrano samAveza karI dareka kSetre anumodanA ane duSkatanI grahono guNa temanI nasenasamAM sevAbhAvanAnI haraNaphALa bharI che. 1945mAM temanAM lagna samAyelo che. temano eka mahAguNa che apramatta dazA. jIvananI vijayAbAI sAthe thayAM, je temanI dareka pravRttinuM preraka baLa banI pratyeka kSaNane sArthaka karI levI te ja mAtra temanuM aMtara-lakSya. rahyAM. 1960mAM teo putra vIrendranA pitA banyA. samaya maLe dhArmika anuSThAnomAM jAtane evI ota-prota karI - haidarAbAda, caitanyapurI tema kaccha koDAyanA botera de ke temano AtmA aMtaraMga uccadazAno, jAgRtino samatA jinAlayamAM temaNe prabhujInI pratimAM birAjamAna karAvI. bhAvano anubhava karI zake. zarIranI bimArIoe temanI haidrAbAda, kAcIguDA temaja kaccha-vAMkI derAsaranA nirmANamAM zraddhAne vicalita thavA dIdhI nathI. deha pratyeno anAsakti bhAva sahayoga Apyo. digaMbara derAsaromAM dAnanI dhArA vahAvI to temane dehAtIta avasthAe pahoMcADe che. zarIranI spRhAthI mukta hubalImAM paNa derAsaranAM sarvakAryamAM agresara rahyA che. thaI upAdhimAM samAdhi keLavI jANI che. bhautika pudgalonI ruci kacchanI gauzALAmAM phaMDa ekatrita karI ApI ane hubalI zarIra-rogathI nahIM paNa bhavarogathI mukta thavA ane karavAnI - pAMjarApoLanA upAdhyakSa rahIne jIvadayAno jhaMDo pharakAvyo che. kAmanA ja temanuM dhyeya che. jIvanamAM sadAcArIpaNuM, avicala vaidakIya kSetre karNATaka kensara therApI enDa risarca niyamabaddhatA, sAdAI ane 'savi jIva karu zAsana rasI'nI insiTaTyUTanuM adhyakSa pada zobhAve che. te sivAya temaNe araviMda manobhAvanA A mUThI UMcerA AtmAne sphaTika jevo nirmaLa ane janarala hospiTalanI paNa sthApanA karI hatI. vivekAnaMda janarala ratno jevo tejasvI banAve che. hospiTalanA TrasTI rUpe pharaja bajAvI hospiTalanA vikAsamAM tethI ja nirmalagaNAzrI jevA garujananA mukhethI sahAyarUpa banyA che. A uparAMta gAmaDAmAM maphata meDikala kempa AzIrvacana sarI paDe che. "tamArI jJAna vRtti-pravRtti muktinA ane devAvitaraNa vagere kAryo kare che. dhyeyapUrvakanI hoI nivRtti nirvANakAraNa banaze ja."........ zaikSaNika kSetre temaNe 1972mAM zrI mahAvIra jaina zikSaNapremI bahumukhI pratibhA saMpanna ejyukezana sosAyaTInI sthApanAmAM mahattvano bhAga bhajavyo hato. temAM aMgrejI hAiskUla IT.T saMsthAnI sthApanA karI, zrI dAmajI jAdavajI cheDA jemAM Professional course thAya che. A uparAMta bIjI kacchanI bhAtIgaLa dharatI para anekAneka ratno pAkayAM che, skUlomAM paNa temaNe anudAna ApyAM che. jemAMnAM keTalAMke potAnA kuLanI sAthe sAthe jJAtinuM nAma potAnAM sAmAjika kSetre temaNe vardhamAna ko.o. beMka limiTeDanI satkAryothI ujvaLa karyuM che. tevA ja eka agragaNya sajjana sthApanA karI hatI. gaurI-zaMkara phAyanAnsa kaMpanI calAve che. che "samAjaratna' kaccha zakti evorDa vijetA dAmajIbhAI patrI gAmamAM adyatana seneToriyama baMdhAvavA tathA amadAvAdamAM jAdavajI cheDA. atithibhavana nirmANamAM sahayogI thayelA. sarvodaya samAja kaccha mudrA tAlukAnA patrI gAmamAM 21-9-1927nA taraphathI traNa yojanAo AraMbha karAvI zikSaNa, raheThANa ane
Page #909
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 885 meDikera mATenI lona vyavasthA karAvI Apela. kyAreka kauTuMbika, phALavI ane pote bhADAnA makAnamAM rahevA gayAM. A nArInA sAmAjika vivAdo ane matabhedomAM lavAda banI madhyasthIpUrvaka adbhuta tyAga ane samarpaNanI bhAvanAnI kadara rUpe ane niveDo lAve che. emanI smRti kAyama rahe e upadezathI emanA nAmathI ja eka dAmajIbhAI dAnavIra, dharmAnurAgI, zikSaNapremI ane alaga TrasTa sthApavAno nirNaya zrI tilakabhAI tathA samAjanA bahumukhI pratibhAnA mAlika che. dareka kSetre teo tana-mana anya AgevAnoe lIdhela. dhanathI nirvyAja sevA bajAve che. temanA thakI samAja ane A uparAMta emaNe pAMca vakhata Aya-kempa yojI jJAtinA jarUratamaMdone haMmezAM lAbha maLato rahe tevI abhyarthanA. AMkhanA dardIo mATe prakAzanAM kiraNo phelAvyAM che. koImbatura dAnavIra jaina derAsarane rUA 10000/- nuM dAna Apela che ane dharma pratye paNa potAnI bhAvanA vyakta karela che. taduparAMta gadaganA zrImatI maNibAI kAMtilAla zAha smazAnanA navIkaraNa mATe temaNe rUA. 51000/- nuM mAtabara zrImatI maNibAI kAMtilAla maizerIno janma muMbaImAM dAna Apela che. smazAnanA navIkaraNa mATe ATalI moTI rakamanuM sva. bAMyAbAI tathA zA. zivajI catrabhoja nAgaDA (kaccha- dAna ApanAra teo kadAca ka.da.o. jaina jJAtinAM prathama mahilA naliyA)ne tyAM tA. 11-1-1928nA roja thayo. prAthamika che. tevI ja rIte gadaganI ka.da.o. jaina zALAne paNa rUA. zikSaNa muMbaInI pAThazALAmAM lIdhuM. mAtApitAnA ucca saMskAro pa1000/-nuM dAna Apela che. AvI rIte emaNe dharma, zikSaNa vArasAmAM maLyA. nAnapaNathI ja temano svabhAva khUba ja ane sAmAjika kAryo mATe vahevaDAvela dAnagaMgAno pravAha mastIpriya, sevAbhAvI ane vyavasthita che. teo pAkazAstramAM udAharaNIya, anukaraNIya ane anumodanIya che. pAraMgata che ane eTalA ja svacchatAnA AgrahI che. hamaNAM teo 76 varSanI jaipha uMmare paNa saMpUrNa kAryarata 20 varSanI uMmare gadaganA zrI kAMtilAla kalyANajI che ane vRddhAzrama (jIvana-saMdhyA) temanI dekharekha nIce sthAnika maizerI (kaccha-naliyA) sAthe lagnagraMthithI joDAyAM, 40 varSanA TrasTIonI sAthe suMdara rIte sevA bajAvI rahela che. svabaLe sukhI, saMpana ane Adarza lagnajIvanabAda jUna 1987mAM zUnyamAMthI sRSTi sarjI, vaLI e ja paisA samAjanA sarvAMgI emanA patizrIno dehAMta thayo te vakhate temaNe patinA zarIranuM utkarSa mATe vApare evI jhUjha jJAti mahilAomAM zrImatI 'dehadAna' karavAnI icchA vyakta karI. temanuM makkama manobaLa maNibAInuM nAma garvathI laI zakAya. eka mahilA samAja mATe darzAvela, paNa gadagamAM dehadAna svIkAravAnI vyavasthA na hovAthI ATaluM svArpaNa kare e jJAti mATe gaurava levAnI bAbata che. mAtra cakSudAna karI aMdha vyaktinA jIvanamAM prakAza phelAvavA kocInanI nIDara mahilA nimitta banyAM. zrImatI lIlAvatIbahena jhaverIlAla daMDa tyArabAda pote niSkriya na rahetAM nAnAMmoTAM kArya karI AjIvikA meLavI letAM. emane kAyama eka ja vicAra Avato janmabhUmi ghATakopara, muMbaI che. pitAzrI cAMpazI ke mAruM jIvana sArthaka kema bane ane huM samAjane kaI rIte mANazI momAyA (varADiyA)e temanAM lagna kocIna-nivAsI zrI upayogI thaI zakuM? A vicArane amalamAM mUkavA teozrIe jhaverIlAla ANaMdajI daMDa sAthe karAvyAM bAda kocIna temanI zrIyuta tilakacaMdabhAI kuMvarajI loDAyAno saMparka sAdhyo ane karmabhUmi banI rahyuM che. potAnA vicAro vyakta karyA. mamavagaranI ekAkI mahilAnA be putro, putravadhUo, pautro, patravadhUonA bahoLA AvA umadA vicAro jANI zrIyuta tilakabhAIne AnaMda sAthe saMyukta parivAranAM A vaDIla mAtra kuTuMbanAM ja nahIM, samasta Azcarya paNa thayuM. zrIyuta tilakabhAIe emane 2-3 samAjanAM vaDIla che. samAjanA sarvene teo sArA, mAThA prasaMge yojanAonI jANakArI ApI. : mAMthI 'vRddhAzraya gRha' no yogya mArgadarzana Ape che. vicAra emane yogya lAgyo ane rakSA kArya mATe turata ja temaNe kocInamAM sAmAjika dhArmika pravRttimAM teo saMsthApaka potAnA ekamAtra raheThANanuM vecANa karI emAMthI rU. traNa lAkha gaNAya che. temaNe jaina mahilA maMDaLanI sthApanA karI. tenuM jevI mAtabara rakama uparokta yojanAne amalamAM mUkavA mATe pachIthI zrI kocIna gujarAtI mahilA maMDaLamAM rUpAMtara thayuM ane Jain Education Interational
Page #910
--------------------------------------------------------------------------
________________ 886 tenI suvarNajayaMtI UjavAI cUkI che. dhArmika pravRtti mATe temaNe kocIna snAtramaMDaLanI sthApanA karI. teo ke.DI.o. mahilA maMcanA sthApaka pramukha hovA uparAMta jaina sozyala grupanI kAryavAhaka samitinA sabhya rahI cUkyAM che. saMgIta temanA zvAsamAM samAyuM che. saMgItano vAraso temanAM mAtA-pitA taraphathI maLyo. jIvanasAthI paNa evA maLyA ke jemane zAstrIya saMgItanuM jJAna temaja tabalAvAdanano zokha hoya. jANe sUra sAthe tAlanuM sAyujya! tethI ja temanA gharanA kaNekaNamAM saMgIta satata guMjatuM rahyuM che. bhakti-saMgItamAM temane vizeSa ruci che. pUjAo bhaNAvavAmAM temanI joDa jaDe tema nathI. teonI pUjAo, bhAvanAo, stavanonI keseTa bahAra paDI cUkI che. ATha varSanI uMmarathI zarU thayela saMgItayAtrA Aje 78 varSanI uMmare paNa avirata cAlu rahI che. madhura ane surIlA kaMThanAM mAlikaNa Aje paNa IzvarakRpAthI saMgItamAM otaprota thaI bhAvavibhora banI jAya che. saMgItanA rAhe sAdhanAnI maMjhilanI sapharamAM sAMbhaLanArane paNa teo potAnA sathavAre laI le che. teo pUjA bhaNAvavA, bhakti ke prArthanA kAryakrama sevAbhAve karavA gAme-gAma pharyA che. aneka yAtrAo karI che. bhAratamAM rAjakoTa, jAmanagara, sametazikharajI, pAvApurI, kalakattA, muMbaI, madrAsa, beMglora, koImbatura, lAtura, kaccha vagere sthaLo uparAMta videzamAM yuropa, amerikA, keneDA, silona, siMgApora, mombAsA, nAirobI jevAM sthaLoe temaNe bhaktipravAsa-yAtrA karyA che. bhakti saMgIta mATe temane aneka sthaLoe vidhavidha mAna-sanmAna maLela che. saMgIta uparAMta dhyAna-jApa-svAdhyAya, prANAyAma yoga vagere pravRttimAM hajI paNa teo vyasta che. saMgItane mAtra potAnA sudhI sImita na rAkhatAM temaNe thoDAM ziSyAone paNa taiyAra karI bhaktisaMgItano vyApa vadhAravA prayatnazIla rahyAM che. dhArmika kSetre paNa teo yathAzakti dharmakArya karatAM rahe che. sajoDe navANuM comAsAM karyA che. jIvita mahotsava karavA uparAMta dAna paNa karatAM rahyAM che. AMgI-akhaMDa dIpakanI tithio lakhAvavA uparAMta temaNe kacchamAM sutharI khAte ane kocInamAM sAdhanAmaMdiro anukame temanAM sAsu tathA sasarAnAM smaraNArthe baMdhAvI saMghane arpaNa karela che. | sAmAjika kSetre temaNe koleja lAyabrerImAM 50000 ane 2500 makAna phaMDamAM ApyA che. zilpA skUla henDIkepamAM caturvidha saMgha rUA. 10000 ane AMkhanA phrI oparezana mATe rU. 10000 dAnamAM Apela che. jJAtinA utkarSa mATe potAnAM paherelAM ghareNAM dAnamAM ApI dIdhAM hatAM. teo vyavahArakuzaLa, AdhyAtmika ane lAgaNIzIla vyaktitva dharAve che. "bAI'nA hulAmaNA nAmathI oLakhAtAM lIlAvatIbahena saumya vyaktitva, nIDara maMtavya ane sAhajika netAgIrI jevA naisargika guNo dharAve che. tapasvIrA : dharmaparAyaNa zrImatI dugaIbAI caMpAlAlajI bAphanA rAjasthAnanA sAdaDI nivAsI sva. zAMtibAI ane gaMbhIramalajI bAphanAnAM putravadhU ane koImbatura samAjanA AgevAna dharmAnurAgI-dAnavIra zrI caMpAlAlajI bAphanAnAM dharmapatnI zrImatI durgAbahena kharA arthamAM tapasvIratnA che. 5)thI vadhAre sabhyonA vizALa parivAranAM vaDIla che. aneka A. bhagavaMtonI AziSa meLavI che. koImbaturamAM A tapasvI ratnAthI-A parivArathI koI ja ajANa nathI. Aje paNa teo aneko tIrthonI yAtrA-tapa sAthe karI rahyAM che. pU. gurubhagavaMtonI nizrAmAM ane sAMnidhyamAM Aja sudhImAM je je tapasyA karI tenuM paNa vihaMgAvalokana karIepU. A. zrI lakSmaNasUrijI ma.nI nizrAmAM upadhAna tapa, pU. A zrI vikramasUrijI ma.nI nizrAmAM mAsakSamaNa tapa. pU. A. zrI navInasUrijI ma.nI nizrAmAM soLa upadhAna tapa. pU. A. zrI bhuvanabhAnusUrijI ma.nI nizrAmAM mokSadaMDaka tathA siMhAsana tapa, pU. A. zrI indradImnasUrijI ma.nI nizrAmAM pAlitANAmAM cAturmAsa daramyAna ugra tapasyA, pU. A. zrI kalApUrNasUrijI ma.nI nizrAmAM 45 upavAsa tapa, pU. A. zrI bhadraguptasUrijI ma.nI nizrAmAM zreNI tapa, 5. A. zrI sthalabhadrasUrijI ma.nI nizrAmAM bhadra tapa, pU. A. zrI rAjayazasUrijI ma.nI nizrAmAM tapArAdhanAno avasara paNa prApta karyo che. Da. narapata solaMkI [tamaso mA jayortigamaya:] dakSiNa bhAratanA beMgloranA DaoN. narapata solaMkI, je eka Jain Education Intemational Jain Education Interational
Page #911
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 88% evA jaina netracikitsaka che ke jemaNe 40,000thI vadhunA netracikitsakoe temanAM jJAna ane sevAno lAbha lIdho che. jIvanamAM ajavALAM pAtharyA che. temanuM samasta jIvana temanI niSThAnI ane sevAnI kadararUpe temane vividha netracikitsAnA kSetre samarpita che. khUba ja nAnI vayathI abhyAsa puraskAro ane mAnapado enAyata thayAM che. karatI vakhate ja temaNe jIvananuM dhyeya nakkI karI lIdheluM. 1000 ATalI badhI siddhi prApta karI hovAM chatAM sthitaprajJanI thI paNa vadhu netronI zastrakriyA abhyAsa daramyAna ja karIne temaNe jema temanuM vyaktitva saumya ane mitabhASI rahyuM che. jaina dharmanA mAnavasevAnI pagadaMDI para pagaraNa mAMDI dIdhAM hatAM. sevAnA ucca saMskAra jIvanamAM utAryA che. temanI amogha rAjasthAnamAM janmelA DaoN. solaMkI jaina che ane e rIte kAryazakti ane dhIrajanuM rahasya temanI jaina dharmanI UMDI samaja teomAM sevA ane karuNAnI svabhAva gaLathuthImAM ja che. ane vaphAdArI che. koIpaNa jAtanA vANI ke vartananA ADaMbara beMglorane kAryakSetra tarIke pasaMda karIne bhagavAna mahAvIra jaina | vinA, divasa rAta joyA vinA samAjanA mUkasevake sevA karIne hospiTala (1999)nA nirmANa samayathI ja mahattvanI kaDI banI A janmane sArthaka karyo che. temanI niSThA ane nyAyanItinI rahyA. 14 varSa teo beMgloramAM mAnadda kansalaTaMTa tathA prazaMsanIyatA ane kAryadakSatAnA kAraNe Arthika sahAya karanArA Medical of Medical Advisary Board tarIke kAryarata sahajapaNe maLatA rahyA che. temanA A sevAnA kAryamAM che. bhagavAna mahAvIra jaina hospiTalanA sthApaka hovA uparAMta rAjasthAnI samAje anumodanIya Arthika sahakAra Apyo che. Honourary Medical Director (2001) sudhI rahyA hatA mAnavasevAnA aMgarUpe temaNe dRSTivihInanI cikitsAno bhekha ane 1989-thI mahAvIra Eye HospitalnA mukhya sarjana lIdho che. pU. sAdhu-sAdhvI bhagavaMtonI sevAmAM sadAya tatpara ane meDikala director tarIke sevA ApI rahyA che. rahyA che. temanuM jIvana tabIbI vyavasAya sAthe joDAyela pratyeka DaoN. solaMkI temanA kolejanA samayathI niHzulka netra- vyakti mATe pathadarzaka jevuM che. eka pachI eka dhyeya siddha karatA cikitsA zibiromAM bhAga laI rahyA che. netrajyoti parivAra' rahyA hovAM chatAM temanI yAtrA aviratapaNe cAlatI rahI muMbaI dvArA Ayojita bodhigayA (bihAra)nAM kempamAM 2000thI che......cAlatI ja raheze. jaina-jainetara evAM aneka sAdhuvadhu zastrakriyA karelI ane 1990thI Jain social sAdhvI, mahaMto saMtonI AziSa maLI che. FederationnA sahayogamAM niHzulka netracikitsA temaja ApaNe to jagataniyaMtAne eTalI ja prArthanA karI zakIe zastrakriyA mATe zibironAM AyojanathI zarU karI je Aja sudhImAM ke prabhu temane khUba-khUba zakti de. emaNe jalAvelA mAnavatAnA 40thI vadhu zibironuM saphaLa Ayojana karyuM ane 1992thI DaoN. dIpakamAM akhUTa rozanI deje. A dIpakamAMthI jyoti laIne solaMkI, niHzulka netracikitsAmAM indraokyulaTa lensa bIjA hajAro AvA dIpaka prajvalita bane tevI preraNA impAunDezana, dvArA krAMti lAvyA. 2001thI 'Project Drishti' "projekaTa dRSTi'nI sevA projekTa moTA pAye zarU karyo. nAtajAtanA bhedabhAva vagara pratyeka garIba ane jarUratamaMdane aitihAsika kAryonA sarjaka : sikandarAbAdanI netracikitsA pUrI pADavAmAM Ave che. Aje A projekaTa aneka saMsthAonA agresara : dRSTi'nA upakrame 1500 vadhu Eye campnuM Ayojana karI gurubhakata zrI rAjendrabhAI dalAla zakyA che. 6000thI vadhu cazmAnuM vitaraNa karyuM che, jyAre 9 lAkha dardIoe kempamAM cikitsA meLavI che. 40,000thI vadhu eka prazaMsake lakhyuM che ke tanamAM taravarATa, nayanamAM lol impalAnTenazana karavAmAM AvyA che ane judI judI utsAha, caherApara hAsya, zrI rAjendrabhAIno prathama paricaya zAkhAomAM 8600 vidyArthIonuM niHzulka netraparIkSaNa kareluM che. pAmanAranA manamAM teonA mATe AvI chApa saheje ja UThe evuM temanI sauthI mahattvapUrNa kAmagIrI e rahI che ke teo temanuM vyaktitva. dara mahine vividha rAjyomAMthI AvatA netracikitsakone sucara - dareka vyaktimAM zaktio to paDelI ja hoya che paNa te lIdhA vinA karAtI smola inasIzIna motiyAnI zastrakriyAnI zaktine keLavavA, khIlavavA ke bahAra lAvavA AvazyakatA che tAlIma Ape che ane Aja sudhImAM lagabhaga 70 devakRpAnI athavA gurUkRpAnI ane eTale ja puNyazALI AtmA Jain Education Intemational
Page #912
--------------------------------------------------------------------------
________________ 888 caturvidha saMgha deva-gurukRpAe jIvanane naMdanavana samuM banAvI jAya che. dharmano evo ghaMTanAda raNakyo ke je samaya jatAM sArA bhAratamAM rAjendrabhAI AvA ja eka AtmA che. jeoe devakRpA jhIlavA gUMjI UThyo. pUratI pAtratA keLavI che. devagurunA caraNomAM jIvana samarpita . pa.pU. A.zrI vikramasUrijI mahArAjazrIe paNa temanAmAM karI jinazAsananI suvAsa maheMkAvavA adbhuta yogadAna ApI taravarATa, utsAha, kAryakuzaLatA, buddhimatA ane zAsanakAryanI aitihAsika kArakirdI racI che. mAtA jAsUdabena, pitA yogyatA joI tethI pU. gurudevanI kRpA zrI rAjendrabhAI upara amRtalAlanA A suputranuM zaizava ane zikSama amadAvAdanI vadhatI ja gaI. avanI para mahoreluM paraMtu yauvananA AMgaNe paga mUkatAM ja A pU. gurudevanI preraka nizrAmAM nIkaLela sikandarAbAdathI sAhasavIre dhaMdhArthe beMglora tathA sikandarAbAdanI dharatIne pasaMda sametazikhara mahAsaMgha yAtrAnA saMyojaka tarIkenuM sukAna zrI karIne sthira thayA. dharmasaMskAra to vArasAgata hatA ja. paNa sAco - rAjendrabhAIne soMpavAmAM AvyuM. sapUta te kahevAya ke je mAvataranA AvA vArasAmAM vRddhi kare. evA A rAjendrabhAIne bhAgyayoga baLavAna haze ke temane A A yAtrA eka sAhasa yAtrA hatI ne 500 varSa bAda mATe devagurano sahayoga maLyo ne potAnA puruSArthane teoe A prAyaH AvI sudIrdha yAtrAnuM Ayojana hatuM jemAM 500 yAtriko, dizAmAM vALyo. 100 sAdhu-sAdhvIo, 5 AcArya bhagavaMto hatA. A yAtrA 191 divasanI hatI. jemAM teoe supere saMcAlana karyuM hatuM. - sikandrAbAdamAM moTe bhAge gujarAta-saurASTrathI dhaMdhArthe kudaratI, mAnavIya aneka viTaMbaNAo, durgama pahADI rastA chatAM AvelA aneka gujarAtIo jainono vasavATa hato. tethI sahue teoe A yAtrAne AnaMdamaMgala sAthe pAra UtArI ane emanA sAmuhika sahakArathI tyAM zrI kuMthunAtha bhagavAnanuM suMdara A sAhasanA vadhAmaNAM rUpe punaH pU.A.bha. vikramasUrizvarajI zikharabaMdha maMdira nirmANa karyuM. ane A maMdiranI aMjanazalAkA ma.sA.nA netRtvamAM 202 divasanI kalakattAthI zatruMjaya pratiSThA mATe saMghanI vinaMtIthI adhyAtmaratna pU.A.bha. girirAjanI cha'rI pAlakasaMgha yAtrAnuM saMyojana temaNe svIkAryuM. jayaMtasUrizvarajI ma.sA., mahAna vidvAna vAtsalyavAridhi zAsana ane A yAtrA jyAre rAjanagara AvI tyAre A yuvAnanA prabhAvaka pU. A.bha. vikramasUrizvarajI ma.sA. tathA zAMtimUrti utsAha ane sAhasa joI amadAvAdanI haThIzIMga vADInA zreSThI pU.A.bha., navinasUrizvarajI ma.sA. padhAryA. sAthe mAtRhRdayA rana zrI kasturabhAI lAlabhAIe samasta rAjanagara vatI temanuM sA. varyA zrI sarvodayAzrIjI ma.sA. paNa padhArela. pUjyonA sApho paherAvI sanmAna karela. saMghayAtrAno A anubhava temanA satasaMge rAjendrabhAInA jIvanamAM zAsanaprema-jinabhakti, mATe bhAvizAsananI karmamALAnuM eka punaH pAtheya banI gayuM. gurabhaktino anero raMga bharyo. sikandarAbAdanI anerI pratiSThA ane tyAra pachI to guraAziSe emanA jIvananAM zAsanakArya kALe teo 30 varSanI uMmare zrI saMghanA sekreTarI pade hatA. sAthe jJAnadarzana ne tapa-ArAdhanAnI vRddhi thavA lAgI. pU. zrInA temanAmAM adamya utsAha, gurUAjJA ziromAnya, tamannA ne sAnidhyamAM zrAvakajIvanane yogya Avazyaka sUtra ane arthano saMghanuM netRtva karavAnI pratibhA jhaLakatI hatI. 5. u. pa.pU. bena abhyAsa karyo. pU. munirAja rAjayaza vi.ma. pAse tattvArtha sUtrano ma.sA. (pU. sAdhvIvaryA vAcaMyamAzrIjI ma.sA.) ne zrI artha karI jainazAsananI zraddhA ane vItarAganI vAtono tAga rAjendrabhAI dharmajanetA ja mAne che. pAmavA suMdara prayatno karyA. A samaye teoe pUjyomAM zAsananiSThA, jinabhakti madrAsamAM pU. gu.deva vikrama sUrizvarajI ma.sA. nI tRtIya ane apUrva utsAha ane jJAna pratibhA jotAM ema loDhuM-cuMbaka pIThikAnI mauna ArAdhanA pAzcAtya pUjyazrInuM mauna teoe tarapha kheMcAya tema teonuM dila paNa anAyAse pU. gurudeva AjIvana brahmacaryavratanA paccakhANa dvArA kholAvyuM. Ama vikramasUrizvarajI ma.sA.nA caraNo prati kheMcAvA lAgyuM. bharayauvanamAM A vratathI potAnI cAritryanI dRDhatAno paricaya teozrInA prakhara pravacanakAra te vakhatanA pU. munizrI rAjayaza- Apyo. A vratanuM vizuddha bhAve pAlana karavA jIvanamAM tapane vijayajI ma. vartamAnamAM pa.pU. AcArya zrI rAjayazasUrijI paNa apanAvyuM. teo varSo sudhI prAraMbhe biyAsaNA ane bAdamAM ma.sA. nA prabhAvaka pravacanoe temanA jIvana upara jabarajasta 170 ekAsaNA ne bAdamAM be varSanI varSItapanI ArAdhanA karI. prabhAva pADyo. ane jIvanamAM eka navo ja vaLAMka Avyo, zrI sikandrAbAda gujarAtI jaina zve. mU.pU. saMghanA chellA 30 Jain Education Intemational Jain Education Intemational
Page #913
--------------------------------------------------------------------------
________________ rA . tavArIkhanI tejachAyA 889 varSathI pramukhapade che. temanAM pramukhapadanAM samayamAM traNa prauDhAvasthAe pahoMcelA che, paNa UgatI uMmare teoe daherAsaronA nirmANa zrI saMgha saMcAlita banyA. upAzraya tathA zrI AMdhrapradezamAM kApaDano dhaMdho phelAvela. primiyara mIla koImbatura pArzvapadmAvatI jaina bhavana 15000 sq. ft.nuM banAvyuM. tathA araviMda jinsa gAramenTa jevI moTI kaMpanIo sAthe bhagavatI mA padmAvatInI derIo traNe daherAsaramAM nirmANa joDAyela. hAla temano dhaMdho temanA suputro sunIla ne saMgheza karAvI. traNe daherAsaromAM lAkhkho rUA.nA dAgInA zrI saMghe saMbhALI rahyA che. teo aneka dukAno-zorUmonI mAlikI dharAve banAvyA. zrI rAjendrabhAIe evI yojanA jAhera karI che ke traNe che. vyApArI kSetre nipuNa eTalA ja dhArmika ane saMskArI paNa daherAsaramAM varSamAM 108, 108 vakhata pUjA karanArane zrI che. saMskArI putrI sonAlIe paNa sAsariyAmAM mAvataranA siddhAcala agara zrI sametazikharanI yAtrA saMgha taraphathI saMskAranI suvAsa phelAvI che. sahadharmacAriNI dharmiSTha zrImatI karAvavAmAM Avaze. Aje 400 thI vadhu bhAviko traNe | manoramAbena sadeva patinA dharmakAryamAM paDachAyo banI rahyAM. zrI daherAsaronI 108, 108 vakhata pUjA kare che. rAjendrabhAInA jAhera, kauTuMbika, sAmAjika jIvananI saphaLatAmAM gurucaraNomAM sadaiva samarpita rAjendrabhAIno maNa ke kaNa temanA suzIla, namra, puNyazALI sva dharmapatni manoramAbenano jeTalo hisso jyAM paNa gurudevano cAturmAsa hoya tyAM acaka apUrva sahayoga hato. hoya che. pitAtulya vAtsalyavAridhi pU. gu. vikramasUrizvarajI . teoe labdhi samudAyanA A. pravara pU. bhuvanatilakama.sA. tathA gurubaMdhu tulya pU.A. deva rAjayasUrizvarajI ma.sA.nA sUrizvarajI ma.sA., pU. bhadrazaMkarasUrizvarajI ma.sA., pU. A.bha. preraNAtIrtha banArasatIrthanA jIrNoddhAramAM potAno apUrva sahayoga rAmacaMdrasUrizvarajI ma.sA., pU. pAsAgara ma.sA. pU. ApI saphaLa TharyA. A kAryamAM ANaMdajI kalyANajI peDhInA zrI kalApUrNasUrizvarajI ma.sA., pU.A.bha. himAMzusUrizvarajI ma.sA. zreNikabhAI tathA zaMkhezvarapeDhIne zeTha zrI araviMdabhAI dvArA Adi anekonA AzIrvAda meLavyA che. hastagirinA lAkho-karoDonAM dAna sahayoga saMpAdana karI jIrNoddhAra kAryane jIrNoddhAramAM paNa temano suMdara sahayoga che. kulapAka tIrtha, AsAna banAvavAnuM puNyopArjana karela che. banArasatIrthanA amadAvAda preraNAtIrtha, bharUcatIrtha uvasaggama tIrtha, hastagIrI menejIMga TrasTInI temanI smaraNIya ne anumodanIya sevA bAda tIrtha tathA anya tIrtho daherAsaronA nirmANa kAryomAM hAla teo kulyAkajItIrthanA TrasTI tarIke suMdara sevA ApI rahyA rAjendrabhAIe hArdika sadhyoga ApI jIvana dhanya banAvyuM che. hAla kulapAka tIrthanA TrasTI che. paradezamAM paNa daherAsaronAM banArasatIrtha, supArzvanAtha-caMdraprabhu zreyAMsanAtha ane nirmANamAM paNa sAtha Ape che. preraNA kare che. nyuyorka-nyujarsIpArzvanAthanA cAra-cAra maLI kula 16 kalyANakanI bhUmi che. philADelphIyA Adi saMgho sAthe ghaniSTha saMbaMdha dharAve che. jyAre bhelapura pArzvanAthabhagavAnanI, cyavana, janma, dIkSA ane nyuyorkanA daherAsaramAM prabhujIne aMjanazalAkA karAvavAnI preraNA kalyANakanI bhUmi che. A bhUmi para divya-bhavya ane ramya rAjendrabhAIe karI. pU.A. zrI rAjayazasUrijI ma.nI nizrAmAM jinaprasAdanirmANanuM pU. gurudevanuM manoramya svapna sAkAra karavA suratamAM aMjanazalAkA karAvI. prabhujIne nyuyorka laI javAnI rAjendrabhAIe pUrNa zakti kAme lagADI banArasathI sikandrAbAda javAbadArI lIdhI. sudhI anekavAra pravAsa kheDI saMpatti ekaThI karI jinaprasAda nyujarsImAM nUtana daherAsara nimANamAM temanI preraNA thA uparAMta mUrti nirmANa, aMjanazalAkA, pratiSThA mahotsavanuM bhavya mukhya sAtha che. nyujarsI saMghe temane evorDa Apyo che. Ayojana karI tIrthanI sUrata badalI nAkhI. pUjyonA AziSa pAmI teo Aje eka suMdara vidhikAra A prasaMge gurubaMdhunA sAnidhyamAM zeTha zrI zreNIkabhAI paNa banyA che. videzamAM vidhikAra tarIkenuM nAma vizeSa prasiddha tathA zeTha zrI araviMdabhAInA haste zrI banArasa pArzvanAtha che. yu.esa.e. mAM aneka sthAnomAM teoe bhaktAmara pUjana, jIrNoddhAra TrasTa ane saMgha taraphathI vizALa pAyA para bahumAna 24 tIrthakarapUjana, pArzvapadmAvatIpUjana Adi bhaNAvela che. paNa karavAmAM Avela ane temanA jIvana caritrano paricaya sAmAjika-zaikSaNika kSetre teono sAro evo phALo che. pUjyonAM ApanI pustikA prakAzita karavAmAM Avela. AziSa pAmI, tthA pU. gurUdevanAM pU. bena ma.sA.nA mArgadarzanathI sAthe teo dharma ane karmavIra paNa kharA. Aje to teo Aje zrI rAjendrabhAI 24 tIrthakarapUjana, pArzvapadmAvatI pUjana. che. Jain Education Intemational
Page #914
--------------------------------------------------------------------------
________________ CGO bhaktAmarapUjana, uvvasaggarama pUjana khUba khUba bhAvapUrvaka karAvI sabhAne mugdha karI zake che. yu.esa.e. mAM moTA senTaromAM temanA pUjanonAM Ayojana thAya che. teo suprasiddha vA che-vidhikAraka che. anya saMsthAoe zrI rAjendrabhAIne "jaina zAsana ratna" tthA "tIrtharatna" nAM padothI zobhAvyA che. prabhAvazALI vyaktitva ane rASTrapati ane pradhAnamaMtrI sudhI rAjakIya stare emanA saMbaMdho che. bhUtapUrva rASTrapati jJAnI jhailasiMghane rASTrapati bhavanamAM jaI aneka vakhata pUjana karAvela. bhUtapUrva pradhAnamaMtrI zrI bAjapAyajIne paNa prAImamInIsTara hAusamAM jaI pUjana karAvela. jIvanamAM nAnA-moTA tIrtho tathA 36 jeTalA daherAsaronAM nirmANamAM zrI rAjendrabhAIe rasa laI temAM sahakAra Apyo che. zAsanapremI, gurusamarpita, zAsanabhakta AvA AtmAne zAsanadeva khUba-khUba suMdara Arogya ne zatAyu pradAna kare temaja zAsanasevA mATe zakti arpe e ja zubhakAmanA lekhikA : zrImatI koSA dalAla saujanya : zrI sikandrAbAda gujarAtI jaina zve. mU. saMgha, sikandrAbAda-500003. sevAnA bhekhadhArI zrI mANekacaMdajI betAlA dakSiNabhAratamAM supAtradAna vaiyAvaccabhakti, sAdharmiko pratye hRdayamAM kuNI lAgaNI sAthe Adara ane aneka UMcI sevAnuM bIjuM nAma eTale cennaInA sva. zrI mANekacaMdajI khetAlA. dakSiNabhAratamAM koI A dharmAnurAgInA nAmathI ajANa nathI. sevAnA bhekhadhArI ane bahumukhI pratibhAsaMpanna zrI mANekacaMdajI vIsA osavALano janma rAjasthAnanA nAgora jillAnA aMdaranA "Deha" janapadamAM saM. 1965mAM phAgaNasuda pUnamanA roja thayo hato. pitAzrI pUnamacaMdajInI samatA--sevA ane mAtuzrI rAjIbAInI mamatA-bhaktithI ghaDAyelAzrI mANekacaMdajI jIvanane dhArmika ane sAmAjika kAryathI suvAsita banAvI gayA. tenA supAtradAna-vaiyAvacca bhaktimAM temanA dharmapatnI zrImatI kusumabAI sAcA arthamAM ardhAMganI puravAra thayelAM: savAranA navakArazIthI sAMjanA 5 sudhI lagAtAra temane tyAM sAdhu-sAdhvI bhagavaMto tathA sAdharmiko ane mahemAnonI AvanajAvana rahetI hatI. pUrA cennAImAM birAjita pU. gurubhagavaMtonI bhakti For Private caturvidha saMgha sevAnA prasannatApUrvaka tatpara rahetA zrI mANekacaMdajIne be putro ane ekaputrI che. mAtra 15 varSanI uMmare dakSiNanA madrAsa zaheramAM haiyAmAM hAma ane hiMmatathI AvelA zrI betAlAjIe zrI bahAdura malajI samadaDiyAnAM netRtvamAM vyavasAyano anubhava zarU karyo. 1935mAM kaccha-bhUja nivAsI zrI devarAja neNasI sAthe devarAja mANekacaMda pharmamAM pratiSThita thayA, je 40 varSa sudhI bhAgIdArI rahI.1975nA madrAsamAM zrI mANekacaMdajI betAlA enDa kuM|' ane muMbaImAM 'gautama bradharsa'thI jhaverAtano dhaMdho karyo, jemAM ghaNA saphaLa thayA ane saphaLatAne sAmAjika tathA dhArmika kAryono paryAya banAvyo. temanAM karakamalothI aneka pratiSThAnonuM udghATana thayeluM, jemAM vimalano zo rUma maMgaladIpa, je madrAsa ane koyannuramAM prasiddha che, potAnA vatana nAgoramAM 'amaracaMda mANekacaMda betAlA jainabhavana' nirmANa karI zrI tapAgaccha jaina saMghane samarpita karyuM. bihAranA rAjagRhImAM jaina zvetAMbara maMdiranA mukhya mArganuM nAma 'mANekacaMda betAlA mArga' temanI yazogAthAne haMmezane mATe amara kare che. maMdiro :-jammu kAzmI2-lIlavA kolakottA-zrI harakacaMdajI tArAbAI kAMkariyA uttarapradeza-zrIvAstItIrtha, tAmilanADu-tirava, gAmeta, kunnura tathA iroDa tathA haidrAbAda-pIlakhA // amadAvAda-AMbAvADI maMdiranAM muhUrta karyAM. upAzraya tathA bhavana : zrI hIrAcaMdajI ratanacaMdajI nAhara jaina bhavana beMgalora. mahilA upAzraya nAgora-rAjasthAna. zrI jaina bhavana tikhamAmela-tAmilanADu. zrI lavRddhi pArzvanAtha tIrtha-bhojanazALA meDatA roDa rAjasthAna. zrImatI TamakubAI khehADa AyaMbila bhavana rAjanAMda gAMva (madhyapradeza) tathA upAzrayanuM khAtamuhUrta karela tathA zrI gautamacaMdajI koThArI hAiskUla (rAmapuram madrAsa). zrI lAlacaMda milApacaMda hAiskUla-koDambartama madrAsanuM zilAropaNa karyuM. AvA bahumukhI pratibhAsaMpanna saraLa svabhAvI bhaktimAM tatpara zrI betAlAjI-niyamita dhArmika kriyA, sevA- pUjA cauvihAra nitya sAmAyika tathA aneka tapasyAo paNa bhAvapUrvaka karatA hatA. Personal Use Only
Page #915
--------------------------------------------------------------------------
________________ * * * * * * tavArIkhanI tejachAyA 891 * zrI zaMkhezvara pArzvanAthajI AgamamaMdiramAM sabhya jIvanamAM jIvadayA vaNAyelI ja hatI. temanA saMskAra ane * zrI jesalamera jIrNoddhAra kamiTInA sabhya ghaDataranA zrI uttamacaMdajImAM UtarI AvyA. beMgaloramAM potAnA * zrI vardhamAna zikSaNasaMgha oziyAjInA sabhya kApaDanAM vyavasAyamAM putro sAthe vyasta rahevA chatAM gaurakSA ane jIvadayA ane pazubaline rokavA teo sadAya jAgrata rahe che. * zrI vallabhasmAraka dilhInA sabhya beMgaloranA kannaDa bhASI DaoN. nArAyaNane ghaNAM varSo pahelAM zrI vardhamAna AyaMbila khAtA-pAlitANAmAM TrasTa jIvadayAnuM kArya karatA joIne svabhAve karuNAsabhara zrI duggaDajI * zrI zrAvastI tIrtha (yu. pI.)mAM adhyakSa tathA temanA kAryamAM joDAyA. koramaMgalA beMgalora khAte zrI akhila * zrI mahesANA tIrtha kamiTInA upAdhyakSa pade rahevA uparAMta karNATakA prANIdayAsaMgha je kArya karI rahyA che te prazaMsanIya ane madrAsane potAnI sevAnuM kAryakSetra gaNatA hatA. teo anumodanIya che. karNATakanA gadaga najIka bombasAgarA pAse nIcenI aneka saMsthAo sAthe joDAyelA hatA. 40 hajAra bakarInAM pazubalinA kAryane ghaNI ja jahemata pachI zrI jainasaMgha mAmbalama maMdiranA adhyakSa rokIne jIvone choDAvyAno Atmika saMtoSa anubhave che. maisura pAse TI narasIpurA najIka khulelA katalakhAnAne baMdha karAvavAmAM zrI caMdraprabhu bhagavAna jaina jUnA maMdiranA TrasTI paNa teo saphaLa thayA ke jyAM pa000 pazuonI katala thatI zrI mahAvIra jaina saMghanA adhyakSa hatI. zrI uttamacaMdajInuM bIjuM nAma abola jIva samarpita jIva zrI lAlacaMda milApacaMda hAiskUlanA adhyakSa ema kahI zakAya tevuM temanuM kAma jenI vizva hiMdu pariSade paNa zrI vardhamAna jaina tattvajJAna bonDanA adhyakSa noMdha lIdhI che. vi.hi.pa.nA pramukha zrI azoka siMghala temanA zrI vardhamAna AyaMbila tapa TrasTanA adhyakSa kAryathI prabhAvita thayA che. teo pote jyAM hAjara rahevAnA hoya tevI keTalIka pariSadomAM zrI uttamacaMdajIne paNa nimaMtraNa maLatuM * zrI jinadattasUri dAdAvADInA adhyakSa hoya che. jemaNe 1983 mAM zrI rAdhAkRSNabajAja dvArA * zrI puSkalatIrtha kezaravADI (reDa-hilsa) pAMjarApoLa madrAsa Ayojita kRSi gau sevA saMghanI beThakamAM tathA 1994mAM tathA nAgapuramAM bhAratIya gauvaMza rakSaNanI beThakamAM 1991mAM * dayAsadana karmacArI hilsa samitinA sadasya paNa rahyA karNATakamAM zrI baMgarappAnI sarakAra samaye zALAmAM madhyAhna hatA. bhojanamAM IDAnA vitaraNanI jAherAtanI mAtra 24 kalAkamAM ja AvA sevAbhAvI, nirAbhimAnI zrI mANekacaMdajI rada karAvavAnuM zreya temane maLe che. teozrInAM AvAM umadA betAlAne Aje paNa cennaImAM sau yAda kare che. parivAramAM anya kAryomAM zrI dayAnaMda svAmI satata 15 varSathI sahakAra ApI dharmAnurAgI mitro vi. ne paNa sadAya UcI sevAnI preraNA rahyA che. ApatA ja hatA. teo saunA Adarza, mArgadarzaka ane jainAcArya pUjya bhuvanabhAnusUrIzvarajI ma. sA. jyAre preraNAstrota hatA. dakSiNa bhAratamAM vicarI rahyA hatA tyAre beMgaloramAM moTuM jIvadayApremI zrI uttamacaMdajI dugaDa katalakhAnuM zarU thavAnI hilacAla zarU thayelI, jyAM rojanA 7000 pazuonI katala thavAnI yojanA ane gaNatarI hatI. te jagataniyaMtAnA sarvazreSTha sarjana manuSyanI paNa cokkasa samaye pU. AcAryajI pAse satata mahinAo sudhI saMparkamAM rahI maryAdAo che. tyAM mUka prANIo to potonI vedanA ane temanA mArgadarzana heThaLa ane AziSathI kunehapUrvaka aTakAvavAmAM majabUrI kone kahe? AvA abola majabUra prANIono sahAro saphaLa thayA hatA. A samaye temanA saMgaThanane 30 hajAra banIne temane mATe satata kAryazIla rahetA jIvadayA samarpitajIva jIvadayA premIono sahakAra maLyo hato. jainoe vyavasAya baMdha zrI uttamacaMdajI duggaDanuM jIvana ApaNA sau mATe preraNArUpa rAkhI AMdolana zarU karyuM hatuM. A ghaTanAne temanA mukhethI banI rahe tevuM che. sAMbhaLatAM bhAvavibhora banI pU. AcAryadevane zataH zataH vaMdanA rAjasthAnanA pAlI jillAnA guDAcutharA gAmamAM temano karatAM eka adbhuta karuNAbhAva nItarato joyo, bhAratabharamAM janma thayo hato. pitA prabhulAlajI tathA mAtA jasAbhAInA prathamavAra 500 UMTone rAjasthAnathI katala mATe laI jaI rahyA Jain Education Intemational
Page #916
--------------------------------------------------------------------------
________________ 892 hatA. samAcAra ghaNAM ja moDA maLavA chatAM jIvanA jokhame 263 UMTone bacAvI zakavAmAM jabaruM sAhasa kheDavuM paDyuM. bAkInA je UMTonI katala thaI gaI hatI te mATe temanuM hRdaya raDI rahyuM hatuM. 263 UMTone 4 mahinA beMgalora rAkhavAM paDyAM. jeno kharca lagabhaga 5 lAkha thayela je mATe dAnavIra-jIvadayA premI zrI jenamakumAre Arthika sahayoga ApI temanA jIvarakSAnA kAryane protsAhita karyuM. potAnA jIvananI paravA karyA vinA aneka vakhata katalakhAne jaI AvelA zrI uttamacaMdajI tapasvI paNa che. chellAM 45 varSathI pUrA cAturmAsamAM ekAsaNAM karanAra chellAM 3 varSathI niyamita roja ekAsaNAM karI rahyA che. pazuone bacAvavA mATe aneka vakhata nanAmA phona Ave to kyAreka dhamakIbharyA phona paNa AvatA hovA chatAM teo hiMmatapUrvaka sAmano karIne paNa jIvadayAnuM kArya karavAmAM tatpara jAgrata che. temanA A kAryamAM parivAranAM badhAM ja-vizeSa putro sAtha Ape che. zrI uttamacaMdajI karNATakanI bahAra hoya to pazudhana bacAvavAnI hAkala maLatAM temanA putro kAmakAja choDIne sevAnAM umadA kArya karavAnuM cukatA nathI. parivAranA sahayogano zrI uttamacaMdajIne khUba ja saMtoSa che. katalakhAnethI bacAvI levAtA pazudhana saMbaMdhI kasAIo ghaNIvAra temanI pAse moTI rakamanI mAgaNI kare to temane tAbe na thatAM dhIraja-kuneha sAthe hiMmatathI kAma le che, paNa kasAIone paisA ApI pazudhana bacAvI laIne kasAIone protsAhita karavAno sakhata virodha kare che. jIvadayAnI AvI jhuMbeza mATe su.zrI menakAgAMdhIe temane 'suvarNapadaka' thI navAjita karyA che, to karNATaka osavAla pariSade 'samAjabhUSaNa' padathI alaMkRta karyA che. hAlamAM ja zimogA pAse zikArIpuramAM zrI rudra svAmIjInA maTha dvArA temanA kAmanI kadara karIne pAMca ekara jamIna maLatA gauzALAnuM nirmANa karyuM che. aneka jainAcAryo tathA saMta-mahAtmAonAM AziSa meLavanAra zrI uttamacaMdajIne maLavuM ane temanA ja kAryane temanA mukhethI sAMbhaLavuM e eka hRdayadrAvaka anubhava che. hAlamAM teo, (1) pramukha-AMtararASTrIya kRSi-gau-paryAvaraNa saMrakSaNa parisara, (2) upapramukha-saMskRti gaurava saMsthAna (3) sekreTarI- zrI sthAnakavAsI jaina zrAvaka saMgha, jayanagara (4) sekreTarI-zrI akhila karNATaka prANIdayA saMgha, koramaMgalA (5) vyavasthApaka sekreTarI-dakSiNa bhAratIya gaurakSA pariSada tathA (6) membaraenimala velaphera borDa opha inDiyAnA nejA heThaLa kAma karI For Private caturvidha saMgha rahyA che. abola pazuonI vahAre doDI jatA 62 varSIya zrI uttamacaMdajInA jIvadayAnA kAryanI anumodanA karIe teTalI ochI che. pro. zrI pratApabhAI ToliyA [vardhamAna bhAratI inTaranezanala phAunDezana, beMgalora] dhyAna ane saMgIta dvArA jainadharma graMthonI vAcanAne zuddha rUpe keseTomAM maDhIne AdhyAtmika bhakti saMgItane ghera ghera guMjatuM karanAra pro. zrI pratApabhAI ToliyAnuM nAma mAtra beMgaloramAM ja nahI paNa anya rAjyomAM ane paradezamAM jANItuM che. mULa saurASTranA amarelInA vatanI zrI pratApabhAI lIMbaDI gAmamAM graMthAlayanAM graMthapAla rahyA bAda pUnA haidrAbAda ane zAMtiniketanathI potAnI abhiruci pramANenA kAryanI zarUAta karI. 1970mAM beMgalora AvyA ane 1971mAM temaNe vardhamAna bhAratI inTaranezanala phAunDezana'nI sthApanA karI ane tyArathI dhyAna, zibIra saMgIta ane sAhityaprakAzanonAM kSetre temanI pravRttio avarita cAlatI rahI che. saMgIta ane sAhityanA samanvayanI suMdara pravRttionA praNetA pro. zrI pratApabhAI M.A.(iMgliza--hindI bannemAM) sAhityaratna (hindI) jaina saMgItaratna (U.S.A.) che. paMDita sukhalAlajI, gAMdhIjI, vinobAjI temaja zrImad rAjacaMdrajI temanA jIvananA Adarza ane preraNAmUrti rahyA che. temaNe dhyAnAtma saMgIta arthAt dhyAnano saMgIta sAthe samanvaya karIne dharmanAM sanAtana tattvono abhyAsa karIne loko sudhI pahoMcADavAno prayatna karyo che. zrImad rAjacaMdrathI prabhAvita--zrI pratApabhAIe 'saptabhASI Atmasiddhi' sAta bhASAomAM anuvAda karI suMdara saMpAdana saMkalana karyuM che. jainadarzana pratye UMDo abhyAsa ane ruci dharAvatA zrI pratApabhAI anya darzano pratye AdarabhAva darzAve che. gItA, rAmAyaNa, kaThopaniSada tathA izopaniSadanAM keTalAka khAsa aMzone keseTomAM suMdara rIte maLyA che. 'meDiTezana ane jainIjhama', 'anaMtakI anuguMja' kAvyo tathA zrImad rAjacaMdra Azrama tathA hampI (karNATaka) prathama darzanano Alekha ApatuM 'dakSiNapathakI sAdhanAyAtrA' khUba prakhyAta che. temAMnA keTalAMka pustakone sarakAranAM inAmo paNa maLyAM che temaja ahiMsA para 'mahA sainika' ne zreSTha pAritoSika maLyuM che. amerikAmAM jaina pheDarezana inTaranezanala tathA mahAvIra jaina mizana dvArA Ayojita lagabhaga bAreka vakhata potAnA dhyAna saMgItanA suMdara saraLa prayogo karyA che. amerikAnA DaoN. Personal Use Only
Page #917
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA sAlagiyAnA khAsa AmaMtraNathI teoe amerikAnAM kalpasUtra- vAcana karIne saune maMtramugdha karI dIdhAM hatAM. kvInalenDa meyara zrI jyorja vI. voinovIca dvArA zrI dIpacaMdabhAI gArDInI upasthitimAM sammAnapatra meLavyuM che. abhinaMdita thayA che. Aja sudhImAM lagabhaga 25 vakhata kalpasUtrano anuvAda potAnI AgavI zailI ane madhurakaMThe zrotAone pIrasyo che. mere mAnasaloka ke mahAvIra'nI keseTa mAdhyame teo jinavANIno pracAra karI rahyA che. zrI pratApabhAInuM eka sapanuM che. jinabhAratI zvetAMbara AmnAya mujaba jaina vizvavidyAlaya UbhuM karIne vizvamAM jainadharmanA viSayone prAdhAnya ApavAnuM che. A mATe temaNe abhyAsakramanuM Ayojana paNa karyuM che. pro. ToliyAno parivAra satata A kAryamAM joDAyelo che. temanAM dharmapatnI zrI sumitrAbahena ToliyAe aneka bhASAonAM pustakonuM aMgrejI ane hindImAM bhASAMtara karyuM che. dharmAnurAgI laheracaMdajI haMsarAjajI rAjasthAna dAMtarAI gAmamAM 8-8-1939mAM zrI laheracaMdajIno janma thayo. saraLatA, sAdagI, saccAI, namratA, vinaya, viveka ane dhArmikatA temanA jIvananAM AbhUSaNa samAna che. nAnapaNathI khUbaja puruSArtha karavAmAM mAnatA zrI laheracaMdajIe mahenata ane imAnadArI nItinyAyanA dhoraNe potAno vyavasAya karatAM bulaMdInA zikhare pahoMcyA ane jIvanamAM kharA samaye dharmArAdhanAmAM joDAI gayA. lagAtAra traNa varSamAM traNa upadhAna uparAMta 68 upavAsa sAthe navakAra mahAmaMtra tapa, tathA da. bhAratanA devanahallI (beMgalora) tIrthamAM, saMpUrNa cAturmAsa pauSadhavratamAM rahIne zrI gautama labdhi tapa, vardhamAnatapanI tathA navapadajInI oLI karI uparAMta potAnA jIvanamAM navvAI, aThThAI, pAMca upavAsa, cauvihAra chaThTha, aThThama aneka vakhata karyAM che. tapasvI evA ApazrIe * mAlegAMvathI pAlitANA cha'rIpAlitasaMgha yAtrA cennaIthI siddhAcala sthUlabhadradhAma (beMgalora) cha'rI- pAlita saMgha uparAMta zikharajIthI giranArajI yAtrAsaMghamAM paNa tapasyAo karI che. ApazrI Aje paNa zrI mahAvIra jinAlaya TrasTa-adhyakSa, . zrI vardhamAna jaina tattvajJAna kendra For Private (1) (2) zrI Atmavallabha jaina sabhA, cennaI-upAdhyakSa zrI caMdraprabhu jaina nayAmaMdira zrI jaina saMgha-TrasTI zrI bhagavAna mahAvIra AMkhanI hospiTala zrI caMdraprabhu labdhidhAma-amadAvAda zrI jaina meDikala rilipha sosAyaTI-cennaI-peTrona TrasTI uparAMta aneka nAnI-moTI saMsthAmAM tana-mana-dhanathI Arthika yogadAna ApI rahyA che. zrI caMdraprabhu jaina koleja, cennaI ha zrI siddhAcala sthUlabhadradhAma, beMgalora 93 (3) zrI siddhAcala sthUlabhadradhAma (beMgalora-devanahallI)mAM 81"nA mULanAyakajI pratimAjI bharAvavAM tathA pratiSThA lAbha. (7) (8) (9) zrI laheracaMdajInA jIvanamAM sukRtonI jhAMkhI-jhalaka zrI mAtRbhUmi dAMtarAImAM AdinAtha prabhunI pratimA caMdraprabhu nayAmaMdirajI, (cennaI) mUrti bharAvavAM tathA pratiSThA (4) zrI siddhAcalajI. tIrthamAM mahAvIrasvAmI maMdiranuM bhUmipUjana-khananavidhi lAbha * 3 (5) dAMtarAImAM munisuvratasvAmI rathamaMdiranI pratiSThA tathA navakArazIlAbha. najIka (6) giranArajInI DeMkiMgaramA pAlitANAmAM kezariyAjI dharmazALAmAM siddhAcala sthUlabhadradhAmamAMblokano lAbha. devadarzana upAzrayamAM sudharmAsvAmI hola nirmANano lAbha. haradvAramAM dharmazALAnA AdhArastaMbha zaMkhezvarajI zrI kalApUrNasUri sAdhanA maMdiramAM--AdhAra staMbha uparAMta pUrA cennaInA tapasvIonAM pAraNAM cennaIthI devanahallI beMgalora vi. Personal Use Only
Page #918
--------------------------------------------------------------------------
________________ || OM hIM zrI dharmanAthAya namonamaH | prakRtidatta pratibhAvaMta - pracaMDa puruSArthI yuvAratna Adarza nArIratna dharmabhIrU zrI jyezakumAra jasavaMtalAla zAha ane vAtsalyavAridhi - bhadrikaAtmA a.sau. yazrIbahena jayezakumAra zAha (mULa vatana : verAvaLa, hAla vilepArle) (vesTa) saM. 2050nuM e yAdagAra cAturmAsa...5.pU.A.bha.zrImad vijayapremasUrIzvarajI mahArAjA - pa.pU.A.bha.zrImada vijayabhuvanabhAnusUrIzvarajI mahArAjA samudAyanA pa.pU. upAdhyAya zrI vimalasenavijayajI ma. tathA pa.pU. paMnyAsa zrI naMdIbhUSaNa vijaya ma.sA.no IrlA-pArlA saMghamAM cAturmAsArthe praveza thayo. varSArANInA Agamana sAthe ja zrI saMghamAM dharmanI helI caDhI AvI ne dharmapremI AtmAonA manamayUra nartana karI UThayAM. varSAkALanA A punIta divasomAM utsAha, taravarATa temaja umaMganI jIvaMta pratimA samuM A dharmaparAyaNa pati-patnI vairAgya ane prabhu-prItyarthI evA pUjya guru bhagavaMtonA paricayamAM AvyAM, sAthe pa.pU.A.bha.zrImada varabodhisUrIzvarajI ma.sA. ane pa.pU. paMnyAsa zrI kulabodhivijayajI ma.nA jussAbharyA tathA arthapUrNa pravacanothI dharmArAdhanAmAM agresara thayAM ane gurudevanI preraNAthI zrI dharmanAtha prabhunuM gRhamaMdira racI saM. 2059mAM pratiSThA karAvIne uttama zrAvaka-zrAvikA banyAM che. janmathI ja jeonA zubhanAma sAthe 'jaya' joDAyela che e avasara Avye moha-mAyA-matsara para 'vijaya' meLave ane mohamayI muMbaI nagarImAM jaLakamaLavat rahI zake te sahaja che. cAturmAsano kALa ane pUjyapAda guru bhagavaMtonA sAMnidhyanA pariNAme A daMpatI, teonAM mAtuzrI temaja vahAlasoyI be dIkarIonA pArivArika jIvanamAM jinAjJApUrvakanI dharmArAdhanA sahasrakamaLanI mAphaka khIlI UThI. saM.2057mAM pa.pU.A.bha. zrImad vijayajayaghoSasUrIzvarajI mahArAjAne potAnA gRhe pagalAM karavA vinaMtI karatAM pUjayazrInI preraNA jhIlIne 40 varSanI bharayuvAnavaye caturtha vratano svIkAra karIne ananya bhaktipUrvaka caraNakiMkara banIne gurudevane samarpita thayAM che. AkhuM kuTuMba upakArI guruvaryano paDyo bola jhIlavA sadAya tatpara rahe che. darekanAM aMtarcakSu kholI dharmacakSu pradAna karanArAM, A dharAtala vize ciraharita kalpataru samI zILI chAyA denArA, paramopakArI gurudevanA caraNAviMdamAM sarvasva nyochAvara karIne maLelo mAnavabhava sArthaka karI levAnI tIvra abhIpsA sAthe badhAMya dharmArAdhanAmAM otaprota che. anaMta vIryanA svAmI vItarAga paramAtmAnI asIma kRpAthI parivAranA dareka sabhyomAM dAna, zIla, tapa ane bhAvanAnA guNo AtmasAt thayelA che. aDhaLaka bhautika saMpatti temaja lAvaNyamaya dehayaSTi ane budhdhivaibhavanA svAminI evAM jayazrIbahena vartamAne varasI tapanI ArAdhanA karI rahyAM che. saMyamano mArga zUrAno che. tene mATe vIrya phoravavuM darekane sulabha nathI paNa muktimALane varavA mATeno e ja ekamAtra kImiyo che tevI AsthA daDhibhUta to zradhdhA phaLIbhUta... mAnavajIvanamAM 4 Azramo che : brahmacaryAzrama, gRhasthAzrama, vAnaprasthAzrama temaja saMnyAsArzvama, AmA gRhasthAzrama bAkInA traNeya Azramone puSTa karanAra che. gRhasthAzramamAM rahyu chate utkRSTa dharmakaraNI thaI zake ane saMtAnone pamADI zakAya te saMkalpasidhdhithI A virala AtmAoe karI batAvyuM che. dhanya jaina dharma ! dhanya jaina dharmIo !
Page #919
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA GGU jinazAsananI dharmaniSTha puNyapratibhAo atre jo zrAvakanI sthitimAM jIvadayAno ahAleka jagAvI eka jIvAtmA cakravartI ane tIrthapati jevI bevaDI siddhi hAMsala karI prabhu zAMtinAtha banI zakatA hoya, atre jo sAdhuonI vaiyAvacca karanAra vaidyarAjaputra samaya jatAM AtmAno vikAsa sAdhIne nAbhirAjAnA patra RSabha AdinAtha jo tIrthakara banI zakatA hoya abhimAnI indrabhUmi jo ziromaNi gautamasvAmI banI zakatA hoya, sudarzana zeTha jo cauda pUrvanA jJAtA banI zakatA hoya, arjuna mALI ane daDhapraharI jevA bhayaMkara hatyArA viSayakaSAyanI bhaDabhaDatI AgamAMthI saMsArasAgara majethI tarI jatA hoya, rakhaDato bhaTakato udo jo siddharAjano vizvAsu udayana maMtrI banI zakato hoya, sAmAnya dIdAramAM pharato bhImo kaMDaliyo bAhaDamaMtrIne mAnya banI zakato hoya to A jaina zAsananI balihArI ja samajavI. vartamAnamAM zrAvaka paraMparAmAM paNa vinayazIla prabhAvaka pratibhAonA jIvanapaMtha dvArA zraddhA bhakti prIti samarpaNa jevA viziSTa guNonuM jyAM darzana thAya che tevA puNya prabhAvakonA jIvanakavananuM A lekhamALAmAM avalokana karIe. hamaNAM ja girirAja uparanA aitihAsika abhiSeka prasaMge zeTha zAMti bAlu ane rajanI devaDInA bhaktibhAvano sAgara jovA maLyo te lokahRdayamAMthI kyAreya bhUMsAze nahIM. popaTa dhArazI, gArDIsAheba, jIvatalAla paratApazI, ke. pI. saMghavI ke bherumalajI AM samayanA jagaDuzA gaNI zakAya. A saunAM zAsanakAryonI bhArobhAra anumodanA karIe. jIvananI pratyeka paLane samAja ane dharmazAsananA vividhakSetromAM satata sakriya rAkhI aharniza sevArata rahenArA anekone aneka prasaMge preraNA, protsAhana ane pathadarzaka banI rahenArI saniSTha pratibhAo jemanAM dharmaparAyaNa sadguNI ane UjaLA vyaktitvane kAraNe bahoLA janasamudAyamAM jeo saunA prItipAtra banI zakyA che. jeonI dharmabhakti, tIrthabhakti, gurubhakti ane jJAnabhaktine kAraNe dharmazAsananAM anekavidha kAryo susaMpanna banyAM che evA svAdhyAyapremIo, paMDitavaryonA paricayo A lekha zreNImAM ApyA che. A puNya pratibhAonA jIvanabAgamAM saraLatA, vairAgya jevA sadguNo jovA maLe che to dharmasaMpanna parivAronI paNa atre jhAMkhI karAvavAmAM AvI che. A sau ApaNI vaMdanAnAM adhikArI bane che. II koThArI ukALeluM pANI, caudaniyama, navakArasI-uvihAra haMmezAM karatA hatA. vi.saM. 2003mAM bIjA jinAlaya zrIcaMdraprabhasvAmInA gujarAtanA surendranagara jillAmAM mULI gAma, tyAM koThArI amRtalAla bhUdarabhAI rahe. temanuM TUMku jIvanakavana. mULI maMdiranuM sarvAgINa kArya saMbhALyuM hatuM. jaina saMghanuM suMdara saMcAlana karatA hatA. pU. sAdhu-sAdhvIjI amRtabhAIne traNa putro ane pAMca putrIo hatAM. putrIo ma.sA.nI vaiyAvacca tathA bhakti karatA hatA. jinAlaya. dharmiSTha dhare sukhapUrvaka dharma ArAdhanA karI zake che. traNa putropAThazALA, upAzrayanuM suMdara saMcAlana karatA hatA. temanA pitAzrI (1) jayaMtIbhAI, (2) mugaTabhAI, (3) manaharabhAI. putrIkoThArI bhUdarabhAI parasotamabhAIe eka ja rAtamAM be mALeno (1) gajasabahena, (2) zAradAbahena, (3) maMjubahena, barmAsAgano lAkaDAno upAzraya karAvyo hato. udaghATana prasaMge . (4) jasavaMtIbahena, (5) anasUyAbahena. potAnA parivArane kAMsAnI tAMsaLI bharI cAMdInA rUpiyAnI prabhAvanA karI hatI. bacapaNathI pUjA-vrata-paccakakhANa-pratikramaNa tathA koI vakhate pU. sAdhu ma.sA. na hoya tyAre amRtabhAI ekAsaNAM vyAkhyAnAdinA saMskAronuM siMcana karela. pauSadha sAthe kalpasUtranI DhALo vAMcatA hatA. chellA 35 varSathI dharmanA saMskAranA baLe manaharabhAIe meTrika pAsa karyA Jain Education Intemational
Page #920
--------------------------------------------------------------------------
________________ 89 caturvidha saMgha pachI sametazikharajInI tIrthayAtrArthe muMbaIthI nIkaLyA ane pUrva TrasTI, maMtrI ane pramukhapada jevA mAnavaMtA hoddAo para rahI puNyodaye kumAraDI (bihAra) gAme saM. 2019 mahAvada-5 dIkSA tana-mana ane dhanathI sAcA dilathI sevA karIne kuLadIpaka tarIke thaI ane munizrI mahAyazasAgarajI banyA. vaDI dIkSA kalakattA yazakIrti prApta karyA che. zrI zaMkhezvara pArzvanAtha TrasTa-Agama vai. vada-6, gaNi padavI saM. 2036, mAga. suda-6, paMnyAsa (muMbaI), zrI lAvaNyasUri jJAnamaMdira-boTAda, zrI sImaMdharapadavI saM. 2044nA kA. suda-15 ane AcArya padavI svAmI jina maMdira-oziyAjInagara-bhIlADa, zrI zAMtinAtha sahajabhAve pU. gacchAdhipatie AjJA pharamAvatAM saM. 2053, aina derAsaranI peDhI-bIlImorA jevI dhArmika saMsthAo ane kA. va.-6nA amadAvAda-godAvarI zrI bhIDabhaMjana pArzvanAtha bIlImorA vibhAga keLavaNI maMDaLa, mAnava sevAkIya pravRttio saMghamAM sollAsa thaI. pUjyazrInAM tapa-tyAga ane amRtamaya vistAra pAmelI che. vANIthI sva-para samudAyamAM 72 dIkSAo ApI, 15 vaDI pU. A. zrI vijayasenasUrIzvarajI ma.sA.nI gurumUrtinI dIkSA, cha'ri pALatA saMgha-11, upadhAnatapa-11, sukhapara gurubhakti bhAvanAnA pratIka-rUpe pratiSThA, sAkaracaMda zeThanI (kaccha)mAM pratiSThApUrvaka, aMjanazalAkA, zaMkhezvara pArzva prabhunuM TUMkamAM (pAlitANA) prAcIna AdIzvara jinabiMbanI pratiSThA, zikharabaMdhI jinAlaya. saM. 2047 kalakattA cAturmAsa, bAda aMjanazalAkA, yaza-yakSiNInI sthApanA, sAdharmika vAtsalyamAM rAyapurathI uvasaggaharaM tIrthano chari pALato saMgha ane zrI lakSmIno saMvyaya, oziyAjInagaranA jinaprAsAdanI mukhya uvasaggaharaM pArzvaprabhunI kezIgaNadhara bAda lagabhaga 2600 varSa zilA sthApanA karavAno gauravavaMto lahAvo lenAra, naMdIgrAmamAM pachI calapratiSThAno zAnadAra prasaMga. potAnA bhAI mugaTabhAInI bhIDabhaMjana pArzvanAtha jinAlayamAM mahAvIrasvAmI bhagavAnanI saM. 2031 kA.va. 10 dIkSA, bhANInI dIkSA, bahena-banevInI pratiSThA, jinamaMdiranA zikharanA mukhyazilA sthApaka, AlIpora dIkSA, bhatrIjAnI dIkSA ityAdi pU. gacchAdhipati A. bha. tIrthamAM AdIzvara prabhunI pratiSThA jevI dharmapravRttio karIne darzanasAgarasUrijI ma.sA.nA saMsArI pakSamAM 29 jeTalI dIkSAo sukRtanI kamANI karI che. A badhA ja prasaMgoe jaina samAjanA thaI, jemAM puruSo adhika che. have pU.A. mahAyazasAgarasUrijI lokone mAnasahita bhAga levA mATe paNa jarUrI suvidhAo pUrI ma.sA. pAlItANAtIrthamAM pU. sAdhubhagavaMto mATe upAzraya pADIne saphaLatAnA sukAnI banyA che. emanI dharmapravRttinA cAra dharmazALAnuM kArya zarU karavA vicArela che. nAnAM-moTAM aneka cAMda lagAve tevI yAdagAra pravRtti te sametazikharajInI yAtrA zAsananAM kAryo thayAM. potAnA 39 varSa dIkSAparyAyamAM prAyaH - mATenI spezyala TreinanI vyavasthA ane saMghapati banIne AvI savAlAkha ki.mI. jeTalo vihAra tathA siddhagirinI 12 navvANuM mahAna pavitra tIrthabhUmi ane anya kalyANakovALI bhUminI yAtrA sAthe 1907 kula yAtrA karI che. A badho upakAra sparzanA, yAtrA-pUjAdino amUlya lAbha lIdho che. bacapanathI mAtApitAnA saMskAra, pUrvabhavanI ArAdhanA ane devaguru kRpAthI thAya che. po. vada 3nA 62muM varSa zarU thaze. mahA zikSaNa ane saMskAranI pravRttiomAM yogadAna, mAnavasevA TrasTanI mAnavatAnI pravRttiomAM sakriya, agAsI vada-panA dIkSAnuM 40muM varSa prAraMbha thaze. tIrthamAM upAzrayanuM udghATana, kAMdIvalI (muMbaI) upAzrayano zrI azokabhAI madhusUdanabhAI zAha hola, agAsI tIrthamAM kAyamI akhaMDa dIvAno lAbha levo, rohIDA jaina samAjanA pratibhAzALI dAnavIra, sevAbhAvI bIlImorAnA upAzrayano jirNoddhAra ane uddaghATana, ane kAryadakSa sajjana puruSa tarIke khyAti prApta karanAra zrI bIlImorAmAM maNibhadra vIranA akhaMDa dIpakanI sthApanA, azokabhAInuM janmasthaLa ane karmabhUmi e bIlImorA nagarI che. bIlImorAmAM sakaLa saMghane ati nAnI-moTI tapasyA karanAra bI.koma.nI padavI prApta karIne svataMtra rIte puruSArtha karI tapasvIonuM bahumAna karavuM, rohIDA jaina samAjanA phAunDezana kemikalanA vyavasAyamAM joDAyA. kemikalanA vyavasAyamAM dina- TrasTI ne tene samRddha ane vikAsamAM dAna karanArA, uvasaggahara pratidina potAnI buddhi ane hoMziyArInA samanvayathI satata tIrthamAM 28 kilo cAMdInI AMgIno lAbha lenAra, suvarNAkSare pragatinA paMthe prayANa karIne saMjarAja kemikala kaM.nA nAmathI (sonAnI sahIthI) kalpasUtra lakhAvIne zrutajJAnanI apUrva bhakti vizeSa samRddha thayA che. karanAra, agAsI tIrthamAM pUrNimAnI yAtrA nimitte zatruMjayano paTa zrI azokabhAIe dhArmika ane sAmAjika saMsthAomAM aSaNa karanAra, kastUrabA hospiTala valasADa, sAdhu, sAdhvI Jain Education Intemational
Page #921
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 89o vaiyAvaccamAM sadA tatpara ane anya sevAkIya saMsthAomAM kolejamAM bhaNyA. bI.esa.sI. thayA pachI 1945thI 1958 koIpaNa pravRtti mATe udAra sakhAvata karanAra, virala vyaktitva sudhI amadAvAdamAM vikhyAta davA banAvanArI kaMpanI "mesarsa dharAvanAra zrI azokabhAI sau koInA loka lADIlA banyA che. senDojha limiTeDanI zAkhAmAM kAma karyuM. 1959mAM "TriniTI uparokta sarva kAryomAM udAra sakhAvata karIne lakSmIne bAMdhI na leboreTarIjha' nAme potAnI svataMtra davA kaMpanI zarU karI. rAkhatAM chUTA hAthe dAna karIne A kalikALamAM nAnakaDA 1967mAM emaNe "ToranTa leboreTarIjha'nI sthApanA karI. udyoganagara bIlImorAmAM dharmakArya, sevApravRtti ane dAnanI "TorenTa' eTale "dhodha', hakIkatamAM zrI yu. ena. mahetAnI saritA vahevaDAvIne potAnAM vyaktitvano viziSTa rIte paricaya rAhabarI heThaLa judA judA prakAranI davAo ane tenA avirata karAvyo che. vikAsano eka dhodha zarU thayo. mAnasika rogonI duniyAmAM bIlImorA tema ja AjabAjanA vistAramAM roTarI 'TorenTa'nuM nAma sarvatra chavAI gayuM. emaNe rogonI upacAra kulaba, leDIjha kalaba, akhila hindu mahilA pariSada, yuvaka paddhatimAM navI krAMti karI ane A viziSTa kSetramAM yAdagAra maMDaLa, zAMtijina-zItaLa jinamaMDaLa, somanAtha saMkula, gAyatrI - siddhi meLavI. maMdira TrasTa jevI saMsthAone paNa potAnAM dAna ne sevAthI - jyAre ApaNe zrI yu. ena. mahetAno jvalaMta itihAsa alaMkRta karavAnuM saubhAgya prApta karyuM che. bIlImorA mukAme sAMbhaLIe chIe tyAre dAnavIra zeTha jagaDuzA, zrI vastupALapa.pU.A. zrI yazovarmasUrijI ma.sA.nI nizrAmAM saMgha samastane tejapALa tathA mahArAjA kumArapALanI yAda Ave che ke jeoe aSTaprakArI mahApUjAno lAbha ApI tenuM mahattva Ayojana dareka kSetramAM dAnanI gaMgA vahevaDAvI hatI. emanA A zrIsaMghane samajAvyuM hatuM. zrI sImaMdhara svAmI naMdIgrAma mukAme zubhakAryomAM emanAM dharmapatnI zrImatI zAradAbahena mahetAno zrI munisuvratasvAmInI pratiSThAno lAbha pU.A. zrI haMmezAM sabaLa sAtha maLato rahyo che. kalyANasAgarasUrijI ma.sA.nI nizrAmAM lIdho hato. Aje to "ToranTa leboreTarIjha' eka vizALa vaDalA jevI bIlImorAmAM zAMtisevAsadana nAmanI vADI potAnA kharce bAMdhI banI gaI che. A vyavasAyamAM zrI yu. ena. mahetAnA bAhoza zrI saMghane suprata karela. kula pAMca bhAgIdAro maLIne svadravyathI ane vinayazIla putro zrI sudhIra mahetA ane zrI samIra vADI bAMdhI arpaNa karela che. mahetAnA AvatA, kaMpanInA videzavyApAranI ghaNI navI kSitijo zrI uttamadAsa ena. mahetA UghaDI gaI. Aje jagatanA moTA bhAganA dezomAM TorenTa leboreTarIjhanI davAo nikAsa thAya che. sAmAnya rIte vyaktinuM jIvana AsapAsanA anukULa saMjogone pariNAme ghaDAtuM hoya che. keTalIka vyakti kaparA anekavidha udyogomAM, apUrva siddhi meLavanAra, TorenTa' saMjogono sAmano karIne paNa AgaLa vadhe che. AvI vyaktiomAM grupanA ceramena tarIke zrI yu. ena. mahetA Aje vizvabharamAM eka te sAhasika udyogapati zrI yu. ena. mahetA che. zrI yu. ena. nAmanA dharAve che. emaNe mAtra saMpatti ekatrita karI nathI, badhe mahetAne mAtra "sAhasika udyogavIra' tarIke ja oLakhAvI zakAya e saMpattino pravAha janakalyANakanA mArge vahevaDAvyo che. nahIM, balka teo sAcA arthamAM "sAhasika jIvanavIra' che. AnuM mAnavasevAnuM koIpaNa kSetra evuM nahIM hoya, ke jyAM emanI kAraNa e ke emaNe jIvanamAM eka nahIM paNa aneka avarodhono dAnagaMgAno pravAha pahoMcyo na hoya. chApImAM AvelI skUlamAM sAmano karIne asAdhAraNa siddhi meLavI che. emaNe udAra sakhAvata karI che. teonI AgevAnI heThaLa zAMticaMdra sevA samAje aneka zrI yu. ena. mahetA-uttamalAla ena. mahetAno janma lokakalyANanAM kAryo karyA. zrI bhArata jaina mahAmaMDaLanA adhyakSa 1924nI 14mI jAnyuArIe banAsakAMThA jillAnA memadapura tarIke emaNe samAjanI ekatA mATe bhagIratha prayatna karyo. gAmamAM thayo. mAtA kaMkubahena ane pitA nAthAbhAI pAsethI dharmanA saMskAra maLyA. pAlanapuramAM hAiskUlano abhyAsa karyo. teozrI Aje aneka dhArmika saMsthAo sAthe joDAyelA che. zrI yu. ena. mahetA zrI mahAvIra zruti maMDaLa ane zrI mAMgalya sevA vadhu abhyAsa arthe muMbaI gayA. keLavaNI maMDaLanA ceramenapade che. temanA moTI rakamanA dAnathI muMbaImAM zrI mahAvIra jaina vidyAlayamAM rahIne vilsana saMsthAnuM makAna thayuM che. Jain Education Intemational Jain Education Intermational
Page #922
--------------------------------------------------------------------------
________________ 898 amadAvAdamAM mahAvIra jaina vidyAlayanuM sarva prathama kanyA chAtrAlaya sthapAyuM. amadAvAdanI sivila hospiTalamAM eka karoDathI vadhAre rUpiyAnuM dAna ApyuM. jyAre navasArImAM makAnonI taMgIno anubhava karatAM sAdharmiko mATe emaNe rAhatanA dare 40 AvAsa banAvyA. Ama teozrInI dAna-gaMgA rUpiyA cha karoDathI vadhu che. jyAre ApaNe zrI yu. ena. mahetAno jvalaMta itihAsa sAMbhaLIe chIe tyAre dAnavIra zeTha jagaDuzA, zrI vastupALa-tejapALa tathA mahArAjA kumArapALanI yAda Ave che ke jeoe dareka kSetramAM dAnanI gaMgA sahevaDAvI hatI. emanA A zubhakAryomAM emanAM patnI zrImatI zAradAbahena mahetAno haMmezAM sabaLa sAtha maLato rahyo che. Aje rASTra, samAja, keLavaNI ane dharmakSetre zrI yu. ena. mahetA parivAra pAse ghaNI apekSA rAkhe che. kahevAya che ke temanA jIvana daramyAna Azare daza karoDa jevI mAtabara rakama temaNe dAnamAM ApI hatI. jaina samAjanuM teo mUlyavAna ratna hatA. zrI tilokacaMda DI. zAha temano janma tA. 3-1-1932nA roja banAsakAMThAmAM ane gujarAta-rAjasthAnanI sarahade AvelA nAnA evA gAma nenAvAmAM thayo hato. temanAM mAtA sva. kanIbAI jaina dhArmika saMskArathI khUba ja raMgAyelAM tethI bALapaNathI ja zrI tilokacaMdabhAImAM jaina dharmanA saMskAra sudaDha thayA. nAnI uMmaramAM a.sau. kanIbAI svargastha thayAM ane tilokacaMdabhAI temanA pUjya pitAzrI dhUlacaMdabhAI pAsethI vyApAranA pATha zIkhyA. binalohadhAtu (nonapherasa meTala)no dhaMdho zarU karyo. potAnI tIkSNa buddhi, AgavI anumAnazakti (koThAsUjha), bajAranI rUkha pArakhavAnuM kauzalya vagere guNothI kizora avasthAmAM ja nonapherasanA dhaMdhAmAM AgaLa vadhyA ane teo saphaLa rIte pAraMgata thayA. mAtra 17 (sattara) varSanI uMmare tilokacaMda DI. zAha enDa kuM. nAmathI vyApArI peDhInI sthApanA karI ane temAM pitAzrInI bilakula sahAya lIdhI nahIM. pote svataMtra rIte dhaMdho zarU karyo ane saphaLatAnA zikharo sara karatA gayA. Aje caturvidha saMgha gulAlavADImAM nonapherasa meTalamAM tilokacaMda DI. zAha enDa kuM. agragaNya sthAna dharAve che. teozrI bombe meTala ecenja li.nA sabhya che. bombe nona-pherasa enDa skepa maracanTa esosiezanA paNa sabhya che. te uparAMta bIjI prakhyAta dhArmika saMsthAo (harekRSNa harerAma) AMtararASTrIya saMsthAnA AjIvana sabhya che. DAinarsa kalabanA sabhya che. dhAnerA Arogya samitinA kAyamI kAryavAhaka sabhya che. zaMkhezvaramAM dhArmika kSetramAM TrasTI tarIke sevA ApI rahyA che. teozrIe jaina yAtrAsthaLoe vyApaka pravAsa kheDela che. te sAthe dAnano pravAha paNa vahevaDAvela che. zaMkhezvaranI eka moTI dharmazALAmAM moTuM dAna ApI temanA pUjya pitAzrInuM nAma joDAyela che ane zrI dhUlacaMda becarajI zAha (nenAvAvALA) evuM nAma ApavAmAM Avela che. pAlitANA jaina dharmakSetramAM paNa dharmazALA mATe eka ploTa-kharIdI AgaLa kAryavAhI calAvI rahyA che. dhArmika kAryomAM rasa letA zrI tilokacaMdabhAIe pUjya AcArya caMdrodaya vijayasUrIzvarajI mahArAja sAhebanA Adeza anusAra 108 darzana maMdiramAM paNa moTuM dAna Apela che. temanAM AvAM moTAM dAnothI prabhAvita thaI jaina AgevAno ane khAsa karIne goDIjI jaina saMghe pUjya AcArya caMdrodayavijayasUrIzvarajI mahArAja sAhebanI nizrAmAM saMvata 2033mAM temanuM sonAnA eka kiMmatI thALa vaDe bahumAna kareluM. zrI tilokacaMdabhAIe khUba ja namra ane kartavyabhAvanAthI suMdara javAba Apela hato. dhArmika kSetra sAthe sAmAjika tabIbI ane keLavaNI kSetromAM paNa jANItA che. temanA janmasthAna (mULa vatana) nenAvAmAM temanAM pUjya mAtuzrI sva. kanIbAInuM nAma joDIne 'kanIbAI dhuDAlAla janarala hospiTala' banAvela che. dhAnerAmAM dharmazALA-dhavala dharmazALA-sAcoTAmAM paNa dharmazALA baMdhAvela che. keLavaNI kSetramAM varakANA-rAjasthAnamAM jaina borDiMgamAM mukhya holanuM nAma ApavA mATe moTuM dAna Apela che. patrikAnA AjIvana sabhya che. rAjakAraNamAM yogya pratinidhi kAryakarane haMmeza sahakAra Ape che. aneka saMsthAo sAthe joDAyelA zrI tilokacaMdabhAInA parivAramAM temanAM Adarza dharmapatnI, traNa putrIo tathA be putro che. moTo putra ci. dineza. kolejamAM bI. koma. sudhI abhyAsa karyo che. ci. vijayakumAra abhyAsamAM khUba ja capaLa-87 TakA esa.esa.sI.mAM meLavelA. ema.esa. abhyAsa pUro karIne amerikAmAM sthira thayA che. Jain Education Intemational
Page #923
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 899 amadAvAda-vAsaNAmAM mULanAyakanI derAsaranI pratiSThA teo laMDana jaI bAra-eTa-lo thaI AvyA. A rIte teo karAvela. gabhArA upara mAtuzrInuM nAma kanIbAI ApavAmAM bI.esa.sI., ela.ela.bI. ane bAra-eTa-lo thayelA che. Avela che. meinaDora upara pitAzrInuM nAma ApavAmAM Avela paraMtu temanuM kharuM mahattva to temanAM bhAvanAzIla, sevAparAyaNa che. vaizAkha suda sAtamanA bhIlaDiyAjImAM pratiSThA karela che. jIvanamAM raheluM che. bAra varSanI uMmare teo potAnA kuLadevatA suputra zrI dinezanA hAthe vaizAkha suda sAtamane divase zrI mAMDavarAyanAM darzane mULI gayA. tyAM temanAM darzana karatAM parama zaMkhezvaramAM, vaizAkha vadi bIjane divase 108 darzana; 108 prasannatA anubhavI. chevaTe temaNe be hAtha joDI vinaMtI karI ke khezvara pArzvanAthanuM maMdira banI rahyuM che. tenuM zilAsthApana "he devI! tuM mane evI sthiti Apaje ke jethI huM rojanA dinezabhAInA hAthe thayuM hatuM. sAcoTamAM eka TI.bI. hospiTala 1000 rUpiyA dAnamAM ApI zakuM ane mArI pAchaLa eka evuM banAvI. jhAlodamAM eka kolejamAM rUmo banAvavA Donezana ApyuM TrasTa karI jAuM ke je mArA maraNa bAda paNa rojanA 1000 che. amadAvAdamAM DelAvALAnA rAmasUrijI sAdhu-sAdhvInA rUpiyAnuM dAna ApI zake." upAzrayamAM rU. 41,000 ApI bApujIno phoTo mUkIne takatI have temanA kauTuMbika jIvana para eka Acho dRSTipAta mukAvI che. karI laIe. temanAM lagna zrI rUkSmaNibahena sAthe thayAM. temanAthI saujanyamUrti udAra sakhAvatI dAnavIra prathama putraratnanI prApti thaI. tenuM nAma razmikAMta. teo ema.bI.bI.esa. banyA. sane 1966mAM laMDana mokalavAmAM zrI dIpacaMdabhAI esa. gADa AvyA. tyAra pachI vizeSa vikAsa arthe teo amerikA gayA zrI dIpacaMdabhAI saurASTranA sapUta che paDadharInA vatanI ane zikAgomAM sthira thaI svataMtra prekTisa karavA lAgyA. che ane jaina kuTuMbamAM janma pAmavAne lIdhe jaina tarIke temanA bIjA putranuM nAma hasamukha. temaNe solisiTarsanA oLakhAyA che, paNa Aje temanuM mAnasa sarva prakAranI saMkIrNatA ArTikalsa pUrA karI sane 1969mAM solisiTarsa tarIke kAma ke sAMpradAyikatAne bhedIne mAnavadharmanA mahAzikhara sudhI pahoMcyuM karavA mAMDyuM. sane 1976mAM teo laMDana gayA ane tyAM gagarATa enDa gArDInA nAmathI solisiTarsanI peDhI kholI kAma zrI dIpacaMdabhAInuM prAraMbhika zikSaNa paDadharImAM ja thayuM. karavA lAgyA. A banne putro suzikSita hovA chatAM mAtA-pitA te pachI teo vAMkAnera gayA ane tyAMnI hAiskUlamAMthI meTrikanI pratye khUba vinayathI varte che ane temano paDyo bola jhIlavAmAM parIkSA ApI sArA mArke pasAra thayA. gaurava mAne che. ( kauTuMbika saMyogo sArA na hatA, paNa zrI dIpacaMdabhAInI zrI dIpacaMdabhAI jAhera jIvanamAM prAraMbhathI ja rasa letA vidyAbhyAsanI laganI anerI hatI, eTale temaNe jAtamahenatathI hatA ane zaikSaNika tathA sAmAjika saMsthAone potAno vinamra sAdhano UbhAM karI saMpUrNa abhyAsa karyo. tyArabAda sane phALo ApatA hatA. duSkALa-nivAraNa jevA prasaMgoe temano 1936mAM muMbaI AvyA ane svataMtra kamANI karI AgaLa hAtha vadhAre udAra banato, paNa teo prasiddhithI dUra rahetA. abhyAsa karavA lAgyA. A rIte teo bI.esa.sI. thayA. hajI temanI sthiti eka bharelA sarovara jevI che ke jyAMthI koI paNa AgaLa abhyAsa karavAnI icchA hatI, eTale temaNe pazu-pakSI tarasuM pAchuM jAya nahIM. sane 1972mAM teo kAyadAno abhyAsa zarU karyo ane sane 1942nI sAlamAM pAlitANA khAte bharAyela jaina zvetAmbara konpharansanA bAvIzamAM ela.ela.bI. thayA. tyArabAda solisiTarsanA ArTikalsa pUrA adhivezananA pramukha cUMTAyA. te vakhate konpharansanI sthiti karI eDavokeTa tarIke muMbaImAM svataMtra prekiTasa karavA lAgyA DAmADoLa hatI, paNa teo sukAnI banyA pachI konpharansanI ane aneka kaMpanIonA salAhakAra banyA. sthiti anukrame sudharatI gaI. tyAra pachI sane 1979mAM dilhI zrI dIpacaMdabhAInI buddhi tIkSNa hatI, pratibhA anerI khAte jaina zvetAmbara konpharansanuM trevIsamuM adhivezana bharAyuM hatI ane sahadayatA to sahu koIne atyaMta prabhAvita kare tevI tyAre temanI pramukha tarIke pharI cUMTaNI thaI. Aje paNa teo hatI, tethI teo A kSetramAM jhaLakI UThyA ane sane 1950thI saMsthAnA pramukha tarIke cAlu che ane tenI sthiti saMgIna banAvI jamInanA niSNAta tarIke kAma karavA lAgyA. sane 1961mAM rahela che.
Page #924
--------------------------------------------------------------------------
________________ 900 gata varSe bhArata jaina mahAmaMDaLanuM 44muM adhivezana muMbaI khAte bharAyuM hatuM, tenA adhyakSa tarIke paNa temanI ja pasaMdagI thaI hatI ane te suyogya nIvaDI hatI. TUMkamAM Aje sArAye jainasamAjanI najara zrI dIpacaMdabhAI tarapha vaLelI che. ane temanA hAthe eka pachI eka suMdara kAryo thaI rahelAM che. sAmAnya janatA mATe paNa zrI gArDIjIno hAtha eTalo ja udAra rahelo che. jIvananA koIpaNa kSetramAM sahAyanI jarUra hoya tyAM temanI sahAya jarUra pahoMce che ane temAM zrI dIpacaMda esa. gArlI ceriTebala TrasTa tathA zrI dIpacaMda esa. gArDa rUrala DevalapamenTa TrasTa noMdhapAtra phALo ApI rahela che. temano phALo saurASTramAM savizeSa che, paraMtu gujarAta, mahArASTra ane madhyapradeza paNa temanA dAnathI vaMcita nathI. zrI gArDI sAheba potAnI kArakirdIne yazovala banAvI zakyA che tenAM kAraNomAM temanI vinamratA, saraLatA, nikhAlatA ane udAracarita svabhAvane gaNI zakAya. temanI kArya karavAnI ane levAnI paddhati eTalI sahaja ane saraLa che ke eka vakhata paricayamAM AvelI vyaktine temanA pratye ahobhAva utpanna thayA vinA raheto nathI. saurASTramAM sthaLa-sthaLe hAiskUlo, chAtrAlayo, dharmazALAo, auSadhAlayo, voTaravarkasa Adi mATe dAna ApI lokakalyANanI bhAvanAne caritArtha karI che. temanI dAnazUratA jainasamAja pUratI maryAdita na rahetAM garAsiyA borDiMga, harijana chAtrAlaya, brAhmaNa borDiMga, rajapUta borDiMga, koLI borDiMga, sathavArA borDiMga-Ama nAta-jAta ke dharmanA bhedabhAva vagara dAna karela che. saurASTra ane gujarAtanAM aneka gAmo dattaka laI grAmya vistAranI ekapaNa vyakti kAma vinA na rahe tevI vyavasthA karela che. have to temanuM sevAkSetra gujarAta na rahetAM madhyapradeza ane bhAratanA bIjA prAMtomAM paNa AgaLa vadhyuM che. mAtRbhUmi paDadharImAM zikharabaMdhI jinAlaya ane tenA nibhAva mATe mAtabara rakama arpI che. nUtana jinAlaya ane tenA prasaMge kaMkotarI ke jAherAta chapAvyA vinA hindu-muslima ane anya komanA sAtha sAthe mahotsava Ujavyo, eTaluM ja nahI, dareka dharmasthAnakamAM-AvAM 63 sthAnamAM ATha ya divasa potapotAnI dharmakriyAo karavA gArDI sAhebe preraNA ane protsAhana ApyAM hatAM. ahiMsA ane karuNAnA divya vArasAne dIpAvI rahelA caturvidha saMgha zrI dIpacaMdabhAI gADa karuNAbhAvathI prerAIne jIvamAtranI rakSA kAje dezanA khUNe-khUNe pharIne lakSmIno sadvyaya karI rahyA che ane puNyAnubaMdhI puNya upArjana karI rahyA che. tAjetaramAM gujarAtanI samagra pAMjarApoLo mATe pheDarezana racIne jIvadayAnA kAmane vegavAna banAvavA tathA asala mahAjanazAhInI prathA punaH UbhI karavA duraMdezIthI tana-mana-dhana samarpita karI rahyA che, gujarAtanI duSkALanI paristhitimAMthI mAnavane ugAravAnA prayatnonI sAthe eka paNa Dhora katalakhAne na jAya ane pAMjarApoLomAM jeTalAM pazuo Ave tene ugAravAnuM bhagIratha kArya gAme-gAma pravAsa karIne temaNe karyuM je vIsamI sadInA viSama kALanuM mahAna Azcarya che. sAthe AnaMda ane AzvAsana che. kIDI, mAchalAM, kUtarAM, pakSIne paNa yogya khorAka maLe te mATe gArDI sAhebe prayatna karyA che. "jIvo ne jIvavA do'nI vAtathI AgaLa vadhI jIvamAtra zAMtithI jIve-zAtA maLe tevA UMcA bhAvathI lakSmIno savyaya karI rahyA che. keLavaNI, meDikala ane anekavidha kSetre dAnanI gaMgA vahAvatA evA gArDa sAhebane zata zata dhanyavAda arpIe chIe. temane prApta thayelI lakSmI, samRddhi ane kIrtine teozrI sAcA arthamAM sArthaka karI rahyA che. sAce ja, kudaratano niyama che ke zreSTha vastu haMmeza yogya vyaktine ja prApta thAya che. ola inDiyA jaina konpharansanA sUtradhAra ane muMbaInI aneka saMsthAonA adhiSThAtA banelA zrI gArDa sAheba jaina samAjamAM sAruM evuM bahumAna pAmyA che. vyApArI jIva hovAthI vidhavidha vyApAromAM jhukAvyuM ane lakSmInI varSA varasI rahI, paNa hRdayanI udAratA evI ke zikSaNa saMsthAo, mAnava-rAhata, udyogakendra ane e uparAMta sevAnAM vividha kSetromAM jyAM jyAM jarUra paDI tyAM chUTe hAthe dAna karyuM. sAmAjika kSetre paNa ghaNAM ghaNAM madhyama varganAM kuTumbone temanI udAratA AzIrvAda samAna banI rahI che. gAMdhIjInA saMdeza mujaba saMpattinA TrasTI banavA prayatna karatAM karatAM bahujana sukhAya, bahujana hitAya.' maLelI lakSmIno sadupayoga thAya evI zrI dIpacaMdabhAI esa. gArDInI mahecchA ApaNane preraNA ApI jAgrata kare che. sadeva smita veratA zrI dIpacaMdabhAIne zAsanadeva khUba lAMbuM AyuSya ane taMdurastI arpe ane teonA zubha haste samAjanAM zubha kAryo thAya ema icchIe. pote zaktipUjAmAM mAne che. pApa-puNyomAM mAne che. Aja karoDo rUpiyAnI sakhAvato karI che. bhaviSyamAM moTI AkAMkSA sevI rahyA che. Jain Education Intemational
Page #925
--------------------------------------------------------------------------
________________ 901 tavArIkhanI tejachAyA zrI dIpacaMdabhAI gArDI sAhebanAM pravacano atyaMta prabhAvaka hoya che kAraNa ke te sahRdayatAbharyA manomaMthanamAMthI uddabhavelAM hoya che. e pravacanomAM teo ghaNI vakhata kahe che ke "huM koI dAnezvarI nathI, huM to (mAMDavarAya) dAdAno munIma mAtra chuM. temaNe bhaMDAranI cAvI mane ApI che, te evI sUcanA sAthe ke vahIvaTa barAbara karaje. temAM kaMI gaphalata thAya nahIM. vaLI huM to tamArI AgaLa eka bhikSaka tarIke Avyo chuM. mAre tamArI pAsethI dhana ke dhAnya joItuM nathI, paNa aMtaranA AzIrvAda joIe che. te tame khUba premathI Apo. tamAro atyaMta AbhAra. zrI popaTalAla tArAcaMda mepANI (jUnA DIsAvALA) zrI popaTabhAIno janma jUnA DIsA pAse dAmA gAme saM. 1970nA jeTha suda 11 guruvAra tA. 4-6-1914nA zubha dine thayo hato. saM. 1971mAM emanA pitAzrIe popaTalAla laheracaMdanA nAmathI bhAgIdArImAM zarAphI peDhI zarU karI. pachI bIjI peDhI saM. 1973mAM emanA pitAzrIe svataMtra zarAphI peDhI popaTalAla tArAcaMdanA nAmathI zarU karI. dhaMdhAno 30 varasanI uMmare ghaNo ja vikAsa karela hato. saM. 197pamAM emanA pitAzrI svargavAsI thayA tyAre popaTalAlabhAInI uMmara pAMca varasanI hatI. 12 varasanI uMmare DIsAthI muMbaI AvI thoDo samaya kApaDanA bijhanesamAM sarvisa karI. TUMka samayamAM kApaDano holasela vepAra zarU karela hato. Aje bijhanesa temanA suputro saMbhALe che ane teo dhArmika-sAmAjika kAryomAM sevAo Ape che. teozrI sattara varSathI zrI agAsI tIrthamAM menejiMga TrasTI tarIke sevA ApI rahyA che. baMne nUtana dharmazALAonuM bAMdhakAma temanI dekharekha nIce pUruM thaI gayela che. zrI siddhakSetre zrAvikAzrama, pAlitANAnA maMtrI che. zrI mahAvIra jaina vidyAlaya, muMbaInI vyavasthApaka kamiTInA sabhya che. chellAM pacIsa varSathI have teo saMpUrNa dharmamaya jIvana gujAre che. muMbaInI lakSmIdAsa mArkeTamAM mesarsa ke. caMdrakAnta enDa kuM.nA nAmathI chellAM bAvana varSathI kApaDano vepAra kare che. zrI popaTalAlabhAI chellAM pacIsa varSathI niyamita sAmAyika, navakAramaMtrano jApa, prabhupUjana Adi dharmakriyAmAM tatpara rahe che. zrI bhIlaDiyAjI tIrthanA TrasTI tarIke vIsa varSathI vadhAre sArI sevA ApI che. nUtana pArzvanAtha bhagavAnanuM maMdira temanI saMpUrNa dekharekha nIce taiyAra thayela che. pAlitANAnI mahArASTra bhavana dharmazALAnA upapramukha tarIke dasa varSa sudhI sevA ApI che. sane 1983mAM emaNe ghaNA dezonI musApharI karI hatI. muMbaIthI laMDana, bosTana, nyUyorka, zikAgo, Tokiyo, hoMgakoMga, beMgakoka, siMgApora, maleziyA, InDoneziyAmAM jAkArtA, bAlI vagere gayA hatA. emanAM dharmapatnI sAthe 20 varSa pahelAM yuropano jhurIcapravAsa karela tema ja dasa varSa pahelAM amerikAno pravAsa karela hato. paradezanA pravAsamAM paNa zrI popaTalAlabhAI nityaniyama barAbara pALatA hatA. dhArmika yAtrAmAM temaNe zikharajI vagere tIrthonI yAtrA karI che. siddhakSetramAM potAnAM dharmapatnI sAthe comAsuM karI navvANuM yAtrAno paNa lAbha lIdho. hato ane sAthe sAthe pAlitANA mahArASTra-bhavanamAM jUnA DIsA upAzraya saMgha taraphathI parama pUjya saMghasthavara AcAryadeva zrImad vijayabhadrasUri mahArAja ane zrImad vijaya OMkArasUrIzvarajI mahArAja Adi munivaryo ane pUjya manakazrIjI sAdhvIjI mahArAja Adi sAdhu-saMtone comAsuM karavAnI vinaMtI karI te mujaba lAbha lIdho hato. dareka dhArmika kAryomAM zrI popaTalAlabhAIe AgevAnI laI khUba ja rasa lIdho hato. mahArASTra-bhavana pAlitANAmAM bhojanagRha baMdhAvI Apela che tema ja jUnA DIsAthI be mAile Avela vaDAvaLa gAme dharmazALA baMdhAvI Apela che. zrI popaTalAlabhAIne dhArmika saMskArI pustakonAM vAcana-mananamAM khUba ja rasa che. saM. 2037mAM emanAM dharmapatnI caMcaLabahenane 500 AyaMbilanuM pAraNuM karAvela tyAre pUjya AcAryadeva vijayabhuvanabhAnusUrIzvarajInI nizrAmAM siddhacakra pUjana bhaNAvela hatuM. nUtana jaina upAzrayamAM cAlu varasamAM jUnA DIsAmAM emanAM mAtuzrI dhApubAI tathA kAkI samubAInA nAmathI derANI-jeThANI ArAdhanA hola baMdhAvI Apela che. tema ja zrImad vijayakArasUrIzvarajI mahArAja Adi munivaro ane manakazrIjI Adi 70 sAdhvIjI mahArAjone comAsuM karavA vinaMtI karI hatI ane dareka dhArmika kAryamAM AgevAnI laI bhAga lIdho hato. tema ja vaMdana karavA AvanAra sAdharmika bhAIo ane baheno mATe bhakti karavAno lAbha lIdho hato. amerikAmAM emanA pautra cetananAM lagna hovAthI tyAM paNa hAjarI ApavA gayA hatA. emanA gharanAM 12 membaro amerikA gayAM hatA. agAsatIrthamAM cAlu varasamAM vizALa bhojanagRha hola ane tenA upara dharmazALA, seneToriyama temanI dekharekha nIce banI rahela che. zrI popaTalAlabhAIne cha putro ane eka putrI che. temanAM nAma kIrtilAla, sevaMtIlAla, bAbulAla, vasaMtalAla, bhUpendrabhAI ane caMdrakAnta tathA sAtha che. Jain Education Intemational
Page #926
--------------------------------------------------------------------------
________________ 902 ramIlAbahena che. sevaMtIbhAI enjiniyara che. bhUpendrabhAI ema.DI. che. caMdrakAntabhAI ema.esa., ema.TI.sI. sAyansa che. pautra cetane bI.esa.sI. kompyuTara pUruM karela che. hAlamAM bhUpendrabhAI, candrakAntabhAI tA pautra cetana amerikAmAM rahe che. jUnA DIsAmAM saM. 2042mAM kIrtilAle paryuSaNaparvamAM aTTAI karelI tema ja bIjA 50 tapasvIo nimitte saM. 2043mAM kArataka mAsamAM occhava thayela, temAM popaTalAlabhAI taraphathI kArataka suda 13nA zAMtisnAtra mahApUjA tathA navakA2sInuM jamaNa thayela hatuM. bhIlaDiyAjI tIrthamAM ATha rUmanI dharmazALAno eka bloka popaTalAlabhAI tathA temanAM dharmapatnI caMcaLabahenanAM nAmathI baMdhAvI Apela che. hAlamAM teo temanA vizALa phemilI sAthe muMbaI vAlakezvaramAM azoka samrATa sosAyaTI, caMdanabAlA sosAyaTI, prakAza bilDiMga sosAyaTImAM rahe che. mahAsukharAya ratilAla saMghavI baMdhu-smaraNa zUnyamAMthI sarjana karanArA amArA parivAranA mobhI vaDIlabaMdhu mahAsukhabhAInuM puNya-smaraNa AjanA zubha avasare thAya che. smaraNa thatAM AMkho sajaLa thAya che. mAbhoma AMkolALImAM bacapaNa gujArI, pAlitANA gurukuLamAM sAta dhoraNa sudhI abhyAsa karI paristhitine anulakSIne abhyAsa choDI prArabdha ajamAvavA muMbaI AvyA ne satata parizrama, apAra saMgharSa thakI muMbaImAM TharIThAma thayA. hasamukhA, hoMzIlA ane kuTuMbapremI, uparAMta prabhAvazALI evA ke ekavAra paricayamAM Ave tenA manaHpaTala para chApa choDI jAya. lAgaNIsabhara, guNavattA tema ja udAra svabhAvanA kAraNe badhAM ja paricito temane 'bApA'nA hulAmaNAM nAme premapUrvaka yAda kare che. tamAro apakAra para upakAra karavAno sAdhuguNa amArA hRdayapaTala para ciraMjIva chApa choDI gayela che. jiMdagInA viSama tANA-vANA vacce nAnerA bAMdhavonI DhAla samA svargIya vaDIlabaMdhu mahAsukharAya ratilAla saMghavI 'gaDha AlA para siMha gelA' pramANe vidhinI vakratA to juo ke jyAre ama baMdhu tripuTI jAtamahenata vaDe saphaLatAnAM zikharo sara karavAnA tabakke hatA tyAre ame amArA siMhane gumAvyo che. 'zahANu mANusa lAbhata nAhI' te kahevata anusAra tA. 19-5-1999nA roja Apano For Private caturvidha saMgha puNyazALI AtmA bharyA-bhAdaryA parivArane aTUlo mUkIne svarge sidhAvyo. parivAramAM Aje Avo rUDo majAno panoto prasaMga Avyo che tyAre tamArI anupasthiti keTalI sAle che tene varNavavuM ama anuja baMdhuo mATe ati duSkara che. li. : harSadabhAI tathA araviMdabhAI temaja parivArajano. ratilAla viThThaladAsa saMghavI pitR-smaraNa bharatakSetranI puNyabhUmi para sthita zAzvatA girirAja zatruMjaya para AdIzvaradAdA pUrva navvANuM vAra vicaryA che. A tIrthakSetranI kAkhamAM vRMdAvana sarIkhuM AMkolALI gAma che. havAnI eka laherakhI Ave ne zetruMjAnI pavitra raja aNuye aNumAM prasarI jAya tevAM gAmomAM amArA vaDadAdA pUjyazrI DosAbhAI bhavAnabhAIno parivAra AMkolALI, jALiyA ane ratanaparamAM vaselo hato, jemAMnA pUjya zrI viThThaladAdA tema ja maNimA AMkolALImAM sthAyI thayAM, temanI ratnakukSie rAMkanA ratana jevA ratilAlano janma thayo ane bAlya avasthAmAM pitAzrIne gumAvyA. tyArabAda javAbadArInA 'maNira'nI dhurA amArAM dAdIe saMbhALI, duniyAdArI zIkhavI ane vepAramAM joDyA. amArAM pUjya pitAzrI tathA mAtuzrIe temanA jIvanakALa daramyAna ghaNAM taDakA-chAyA veThyA, TAMcAM sAdhano temaja Arthika saMkaDAmaNa vacce paNa saMtuSTa rahIne svamAnabhera kema jIvavuM te amone zIkhavI gayAM. amo Aje cha'ripAlita saMgha kADhI rahyA chIe tenA hArdamAM rahelAM tattvomAM pitAzrInI zArIrika temaja Arthika paristhiti nabaLI hatI tyAre amadAvAdathI pAlitANA jatAM pagapALA saMgho AMkolALI AvatAM ane ame pitAzrIne pUchatAM ke, "Avo saMgha ApaNe kyAre kADhIzuM?" tyAre pitAjI gaLagaLA thaIne kahetA ke kharA bhAvathI saMghanA yAtrikanI caraNaraja lezo to kyAreka tamo paNa saMgha kADhI zakazo." saMjogone AdhIna zatruMjayanI yAtrAe na jaI zakatA ane gAmanA pAdarethI zetaraMjI pAtharI girirAjane juhArI saMtoSa mAnI letA paraMtu manamAM vasavaso jarUra raheto. mAvataranA adhUrA rahelAM tyAranA svapna Aje deva-guru-dharma pasAye tathA pUrvajonA zubhAziSathI pUrNa karavAno aNamola avasara Avyo che. kuTuMbavatsala, dharmapremI, nIDara, spaSTavaktA, jAjaramAna vyaktitva jevAM anerAM guNaratnothI ApanuM jIvana dIpatuM hatuM. Personal Use Only
Page #927
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 903 Apano bahoLo parivAra Aje dharma-saMskAranA vArasAnuM abhyAsa saMskRta-prAkRtano karyo ane pharI dezamAM (cogaTha) gayA. parimArjana karavA mATe kaTibaddha thayo che. Apa amArA tyAM dhaMdho zarU karyo paNa pharI muMbaI AvyA ane vaDIla baMdhu sAthe saMskAramaya jIvananA zilpI cho. Ape siMcelA saMskArono kariyANAM-gaMdhiyANAMnuM kAma zarU karyuM temAM ThIka ThIka phAvaTa AvI. vAraso e ja amArI mahAmUlI mUDI che. amArA hRdayanA hAla mulunDa che te gAmanI badhI ja jamIna 1912nI sAlamAM dhabakArAmAM vijayatilaka banIne Apa samAyA cho. zrI arihaMta potAnA vaDIla baMdhu tathA snehInI bhAgIdArImAM kharIdI ane paramAtmAne bhAvabharI vaMdanA karavA sAthe samagra parivArane muluMDamAM nAnuM makAna bAMdhyuM ane te jamAnAmAM te vakhate A eka dharmamArge vizeSa udyamazIla banAve tevI prArthanA karIne ApanAM ja makAna ane bIjAM nAnAM jhUMpaDAM hatAM. lAiTa, pANI, rastA, punIta caraNomAM zraddhA-sumana arpaNa karIe chIe. kazuM ja na hatuM. relave sTezana paNa nahIM. pATA pAse UbhA rahe, li. : svargAdhika sukhadAyI evA pUjya pitAzrIne hAtha UMco kare, gADI UbhI rahe tema varSo gayAM. 1913-14mAM aharniza smarato samasta parivAra, putro : sva. mahAsukha, putra : jamInamAM ploTo paDyA; rastAonA nakazA karyA. 1914nuM harSada tathA araviMda, pautro : saMjIva, nimeSa, tuSAra, nikhila, vizvayuddha thayuM. jamInanA bhAvo vadhyA, aDhaLaka kamAyA, paNa vikrama, alpeza, amita, prapautra : jainamunI bhAvapUrvaka koTi vaDIla baMdhunI dharmabhAvanAne kAraNe gauhatyA baMdha karAvavA mATe koTi vaMdanA. katalakhAnethI vaDIla baMdhu rojanI traNasoeka gAyo choDAvI lAve te badhAMne nIraNa-nibhAvamAM khUba ja dhana vaparAyuM. laDAI baMdha zrI haragoviMdadAsa rAmajIbhAI thaI. jamInanA bhAvo khUba ghaTyA ane khUba Arthika nukazAna satata jJAnopAsanA, nIti, sAdAI, svAzraya, saccAI thayuM. vaDIla baMdhuthI chUTA thayA. dukAna pote rAkhI ane puruSArthathI ane saMskArapremathI potAnA jIvanane yazasvI banAvanAra zrI | pharI kamAyA, pharI sthira thayA. haragoviMdadAsabhAInuM jIvana preraNA samAna che. bhAvanagara 1941mAM bhAvanagara paNa dukAna karI ane pAlitANAmAM pAsenuM cogaTha (zihorathI pAMceka mAila) gAma temanI janmabhUmi jaina sAdhu-sAdhvIjInA abhyAsa mATe zrImatI haribAI jaina che. tyAM temanA pitAzrI rAmajIbhAInI khetI hatI ane te pAThazALA zarU karI, je bAra varSa potAnA kharce ja cAlu rAkhI uparAMta teo pustakonI kharIdI ane vecANanuM paNa kAma karatA hatI. hatA. A vyavasAyanA kAraNe zrI haragoviMdabhAIne bALapaNathI sAdAI, vizALa dRSTi, guptadAna, nyAyaparAyaNatA ane sArA vAcananI prIti thaI ane te thoDAM varSo bAda vRkSamAM saMskArapremathI teozrIe potAnuM jIvana eka Adarza gRhasthI pariNamI. teonI jJAnopAsanA vyAMsI varSanI vaya sudhI tarIkenuM evI rIte keLavyuM hatuM ke temAMthI bIjAone paNa preraNA aviratapaNe cAlu rahI hatI. temanAM mAtuzrI atyaMta dharmaniSTha maLe. hatAM. eka vakhata sAmAyikamAM temanAM mAtuzrI hatAM tyAre kALo nAga temanA deha upara pharI gayo chatAM teo sthira citte potAnI jJAnazIlatA, dhanazIlatA mATe teo Aje jaina sAmAyikamAM aDaga rahyAM. A dharmaparAyaNatA ane sahiSNutAnA samAjamAM vikhyAta che. guNa paNa temane vArasAmAM maLyA hatA. mulunDamAM tapagaccha jaino mATe teoe temanA vaDIla cogaThamAM zrI haragoviMdadAsabhAIe sAta gujarAtIno baMdhunI sAthenI bhAgIdArI vakhate 1918mAM jamIna 4000 vAra abhyAsa pUro karyo ane teonA pitAzrInuM avasAna thayuM. temanA judI rAkhI hatI tyAM maMdira baMdhAvyuM, jenuM TrasTa 1942mAM karyuM vaDIla baMdhu zrI jhaverabhAIne zire kuTuMbanA bharaNapoSaNanI ane 1950mAM zrI zvetAmbara mUrtipUjaka jaina saMghanI sthApanA javAbadArI AvI ane teone madadarUpa thavA pote paNa kamAvAnI karI. tyArathI 1970mAM avasAna pAmyA tyAM sudhI teo dRSTie nokarI mATe muMbaI AvyA. nokarI sAthe sAthe rastAnA zrIsaMghanA pramukha tarIke rahyA hatA. saMghanI sthApanAthI atyAra dIve vAcananI bhUkha paNa saMtoSatA hatA. vAcana khUba ja priya sudhI saMghanA vikAsamAM teozrIe ThIka ThIka moTo phALo jevo ke hatuM ane satsaMga paNa cAlu hato. be varSa nokarI karI ane pu. AyaMbila zALA hola mATe rUA. 16200; pAThazALA hola mATe AcAryazrI RddhisUrinA guru zrI mohanalAlajI mahArAjazrInI rU. 7200; kAyamI pAThazALA mATe rUA. 6300 jevI rakama preraNAthI abhyAsa mATe kAzI (banArasa) gayA. tyAM cAra varSa teoe saMghane ApI che. zrIsaMghe teone vaMzaparaMparA TrasTIpada Jain Education Intemational
Page #928
--------------------------------------------------------------------------
________________ ex ApyuM. teozrIe potAnA vatana cogaThamAM potAnuM makAna hatuM te pADIne tyAM upAzraya potAnA ja kharce Azare rU|. 20,000mAM baMdhAvI cogaTha saMghane suprata karyo che. sAdAI, svAzraya ane saMskArapremano vAraso potAnA cAreya putrone Apyo che. teoe eka Adarza gRhastha tarIkenuM jIvana byAMzI varSa sudhI gALyuM hatuM. dhArmika vAcana, dhArmika pravRttimAM zeSa jIvana gALyuM hatuM. temanA jIvanacaritranI 'eka bhAgyavAna vepArI' nAmanI pustikA sAmudrikabhUSaNa zrI zaMkararAva karaMDIkAre hiMdImAM tathA marAThImAM prakAzita karelI che, emAM temanA jIvananI suMdara gauravagAthA hastarekhAnA anubhavapUrvaka dekhADelI che. zrI hasamukhabhAI vI. mahetA ananya zraddhA ane avizrAnta parizrama kheDIne muMbaImAM bilDaronI prathama haroLamAM sthAna pAmanAra zrI hasamukhabhAI vI. mahetA mULa gujarAtanA vatanI che, paNa ghaNAM varSothI muMbaIne potAnuM kAryakSetra banAvyuM che. tejasvI buddhizakti, vicakSaNa vicArazakti ane kuzaLa kAryazaktithI hAlamAM muMbaImAM vardhamAna bilDarsa ane nirvANa grupa bilDarsamAM bhAgIdAra tarIke kAryamagna rahyA che. Adhunika yugane anurUpa bAMdhakAmakSetre nUtana vikAsanI vasaMta maheMke evI unnata bhAvanAthI prerAIne je sAhasa karyuM che temAM samartha vahIvaTakartA tarIkenuM sthAna saMprApta karyuM che. temanI sAdAI, niyamitatA, saMyamazIlatA, udAratA jevA sadguNoe temane ghaNe UMce Asane besADyA che. saMskAra ane rovAparAyaNatAnA sadguNothI zobhatA zrI hasamukhabhAIne mAMgalika dharmano vAraso bacapaNathI maLelo eTale dhArmika AyojanomAM mahattvano phALo ApI jIvana sArthaka karI rahelA zrI hasamukhabhAI samRddhinA zikhare pahoMcavA chatAM mithyA unmAda kyAreya sevyo nathI. sevAbhAvanAthI bhareluM temanuM samagra jIvana saune pre2NAnI saurabha sudIrgha samaya sudhI arpatuM rahe tevI amArI hArdika zubhecchAo che. dharmaparAyaNatA ane samAjasevAnA Adarzane haMmezAM najara samakSa rAkhIne kAma karIne rahyA che. jaina saMpradAyonA badhAM ja sAdhu-sAdhvIjIo taraphano temano ananya pUjya bhAva ane vaiyAvacca mATe temanI sevAparAyaNatAne kAraNe keTalIka sAmAjika saMsthAomAM sakriyapaNe rasa laI rahyA che. jIvananAM svapnAMo ane kAryo mAtra taraMgI manorathothI nahIM paNa satata udyama ane For Private caturvidha saMgha puruSArthathI ja phaLe che e sUtrAnusAra temanI pragati uttarottara thatI rahI che. Ama zraddhApUrNa haiye unnatinA zikhare pahoMcavA sAthe sevAbhAvI sakhAvatI puruSa tarIke samAjamAM sarvatra sammAna pAmyA che. jinazAsana ane devaguru upara ananya zraddhAvaMta zrI hasamukhabhAI mahetA ghaNI sAmAjika saMsthAo sAthe saMkaLAyelA che. rAjasthAna-udayapuranA dhArmika tathA mAnavakalyANanA kAryo karanAra karmaTha kAryakara zrI rAja loDhA rAjasthAnanA udayapura zaheramAM dhArmika tathA mAnavakalyANanAM kAryo karanAra kAryakaromAM zrI rAja loDhA atyaMta jANItuM nAma che. 70, 'madhuvana', udayapura-nivAsI zrI rAja loDhAno janma tA. 14-8-1940nA divase thayo hato. temanA pitAnuM nAma sva. zrI kesarI malajI loDhA ane mAtAnuM nAma zrImatI raMbhAdevI loDhA, jeo udayapuramAM sagRhastha ane sagRhiNI tarIke sArI nAmanA dharAve che. vANijyamAM snAtakottara kakSA sudhI zikSaNaprApta zrI rAjabhAI I.sa. 1965mAM zrImatI harSilAbahena sAthe lagnagraMthithI joDAyA. rAjasthAnanA ramatagamatakSetre paNa zrI rAja loDhAnuM nAma jhaLahaLatuM che. temaNe varSa 1963thI 1966 sudhI beDamiMTanamAM rAjasthAna rAjyanuM pratinidhitva karyuM hatuM. sane 1987thI 1981 sudhI teo rAjasthAna beDamiMTana esosiezananA adhyakSapade rahyA. beDamiMTana esosiezana opha inDiyAnA kAryakArI sabhya tarIke 1990thI 1991 sudhI sevA ApI. dhArmika tathA anya pravRttio : (1) 1980thI bhagavAna mahAvIra vikalAMga samitinA kAryakArI upAdhyakSaH saMsthAnI pravRttio : A samiti vikalAMganA kalyANa mATe kAma kare che. atyAra sudhImAM udayapura vibhAganA judA judA vistAromAM 205 kempa karI cUkI che. jyAM vikalAMgone kempamAM ja kelipara, kRtrima paga vagere mApa anusAra banAvI lagAvI ApavAmAM Ave che. (2) (a) mahAvIra inTaranezanala, udayapuranA adhyakSa 1986-1988, (ba) mahAvIra inTaranezanala epekSanA adhyakSa1993-'97. Personal Use Only
Page #929
--------------------------------------------------------------------------
________________ 905 tavArIkhanI tejachAyA mahAvIra inTaranezanalanI atyAra sudhImAM lagabhaga 275 zAkhAo saMpUrNa bhAratamAM phelAyelI che ane sAmAjika kAryomAM potAnI alaga oLakha UbhI karI cUkI che. (3) varSa 1982thI vAsupUjya mahArAja maMdira TrasTanA saciva pade kAryarata che. saMsthAnI pravRttio : upara darzAvela samayagALAmAM aDhI karoDanA kharce zikharamaMdira baMdhAvyuM ane 50 lAkhanA kharce 25 rUma dharAvatI dharmazALA baMdhAvavAmAM AvI. Aje A sthaLa zaheranI madhyamAM basa-sTezana tathA relvesTezanathI phakta eka kilomITaranA aMtare sthita che, jenA kAraNe yAtrALuone UtaravAmAM tathA AvanajAvanamAM suvidhAyukta che. (4) kIkAbhAI premacaMda TrasTanA TrasTIpade kAryarata : saMsthAnI pravRttio : A TrasTa kezariyAjImAM che, jyAM chellAM pAMca varSomAM 100 rUma dharAvatI dharmazALA, bhojanazALA, saMgha-hola tathA peDhI banI cUkI che. AthI yAtrALuonI avarajavara vadhI che. zrI caMdrakAMta mULacaMda zAha zihora pAsenA agiyALI gAmanA vatanI zrI caMdrakAMtabhAI hAla muMbaImAM vasavATa kare che. nAnapaNathI pitAnI chatrachAyA gumAvatAM sAdhAraNasthitimAM mAtAe traNeya bALakone ucheryA. meTrika sudhI vatanamAM bhaNI 18nI uMmare muMbaI AvI sarvisamAM joDAyA. ATha varSa bAda ilekiTraka upakaraNonuM utpAdana karavAno dhaMdho prAraMbhyo. takadIre yArI ApatAM '72 mAM kansTrakazana lAinamAM AvyA ane nAmAMkita bilDara banyA. dhaMdhA sAthe dharmakAryamAM pragatirUpe teo ghoghArI vizAzrImALIjJAtinI dareka saMsthAomAM tana-mana-dhanathI sahakAra Ape che. vatana sihoramAM mAtuzrInA nAme mAtra 20 paisAmAM darekane davA maLe che evA sArvajanika davAkhAnAnI sthApanA karI uparAMta AyaMbila zALA niyamita cAle che. te mATe moTI rakama ApI bhaMDoLa ekatra karyuM. temaja pitAzrInA nAme mahAvIra jaina vidyAlaya aMdherIzAkhAmAM bhojanagRhamAM rakama ApI che. sAyanamAM cAlatI AyaMbila zALAmAM Aso mAsanI oLIne kAyamI rUA. 87777- rUpiyAno Adeza mAtuzrInA nAme lIdho. pAlitANAmAM kesariyAjI bhojanagRhamAM mAtuzrI tathA parivAranA nAme Adeza lIdho. pAlitANA Dema para seniToriyamamAM tathA yazovijayajI jaina gurukuLa, siddhakSetra bAlAzrama, tAladhvaja jaina vidyArthIgRha, kanyA chAtrAlaya, vaDodarAnI mahAvIra vidyAlaya, sAvarakuMDalAnI bAlAzrama jevI aneka dhArmika tathA zikSaNa saMsthAomAM vividha rIte moTI rakamanAM dAna Apela che. vatana zihoramAM pa.pU.A. kailAsasAgarasUrijI mahArAja sA.nI nizrAmAM thayelA upadhAnatapamAM sAro hisso ApI lAbha lIdhela. Avo bIjo lAbha saM. 2037mAM kadamagiri khAte pa.pU.A. zrI meruprabhasUrIzvarajI ma.sA.nI nizrAmAM agiyALImAM paNa pratiSThA karAvela, ocho abhyAsa chatAM koThAsUjha ne niSThAne kAraNe sarvakArya dhagazathI kare che. dareka jagyAe dAnabhAvanAne kAraNe samAjamAM ane ghoghArI vi.mA. sahA. TrasTIborDamAM mokharAnuM sthAna dharAve che. zihora tathA anyatra zubha kAryo - 1. zihoramAM pitAzrInA nAme nahi napho nahi nukazAnanA dhoraNe eksare vibhAga, 2. zihoramAM UkALelA pANIno kAyamI Adeza, 3. vaDodarAmAM mAtuzrInA nAme upAzraya ane caitra AsomAsanI kAyamI AyaMbila oLI, 4. pAlaDI-amadAvAda :- pitAzrInA nAme AyaMbila hola ane aSADha suda 4 thI kArataka sudhI kAyamI AyaMbila, 5. sAvarakuMDalA vidyArthIgRhamAM eka rUma, 6. tapovanamAM eka skUla, 7. tAladhvaja jaina vidyArthIgRhamAM upapramukhano ucca hoddo, 8. pa. pU. A. merUprabhusUrizvarajI ma.sA. amiyApuramAM smArakamAM seneTarI holamAM eka bloka, 9. zihoramAM naMdalAla bhutA ceriTebala hospiTalamAM bhAI sevaMtIlAlanA nAme nasiMga kvATarsa, 10. karamabelI (vApI) hAIve para mahimAprabhusUrinA "mahimA prabhu upAzraya"mAM sAdhu sAdhvI bhagavaMtonI vaiyAvacca mATe kAyamI mAgazara mAsano kharca, 11. amadAvAda zrI ThAkarazI ceriTebala TrasTa hospi.mAM bhAI sevaMtIlAlanA nAme sarjIkala o.pI.DI., 12. zihoramAM zrI ena.ema.bhUtA komarsa kolejamAM saMcAlana mATe zaikSaNika hetu mATe rU. pAMcalAkha. Jain Education Intemational
Page #930
--------------------------------------------------------------------------
________________ COS dharmabhAvanAno kIrtikaLaza zrI zAMticaMda bAlucaMda jhaverI i. sa. 1929mAM suratanA vIzA poravADa jJAtinA jAjaramAna parivAranA caMdrAvatIbenanI kukSIe zrI zAMticaMdano janma. mAtAnI bimArIe sAtavarSanI vaye mosALamAM mAmA mohanalAla sAkaracaMda tathA mAmI prabhAvatIbahena ane nAnImA rUkSmaNIbenanA dharma-saMskAro jhIlavA ucharavA gayA. bAda mAmAnA vaDapaNe dhaMdhArthe muMbaI gayA. prArabdha-puruSArtha pitRAziSa ne mAmAnA vAtsalye zera bajAramAM vaNathaMbhI pragati karI. daramiyAna bhayaMkara mAMdagInA bichAne pa.pU.A. gurudevazrI azokacaMdra-sUrizvarajI ma.sA.no saMyoga ne satasaMga thatAM dharmajJAnanI pipAsA jAgI ne gurUAziSe navajIvana prApta thayuM. bAda khAnadAna parivAranA zrI kesarIcaMda svarUpacaMda jhaverInI putrI nalinIbena sAthe prabhutAmAM pagalAM pADyAM. sajoDe sAdhu-sAdhvIjIonI bhakti-vaiyAvaccanA vizeSa rAgathI ne sAdhu-sAdhvIonAM pagale parivAra dharmAnurAgI banyo, ane temAM vRddhi karatAM kalyANa mitra zrI rajanIkAMta mohanalAla devaDInA Agrahe bAbulanAthanA pArzva jinAlayanA aMjanazalAkA prasaMge bhagavAnanA mAvatara banyAM. azaktane DoLI, yAtrIko mATe aSTaprakArI pUjAsAmagrI tathA AvazyaktAe vAhanasuvidhA yukta jJAtijanone navvANuyAtrA karAvI. i. sa. 1988nAM duSkALamAM mahAtIrtha zatruMjyamAM AdizvaradAdAno abhiSeka karAvyo ne e sAthe ja megharAjAe mahera karI 23-12-1990no cha gAunI pradakSiNA sAtheno abhiSeka prasaMga seMkaDo varSo bAda itihAsanA pAne suvarNAkSare aMkti che. jo 36 AcAryo, 4000 sAdhu - sAdhvIo tathA eka lAkha yAtriko UmaTyA hatA je A siddhakSetrano prathama banAva hato. vardhamAna saMskRtidhAmanA 1000 svayaMsevako, 800 jJAtijano ane 500 mahemAno nimaMtrita hatA, pU. sAdhusAdhvIjInA vihAranI vyavasthA paNa UbhI karAyela. AvA abhiSeka ane tenA kartAonA smaraNamAM pAlItANA nagarapAlikA tathA zeTha ANaMdajI kalyANajI peDhInA sahayoge taLeTI roDanuM 'rajanI-zAMti mArga'thI nAmAbhimAna thayeluM. girirAjanI taLeTI para 108 samavasaraNanA bhavya jinAlayano aMjanazalAkA mahotsava daidipyamAna rIte pa.pU. A.zrI caMdrodayasUrijI tathA pU. A.zrI azokacaMdrasUrizvarajI ma.sA. Adi AcAryo, pU. munimahArAjonI vizALa hAjarImAM ujavAyo tyAre indra-indrANI banavAno anero lhAvo lIdho For Private caturvidha saMgha ane mu.nA. nI bAjumAM ajItanAthabhagavAnanI pratiSThAno saparivAra lAbha lIdho. pU. mAtA-pitA ane nAnInI prabaLa icchAe muMbaIpArlAmAM ghara AMgaNAnAM derAsarane badalI baMgalAnI bAjumAM ja svadravye saMgemaramaranuM bhavya derAsara zikharabaddha banAvI dhAmadhUmathI aMjanazalAkA mahotsava uparokta pa.pU. bAMdhavabelaDI AcAryonI nizrAmAM saM. 2049 nA mahA su.6nA Ujavyo. A derAsara hAI ve para hovAthI kolejiyana yuvaka-yuvatI tathA bhaktonI pUjA-darzananI bhIDa ane sAdhu-sAdhvIo paNa AvatAM hoI temanI vaiyAvacca bhakti tathA darzana-pUjanano lAbha saparivAra laI dhanyatA anubhave che. pU. pitA tathA mAmAzrInI, anukULatAe siddhakSetra pAlItANAmAM cAturmAsa gALavAnA svaprane saM. 2051mAM saMpUrNa suvidhA sAthe 450 uparAMta bhAviko sAthe pU.A. bAMdhavabelaDInI nizrAmAM tathA pa.pU.A. caMdrodayasUrizvarajI ma.sA.nA AzIrvAde zatruMjyanI chAyAmAM pannArUpa tathA takhatagaDhanI dharmazALAmAM bhavyAtibhavya rUpe sAkAra karAvela. jemAM 75 jogavALA sahita 150 sAdhu sAdhvIjI ma.nI bhaktino lAbha lIdho ane sAthe mAnavatAnA kAryarUpe pAlItANA jayapura phUTa ane nidAna, bhAvanagaramAM poliyo-oparezana tathA hRdayaroganA kempo, muMbaInA niSNAta DokTarone bolAvI yojela ane jarUriyAtamaMdone Arthika sahAya vaDe muMbaI paNa mokalavAnI vyavasthA karela. uparAMta pAlItANA-jUnAgaDhanA TUMkAmArga para vihAradhAmanI suvidhA rahita sthaLoe potAnA sagAM-mitronI 'saurASTra vihAra dhAma samiti banAvI paMdara jeTalAM upAzrayo nirmela, zatruMjya, giranAra, kadambagiri, parvato para kalyANamitra rajanIbhAI devaDInA bhAgamAM adhiktama navA dhajAdaMDo caDAvyA, tathA zezAvana - giranAra - kulpAkajI - kadambagiri tIrthasthaLe pratiSThAno lAbha lIdhela. pU. AcArya merUprabhasUrizvarajI ma.sA. nA AziSa ne pa.pU.A. devasUrizvarajI ma.sA.nI preraNAe tathA jIvaNadAsa dharamadAsa peDhInA sahakAre, merUdhAma smAraka sAbaramatI amiyApuramAM nirmANAdhIna bhavya derAsaramAM 81 iMcanA AdinAtha bhagavAnane birAjamAna karAvavAno lAbha paNa lIdho. sUratamAM pU. paM. zrI somacaMdrasUrizvarajI gaNinI AcAryapadavI prasaMge gurubhaktine svAmIvAtsalyano tathA gADha mitra vajubhAI bAbariyA sAthe tabIbI sAravAra kempa dvArA mAnavasevAno stUtya lAbha lIdhela. AvI ja rIte dhanasarvyaya Personal Use Only
Page #931
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA karatAM zatruMjya taLeTI para samavasaraNa jina-prasAde, zaMkhezvaramAM 108 pArzvanAtha jinAlaye, hastagiritIrthe, bharUca zrI munisuvratasvAmItIrthe, vaDodarA pratApanagara jinAlaye, uvasaggaharaM tIrthe, bihAranA kuMDalapuratIrthe tathA punA-kAtrija Adi aneka sthAne pratiSThAno ane hastinApura tIrthe jaMgI kharca Akarita aSTapadajInA maMdiranA sajoDe zilAropaNa sAthe temAM bhagavAna zAMtinAthajIpratimA virAjita karavAnA Adezano vagere lAbha lIdhela. pU. nAnImAnA pAlananuM RNa adA karavA pa.pU.A meruprabhasUrizvarajI ma.sA.nA upadeze pAlItANA taLeTI roDa para AkArita zramaNavihAramaM sAruM yogadAna Apela. saMskArIputra harezabhAI ke jeo zerabajAranA dhaMdhAmAM AMtararASTriya vikAsa sAdhI vyApArIomAM AgavuM sthAna dharAve che. ane zvasuragRhonAM AMgaNAMne dIpAvatI baMne putrIo zIlA ane prIti, tathA dharmapatnI nalinIbena tathA putravadhu darzanA, pautro kRNAla, nehA tathA karananA banelA khuzyunA khajAnA samA A parivArajanoe dharma-saMskAranA vArasAne UjALyo che. zrI zAMtibhAI tathA temanAM patnInI sAdAI, vinamratA, viveke paricayamAM AvanArAone prabhAvita karyA che. zatruMjya para abhiSekanAM sthaLonI jUnI parabane navatara kalAtmaka banAvI 'rajanI-zAMti' paraba nAma ApyuM jemAM abhiSeka vigata sAtheno aitihAsika zilAlekha lagADAyela che. zatruMjya Aroha prAraMbhika pagathiye tri-dvAra yukta vizALa pravezadvArano peDhI dvArA maLela Adeza atyaMta lAbhadAyI manAya che. ahIM paNa aitihAsika zilAlekha mukAvela che. sAthe taLeTI pAsenA kIrtistaMbhamAM sarvasAdhAraNamAM rU. pAMcalAkha lakhAvI anero lhAvo lIdhela. pa.pU.A. caMdrodayasUrizvarajI ma.sA.nI nizrAmAM vikramasarjaka 800 siddhitapanI mahAna tapasyA zrI bhAvanagara jaina zve.pU. tapAsaMghanA upakrame thaI tenI pAse aitihAsika yAdagIrI rUpe bhAvanagaranA dAdAsAheba derAsaramAM siddhitapacoka banAvavAno anero lAbha lIdho. zihora-jaina sosAyaTInA bhavya derAsaramAM mU.nA caumukhajImAM AdizvarabhagavAnanI pratiSThAno tathA unA ajArA pAse nadI taTe pU.A. hirasUrizvarajI ma.sA.nA samAdhimaMdiramAM eka derI banAvavAno tathA pArlA-ghoghA tIrtha rAMderamAM pArzvanAtha janmakalyANaka prasaMge aThThama tapanI tapazcaryA samaye kAyamI pAraNAno vagere lAbha lIdho. pArlAmAM zikSaNa, ArogyakSetre paNa moTI rakamanAM dAno ApyAM. malADamAM paNa devakaraNa mULajI jaina For Private colo derAsaramAM mahAvIrasvAmI kalyANaka prasaMge tathA isTa malADanA kAyamI cauvihAra gharamAM kAyamI lADunI prabhAvanAno lAbha lIdho. zerasA, maNInagara, kAMkariyA, ujjainanA zrI pALakAyaNA derAsara pAse potAnA sahayogathI bhavya upAzrayo banAvyAM. pArlAmAM daherAsaramAM mANIbhadravIranI daherInI pratiSThA karAvI. uparAMta nAgezvaratIrthamAM mU.nA. para cAMdInuM suMdara kalAtmaka chatra tathA bhojanazALA upara bhavya ArAdhanA hola tathA dhAra (ma.pra.)mAM bhaktAmara jinAlayamAM eka derI, zaMkhezvara kalyANa prasaMge 3500 aThThamatapanA ArAdhakono bhaktilAbha ane AgamamaMdiramAM eka rUma tema ja 108 pArzvanAtha jinAlayamAM eka derIno pratiSThAlAbha, tathA nirmANAdhInajI ayodhyApuramAM mUrtibirAjana sthaLe zilAropaNano lAbhagoDIjI pAyadhUnInI derAsaramAM padmanAthabhagavAnanI pratiSThA karAvela. derAsaramAM vAsUpUjya svAmI pratiSThA samiti ane upAzrayanA mukhya dAtA banAvAno tathA orapADa bharUca pAse sAyana gAmamAM kuMthunAtha bhagavAna mU.nA. tarIke virAjIta karavAno tathA suratamAM desAI poLanA derAsare dharmAdA davAkhAnAmAM ne mahesANA-menzana davAkhAnAmAM mAmA bAlubhAI khImacaMdanA nAme phI davA vitaraNa tathA mAMDavagaDha (ma.pra.)mAM khetaramAMthI maLelI ati prAcIna mUrtinA bhAre lepa karAvI mukhya derAsaranA bhoyarAmAM pratiSThA karAvavAno, tathA bhopAvaramAM prAcInamUrti zAMtinAtha bhagavAnane navesarathI lepa tathA pAvApuramAM mahAvIrasvAmI bhagavAna tathA kuMDalapuramAM prAcIna mUrtionA lepa, ane gautamasvAmInI pratiSThA karAvavAno tathA sametazikhara upara mU.nA. tathA AjubAjunA bhagavAnanA lepa tathA zatruMjya paranI modInI TUMkamAM paMcabhagavAnanI pratiSThA tathA hastagirimAM eka derI zAMtinAtha bhagavAnanI tathA cAMdakheDAmAM gautamasvAmInI vizALamUrti temaja munisuvratasvAminI pratiSThA vagere aneka dharmakArya ne mAnasevAnA lAbho lIdhela che. tethI dareka saMgheDA (saMpradAyo)nA pU. AcAryazrIo tathA mahArAjAnI apAra kRpA zAMtibhAI para niraMtara varasatI rahI che. temanA nAmanuM ceriTebala TrasTa sthApI mAnavatAnA, samAjasevAnA, zikSaNa, Arogya ane garIba dardIo tathA kaSTasAdhya bhayaMkara bimArIvALAone Arthika madada karavAnuM kArya karI rahyA che ne bhaviSyamAM paNa te yathAvata rAkhavA saMkalpabaddha che. sane 2003mAM 75mA varSamAM praveza prasaMge dhArmika anuSThAno bhavya bhojanasamAraMbha pU. guru bhagavaMtono gRhaAMgaNe praveza sAthe dedIpyamAna ujavaNI Personal Use Only
Page #932
--------------------------------------------------------------------------
________________ 908 jainasamAjanA agragaNya ane zAsananA zaNagArasamA zrI zAMtibhAI jhaverInuM TUMkI bimArImAM tA. 8-6-05nA pArlAmAM duHkhada dehAvasAna thatAM jaina samAjamAM ane pArlA jaina saMghamAM gherA zokanI lAgaNI prasarI vaLI hatI. pArlA khAte temanI aMtimayAtrAmAM bahoLI saMkhyAmAM agragaNya zaherIjano, AgevAna jaina zreSThIo, snehI sagA mitravarga vagere joDAyA hatA. aMtima saMskAra veLAe pArlA jaina saMgha tathA pAlitANA bhAvanagara jainasaMgho vatI bhAvabharI zraddhAMjali apAyela. sadgatanA guNAnuvAdanI sabhA pArlA jaina saMghanA upakrame mahAsukhabhavana upAzrayamAM tA. 23-6-05nA roja mahA upakArI pa.pU.A. azokacaMdrasUrIzvarajI ma.sA.nA ziSya pa.pU.A. somacaMdrasUrIzvarajI ma.sA.nI nizrAmAM pAMca samudAyanA AcAryonA 11 ziSyo pU. sAdhvIjI mahArAjo zrAvaka-zrAvikAo sakaLa jaina saMghanI upasthitimAM yojavAmAM Avela. pArlA jaina saMghanA agragaNya zrI azokabhAIe zraddhAMjalimAM zAMtibhAIne jainazAsananA zaNagAra samA ane aneka tIrthomAM pArlA jaina saMghanuM gaurava vadhAranAra umadA ane udAra dilanA zreSThI kahyA hatA. bhAvanagarathI khAsa padhArelA temanA nikaTanA sAthI ane parama kalyANamitra zrI manubhAI zeThe temanI yazasvI jIvana jharamara rajU karI zAsanasamrATa samudAyanA pa.pU. A. caMdrodayasUrIzvarajI ma.sA.nA baMdhu pa.pU.A. azokacaMdrasUrIzvarajI ma.sA.nI paramakRpAthI dharma pratyenI amApa zraddhAthI aitihAsika zatruMjayanA mahA abhiSeka temanA paramakalyANakamitra zrI rajanIbhAI devaDInA bhAgamAM UjavelA te yAda karI aneka tIrthomAM jinabiMbonI pratiSThA, svadravyathI svagRhe zikharabaMdhI bhavya jinAlaya baMdhAvI jIvanane dhanya banAvanAra sadgate cAturmAsa navvANuM yAtrA jIvadayA ane mAnavatAnAM aneka kAryo karela. meDikala kSetre hRdayaroganA nidAna kempo, jayapuraphUTakempa, poliyokempa caturvidha saMgha vagerenI rUbarU anubhavelI jhalaka ane smaraNo rajU karela. zrI mahendrabhAI zrI pArasabhAI vageree paNa prAsaMgika zraddhAMjali arpela. pAMce samudAyanA AcAryo vatI temanA ziSyoe guNAnuvAda karatA temanAM dharmanAM kAryonI anumodanA karela. sAdhuo zrAvakanA guNAnuvAdamAM upasthita rahe, sakaLa saMgha moTI saMkhyAmAM padhAre te badhu zAMtibhAInA dharmaniSTha pavitra jIvanane AbhArI che. pa.pU. zAsana samrATanA pa.pU.A. somacaMdrasUrIzvarajI ma.sA.e jaNAvela ke gurunA hRdayamAM bhaktajana ziSya tarIke sthAna prApta karavuM AkaruM che, paraMtu parama vinayI zAMtibhAIe A sthAna prApta karI jIvana dhanya banAvela teo saunA hatA ane sau temane potAnA gaNatA. anumodanA sAthe AzIrvAda pAThavela e zrImatI nalinIbahena, putra harezabhAI, putravadhU darzanAbahena, kunAla-nehA-karana ane putrIo zIlAbahena tathA prItibahena temano dharmano vAraso dIpAve che. mA vRddhi karaze ane temanAM dharmanAM sukAryonI vaNathaMbhI kUca zarU rAkhI sAcI zraddhAMjali arpaze. pa.pU. AcAryazrIoe gRhaAMgaNe parivArajanone AzIrvAda ApavA kRpA karI hatI. jainasamAjanA agragaNyo zrI maphatakAkA, zrI dIpacaMda gArDI, agragaNya jaina viziSTha vidhikAra zrI bAbubhAI kaDIvAlA tathA bahAragAmathI surata bhAvanagarathI snehI svajanonI vizALa hAjarImAM upasthiti hatI. zrI zAMtibhAI jhaverIe dharmapatnI nalinIbahena tathA svajano sAthe pUrva bhArata-sametazikharajI, mahAtIrtha, pazcime zAzvatA tIrtha zatruMjaya ane giranArajI Adi tIrtho, uttare prAcIna tIrtha kAMgaDA (himAcalapradeza) bhadrInAtha Adi dakSiNe kulapAkajI Adi tIrthasthAnonI yAtrA karI jIvana dhanya banAvyuM che. saMkalana-manubhAI zeTha
Page #933
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA guNagaNasaMpanna agresara zrAvako vIrazAsananI yazojjavala paraMparAmAM agaNita zrAvakapratibhAratnoe temanAM zreSThatama prabhAvaka dharmakAryo karIne jainazAsanI tejaprabhAne daze dizAmAM prasarAvI che. samayakALe bhale paDakhuM badalyuM hoya paNa ekavIsamI sadInA A kampyUTarAijhDa yugamAM sarvatomukhI zreSTha sAdhanA karanArAono jarAya toTo nathI. A zrAvakaratnonI netradIpaka tapasyAo jANIe tyAre ApaNane paNa ArAdhanAnuM navuM joma pragaTe che. A zrAvakaratnonA sadguNo Aje paNa ghara-gharamAM guMjana karatA kAnane pAvana karI rahyA che. pAyAmAM dharabAyelA sAdhaka-bhAvanAnAM hRdayasparzI dRSTAMto ApaNane koI UMcI zubha bhAvanAmAM kheMcI jAya che. samagra samAja cAritranI A sugaMdhano sAkSAtkAra sadIo sudhI karato rahIne preraNA ane protsAhananuM pAtheya pAmato raheze. deDha zraddhAsaMpanna, kaLavakaLanA jANakAra, dhIMgI dharAnA dhaNI ane gajabanI koThAsUjha dharAvanAra evA ghaNA zrAvako prAcInakALamAM thayA paNa vartamAnamAM paNa evA ghaNA che je paricayo A lekhamALA dvArA jANIe. --saMpAdaka. zeTha anupacaMda malukacaMda mAtA-ratanabAI, pitA malukacaMda, janma vi.saM. 1900, bhAdaravA vada-3, temanA janma bAda pitAnI Arthika sthiti sudharatI cAlI. nAnapaNathI ja prabhudarzana, sevApUjA, sAmAyika Adi pAMca varSanI uMmarathI karatA. 8 varSanA thatAM 14 niyamo dhAravA ekAsaNAMdi vrato karavA lAgyA. dhArmika abhyAsa paNa sAro karatA. yogya uMmara thatAM pitA sAthe dukAnamAM joDAyA. temAM paNa ghaNA kuzaLa nIvaDyA. cha sAta mahinA pitAjI sammetazikharajI yAtrAe gayA tyAre vyApAramAM ghaNI vRddhi karI- vepArI vargamAM paNa pratiSThita banyA. temanAM buddhi, gAMbhIrya ane DahApaNathI loko prabhAvita thatAM. temanA nAnAbhAI nagInabhAI nAnI uMmare devaloka thayA tyAre paNa gharamAM temaneM karmabaMdhanA kAraNarUpa zoka ane raDavA karavAnuM nAnAbhAInAM dharmapatnI tejakorabahena sahita badhAne samajAvI baMdha karAvyuM. paMdara divasa bAda potAnA gharamAM prabhupratimA padharAvI, aThThAI utsava karyo. jIvananirvAha mATe pUratuM dravya bheguM thatAM pitAne kahIne A saMtoSI mahApuruSe dhaMdho baMdha karAvyo ane AtmakalyANano zreyaskara mArga lIdho. cha mAsanI lAMbI bimArImAM paNa sUtrapATho vAMcatA. sarvaprathama hukamamunino yoga maLyo paNa tenAthI saMtoSa na thatAM amadAvAda prazAMtamUrti buTerAyajI (vRddhicaMdrajI) pAse zrAvakanAM bAra vrato aMgIkAra karyAM. zrI zAMtisAgara sAthe paNa 909 For Private paricaya thayo. tyArabAda AtmArAmajI ma.sA.nA paricayamAM AvyA. temanI pAsethI dharmanAM rahasyo jANavAM maLyAM ane ghaNI zaMkAo dUra thaI. vi.saM. 1941mAM temanA surata cAturmAsa daramyAna zAstrAbhyAsa karavA vAraMvAra jatA. 1942mAM pAlitANA cAturmAsa daramyAna pote pAlitANA rahI temano lAbha lIdho. AtmArAmajIthI temanuM jIvana khUba ja prabhAvita thayuM hatuM. paryuSaNamAM prAyaH aThThAI karatA sAdhu na hoya to aThThAImAM vyAkhyAna paNa vAMcatA. pratikramaNAdi kriyA poSadha vi. UbhAM UbhAM pramAdasahita karatA. jJAna sAthe kriyA paNa uttama karatA. AdezvarabhagavAna derAsarano jIrNoddhAra karAvyo. te mATe TIpa mATe paNa gAmegAme jatA. saMvata 1943mAM aSADha suda dasamanA roja pratiSThA karAvI. saMvata 1944mAM 5.pU. upAdhyAya vIravijayajI ma.sA., pravartaka kAMtivijayajI Adi cAra sAdhu bhagavaMtanuM comAsuM karAvyuM. te daramyAna zrImad rAjacaMdrajI paNa bharUca temane tyAM padhAryA ane paMdara divasa rahyA hatA. anopacaMda bhAInA saMgathI temanAmAM prabhu-pUjA-bhaktinA bhAva vadhyA hatA. tyArapachI paNa teo 3-4 vakhata temane tyAM AvyA hatA. saM. 1945mAM sametazikharajI yAtrA karavA gayA. jatAM pAlanapura AtmArAmajI ma.sA. cAturmAsa hovAthI UtaryA. Personal Use Only
Page #934
--------------------------------------------------------------------------
________________ 910 hIro karI che vaLatI vakhate teo pAlI hovAthI pAlI UtaryA hatA. baMne vakhate 8-8 divasa teo pAse rahyA. saM. 194pamAM A. siddhasUri bApajI bharUca cAturmAsa rahyA. temanI pAse jJAnadhyAnamAM vadhu samaya rahetA. te vakhate zAstrI pAse tattvArtha bhaNatA hatA. sUtronA barAbara artha anopacaMda evA karI ApatA ke zAstrI paNa Azcaryacakita thaI jatA. pharI 1950mAM temanuM cAturmAsa karAvI khUba jJAnagoSThI karI A.ka. peDhImAM teo pratinidhi hatA. saM. 1953mAM amaravijayajInuM cAturmAsa thayuM. saM. 1953mAM bharUcamAM jaina dharmaphaMDa peDhInI sthApanA karI. samagra jillAnA dharmAdA khAtAno nANAMkIya vahIvaTa te dvArA thavA mAMDyo. teo jyotiSa paNa sAruM jANatA. temanA muhUrta pratiSThA va.nA khUba ja lAbhadAyI thatAM. emaNe praznottara ciMtAmaNi graMtha racyo hato. temAM zAstrAnusAra praznonAM samAdhAna karyA che. teo bharUca pAMjarApoLamAM vahIvaTa karatA. uparAMta gAMdhAra tIrthano paNa karatA hatA. gAMdhAranA derAsarano jIrNoddhAra karI gAma bahAranA derAsaranA pratimAjInI pratiSThA gAmamAM karAvI. emane harakhasuMdarI nAme putrI hatI. temanAM lagna cUnIlAla zeTha sAthe karyA hatA. vivAha bAda cUnIlAla zeThane potAne tyAMja rAkhyA hatA. temaNe stavana, sajajhAya-caityavaMdano paNa racyAM che, je khUba bhAvavAhI che. potAnA gharamAM gRhamaMdira banAvI sphaTIkanAM pratimAjI padharAvyAM hatAM. (Aje AdIzvara derAsaramAM te pratimAjI che). vi.saM. 1965mAM pharI siddhisUrijInuM cAturmAsa bharUcamAM karAvyuM. divasanA moTA bhAge dhyAna ja karatA. saM. 1966mAM kasturabhAI zeThanA mAtuzrI gaMgAbA (jeo temane bhAI mAnatAM) sAthe pAlitANA yAtrA karavA gayA. Agale divase gaMgAbAnA prabhujInI pratiSThA karAvI. bIje divase covihAra upavAsa karIne (caudasa hatI) pAlitANA caDatA DuMgara caDatAM pAMca pAMDavanA sthAna pAse AvyA tyAre bhAvanA karI ke A siddhakSetra upara ghaNA mokSe gayA che. mAruM paNa ahIM mRtyu thAya to sAruM evI bhAvanA bhAvatAM tyAM ja kALadharma pAmyA. teo ghaNA jJAnI hatA. Agamo paNa vAMcyA ane sAMbhaLyA hatA. darekanI zaMkAnuM samAdhAna karatA. svabhAve teo namra, vivekI, dveSa rahita ane gaMbhIra hatA. koI kaDavA zabdo kahe to sAMbhaLI letA paNa javAba ApatA nahIM. tenA para dveSa paNa na rAkhatAM premabhAva rAkhatA. caturvidha saMgha zeTha zrI anaMtarAya giradharalAla jIvaNalAla zAha (jasaparAvALA) bhAvanagara bAjunA eka nAnakaDA gAma jasaparAnA muMbaImAM vasatA ghoghArI jJAtinA prasiddha kuTuMba zAha giradharalAla jIvaNalAlane tyAM anubhAIno janma tA. 48-1942nA roja thayo. uchera tathA abhyAsa muMbaImAM ja thayo. cAlu abhyAse lagabhaga 14 varSanI uMmare temanA pitAzrInuM avasAna thayuM. potAnI uMmara nAnI hovA chatAM traNa bhAIomAM moTA hovAthI pitAzrIe sthApelI cAlu dukAna sthira rAkhI AgaLa vadhavAnI javAbadArI temanA zire AvI. je temaNe khUba AtmavizvAsa-pUrvaka svIkArI-saMbhALI. ATalI nAnI uMmara hovA chatAM temanA makhamala (velveTa)nA dhaMdhAne mAtra saMbhALyo ja nahI paNa teno akalpanIya vikAsa karyo. e ja rIte pU. mAtApitAnA dhArmika saMskArane pU. mAtuzrInI doravaNIthI khUba AgaLa vadhAryA. Aje vyApAradhaMdhAno vikAsa ane dhArmika saMskArono vikAsa ema banne vikAsanI emanA jIvanamAM ucca prakAranI harIphAI che. aDhaLaka lakSmI prApta karIne ghaNA saMgharI rAkhe che. koI svAnaMda-mojazokhamAM vApare che, koI vilAsamAM veDaphe che, jyAre koI viralA ja parahitArthe sAmAjika ane dhArmika kAryamAM vAparI zake che, e paNa gaNatarIno hisso jyAre viralAmAM virala aDhaLakamAMthI aDhaLaka sukRtyomAM vApare che. anubhAvi evA vIralAmAMnA vIralanI paMktimAM Ave che. vaLI pUrvajonI punyAInA kAraNe temanAM dharmapatnI dInAbahena tathA anuja baMdhuo zrI kIrtibhAI tathA zrI kumArabhAIno jIvananA dareka kSetramAM temane saMpUrNa sAtha maLyo che, te temanA jIvananuM eka ujvaLa pAsuM che. dhaMdhA sAthe dharmanuM pAsuM barAbara samatola rAkhI dharmanA dhArmika ghaNAM kAryo yazasvI rIte karelAM che ane haju vartamAnamAM paNa karatA ja rahe che. sAmAjika kSetre paNa temanuM pradAna ghaNuM moTuM che. ghoghArI vizAzrImALI jaina jJAti muMbaInA mAnad maMtrI tarIke agAu ghaNAM varSo sevA ApelI ane hAla samasta muMbaI jJAtinA TrasTI pade birAje che. Jain Education Intemational
Page #935
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 911 muMbaInA jaina samAjamAM zrI goDIjI pArzvanAtha jaina ajAyabI che. temanI bhakti karavA mATe karoDo bhavanI puNyanI derAsara pAyadhUnI-vijaya devasura saMghanuM sthAna mahattvanuM che, kaho mUDI joIe. temanI sevAmAM ja jIvananI sArthakatA che." ke ananya che. A derAsaranI sthApanA-pratiSThA AjathI 194 kharekhara! A sevAnA punyathI ja teo 70 varSe ya 35 varSa parve karI hatI ane tyArathI te derAsara-te saMgha sAthe te varSanA yuvAnane zaramAve eTalI doDAdoDa kare che. A uMmare dara derAsaranA baMdhAraNa mujaba saMghanA kula 13 TrasTIomAM ApaNA varSe lagabhaga 200 jeTalA sAdhuonA loca kare che. koka pArTI ghoghArI sAthanA 4 TrasTIo hoya che. derAsaranI AjubAjunA pheIla jatAM temanA thoDA rUpiyA khoTA thayA tyAre pratibhAva pAyadhunI-gulAbavADI jevA vistAramAMthI ApaNI vastIno ati ApatAM hasatAM-hasatAM eTaluM ja kahyuM, "ApaNuM hoya te jAya moTo bhAga-lagabhaga saMpUrNa bhAga parAomAM vasI gayo che, nahIM, jAya te ApaNuM nahIM." navapadanI oLI dara varSe acUka chatAM devasura saMghamAM haju ApaNe ApaNuM sthAna jALavI rAkhyuM karavAnI, temAM paNa AyaMbila sAta miniTamAM pUruM karavAnuM, be che. evA muMbaInA siramora saMgha-vijaya devasura saMghamAM teo dravya ja levAnAM, te paNa roTalI ane kariyAtuM. jIbhaDIne kahI menejiMga TrasTI che. goDIjI derAsaranI kAyamI dhajA, varasagAMThanuM de, "khAvuM hoya to khA, nahIM to Ubho thaI jaIza." jIbhaDIne svAmIvAtsalya tathA poza-dazamInI ArAdhanA jevA lagabhaga vaza karavA AvA kImiyAo ajamAvyA sivAya chUTakAro nathI. badhA kAyamI Adezo temanA parivAranA che. muMbaInI najIkanA- muMbaInA ja gaNAya tevA prakhyAta agAsI tIrthanA paNa teo zrI ke. pI. saMghavI ceriTebala TrasTanAM ghaNA varSo sudhI TrasTI rahyA. dhArmika uparAMta sAmAjika ane sukRtonI hArdika anumodanA keLavaNI kSetre zrI tAladhvaja jaina vidyArthI gRha-taLAjA, zrI bhAratamAM TrasTo aneka che, paraMtu niHsvArthabhAve, vitarAga ejyukezana phAunDezana, zrI zakuMtalA kAMtilAla paropakArArthe, dharmoddhAraka ane janahita kAryomAM sadA pravRttizIla IzvaralAla garlsa hAIskUla ityAdi saMsthAomAM TrasTI tarIke TrasTa tarIke zrI ke. pI. saMghavI ceriTebala TrasTa eka ajoDa saMsthA sevA Ape che. vaLI muMbaImAM janma ane kAyamI vasavATa hovA chatAM vaDavAonA-potAnA vatananA gAma jasaparAne bhUlyA nathI. | mAlagAMva (ji. sirohI-rAjasthAna)nivAsI mAtuzrI jasaparAnI hAiskUlamAM dAna, bhAvanagara, dAdAsAheba upAzrayamAM dAna daI dAnakSetromAM khUba moTI rakamano sadvyaya kanIbahena tathA pitAzrI pUnamacaMdanAM anekavidha sukRtonI anumodanArthe temaja teozrInuM traNa thatu kiMcit aMze paNa adA temanA parivAre karyo che. karavAnI bhAvanAthI, "dharmavIra', Abu goDaratna (1) suputra zrI vaLI padamanagara-jUno mohana suDiyo-aMdherI khAte hajArImalajI pUnamacaMda saMghavI, (2) suputrazrI bAbulAlajI zikharabaMdhI derAsaranuM nirmANa karavAno lAbha paNa A parivAre pUnamacaMda saMghavI temaja (3) pautra zrI kizorabhAI hajArImala lIdhela che. saMghavI (zrI ke. pI. saMghavI parivAra) dvArA saMsthApita uparokta AvA SaSThI vaTAvI gayA hovA chatAM zarIra ane manathI TrasTa dvArA karAtAM anekavidha uttama ane anumodanIya satkAryonI cira-yuvAna utsAhI, jJAtihitaciMtaka, dharmaparAyaNa, bahumukhI mAhitI zrI prakAzabhAI ke. saMghavI dvArA A pustakanA kaMpojhanI pratibhA dharAvatA vyakti jaina samAjanuM gaurava che. pUrNAhuti vakhate saMprApta thaI che te anyane preraNA ane aMtubhAI ghaMTIvALA anumodanAno lAbha maLe tema ja TrasTane zubhecchAo rUpI zakti prApta thAya e hetuthI atre rajU karavAmAM Ave che. bhAvanagaranA zrAvaka aMtubhAI ghaMTIvALA jANe mUrtimaMta (1) zrI ke. pI. saMghavI rilijiyasa TrasTa : A TrasTa sevAmUrti joI lyo! sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtonI ajoDa taraphathI jinAlayonA jIrNoddhAra ane nUtana jinAlayanAM sevAbhakti karI rahyA che. chellAM 56 varSathI paryuSaNa parvamAM . nirmANamAM sahayoga ApavAmAM Ave che. jinAlayo mATe prabhumaunapUrvaka cosaThapraharI pauSadha sahita aThThAI tapa karI rahyA che. pratimAjIo arpaNa karavAmAM Ave che, sAthe cAMdInAM 14 (ekapaNa varSa khADo nathI paDyo.). svapno, pAraNuM, paramAtmAnAM cakSu, TIkA ApavA Adi temanuM kahevuM che ke-"sAdhu-sAdhvIjI mahArAja vizvanI paramAtmabhaktinAM kAryo karavAmAM Ave che. Jain Education Intemational
Page #936
--------------------------------------------------------------------------
________________ 912 caturvidha saMgha (2) zrI ke. pI. saMghavI ceriTebala TrasTa : bhArata sarakAra zeTha zrI kAnajIbhAI mohanabhAI taraphathI "lADalA' rASTrIya evorDane pAmelA A TrasTa taraphathI sukhaDiyA (boTAdavALA) sAdharmika bhaktajanone jarUriyAta mujaba davAo AdinI sevAsAravAra tathA zaikSaNika pravRttimAM jarUriyAta mujaba sahAya zeTha zrI kAnajIbhAI boTAdanA sakhAvatI zrAvaka ApavAmAM Ave che. zreSThIomAM prasaMge prasaMge yAda karavA jevA dharmapremI zrAvaka hatA. jJAtie vatsala ane ucca koTinA dharmAtmA hatA. (3) tIrthAdhirAja zrI zatruMjaya mahAtIrthanI yAtrArthe padhAratAM bhAvika bhaktone upara caDatAM-UtaratAM zItaLa chAyA zrAvakajIvananAM vratonuM custapaNe pAlana karanArA hatA. ane naisargika vAtAvaraNa maLe te mATe moTI saMkhyAmAM vRkSAropaNa A zIladhyAna puruSanuM kuTuMba dharmasaMskArothI vAsita hatuM. temanA karavAmAM Avela che. sukatyonI kamANI sukRtyomAM ja vaparANI-temanA dharmaniSTha patnI savitAbahena pote ghaNA ja dharmaniSTha ane samAjasevAnI (4) zrI siddhAcalajI bhakti TrasTa : A TrasTa dvArA zrI bhAvanAthI raMgAyelA, paNa evA ja mitabhASI ane zatruMjaya mahAtIrthamAM padhAratAM pU. sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtonI mRdusvabhAvanA hatA. patino paDachAyo banI "patinI je icchA bhakti, dIkSArthI bhAI-bahenonI bhakti temaja "ke. pI. saMghavI eja mArI icchA ema vicArI haMmezAM dharmakAryomAM sahayoga bhaktigRha'mAM padhAranAra yAtrikonI bhakti karavAmAM Ave che. Apyo. temanI AsthA zraddhA to juo vidhipUrvakanA navakAramaMtro (5) zrI zaMkhezvara pArzvanAtha bhakti TrasTa : A TrasTa dvArA gaNavA mATe karAtAM upadhAna teozrIe karAvelAM, maLelI pragaTaprabhAvI zrI zaMkhezvara pArzvanAtha prabhujInI bhakti mATe lakSmIno bahusamAjanA hita mATe ja upayoga karatA hatA. padhAratAM pU. sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtonI bhakti karavAnuM tathA zAstromAM jaNAvyA mujaba vaiyAvacca karavAthI paNa tIrthakara yAtriko mATe sArI suvidhAvALI dharmazALA banAvavAnuM kArya nAmakarma baMdhAya che evI UMDI zraddhAne kAraNe parivAra taraphanI nirmANAdhIna che. sAdhu-sAdhvIonI anerA bhAvathI vaiyAvacca karatA hatA. koIne (6) zrI sumati jIvarakSA kendra pAvApurI : A TrasTa dvArA dIkSA levAnA bhAva jAge ane temane yogya jaNAya to prasaMgano jIvadayAnA mahAna kAryo karavAnI TrasTa saMcAlakonI UMcI bhAvanA badho ja lAbha laIne dIkSA apAvavAmAM anero AnaMda mANatA che. sirohI jillAmAM kRSNagaMja (rAjasthAna)mAM vizALa hatA. eka brAhmaNanI putrIne paNa dIkSA apAvI che, je temanI jagyAnI aMdara gauzALA, pAMjarApoLa dvArA aneka prakAranAM dharma pratyenI zraddhAnI pratIti karAve che. boTAda jainasaMghamAM paryuSaNa jIvadayAnAM kAryo karavAnuM TrasTanuM Ayojana che. daramyAna jeTalI tapasyAo thAya te badhA ja tapasvIone bhAvathI koIpaNa jagyAe mahAjana A saMgha dvArA 300 ke tethI potAne ghara AMgaNe chellA cAreka dAyakAthI pAraNAM karAve che vadhAre pazuono samAveza thAya tevI pAMjarApoLanuM nirmANa thatuM ane Aje paNa A parivAra taraphathI pAraNAnI paraMparA cAlu hoya to A kendra dvArA 5 lAkha rU.nuM dAna ApavAmAM Ave che. che. boTAdanA vepArI samAjamAM bhAre moTuM mAnapAna pAmyA hatA. pote hADavaidyanI jANakArIvALA hatA ane phrImAM sevA ApatA (7) koIpaNa gAmamAM cauda supanAM, pAraNuM, trigaDuM, hatA.-temane ATha putro ane teno parivAra kula cAlIza bhaMDAra tathA jinAlayane upayogI vastuonI jarUriyAta hoya mANasanuM kuTuMba khUba ja dharmaparAyaNa gaNAyuM che. parivAramAM temaja paramAtmAnI mUrtio yA pratimAjI mATe cakSu-TIkAnI mAsakhamaNa, varSa tapa Adi tapa paNa thayelAM che. kIrtinI ke jarUra hoya to gAmamAM jainonA gharanI saMkhyA Adi mAhitI sAthe nAmanAnI kyAreya jhaMkhanA hotI karI. garIbone prasaMge prasaMge zrI ke. pI. saMghavI rilijiyasa TrasTane jaNAvavA vinaMtI che. teo dAnasaravANI temane tyAMthI vahetI ja hoya. jainadharmanAM sAteya tamAma sevAbhakti karavA turata prayatnazIla banaze. - kSetromAM khAsa karIne sAdharmika bhakti mATe sArI evI rakama A TesTanI zAsanasevAnI AvI anekavidha uttama ApI che. svazrI kAnajIbhAIne jIvadayA, pAMjarApoLa, kAryavAhI-tIrthoddhAraka kAryo, sAdhu-sAdhvIjInI bhakti, sAdharmika davAkhAnA hospiTala, zikSaNa saMsthAo, pAThazALA, derAsara bhakti, jIvadayAnAM kAryo dinapratidina vRddhi pAmI rahyAM che. jirNoddhAra, AyaMbilakhAtAM, upAzraya, bhojanAlaya, pANInI hArdika zubhecchAo. parabo, sAhitya-jJAnabhaMDAra ane sAdhu sAdhvIonI vaiyAvaccamAM Jain Education Intemational
Page #937
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 913 dhanasaMpattino sAro evo upayoga karIne anekone preraNArUpa temanA mAtuzrI samajubahena sukhalAla zAhanA nAmathI banyA che. temaNe UbhI karelI sevAdharmanI pagadaMDI upara temanA rU. 1,11,111=00nA vyAjamAMthI pAritoSiko ApavAmAM putra parivAre e saMskAra vArasAne barAbara jALavI rAkhyo che. Ave che. uparAMtamAM vardhamAna tapanA thaDA nAkhanArane, varSI tapa emanA jIvanavRkSa upara vividha dharmakAryo dvArA AvelAM karanArane vagerenAM kAyamI bahumAna karavAmAM Ave che. A vividha phaLaphUlono svAda ane sugaMdha haju Aje sau koI mANI sivAya akhila bhAratIya jaina konpharansa kamiTinA sabhya, jaina rahyAM che. temanI bahuraMgI pratibhAnAM darzana temanA avasAna ejyukezana borDanA upapramukha, zrI ghATakopara je. mU. jaina saMghamAM vakhate paNa temane maLelI zraddhAMjalinAM uparathI jANavA maLe che. TrasTI tarIke sevA Apela che. sAdhu-sAdhvIjI ma.sA.nI vaiyAvacce e temanA jIvanano mahAmaMtra che. muMbaI mahAnagaranA ati moTA zrIyuta kAntilAla sukhalAla zAha gaNAtA saMghomAMnA eka zrI navarojabahena jainasaMghamAM TrasTI tarIke tana, mana, dhanathI vinamrabhAve zreSTha sevAo ApI rahela hovAthI temaja anya ghaNI saMsthAomAM paNa niHsvArtha bhAve varSo sudhInI dIrdha sevAonA kAraNe temaNe ghaNI ja lokacAhanA prApta karela che. sAthe ja lagabhaga badhA mahAna AcAryozrI tathA muni bhagavaMtozrInA zubha AzIrvAda paNa prApta karela che, je temanA jIvananI eka siddhi gaNe che. pUjya pitAzrI zAha sukhalAla rAyacaMda kAgadI tathA parama vidhavidha sthAnomAM lAbha laI maLela puNyalakSmIne sArthaka zrAvikA pU. mAtuzrI samajubahena pAsethI uttama saMskAro pAmIne karI : ke morabImAM saMpUrNa kAcanA zreSTha kAmagIrIvALA zrI macchukAMThA vIsA zrImALIsamAjanA agraNI dAtA tathA nayanaramya jinAlayanuM nirmANa (samasta macchukAMThA samAjamAM movaDImaMDaLa-samAjanA TrasTa borDanA ceramena morabI nivAsI jinAlaya nirmANano lAbha prApta karanAra teo prathama ane eka hAla ghATakopara-muMbaInA rahIza zrIyuta kAntilAla sukhalAla ja che.) * mULanAyaka zrI mahAvIrasvAmI bhagavAnanI aMjanazAha parivAre rU. 2,51,000/- jevI mAtabara rakamanuM zalAkA-pratiSThA, kAyamI dhvajAdaMDano lAbha * bhAyaMdaranA anudAna ApI morabInivAsI zrImatI caMdrakaLAbahena kAntilAla jinAlayamAM zrI mahAvIrasvAmI bhagavAnanI pratiSThA * zAha netracikitsA phaMDa yojanAnI zarUAta karela. godharAmAM zrI candraprabhusvAmInI pratiSThA ke rAjakoTamAM zrI kAntilAlabhAI vyAvasAyika, dhArmika ane sAmAjika maMgalamUrtinI pratiSThA ke ayodhyApuramAM zrI mehula kAMtilAla zAha AyaMbilabhavana * kAvI tIrthamAM "zrImatI caMdrakalAbena saMsthAomAM sakriyapaNe saMkaLAyelA che. vyavasAyI kSetre kesenTa opTikala kaMpanI nAmanI ro maTiriyalanI bhAratamAM sarva prathama kAMtilAla zAha bhAtAgRha'no lAbha * DabhoImAM nUtana upAzraya * morabImAM zrI candrarekhA jaina pAThazALA * mAtuzrInI dukAna sthApIne krAuna opTikala nAmanI cazmAnI phremo smRtimAM morabI zrAvaka-zrAvikA utkarSano lAbha ke muMbaInI banAvavAnuM zarU karI opTikala mArkeTamAM AgavuM sthAna prApta 253 pAThazALA mATe morabI nivAsI zAha sukhalAla rA. karela che. kAgadI zreSTha pAThazALA nAmaka cAMdIno zilDa tathA pAritoSika dhArmika kSetre zrI jaina dhArmika zikSaNa saMghamAM chellAM 32 4 zrI siddhakSetra zrAvikAzramamAM anAmata sITo : pUjyo varSathI maMtrI tarIke ane sAhityapatrikAnA taMtrI tarIke 5 varSa likhita pustakonAM vimocanano lAbha tathA yAtrA-pravAsamAM sudhI sevA pradAna karela. hAlamAM teo zrI jaina dhArmika zikSaNa anekavAra saMghavIno lAbha * morabImAM zrI sumatinAthanagara saMghanA upapramukha tarIke ucca sevA ApI rahyA che. dhArmika saMghamAM zrImatI candrakaLAbahena kAntilAla zAha AyaMbila zALA zikSaNa saMghamAM samasta muMbaInI 253 pAThazALAmAM je zreSTha tathA zrI kAMtilAla sukhalAla zAha, jaina pAThazALAno lAbha tathA pAThazALA Ave temane temanA pitAzrInA nAmano "morabI caitra mAsanI oLI (pAraNA sAthe)no lAbha * borIvalI nivAsI zAha sukhalAla rAyacaMda kAgadI zreSTha pAThazALA zilDa' simpolImAM zrI mehula jaina pAThazALAno lAbha ke samAjanA A rIte cAMdIno bhavya zilDa ApavAmAM Ave che. sAthe ja 75 varSanA itihAsamAM netracikitsA mATe sau prathama moTI Jain Education Intemational
Page #938
--------------------------------------------------------------------------
________________ 914 rakamanuM anudAna * jJAtinA sevAsamAjamAM ghaNAM varSothI rasa laIne saMsthAne anAjavitaraNa kSetre prathama haroLamAM mUkavAmAM teozrIno amUlya phALo * nayanaramya zrI mallinAtha tIrtha dahANumAM TrasTIpade sevA * zrI AgamamaMdira, pUnAmAM zrI catuHzaraNa payannA nAmaka Agama suvarNAkSare lakhAvavAno lAbha * ghATakopara navarojI jaina saMgha madhye nUtana ArAdhanAbhavanamAM mAtabara rakama dvArA bhavyAtibhavya mokSa sIDIno lAbha lIdhela. * zrI navaroja lena jaina saMghanA ati bhavya derAsarajInA nirmANamAM pAyAnA patthara tarIke khUba moTA pAye anupama bhoga Apela hato. teozrIe muMbaI jaina patrakArasaMghanA upapramukha tarIke ghaNAM varSo sudhI sevA Apela che. temaja bhAratabharanA jaina patrakAra mATe zreSTha patrakAra evorDanuM Ayojana karela che. sammetazikharajIno 5 vakhata yAtrApravAsa ane samasta tIrthayAtrAo avAranavAra karela che. jaina kalyANa mAsikanA teo ghaNAM varSothI mAnad TrasTI che. morabI vIsA zrImALI jJAtinA TrasTI tathAM ghATakopara macchukAMThA mitra maMDaLanA sthApakapramukha tarIke sevA ApI rahela che. temanI pratyeka pravRttimAM dharmAnurAgiNI dharmapatnI candrakaLAbahenano saMpUrNa sAtha sahakAra maLI rahela che. temanuM jIvana dharmamaya ane tapamaya che. dharma potAnA pUrato simita na rAkhatAM A dharmapremI daMpatIe dhArmika susaMskAronuM siMcana temanA suputro zrI azokabhAI,* kekInabhAI, parezabhAI, mehulabhAI tathA putravadhU a.sau. kalpanAbena, nalinIbena, mayurIbena, bhAvanAbena tathA pautromAM karela che. A puNyazALI parivAre samAjanA movaDI maMDaLa ane yuvaka maMDaLane prasaMgopAta kAyamI phaMDomAM sAruM evuM yogadAna Apela che. A rIte jinAjJA mujaba sAteya kSetramAM ati suMdara sukRto karela che. jemAM jinAlayanirmANa, aMjanazalAkApratiSThAo, upAzraya, bhAtAgRha, 2 AyaMbilazALA, 3 pAThazALA, zrAvaka zrAvikA utkarSa vagere khAsa noMdhapAtra che. A dharmapremI parivAra taraphathI samAjanI ophisamAM zrI zaMkhezvara pArzvanAtha bhagavAnano phoTo mUkavA arthe rUA. 51,000=00nuM anupama yogadAna Apela che. teozrI haju paNa uttarottara pragati karI prApta thayela lakSmIno sadbaya kare e ja eka manokAmanA. morabI nivAsI sva0 samajubahena sukhalAla zAha jemanA AtmAnI amo zAMti icchIe chIe. kalyANa mAsika dvArA yojita bodhakathA' For Private caturvidha saMgha zrI kubaDiyA parivArano dharmavaibhava vi.saM. sAtanA saikAmAM rAjA dhanadeva thayA. Aje temanI vaMzaparaMparAmAM 53mI peDhI cAle che. temano parivAra lAkaDiyA (kaccha)mAM vase che. bIjo parivAra agAu nagarapArakaramAM hato. teo hAlamAM vAvamAM vase che, kuDiyA aTakathI prasiddha che. trIjo parivAra mahesANA jillAmAM dhoLAsaNa sAlaDI naMdAsaNa vagere gAmomAM vase che. teo zeTha aTakathI prasiddha che. rAjA dhanadevane pU.A. zrI dharmaghoSasUri ma.sA.e pratibodha karI jaina banAvyA. vIsA zrImALI cauhANa vaMzanI kuLadevI zrI cAmuMDA mAtA che. bhaMDArI gotra, bagathaLI zAkhA. vi.saM. 712mAM gaMbhIra urphe khaMbhIre traMbAvaTI nagarImAM AcAryadevasUrinI nizrAmAM pArzvanAtha bhagavAnanuM derAsara baMdhAvyuM. zatruMjaya saMgha kADhyo. saM. 1181mAM jhAMjhaNa zeThe svAmI vAtsalya vi.saM. 1484mAM teravAsInA putre kuMbaDI gAma vasAvyuM. te hAla nagarapArakara (pAkistAnamAM che.). kubaDayA badhA nagara pArakarathI vAva Avela. sarUpacaMda gulAbacaMda tema ja devasIbhAI gaNezabhAI tathA bIjA parivAro vAva tathA AjubAjunAM gAmomAM vasela che. temAMthI hAlamAM A parivAro amadAvAda, surata tathA muMbaImAM vase che. vAvanA kubaDayA bhUdarabhAInA suputra sevaMtIbhAIe saM. 2012mAM dIkSA aMgIkAra karI muni zrI naradevasAgara ma.sA. banyA. gaNi tathA paMnyAsa padavI amadAvAda tathA zaMkhezvaramAM thayela. saM. 2049mAM pAlitANA mukAme temanI AcArya padavIno dina 11nA mahotsavano lAbha khUba ullAsapUrvaka vAvavALA kubaDiyA parivAroe saMpUrNa lAbha lIdho. nagarapArakara hAla pAkistAnamAM che, tenI bAjumAM goDIjI tIrtha vasela che. tyAM jainonI vastI na hovAthI tyAM birAjamAna zrI dharmanAtha Adi jinabiMbo tema ja paMcadhAtunI pratimAo, dAgInA, AMgI vAva lAvela hatA, dharmanAtha bhagavAna hAla ajitanAtha bhagavAnanA daherAsaramAM birAjamAna che. goDIjI pArzvanAtha paNa hAla vAvamAM birAjamAna che. kuDiyA lIlAdhara devazIbhAInA suputra surezabhAIe dIkSA aMgIkAra karI muni zrI somasuMdaravijaya ma.sA.nA nAme vicare che. dudAcaMda devazIbhAI tathA lIlAdhara devazIbhAInA suputroe kubaDiyA parivArane jIrAvAlA, sUMDhAjI, rANakapura tema ja bhadrezvaranI paMcatIrthanI yAtrA karAvela. saM. 2052mAM vAvamAM zrI ajitanAtha dAdAnI pratiSThAmAM samagra kubaDiyA parivAre sAro lAbha lIdhela hato. Personal Use Only
Page #939
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA -lIlAdharabhAInA suputra maphatabhAIe amadAvAdathI vAva paMthaka samAjane 35 basa dvArA tAraMgA tIrthanI yAtrA karAvela tema ja rANakapura kezariyAjI, nAgezvara Adi tIrthonI basa dvArA yAtrA karAvI. tema ja dudAcaMda devasIbhAInA suputro prabhubhAI, pravINabhAI, ramezabhAI e kubaDiyA parivAra tema ja baMne dIkarIone bhadrezvaranI paMca tIrthanI basa yAtrA karAvela. kubaDiyA sarUpacaMda gulAbacaMdanA suputro ane anopacaMda tathA ottamacaMda, temAM anopacaMdabhAInI suputrI zilpAbahena dIkSA aMgIkAra karI sA. zrI akSayacaMdrajI tathA temanA suputra hasamukhabhAInI suputrI bhAvanAbahene dIkSA aMgIkAra karI zrI divyanidhizrIjInA nAme vicare che. tema ja vAvathI bhorala tathA sAcorano cha'rIpAlita saMgha A. zrI naradevasAgarasUri ma.sA.nI nizrAmAM kADhela hato. ottamacaMda sarUpacaMda parivAra taraphathI saM. 2057mAM jeTha sudi 3nA roja suratathI cAra basa dvArA ghoghA, taLAjA, hastagiri tathA zatruMjaya Dema vagere tIrthonI yAtrA karAvI. jeTha sudi 4nA roja zatruMjaya DemamAM ullAsapUrvaka ArAdhanA karIne jeTha sudi panA roja DemathI pAlitANAno cha'rIpAlita padayAtrA saMgha A zrI kanakaratnasUri ma.sA.nI nizrAmAM karela. jeTha sudi 6nA roja girirAja upara dAdAnA darabAramAM khUba ja ullAsapUrvaka mALA paherela hatI. A yAtrA saMgha pU.A. zrI naradevasAgarasUri ma.sA.nA muhUrta mujaba temanA AzIrvAdathI paripUrNa thayela hato. ottamacaMdanA jayeSTha putra jayaMtIbhAI tathA putravadhU prabhAbahenanI ghaNA varSothI bhAvanA hatI te devaguru kRpAe paripUrNa thayela. temAM ottamacaMdabhAInA suputro vasaMtabhAI, navInabhAI tathA ramezabhAI ane samagra kubaDiyA parivAra temaja pautra kumArapALa tathA cirAga tathA sagAMsaMbaMdhIo, AmaMtrito, vAva saMghanA bhAIo vageree mALA paherAvavAnI ghaNI sArI bolI bolI ullAsapUrvaka lAbha lIdho hato. saMghamAM Azare 300 uparAMtanI saMkhyA hatI. tema ja mALAropaNa prasaMge parivAranA saMsArI sagA munizrI muktisenavijaya ma.sA. padhArela hatA. vAvanA kubaDiyA parivAre sametazikhara, pAvApurI Adi tIrthanI yAtrA sAmUhika karela hatI. temaja saM. 2044mAM pU.paM. naradevasAgarajI ma.sA.ne hastinApura pAraNuM karAvela, temAM 100 jeTalI saMkhyA hatI. 915 kAntilAla nagInadAsa zAha janma : 30-8-1927, mULa vatana : vaDA (ji. banAsakAMThA) hAla : madrAsa, dhArmika : paMDita. 1. traNa upadhAna, 2. cAra varSItapa, 3. vIzasthAnaka tapa, 4. kaMThAbharaNa tapa, 5. nigoda nivAraNa tapa, 6. dharmacakra tapa, 7. zatruMjaya tapa, 8, pAMca cAramAsI tapa tathA anya tapa maLI lagabhaga 1780 upavAsa. 2. pAlitANAmAM cAra navvANuM yAtrA tathA bIjI jAtrA maLI kula 777 jAtrA pagapALA karI. 3. navapadanI oLI, vardhamAna tapanI oLI aThThAvIsa tathA ekAMtare 1008 AyaMbila karela. 4. pAlitANAmAM pAMca comAsAM karela tathA bAravrata aMgIkAra karela. -comAsAmAM tathA navvANuM yAtrAmAM sahayogI banela. lagabhaga savA karoDa navakAra maMtrano jApa thayela. nava upavAsa tathA cAra aThThAI poSaha sahita karatAM lagabhaga 550 poSaNa thayela. cha'ripALita saMghamAM 47 divasa, tathA 22 divasa zatruMjayanI jAtrA karela, 45 divasa tathA 20 divasa Trena-basa dvArA kalyANabhUminI sparzanA karI, sametazikharajInI cha jAtrA pagapALA karI. pAMca jinapratimA, pAMca upAzraya, pAMca pAThazALA tathA pAMca AyaMbilazALAmAM sahayogI banela. zrI sanI tIrthamAM mULanAyaka bharAvyAM pratiSThA karAvI, kaLaza caDhAvyo, tema ja pratiSThAnA divase sAdharmika bhaktinI navakArazIno lAbha maLela. pAlitANA tathA zaMkhezvarajImAM dharmazALAmAM lAbha maLela. mahesANA pAThazALAnA saptAdi prasaMge RNamukta thavAno lAbha maLela. mahesANA pAThazALAmAM dhArmika abhyAsa karI, daza varSa pAThazALA calAvI. vyAkhyAna dvArA paryuSaNamAM ArAdhanA karI-karAvI pAMca bhAI-bahenone dIkSA apAvI. pAvApurI sosAyaTI, tharAmAM gajaaMbADIe besIne toraNa bAMdhavAno tathA kArodghATanano lAbha maLela. zrI sAvaOI tIrthamAM zrI gautamasvAmI, madrAsamAM "zrI caMdraprabha navA maMdiramAM zrI mallinAtha bhagavAna bharAvavAno tathA haridvAramAM zrI pArzvayakSa pratimA bharAvavAno lAbha maLela, madrAsamAM zilAnyAsano paNa lAbha maLela. sUrajakuMDa pAlaDI' amadAvAdamAM mULanAyaka birAjamAnano lAbha maLela. aMkevALiyAmAM zrI vAsupUjya svAmInI derIno lAbha maLela. tharA ane rANi (amadAvAda)mAM AyaMbilabhavana banAvavAno lAbha Jain Education Intemational
Page #940
--------------------------------------------------------------------------
________________ 916 maLela. raiyAroDa (rAjakoTa) tathA rANipa (amadAvAda) mAM pAThazALA cAlu karAvI. samrATanagara amadAvAda tathA vaNI (nAsika-mahArASTra)mAM ArAdhanA bhavana banAvavAno lAbha maLela. vivekAnaMdanagara amadAvAdamAM derAsara ane upAzraya mATe jagyA arpaNa karela che. kAntibhAInuM kharuM kArya to AyaMbila zALAonI sthApanA che. temane AyaMbila tapa atyaMta priya che. temaNe AvI 11 AyaMbilazALAonI sthApanA alaga alaga sthaLoe karela che. A AyaMbilazALAo mATe jAte pharIne phaMDa ekaThuM karI dareka AyaMbilazALAne saddharatA apela che. mahesANA zrI yazovijayajI jaina pAThazALAnA bhUtapUrva vidyArthI hoI pAThazALAne saddhara banAvavA athAka mahenata karela che. potAnI pAsethI sArI rakama to ApI paraMtu bhAre mahenata karIne bahu moTI rakama pAThazALA mATe ekatrita karI Apela. atyaMta sAdagI bharyuM jIvana, koInI sAthe jhagaDo nahIM, sattAnI mArAmArImAM kyAMya UbhA na rahevuM e temanI khAsa viziSTatA che. kAntibhAI paTaNI (paTaNI TuravALA) dharmaparAyaNa, kAryakuzaLa tathA sAhasapremI evA zrAvakaratna zrI kAMtibhAIe sane 1967mAM yAtrApravAsa kSetre padArpaNa karI alpa samayamAM samagra jaina samAjamAM cAhanA ane nAmanA prApta karI. yAtrApravAsanuM Ayojana e vyavasAyano eka bhAga hovA chatAM arthopArjananuM kevaLa lakSa na sevatAM anekAneka bhadrika AtmAone bhavatAriNI tIrthayAtrAo karAvavApUrvaka dhanopArjana sAthe paTaNIkuTuMbe puNyAnubaMdhI puNya upArjita karela che. kalyANamitra zrIyuta kAMtibhAI jIvanamAM saMgharSa veThI ApabaLe AgaLa vadhI kuTuMbavatsalatA nibhAvavA sAthe dharmaprabhAvanAne samAnAMtara uttejana ApI AdarzanI anerI keDI kaMDArI gayA, tenuM A paLe smaraNa karI amo bhUribhUri anumodanA sAthe prazasti vaMdanA karIe chIe. divaMgat pU. pitAzrI tema ja mAtuzrIe pAyelAM pIyUSamAM zatagaNI vRddhi karatAM zrI ramezabhAI, zrI kirITabhAI ane zrI sudhIrabhAI, A baMdhutripuTIe vANI, vartana tathA vyavahAranI ekarUpatA sAdhI vArasAmAM prApta thayelI dharmapraNAlIne vizeSe karIne ujALavA mATe aharniza tatpara rahI che.--li. zubhAkAMkSI caturvidha saMgha sva. kAMtilAla bhIkhAlAla zAha janma tArIkha : I.sa. 26-3-1928 svargavAsa : I.sa. 19-5-1997 amArA upakArI pitAzrI vi.saM. 2040nI sAlamAM pU. gurudeva caMdrazekhara vijayajI ma.sA. thakI dharmamAM AgaLa vadhyA pachI to AgaLa vadhatAM vi.saM. 2043nI sAlamAM trilokanAtha pU. zAMtinAtha prabhunI calapratiSThA potAnI anAvala mukAmanI dukAnamAM gRhamaMdira sthApI karAvI. bhAvanA vadhatI cAlI ane vi.saM. 2052nI sAlamAM anAvala mukAme ja bhavya zikharabaMdhI jinAlayanI pratiSThA tathA bhagavAnane gabhArAmAM praveza karAvavAno caDhAvo paNa lIdho. Aje anAvala mukAme amArI dukAnanI nikaTa je mULanAyaka vAsupUjya svAmInuM jinAlaya che, jemAM mULanAyaka bharAvavA uparAMta maNibhadra vIra, padmAvatI devI, yakSa-yakSiNI, prasAdadevIne bharAvavAno lAbha tathA pratiSThA samaye kAyamI dhajAno caDhAvo paNa sva. pitAzrIe lIdhela. zaMkhezvara pArzvanAthajInI pratiSThAno lAbha paNa meLavela hato. nAnI uMmarathI ja paragaju svabhAva tathA lAgaNIzIla mana hovAthI paropakAranA kAryamAM temane khUba AnaMda hato. I.sa. 1968mAM suratamAM Avela pUra daramyAna anAvalathI Trako bharIne sahAya mokalAvI teoe mAnavatAnAM kAryothI yazakIrti meLavyAM. eja pramANe bIlImorAnA nemanagara saMghamAM paNa vi.saM. 2053nI sAlamAM aDhIso vAsaNonA seTa bheTamAM ApyA. svargavAsa pUrve traNa varasa sudhI cAlu mAsamAM ekAsaNAMbiyAsaNAM, navapadajI ArAdhanA vagere karatA. anAvala mukAme anukaMpAdAnano pravAha vahAvI anekonA premane jItyA hatA, jene loko Aje paNa yAda kare che. gharamAM paNa potAnAM dharmapatnI sva. sItAbahenane dharmaArAdhanAomAM joDAvA protsAhana pradAna karatA hatA. parivAramAM Aje paNa yatakiMcita dharmano je rAga dekhAya che, temAM amArAM pU. mAtA-pitAzrIno upakAra che. pitRdevo bhava, mAtRdevo bhavanI paurANika uktinuM smaraNa karatAM ame A prasaMge amArAM vaDIlone zraddhAMjali arpita karIe chIe. temanI ArAdhanAonI anumodanA karatAM anAvala mukAme tA. 12-32001nA gacchAdhipati pU. jayaghoSasUrizvarajI ma.sA.nA praziSya munirAja jayadarzana vi.ma.sA.nI nizrAmAM guNAnuvAda tathA paramAtmAbhaktino viziSTa kAryakrama Ayojita thayela, jemAM muMbaI, amadAvAda, vaDodarA, surata, gAMdhInagara, navasArI, bIlImorA, mAMDavI, bAraDolI, karaceliyA tathA AjubAjunAM
Page #941
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA nagara-gAmathI bhakto sArI saMkhyAmAM upasthita thayA hatA. kanubhAI epha. dozI saMgIta maMDaLI sAthe padhArela tathA pitAzrInA jIvanano paricaya saune Apela. mAtA-pitAzrInA prasaMgane anulakSI jIvadayAnI mAtabara rakama upArjita thayela. te divase jaina-jainetara saune sTIlanAM vAsaNanI prabhAvanA karavAmAM Avela tathA pU. mahArAja sAhebanI preraNAthI sau koIe nAno moTo tyAga karavA pratijJAo grahaNa karela. li. putra tathA putravadhUo tathA pautra-pautrIono parivAra. (mu. anAvala ji. surata) zrI kumArapALa desAI amadAvAdathI mAMDIne laMDana ane cheka amerikA sudhI jaina dharmanA mULabhUta ane mUlyavAna vicArono phelAvo karanAra kumArapALa desAIe emanAM pravacano ane pustakothI ghaNuM mUlyavAna pradAna karyuM che. dezivadezamAM pharIne teoe jainadharmano khUba ja pracAra karyo che. AMtararASTrIya khyAti dharAvatI vyakti che. jaina dharmanA sauthI rahasyavAdI kavi AnaMdadhanajI vize mahAnibaMdha lakhyo che ane aneka konpharansamAM jaina dharma vize saMzodhana lekho rajU karyA che. emanAM pAMca pustakane bhArata sarakAranAM ane cAra pustakane gujarAta sarakAranAM pAritoSiko enAyata thayAM che. 'ola inDiyA jesIsa' saMsthA dvArA 'Tena AuTa sTenDiMga yaMga parsanAliTI opha inDiyA' tarIke pasaMdagI pAmela kumArapALa desAI gujarAta yunivarsiTImAM adhyApaka che. to gujarAta samAcAranI IMTa ane imArata', 'jhAkaLa banyuM motI' ne janmabhUminI 'gulAba ane kaMTaka' jevI lokapriya kolamanA lekhaka che. ramatagamatanA niSNAMta tarIke paNa emanAM pustako gujarAtI, aMgrejI ane hiMdImAM pragaTa thayAM che. gujarAtI sAhitya pariSada, zrI jayabhikhkhu sAhitya TrasTa, prAkRta vidyA maMDaLa ane yazovijaya jaina graMthamALAnA maMtrI tarIke teo anekavidha sevAo ApI rahyA che. teo zrI mahAvIra zrutimaMDaLa tathA zrI mAMgalya sevA keLavaNI maMDaLanA TrasTI tarIke saMkaLAyelA che. dharma ane saMskRtinA kSetramAM AgavuM pradAna noMdhAvanAra zrI kumArapALabhAInI sAhityika pravRtti AjanA samayamAM AgavI bhAta pADe che. vyakti, samAja ane rASTrane ghaDanArAM mUlyono puraskAra karanAruM emanuM vipula sAhityasarjana kharekhara dAda mAMgI lye che. parisaMvAdo ke pravacanonAM AyojanomAM For Private 91 temanI vyavasthAzakti gajabanI che. jayabhikhkhuno sAhitya tathA saMskArano vAraso akabaMdha rIte sAcavI rahelA DaoN. kumArapALabhAInI lekhasAmagrI akhabArI kaTAromAM prasaMgopAta pragaTa thatI rahI che. temanI A siddhio badala khUba khUba dhanyavAda. zrI cinubhAI hiMmatalAla zAha jaina ane jainetara sevAkIya saMsthAomAM zikSaNa, saMskAra ane mAnavatAnAM kAryothI jemanAM jIvanakAryonI prazaMsA thaI rahI che evA zrI cinubhAI rAmapurA-bhaMDokA (vIramagAma)nA mULa vatanI che. janma 1936mAM thayo. surendranagaranI borDiMgamAM rahIne meTrika sudhI abhyAsa karyo. A samaya daramyAna gRhapati karamacaMdabhAInA sevA saMskAra, maitri, zikSaNa ane saMskAra pratyeno pUjyabhAva gurubhakti jevA guNothI emanuM vyaktitva vikasita thayuM che. muMbaImAM be varSanI nokarInA anubhava pachI sAhasa karIne dhaMdhAmAM jhaMpalAvyuM ane agraNI kAryakartA ane nAmAMkita vyApArI tarIke khyAti pAmyA. mesarsa zAha bradharsa enDa kuM.nuM moTuM nAma che. dhaMdhAmAM prativarSa saphaLatA prApta thatAM dhanasaMpatti paNa vadhavA lAgI ane jIvana ane karIte samRddha thatuM rahyuM. vidyA ane saMpattine udAratAthI vahetI mUkavAmAM Ave to pachI banne vastuo sAme cAlIne Ave che. cinubhAInA jIvanamAM saMpatti e moTAI ke abhimAnanuM pratika nathI, paNa dharma ane mAnavasevAnAM kAryomAM satata sadvyaya karavAnI zubha bhAvanAo pragaTa thatI rahI che. mAdare vatanamAM zikSaNanI suvidhA upalabdha thAya te mATe bAlamaMdira, miDalaskUla ane hAIskUlanI sthApanA karAvIne bALakonAM ghaDataramAM mahAmUlu pradAna karyuM che. mananA vikAsa mATe zikSaNasaMsthA che to tananA vikAsa mATene taMdurastInA rakSaNa mATe hospiTala mATe udAratAthI dAna ApIne rAmapurA-bhaMDokA gAmamAM sau koInI zubhabhAvanAo prApta karI zakyA che. surendranagaramAM hAiskUla, borDiMga ane bI.eDa. kolejanI sthApanA karAvIne ucca zikSaNakSetre emanI saMpattino sarvyaya thayo che. viramagAmamAM orthopeDika hospiTala ane mAMDala jevA nAnA gAmamAM petholojIkala leboreTarInI sthApanA karIne cikitsA mATe suvidhA lokone prApta thaI che temAM paNa jo koInuM yogadAna hoya to cinubhAInuM. A badhI saMsthAomAM ceramenapada saMbhALIne tenA vikAsa mATe teozrI saMpattine samaya ane zaktino paNa bhoga Apyo che. emanI sevAnuM kSetra Personal Use Only
Page #942
--------------------------------------------------------------------------
________________ 918 caturvidha saMgha vahAlasoyA vatanathI vistAra pAmIne janmasthaLanI AjubAjunA apUrva AtmavizvAsathI nAnI vayamAM ja svataMtra dhaMdhAmAM vistAra uparAMta muMbaImAM paNa vistAra pAmyuM che. jhaMpalAvyuM. nItimattA ane UMDI sUjha-samajane kAraNe dhIre dhIre zrI jhAlAvADa jaina che. ma.pa. phAunDezana, sarvodaya paNa pragatikAraka rIte dhaMdhAno vikAsa thato gayo. 1971mAM meDikala sosAyaTI, sahayoga TrasTa, maMjulAbahena cinubhAI zAha dIpaka nAiTrAiTa li.nI sthApanA karI ane 1979mAM dIpaka TrasTa, mAnavamaMdira TrasTa, ThakkarabApA sArvajanika chAtrAlaya, pharTilAijharsa korporezananI sthApanA karI vyApArika kSetre AgavuM mahetA jaina borDiMga, rAmaroTI annakSetra, mahAvIra sevA kendra sthAna UbhuM karyuM. sAthe dharmazraddhAnA siMcanathI saMskArachoDane paNa jevI saMsthAonA sakriya kAryakartA che. A saMsthAonI yAdI Ucheryo. mULabhUta rIte dharmanA saMskArasiMcanathI dhArmika ane uparathI khyAla Ave che ke emanI sevA pravRttinA pAyAmAM zikSaNa sAmAjika kAryomAM paNa samAjasevA ane anukaMpAdRSTithI ane ArogyanI sevAnI sAthe pachAta vistAranA lokonA uttarottara dAnadharmanAM sopAno caDatA rahyA. utthAnanI pravRttio paNa thAya che eTale "janasevA e prabhusevA" prabaLa puNyabaLanA yogathI ja dhaMdhAnI unnati ane che. e emanA jIvanano siddhAMta banI gayo che. dhArmika, sAmAjika kAryomAM pragati sadhAya che. evA emanA deDha jaina sAdhu-sAdhvIjIonI vaiyAvacca, abhyAsa, vizvAsane laIne dhaMdhAmAM khUba ja vyasta hovA chatAM AtmikaAyaMbilakhAtuM, sAdharmikabhakti, sAta kSetra vageremAM paNa udAra AdhyAtmika saMbaMdhone ucca pada ApatA rahyA. hAthe supAtra dAna karIne emanA hAthane AbhUSaNothI nahIM paNa vyApAra, udyogakSetra uparAMta sAmAjika, dhArmikakSetre paNa dAnathI alaMkata karyo che. Aje dhArmika prasaMgomAM vijJAnayuganI temaNe vinamra rIte potAno yazasvI phALo Apyo che. gatie pahoMcI jAya che ane yathAbhakti lAbha laIne vaDodarA nAMdesarI khAte eka adyatana hospiTalanI suMdara jinazAsananA eka Adarza kAryakartA, milanasAra svabhAva, maitrI sagavaDa grAmINa temaja audyogika janatA mATe eka phAunDezananI vinaya, zrutajJAnapremI vagere guNothI emanuM vyaktitva nirALuM che. racanA karI, jeno lAbha seMkaDo loko laI rahyAM che. * keTalAka janmathI garbhazrImaMta hoya paraMparAgata rIte dAna-puNyasevA kAryo kare che, paNa cinubhAI janmathI sAmAnya hatA temAMthI dIpaka meDikala phAunDezana ane dIpaka ceriTebala TrasTamAM eka asAdhAraNa vyakti tarIke Aje vidyamAna che. emanI lagabhaga 80 mANasono sevAbhAvI sTApha AjubAjunA pratibhAnI A lAkSaNikatA pratibhAdarzananuM navaluM najarANuM che. saMkhyAbaMdha gAmaDAMomAM sevA ApI rahyAM che. teo dAyaNanI temaNe 32 varSanI yuvAnavaye sAmAjika sevAo zarU karI hatI. tAlImanuM tathA A vistAranI mahilAomAMthI sagarbhAone teoe anya saMsthAomAM dAna ApelA che. aneka saMsthAonA alaga tAravavAnuM, gAmaDAomAM kilanikanI zreSThattama suvidhA TrasTI che. khAsa karIne mahAvIra hArTa risarca hospiTala pahoMcADavAnuM, rasIkaraNanuM temaja mahilAo tathA taruNa viramagAma. pAnAcaMda ThAkarazI jaina borDiMga, maMjalA kalA taruNIo mATe mAhitIzikSaNa ane saMdezAvyavahAra pUrA ekeDemI AvI pAMtrIsa jeTalI saMsthAomAM sakriya sevA ApI pADavAnI sevA Ape che. rahyA che. A badhI ja mAnavasevAnI pravRttinA pAyAmAM zrI cimanazrI cimanalAla khImacaMda mahetA lAlabhAInI paragaju sevAparAyaNatA dharabAyelI paDI che. dhaMdhAmAM ane samAjasevAmAM temanuM kAryakauzalya haMmezAM jhaLakI rahyuM che. satyane jema zaNagAranI bilakula jarUra nathI tema saMsAramAM keTalAMka mAnavaro svayaM satyathI prakAzI UThe che. dhaMdhArthe samagra vizvanI pradakSiNA karI hovA chatAM bhAratamAM jIvanamAM ghaNuM badhuM nakkara kAma karyuM hovA chatAM kazuM ja karyuM nathI chI hoya ke amerikAmAM hoya sudeva, suguru, sudharma, sAthe ja rahyAM evI nirapekSa vRttithI potAnuM kartavya bajAvye jAya che. AvA che. eka Adarza zrAvaka tarIkenA badhA ja saguNonuM temanAmAM A samasta mAnavajAtanA kalyANaicchuka zrI sI. ke. mahetA darzana thAya che ane tethI ja temanuM vyaktitva haMmezAM nirALuM bhAse sAhebane varSo pahelAM ekavAra rUbarU maLavAnuM banyuM tyAre prathama che. kemikalsanA vyApAradhAtre vyApaka nAmanA meLavIne aDhI paricaye ja emanA Rju hRdayanI chApa aMkita thaI hatI. AvuM 4 dAyakAnA kemikalamArakonA bahoLA anubhava pachI sane mamatALuM vyaktitva dharAvatA zrI cimanalAlabhAIe puraSArtha ane mamatALuM vyaktitva dharAvatA zrI cimanalAlabhAIe paraSArtha ane 1970mAM udyogakSetre ghaNuM moTuM pradArpaNa karyuM. sakhata parizrama Jain Education Intemational
Page #943
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA bAda dIpaka nAiTrAiTanA utpAdana kSetranI dazAbdI 1lI eprila 1983mAM zAnadAra rIte UjavI. 1982nI divALI saurASTra mATe vAvAjhoDAnA jhaMjhAvAtathI khUbaja kAjaLagherI banI rahI tyAre dIpaka ceri. TrasTanI paNa tvarita sthApanA karI ane judA judA projekTa dvArA pIDita Atmikone zAtA bakSI. rahevAnAM ghara kheDUtone ane mAladhArIone hajAronI saMkhyAmAM pazuonuM punaHsthApana, gAmegAma thaIne vAsaNo, rezana, vastro vagerenuM vitaraNa lAkhone hisAbe karyuM. vahIvaTI sUjha ane tvarita kArya karavAnI kuneha ApaNA A zreSThIvaryamAM jovA maLe che. samAjane temanI sevAno lAbha aharniza maLato rahe e ja abhyarthanA. zrI caMpakalAla TI. khokhara mahesANA jillAnA UMjhAnA vatanI che. chellAM ghaNAM varSothI 'jaMbudrIpa' dharmasaMkulanA sarjanamAM pAyAnA AraMbhathI kAryarata che. pU.paM.zrI abhayasAgarajI mahArAjanA sAnnidhyamAM AvyA pachI chellAM batrIza varSathI navakAramaMtra haiyAmAM vasyo ane dharmaraMge raMgAyA. UMjhA mahAjanamAM sevA uparAMta IDarapAvApurImAM paNa sevA ApatA rahyA che. DAyamanDanA vyavasAyamAM sArI rIte pragati karI rahyA che. Aje paNa potAnA jIvanano vizeSa samaya dharmakAryomAM ja pasAra karI rahyA che. vAsA cimanalAla premacaMdabhAI potAnI uMmara 5 varSanI hatI tyAre parivAra sAthe buDhaNAthI pAlitANA rahevA mATe Avela. zarUAtano abhyAsa prAthamikazALA pAlitANA ane tyArabAda S.S.C. sudhI zrI yazovijayajI jaina gurukuLa-pAlitANAmAM karI ane 1962mAM dhaMdhArthe muMbaI Avela. buDhaNAthI muMbaI sudhInI saphara lAlana pAlana temanAM pUjya mAtuzrI mAnakuMvarabahenane AbhArI che, jeNe pAlitANAmAM sakhata mahenata karIne saMtAnone moTAM karyAM ane bhaNAvyAM. A samaya daramyAna pU. pitAzrI premacaMdabhAI jIvarAjabhAI zeTha A.ka. peDhI chApariyALImAM A/c tarIke nokarI karatA hatA. 1962thI 1971 sudhI muMbaImAM nokarI karI ane te daramiyAna 1966mAM mRdulAbahena dudANAvALAM sAthe lagna thayAM. For Private 919 cAra dIkarI ane eka dIkaro-darekane sArA ghare paraNAvela che. dIkarAne tyAM paNa eka dIkaro ane dIkarI che. 1971mAM potAno svataMtra dhaMdho-bolaberiMga saplAino cAlu karela. 1984mAM surata dukAna karI, je hAlamAM cAlu che. hAlamAM ja TANA-agiyALI gAma vacce ratanapara gAmamAM khetIlAyaka jamIna rAkhIne khetI paNa cAlu karela che. mAtuzrI tathA pitAzrInuM 12 varSa pahelAM avasAna thayela che. pote traNa-bhAI-cAra bahena. hAlamAM potAne khetInA kAmakAja mATe buDhaNA avAranavAra javAnuM thAya che. buDhaNAnA rAjapUta kuTuMba sAthe bahu ja sArA saMbaMdho sthApita thayA che. 1061nA caitra vada-6-7-8nA roja buDhaNA mukAme derAsaramAM zrI zAntinAtha bhagavAnanI mUrti besADavAno Adeza maLela ane te divase potAnAM pitAzrI tathA mAtuzrIe temanA jIvana daramyAna karela satkAryo ane mAtuzrI tathA dharmapatnIe temanAM jIvanamAM karela tapazcaryAonI anumodanA arthe buDhaNA mukAme siddhacakrapUjana bhaNavavAnuM ane eka divasano gAmadhumADo baMdha karavAnuM suMdara kArya thayuM. hAlamAM muMbaIno dareka kArabhAra temanA putra ci. pareza saMbhALe che. zeTha cUnIlAla rAyacaMda anupacaMda zeThanA mRtyu bAda jaina dharma phaMDa, peDhI tathA AdIzvara derAsarano vahIvaTa temanA jamAI cUnIlAla zeThe saMbhALyo. teo paNa sasarA jevA ja dharmiSTha hatA. kAyama ekAsaNAM, besaNAM, AyaMbila karatAM-be TaMka pratikramaNa, sAmAyika, sevApUjA karatA. bharUca uparAMta gaMdhAra ane bharUca pAMjarApoLano vahIvaTa karatAM. I.sa. 1952mAM TrasTa ekTa Avyo tyAre traNeya derAsara (munisuvrata, AdIzvara, kalyANa pArzvanAtha) maMdirano vahIvaTa eka karIne munisuvratasvAmI jaina derAsara peDhInI sthApanA karI. je badhAM ja derAsarano vahIvaTa karatA. jaina dharma phaMDa peDhI sAdhAraNa khAtA-upAzraya-dharmazALA va.no vahIvaTa karatI. temanA kAryakALa daramyAna atyAre jyAM upAzraya, dharmazALA, bhojanazALA che (te vakhate tyAM ukaraDo hato) te jagyA temaNe jaina dharma phaMDa peDhI dvArA kharIdI. emaNe kharIdelI jamIna upara Aje tIrthano vikAsa thayo che. teo paNa anupacaMda zeThanI mAphaka dharmadhyAna-ane dharmAdA vahIvaTamAM badhuM dhyAna ApatA. lagabhaga dhaMdhAthI nivRtta hatA. saM. 2024mAM vyAkhyAna Personal Use Only
Page #944
--------------------------------------------------------------------------
________________ 920 sAMbhaLavA jatAM teo upAzraya najIka roDa para paDI gayA. bebhAna thayA. teone upAzrayamAM lAvavAmAM AvyA. tyAM ja rAtre teo devaloka pAmyA ane tyAMthI ja teone benDavAjAM sahita smazAne laI gayA. ApaNAmAMthI ghaNAe cUnIlAla zeThane joyA ja che. temanA vahIvaTamAM ja navo upAzraya hola banyo. atyAre jyAM dharmazALA che tyAM jUnI dharmazALA hatI te paNa tyAre 'ja banI. uparAMta vADI tathA te uparanI dharmazALA tathA ghaMTAkarNa maMdira ane tenI pratiSThA paNa temanA kAryakALamAM thaI. zrI caMpAlAla kizoracaMdra vardhana ola inDiyA jaina zvetAMbara konpharansanA upapramukha zrI caMpAlAla kizoracaMdra vardhana sva. zrI kizoracaMdra vardhanano putra che. temano janma 1-4-56nA roja thayo hato. temaNe bI.koma sudhI abhyAsa karI potAnA bilDiMga kansTrakzananA vyavasAyamAM joDAyA che. vyavasAya uparAMta teo sAmAjika, dhArmika ane sAMskRtika kSetre UMDo rasa dharAve che. teo nezanala sporTasa klaba opha inDiyA tathA bombe garavAre klaba hAusanA AjIvana sabhya che. dha bombe presiDensI reDiyo klaba tathA royala vesTarna inDiyA Tarpha klabanA paNa AjIvana sabhya che. dhArmika ane sAmAjika kSetre teo vividha saMsthA sAthe saMkaLAyelA che. zrI AdinAtha rAjendra jaina, zvetAMbara peDhI, zrI rAjendra vihAra dAdAvADI pAlitANA, zrI rAjendra vidyAvihAra (zaMkhezvara) zrImatI zAMtAbAI kizoracaMdra vardhana ceriTebala TrasTa anakIbAI gopANI TrasTa, zaMkhezvara pArzvanAtha, rAjendra jaina TrasTa, zrI rAjendra jaina kriyAbhavana TrasTa (bhAyakhalA), zrImatI zAntibAI kizoracaMdravardhana ghATakopara jaina maMdira, vardhana ceriTebala TrasTa, vardhamAnanagara zaMkhezvara pArasanAtha jaina Tempala (muluMDa) vagerenA teo TrasTI che. teo ola inDiyA jaina, zvetAMbara konpharansa, dhI esosiezana opha komarsa hAusa bloka onarsanA upapramukha pade che. zrI vardhana koopareTiva hAusiMga sosAyaTInA maMtrI pade che. bhagavAna mahAvIra memoriyala samitinA teo cIpha peTrana che ane bhArata jaina mahAmaMDalanA sabhya che. teo nIlama grupa opha kansTrakzananA mAlika che. zrI mahAkavi mAghanagara vikAsa pariSada-muMbaInA pramukha, For Private caturvidha saMgha akhila bhAratIya vaizya mahA sammelananA rASTrIya variSTha upAdhyakSa, sirohI jAlora pravAsI saMghanA pramukha tarIkenI temanI sevAo jANItI che. zrI javAharalAla motIlAla zAha kalA, dharma ane dhanano triveNI saMgama dharAvanAra zrI javAharalAla motIlAla zAha nAsika jillAnA mAlegAMvanA mULa vatanI ane hAla muMbaI nivAsI che. zrI javAharabhAI sAmAjika tathA dhArmika kSetre noMdhapAtra kAmagIrI bajAvI rahyA che. emaNe 12 varSanI kumaLI vaye jIvananI kArakirdInI zarUAta karI ane 22mAM varSe jAhera sevAkAryanI zarUAta karI. pratyeka aMkuramAM vikAsa thavAnI ane vaTavRkSa banavAnI zakyatA rahelI che eTale te vaMdanIya che; kAraNa ke te cAre vaTavRkSa banI raheze te parama niyaMtA ja jANI zake. AvA eka nAnA aMkuramAMthI vaTavRkSasamA banI rahelA zrI javAharabhAIno janma akhila bhAratanA jainasamAjanA AgevAna kAryakara zeThazrI motIlAla vIracaMda zAhane tyAM mAlegAMvamAM thayo. abhyAsamAM tejasvI hovAthI bI.koma., ela.ela.bI. thayA ane surata bajAranA dhaMdhAmAM sArI saphaLatA prApta karI. zrI javAharabhAI jaina samAjanA yuvAna saMniSTha kAryakara che. dhArmika ke sAmAjika koIpaNa kAryamAM AgaLa paDato bhAga levA tatpara rahe che. zeTha ANaMdajI kalyANajI jaina zvetAMbara peDhInA teo pratinidhi che tema ja nIcenI saMsthAomAM TrasTI tarIkenI javAbadArI saMbhALI rahyA che. 1. zrI caMdraprabhusvAmI jaina maMdira-prArthanA samAja, 2. zrImad buddhisAgarajI jaina. zve. mUrtipUjaka gurukuLa-cAMdakheDA (gujarAta), 3. zrI vizAla jaina kalA saMsthA (jaina myujhiyama) pAlitANA, 4. zrI pIyUSapANi sthApita saMgrahAlaya-muMbaI, 5. zrI vardhamAna jaina sevA kendra-muMbaI, 6. zrI vardhamAna jaina Agama tIrtha-pUNe, 7. upAdhyakSa zrI jaina dhArmika zikSaNa saMgha-muMbaI, te uparAMta zrI jaina zvetAMbara ejyukezana borDa tathA zrI bhArata jaina mahAmaMDaLanA sekreTarI tathA AgevAna kAryakartA che. temanAM patnI zrImatI mAyAbahena paNa temanAM dareka kAryamAM sahayoga ane sAtha Ape che. AvA karmaniSTha bhAgyavaMta yuvAna dAtA zrI javAharabhAInI sevA-pravRtti hajI vizAla phalaka para vistare ane teo dIrghAyuSya pAmo evI zubhecchA. Personal Use Only
Page #945
--------------------------------------------------------------------------
________________ no punaruddha ti 82 8 stra vikasAvI hatI. tavArIkhanI tejachAyA 921 jemanuM jIvana navakAramaya banI gayuM hatuM gAMdhInagara va. sthaLoe ucca hoddAo sAthe sarvisa karI. tyArabAda baDhatI maLatA suprinTenDiga enjiniyara tarIke zrI jazubhAI jagajIvanadAsa kapAzI rAjakoTa badalI thaI ane tyAMthI ja teo rITAyarDa thayA. zrI jazubhAIno janma I.sa. 1935nI sAlamAM gavarnamenTanI nokarImAM teoe khUbaja mAnapAna-sammAna surendranagara jillAnA cUDA mukAme thayo. cArabhAIo tathA be meLavelAM. Aje paNa temanA kAmanI kadara thatI rahe che. bahenomAM temano pAMcamo naMbara. nAnapaNathI ja dareka itara samAja-sevA ane mAnavasevA, dayAbhAva vagere temanA pravRttio ane abhyAsamAM dhagaza khUbaja. cUDA eka nAnuM gAmaDuM jIvananAM maMtro hatA. work is Workship temanA jIvanano hovA chatAM temano abhyAsano rasa temane ucca zikSaNa tarapha laI dhyeya hato. ane jIvanamAM utArelo hato. teozrInuM pAchalAM gayo ane teo cUDAthI bahAra morabI mukAme DigrI varSonuM jIvana bilakula dharmamaya banI gayuM hatuM. temanA parivAramAM enjiniyariMga koleja eDamizana maLavAthI tyAM gayA ane eka putra mUkeza ane cAra putrIo mitA, dinA, mInA ane tyAMthI bI.I. sivilanI DigrI prApta karI ane enjiniyara thayA. nIpA vageree zrI jazubhAInAM dareka kAryomAM saMpUrNa sahakAra jazubhAInA pitAzrI jagajIvanadAsa mAvajIbhAI kapAzI. teo ApIne temanI pravRttine vegavAna banAvelI. cUDA rAja darabAramAM ucca padavI dharAvatA ane vallabhIpura mAmalatadAra tarIke pharaja bajAvatA hatA. A sivAya temano zrI jazubhAIe paNa udAra dile aneka saMsthAone ane sAhityika zokha khUba ja hato. temaNe itihAsane lagatAM ghaNAM vyaktione dAna ApI eka sAcA zrAvaka tarIkenI pratibhAne pustako lakhelAM che. jemAM mevADano punaruddhAra vi. daseka jevAM pustako lakhelAM. A sAhitya vAraso jazubhAImAM paNa pUro zrI sametazikharajI yAtrA paNa temaNe dareka kuTuMbIjanone Utarelo. temaNe paNa ghaNA pustako lakhyA che. yAtrA, karAvela, saMghapatino lAbha paNa meLavela. navakArasAdhanA tathA kamyuTarane lagatAM khUba ja pustako paradezanA pravAsamAM temaNe ghaNuM joyuM, jANuM ane gujarAtImAM lakhyAM, jethI vidyArthIo sahelAIthI kayUTara jJAna anubhavyuM, anekone upayogI banyA. meLavI zake. temanuM pustaka "navakAra sAdhanA' vizvanuM sau prathama malTIkalara tathA sacitra phoTAo sAthenuM jainasamAjane navakAranI zrI jitendrabhAI bAbulAla zAha saMpUrNa mAhitI ApatuM pustaka, je deza ane videzamAM khUba ja zrI jitendrabhAIne bALavayathI ja vairAgya prati valaNa prasiddhi pAmyuM. pote navakAravALI gaNIne pachI ja bhojana letA. hovAthI dhArmika abhyAsamAM khUba ja AgaLa nIkaLI gayA. bIjA khUba ja prakAranA kAvyo temaNe lakhelAM che. A uparAMta emano janma sihora pAse khArI gAmamAM saM. 1960nA temanuM jyotiSanuM jJAna, vAstuzAstranuM jJAna ane tene lagatAM DisembaramAM thayo. prAthamika ane mAdhyamika zikSaNa amadAvAdamAM pustako paNa temaNe bahAra pADela che, jethI lokone khUba ja saraLa karyuM. meTrika sudhI abhyAsamAM pharsTaklAsa pharsTa ja hoya-A bhASAmAM A sAhitya samajI zakAya. teoe ijanerI emanI tejasvitA, samaya jatAM sAdhu bhagavaMtonA saMsargamAM vibhAgomAM paNa sArAM evAM pustako lakhela che. AvatA rahyA. tattvajJAna vinA cAritrya na zobhe evI vAta pitAzrI jagajIvanabhAI ane mAtuzrI samatAbahenanA manamAM pAkI thaI. pAlitANAmAM vasatA temanA mAmA zrI saMskAronuM siMcana temanAmAM AvyuM. mAtazrInuM avasAna thayuM tyAre manasukhalAla haricaMdanI preraNAthI dhArmika abhyAsanI zarUAta jazubhAI mAtra sAta varSanA hatA. tyArabAda temano uchera temanA karI. cha karmagraMtha sudhIno abhyAsa pU. A. zrI kalpajayasUrijI pitAzrI dvArA thayo. prAthamika zikSaNa cUDAmAM, pachI lIMbaDI, ma.sA.pAse karyo. paMDita becaradAsa pAse vyAkaraNa ane nyAyano surendranagara ane morabImAM bhaNIne ejIniyariMganI DigrI abhyAsa karyo. saMskRta sAthe bI.e.mAM pharsTakalAsa pharsTa AvyA. prApta karI gavarnamenTa opha gujarAtamAM sarvisamAM joDAyA. sau traNa suvarNacaMdrakonI paNa navAjIza thaI. banArasa vizva prathama surendranagarathI zarUAta karI tyArabAda haLavada, pALiyAda, vidyAlayamAM jaina dharmanA vadhu abhyAsArthe gayA. saMskRti darzanazAstra pAlitANAmAM baDhatI maLI. tyArabAda verAvaLa, rAjakoTa. sAthe ema.e. mAM pharsTaklAsa pharsTa meLavI suvarNacaMdrakonA bhAvanagara tyArabAda pharIthI baDhatI maLatAM rAjakoTa, bhAvanagara, adhikArI banyA ane pachI to jaina philosophI upara pI.eca.DI. Jain Education Intemational
Page #946
--------------------------------------------------------------------------
________________ 1. 922 caturvidha saMgha karavAnI taiyArI AraMbhI zreSThIvaryazrI kasturabhAInA bhatrIjA zrI tevA prakArano dAnano akhaMDa pravAha cAlu rAkhatA hatA. ajayabhAIe temanAmAM khUba ja aMgata rasa lIdho che. teoe vilepArale iSTamAM potAnA moTAbhAInA nAme nyAyazAstranA prakAMDa paMDito sAthe Aje paNa teo satata "amathAbhAI ghelAbhAI TrasTanI sthApanA karI hatI. tenI Avaka saMparkamAM che. nyAyanA adhyayana sAthe bauddha dharmanuM paNa jJAna dInaduHkhIonI davA mATe ne madhyamavarganA garIbo mATe tathA banAsanA eka paMDitajI pAse lIdhela che. jJAna abhyAsa mATe vAparatA hatA ane Aje paNa te rakamano emanI RjutA ane mRdutAne vaMdana karyA vagara rahI sadvyaya thAya che ane bIjA kSetromAM paNa temanuM dAna sadAya cAlu zakAtuM nathI. ja rahetuM hatuM. jhaghaDiyA tIrthamAM dharmazALA baMdhAvI hatI, mahuDI pAnasara vagere tIrthonI dharmazALAmAM rUmo baMdhAvI hatI. hAlamAM teo zAradAbahena cimanabhAI ejyukezanala risarca senTaranA DAyarekTara che. samagra jaina AgamanuM | tIrthabhUmi pAlitANAmAM navvANuM yAtrA karI comAsuM paNa kamyuTarAijhezana A saMsthA dvArA karavAmAM AvyuM che tathA jaina karyuM hatuM ane jIvananI saMpUrNa zuddhi mATe bhava AlocanA paNa dharmanA lekhonuM ane jaina itihAsa jevA mahattvapUrNa projekTa upara lIdhela, teo zrImad buddhisAgarasUrijInA parama bhakta hatA. kAma karI rahyA che. aneka graMthonuM saMpAdana paNa temanA mArgadarzana ghaMTAkarNa devanA upAsaka hatA te jaina dharmanA ArAdhaka hatA. temane heThaLa cAle che. hAlamAM teo amadAvAdanI lAlabhAI ghaMTAkarNa devamAM ananya ne akhaMDa zraddhA hatI. dalapatabhAI bhAratIya saMskRta vidyA maMdira saMsthAnA nirdezaka teone svapnamAM ghaMTAkarNa dave mRtyuno saMketa Apela hato. tarIkenI sevA paNa ApI rahyA che. jainadharma ane tulanAtmaka AvA vinamra-dayALu ne dharmiSTha AtmA zeThazrI DAhyAbhAI 86 dharma-darzana upara aneka lekho lakhyA che, je bhAratanI judI judI varSanI uMmare dharmanuM smaraNa karatAM karatAM samAdhipUrvaka svargastha aneka patrikAomAM prakAzita thayela che. thayA hatA. sva. dharmavIra-dAtA- zreSThIvarya (mahesANAvALA) - teoe sthApelA TrasTanA upAzrayamAM prativarSe pU. sAdhu sAdhvI bhagavaMtonuM comAsuM thAya che. AyaMbila khAtuM ne ukALelA zrI DAhyAbhAI ghelAbhAInI puNyaprabhA pANInA sagavaDa caturvidha saMgha mATe sadAya khullI rahe che. - virale pArlA (vesTa) zrImad buddhisAgarasUri smAraka A sthalamAM ja sthapAyela "zrImad buddhisAgarasUribeMDa' zrI ghelAbhAI karamacaMda jaina seneToriama TrasTanA sthApaka dharmanAM gItothI jaina dharmano jayajayakAra kare che. zeThazrI DAhyAbhAI hatA, teonA pitAzrInuM nAma ghelAbhAI hatuM ane dAdAnuM nAma karamacaMdabhAI hatuM. te bane nAma uparathI ane gharaderAsaranI gaNatarImAM gaNAtAM A jainamaMdiramAM ghelAbhAI karamacaMda jaina seneToriama TrasTa' evuM nAma A je mULanAyaka prabhu zrI zaMkhezvara pArzvanAtha che te pratimAjI sthAnanuM rAkhela hatuM. . paMcadhAtunAM che, calapratiSThita che ane te pratimAjI 1000 eka hajAra varSa jUnAM che. A ja tenA mukhya prabhAvanuM aMga che. teoe 40 varSanI uMmara sudhI lakSmIne prApta karI, muMbaImAM padhAro tyAre A prabhujInAM darzane avazya padhArajo. pachInA nivRttimaya jIvanamAM dharmane mukhya pAyo banAvyo hato. tethI teoe potAnI svopArjita lakSmInI vyAvahArika ne dhArmika Da. zrI dhanavaMtarAya tilakarAya zAha rIte khUbaja suMdara vyavasthA goThavI hatI, jenA kAraNe A sthaLa- jaina vicAra-pracAranA AgevAna marmajJa ane udyogapati muMbaImAM svataMtra comAsuM karavAnuM kSetra gaNAtuM thayuM. zrI Do. dhanavaMtarAya tilakarAya zAha bhAvanagaranA vatanI che. jenA mIThAM phalo Aje anekAneka jIvo vizAla vaDalAnI temanI uMmara 43 varSanI che. teoe ema.e, pI.eca.DI. jema Atmika vizrAMti pAmIne bhogavI rahyAM che. sudhIno abhyAsa karI samAjajIvananAM vividha kSetro jevAM ke teo atyAranA samayamAM jenI vizeSa jarUra che tevA zikSaNa, sAhityakalA, udyoga vageremAM jhaMpalAvIne potAnI sAdharmikone jarAya bhUlyA nathI, temanA gharethI sAmAnya sAdharmika kAryakSamatA dvArA yazasvI siddhi hAMsala karI che. ne garIba mAnava kyAreya paNa khAlI hAthe pAcho pharato na hato, 1965thI jAhera sevA kAryanI zarUAta karI. 1968thI Jain Education Intemational
Page #947
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA dhaMdhAnA zrIgaNeza karyA. videzamAM bhAratIya audyogika zAkhA zarU karavAno prabaLa utsAha cheka zarUAtathI ja rahyo che. 1973mAM muMbaInA ghaNA jillAmAM erisTo kemikalsa prA. li.nA nAme TeksaTAilsa bAinDara ane erokala (Arrocol) gluno plAna zarU karyo jemAM paNa sArI pragati sAdhI. nATya, kAvya ane sAhityanA paNa jabarA zokhIna. 1970thI siDanahAma kolejamAM (muMbaI) gujarAtI prAdhyApaka tarIkenI yazasvI kArakirdI paNa jANItI che. jJAnasatro, zibiro ane vyAkhyAna mALAo goThavavAmAM teo haMmezAM mokhare rahyA che. jainIjhama uparanAM vividha pAsAMo upara tajajJone notarI mahAvIra jaina vidyAlayanA upakrame jaina sAhityasamArohanAM Ayojano karI tene amalI banAvavA sArI jahemata chellAM varSomAM laI rahyA che. prabuddhajIvana' sAmayikamAM temanI sevA noMdhapAtra che. svabhAve khUba ja namra, vivekI ane saMvedanazIla che. potAnA kSetramAM pragati thavAmAM puruSArtha, abhyAsa, koIne duHkha na lAge tevo samabhAva, javAbadArI samajI kAmamAM niSThA rAkhavI, gurujana-vaDIlo pratye Adara, vyavahAramAM prAmANikatA vagere paribaLoe sAro evo bhAga bhajavyo che. jIvanane gati AdhyAtmika abhyAse ja karAvI che. 1981mAM yuropanA dezomAM dezATana karyuM che. eka phUlagulAbI paricaya dhanavaMtarAya ramaNikalAla zAha jemanAM pagalepagale navanidhAna samAyeluM che ne jenA aNue aNumAM mokSasukhanuM samAdhAna dharabAyeluM che, evA garavA girivarazrI siddhAcalajInI AThamI TUMka-evA zrI tAladhvajagiri tIrtha (taLAjA)mAM sane 1944nI jUnanI AThamI tArIkhe janmelA zrI dhanavaMtabhAI taLAjAnI ema.je. dozI hAIskUlamAM 10muM pAsa karIne teoe 11muM (meTrika)thI siddhakSetra jaina bAlAzrama-pAlitANAmAM ane pharsTa Iyara komarsa zrI dAdAsAheba bhAvanagaramAM karyuM. dhanavaMtabhAInA gorA ane hasamukhA caherA uparanA tevA samarpaNanA bhAvo vAMcI zakato, temanA vANI vyavahAramAM viziSTha tattvarUpa sAhityaprema paNa evA ja TapakatA rahetA. dhanavaMtabhAIe pitAzrI ramaNikabhAInA sevA ane paragajupaNAno viziSTha guNavaibhava AtmasAta karyo. mAtuzrI vasaMtabahenano dharmano avihaDa rAga temaja jIvadayA prema hRdayastha karyA. For Private 923 zrI dhanavaMtabhAIe bAlyakALathI ja bhASA sAhitya paratve aneruM kheMcANa ane hindI ane saMskRtamAM meTrikanI parIkSAmAM hAiesTa mArksa meLavyA. jIvanamAM kAMIka nakkara siddhi hAMsala karavA dhanavaMtabhAIno thanaganATa vadhato gayo. temanAmAM paDelI suSupta zaktioe samaya jatAM kalA ne udyogano samanvaya sAdhI potAnI jIvanamAMDaNImAM aneka raMgo krame krame pUratA rahyA. pitAzrI temaja vaDIlabaMdhu hasamukhabhAInI chAyAmAM lagabhaga pAMca varSa dukAnano thaDo saMbhALyo ane te daramyAna prabhutAmAM pagalAM mAMDyAM. A tarapha muMbaImAM vaDIlabaMdhu niraMjanabhAIe pAipa phiTiMgjha lAinamAM be varSanI bhAgIdArI bAda svataMtra ophisa sthApI ane sane 1968mAM laghubaMdhu dhanavaMtabhAIne muMbaImAM potAnI sAthe bijhanesamAM joDyA. A eka temanA jIvanano navo ja moDa hato. vaDIlabaMdhue puruSArthathI kaMDArelI keDI upara dhanavaMtabhAIne sIdhuM ja cAlavA maLyuM. te baMdhuprema ane zrI sAcAdeva sumatinAtha dAdAnI asIma kRpA ja samajavIne! bAkI to saMgharSo ane lAMbA rajhaLapATa vagara jiMdagInA jAma upara nakazI thaI zakatI nathI. e vAta mArA vizALa anubhave samajANI che. jaina sevA saMgha muMbaInuM mukhapatra ghoghArI jaina darzana cAlatuM jenA taMtrI bhAIzrI vAvaDIkara hatA. A mukhapatra calAvavAmAM lagabhaga daza varSa sudhI zrI dhanavaMtabhAIe saMsthAne onararI sevA ApI ane vAvaDIkarane sAhityika sadhiyAro pUro pADyo. dhanavaMtabhAInA A pradAnathI prasannatA anubhavI. ane pachI to eka yA anya rIte zrI dhanavaMtabhAInI sarvadarzIya pravRttiothI khUba ja mAhitagAra thato rahyo. potAnI dhaMdhAkIya, pArivArika, vyavahArika ityAdi pharajo adA karavA sAthe temanA aMtaramAM vahetuM sevAsamarpaNanuM killola karatuM jharaNuM temaNe kadIpaNa sukAvA na dIdhuM. jJAtinA mukhapatramAM zakya yogadAna ApavAmAM temanuM mana haMmezAM hiloLAM letuM. je je saMsthAomAM temanI sevA noMdhAyelI che te paNa joIe. zrI ghoghArI visA zrImALI jaina jJAti muMbaI (kamiTImembara), zrI ghoghArI jaina saMgha (kamiTImembara), zrI ghoghArI jaina DispensarI (membara), zrI borIvalI ghoghArI visA zrImALI jaina samAja (ex-kamiTimembara), zrI dolatanagara ghoghArI visA zrImALI jaina mitra maMDaLa (ex-kamiTimembara), Personal Use Only
Page #948
--------------------------------------------------------------------------
________________ 924 caturvidha saMgha zrI saratAnaparA ghoghArI visA zrImALI jaina parivAra maMDaLa- teonI bhAvanA arihaMta paramAtmAnI karuNAthI pariNAmalakSI muMbaI (ex-sekreTarI), zrI tAladhvaja jaina mitra maMDaLa, muMbaI bane tevI abhyarthanA. (ex-sekreTarI), zrI jaina patrakAra saMgha muMbaI (ex-sekreTarI), zrI svapnadRSTA : AMdhanA AgevAna udyogapati jaina ghoghArI jaina darzana mukhapatra muMbaI (ex-sahataMtrI), zrI ghoghArI jaina darpaNa mAsika-malADa (mAnad pratinidhi), zrI zrI dhIrajalAla TokarazI kApaDiyA vijayadevasurasaMgha-muMbaI (sabhAsada) vagere anekavidha kSetre kacchI samAjanA vikhyAta udyogapati tathA dhanI evA zrI potAnI pravRttio prasArI. TokarazIbhAI lAlajI kApaDiyA ane mAtA zrImatI zrI saratAnaparA parivAra maMDaLa, muMbaInI sthApanAthI amRtabahenanA prathama saMtAna "zrI dhIrajabhAIno janma barmAnA mAMDIne (sane 1998) 1 hajAra kuTuMbanI mAhitIo dharAvatuM nAnakaDA zahera molamInamAM 7mI ogaSTa, 1938nA thayela. samagra bhAratavarSanuM lagabhaga 600 pAnAMnuM bahuraMgI vastIpatraka Aje 62 varSanI AyumAM paNa jo tame dhIrajabhAIne maLo to be varSanA alpa samayamAM taiyAra karIne A parivArajanonA 25 varSanA yuvAnanA thanaganATa ane 75 varSanA vRddhanA pairyano karakamaLamAM mUkyuM. jANe bhego ja paricaya thaI jAya. utsAha, umaMgathI bharelA evA dhIrajabhAInI pahelI ja mulAkAtamAM tAjagIbharI jiMdagIne haLavAzathI mANavAnI temanI prakRti, bilorI mitratAno anubhava thayA vagara na rahe. dareka nAnAM-moTAM kAmamAM kAca jevuM temanuM nirmaLa mana, hasamukho svabhAva, jabarajasta saMpUrNa cokasI jANe jarmana paraphekazana Apane jovA maLe AvA sensa opha hyumara, nikhAlasa ane RjuhRdayI, dAkSiNyamUrti, yuvAna dhIrajabhAIne pratyakSa maLavuM e eka lahAvo che. AtithyapremI, samayanA pAbaMda, vyavahArazuddhi, kAma pratye prAmANika ane svAbhimAna jevA guNavizeSo temanA | muMbaInI prakhyAta mAnanIya zrI kanaiyAlAla munazInI vyaktitvamAMthI TapakatA ja rahyAM che. sthApita zrI haMsarAja morArajI pablika skUlamAM 1956mAM aradhI jiMdagI muMbaImAM vasavA sAthe temaNe moTuM prathama vargamAM meTrika pAsa thayA bAda ucca abhyAsa bI.koma.no haidrAbAdanI nijhAma kolejamAM pUrNa karI, ela.ela.bI.no mitravartuLa banAvyuM che. saMparka setunA mAdhyame bahoLo hitecchuvarga temaNe Ubho karyo che ane lokono prema saMpAdana karyo che. abhyAsa adhavacce choDIne AMdhra rAjyanI lokhaMDanA saLiyA banAvatI pramukha phekaTarI "AMdhra rI-roliMga varkasa'nA menejiMga utkaTa sAhitya sAdhanA ane vizALa anubhavanA nicoDa pArTanaranI javAbadArI 24 varSanI yuvAna vaye saMbhALI. mAlanI rUpe leTesTa TekanolojIthI DijiTala sammAnapatro, DijhAIniMga, ucca guNavattAnA kAraNe AkhA dakSiNa bhAratamAM DaMko vagADanAra DrAphaTiMga, ArTa-varka kSetre hatharoTI meLavIne muMbaInA ghoghArI A phekaTarInA mAlanI ghaNAM varSo sudhI moTI mAMga jaLavAI samAjamAM siddhahasta vyavasAyIkaraNa thakI vikhyAta thayA che. rahela. "AMdhra rI-roliMga varkasa'ne ucca kSamatAne kAraNe kendra Aja paryata muMbaI zaheramAMthI ghoghArI saMsthA ke ghoghArI sarakAra dvArA pramANita "TrAnsa varlDa TreDa pheyara silekazana evorDajJAtijana dvArA je je mukhapatro/ mAsiko prakAzita thayAM che temAM 1982' ane golDa meDala enAyata karavAmAM Avyo. rI-roliMga dhanavaMtabhAIe anekavidha viSayo upara potAnI kalama calAvI udyoga uparAMta kApaDiyA grupanI tela-dALanI mIlo tathA vepAra, che. ane sAMprata samasyAonI suMdara chaNAvaTa karatA rahyA che. kRSi vagere sarvanA saMcAlanamAM paNa zrI dhIrajabhAIno moTo phALo to kyAreka dizAsUcana paNa karyuM che. sAhitya ane samAjasevA rahela che. vizeSa "bilDara' tarIke temanuM nAma ucca kvoliTInA temano khorAka che. tethI vartamAna ghoghArI jaina darpaNanAM pRSTho para bAMdhakAmanA kAraNe jANItuM thayela che. nAnA-moTA saune upayogI vaividhyabharyA viSayo para aharniza kalamaprasAdI pIrasatA rahyA che. evA Adhunika makAnonuM bAMdhakAma e temanI vRtti tathA zokha varSothI temanI kalamanI zAhI sUkAI nathI tenA kAraNe bane che. adyApi paryata cirarahita rahevA pAmI che. nIra kadI sIdhA pravAhe AvI bahumukhI vepArI pratibhAnI sAthe sAthe dhIrajabhAI vahetuM nathI. vahetAM vahetAM e potAnI dizA zodhI letuM hoya che. aneka sevAkAryomAM paNa potAnA samayano sadupayoga karI rahyA zrI dhanavaMtabhAI yazakIrtinuM zatAyu pAme ne samAjotkarSanI che. pitAzrI TokarazIbhAInAM padacinho upara cAlatA AvatA Jain Education Intemational
Page #949
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 925 tavArIkhanI tejachAyA teozrIe nimna hoddAopado saralatApUrvaka saMbhALyA che. zrI dhIrajalAlabhAIe gujarAtIonI mukhya saMsthA zrI gujarAtI pragati samAjanA chellAM pAMca varasathI pramukha tarIkenI sevA bajAvI saMsthAnI pravRttione ghaNo ja vega Apyo che. bIjA be ploTo-jamInanI kharIdI karI navI yojanAo banAvI che. zrI kacchI mitra maMDaLanA menejiMga TrasTI, sarvodaya pracAra TrasTa, gAMdhI jJAna maMdiranA ceramena, sarvodaya TrasTa kasturabA necara kyora hospiTalanA pramukha, sAutha inDiyA kacchI vIsA osavAla ekamanA pramukha, bhAratanI pahelI TI.ela. kApaDiyA Ai benkanA pramukha, anAthAzrama, mahAvIra hospiTala, maMdiro ane bIjI saMsthAomAM TrasTI tarIke pharaja nibhAvI rahyA che. amadAvAdanI bAjumAM saradAranagara DevalapamenTa korporezananA DAyarekTara tathA TrasTanA TrasTI che. Ama dareka prakAranA sevAsamAjanI 30 saMsthAo sAthe joDAI tene pragatizIla banAvI che. hAlamAM ja speziyala skUlamenTalI riTAyarDa bALakonI saMsthA UbhI karavAmAM dareka jAtanuM protsAhana ApI saMskRtizikhara nAme TrasTa cAlu karela che. lAyansa kalabamAM pramukha, DepyuTI DisTrikaTa gavarnara banI rUrala kamiTinA 21 varSathI ceramena rahIne tumakurA gAmaDAne eDopTa karI vividha pravRttio karI gAmaDAne UMce laI AvI eka misAla banAvI che ke zaheromAM rahIne paNa gAmaDAne dhyAnamAM rAkhavuM. Ama eka zaikSaNika, vaidakIya, sAmAjika, dhArmika saMsthAone potAnI amUlya, udAra sakhAvato ApatA rahyA che. AvA bahumukhI pratibhAsaMpanna dhIrajalAlabhAI samAjanuM kharekhara gaurava che. zrI pratApabhAI kaTakavALA zrI pratApabhAI sevAbhAvI sajjanomAM mokhare hatA. jJAtinI sarva sevAmAM emano naMbara pahelo ja hoya. game tenuM ane game te kAma hoya to teo tarata ja cIvaTapUrvaka karatA hatA. sAdA ane siMpala rahelI karaNI saunI sAthe haLImaLIne hasatAhasatA jyAre juo tyAre potAnI peDhImAM besI Teliphona- upara vAto rUbarU chevaTe bIjAne tyAM jaIne paNa kAma karI devAnI tamannA mATe emane jeTalA dhanyavAda ApIe eTalA ochA che. namratA, viveka ane saujanyatA vaLI jJAtinA lagnaprasaMge phaMDa mATe AMTA khAvA, anya prasaMge paNa jJAtinA koI paNa kAma mATe jema ke koIe moTo bloka lIdho che ke moTara lIdhI hoya, be paisA sArI peThe kamAyo hoya te badhAnuM lakSa rAkhI emanI lakSmIno sadupayoga karAvavA haMmezAM potAnA samaya ane zaktino bhoga ApavAvALA zrI pratApabhAI kaTakavALAnA nAmathI suprasiddha che, dhanya che. hamaNAM ja temano svargavAsa thayo. zrI paramANaMda popaTalAla saMghavI (methaLAvALA) zrI paramANaMdabhAI zAha mULa saurASTramAM taLAjA pAse methaLA gAmanA vatanI che, paNa ghaNAM varSothI dhaMdhArthe muMbaImAM temanuM Agamana thayuM. cha aMgrejI sudhIno ja abhyAsa paNa temanI sUjha-samaja ane vyavahArakuzaLatAne laIne teone zarUthI ja muMbaImAM jIvarAja enDa vRjalAlamAM ekadhArI pacIsa varSa sudhI sevA ApI. temAMthI anubhava ane kAryadakSatAnuM vizeSa bhAthuM maLyuM-anekonA saMparka ane satsaMgamAM AvyA ane ekamAtra niSThAe samaya jatAM yArI ApI. dhaMdhAnI pragatinI sAthe ja samAjasevA ane dhArmika pravRttiomAM teo haMmezAM agresara rahyA che-ghaNI saMsthAo sAthe saMkaLAyelAM che. mATuMgA zvetAmbara mUrti jainasaMgha (TrasTI) zrI jaina zreyaskara maMDaLanA maMtrI, zrI nAgarika saMgha, zrI ghoghArI jaina sahAyaka maMDaLa, zrI mahuvA sevA samAja vageremAM temanI noMdhapAtra sevAo cAlu che. nAnAmoTA aneka phaMDaphALAomAM temanI deNagI paNa jANItI banI che. mATuMgA jaina derAsara, mahuvA jaina bAlAzrama, upAzraya, gujarAtI samAja vageremAM sArI evI rakama ApI che. ghoghArI jaina samAjanA AgevAna kAryakartA uparAMta bIjI ghaNI sAmAjika saMsthAo sAthe saMkaLAyelA che. vatanane paNa bhUlyA nathI. dhaMdhAmAM be paisA prApta kare che to sArI pravRttiomAM vAparI paNa jANe che. ghaNAM ja saumya svabhAvanA ane premALa haiyuM dharAvatA zrI pI. pI. zAha jIvanamAM vadhu ne vadhu yazakalagI prApta kare evI amArI manobhAvanA. zrImatI indumatI paramANaMde ghera pAThazALA kholI, muMbaI samAcAramAM lekho ApyA hatA. jaina tattvadarzana aMge mATuMgAmAM 16 upavAsa karyA. niHspRhabhAve-gherathI varaghoDo kADhela pachI kAyama mATe mATuMgAmAMthI varaghoDo nIkaLe che. mAtApitAnI smRtimAM yazovRddhi bAlAzrama mahuvA dAna Apela che. zreyikamaMDaLa sthApyuM hatuM. pote garIbI joI che eTale bhAIone UMce lAvavAnI prabaLa bhAvanA che. mATuMgA roDamAM derAsara nahIM hovAthI tyAM AgaLa mATuMgA roDa che. ma. jaina saMghanI sthApanA karI ane derAsara tathA upAzraya saunA sahayogathI taiyAra karAvyAM te mATe be varSa sudhI Jain Education Intemational
Page #950
--------------------------------------------------------------------------
________________ 926 caturvidha saMgha ghInI bAdhA rAkhI hatI. mATuMgA saMgha sthapAyo tyArathI 20 varSa bhaMDoLa laIne prazAMta morabI gayo hato. kharI jarUriyAtavALAne sudhI maMtrI tarIke ane hAlamAM TrasTI ane pramukha tarIke sevA madada hAthohAtha pahoMcADI. sevAnI suvAsane kAraNe muMbaInI Ape che. muMbaImAM zreyaskara maMDaLanI sthApanA karI hatI. badhI komo ane bhASAomAM prazAMta mAnItA che. jaina samAje bahArathI AvanArAone nokarI vageremAM madadarUpa thatA potAnA prazAMtanuM bahumAna karIne tene "jaina yuvakaratna'no mAnad khitAba sagAsaMbaMdhIone laIne Abu, tAraMgA, delavADA, zaMkhezvara vagere Apyo tyAre badhI bhASAnAM akhabAroe enI noMdha lIdhI hatI. tIrthadhAmonI basa dvArA yAtrA karAvI hatI. vacananA pAMca gAmono zrI pratAparAya tArAcaMda vaDAliyA saMgha kahevAya che tyAM vatanamAM jhAMjhamera pArtha mitramaMDaLanI sthApanA karI jirNoddhAra vagere prasaMgo yojAyelA. sAduM jIvana ane ucca vicAro tathA niSkAma karmayogano nAnI uMmarathI rAha lenAra, gAMdhI vicAradhArAne varelA ane saM. 2051mAM pa.pU.A. zrI caMdrodayasUrijI ma. tathA jIvanabhara khAdI paheraveza dhAraNa karanAra pratApabhAI vaDAliyA pa.pU.A. zrI azokacaMdrasarijI ma. AdinI nizrAmAM methaLAthI bagasarA pAse dhAragaNInA vatanI, paNa pachI racanAtmaka pAlitANAno cha'rIpAlita yAtrAsaMgha 500 mANaso sAthe kADhela. pravRttinA abhiyAnamAM joDAyA ane taLAjAmAM sthira thayA. sAdhu-sAdhvIonI vaiyAvacca tathA sAdharmikone prasaMge prasaMge jinazAsana ane deva-guru-dharma uparanI ananya zraddhA. madadarUpa thavAnI adamya bhAvanA che. | mulunDathI paNa cha'rIpAlita saMgha nIkaLela, tenI bhaktibhAva dharAvatA dharmaparAyaNa parivAramAM janma thavAne kAraNe nAnapaNathI ja maMgaladharmano saMskAravAraso sahajapaNe javAbadArI paNa zrI paramANaMdabhAIe lIdhela. saM. 2052mAM zaMkhezvara pArzvanAthanI sAmUhika ArAdhanA, saM. 2016mAM pArzva maLyo je vArasAne temaNe temanI AgavI rIte vikasAvyo. padmAvatIpUjana, uparAMta mahuvAmAM jinabiMbonI pratiSThA karAvI. Adarza AryanArI tArAbena sAthe taLAjAmAM ja tA. 26-1-83nA bRhadzAMtisnAtraprasaMga ane paramANaMdabhAInAM lagnagraMthithI joDAyA. A daMpatInA vinamra ane saMskArI patnI indumatIbahenanI varSItapanI ArAdhanAnI pUrNAhuti vyaktitvane kAraNe suvarNamAM suvAsa prasarI. dharmArAdhanA karavAnI nimitte siddhacakra mahApUjana bhaNAvela. Ama temanA hAthe ghaNAM temanI kaLA, nirmaLa, paragaju, karuNAmaya, dharmazIla ane dharmakAryo thayAM che. pramAdarahita temanuM jIvana, sevA ane sAttvikatAnI temanI mUDI AvA ghaNA sadguNone kAraNe teo adhikAyika zrIvRddhimAM kAyama zrI prazAMtabhAI jhaverI saphaLa thatA rahyA che. 1954nA navembaranI pAMcamIe muMbaImAM janmelA moTAbhAI dhIrubhAIne sAthe rAkhI pratApabhAI svabaLe prazAMta zvetAmbara jaina che paNa sarvadharma ane sevAmAM mAne che. ane avirata parizrame AgaLa vadhyA. putro zaileSabhAI, pitAnuM nAma manubhAI ane mAtAnuM nAma vasubahena. cAra baheno mUkezabhAI, malakezabhAI ane parezabhAIne kALajI laIne dharma ane traNa bhAIomAM prazAMta sauthI nAno. mAtAnA dhArmika ane saMskAro ApyA. upadhAna tapa, navapada oLI, aThThAI, sevAnA saMskAroe prazAMtane ghaDavAmAM ghaNo bhAga bhajavyo che. mA khamaNa, dharmacakra tapa, navapadajInI oLI, vIsasthAnaka A muMbaInA game te khUNe Aga lAge, akasmAta thAya ke koIpaNa badhuM to parivAramAM ghaTanAkrama banI rahyuM. krame krame potAnI zakti, dharmano samAraMbha vagere yojAya tyAre svayaMsevaka tarIke sevA guNasaMpatti ane sevApravRttine temaNe potAnI Atmazuddhi tarapha ApavA prazAMta hAjara. vALIne dharmasAdhanAmAM kharekhara ghaNuM UMcuM sthAna meLavI lIdhuM che. | morAribApunI rAmAyaNa pArAyaNa ho ke DoMgare parivAramAM saune sAthe rAkhI vyAvahArika kAryo ukelyAM, mahArAjanuM bhAgavata kathAmRta, pAMDuraMga zAstrIjInI zibira ho arihaMta paramAtmAmAM zraddhA rAkhI jemanuM jeTaluM banyuM eTaluM bhaluM yA jainonI paryuSaNa vyAkhyAnamALA, tAjiyA nIkaLavAnA hoya ke karyuM. lAgaNIvaza paNa kharA ane A ja emanA jIvananI gaNapati-visarjananAM saraghasomAM pIvAnA pANIthI mAMDIne bIjI pArAzIzI! koIpaNa jarUrI sevA ApavAmAM prazAMta mokhare! - temanI sAdAI, niyamitatA, saMyamazIlatA ane morabImAM macchu Dema phATyo tyAre muMbaIthI sAruM evuM khAnapAnanI sAcavaNI kharekhara dAda mAMgI bhe tevAM che. hArDa
Page #951
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 920 lAipha jIvyA che. saMtAno nAnA hatA tyAre ghaNo puruSArtha karyo. jIvanamAM pravezavAnAM bhayasthAno hovA chatAM temanA jIvananI putravadhUo prItibahena, dIpikAbahena, pArulabahena, hemAlIbahena sAdAI, vinamratA, nirabhimAna, deDha saMkalpazakti, zubha khUbaja dharmazraddhALu che. pariNAma, audAryavRtti, kartavyaniSThA jevA guNo keLavI saunA bhAbhI maMjulAbahenanA bALako hiteza ane nIleza sau mATe preraNArUpa banyA che. temanI AjJAne mAne Ape che. muMbaI-mulunDamAM A parisara - UMjhAnA suzrAvaka-zreSThIvarya-zeThazrI sukhI che. zAha popaTalAla aMbAlAla modI A parivAramAMthI be dIkSAo thaI. moTAbhAI jinazAsananI e balihArI che ke kalikAlamAM paNa dhIrubhAInI putrI kiraNabahena je kIrtanaprajJAzrIjI ma.nA nAme jIvadayA premI ane prAmANika suzrAvakonAM jIvanavRttAMto jovAMjAhera thayAM. bIjI putrI rITAbahena je siddhaprajJAzrIjI ma.nA sAMbhaLavA maLe che. tIrthasevA, samAjasevA ane sArvajanika nAme jAhera thayAM. A banne dIkSIto nemisUri samudAyamAM pU.sA. sevAne kSetre uttara gujarAtanA UMjhA zahera vistAramAM potAnA zra vizvaprajJAzrIjI ma.sA.nA ziSyA banyAM. sevAjIvanane cogaradama suvAsanI maheMka phelAvanAra dharma parAyaNa zrI popaTalAla motIcaMda zAha suzrAvaka zreSThIvarya zAha popaTalAla aMbAlAla modInuM pAradarzI A kuTuMbe thoDA samaya pahelA udAtta bhAvanAthI jinezvara jIvana ane temanA parivAranuM viziSTha yogadAna anekone bhagavaMtonI kalyANaka bhUmionI cANasmAthI jojano dUra preraNAdAyI banI raheze. mahAyAtrA saMghanA (spezyala Treina dvArA) bhavya ane kalyANakArI | madhyama parivAramAM temano janma ane uchera thayo paNa sukanyanuM abhUtapUrva Ayojana karI e prabala puNyayoga prApta dharmazAsana ane samAjahita mATe yatkiMcita karI chUTavAnI prabaLa karyo che. bhAvanAnA bIjasaMskAro gaLathuthImAMthI ja prApta thayA hatA. ochuM bhavasAgarane tAranAra, samakitane sthira banAvanAra bhaNelA paNa AgavI koThAsUjha dharAvatA hatA, zUnyamAMthI sarjana sarvapara kalyANa karanAra jinezvara bhagavaMtonI kalyANa karanAra zilpI hatA. vIraDI jemajema ulecAya tema tema temAM navuM bhUmionI sparzanA jIvanamAM eka vakhata paNa karavI e hareka pANI AvavAnuM ja. tema zubha mAMgalika kAryomAM saMpattino jaina mATenuM kartavya, paraMtu dUranAM tIrthadhAmonI sparzanA thavI saupayoga karatA rahevAthI, lakSmInI prasannatA vadhatI ja sAmAnyajanane sulabha nathI hotI. bhAgyodaye haiyAmAM sameta rahevAnI e satya temane anubhave samajAtAM jIvanamAMDaNInA zikharajInI yAtrA karavAnI bhAvanA thaI, paraMtu ekalA ke mAtra pAyAmAM teno Adarza tarIke svIkAra karyo. nekadila nirabhimAnI kuTuMba sAthe na jatAM cANasmAnA saMgha sAthe AvI yAtrA karavI ane vizALa dilanA mAnavatAvAdI sajjana hatA. ane karAvavI evI temanI maMgaLabhAvanA putra tripuTIe jhIlI nAnI uMmaramAM potAnA pitA tathA mAtAnI chatrachAyA ane paraMparAe tIrthakara nAmakarmanA hetubhUta che. AmAM jayeSTha gumAvI. te pachI mAtuzrI tathA mAsIyAI bhAI zrI putra zrI aMbAlAlabhAI ane laghuputra caMdrakAMtabhAInI bhAvanA, talakacaMdabhAIe vyApAranI vikAsayAtrAmAM ghaNuM badhuM mArgadarzana ullAsa ane umaMganI saue saharSa anumodanA karI che. ApI je upakAra karyo. te teo haMmezAM yAda puNyamArganA pravAsI dariyAva dila bhAI zrI pravINakumAra eka UMjhAmAM potAnA jIrU, variyALInA saplAyaranA dhaMdhAne lIdhe, Adarza putrane chAje tevuM jainazAsananI bhUtakALanA saMghonI dezabharanA pravAsa Adine kAraNe jemano temane satsaMga thayo, smRtione DhaMDhoLo tevuM cANasmAnA ja nahIM paraMtu gujarAtanA sthaLe sthaLethI je jANavA ane samajavAnuM maLyuM, temAMthI potAnI jaina itihAsanA pAnA para suvarNAkSare lakhAya tevA A mahAna lAMbI guNagrAhI dRSTine kAraNe ghaNI badhI sArI cIjo prApta puNyakArya dvArA temaNe cANasmAnuM nAma rozana karyuM che. karI, je jIvana sAphalyamAM khUba ja upayogI banI rahI. zUnyamAMthI sarjana karI, puruSArthathI bhAgyane kaMDArI, jIvananA prAraMbhakALathI ja dharmanA raMge raMgAyelA jaina puNyAIthI lIdhelI lakSmIno moha choDyo e nAnIsUnI vAta kuLamAM janma thayo ane jinezvara bhagavaMtano dharma maLyo, tene nathI. yuvAnavaye ane temAMya aDhaLaka dhanasaMpatti, aneka dUSaNo potAnuM sadbhAgya gaNatA. ema kahevAya che ke sattvazALI Jain Education Intemational
Page #952
--------------------------------------------------------------------------
________________ 28 caturvidha saMgha AtmAo ja dharma pAmI zake che ane jIvanasaMgrAmamAM vijaya amadAvAdamAM calAve che. teo paNa zibiro ane dharmakAryothI prApta kare che. jIvananA saMgharSamaya tANAvANAmAM paNa mANasa raMgAyelA che ane UMjhAmAM paNa mAnad sevA ApI rahyA che. khUba dhIraja rAkhI, nyAyanIti ane prAmANikatAne jo vaLagI rahe to ja sevAbhAvanAthI potAnAM kAryomAM magna che. temanAM dharmapatnI sonerI samaya Ave che ja, evo A zreSThIvaryano daDha anubhava bhAratIbahena paNa ghaNAM ja dharmaniSTha che. temane be pautro DaoN. hato. jIvanabhara dharmanI uttamottama ArAdhanAomAM AgaLa siddhArtha e paNa bALaroga niSNAMta tarIke iMgleMDamAM kAma kare che vadhatA rahevAnI tathA dharmakAryamAM vadhune vadhu lakSmIno sadupayoga ane pautravadhU DaoN. zilpI paNa iMglenDamAM AMkha roganA niSNAMta karavAnI manamAM gAMTha vALelI. tarIke sevAo ApI rahyA che. ci. Do. zrIpAla paNa bALaroganA saMpatti sArAye samAjanI che, e saMpattinA mAtra teo niSNAMtano abhyAsa kare che. bIjA putra kirITabhAI zAha UMjhAmAM TrasTI che. evI udAttamaya bhAvanAe temanA zubha hAtho vaDe ghaNAM zAha kirITakumAra popaTalAla'nA nAmathI temano dhaMdho saMbhALe che. badhAM zubha dhArmika anuSThAno thayAM. jinAlayomAM mUrtipratiSThAthI temane paNa be upadhAnazibiro, zatruMjaya tIrthamAM chaThTha karIne sAta mAMDIne zAsanaprabhAvanA aneka kAryomAM pote nimitta banyA. teno yAtrA tathA vividha tapasyAothI dharmamAM raMgAyelA che. temanAM AMtarika saMtoSa ane AnaMda emanI 93 varSanI uMmare temanA dharmapatnI mInAbahene be upadhAna-aThThAI vagere tapasyA karela che, mukha upara spaSTa joI zakAto hato. te paNa ghaNAM dharmaniSTha che. temanA be pautra ratna ci. Agame nava varSanI uMmare upadhAna karela che, hAla teo bI.phArmamAM abhyAsa bacapaNamAM zArIrika aMga-kasaratonAM AyojanomAM khUba kare che. ci. abhiSeka paNa aTTAI. dharmaArAdhanA karI che. hAla ja dilacaspI hatI. sAdhu saMtonA saMparkamAM AvavAnI tIvra tAlAvelI hatI. gurubhagavaMtonAM vyAkhyAnomAM, yogasAdhanAnA DaoNkaTaralAinamAM abhyAsa kare che. mAnanIya zeThazrIe potAnI cha seminAromAM ane vipazyanAnI zibiromAM temanuM mana soLe putrIo, jemAM cAra putrIone ucca khAnadAna, saMskArI kuTuMbamAM kaLAe khIlI UThatuM ane te pachI to krame krame tyAgadharmano enjiniyarsa, DokaTara tathA pratiSThita vepArI parivAromAM paraNAvI raMga vadhu pAko thato rahyo. dharmapremI ane dayALu evA A jaina jemanA parivAranA sabhyo paNa ucca abhyAsa tathA umadA dharmakAryo dvArA samAjamAM pratiSThita thayela che. A parivAro samAjanA vayovRddha zreSThI kanyAkeLavaNInA himAyatI hatA. UMjhAnI ane uttara gujarAtanI ghaNI saMsthAonA mobhI hatA. dharmakAryamAM AgaLa rahyAM che. be putrIone saMyamajIvananI dIkSA apAvI jemanAM nAma-pU. kalpapUrNAzrIjI mahArAja tathA pU. zrI zrI kalikuMDa pArzvanAthadAdAnI asIma kRpAthI ane kaivalyaratnAzrIjI mahArAja che. A baMne dIkSA prasaMge aSTAdvikA pa.pU.A. zrI rAjendrasUrijI ma.sA.nI preraNAthI zrI kalikuMDa mahotsava, varaghoDA, zAntisnAtra, svAmIvAtsalya vagereno sAro pArzvatIrthamAM je mInI zatruMjayanI virATa racanA AkAra pAmI lAbha lIdho hato. A rIte kuTuMbadharma, arthaupArjana ane jJAnamAM temAM ghaNAM varSonI temanI mahenata ane tapasyAnuM pariNAma agresara rahyA che. atrethI ane saMskArono subhaga samanvaya paNa dekhAyuM. mInI zatruMjayanI ArasanI prazastimAM kaMDArAyeluM che ke thayelo jovA maLe che. "modI popaTalAla aMbAlAla tathA zAha rasikalAla chanAlAla UMjhAvALAe tana-mana-dhanathI sAro lAbha lIdhela che." A zeThazrInA baMne putro ane dharmapatnI tArAbahenano sevAparAyaNa zreSThI zrI popaTalAlabhAI vividha saMsthAo sAthe dharmakAryamAM ghaNo moTo phALo che. saMghasevA, samAjasevA ane saMkaLAyelA hatA. jemAM kalikuMDa tIrthamAM kArobArI kamiTimAM, prabhusevAmAM aharniza potAnA parivAranI ja preraNA kAraNabhUta naMdAsaNa tIrthamAM, UMjhA pAMjarApoLamAM pramukha tathA TrasTI tarIke, banI che. parivAramAM tapasyAo paNa prasaMgopAta ThIka rIte thaI UMjhA jaina mahAjananA pramukha tathA TrasTI tarIke, UMjhA vepArI che. upadhAna, aTTAI, upavAsa, yAtrAo vagere tapasyAnI yAdI maMDaLa ane ejyukezana borDa vagere vividha saMsthAomAM temane bahu lAMbI thavA jAya che. ApelI sevAo haMmezAM cirasmaraNIya banI raheze. potAnAM mAtuzrI maNibAnI mamatA ane mAsInI preraNAthI temanAM dharmapatnI tArAbahene upadhAna-aTTAI vividha jaina pAThazALA mATe AlizAna, adyatana suMdara vyavasthita makAna tapasyAo karI dharmakAryamAM magna che. potAnA be putro jemAM eka baMdhAvI ApI UMjhA mahAjanane bheTa ApyuM. te pachI temanI DaoN. mahendrabhAI prAiveTa hospiTala "cAilDakera" navaraMgapurA, dAnagaMgA aviratapaNe cAlu rahI. UMjhAmAM jaina vADI tathA Jain Education Intemational
Page #953
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA zrAvikA upAzraya banAvavAmAM sau prathama sArI evI rakama arpaNa karI, UMjhAmAM nUtana nirmita jaina upAzraya tathA vADI mATe paNa suMdara lAbha lIdho ane UMjhA mahAjananA sahayogathI A kArya yazasvI rIte saMpanna thayuM. varSo pahelAM UMjhAmAM pU. paM. zrI abhayasAgarajI mahArAjazrInuM comAsuM hatuM. e arasAmAM pUjyazrInI tabiyata asvastha banI. zeTha zrI popaTabhAIe ghara-dukAna choDI rAta- divasa covIsa kalAka pUjyazrInI pUrI laganathI vaiyAvacca karI. be-traNa mahinA sudhI sevA karavAno A moko maLyo, tene potAnA jIvanano mahattvapUrNa prasaMga samajatA hatA. temanA zubha hAthe thayelA mAMgalikajIvananA ghaNA badhA preraNAdAyI prasaMgone yAda karIe to zrI zatruMjaya mahAtIrthamAM dAdAnI TUMkamAM navIna derAsaramAM prabhu pratimAjI padharAvyA tathA caumukha jinAlayamAM prabhu pratimAjI padharAvyAM. zatruMjaya mahAtIrthamAM girirAja upara pUjyazrInI TUMka pAse bhavya visAmAnA nirmANamAM tathA dAdAnI TUMka pAsenA kesara-sukhaDanI rUmanA nirmANano suMdara lAbha laIne puNyAnubaMdhI puNyanuM bhAthuM bAMdhyuM. atre ullekhanIya che ke cAra mArgI hAive mahesANAthI naMdAsaNa sudhI banyo che tenuM udghATana mu. sva. zeTha zrI popaTalAlanA varadahaste sarakArazrIe karAvyo hato. sametazikharajI tIrthamAM zrI pArzvanAtha bhagavAna padharAvavA tathA pratiSThAno paNa suMdara lAbha lIdho. caMpApurI tIrthamAM tIrtha pravezadvAranA nirmANano lAbha lIdho. UMjhA sTezana roDa upara derAsaranI temanI bhAvanA hatI, te pUrNa thaI, jemAM mULanAyaka zrI AdIzvara bhagavAnanA aMjana zalAkA-pratiSThA baMne caDhAvA laI pratimAjI padharAvyAM. A ja derAsaramAM bIjI vakhata pratiSThA thaI, temAM bhagavAnanAM mAtA-pitA banavAno lAbha lIdho. te uparAMta siddhacakra paTTanI aMjanazalAkA-pratiSThA-dhvajAno paNa sArI rakamano caDhAvo bolIne anumodanIya lAbha lIdho. kalikuMDa tIrthamAM paNa pratimAjInA aMjanazalAkA pratiSThA dhvajAno kAyamI lAbha lIdho, te uparAMta A ja tIrthamAM bIjI rakama vividha jagyAe kharcIne lakSmIno sadupayoga karyo. UMjhAmAM be kAyamI svAmIvAtsalyamAM paNa sArI rakama ApI lAbha lIdho. .e arasAmAM pU. zrI rAjazekharasUrijI mahArAjazrInI AcAryazrInI padavI vakhate kapaDAM vagere vahoravAnA caDhAvA lIdhA. naMdAsaNa tIrthamAM paNa putra kirITabhAI ane a.sau. mInAbahene indra- indrANI banavAno lAbha lIdho. UMjhA saMghe zaMkhezvara sudhIno For Private 929 cAlato saMgha kADhyo temAM paNa zeThazrIe suMdara lAbha lIdho. UMjhA pAMjarApoLamAM paNa sArI evI rakama ApI dhanyatA anubhavI. pAlitANA tIrthamAM paNa sAdhu-sAdhvIonI vaiyAvacca mATe sArI evI rakama ApI te uparAMta sAdharmikone paNa UMcA sthAne besADyA ane tana-mana-dhanano sadupayoga karyo. UMjhAnA sArvajanika kSetramAM paNa hospiTalo, be skUlamAM kampyUTara senTaronI deNagI, vRddhAzrama, maMdiro ane masjido suddhAM paNa dareka ThekANe potAnA gRhasthAzramane zobhe te rIte nAnI moTI deNagI ApI che. bhAratanAM vividha jaina tIrthanAM sthAnonI yAtrA karI temAM paNa bhojanazALAo-sAdhAraNa khAtAmAM ThIka ThIka rakamanuM dAna arpaNa karIne A parivAre puNyanuM bhAthuM bAMdhyuM che. zeThazrI popaTalAlabhAI jaina samAjanuM aNamola ratna hatA. emanI saraLatA, saumyatA ane apramattatA anumodanIya che. temano bhaktibhAva ane ArAdhanAo khUba ja UMcA adhyavasAyathI jovA maLyuM. mokSa zIghra pAmavAnI temanI tAlAvelI paNa bhAre sAdharmikonI bhakti paNa khUba ja UMcA bhAvathI karI che. jaipha vaye paNa chellAM keTalAMye varSothI cAturmAsa, zatruMjaya tathA sametazikharajI-jevAM mahAnatIrthomAM pUjya guru bhagavaMtonI nizrAmAM ullAsapUrvaka karIne potAnuM jIvana dhanya karanAra, vAtsalyavAridhI, hetanA himAlaya ane anekone satpreraNAnA preraka suzrAvaka, zreSThIvarya zrI popaTalAla aMbAlAla modIe tA. 15-4-2005nA dine savAre 9-30 kalAke padmAsana mudrAmAM zrI jinezvara paramAtmAnI chabI samakSa hAthamAM mALA sahita zrI navakAra mahAmaMtranA smaraNa sAthe samAdhimaraNa prApta karyuM. UMjhAnI aDhAre Alame A samAcAra sAMbhaLatAM ja svajana gumAvyAno AMcako anubhavyo. chelle sudhI dhArmika, sAmAjika, zaikSaNika, yoga ane prANAyama pravRttimAM ekadama kAryarata hatA. mRtyu janmanI sAthe ja nizcita che, te prabhunuM vacana che. ane AvA mahAna prabhunAM taraNatAraNa asaMkhya vacanone potAnA 93 varSanA jIvana daramyAna AtmasAta karanAra ane potAne maLelI pratiSThA ane mAnamaratabo vagereno yaza potAnA bahoLA parivArane ane aMte devaguru dharmane AbhArI che, tema mAnanArA Adarza zrAvakajIvana dvArA potAno manuSyajanma saphaLa karanArA anekonA vAtsalyadAtAnA asaMkhya mahAna kAryonI hRdayapUrvakanI anumodanA. Personal Use Only
Page #954
--------------------------------------------------------------------------
________________ 930 caturvidha saMgha zrI bAlacaMda gAMDAlAla dozI zrI bhogIlAla laheracaMda nAnapaNathI ja svadharma pratye daDha abhiruci ane samAja bhAratanA vyApAra, vANijya ane udyogakSetranA gauravaprada sAthe vyApArI jagatamAM kAMIka karI chUTavAnI itihAsamAM aneka mahAnubhAvonI jema zrI bhogIlAla laheracaMde tIvra abhilASA sevanAra zrI bAlacaMdabhAI dozI saurASTramAM paNa prazaMsanIya puruSArtha sAdhIne potAnA jIvanane dhanya banAvyuM AvelA gohilavADa jillAnA dhobA gAmanA vatanI che. potAnuM che ane samAjane eka Adarza pUro pADyo che. bacapaNa gAmaDAmAM pasAra thayuM. sAdhAraNa rIte nabaLI Arthika jIvanamAM sAdAI ane vicAromAM haMmezAM unnatinAM sthitimAM taDakAchAyA vaTAvI pAlitANA jaina gurukuLamAM meTrika darzana karAvyAM. puruSa ane mahilAo aMge samaSTi ane e sadhI zikSaNa meLavyuM. potAnI tejasvI buddhicApalyatA ane arthe mahilAonA vikAsa mATe aMdherImAM garlsaskUlanA e mukhya svabaLe AgaLa vadhanAra A yuvake sau prathama dAdAsAheba jaina sthApaka hatA. borDiga-bhAvanagara ane tyArabAda muMbaI jaina mahAvIra saddagata zrI bhogIlAlabhAIe mahAnagara muMbaImAM vidyAlayamAM dAkhala thaI bI.koma. sudhIno abhyAsa karyo. jhaverAtanA vyApArathI kArakirdIno AraMbha karavAnI sAthe kalcara jIvananI zubha zarUAta muMbaImAM inkamaTeksa prekTizanara tarIke motInA saMzodhaka zrI mikI moTo sAthe sahakAra sAdhI zarU karI. khaMta, prAmANikatA ane niSThAthI saunAM hRdaya jItI bhAratabharamAM kalcara motIno vyApAra vadhAryo. tyArabAda ijanerI lIdhAM. samatA ane zAMtithI jIvananaukAnuM saMcAlana AbAda rIte sAmagrIthI mAMDIne adyatana Tulsa ane kApaDanA utpAdanamAM tathA AgaLa vadhyuM. thoDI muzkelIono sAmano karavo paDyo paNa plAsTikanA utpAdana sahita aneka kAryomAM rasa lIdho. rAma kuzaLatApUrvaka dhaMdhAne sArI rIte vikasAvyo khIlavyo-dhaMdhAmAM be mIlsa li., bATalIboya enDa kuM.nA ceramena pade temaja bIjA paisA prApta karyA je sanmArge vAparI jarApaNa moTapa rAkhyA vagara ghaNA udyogomAM DAyarekaTara tarIke rahyA. temanI dIrdhadRSTi, zrI mahAvIra jaina vidyAlayanA pAsTa TuDanTa yuniyananA pramukha capaLatA, tatparatA vagerene kAraNe khUba mAnapAna maLyuM. eka tarIke varSothI sevA ApI rahyA che. jaina gurUkuLa mitra maMDaLanA dAnavIra ane dharmapremI mahAnubhAva tarIke teo jaina samAjanA pramukha tarIke samaya zaktinA bhoge paNa sevA ApI rahyA che. sAcA arthamAM mahAjana banIne rahyA. garIba vidyArthIone sahAya dAna e to bhavya ane unnata jIvananI cAvI che. temaNe jyAM ApavA "laheracaMda uttamacaMda TrasTa phaMDa' tathA "caMpA ceriTebala jyAM jarUra paDI che tyAM tyAM je te saMsthAone Arthika hUMpha paNa TrasTa', "rAma milsa ceriTebala TrasTanI sthApanA karI. ujjavaLa ApI che. taduparAMta isTa inDiyA koTana esosiezananA kAryonI suvAsa prasarAvI 96 varSanI vaye tA. 7-12-1979nA muMbaInA DAyarekaTara tarIke tathA suprasiddha pragati maMDaLa senTrala roja teoe jagatanI ciravidAya lIdhI. kanjhayumarsa ko-opareTiva sosAyaTInA pramukha tarIke Aje keTalAMye varSothI sevA ApI rahyA che. zrI manubhAI dalasukhabhAI jhaverI jaina gurukuLanI muMbaInI kamiTimAM eka varSa upapramukha uttara gujarAtanI bhUmie je keTalAka zaktisaMpana ane tarIkenI temanI kAmagIrI noMdhapAtra che. dharmasaMpanna zreSThIonI je bheTa dharI che temAM zaMkhalapura tIrthajJAtinAM ane samAjasevAnAM nAnAM moTAM kAryomAM tana nivAsI manubhAI jhaverIne paNa mUkI zakAya. mana visAre mUkI ApaNee je kAma karyuM che tenAthI temanI zakti uttara gujarAtanA khAMbhela gAmamAM tA. 3-5-1941nA ane bhakti soLe kaLAe khIlatAM rahyAM che. sAdhAraNa garIba mAtuzrI kAMtAbahenanI kUkhe temano janma thayo. dharmasaMskArano suMdara sthitinAM mAbApanA bALakone keLavaNI ApavA saMsthAomAM vAraso mAtA-pitA taraphathI maLyo. uparAMta khaMta, cIvaTa, dhagaza, dAkhala karAvI Arthika sahAya ApI keTalAMye bALakonA nItimattA tathA prAmANikatA jevA sadgaNono paNa vAraso maLyo jIvanaghaDataramAM mahattvano phALo Apyo che. guptadAnamAM tethI sI.e.nA ucca abhyAsanI siddhi meLavI jIvananI mAnanArA che. temanI dhIragaMbhIratA ane anya sadaguNone laIne yazasvI kArakirdI ghaDI zakyA che ane potAnA jJAnano saunA AdaraNIya banI zakyA che. sAmAjika, dhArmika ane keLavaNI kSetre lAbha ApI rahyA che. temanuM AkhuMye kuTuMba khUbaja keLavAyeluM ane saMskArI che. pitAzrInI chatrachAyA nAnI vaye gumAvI paNa mAtA Jain Education Intemational
Page #955
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA kAMtAbahene dhairya, sevA ane dharmasaMskAranuM satata siMcana karyuM. 1961thI kaparA saMjogomAM potAnA ujjvaLa jIvananI kArakirdInA zrIgaNeza karyA. 1962thI jAhera sevAnAM kAryonI zarUAta karI. dhArmika saMsthAomAM sevAnI bhAvanAthI kAryo karavAM, yathAzakti phALo Apavo ane bIjAne mahad aMze upayogI thavuM e emanA jIvananI viziSTatA che. teozrI aneka nIce mujabanI saMsthAo sAthe saMkaLAyelA che. jema ke-1. lAyansa klaba opha elisabrija (amadAvAda)nA presiDenTa-1994-95, 2. lAyansa DIsTrIkTa 323-bImAM ceramena-1995-96, 3. lAyansa klaba inTaranezanala DisTrikTa ceramena--1999-2000, 4. zrI mahAvIra ArAdhanA kendra-kobAmAM kArobArI kamiTInA membara, 5. zrI AMbAvADInA vAsupUjya jaina saMgha-kArobArI membara, 6. zrI lAyansa klaba opha elisabrija heltha kera ceriTebala TrasTa-TrasTI tathA sekreTarI, zeTha ANaMdajI kalyANajI peDhI- upariyALAjI tIrthanA meina sekreTarI. aneka evorDa prApta karanAra sva. zrI mANekalAla savANI tA. 22-6-1928mAM muMbaImAM janma, vatana dhAnerA (jillo banAsakAMThA) anivArya saMjogone kAraNe bhaNatara adhUruM choDI TrAnsaporTanA dhaMdhAmAM pitAjI zrI vADIlAlabhAI sAthe 'vADIlAla nathubhAI enDa kA'mAM joDAyA. TrAnsaporTanA dhaMdhAmAM jhaMpalAvyuM. tyAra pachI temaNe kyAreya pAchA pharIne joyA vagara adamya utsAha ane dIrghadRSTi vAparI sakhata parizramathI dezanA vividha pradezomAM alaga alaga mAlanI heraphera karavA lAgyA ane potAnI jAtane AMtararAjya roDa TrAnsaporTa udyogamAM majabUta rIte sthApita karI. I.sa. 1953mAM 'vADIlAla nathubhAI enDa kuM|'nuM nAma badalIne 'savANI TrAnsaporTa kA' karyuM. dhaMdhAnA vistaraNane kAraNe I.sa. 1959mAM kaMpanI prA. li. kaMpanI tarIke sthApita thaI. I.sa. 1988mAM kaMpanI 'savANI TrAnsaporTa lImiTeDa' banI, ane teo tenA ceramena ane menejiMga DAyarekTara banyA. dhaMdhAnI siddhirUpe 100 brAnco ane rU. 1 karoDanA Tarnaovara sAthe kaMpanInI rajatajayaMtInI ujavaNI karI. pachInA 10 varSamAM ja For Private 931 khaMta ane utsAhathI kaMpanIne doravaNI ApIne 200thI vadhAre brAnco ane rU. 3050 karoDanA Tarna ovara sAthe jhaDapathI vistaraNa karyuM. tyArabAda kaMpanIe rU. 35 karoDanA Tarnaovara sAthe suvarNajayaMtInI ujavaNI karI. dhaMdhAnuM vistaraNa bahu jhaDapathI karavAnI sAthe Aje 400thI vadhAre brAMco dezabharamAM prasarelI che. potAnA dhaMdhAnI sAthe sAthe temaNe dhaMdhAnA bIjA mArgo jevA ke peTrolapaMpa, eksaporTa, nANAMkIya dhIrANa, godAmo, bAMdhakAma ane jAherAtanA dhaMdhAnA kAmamAM paNa vistaraNa karyuM. emanI doravaNIthI 'savANI grupa'no majabUta pAyo nakhAyo. grupanuM Tarnaovara rU. 50 karoDathI vaghAre che, ane tenA nejA heThaLa nIcenA audyogika sAhaso pragati karI rahyAM che. (1) savANI phAyanAnsiyala limiTeDa, (2) savANI holDiMgsa prA. li., (3) savANI impekSa prA. li., (4) savANI keriMga prA. li., (5) savANI enTaraprAIjha, (6) amRta TrAnsaporTa kaMpanI, (7) svadezI verahAusiMga korporezana, (8) savANI sarvisa sTezana, (9) savANI bradharsa, (10) savANI phAinAnsa korporezana, (11) presTija Devaloparsa, zrI ema.vI. savANI "bombe guDjha korporezana esosiezana' sAthe 1950nI sAlathI joDAyelA hatA. 1958mAM menejIMga kamiTInA membara thayA ane 1973-74mAM pramukha banyA. I.sa. 1959mAM 'samagra,TrAnsaporTa udyoga mahAmaMDaLa' (ola inDiyA moTara TrAnsaporTa koMgresa)mAM joDAyA. 1960mAM menejiMga kamiTInA membara thayA ane 1974-76mAM pramukha banyA. A saMsthAe temane temanI bhavya sevAonI kadararUpe menejiMga kamITInA kAyamI sabhya banAvavAmAM AvyA. teo inDiyana marcanTa cembarsa'nA sabhya hatA. temaja tenI vividha kimaTImAM paNa kriya hatA. temanA pitAzrI svargastha zrI vADIlAla savANI rAjakIya saMsthAo sAthe joDAyelA hatA. temanA pitAnI doravaNI heThaLa yuvAna vayamAM zrI mANekabhAI savANIe sAmAjika kAryomAM rasa levAno zarU karyo ane teo ghaNI sAmAjika saMsthAo sAthe joDAyA. teo I.sa. 1967 thI 1980 sudhI dhAnerA Arogya samiti'nA pramukha hatA. temanA kAryakALa daramyAna temanA vatana dhAnerAmAM jarUriyAtamaMda ane garIbalokone sevA ApavA mATe vizALa hospiTala projekTa zarU karIne pUrNa karavAmAM Avyo. teoe temanA vatana dhAnerAmAM baMgalAo bAMdhavAno navIna vicAra AjathI 30 varSa pahelAM vaheto mUkyo ane A Personal Use Only
Page #956
--------------------------------------------------------------------------
________________ 932 rIte pArasa ko. o. hAusiMga sosAyaTI astitvamAM Avela, jenA teo pramukha hatA. teo phakta dhAnerAnI ja sAmAjika saMsthAo sAthe joDAyelA na hatA paNa banAsakAMThA jillAnAM nagaro jevAke khImata, DIsA, pAlanapura va. nagaronI saMsthAo sAthe paNa joDAyelA hatA. teoe banAsakAMThA jillAmAM bahoLA pramANamAM sAmAjika sevAo karela che. teo pAlanapura samAja kendra, AtmAnaMda jaina sabhA, mATuMgA gujarAtI klaba, oma jayAlakSmI ko. lo. ane lonAvalA ko. o. hA. so. li.nA pramukha hatA. teo mAnavasevA saMgha ane ema.pI. koleja opha garlsa (esa.ena.DI.TI.)nA upapramukha hatA ane bIjI ghaNI sAmAjika saMsthAo sAthe joDAyelA hatA. teo sane 1968mAM 'roTarI klaba'mAM joDAyA ane 1988-89nI sAlamAM pramukha tarIke nimAyA hatA. teo 'jAyanTa grupa opha sAyana' ane uttara gujarAta sozyala grupanA pramukha hatA. teo sakriya rIte dhI inDiyana vejiTeriyana koMgresa, inDiyana kAunsila opha sozyala velaphera, dhI ArTa sosAyaTI opha inDiyA ane zrI mATuMgA gujarAtI sevAmaMDaLa sAthe joDAyelA. zaikSaNika kAryomAM temaNe skUla ane kolejo baMdhAvavAmAM madada karIne phALo Apela che. teo sakriya rIte zrI vallabha zikSaNa saMgIta Azrama, esa.e. jaina koleja opha TrasTa enDa menejamenTa sosAyaTI ane zrI yazovijayajI jaina gurukuLa- pAlitANA sAthe saMkaLAyela hatA. savANI sabhAgRha (mAnavasevA saMgha dvArA banAvela oDiToriyama) temanI kAryazIlatA temaja sAmAjika kAryonA jIvaMta smAraka tarIke yAdagAra banyuM che. temaNe judI judI dhArmika ane sakhAvatI saMsthAomAM paNa potAnuM yogadAna Apela che. temanuM yogadAna bhojanazALA, dharmazALAdi mATe makAna bAMdhavA aMge zaMkhezvara, mahesANA, nAgezvara, aMbAlA vagere sthAnomAM aMkita thayela che. teo pratiSThita jaina saMsthAo jevI ke bhArata jaina mahAmaMDaLa, mahAvIra jaina vidyAlaya, ola inDiyA zvetAmbara jaina konpharansa, zrI Atmavallabha jaina smAraka zikSaNanidhi, zrI AtmAnaMda jaina sabhA ane mahArASTra jaina vidyAbhavana sAthe saMkaLAyelA hatA. sane 1977mAM 500 yAtriko sahita spezyala Trena dvArA uttara pUrva ane pazcimamAM AvelA jaina dhArmika tIrthonA 40 divasa lAMbA yAtrApravAsanuM Ayojana kareluM. temanI anekavidha sevAnI kadararUpe sane 1970mAM mahArASTra sarakAre For Private caturvidha saMgha temane 'jasTisa opha pIsa' ane pachI 'spezyala ejhikyUTiva mejisTreTa' SEM tarIke nimaNUMka karelI. temane TrAnsaporTa udyogamAM paNa temanI sevAnI kadararUpe sane 1985mAM 'udyogaratna' temaja sane 1986mAM 'ziromaNi' evorDa bhAratanA mA. rASTrapati gyAnI jhailasiMhanA hAthe arpaNa karavAmAM Avela hato. sane 1989mAM naheru senTinarI eksalsa evorDa ane sane 1991mAM glorI opha inDiyA inTaranezanala evorDa prApta thayo. teono vizALa hRdaya tathA uttama guNone kAraNe jJAti tathA samAjamAM eka ajoDa vyakti tarIke upasI AvyA. jarUriyAtamaMda temaja yogya vyaktine madada karavAnA kAraNe teo samAjanA badhA vargomAM sanmAnanIya banyA hatA ane lAMbI bimArI bAda 12 jUna 1993nA roja jhaLahaLato tAro kharI paDatA jaina samAjane ghaNI moTI khoTa paDI. temane vyApArika, sAmAjika tathA sakhAvatI kSetramAM noMdhapAtra yogadAna badala maraNottara mAnavasevA puraskAra' paNa ApavAmAM Avyo hato. zrI ravIndrabhAI eca. dozI saurASTramAM soraTha vibhAgamAM unA zahera zrI ajArA pArzvanAtha paMcatIrthane kAraNe jainonuM prasiddha yAtrAdhAma banyuM che. samrATa akabara pratibodhaka jainAcArya hIravijayasUrijI ma.nA pAdavihArathI paNa A bhUmi vizeSa khyAtanAma banI che. unAnI anekavidha jAhera dhArmika saMsthAomAM sakriya sahayoga ApI rahelA pistAlIza varSanA zrI ravIndrabhAI eca. dozI ane temano parivAra dharmasaMskArothI raMgAyelo che. sonAcAMdInA vyavasAyamAM saMkaLAyelA zrI ravIndrabhAI pAMca bhAIo ane be bahenone dharmasaMskArano ane sevAjIvanano vAraso pitAzrI pAsethI maLyo. pitAzrIe paNa varSo sudhI unAnI dhArmika ane sAmAjika pravRttiomAM sevA ApI. eja pagadaMDI upara zrI ravIndrabhAI zrI ajArA pArzvanAtha paMcatIrthanA vahIvaTamAM pramukha tarIke, jaina jAgRti senTaramAM pramukha tarIke, samasta vaNika samAjanA upapramukha tarIke, diva-unA-delavADA mahAjana pAMjarApoLamAM TrasTI tarIke, verAvaLa markanTAila ko.o. benkamAM salAhakAra borDamAM sabhya tarIke, delavADAnA puaraphaMDamAM TrasTI tarIke ema ghaNI saMsthAomAM zrI ravIndrabhAInI sevA jANItI che. dhanyavAda! Personal Use Only
Page #957
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA cAritra ane naitikatAnA itihAsapuruSa : yazasvI patrakAra : sAhityamanISI : prabuddha ciMtaka : jaina saMskRtinA saMrakSaka : zrAvakaratna zrI rAvalamala jaina 'maNi' 'bahuratnA vasuMdharA'nI uktine caritArtha karavAmAM nispRha karmayogI, prabuddha ciMtaka, Adarza zrAvaka, samarpita lokasevaka, sAhityamanISI, caritra ane naitikatAnA itihAsa puruSa, yazasvI patrakAra zrI rAvalamala jaina 'maNi'nI umadA niSThAe uttama bhAga bhajavyo che. tejasvI vyaktitvanA svAmI zrI maNie parama tAraka devAdhideva paramAtmA zrI pArzvaprabhunA pAvana sAdhanAsthaLane maMgaLa kalyANa AvAsanI tapobhUmi zrI uvasaggaharaM pArzva tIrtharUpe tIrthoddhArita-jIrNoddhArita ane pratiSThita karAvI agaNita zraddhALuonI parama zraddhAthI otaprota karI dIdhuM che. tIrtha parisaramAM tIrthaMkara paramAtmAone je vRkSo taLe kevaLa jJAna prApta thayuM enA vanaspatigata guNadharma aMkita karAvatAM kevaLa jJAnavRkSonI chAyAmAM tIrthaMkara bhagavaMtone je mudrAmAM kevaLajJAna prApta thayuM eja mudrAmAM varNayukta pratimAjIo devakulikAomAM virAjita karavAmAM AvyAM che. vizvanA prathama AvA jinezvara paramAtmAnI yazogAthA kotarAyelA zilAlekha dvArA tIrthaMkarabAganI saMracanA zrI maNijInI jahematanA kAraNe thaI che. tIrthanA vizALa parisaramAM ja yAtrAe AvanAra hajAro zraddhALuone eka sAthe zatruMjaya, zaMkhezvara, tAraMgA, Abu, bhadrezvara, osiyA, kAparaDA, banArasa, pAvApurI, caMpApurI, kulapAkajI vagere paccIsa tIrthonI sevA-pUjA-arcanAno lAbha sahaja rIte maLI jAya che. sakala tIratha vaMduM kara joDI'no aMtarano bhAvollAsa uvasaggaharaM tIrthanA nirmAtA maNijInI vyApaka dUradarzitAnuM ja pariNAma che. zrI maNijInI avirala pratibhAnAM darzana ahIMnI jaina paddhatie saMcAlita prAkRtika ane yogavijJAna upacAra-sAdhanAnA Arogya ane enA sthAyI vikAsa mATenA mahAvidyAlayamAM thAya che. tIrthanI sarvodaya vikAsayAtrAmAM jaina gurukuLa vidyAlayajIvana jIvavAnI suvarNa avasaranI upalabdhi sAmela che. prakRti ke saMga cale, jIvana-raMga khile'nA saMdezavAhaka maNijIe zAkAhAra-premIo mATe anupama upahAra arpaNa karyo che. pUjya sAdhu-sAdhvI bhagavaMtonI sevA vaiyAvaccamAM janajananI bhAgIdArI mATe nAgapura (mahArASTra)thI sammeta For Private 933 zikharajI vAyA uvasaggaharaM tIrthanA 950 ki.mI.nA mArga para navakArabhavanonAM nirmANa karAvavA mATe vyaktitva ane karmanA samanvayanI mUrti zrAvaka zrI maNijIe saMdharSapUrNa sAhasika pagaluM bharyuM che. jyAM jyAM navakArabhavana banI rahyAM che te sthaLonAM nAmo caMpApurI, zatruMjaya, pAvApurI jevAM pAvanatIrtho tathA tIrthaMkaronI pavitra kalyANaka bhUmionAM nAma parathI rAkhavAmAM Ave che. adhyAtma yogI pa.pU. A. bhagavaMta zrImad kalApUrNa sUrIzvarajI ma.sA.nI karmabhUmi rAjanAMda gAma pAse zatruMjayanI racanA karatI veLA vizvanA prathama kezariyA caumukha rathamaMdiranuM nirmANa maNijInA prayAsothI thaI zakyuM, jemAM navakArabhavananI suMdaratA vadhI che. snehasabhara, suhRda, aparAjeya vyaktitvanA svAmI, dRDhanizcayI vicAraka, karmaTha Ayojaka, adamya utsAha, nirbhayatAnA sabaLa saMvAhaka, prabuddha zikSaNavid, dUradarzI manovaijJAnika ciMtaka, sahiSNutA ane AtmazaktinA mUrtapratIka rAvalamala jaina 'maNi'e 1965mAM ja meLavelI pI.eca.DI.nI DigrI aMgrejImAM apAyelI hovAthI eka prANavAna hiMdI pracAraka tarIke vizvavidyAlayane parata karI dIdhI. zeTha goviMdadAsa, mahAdevI varmA, rAmadhAnIsiMha 'dinakara', rAmezvara zukala 'aMcala' jevA aneka pratiSThita sAhityakAronA abhinaMdanapAtra banelA maNijIe kyAya 'DokTara' lakhyuM ja nahIM ane kyAya paNa koI rIte DigrIno upayoga karyo nahIM. aneka dhArmika AdhyAtmika, sAMskRtika, sAhityika pravRttiomAM tallIna zrI maNijI Aje preraka sevAnuM vaTavRkSa banI rahyA che. dharmaniSTha saraLatA ane sAdAInA pratIka zrI maNinA Aje 65mI vasaMtamAM pravezaavasare emaNe sthApelAM Adarza saMsmaraNonA pariprekSyamAM abhinaMdana pAThavatAM ame dhanyatA anubhavIe chIe. --zrAvakaratna zrI maNi abhinaMdana samiti, kolakattAnAM zatazata vaMdana (saujanya : dhanajI vIrajI gAlA-chattIsagaDha) aneka samAjasevI saMsthAonA praNetA : janasvAsthya sevAnA ArogyadhAmanA sthApaka ane saMcAlaka zrI rAvalamala jaina 'maNi'-durga : asAdhAraNa vyaktitva dharAvatA zrI rAvalamala jaina-dugaDa 'maNi'no janma parasavoDa, sAjA, jillA H durga (chattIsagaDha) mukAme zrI mAMgIlAla jaina dugaDanA ghera 4, jAnyuArI, Personal Use Only
Page #958
--------------------------------------------------------------------------
________________ 934 1938nA zubha divase thayo hato. zikSaNa kSetre pragati sAdhavAmAM emaNe pAchuM vALI joyuM nathI. ema.e. (hindI), ema.e. (rAjanItizAstra), ema.e. (manovijJAna), Dipa. je.ena.DI., pI.eca.DI., sAhityarana, nyAya, vyAkaraNa, zAstrIyavidhi 'vAcaspati jevI padavIo dhAraNa karI che. 1959thI teo hindI pracAraka tarIke kArya karI rahyA che. A kSetre ahindabhASIone rASTrabhASA hindInuM zikSaNa, bhAratIya bhASAonA sAhityanA pracAra-prasAra, rASTrIya akhabAro-sAmayikomAM svataMtra lekhana, chattIsagaDha vistAramAM sAkSaratA, hindI vacana-manana mATe aneka kendronI sthApanA ane chattIsagaDha sarvodaya vikAsanuM kArya, rASTrabhASA pracAra samitinI sthApanA ane saMcAlana dvArA emaNe bahoLuM pradAna karyuM che. svAthya ane zikSaNathI samAjasaMracanA dvArA 1960thI teo potAnuM yogadAna Ape che. A kAryakSetramAM prAkRtika cikitsA ane yogavijJAnanA pracAra-prasAra mATe teo kAryarata che. janasvAthya jAgRti arthe grAmINa vistAromAM upacAra- prabaMdha, grAmINa-AdivAsI vistAromAM svAthya zibiro, yogopacAranA icchukone Arthika anudAna, grAmavikAsanA vibhinna kAryonuM saMcAlana, jaLasaMrakSaNa, auSadhIya choDonuM utpAdana ane vistAra, rAsAyaNika khAtara ane auSadhamukta ana-utpAdanane protsAhana, zikSaNa ane svAthyanA saMpUrNa vikAsa mATe judA-judA vistAromAM pote tathA sthApita saMsthAo dvArA kAmagIrI, samRddhinAM sopAnonI vikAsAbhimukhatA, sadbhAvanAno vikAsa ane pratibhAone protsAhana emanI pravRttio che. ' 1960-61thI zikSaNa-prasArakanuM kArya paNa teo kare che. ma.gAMdhI u.mA. zALA, durgamAM avetana zikSaka tarIke, durga jillAnAM gAmaDAMomAM pustakAlayo, bAlamaMdironI sthApanAsaMcAlana temaja grAmINa saMkalpa yojanA, sarasvatI zizu maMdironI sthApanA rUpe teo sevA Ape che. | zrI labdhisUri phAunDezananI sthApanA dvArA chattIsagaDha sahita anya kSetromAM pratibhAzALI vidyArthIone ziSyavRtti ane garIba vidyArthIone zikSaNanI taka pUrI pADe che. aitihAsika mahattvapUrNa nagapurAmAM tIrthoddhAra karAvI zrI caturvidha saMgha uvasaggaharaM pArzvatIrthanI sthApanA dvArA samagra vizvanA zraddhALuone AkarSI potAnI dhArmika sabhAvanA vyakta karI rahyA che. nagapurI tIrtha (ji. durga)mAM vizALa jJAnabhaMDArarnI sthApanA, zaikSaNika dRSTie mahattvapUrNa zrI tIrthaMkara mahAvIra udyAnuM nirmANa, nagapurA (durga)mAM prAkRtika ane rogopacAra dvArA janasvAthya-sevAnA ArogyadhAmanI sthApanA ane saMcAlana, paM. ravizaMkara zukula vizvavidyAlaya-rAyapura sAthe saMlagna prAkRtika ane yoga vidyAlayanI sthApanA-saMcAlana, bI.ena.vAya.ema. DigrI-abhyAsakrama vagere bhAvipeDhIne emanuM pradAna che. 7-kAvyasaMgraho, 4 navalikAo, 3 navalakathAo, 3 nATako, 16 vividha sAhitya-sarjano, 5 jaina sAhitya-saMpAdita sAhitya, 5 prAkRtika sAdhanAnA siddhAMto viSe, 5 prAkRtikopacAra viSe, 15 bAlasAhitya, svAthyasAhitya, "prakRti ke saMga cale rogopacAra vagere emanAM prakAzano che. dainika chattIsagaDha ane "dharmalAbha' hindI pAkSikanuM saMpAdana-prakAzana saMbhALe che, aneka graMthonA saMpAdaka ane anuvAdaka che. sAmAjika kAryakara, zikSaka, patrakAra tarIke kAryarata che. 1965 thI 2005 sudhImAM teo aneka puraskAra ane saMsthAo dvArA sanmAnanA adhikArI banyA che. emanuM namaskAra evuM ciMtanakI cAMdanI' kAkA kAlelakara sammAnaprApta che. hAlamAM teo zrI uvasaggaharaM pArzvatIrtha, zrI labdhisUri phAunDezana ane chattIsagaDha tulasI mAnasa sevAnyAsanA vyavasthApaka TrasTI, subhASacaMdra bosa smRtinyAsanA TrasTI, chattIsagaDha rASTrabhASA pracArasamiti, akhila bhAratIya prAkRtika evaM yogavijJAna saMsthAna-muMbaI, akhila bhAratIya dugaDa saMmelana-kolakattA, zrI AtmAnaMda jaina sabhA-chattIsagaDha rAjya, OM zAMti Arogyam, chattIsagaDha rAjyanA adhyakSa, sevAnyAsaamadAvAdanA rASTrIya adhyakSa, zrI mahAvIra prAkRtika evuM yogavijJAna mahAvidyAlaya (vizvavidyAlaya-abhyAsakrama)nA pramukha ane zeTha ANaMdajI kalyANajI peDhInA cUMTAyelA pratinidhi tarIke sevA ApI rahyA che. - saujanya : cunIlAla paramAnaMda daDhiyA-muMbaI) zrI veNIlAla popaTalAla dozI - pAlitANA pAse mokhaDakAnA vatanI. hAla pAlitANAmAM vyavasAyamAM pahelA zrI veNIbhAI vidyArthIkALamAM ja tejasvI
Page #959
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA kArakirdI dharAve che. jaina bAlAzramamAM varSo pahelAM vidyArthIgaNanA netA tarIke ujvaLa paraMparA UbhI karI Aja teo jaina bAlAzramanuM sukAna saMbhALI rahyA che. prAmANikatAnA umadA khyAlo sAthe dhaMdhAmAM jhaMpalAvyuM. koI paNa jAtanI jAherAta karyA vagara (maracAMnI bhUkI) maracAMnA zuddha cokhkhA mAlamAM temanI pratiSThA bahAra dUra dUra sudhI pahoMcavAne kAraNe dhaMdhAmAM pragati thatI rahI. dhArmika saMsthAo ane kAryo paratve paNa eTaluM ja mamatva. sonagaDha-pAlitANA roDa upara mokhaDakA gAme eka nAnakaDuM paraba, vizrAMtigRha ane cabUtarAnuM emaNe karAveluM suMdara bAMdhakAma pravAsIonuM khAsa dhyAna kheMce che. dhArmika vyAkhyAno ane bhaktisaMgItamAM vizeSa rasa ane ruci dharAve che. pAlitANA bAlAzramanA vahIvaTamAM temanI sevAo noMdhapAtra che. pAlitANAnA nAnAmoTA phaMDaphALAomAM temanuM yogadAna hoya ja. ghaNI saMsthAonA mobhI tarIke Aje paNa zobhAyamAna che. zrI zAntilAla kapUracaMda mahetA gujarAta gaurava dinanA zubha prasaMge ApaNA samAjanA ja eka anya agraNI dharmAnurAgI ane jIvadayAnA himAyatI tarIke sArI evI khyAti pAmelA ane zeTha ANaMdajI kalyANajI TrasTa temaja anya zaikSaNika ane dhArmika temaja sAmAjika saMsthAo sAthe saMkaLAyela chellAM 40 varSathI jeo jIvadayAnA kSetre avirata sevA ApI rahyA che. tevA jesara nivAsI zAMtilAla kapUracaMda mahetA (zAMti-lakkI)nuM paNa gujarAtanA mukhyamaMtrI zrI narendrabhAI modInA varada haste mahAvIra jIvadayA evorDa 2005 arpaNa karI bahumAna karavAmAM AvyuM hatuM. jainazAsananA zaNagAra samA ane ghoghArI vIsA zrImALI jaina jJAtinA AdhAra staMbha jevA uparyukta mahAnubhAva jJAtinuM nAma rozana karanAra jJAtinA harakoI kAma mATe haMmezAM tatpara evA jesara nivAsI zAMtilAla kapUracaMda mahetAne gujarAta gaurava dinanI 46mI varSagAMTha ujavaNI prasaMge vizALa mAnavamedanI vacce nAmadAra gujarAta gavarnaranI upasthitimAM je pramANe jIvadayA evorDathI navAjavAmAM AvyA tenAthI harakoI ghoghArI jaina unnata mastake gaurava anubhave che. 1972nI sAlamAM bhUtapUrva vaDApradhAna zrI morArajI desAIe jyAre jesaranI mulAkAta lIdhI tyAre duSkALanI 935 paristhitimAM saphaLatApUrvaka samasyAo ukelavAnI zrI zAMtilAla kapUracaMda mahetAnI AvaDatanI prazaMsA karI hatI. teo bhAratIya janatA pakSanA bhAvanagara jillAnA upapramukha ane bhAvanagara grAmINa benka-bhArata sarakAranA DAyarekTaranI sevA jANItI che. temaNe jesaramAM muMbaI phaMDa ekaThuM karI zrI baLavaMtarAya mahetAnI smRtimAM zALAnuM makAna baMdhAvyuM. temanuM ghaDatara gAMdhIvAdI sAmAjika kAryakara zrI lallubhAI zeTha heThaLa thayuM. temaNe aneka svaicchika ane ardha sarakArI saMsthAo mahattvanA hoddAo para rahI kAma karyuM. temaNe zikSaNa para aneka kAryo karyAM hatAM. taduparAMta jIvadayAne lagatI sakhAvato paNa karI hatI. bhAvanagara jillA paMcAyatamAM temanI sevAo jANItI che. jesaranI nagarapaMcAyatamAM varSo sudhI yogya mArgadarzana ane sakriya sevA ApI ba.go. mahetA vidyAlaya-jesaranA menejiMga TrasTI tarIke, ane jItharI hospiTalamAM temanuM yogadAna noMdhapAtra gaNAyuM che. jesara vibhAgamAM prAthamika zikSaNathI mAMDIne ucca zikSaNa sudhInI saMsthAomAM pAyAnA kAryakara tarIke temanuM nAma ane kAma jANItuM che. jesaranA vikAsa mATe, UbhI karelI saMsthAonA nibhAva mATe bahArathI moTuM phaMDa lAvI ApavAmAM temano puruSArtha noMdhapAtra gaNAyo che. temanI sevA badala samAje, temane anekavakhata sammAnyA che; aneka evorDa paNa temaNe prApta karelA che. bhAvanagara DisTrikTa jaina pheDarezananA sekreTarI tarIke, ola inDiyA jaina zve. kamiTInA membara tarIke ane judI judI aneka dhArmika saMsthAomAM TrasTI tarIke temanI sakriya sevAoe temane ghaNe UMce Asane besADyA che. bhAvanagara jillAnuM khare ja teo gaurava che. DaoN. surezabhAI ThAkoralAla mahetA AmodamAM nAnIvayamAM ja pU. gurudevonA paricayamAM AvatAM teonI pAse tathA pAThazALAmAM paNa dhArmika abhyAsa cAlu rahyo. aticAra sahita paMca-pratikramaNa sudhI abhyAsa karyo. bharUcamAM sthira thayA bAda pharI gurudevonA paricayamAM AvatAM dharma pratyenI abhiruci punaH jAgRta thaI. dhArmika graMtho, vairAgyapoSaka graMtho vAMcavA paNa khUba gamatA. jJAnasAra, adhyAtmasAra, zAMtasudhArasa, yogadRSTi samuccaya, yogazAstra, adhyAtmakalpadruma ane evA bIjA ghaNA graMthonA anuvAda va.nuM vAcana karyuM. Aje paNa dhArmika vAcana cAlu che. bALapaNathI prabhupUjA, sAmAyika, jApa va. tathA abhakSyatyAga Adi niyamo cAlu che. gurubhagavaMtono satsaMga tathA jJAnacarcAmAM khUba ja
Page #960
--------------------------------------------------------------------------
________________ 936 AnaMda Ave che. ghaNA guru bhagavaMtonA aMgata paricayamAM che ane temano teonA para anahada upakAra che. atyAre je kaMI che te guruonA pratApe che. pU. gurudevanI preraNAthI kAvI tIrthamAM kAryakara tarIke prathama 1968-69mAM joDAyA. tyAMnA dharmazALA va.nA kAmathI zarUAta karI. te daramyAna jhaghaDiyA tIrthamAM TrasTI tarIke joDAyA. tyArabAda kAvImAM paNa TrasTI tarIke joDAyA. banne tIrthomAM haju paNa TrasTIpade cAlu ja che. temanA vatana samanInA derAsaramAM paNa TrasTI tarIke chellAM 20 varSathI sevA bajAve che. kAvI tIrthano chellAM 20 varSamAM khUba vikAsa thayo. banne derAsaronA jIrNoddhAra thayA. jo ke kAvI tIrthamAM mukhya phALo zAha jayaMtIbhAI amIcaMdano che, paraMtu te satkAryamAM teo paNa sahabhAgI che. sane 1976thI bharUca tIrtham jaina dharma phaMDa peDhI tathA muni suvratasvAmI jaina derAsara peDhI-e banne peDhImAM navuM TrasTImaMDaLa astitvamAM AvyuM ane temAM teo pote TrasTI tarIke joDAyA. chellAM traNa varSathI sevAzraya hospiTala tathA bharUca pAMjarApoLamAM TrasTI che. jIvanamAM jinabhaktinAM kAryo-zAMtisnAtra, siddhacakrapUjana, zilAnyAsa tathA prabhupratiSThA karavAno lAbha maLyo che. dareka varSe paramAtmA munisuvratasvAmI janmakalyANaka vaizAkha vada 8nI navakArazIno lAbha paNa temanA parivArane maLela che. jyArathI bharUcamAM TrasTI tarIke joDAyA tyArathI ane kadAca te pahelAMthI paNa jevo kAvI tIrthano uddhAra thayo tevo jIrNoddhAra-tIrthoddhAra thAya tevI bhAvanA temanA manamAM ramyA karatI hatI. sAthI TrasTIoe paNa A vAta saharSa svIkArI. saM. 2045 mahA su. 13nA roja pa.pU. A.deva navInasUrIzvarajI ma.sA.nA varada haste ArasanA bhavya jinAlayanI pratiSThA thaI. bharUca tIrthanI pratiSThAno prasaMga khUba ja suMdara rIte dhAmadhUmapUrvaka seMkaDo sAdhu-sAdhvIjIo tathA hajAro bhAvika bhaktonI hAjarImAM UjavAyo. khuda bharUca zaheramAM Avo bhavya prasaMga thayo nathI. bharUca tIrthanAM anya kAmo-adyatana bhojanazALA, dharmazALA vagere pUrNa thayAM che. bIjAM paNa kAmo karavAnI bhAvanA che. temanA dareka kAryamAM temanAM mAtuzrInA AzIrvAda ane temanAM dharmapatnI yazomatIbahenano pUrNa sahakAra prApta thayo che. For Private caturvidha saMgha jainajagatanA ajoDa -bejoDa sarvazreSTha vidhikAraka prAdhyApaka zrI surendrabhAI sI. zAha 'gurujI' kavitA banAne ke liye kalA cAhiye, kavitA gAne ke liye galA cAhiye, kisI mahotsava meM yadi cAra cAMda lagAnA hai, to surendrabhAI gurujI ko avazya bulAnA cAhiye. A koI kAvyanI paMkti nathI paNa dharmajanonA hRdayanI nIkaLelI satyokti che. dakSiNa bhArata jenAM gAma ane kAmathI pratyeka gAma-nagaramAM nAnAM-moTAM sau prabhAvita che evA vidhikAraka zrI surendrabhAI 'gurujI'nA hulAmaNAM nAmathI jANItA ane mAnItA che. bhAratabharamAM je pAThazALAnI prazaMsA ane anumodanA thAya che te beMgaloranI zrI labdhisUri pAThazALAnAM mukhya prAdhyApaka zrI surendrabhAI-gurujI kharA arthamAM eka vyakti nathI paNa saMsthA che. cAlatuM-pharatuM jAgatuM eka mizana che. banAsakAMThAnA nAnA sarakhA tharA gAmamAM mAtuzrI madhubahena cauthAlAlanA suputra che. mAtra 13 varSanI uMmare mahesANA zrImad yazovijayajI jaina saMskRta pAThazALAmAM praveza meLavIne saMskRta-prAkRta va.mAM ucca abhyAsa karIne beMgalora cIkapeTajI zrI vijayalabdhisUri pAThazALAmAM adhyApaka tarIkenA kAryamAM otaprota thayA ane tyArabAda vidhikAraka nathamalajI bhagata ane zrI tilakabhAInAM mArgadarzana-nirderzana heThaLa vidhividhAnono zubhAraMbha karyo. varSo pahelAM pU.A. deva vikramasUri mA. tathA pU. bahenamAM beMgalora vI.vI. purama aMjanazalAkA mahotsavamAM saMgItakAra vinA paNa kalyANakonI bhavyatAthI UjavI zake tenI talAzamAM hatA. AvA samaye zrI surendrabhAI dvArA vidhi-vidhAna sTeja progrAma va. sAthe khUba saphaLatApUrvaka mahotsavasusaMpanna thayo. A teozrInI prathama saphaLatA hatI. tyAra bAda jAlora (rAjasthAna) kIrtistaMbha aMjanazalAkA karI je je temanI potAnI sUjha-bUjha ane kunehathI svataMtra rIte aitihAsika svarUpe saphaLa karI, jenA phaLa svarUpe zrI saMghe 'golDameDala'thI sammAnita karyA. vidhividhAno mujaba navAMnavAM pUjanono AviSkAra karavAnI temanI * sUjha-bUjha ane zokha che. adbhUta vAkzakti, kAvyamaya zailI, manamohaka vyaktitva, saune prabhubhaktimAM joDavAnI tIvra tAlAvelI jevA aneka vividha Personal Use Only
Page #961
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA guNasaMpanna gurujI samagra dakSiNabhAratamAM chavAyelA che. pratyeka saMghe temano anubhava, mArgadarzana laIne mahotsava ane mahApUjanomAM apUrva bhaktino lahAvo levA tatpara rahyA che. tanatoDa mahenata, anuzAsana ane suvizuddha vidhi e temanuM dhyeya, lakSa ane saMkalpa che. pratyeka vidhimAM mahotsava mahApUjanomAM satata jAgRti e temanA saphaLa kAryamAM sonAmAM sugaMdha samAna rahyA che. eka ja divasamAM paMcakalyANaka mahotsava karAvanAra bhAratavarSanA A eka ja vidhikAraka che je eka ja divasanAM judAM judAM sthaLo para savAranA pAMcathI sAMjanA pAMca sudhI pUjana bhaNAvavAnI kSamatA dharAve che. vizuddhavidhikAraka hovAnI sAthe teo zreSTha kalAkAra paNa che. kalyANako hoya ke caDAvAo hoya, mahotsava hoya ke mahApUjano, tapasyAmAM paNa kalAkonA kalAko sudhI pANI vinA sTeja para apUrva prabhubhakti karAvI dharmajanonAM mana jItI zakyA che. pAlitANAmAM zrI nityacaMdradarzana dharmazALAmAM vizALa cAMdInI pratimAnI aMjanazalAkA samaye 500-500 pU. sAdhu-sAdhvIjIo temanA apUrva ullAsapUrvakanAM vidhi-vidhAno ane kAryakramothI Azcaryacakita thayAM che. teja samaye pU. A. deva, caMdAnanasUrIzvarajIe vizAla saMgha samakSa bhAratabharanA 'sarvazreSTha vidhikAraka' tarIkenI ghoSaNA karI sammAnita karAvyA che. beMgaloramAM teozrIe potAnA svadravyathI jinamaMdira paNa karela che. pU. gurujI khUba prabhAvazALI ane puNyavaMtA vidhikAraka che jemaNe-- (1) zrI aSTApada tIrtha, rANI, (2) zrI camatkArI tIrtha bAkarA roDa, (3) zrI preraNAtIrtha, amadAvAda, (4) zrI bherutAmatIrtha, (5) zrI zaMkhezvaradhAma-jhArakhaMDa, (6) zrI 108 pArzvanAtha tIrtha, devanahallI (beMgalora), (7) zrI siddhAcala sthUlabhadradhAma-devanahallI (beMgalora), (8) zrI mAlagAMva tIrtha, (9) zrI pArzvalabdhidhAma (beMgalora), (10) goDIjI tIrtha, (11) sametazikhara tIrtha tathA (12) cAra bhUjA tIrtha. va. aneka prabhAvita tIrthonI aMjanazalAkA emanAM vidhi-vidhAnothI susaMpanna thaI che. abhimAna-mAna-sammAnathI alipta evA svAdhyAyapremI-vidhikAraka kalAkAra tapasvI paNa che. sva. pU. mAtuzrInAM 17 varSI tapathI preraNA meLavIne mAtra pAMca dravyathI 9mA varSI tapanI tapasyA prasannatApUrvaka karI rahyA che. divasanA 18, 18 kalAka sudhI dharmakArya, vyavasAya, pAThazALA va. mAM otaprota . EUR36 rahetA pU. gurujIe aneka vidhikArakone taiyAra karyA che. pAThazALAnI bAlikAone mahApUjanomAM kAryavidhi karatAM joIne sau koI daMga rahI jAya tevI keLavaNI ane saMskAra temanA dvArA apAyAM che. 36 varSanA temanA prAdhyApaka tarIkenI sevA daramyAna 10 hajArathI vadhu vidyArthIo abhyAsa karI cukyA che, jyAre 75 bhavyAtmAo saMyamI banyA che. Aja sudhImAM teo dvArA 150 aMjanazalAkA ane 200 pratiSThA tathA seMkaDo pUjano adbhUta rIte thayAM che. jeoe temane mahApUjanonI vidhi karatAM joyA che, sAMbhaLyA che. teoe kharekhara AnaMdanI adbhUta anubhUtine pAmyA che. zrI arhat mahApUjana tathA zrI bhairavapUjana teozrInAM viziSTa bhavya Ayojano che. eka vyaktine aneka guNa, aneka rUpa svarUpe nihALavA, mANavA hoya to pU. zrI surendrabhAI gurujImAM joI zakAya. sadAya potAnAM kAryomAM masta, prasanna, sAdhanA-ArAdhanAmAM otaprota pU. gurujIe 25 varSothI pagamAM caMpala paheryAM nathI. 40 varSanI uMmarathI brahmacArI. bhUmizayananA AgrahI pU. gurujIe aneka pustakonuM saMpAdana-prakAzana paNa karela che. aneka bodha-upadezakarUpa dhArmika nATako lakhanAra teoe bALako dvArA ati bhavya rIte bhajavIne bALakomAM rahelA guNone abhivyakta karAvyA che. beMgaloranAM tamAma kSetro pU. gurujInA dhArmika prabhAva ane mArgadarzanathI joDAyelA che. temanA keTalAka kAryakramoe to beMgaloranAM itihAsamAM cirasmaraNIya rUpe sthAna meLavyuM che. aneka guru bhagavaMto dakSiNa bhArata choDe tyAre temanI adbhuta sevA, lAgaNI, bhAvanAne smRtipaTamAM laIne jAya che. vizva labdhisUri pAThazALAnA amRta mahotsava samaye rU.| doDha karoDanI dhanarAzi ekaThI karIne bhAratamAM rekorDa banAvyo che to mahesANAnI pAThazALA temanI mAtRsaMsthAnA amRtamahotsava zatAbdI samaye rU|. 25 lAkhanI rAzi beMgalorathI ekatrita karIne hRdayapUrvaka RNa adA karavAnI sAthe kIrtimAna banyA che mATe ja kahevAya che ke nA hara majAra para yAdAM ke dIpa jalate haiM, nA hara sIpa pe motI sadAnIkalate haiM, vasaMta jisake mahekanese dhanya ho gayA, ese surendrabhAI jaise sadiyoM ke bAda milate haiM. preSaka : amIbena kirITabhAI zAha, beMglora.
Page #962
--------------------------------------------------------------------------
________________ 938 3 dakSiNabhAratanA vidhikArako (1) adhyApaka zrI surezabhAI je. zAha (R. 22872624) (2) adhyApaka zrI naTavarabhAI sI. zAha (9448521128) jeo zrI vijayalabdhisUri pAThazALAnA adhyApaka hovA uparAMta mahotsava ane mahApUjanomAM vidhikAraka tarIke paNa sevA ApI rahyA che. pU. gurujInuM mArgadarzana ane anubhava laIne suMdara vidhi karAve che. (3) zrI azvinabhAI ena. zAha zrI sthUlabhadrasUri jaina dhArmika pAThazALA okalIpuram beMgalora-phona : 231 22417 beMgaloramAM vidhikArakomAM navA-navayuvAna UbharatA vidhikAraka tarIke zrI azvinabhAI hAlamAM aMjanazalAkAmahApUjanomAM saphaLa thatA AvyA che. pAThazALAnA adhyAya hovA uparAMta sTejasaMcAlana tathA paramAtmabhaktinA aneka kAryakramonuM saphaLa saMcAlana karI rahyA che. khUba utsAhita ane vajratyakalAmAM nipuNa teo dhIme dhIme anubhavo dvArA AtmavizvAsathI moTI saphaLatA meLavavAnI kSamatA dharAve che. (4) zrI rAjendrabhAI sI. zAha zrI pArzvanAtha jaina maMdira gAMdhInagara beMgalora-9 rAjubhAInA nAmathI jANItA-pAThazALA gAMdhInagaranA prAdhyApaka vividha prakAranAM tamAma mahApUjano khUba suMdara vidhividhAno dvArA susaMpana karavAmAM saphaLa rahyA che. mahAna tapasvI che. pratyeka cAturmAsamAM ugra tapasyA, pauSadha hovA sAthe vyAkhyAna sabhAnuM vividha kArya prasannatApUrvaka kare che. zrI alpezabhAI ema. zAha-rAjAjInagara-beMgalora zrI araviMdabhAI rja. zAha-lakSmInArAyaNapuramu-beMgalora, zrI vikramabhAI ema. zAha-vI.vI. puram-beMgalora. zrI rohitabhAI epha. bAbariyA-jayanagara-beMgalora. zrI jugarAjajI bhagata-nagarathapeTa-beMgalora. zrI dinezakumAra khImarAjajI-DIke. lena cikapeTa-beMgalora. zrI pradIpakumAra esa. zAha-AdinAtha jaina maMdira-beMgalora. uparokta tamAma adhyApakazrI potAnA kSetramAM pAThazALAnA adhyApaka hovA uparAMta te te jinamaMdiromAM caturvidha saMgha snAtra mahotsava, mahotsava, mahApUjano, cAturmAsika ArAdhanA tathA parvanidhinI ArAdhanAo karAvavAmAM nipuNa che. teo sarvanA Adarza, mArgadarzaka tathA preraNAstrota koI hoya to te che zrI surendrabhAI gurujI.. zrI zatrujyatIrtha upara mahA abhiSekano bhavya avasara UjavI jIvana dhanya batAvatAra zrI rajanIkAMtabhAI devaDI sadIothI vepAra ane dhArmika pravRttiothI mahekatA suratamAM khamIravaMtI ane dharmaniSTha prajAono amUlya dhArmika vAraso jALavI rAkhyo che, tevA zaheramAM sUrata vIsA poravADa jJAtimAM jAjaramAna vyaktitva dharAvatI mAtA padmAvatIbena (bhIkhIbena)nI kukSIe vikrama saMvata 1989 vaizAkha suda 8 (tA. 3-5-1983)nA roja zrI rajanIkAMtabhAIno janma thayo hato. pitAzrI mohanalAla kasturacaMda jhaverInI zItaLa chatrachAyAmAM lADakoDathI bAlyavaya suratamAM vitAvI, karmabhUmi muMbaI nagarIne banAvI pitAnA motInA dhaMdhAmAM jhukAvyuM. nItimattA ane prAmANikatAnuM ucca dhoraNa jALavI dhaMdhAmAM pragatinI vaNathaMbhI kUca zarU rAkhI sAta samaMdara pAra dhaMdhAnI vikAsayAtrAnI vRddhi karI. khAnadAna parivAranA zeThazrI caMpakalAla khUbacaMda tathA caMdrAvatIbenanI suputrI haMsAbena sAthe nAnI vayamAM lagnagraMthithI joDAyA. emanA ghare hareza ane nIleza ema be pAraNAM baMdhAyAM. mAtuzrI bhIkhIbenanA aMtarAziSa ane dharmapatnInI sadaiva sahayogavRttinA kAraNe puNyodaya vadhato cAlyo. jenAM pariNAme potAnA dharmadAtA pa.pU. saMghasthavira A.ma.sA. zrI vijayasiddhisUrizvarajI (bApajI mahArAja) tathA pa.pU. AcAryazrI vijayacaMdrodayasUrizvarajI ma. tathA teozrInA gurubaMdhu pa.pU.A.zrI vijayaazokacaMdrasUrizvarajI ma.sA.nI preraNAthI parigraha parimANanuM vrata laI adhika saMpattino dharmanA kSetre kharca karavo evo jIvanano dhyeya banAvI lIdho. moTA putra harezanuM yuvAnInA AMgaNAmAM pravezatAM phakta 16 varSanI juvAna vaye i. sa. 1974mAM Akasmika du:khada avasAna thavAthI temanA jIvanane jabarajasta AMcako lAgatAM pote dharmanA UMDANamAM UtaratA gayA ane nAnA putra nIlezamAM dharmanA saMskAro sIMcavAmAM kazIja uNapa na rahe tenuM kALajIpUrvaka dhyAna rAkhI jatana karyuM. ati zrImaMta na hovA chatAM dila zrImaMtAInAM lakSaNo dharAvatuM hatuM tethI dharmakAryamAM sArI evI lakSmIno Jain Education Intemational
Page #963
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAcA sarvyaya zarU karyo. taLiyuM dekhAya chatAM lakSmIno sadupayoga karavAmAM kadI pAchI pAnI na karI. copATI (muMbaI)nA bAbulanAtha vistAramAM eka paNa jinamaMdira na hovAthI ghaNAM samayanI mahecchAne pAra pADavA bAbulanAtha maMdira pAse jagyA saMpAdana karI bhavya jinAlaya baMdhAvavA kamara kasI. temanAM be mitrono sahakAra meLavI dedIpyamAna daherAsara pUrNa thatAM mULanAyaka mATe bharUcathI alaukika sahasraphaNA pArzvanAthanI pratimA meLavI pa.pU. AcAryazrI vijayacaMdrasUrizvarajI tathA pa.pU. AcAryazrI vijayaazokacaMdra-sUrizvarajI ma. sAhebanI nizrAmAM dhAmadhUmathI aMjanazalAkA pratiSThA mahotsava Ujavyo. kalyANamitra zAMticaMdra bAbubhAI jhaverI tathA zrImatI nalinIbenane dharmamAM pravRtta karavA bhagavAnanA mAtA-pitA banavAno lAbha ApI dharmamAM joDyA. AvA mahAna kAryamAM pravRtta thavAthI zrI zAMtibhAI paNa dharmanA raMge raMgAyA ane dhaMdhA alaga hovA chatAM dharmanA sukAryomAM dharma bhAgIdArI zarU karI dhArmika kSetre DaMko vagADyo. dharmakAryomAM, pratiSThAo, upAzrayo, dharmazALAomAM anudAnonI yAdI khUba lAMbI thAya chatAM koI yAdagIrI rAkhI nathI. jJAtijano tathA sAdharmikone Aptajana samajI darekane sahAyarUpa banI AgaLa lAvavA sahayogI banatA hatA. 'ApIne bhUlI javuM' e siddhAMta jALavI rAkhI guptadAnomAM paNa mokhare rahyA hatA. pU. sAdhvIjIonI vaiyAvaccane harahaMmezAM khUba ja mahattva ApatA hatA. taLeTI pAse vizvamAM ajoDa evA 108 pArzvanAtha tIrthasamavasaraNamAM aMjanazalAkAmAM bhagavAnanA mAtA-pitA banavAno amUlya lAbha lIdho ane upara samavasaraNamAM eka mULanAyakanI svaparivAra sAthe pratiSThA karI. A prasaMga bAda temanI cAritrya levAnI bhAvanAe ativega Apyo. bhavyAtibhavya hastagiri tIrthamAM saMgemaramaranA kalAtmaka jaina daherAsaramAM mULanAyaka (caumukhIjImAM), bharUcamAM navanirmita zrI munisuvratasvAmI jinAlayamAM tathA goDIjI pArzva jinamaMdira-muMbaImAM, 108 pArzva jinAlaya-zaMkhezvaramAM, tema ja kobe (jApAna) ane lesTara (laMDana) Adi aneka jinaprasAdonI pratiSThA prasaMge yathAzakti lakSmIno sadyaya karyo. emanA potAnA jJAtijanone siddhakSetranI pavitra bhUmimAM moTI saMkhyAmAM cAturmAsa tema ja navvANuM yAtrA karAvI hatI. rajanIbhAIne pAlItANAnI pavitrabhUmi ane yugAdideva AdinAtha paramAtmA pratye gajabanuM AkarSaNa hatuM. temanI For Private 939 AdizvaradAdA pratyenI zraddhA-bhakti-prIta to tenA mukha upara jeNe joI hoya tene ja khabara paDe ke A jIvane evuM to zuM thatuM haze! temane koI pUche ke bIjA tIrtho ane tIrthaMkaro karatAM ahIM vadhu kema ullAsa anubhavo cho? tyAre kahetA ke, 'mAre mana badhAM ja pUjya che. dAdA AdinAtha bhagavAnano vaMzaja houM tevI anubhuti mane thayA kare che.' emanuM manobaLa atyaMta majabUta hatuM. teoe je kArya hAthamAM lIdhuM te pUrNa karyuM hatuM. teo emanAM dharmapatnI zrImatI haMsAbenane varSItapanA paccakkhANa apAvavA sAthe gayA hatA ane pote paNa paccakkhANa lIdhuM hatuM ke je thaze e dAdAnI kRpAthI joyuM jAze. A prasaMge temaNe jJAtijano tathA snehI svajanone pAlItANAmAM girirAja abhiSeka karavA laI javA evo vicAra karI A prasaMga hAtha lIdhelo; paNa pAchaLathI jabarajasta jAherAtane laIne A prasaMge moTuM svarUpa lIdhuM hatuM ane te pUrNa karavA temanA kalyANa mitra zAMticaMdra bAlubhAI paNa sAthe joDAyA hatA. emanA mAtuzrI padmAvatIbenanI svargatithine dIpAvavA poSa su. 6 tA. 23-12-1990nA divase jIvananA zaNagArarUpa bhavyAtibhavya zatruMjya tIrthano cha gAu pradakSiNA sAthe pavitra dharatI para mahAbhiSeka karAvavAno aNamola, advitIya, ajoDa avasara UjavI jIvanane dhanya banAvyuM. A prasaMge 36 jainAcAryo, prAyaH 4000thI adhika sAdhu sAdhvIjIo temaja bhArata ane videzanA eka lAkhathI vadhu zrAvaka-zrAvikAonI vizALa hAjarI hatI. pAlItANAnA itihAsamAM chellA seMkaDo varSamAM Avo A prathamavAra ja bhavya prasaMga UjavAyo hato. cAlu varSItapanA akramanA bIjA upavAse bhavyarIte abhiSeka yAtrA karI poSa sudI-6nA e ja divase sAMje eka satkAra sabhAmAM teo upasthita rahyA. namaskAra mahAmaMtranA aMtima pada maMgalam" pUrNa thatAM parama saMtoSa sAthe eka ja sekanDamAM sadAya mATe AMkho mIcI dIdhI. bAjumAM rahelA putra nIlezanA khoLAmAM DhaLI paDyA. temano jIvana dIpa bujhAI gayo. tA. 24-12-1990nA rajanIbhAI devaDInI aMtimayAtrAmAM AcAryabhagavaMtoe vAsakSepathI AzIrvAdo ApyA. lAkho loko emAM joDAyA. pAlItANAnA itihAsamAM AvI viziSTa aMtimayAtrA prathama hatI. temanAM dharmaniSTha patnI haMsAbena, putra nIleza, putravadhu bInA, pautrI kriSnA, pautra abhiSeka paNa A pavitra AtmAnA, dharmasaMskArono vAraso dIpAve che. (saMkalana - manubhAI zeTha) Personal Use Only
Page #964
--------------------------------------------------------------------------
________________ BOS zakayAmauththI. sa rakama che [D[III, vi d'; 'nI parama pavitra zAzvata tIrtha zrI zatruMjayanA aitihAsika abhiSekanuM 36 pUjya AcArya bhagavaMto ane 3600 pU. sAdhu sAdhvIjI mahArAjo ane eka lAkha bhAvikonI upasthitImAM 1990mAM sva. zrI rajanIbhAI devaDI sAthe khabhekhabhA mIlAvI sahayogamAM Ayojana karI saphaLatA prApta karI jIvana dhanya banAvanAra jaina zAsananA zaNagAra samAM suzrAvaka 2 2. sva. zrI zAMticaMda bAlubhAI javerI sva. zrI zAMticaMda bAlubhAI javerI - pAla svargavAsaH jeTha sudI 1, saM. 2011 ne amIbharyA aMtaranI zraddhAMjali... - tA. 8-1-2005 :: kalyANamitra : 7 manubhAI zeTha - bhAvanagara 61 62
Page #965
--------------------------------------------------------------------------
________________ MOO OWOLUOTO IoViola ONIC I IT ILL H DESS SAKSI kagsponds) ma jana paraMparAmAM zrAvikAo jaina zAsanamAM samaye samaye pratyeka cazogAthAnI pAchaLa nArIratnonuM uttama yogadAna noMdhAyela che. pitAnuM AMgaNuM ajavALe, patino uMbaro sArthaka kare, ane chelle mokSanA rAhanI cAha jagADanArI zrAvikAo sevA ane samarpaNathI zobhita, zakti samatva ane samajathI bhUSita, AryatvanI zAna samI zrAvikAonI bhUmikAne dhanya...dhanya... saujanya : zrI manubhAI zeTha parivAra, bhAvanagara, narendra-mInA + amIta-kAzmIrA + vizAla-bhavyA.
Page #966
--------------------------------------------------------------------------
________________ 942 caturvidha saMgha vartamAna covIzInA tIrthaMkaronI mAtAo --DaoN. kavina zAha--bIlImorA prabhu paramAtmAnA sthApela caturvidha zrI saMghamAM sAdhu-sAdhvInI sAthe zrAvaka-zrAvikAnuM paNa sthAna umerAyuM che, tenuM kAraNa che ke sAdhu-saMsthAnI sAdhanA-ArAdhanAmAM paNa sahAyaka banato varga hoya to te che zramaNapAsakono. syAdavAdI prabhunA siddhAMta mujaba bhale upAsakonuM sthAna paMcaparameSThimAM na AvI zake paNa paMcaparameSThi pada sudhI AvanAra te devalokanAM devadevIo nathI hotAM paNa mRtyulokanA mAnavIo ja hoya che. tIrthaMkarathI laI baLadeva sudhInA tamAma uttama puruSone janma ApanAra hoya to te che zramaNopAsikA zrAvikAo. strIo svabhAvathI kSullaka, adIrghadRSTA, azucikAya, mAyAvI, IrSyALu ke kAmAgnithI vyApta vagere vAto te jAtinA doSasamUhane lakSI sAmUhika che, paNa vyaktigata rUpe uttama nArIratno vagara zAsanaratnonI upaja paNa asaMbhava che. cheka prabhu AdinAthathI laI prabhu vIranA zAsanakALamAM puruSo karatAM strIonI saMkhyA savizeSa jovA maLe che. ArAdhanAmAM ke tapamAM paNa strIvarga mokhare che. tIrthaMkaronI mAtA jemane zAstrIya biruda ratnakukSinuM apAyu che, kharekhara dhanyA nArI gaNAya che ke jemanI uttama puNyAI thakI prakarSapuNyanA svAmI tIrthaMkara prabhu jagatane prApta thAya che. kudarata ane karma beu maLI jANe tIrthaMkarane janma levA mATe evI mAtA zodhI Ape che je haLukarmI hoya. tethI janmadAtrI tIrthapatinI mAtA athavA to mokSamAM jAya che athavA devalokano bhava karI AgaLa muktine vare che. ApaNA bharatakSetramAM A avasarpiNIkALamAM mokSano daravAjo kholI ApI prathama mokSagAmI AtmA te paNa tIrthaMkara AdinAtha prabhunI mAtA marudevI ja che ne? bIjI tarapha caramAtIrthapati prabhu mahAvIranA puNyadehane poSanArI eka ja bhavanI be be mAtAo paNa aitihAsika Azcarya chatAMya sAthe che. putra uparanI mamatA ane vAtsalya bhAvanAnA kAraNe ja to prabhu vIranA prathama mAtA devAnaMdA brAhmaNInA urojamAMthI dUdhanI dhArA anAyAsa vachUTI gaI hatI ane samavasaraNamAM padhArela tIrthaMkaranI mAtAnA te prasaMgane gautamasvAmI vagere gaNadharoe pratyakSa nihALI prabhunI eka bhavanI be mAtAno paricaya thayo hato. prabhu mahAvIradevane paNa potAnI janetA tathA janaka brAhmaNa RSabhadattane sajoDe zramaNa-zramaNI pada ApI potAnA uparanuM RNa adA karyuM ane rAjA siddhArtha ane trizalA to devaloka pAmyA, jyAre prathama mAtA-pitA to mokSe sidhAvI gayA. mAtAnA saMskArathI ja putranA jIvananuM ghaDatara thAya che, je mAtA jeTalI zIla ane sadAcAriNI teTalAM putraratno paNa tejIlAM. satI aMjanA ane baLavAna hanumAna putranI vAta to jagajAhera che ja ne? kyAreya sAMbhaLavA nahIM maLe ke tIrthaMkaronI mAtA halakA kuLa ke vicAra-maryAdAvALI hoya, balke tIrthaMkaronI mAtA kSatriya rAjAnI badhIya rANIomAM paTTarANI ane jainadharmAnurAgiNI hoya che. uparAMta tIrthaMkaro paNa janma pUrve ja mAtAnA svAsthyano vicAra avadhijJAnathI rAkhI janmadAtrI mAtA prati RNAnubaMdhI hoya che. garbhAvasthAmAM paNa peTanuM bahAra na AvavuM, tIrthaMkarano janma paNa madhyarAtrie thavo te paNa mAtAne prasutinI pIDA ApyA vagara vagere bAbato saMketa ane saMdeza Ape che ke tIrthaMkaro kevI karuNAmUrti hoya che ke jagatane pIDAmukta karavA sarvaprathama mAtAne pIDA rahita rAkhI dhAvamAtA pAse UcharI moTA thAya che ane svayaM traNeya lokanI mAtA
Page #967
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 943 banI karaNAno dhodha vahAve che. bhaktAmarastotranA sAhajika racayitA sarasvatIlabdhaprasAda AcArya nI mAnatuMgasUrijIe mATe to potAnA camatkArika kAvyamAM bAvIzamA zlokamAM tIrthakaranI mAtAnA guNagAna gAtI racanA karI dIdhI che. "strINAM zatAni zatazo janayanti putrAn, nAnyA sutaM tvadupamaM jananI prsuutaa|" seMkaDo nArIo seMkaDo putrone janma Ape che paNa he bhagavan! tArA jevA putrane janma koI nArIe nathI Apyo, arthAt tIrthakarane janma phakta tIrthakaranI mAtA ja ApI zake che. je mAtA saubhAgyavaMtI, sadAcAriNI, samatA-saujanyatAthI saMpUrNa hoya che. sumatinAtha tIrthapatinA janma pUrve garbhAvasthAmAM ja temanI mAtAe putranA prabhAve Apela sacoTa nyAya ane sanmatidAtA prabhunuM nAma ja sumatinAtha te paNa alaukika ghaTamALa che. "putra tamAro, svAmI amAro"nI snAtrapUjAnI ukti tIrthakaranI mAtAne saMbodhIne che. AvuM to aneka prakAranuM uttama sAhitya vartamAnamAM upalabdha che, jemAMthI tIrthakara ane tIrthakaramAtAnA RNAnubaMdhI samanvaya saMprApta thaI zake tema che. A lekhamALA rajU karanAra jainadharmanA abhyAsI bIlImorAnA DaoN. kavina zAhe bhAre jahemata laIne A mAhitI rajU karI che. sau koIne upayogI thaze. - saMpAdaka vartamAna covIzInA tIrthakaronI mAtAo mAtA vizenI avanavI vigato jIvananA UrdhvagamanamAM nimittarUpa bane tevI che eTale tenI noMdha atre rajU karavAmAM Arya saMskRti ane vizvanI anya saMskRtiomAM mAtRprema AvI che. mAtRdevo bhavaH nA sUtrano ahobhAvapUrvaka svIkAra thayo che. mAtApitA tIrthasamAna pavitra, pUjanIya, vaMdanIya ane sanmAnane * tIrthakara nAma karma upArjita karelo AtmA devalokanuM pAtra che. cAra gatimAM paribhramaNa karatA jIvo karmAnusAra manuSya AyuSya pUrNa karIne mAtAnA garbhamAM utpanna thAya che. A gatimAM Ave tyAre mAtAnI kukSimAM garbhapaNe utpanna thAya che mAhitI jaina darzanamAM cyavana kalyANaka tarIke suvidita che. dareka ane pachI janma pAme che. tIrthakaro, baLadeva, cakravartI, vAsudeva, bhagavAnanA pAMca kalyANaka hoya che. temAM cyavana, janma, dIkSA, mAMDalika, rAjA, zeTha ane anya manuSyono AtmA mAtAnI kevalajJAna ane nirvANano samAveza thAya che. vizvanA AtmAnA kukSimAM AvyA pachI ja janma dhAraNa karI kramazaH uccapadavI kalyANarUpa jemanuM jIvana ane kArya che evA prasaMgo kalyANaka prApta kare che. eTale janmadAtA ane bAlyAvasthAnI tarIke manAya che. eka udAharaNa joIe to vartamAna covIzInA sArasaMbhALanI niHsvArtha sevAno badalo vALI zakAya tema nathI. chellA 24mA tIrthakara zrI mahAvIrasvAmIno AtmA sthUla 27 agaNita upakArI mAtAnuM vAtsalya, sevA, samarpaNa lAgaNIno bhava paikI 26mA bhavamAM prANI kalpa nAmanA devalokanuM 20 dhodha vahevaDAvatI jananInI joDa A vizvamAM anyatra upalabdha sAgaropamanuM AyuSya pUrNa karIne aSADha sudI-chaThThane divase thavI azakya che. eka mAtra mAnavajanmamAM ja mAtRvAtsalyanI puNyottara vimAnamAMthI cyavIne devAnaMdAnI kukSimAM garbhapaNe prApti thAya che. mAtA vizenI uparokta mAhitI pachI tIrthakaranI utpanna thayA eTale A cyavana kalyANakano divasa che. Jain Education Intemational
Page #968
--------------------------------------------------------------------------
________________ 44 je che $ $ $ pRthvI $ $ ra ra rara ? caturvidha saMgha 24 tIrthakaranI mAtAnAM nAma, kyAMthI cyavIne mAtAnI kukSimAM utpanna thayA te mahinA ane divasa darzAvato koTho A sAthe rajU karyo che te uparathI mAhitI maLI zake che. bhagavAnanuM nAma mAtAnuM nAma kyAMthI cyavyA cyavana mahino tithi RSabhadeva marudevA sarvArthasiddha aSADha vada-4 ajitanAtha vijayA vijayavimAna vaizAkha suda-13 saMbhavanAtha senA sAtamA greveyaka phAgaNa suda 8 abhinaMdana svAmI siddhArthI jayaMta vimAna vaizAkha suda-4 sumatinAtha sumaMgalA jayaMta vimAna zrAvaNa suda-2 padmaprabhu svAmI susImA nava raiveyaka mahAvada-6 supArzvanAtha chaThThA greveyaka bhAdaravA vada-8 caMdraprabhusvAmI lakSaNA vijayaMta caitra vada-5 suvidhinAtha rAmAM ANatasvarga phAgaNa vada-9 zItalanAtha rAmAM dazamA svargamAMthI vaizAkha vada-6 zreyAMsanAtha viSNu azruta devaloka jeTha vada-6 vAsupUjya svAmI jayA prANata devaloka jeTha suda-9 vimalanAtha yAmAM AThamA svargathI vaizAkha suda-12 14. anaMtanAtha suyazA prANata devaloka zrAvaNa vada-7 dharmanAtha suvratA vijaya vimAna vaizAkha suda-7 zAMtinAtha acirA sarvArthasiddha devaloka bhAdaravA vada-7 kuMthunAtha sarvArthasiddha devaloka zrAvaNa vada-9 aranAtha sarvArthasiddha devaloka phAgaNa suda-2 mallinAtha prabhAvatI jayaMta vimAna phAgaNa suda-4 munisuvrata svAmI 5mAM aparAjita devaloka zrAvaNa suda-15 21. naminAtha vaprA prANata devaloka Aso suda-15 nemanAtha zivA aparAjita devaloka kArataka vada-12 23. pArzvanAtha vAmAM prANata devaloka caitra vada-4 24. mahAvIra svAmI trizalA prANata devaloka aSADha suda-6 uttama AtmA ke sAmAnya jIvAtmA jyAre mAtAnA thAya che. kavirAja dIpavijaye bhagavAnanA hAlaraDAmAM A vize garbhamAM utpanna thAya che tyAre mAtAne garbhanA AtmAnA nIce pramANe jaNAvyuM cheprabhAvathI dohalA (dohada-cabhAvA) thAya che. mAtAnA AcAravicAramAM parivartana thAya che. zubhAzubha vicAromAMthI koI "mujane dohalo Upanyo besu gaja aMbADIe siMhAsana para besuM cAmara chatra dharAya. ekAda vicAra prabaLa banIne pUrNa thAya evI utkaTa bhAvanA pragaTe che. AvA vicAro janma lenAra AtmA aMge AgAhI e sahu lakSaNa mujane naMdana tAharA tejanAM kare che. dA.ta. trizalA mAtAnI kukSimAM mahAvIra svAmI te dina saMbhAruMne AnaMda aMga na mAya, bhagavAnano AtmA eNvIne Avyo tyAre mAtAne dohalA utpanna hAlo hAlo hAlo hAlo mhArA naMdane...." 15. devI N U 0 22. Jain Education Intemational
Page #969
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA A rIte dareka tIrthaMkaranI mAtAne garbhamAM rahelA prabhunA AtmAnA prabhAvathI avanavA vicAro dohalA utpanna thAya che. ane te dohalA yogya rIte pUrNa karavAmAM Ave che. tIrthaMkarano AtmA mAtAnA garbhamAM Ave che tyAre dinapratidina mAtAnA mananA vicAromAM parivartana Ave che ane uttamottama AtmAnA puNya prabhAvathI mAtA paNa dhanya banIne zubha vicArone sukRtamAM nimagna thAya che. eTale garbhanA prabhAvathI 24 tIrthaMkaronI mAtAnI sthiti kevI thaI ane te uparathI bhagavAnanuM nAmakaraNa karavAmAM AvyuM che. A mAhitI paNa tIrthaMkaranI mAtAnI sAthe saMbaMdha dharAve che tenI vigata nIce pramANe jANavI. 1. RSabhadeva-tIrthaMkaranI mAtA nidrAvasthAmAM cauda svapna jue che. tad anusAra marudevA mAtA siMhane badale vRSabhane pahelA svapnane jUe che. eTale RSabhadeva nAma rAkhavAmAM AvyuM che. 2. jitazatru rAjA ane vijayA rANI pAsAMnI ramata ramatAM hatAM tyAre rAjAnI jIta thatI hatI paNa ajitanAtha bhagavAna garbhamAM AvyA pachI pAsAMnI ramatamAM rANInI jIta thatI hatI. prabhunA A prabhAvathI janma pachI ajitanAtha nAma rAkhavAmAM AvyuM hatuM. rANInI jItanuM kAraNa garbhamAM rahelo prabhuno AtmA ane emano prabhAva hato. 3. senA rANI ane jita zatru rAjAnA rAjyamAM duSkALa paDyo hato tyAre saMbhavanAtha bhagavAnano AtmA rANInA garbhamAM hato tenA prabhAvathI rAjyamAM dhanadhAnyanI vRddhi thavA lAgI ane janma pachI saMbhavanAtha nAma pADavAmAM AvyuM hatuM. garbhastha AtmAno prabhAva kevo ke duSkALamAMthI sukALa thayo. 4. siddhArthA rANInI kukSie bhagavAnano AtmA utpanna thayo tyAre vAraMvAra indra mahArAjA AvIne mAtAnI stuti karatA hatA. saMvara rAjAe jANyuM ke AnuM kAraNa garbhastha AtmAno prabhAva che. pariNAme janma pachI abhinaMdana nAmAbhidhAna karavAmAM AvyuM hatuM. 5. eka chokarA vize be mAtAonI takarArano jagaprasiddha nyAya AtmaprabhAvathI karyo tethI te sumati--sArI buddhi utpanna thavAthI sumatinAtha nAma pADavAmAM AvyuM hatuM. 6. susImA mAtAnA garbhamAM prabhuno AtmA Avyo tyAre kamaLanI sukomaLa zayyAmAM zayana karavAno dohada utpanna thayo For Private 945 hato eTale putrano janma thayA pachI padmaprabhasvAmI nAma pADavAmAM AvyuM hatuM. 7. pRthvI mAtAnA garbhamAM prabhuno AtmA Avyo tyAre mAtA 'pAsA' nA rogathI pIDAtI hatI paNa garbhamAM rahelA bhagavAnanA AtmAnA puNya pratApe mAtA rogamukta thaI gaI hatI. pariNAme janma pachI supArzvanAtha nAma rAkhavAmAM AvyuM hatuM. 8. lakSmaNA rANI garbhavatI hatI tyAre caMdranuM pAna karavAno dohalo utpanna thayo hato. garbhamAM rahelA prabhunA AtmAnA prabhAvathI Avo dohalo utpanna thayo hato eTale caMdraprabha svAmI nAma pADyuM hatuM. 9. rAmA rANInA garbhamAM bhagavAnano AtmA utpanna thayo tyAra pachI rANI ane sugrIva rAjA vidhipUrvaka dharmanI ArAdhanA karavA lAgyA. eTale suvidhinAtha nAmakaraNa karavAmAM AvyuM hatuM. garbhastha AtmAnA prabhAvanuM kevuM uttama pariNAma! 10 dazaratha rAjAne dAhajvaranI asahya vedanA bhogavavI paDatI hatI, tyAre naMdA rANI garbhavatI thaI. garbhamAM prabhunA AtmAnA prabhAvathI rANIe rAjAnA zarIra upara hAtha pheravyA eTale rAjAnI dAha jvaranI pIDA turata ja dUra thaI gaI. eTale putrajanma pachI zItalanAtha nAma pADyuM hatuM. 11. derAsaramAM paraMparAgata rIte devatA adhiSThita zayyAnI pUjA thatI hatI. tenA upara jo koI bese ke zayana kare to upadrava thato hato. bhagavAnano AtmA viSNu mAtAnI kukSimAM utpanna thayo tyAre mAtAe vicAryuM ke devagurunI pUjA thAya te to yogya che, paNa zayyAnI pUjA thAya evuM kadI sAMbhaLyuM nathI ema vicArIne rANI zayyA upara ArAmathI besI gaI. rAjAe manAI karI chatAM rANI besI gaI paNa garbhamAM rahelA prabhunA AtmAnA prabhAvathI koI upadrava thayo nahIM chevaTe deva zayyAno tyAga karIne jato rahyo. prabhunA AtmAnA prabhAvathI devanuM kaMI cAlyuM nahIM ane saunuM kalyANa thayuM eTale janma pachI zreyAMsanAtha nAma pADavAmAM AvyuM hatuM. 12. jayA mAtAnA garbhamAM prabhuno AtmA Avyo tyAre indra mahArAjAe vAraMvAra rAjAnA darabAramAM ratnonI vRSTi karI hatI. eTale vAsupUjya nAma pADavAmAM AvyuM hatuM. prabhunA puNyapratApathI AvAM ratnonI vRSTi thatI hatI. 13. zaheramAM daherA pAse UtarelAM strIpuruSa sUtAM hatAM, temAMnA puruSa rUpa upara moha pAmelI hoI tyAM rahelI vyaMtarI Personal Use Only
Page #970
--------------------------------------------------------------------------
________________ 946 caturvidha saMgha strInuM rUpa karI te puruSanI strI tarIke goThavAI gaI. savAre banne 20. padmArANI zrAvakanAM uttama bAra vratanuM zAstrIya vacce jhagaDo thatA rAjA-pradhAna kAMI paNa nirNaya na ApI zakyA rIte AcaraNa karavAM lAgyAM. garbhamAM rahelA prabhunA AtmAnA tyAre prabhunI mAtAe garbhanA prabhAvathI banne strIo dUra rAkhI puNya pratApe rANI vratapAlana karatI hatI eTale muni suvrata evo TharAva karyo ke "je strI potAnA pativratApaNAthI dUra UbhI nAma pADyuM hatuM. UbhI paNa potAnA patine sparza karI zake teno te pati che. te 21. AjubAjunI sarahada upara rahelA zatru rAjAo uparathI pelI vyaMtarIe devaprabhAvathI hAtha lAMbo karyo ke turata caDI AvI killAne ghero nAkhI paDyA hatA. te vakhate rAjA tene vyaMtarI samajI laI gunhegAra gaNI, kADhI mUkI. Avo nyAya nirupAya thavAthI prabhunI mAtAe killA upara caDI zatru rAjAo karavAnI vimaLa buddhi utpanna thavAthI vimalanAtha nAma rAkhavAmAM sAme karaDI najara karI jethI teo garbhanA prabhAvathI namI gayA AvyuM hatuM. ane pachI mAtAe saunA upara mIThI najara karI ane mAthe hAtha 14. suyazA rANIe svapnamAM anaMta evuM bhamatuM pheravyo jethI teo potapotAnAM sthAnake gayA. A uparathI (pharatuM) cakra joyuM hatuM. vaLI tenI sAthe ratnonI hAramALA joI "neminAtha' nAma ApavAmAM AvyuM. hatI. taduparAMta anaMta gAMThovALA dorAthI lokono tAva gayo 22. zivAdevI rANIe svapnamAM kALA ratnano maNi hato. garbhamAM rahelA prabhunA AtmAnA prabhAvathI AvuM uttama tathA AkAzamAM udaya thatuM cakra joyuM hatuM. garbhamAM rahelA svapnadarzana thayuM hatuM.' mATe janma pachI anaMtanAtha nAmAbhidhAna bhagavAnanA AtmAnA prabhAvathI AvuM darzana thayuM hatuM eTale karavAmAM AvyuM hatuM. ariSTa nemi nAma pADyuM hatuM. 15. suvratA rANI ane bhAnu rAjAne dharma pratye koI 23. aMdhArI rAte mAtAe garbhanA prabhAvathI potAnA rAga ke zubha-bhAvanA bilakula na hatI, paNa bhagavAnano AtmA paDakhAmAM pAsAmAM sarpa jato dITho hato ane tenA javAnA mArgamAM garbhamAM Avyo tyAra pachI tenA prabhAvathI rAjA rANI dharmAbhimukha rAjAno hAtha hato te temaNe UMco karyo. rAjA jAgyA ane kAraNa banyAM hatAM. eTale dharmanAtha nAma pADavAmAM AvyuM hatuM. pUchayuM : pachI dIvo maMgAvI khAtarI karI joI, to sarpa hato. 16. gajapura dezamAM marakIno upadrava thayo hato te aMdhArI rAte paDakhe jato sarpa mAtA garbhanA prabhAvathI joI zakyA daramiyAna acirAmAtAnA garbhamAM prabhuno AtmA utpanna thayo. hatA. te uparathI "pArtha" evuM nAma rAkhavAmAM AvyuM hatuM. mAtAe amRta chAMTyuM eTale marakIno roga dUra thaI gayo. sarva 24. pitAnA gharamAM riddhisiddhinI vRddhi thavA lAgI tathA rIte dezamAM zAMti pravartatI hatI mATe zAMtinAtha nAma pADavAmAM zatruo AjJAmAM vartavA lAgyA. te garbhano prabhAva jANI AvyuM hatuM ane eTalA mATe zAMtinAtha bhagavAna zAMti vardhamAna nAma rAkhavAmAM AvyuM hatuM tathA bAlya avasthAmAM karanArA-zAMtidAyaka kahevAya che. aMguThAthI meru kaMpAvyo hato ane bAlya avasthAmAM ja AmalakI krIDAmAM devane haMphAvyo hato, tethI idramahArAjAe bIju nAma 17. mAtAe garbhanA prabhAvathI svapnamAM pRthvImAM moTo mahAvIra' evuM paNa rAkhyuM hatuM. te uparAMta jJAtaputra, devAryaka ratnamaya stubha dITho hato. zatruo kuMthu jevA nAnA thaI gayA hatA vagere nAmo paNa bhagavaMtanAM prasiddha che. ane kuMthu jevA nAnA moTA dareka jIvonI jayaNA pravartI hatI. anaMtapuNyanI rAzi ekatra thAya ane utkRSTa tethI prabhunuM nAma kuMthu rAkhyuM hatuM. ArAdhanAthI tIrthakara nAmakarma upArjana karanArA AtmAnA 18. devI rANIe svapnamAM ratnamaya Aro ane ghelInAM AzcaryakAraka ane alaukika prabhAvanI vigato 24 tIrthakaranI darzana karyA. AvuM uttama svapnadarzana garbhastha prabhunA AtmAno mAtAnA garbhamAM prabhuno AtmA Ave che tyAre AMtara-bAhya prabhAva hato. janma pachI aranAtha nAma pADavAmAM AvyuM hatuM. jIvanamAM zubha nimittarUpa parivartana Ave che. dohalA utpanna 19. prabhAvatI rANIne cha Rtune anukULa puSponI thavA, adbhuta svapnadarzana thavuM, roga-zoka dUra thavA vagereno zadhyAmAM zayana karavAno dohalo udbhavyo hato. indra aciMtyaprabhAva jovA maLe che. mAtra garbhamAM AvavAthI jo mahArAjAe A dohalo potAnI divyazaktithI pUrNa karyo hato Avo prabhAva hoya to e AtmAnA janma, dIkSA, kevaLa ane eTale mallinAtha nAma pADyuM hatuM. nirvANathI jagatanAM loko kevo alaukika ane bhavodadhi tAraNa
Page #971
--------------------------------------------------------------------------
________________ 947 tavArIkhanI tejachAyA anubhava karatAM haze te to prabhunA caritrathI suvidita che. 'yathA nAma tathA guNAH'nA sUtrane caritArtha karatA garbhastha AtmAnA prabhAvanI mAhitI ane nAmakaraNa paNa nAma smaraNamAM apUrva zraddhA ane bhAvathI vRddhi kare che. vartamAna covIzInA tIrthakaronI mAtAno vicAra karIe to temAM prathama tIrthakara zrI RSabhadevanI mAtA marudevI ane mahAvIrasvAmInI mAtA trizalAdevInA jIvananI vizeSatA noMdhapAtra che. marudevI mAtA nigodamAMthI nIkaLIne mAtA tarIke janmIne A covIzImAM sau prathama mokSe sidhAvyA. A prasaMga stavana, sajhAya svarUpamAM kavioe varNavyo che ane temAM rahelo uttama AtmabhAva kevI rIte siddhipadane prApta karAve che te rahasya AtmasAt karIne AtmabhAvanA bhAvavAno parokSa rIte bodha prApta thAya che. marudevI mAtAne prApta thayela kevaLajJAna ane mokSa-gamanano prasaMga AzcaryakAraka gaNAya che. jaina darzanamAM AzcaryakAraka ghaTanA mATe accheruM zabdaprayoga pracalita che. A avasarpiNImAM 10 accharAM thayA che. marudevI mAtAno prasaMga nIce pramANe che. RSabhadeva bhagavAne dIkSA aMgIkAra karIne ugra tapazcaryA karI. vihAra karIne AtmasAdhanA karatA hatA. marudevI mAtAno putraprema eTalo badho utkaTa hato ke potAnA putranA samAcAra jANavA, maLavA mATe rAta-divasa ane svapnamAM jhaMkhanA karatI hatI. ane bharatane potAnA putranA samAcAra vAraMvAra pUchatI hatI. putra-viyogathI mAtAe AMkhanI dRSTi paNa gumAvI dIdhI ane rAtadivasa mAro 'rikhavo' 'rikhavo' karIne rudana, zoka karIne ghelI-bahAvarI banIne divaso vitAvatI hatI. A prasaMganuM bhAvavAhI nirUpaNa pU. zrIdharma dhuraMdharasUrie AdinAtha paMcakalyANaka pUjAmAM karyuM che. kavinI kavitva zaktinI sAthe prasaMganI ucita abhivyakti asarakAraka banI che. A prasaMganuM manana paNa manamAM uttama bhAvavRddhimAM nimittarUpa che. "A saMsAra asAra, saguM koIe nathI svArathanI zI karavI jagatamAM vAtajo, potapotAne mATe cAhe anyane, svAratha sare pachI koNa tAtane mAtajo cetana citA paranI zAne tuM karecetanapA rAtadivasa rotI huM suta saMtApathI detI Thapako bharatane bhArobhArajo, rudana karI karI AMkho paNa ochI karI palapala pUchuM tenA hI samAcAra joi cetana, rA. ene duHkhe duHkhI thaI zoke rahI varSothI karatI atize valopAta jo, mAro nandana mAro snehaputra o mAro rikhavo ema ja karatI vAta jo) cetanaO IkA joyuM Aje anubhava karI huM nhAvarI, banI hatI A putranI pAchaLa vyartha jo, sukha vilase e Aje adhik sarvathI nathI paDI muja eNe joyo svArtha jocetana mArA AtmA mAro eka ja muja sAthe thaze, zuddha buddha saccidAnaMda svarUpa jo, bAhya upAdhi vaLagI te aLagI karuM to mujane maLaze muja zuddha svarUpa joi cetanapA. hAthInI aMbADI upara sthira thaI vadhate bhAve variyA kevaLajJAna jo, dharmadhuraMdhara putravadhU mukha dekhavA, pAmyA jaldI jinajananI nirvANa jocetana) dA ane aMte vinaya vijaya upA0 jaNAve che ke - dhanya mAtA, dhanya beTaDo, dhanya teno parivAra vinaya vijaya uvajajhAyano, varyo che jayajayakAra, marudevI mAtA re ema bhaNe." marudevI mAtAnuM rAga ane tyAganI vacce jholAM khAtuM haiyuM aMte AtmabhAvamAM lIna thatAM kevaLajJAna prApta karIne nirvANa pAme che. AvI sthiti javalle ja jovA maLe che. te dRSTie marudevA mAtAnI A viziSTa prasaMga eka aitihAsika ghaTanAnI sAthe AtmabhAvanI caramasImAnuM pariNAma AtmAnA zAzvata sukhanI prAptimAM che-tenuM ananya preraka dRSTAMta bane che. vAmAM mAtAno paNa eka viziSTa prasaMga noMdhapAtra che. pArzvanAtha bhagavAnane devanA bhavamAM vAmA mAtAnuM mukha jovAnI icchA thaI. vAmAM mAtA jinamaMdire prabhudarzana ane bhakti karavA mATe gayAM tyAre tyAM deva bALakanuM rUpa karIne Ave che. mAtAnuM mukha joIne zreSTha che ema vicAre che ane vIratva joIne AnaMda pAmI cAlyA jAya che. mAtAne A vAtanI jANa nathI paNa pArzvanAtha bhagavAnano devano AtmA A rIte icchA pUrNa kare che. Jain Education Intemational
Page #972
--------------------------------------------------------------------------
________________ 948 caturvidha saMgha kavi vIravijayajIe pArzvanAtha paMcakalyANaka pUjAmAM sthApana karyo ane trizalArANInI kukSimAMthI putrIno garbha laIne jaNAve che ke devAnaMdAnI kukSimAM sthApana karyo. jaina darzananAM 10 accherAmAM "cAra gati copaDA cyavananA cUkavI, mahAvIrasvAmInA garbhaharaNano prasaMga accheruM gaNAya che. ziva gayA tAsa ghara na mana jAve, tIrthakarano AtmA mAhaNakuLamAM avatAra dhAraNa kare nahIM bALarUpe surasiMhA jananIne mukhe jovatA tema chatAM marIcinA bhavamAM tridaMDIno veza dhAraNa karyo hato ane zrI zubhavIra AnaMda pAve. IkA" tenA pratye ati Asakti hatI. taduparAMta maricinA bhavamAM prathama tIrthakaranI mAtA ane pArzvanAthanI vAmA mAtAnI rAcI-mAcIne kuLano garva karyo hato te kAraNathI devAnaMdAnI vizeSatAno paricaya meLavyA pachI 24mA tIrthakara zrI mahAvIra kukSimAM 82 divasa rahevuM paDyuM hatuM. devAnaMdA ane svAmInI mAtAnI paNa AzcaryakAraka mAhitI jANavA jevI che. trizalArANInA pUrvabhavanA karmanA udaye garbhaharaNa thayuM hatuM. A A mAhitIne AdhAre jaina darzanano karmano siddhAMta koIpaNa prasaMganuM nirUpaNa karatI sakalacaMdra upAdhyAyanI sajhAyanI prakAranA apavAda vagara sarva jIvAtmAone sparze che. jo gAthAmAM suMdara rIte noMdhavAmAM Avela che. karmavAdanA rahasyane sahRdayI banIne AtmasAtu karavAmAM Ave to RSabhadevathI caMdraprabhasvAmI sudhInA ATha bhagavAnanI saMsArI jIvananI azAMti ane rAgadveSanI mAtrA alpa thaI jAya mAtA mokSagatine pAmyAM. suvidhinAthathI zAMtinAtha bhagavAnanI ne bhavabhramaNanA kAraNarUpa karmabaMdhanuM pramANa kramazaH ghaTI jAya che. mAtA trIjA devalokamAM gayAM. kuMthunAthathI mahAvIra svAmI sudhInA 24 tIrthakaromAMthI mAtra mahAvIra svAmI bhagavAnane be bhagavAnanI mAtA cothA devalokamAM gayAM. mAtAno karmasaMyoge yoga thayo hato. eka devAnaMdA ane bIjI saMdarbha : trizalArANI. mahAvIrasvAmIno AtmA devAnaMdAnI kukSimAM 82 pratikramaNa sUtro-sArtha le. prabhudAsa bahecaradAsa paMDita divasa rahyo hato. tyArapachI hariNa gamaiSI deve garbhaharaNa karIne devavaMdana mALA-comAsI devavaMdana devAnaMdAnI kukSimAMthI putrano garbha laIne trizalArANInI kukSimAM pratikramaNa sUtra prabodha TIkA bhAva 1 dhIrajalAla TokarazI zAha haku A A ja che. vAva pa.pU.munirAjazrI jayadarzana vijayajI ma.sA.kI preraNA se zrI caturvidha saMgha : graMtha yojanAkI hArdika anumodanA guNI guNAn pazyati, doSI-ca-doSAn pazyati / zrI rAjasthAna jaina saMgha - kalyANa na virujjhejja keNa vi / 23. kAma , pha pharI eka karI 33 : nI joDI ." kAkA chokarA EArA rAjyamAM zukra Jain Education Intemational
Page #973
--------------------------------------------------------------------------
________________ ': ': ' : 3 : : wn e || 30 ha zrI sImaMdharasvAmI nama: samaya, zakti ne vittanuM artha caDhAvanAra suzrAvaka azrAvaka zrI nipalabhAI mahendrabhAI zAha temaja kAMtimaya mukha-vANI-vatadhArI evAM suzrAvikA a.sau.polamabahena vipulakumAra zAha | (mahesANA nivAsI - hAla : vile pArle) bhavasamaMdaranA taraNatAraNa jahAja samAna vartamAna tIrthakara nipulabhAInuM raheNAMka upAzrayathI mAtra 100 DagalAM dUra zrI sImaMdharasvAmI bhagavAnanuM gRhamaMdira racavAno dhanya avasara ane grAunDa phaloramAM hovAthI IrlA jaina saMghamAM padhAratAM dareka jIvanamAM pa.pU. munizrI kaivalyubodhivijayajI ma.nI zubha samudAyanA pUjaya zramaNa-zramaNI bhagavaMtonI bAramAsI vaiyAvacca preraNAthI saM. 2017mAM pAmI kRtArtha banI janAra daMpatI bhAvollAsapUrvaka caDatAM pariNAme kare che ane annanya bhaktithI nipulabhAI tathA paulamIbahenanuM rojIMdu jIvana dharmamaya ane sAdhugaNanI sevA-suzruSA karIne jIvatara sArthaka kare che. sAdagIbharyuM che. sAta TApumAMthI sarjAyelI nagarI muMbaInA samRdhdha eriyA pa.pU.A.bha. zrImavijayapremabhuvanabhAnusUrIzvarajI ma.nA pArlAmAM vaibhavI jIvanazailI tyAgIne pUjya gurubhagavaMtonI samudAyanA 9 (nava) AcArya bhagavaMtonI zubha nizrAmAM zrI vairAgyavAsita vANInuM nitya pAna karIne dharmano marma jIvanamAM sImaMdharasvAmInuM jinabiMba bharAvAne gharaderAsaramAM pratiSThita utAre ane gRhamaMdiranuM nirmANa karI zreyapreyanA sAthI bane e karyA tyAre sAkSAtu paramAtmA padhAryAnI anubhUti - bhAvormio hRdayane pulakita karanAruM tattva che. preraNAdAtA pa.pU.A.bha. jAgatAM parivAramAM dharmollAsanI anerI helI caDhI. sonerI zrImad vijayavarabodhi sUrIzvarajI mahArAjA, 5.pU. paMnyAsa zrI prabhAta UgyuM. nadI-nAva saMjoganuM anupama milana thayuM ane kulabodhivijayajI ma.sA., pa.pU. munizrI padmabodhi vijayajI abhijita muhUrve 36 varSanI bhara yuvAnavaye 5.pU.A.bha. ma.sA. Adi muni bhagavaMto temaja upakArI sAdhvIjIo pa.pU. zrImad vijaya jayaghoSa sUrIzvarajI mahArAjAnA varad haste zrI nirAgarasAzrIjI ma., 5.pU. parAgarasAzrIjI ma., 5.pU. sakala saMghanI sAkSIe nANApUrvaka sajoDe caturtha vrata svIkArIne zAsanarasAzrIjI ma. Adi ThANAMoe zAha parivAranA A mohanIya karmanA dalitonuM deva-gurunI kRpAthI damana karyuM che. parAkramI sapUtonuM jIvanavaheNa palaTI nAMkhyuM che. saM. 2055nI sAlamAM 5.pU.A.bha.zrImad zalyAmAMthI ahalyA ghaDavAnuM sAmarthya dharAvanArA guru bhagavaMto vijayavarabodhisUrIzvarajI ma.Adi ThANAMnA cAturmAsamAM pa.pU. (mUrtikAro) paratve nipulabhAIno parivAra samarpita che. 5.pU. paMnyAsa zrI kulabodhivijayajI ma.sA.nI hRdayavedhaka zailImAM munizrI kaivalyabodhivijayajI ma.sA.nI aThThANuMmI oLInI jinavANInuM zravaNa temaja pa.pU. muni zrI kaivalyabodhivijaya anumodanArthe teja tavArIkha' graMthamAM A pati-patnI tathA putrama.sA. tathA pa.pU. munizrI padmabodhivijaya ma.sA. vyaktigata putrInA hRdayodagAra che ke : atre nirdezita pUjayapAda gurudevo paricayamAM AvatAM pUjayazrIonI divya preraNAthI jinazAsanamAM ane sAdhvIjIone amArA parivAra upara chellAM 5 varSathI dharma prabhu vIranAM vacanonAM daDha anuyAyI banavA A zrAvaka-zrAvikAe pamADavAno upakAra karyo che. Aje amo jinAjJAne anurUpa putraratna kSitija ane kanyAratna AkAMkSA sameta cAreya ekIsure zrAvakadharma yatkiMcitapaNe pALavA samartha banyAM chIe. te gura jinAjJAne zirodhArya gaNavA dRDhanizcayI banyAM che. bhagavaMtAnI kRpA che. bhavobhava mokSa na maLe tyAM sudhI amane - devAMzI rUpa tathA dharmanA avihaDa rAga dharAvatAM baMne bhAI- dharma mAM caDhAvanArA A gurudevo maLe tevI paramAtmAne prArthanA bahena skUla kolejathI AvIne chellAM pAMca varSathI abhaya karIe chIe. gRhamaMdiramAM birAjamAna evA zrI sImaMdhara tyAga, rAtribhojana tyAga, tivihAranuM pathya khANa, ukALelAM paramAtmAnI asIma kRpA varasI rahI che. Ama deva, guru ane pANI, mAtA-pitA sAthe sAMje rAtri bhojana tyAga, nakArasI, dharma A traNa tatvanI prApti amArA parivAra mATe saMsAra sAgarathI ninya sevApujI, vrana niyamAdipUrvaka dinacaryA gujAre che. pora UtaravA mATe nAva DI samAna che. Jain Education Intemational
Page #974
--------------------------------------------------------------------------
________________ || OM hauM zrI zAMtinAthAya namaH || dharmanagarI naDiyAdanI puNyabhUmie saM. 2038mAM anaMta klyANakAriNI pravajyA aMgIkAra karIne sva-para klyANanA punIta mArge vicaratA mahAparAkramI pUjyapAda gurudeva parama vaMdanIya muni zrI kaivalyabodhivijayajI ma.nI vardhamAnatapanI 98mI oLInA pAraNAM prasaMge 'tavArIkhanI tejachAyA' graMthamAM bhAvanagaranivAsI dharmALu a.sau. anilAbahena ramezacaMdra dhIrajalAla zAha parivAra dvArA saujanya : zubhecchA advitIya karuNAnA sAgara samA anaMtAnaMta covIsInA tIrthaMkaro thakI svayaM Acarita temaja prarUpita evA saMyama sAmrAjyanA samrATa banIne vartamAne ApazrI jina-zAsananA zaNagAra banyA cho tenI bhUri bhUri prazasti karIe chIe. saMyamarasiyA banIne Ape mokSanI sIDI hAMsala karI che. preraNAnAM pIyUSa pAIne amone paNa jIvanasAphalyanI dizA batAvI te amAruM ahobhAgya che. amArA gharaderAsaramAM birAjita zrI zAMtinAtha bhagavAnano acintya prabhAva temaja amArA parivAranA upakArI guru bhagavaMto pa.pU. A.bha.zrImad zrI varabodhisUrIzvarajI ma.sA., pa.pU.paMnyAsa zrI kulabodhivijayajI ma.sA, pa.pU.munizrI kaivalyabodhivijayajI ma.sA., pa.pU. muni zrI padmabodhivijayajI ma.sA. Adi ThANAM tathA pUjya sAdhvIjIo - zrI divyajyotizrIjI ma., zrI nirAgarasAzrIjI ma., zrI parAgarasAzrIjI ma. ane zrI zAsanarasAzrIjI ma. (saMsArI pakSe baMdhuo, ginI, bhAbhI, bhatrIjA, bhatrIjIo) Adi ThANAMonA sadupadezathI jIvanamAM jinAjJAnuM pAlana, sAdhu-sAdhvInI vaiyAvacca, surhatamAM dAna, sAdharmika bhakti, anukaMpA-dAna ityAdi guNothI alaMkRta thavA pAmyAM chIe tethI amArAM jIvana sArthaka thayAM che. li. amArA gRhamaMdiranI 15mI sAlagirinI ujavaNI nimitte temaja pa.pU. munizrI kaivalyabodhivijayajI ma.sAhebanI98mI vardhamAna tapanI oLInI anumodanArthe jaina dharmanA zubha saMskArothI vAsita amArA AtmAo zubhabhAvanA bhAve che ke pUjyazrIe dIkSAparyAyamAM aneka prakAre tapazcaryA karIne je pramANe mana ane Indriyono nigraha karyo che temAM caDatAM pariNAme vRdhdhi karatAM chatAM sukhazAtAmaya, dIrghakAlIna, kalyANamaya temaja niSkaMTakamaya saMyamajIvana vitAvIne teozrInA kaMThe muktimALA vahelI take ArUDha thAo. na bhautika sukhasAhyabI kadApi tRpti na ApI zake. tethI ja dareka AtmA mokSasukhanA vaibhavane talase che. amone paNa bhavATavamAM rakhaDatAM aTakAve ane mokSamArgano rAjamArga batAve tevAM gayuM devo-guruNIono samAgama nizadina thato rahe evI abhIpsA sevIe che. jIvamAtranA kalyANavAMcchanArA, ratnatrayIprabhA samo jJAnotkarSa sAdhanArA, tIrthabhramaNa dvArA samyak darzanane nirmaLa banAvanArA temaja anekavidha tapazcaryAo thakI cAritrajIvanano mahimA vadhAranArA evA ArAdhaka AtmA pa.pU. munizrI kaivalyabodhivijayajI ma.sAhebanAM punIta caraNomAM koTi koTi vaMdanA che. pUjyazrInA caraNakiMkara samAna, ramezacaMdra dhIrajalAla zAha - a.sau.anilAbahena ramezacaMdra zAha, apUrva ramezacaMdra zAha che kRpA ramezacaMdra zAha Adi samasta parivAranA bahumAnapUrvaka koTi koTi jaya jinendra
Page #975
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 951 caturvidha zrI saMghanI zramaNopAsikAo lekhaka: gacchAdhipati pU. jayaghoSasUrIzvarajI ma.sA.nA praziSya muni jyadarzana vi.ma.sA. (nemipremI) bhagavAnanA zAsanamAM zrAvikAono je phALo noMdhapAtra banyo che te temanI dhArmikatA ane bahula saMkhyAnA kAraNe. dareka kALamAM zrAvikAonI saMkhyA savizeSa jovA maLe che. caturvidha zrI saMghanA zrAvaka-zrAvikAonuM bIruda temane ja prApta thaI zake che, jeo phakata janma jaina nahIM paNa kameM jaina che, bAra aNuvatomAMthI koIne koI aNuvrato uccaryA che, mATe ja dareka tIrthakaromAM samaya kALe gaNAvAtI zrAvaka-zrAvikAonI saMkhyA maryAdita eTalA mATe hoya che ke kula jenonI vastImAMthI vratadhArI jeno ja prabhunA zrAvaka-zrAvikAnuM bIruda dharAve che, mATe nAnI-moTI saMkhyA zrAvaka-zrAvikAonI joI vismita thavA jevuM rahetuM nathI. eka zrAvikA paNa jo sanmArge che, zIlavratadhAriNI che, pativratA che, dharmaparAyaNa ane susaMskArI che toya parivAra samastathI laI, kuTuMba ane samAjanuM paNa bhaluM karI zake che. kAmavAsanAthI pIDAtI strIo, unmArgagAminI ke mAyA-krodhAdi doSothI kharaDAyela nArIonuM varNana paNa kathAnuyogamAM jovA maLe che, jenA kAraNe strIo IrSyA, mAyA, tuccha svabhAva ke alpabuddhimAna tarIke badanAma paNa thAya che. puruSa karatAM paNa AThagaNI kAmAsaktithI pIDAtI- ribAtI nArIonA kAraNe ItihAsamAM kalaMkita pAnAMo paNa lakhAyela che paNa sAme zIla-sadAcAra-sAdagI ane satyadharmanI upAsikA- ArAdhikA zrAvikAono paNa bahoLo samudAya che. dareka kALamAM prabhue prakAzita mArge cAlI zAsanane dIpAvanArI nArIo thai che ane thavAnI paNa che. ratnakukSi strIo thakI ja jagatane tIrthakara, cakavartI, baLadeva, vAsudeva ke prativAsudeva jevI mahAna vibhUtionAM darzana thAya che. strI-vedanA udayathI strInI kAyA maLe che, paNa tethI jIvanA mULabhUta saMskAro sAva badalAI jatA nathI. tenI pratIti tethI paNa thAya ke kyAMka puruSo karatAMya strIo teja pAke che, sarasvatI jevI tIvra ne sUkSma buddhizALI hoya che, uparAMta sahanazIlatA guNa vaLa devatAone paNa zIlavrata dvArA jhUkAvI de che. amArI lAgaNI bharela mAgaNIne lakSyamAM rAkhI guNAnurAgI pU. munirAja jayadarzana vi. ma. sAhebe zrAvikA vibhAganA 27 paricaya-lekho amane racI ApI upakata karyA che. cAreya vibhAgamAM sIdhI-sAdI bhASAne ja pasaMda karI che paNa temAM kathAo sAthe AchuM-ochuM tattvajJAna paNa pIrasI dIdhuM che, kAraNa ke aMte to dareka prasaMgomAMthI satya-tattva ane sarva-sadAcAra tarapha javAno dhyeya teja sArA vAMcananuM phaLa gaNI zakAya che. prastuta karela kula 108 lekho uparAMta aneka pAtro cAreya vibhAgamAM haju saMkalita thavAnA rahe che kAraNa ke pAtronI saMkhyA saMkhyAtIta che jayAre graMthanI maryAdA che. chatAMya aneka prakAranI tAttvika-sAttvika ane satyasabhara lekhamALAonI racanA vacce, prasaMge prasaMge karAvAtA zibiro ane vividha ArAdhanA kAryakamo ane satata svAdhyAya vacce samaya phALavI A graMthamALA mATe je amArI apekSAo pUjayazrIe pUrNa karI che, te mATe huM svayaM gaurava sAthe AnaMda anubhavuM chuM. agAunI graMthamALAmAM paNa vividha prakAranI lekhamALAo pUjayazrIe ApI amane upakata karyA che. cAreya lekhamALAo vAMcI sau pAvana bane, ArAdhanAmAM ullAsa ane umaMga vadhAre tevI lekhakazrInI apekSA asthAne nahIM gaNAya. -saMpAdaka Jain Education Intemational
Page #976
--------------------------------------------------------------------------
________________ 952 1 abhAgI kanyAnuM saubhAgya lokottara zAsananI vAto paNa lokottara, saMgrahaNInA dardIne jema dUdha ke dUdhanI mIThAIo na dai zakAya tema lokottama sAdhu-sAdhvI-jIvana paNa saune mATe upAdeya eka samAna chatAMya AcaraNIya bahu ja ochAne bane che. AdaraNIya sauno te paMcamahAvrata mArga phakta haLukarmI AtmAonA saubhAgyano viSaya hoya che, bAkInA jIvoe to bAra aNuvrata athavA prabhu zAsananI aneka prakAranI ArAdhanAomAMthI ekAda ArAdhanAne majabUta banAvI gRhastha- jIvanathI ja pragatino pAyo nAkhavAno hoya che. A nAnI kathAnuM pAtra paNa gurukarmI abhAgI te kanyAnuM che, jenAM lagna thatAMnI sAthe ja hastameLApanI veLAe ja pati lagnanI corImAMja mRtyu pAmyo ane kanyA viSakanyA rUpe tiraskAra ane badanAmI pAmI, cuvAnImAM unmAda ane unmatta vAtAvaraNa vacce ja navoDhA vidhavA thatAM teNInA manorathano maMgalakuMbha dhvaMsa pAmI gayo. hatAzA-nirAzAmAM teNI patinA virahamAM gaLe phAMso khAi ApaghAta karavA jai rahI hatI ke teNInI mAtA tene laTakela avasthAmAM joi gai. tarata phAMso dUra karI mUrchA pAmelI kanyAne pANI chAMTI, upacAra karI bhAnamAM lAvI. mAtAe jayAre nisAsA nAkhatAM tenuM kAraNa pUchyuM tyAre gaNadhara bhagavaMta bolyA ke pUrvabhavamAM teNInI kanyAe caMdrazrI nAmanA bhavamAM potAnI zokya patnI mitrazrIno vAro dhanAvaha zeTha sAthe hovA chatAMya kAmavikArane vaza thai maryAdA oLaMgI tethI patinI nArAjagI thatAM teNIe potAnA kAmasukhamAM vighnakartA tarIke mitrazrIne mAnI teNI upara kAmaNa-taMtro karAvI teNIne beDoLa karAvI nAkhI. tethI zeTha caMdrathI upara rAgI banyo, paNa pAchaLathI te paDayaMtra caMdrazrInuM ja che tevI caturvidha saMgha jANa thai jatAM beu patnIono tyAga karI dIdho. strIonI kuTilatA, mAyA, irSyA ne kSullaka svabhAva upara dhikakAra thai gayo. caMdrathI paNa patinA jAkArAthI dhikakAra pAmI vIlakhI paDI gai. game tema jIvana pUruM karyuM paNa pAchaLathI paNa zokaya patnIne Apela pati-viyoganA pApanI AlocanA na karavAthI A bhavamAM pote viSakanyA banI pativiyoga pAmI. te bhavamAM tenA bhAre karmIpaNAne kAraNe pravajyA- yogato ThIka patiyoga paNa na hato. muMjhAyela mAtAe tarata ja dharmI kalyANa- mitronA kahevAthI devaguru-dharmanuM zaraNuM lIdhuM. prabhu AdinAthajInA prathama gaNadhara puMDarIka svAmi pAMca karoDa munio sAthe soraTha dezanI bhUmie padhArela. tevA ja samaye teja kSetramAM uparokta binA banI. pelI bahAvarI mAtA mArga bhraSTa kanyAne lai puMDarIkajeNInA hAtha nIce aneka sevaka devI-devatAo che. pote svAmi pAse AvI ane saMsAranAM AvAM du:khothI mukata karavA putrI mATe dIkSA mAMgI, paNa jJAnI puMDarIka svAmie kanyA mATe dIkSAnI ayogyatA jaNAvI kAraNa ke tenAM karmo haju bhAre hatAM. cArabhujAo pAmI che uparAMta mahAaizvaryane bhogavI, prabhuzAsananI prabhAvanA karI AgAmI bhavamAM to kalyANane paNa pAmanArI thavAnI che. For Private tethI puMDarIka svAmie teNI mATe caitrI pUnamanI ArAdhanA dekhADI, vidhi samajAvI. paMdara varasa sudhI lAgata varasamAM phakata eka ja vAra caitra pUnamanI vidhipUrvaka ArAdhanA karI zrAvikApaNAmAMthI ja te vidhavA nArI prathama devalokamAM puruSadeva banI. tyAMthI zrAvikAnI jIvanArAdhanAnA prabhAve carama bhavamAM mahAvideha kSetrathI zreSThIputrI tarIke janma lai badhuMya 15 karoDa, lAkha ke 15 nI saMkhyAmAM prApta karI aMte dIkSA lai muktine paNa pAmI che. 2 zrAvikA aMbikA paramAtmA neminAthanI adhiSThAyikA aMbikA devI Aje paNa jAgRta che. ghaNAyane paraco Ape che. dharmI AtmAonI icchA pUre che ane te giranAra tIrthanI paNa rakSA kare che je tIrthaMthI AgAmI covIzInA covIseya tIrthaMkaro mokSane pAmavAnA che. uttama ArAdhikA aMbikA teNInA pUrva bhavanuM nAma che te ja nAme. hAle devI aMbikA prathama vaimAnika saudharma devalokanI nIcenA koThuMDa vimAnamAM mahardika devI banI che, paNa teja daivI AtmAno pUrvabhavano itihAsa khUba vikaTa rahyo che, kAraNa ke jaina kuLanI kanyA aMbikAnAM lagna brAhmaNa kuLanA somabhaTTa sAthe thayela. sAsu devIlA ane sasarA devabhaTTa hatA. siddha ane buddha nAmanAM be saMtAnonI te mAtA paNa hatI. dAnadharmamAM udAramanA teNIe sasarAnA maraNa pachI zrAddhanA divase ja ghera padhArela jaina muni mahAtmAne caDatA pariNAme pratilAlyA. te dekhI gharavALA to ThIka paNa pADosaNe kakaLATa karI nAkhyo ke zrAddhanA divase kuLadevIne bhajavAne baddale gaMdA vastrovALA sAdhune dAna ApI divasa bagADI nAkhyo. Personal Use Only
Page #977
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA basa vAtanuM thatesara thai gayuM. pADorANanI TakaTakamAM sAsuno sUra paNa purAyo ne pachI to pati paNa prakopita thayo ane badhAe maLI javAba ApI badhAyanuM ajJAna dUra karI rahelI aMbikAmAM ja ajJAna AropI teNIne ghara-bahAra kADhI nAkhI, sAsu to ThIka paNa pati taraphathI paNa jayAre jAkAro thayo tyAre aMbikA asahAya banI gaI. bicArI banI lAcArImAM ghara choDI dIdhuM. nAnAM-nAnAM nirdoSa bALako rastAmAM tarasyAM-bhUkhyA thayAM. mAtAnI mamatA taraDAvA lAgI. teNIe jevI kSetradevatAne yAda karI pANInI icchA karI ke bAjunA sarovaramAM pANI pragaTayuM ne bAjumAM rahela AMbo paNa kerI sAthe jhUlavA lAgyo. teNInA zIla-prabhAve thayela camatkArane loko paNa namaskAra karatAM thayAM, teNIe saputra tRSA-kSudhA zamAvI ane jaMgalamAM paNa jayAM pahoMcavA lAgI tyAM maMgala thavAM lAgyAM. A tarapha teNInA gharamAM teNIe Apela supAtra dAnanAM pAtro sonAnAM ne dhAnyanA dANA motInA thai gayelA dekhI sAsu zaramANI. pativratA potAnI putravadhUne pAchI mAnapUrvaka ghera lai AvavA khAsa putra somabhaTTane ravAnA karyo. zodhato te paNa utAvaLe jaMgalamAM eka kUvA pAse aMbikAne saputra beThelI dekhI, doDato ane bUmo pADato AvavA lAgyo. bhadrika pariNAmI aMbikAne patinA trAsa-mAra ane maraNano bhaya satAvI gayo. supAtra ThAna karIne dharma karavAnA phaLarUpe jo AvuM ja kamota mota patinA hAthe maLavAnuM hoya tenA karatAM dharma vadhArI dharmanuM ja zaraNuM lai mRtyu pAmI javuM vadhAre sAruM mAnI koi lAMbo vicAra karyA vagara aMbikAe putronI sAthe ja kUvo pUrI dIdho. thoDI ja vAramAM traNeyanI lAzo taravA lAgI. pati paNa gabharAyo. maratAM bhagavAna neminAthane khAsa smaraNamAM lai aMbikA temanI ja adhiSThAyikA devI banI che. jayAre patie paNa kUvAmAM ja patnInI pAchaLa jhaMpalAvI dharmabuddhithI AtmahatyA karI nAkhI. marIne te paNa devI aMbikAnuM ja vAhana banyo che. zrAvikA aMbikA thakI parivAra maraNottara sukha pAmyo ne pAmaze, 3 zrAvikA mayaNA sahanazIlatA, siddhAMtavAditA, saujanyatA, sAdagI, samarpitatA vagere guNonA samUhathI jeno itihAsa lakhAya che, bolAya ne gavAya che te siddhacakra ane navapadamaya zrI navakAranI ArAdhikA zrAvikA mayaNAsuMdarI aitihAsika pAtra che. For Private 953 ujjainI nagarInA prajApAla rAjAnI nAnI rANI rUpasuMdarInI teNI putrI hatI. pitA sAthe bharI sabhAmAM puNyapApanA phaLa uparanI carcA upara teNIe karmavAdano siddhAMta darzAvyo. temAM rAjAne potAnuM apamAna jaNAtAM sagI putrIne du: khI karavA sAtaso koDhiyAnA adhipati uMbararANA sAthe paraNAvI vera vALyuM, chatAMya mayaNAe siddhAMtamAM bAMdhachoDa karI pitAne rAjI karavA dharAra prayatna na ja karyo. A tarapha koDhiyo pati rUpavAna mayaNAnA bhAgyamAM Avyo tyAre paNa tiraskAra ke dhikakArabhAva na lAvI tarata potAnA ArAdhyapAda gurudeva jevA patidevanI bhalAi mATe devAdhideva AdIzvaranAM jinAlayanuM zaraNuM lIdhuM. bhAva sAco hato tethI daherAsaramAM ja phUlanI mALA tathA bijoruM prabhujInA aMga uparathI UtarI devatAi prabhAve khararANAnA hAthamAM saunA dekhatAM camatkArika rUpe AvyuM. te pachI paNa mayaNA deva pachI gurunA zaraNe patidevane lai javA upAzraye gaI jayAM rahelA gurudeve upakAra buddhithI zrI siddhacakrajI ArAdhanA tathA navapadajInI oLI karavA vidhAna karyuM. sudeva-guru-dharmanA caraNa-zaraNano ja pratApa hato ke mayaNAsuMdarInA AzvAsana, hUMpha, preraNA ane dharmalagAvathI uMbararANAno koDha gayo. rAjA zrIpALa tarIke teo saMpUrNa nIrogI banI gayA ne pachI to videzonI saphare paNa javAnI taiyArI karI. potAnA patideva sAthe ja samudrI sapharanI icchAvALI mayaNAsuMdarIe zrIpALanI anicchAne mAna ApI pativiraha sahana karI lIdho, paNa bIjo-trIjo vicAra paNa na karyo. gaurava to tyAM levAya che ke jayAre rAjA zrIpALa badheya vijayavAvaTo pharakAvI, duSTa dhavalaroTha prati paNa ziSTa vyavahAra darzAvI, badhAyanA mana jItI, maMcana sAthe kAminIo paNa paraNIne AvyA tyAre potA uparAMta ATha-ATha anya zaukaya hovA chatAM badhIya strIo prati uttama AdaravALI banI rahI, jethI mayaNA potAnA guNothI parivAramAM moTI bahena tathA pUjayapaNe bahumAna pAmatI rahI. buddhimAna banI pAchA Avela patinA saMgAthe jAkAro ApanAra pitAne paNa patinA mAdhyame koi vizeSa daMDa ke zikSA apAvyA vagara temanuM gaurava sacavAya tema vyavasthA karI ApI. bIjI tarapha potAnI ja moTI bahena surasuMdarI je lAcAra banI nATaka-nRtya maMDaLImAMthI pAchI vaLI, teNIne paNa premavAtsalya-AzvAsanathI ugArI dIdhI. eka mAtra mayaNA thakI Personal Use Only
Page #978
--------------------------------------------------------------------------
________________ 954 caturvidha saMgha chinna bhinna thai rahelo Akhoya parivAra premapUrvaka bhego daherAsaramAM Amate cAle kaMI ? dharma to moTI uMmara pachI paNa maLyo, badhAMyanAM dilamAM dharmano raMga vyApI gayo. avaLAM karI zakAya chene?'' thayelAM pAsAM savaLAM thaI gayAM. rAjA zrIpALano pApodaya kALa "Akhoya divasa sAmAyika-navakArajApa, koI sAthe paNa puNyodayamAM pheravAI gayo. bolavuM. cAlavuM nahIM, AvuM paNa kaMI cAle ? vyavahAra to AvA anukULa saMjogomAM puNyodayamAM Asakata banyA calAvavo paDene? A to dharmanA nAme ataDApaNuM che. kAmanI vagara ja mayaNAe navapadajInI ArAdhanA sADA cAra varasa corI che, rIsAva svabhAva che.' AvA to aneka prakAranAM sudhI patideva sAthe ane zauya patnIone preraNA ApI, ToNA-meNAM cAlu thayAM, jene dhArmikatA svabhAvathI zrImatIe temane paNa sAthe rAkhIne karI lIdhI che, jenA prabhAve sudeva guru sahajatAthI pacAvI lIdhAM. jene dharma sAthe lagAva ja nathI teo dharmanI uttama ArAdhikA zrAvikA mayaNAsuMdarI thakI ja rAjA ja dhArmika anuSThAnonI niMdA karatA hoya che. bicArA ajJAna zrIpALa ane bIjI ATha patnIo sAthe mayaNA paNa navamA dazAmAM kevA karmo bAMdhe che, evo vicAra karI zrImatI upekSAdevalo purUSadeva tarIke janma pAmI che. uparAuparI manuSya bhAvanA bhAvatI rahI chatAMya jayAre sAsuthI na khamANuM ane ane devanA nava bhavo pUrA karI navapadajInA prabhAvathI badhAya hAryo jugArI bamaNuM rame-nA nyAye sAsu vadhune vadhu vikRta navamA bhave mukitane paNa pAmavAnAM che. Ama rAjA zrIpALanA banatI gai. zrImatIe paNa navakArAdhanAne saunA hita mATe vadhu jIvanotthAnathI laI mukitanA pAyA svarUpa zrAvikA gADha banAvI. mayaNAsuMdarI ja mukhya sthAne che. dharmazraddhA mATe mayaNA jANe sAsue dIkarAne paNa uzkeryo paNa putra taTastha rahyo. tethI Adarza maMgalamUrti che! bAvAnA jANe beu bagaDyA hoya tema sAsue asUyAvRttithI 4 zrImatI zrAvikA zrImatInuM mULa ja ukheDI nAkhavA sudhInI duSTatA prasArI. potAnA pati sAthe kAvatru goThavI eka ghaDAmAM jIvato jherIlo navakAra camatkAranI aneka ghaTanAo bhUtakALamAM banI nAga utArI ghaDAne bAMdhI dIdho. sApane bhUkhyo rAkhyo ane te che, Aje paNa bane che. temAMthI zrAvikA zrImatIno prasaMga jaina ja ghaDAmAMthI phUlanI mALA laI AvavA zrImatIne sUcana karyuM. ItihAsamAM khyAta-prakhyAta che. - bhakika svabhAvI zrImatI be paLa vicAra karatI thaI gaI ke kuMvArI uMmarathI ja navakAra mahAmaMtranI te ArAdhikA zA kAraNathI Aje sAsu khuzamijAja ane potA mATe aMboDe navakAramaya banelI hatI. kahevAya paNa che ke jeNe jIvanamAM paheravA phUlano hAra lAvI haze ? navakArano ja prabhAva che ke zuddha bhAvothI nava lAkha navakArano jApa pUro karyo, tene navakAra sAsu Aje potA upara prasanna che, mAnI teNI paNa prasannatA zubha ane zuddha kAraNothI phaLavA lAge che, camatkAro sarjAya che sAthe ghaDA pAse pahoMcI paNa acAnaka vicAra jhabUkI jatAM ane vino vilAya che. zrImatI AvI ja ArAdhikA ghaDAmAM hAtha nAkhI hAramALA kADhatAM pUrva navakAra gaNyA. zrAvikA hatI, teNInA jIvanamAM navakAra mahAmaMtranI ArAdhanA navakAranA adhiSThAyaka devatAo jAgRta hatA, eka nirdoSa mukhya hatI.. strInI hatyA zAthI thavA de? divya zakitathI aMdara rahelA sApane jogAnujoga evA ghera lagna thayAM jayAM sAsu-sasarAne dUra karI sAcI phUlanI mALA ja temAM goThavI dIdhI. A tarapha dharmano rAga ocho che. tethI navaparaNita zrImatInAM sAmAyika, sAsu-sasarA durghaTanAno tamAzo chUpAIne joI rahyAM, teTalAmAM navakAra-jApa, prabhubhakita vagere anuSThAno sAsune AzcaryanuM zrImatIe to kharekhara ghaDAmAMthI puSpamALA ja kADhI sAsunA kAraNa banyAM, taduparAMta bhAvapUrvaka cAlatI ArAdhanAonA hAthamAM ja arpaNa karI. kAraNe loka-samAjamAM paNa zrImatInuM nAma-kAma gAjavA | game te hoya sAsunI duSTatAnI vAta prasarI gaI. paNa te lAgyuM. prAraMbhamAM to sAsu phakata aMtarAyo pADI, ADAM badhAya vacce navakAra ArAdhikA zrImatInI ArAdhanAnA avaLAM kAmo zrImatIne bhaLAvI teNInI dharmArAdhanAo ochI camatkArane dekhI saue navakAranI zraddhAne vadhu daDha karI. zAsana karAvavA mAyApUrvaka vartatI rahI, chatAMya temAM saphaLatA na prabhAvanA paNa khUba thai. zrImatIne navakAra phaLI gayo che. maLatAM teNI IrSomAM gherAvA lAgI. temAMya paDozaNa koI strIe kAnabhaMbheraNI paNa karI hatI ke "sAsu gharamAM ane vahu
Page #979
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 5 sudarzanA kuMvarI viSamakALe jinabiMba-jinAgama bhaviSaNa kuM AdhArA''nA nyAye Aje aneka sthAne jinapratimA, jinAlayo, tIrtho tathA devAnuSThAno dvArA zAsana-prabhAvanAo jovA maLe che paNa UMDANamAM tapAsa karatAM khyAla Avaze ke temAMya aneka jinAlayo je so varasathI paNa prAcIna che, devAdhiSThita che athavA aitihAsika che tenI gaveSaNA karatAM kaMika adbhuta hakIkato bahAra Avaze ane jinapratimA uparanI zraddhA dRDha banaro. siMhaladvIpanI rAjakuMvarI sudarzanAe baMdhAvela bharUca nagaranuM samaDIvihAra nAmanuM jinAlaya eka nAnI satya ghaTanAthI joDAyela che. rANIne koi lAMbA samaya pachI putrInI jhaMkhanA hatI te pUrI thai. eka mAtra dIkarInuM nAma sudarzanA rAkhavAmAM AvyuM, je kizorAvasthA vaTAvI yuvAvasthAnA AMgaNe AvI gai tyAre eka vAra rAjasabhAmAM pitA rAjAnI bAjunA ja siMhAsana upara besI rAjasabhAne mANI rahI hatI. zubha kAryanA prAraMbhamAM ja jayAre koIne chIMka Ave tyAre kaI taraphathI AvI vagerenI trirAzI mUkI nimittazAstranA jJAnathI zubhAzubhano nirNaya te kALamAM karAto hato. chatAMya chIMkanA azubha-kSudropadrava-abhadrane TALavA mahAjano chIMka AvatAM ja 'namo arihaMtANaM'' bolIne dharmanuM zaraNuM grahaNa karatA hatA. sArthavAha chIMka AvatAM ja 'namo arihaMtANaM' pada jorathI uccaryo, bhadrika pariNAmI sudarzanAnA kAnamAM prathama paThano praveza thatAM ja teNI camakI. vicAromAM khovAi gai ane uhApoha karatAM acAnaka jAtismaraNa-jJAna thatAM pUrva bhava dekhANo sAthe tarata mUrchA paNa AvI gaI. tAtkAlika upacAra thatAM teNI jAgRta banI ane rAjA-rANIne svayaM badhAya vacce jANa karI ke pote pUrva bhavamAM samaDI hatI, potAnAM nAnAM be 955 baccAM mATe anna levA jatAM vAvAjhoDuM phUMkAyuM ane varasAda varasyo. pote paNa bhUkhI hovAthI mlechonA sthAnathI mAMsanA TUkaDA lai jevI UDatI potAnA sthAne pAchI vaLI rahI hatI tyAre acAnaka koika anArye tenA upara bANa choDI tenI pAMkha vIMdhI nAkhI. taraphaDatI te jamIna upara paDI. zvAsa adhdhara thavA lAgyA tyAre tevI dayApAtra dazAmAM eka jaina munirAje tyAMthI pasAra thatAM samaDIne navakAra mahAmaMtra kAnamAM saMbhaLAvyo, jethI mRtyu samaye paNa hUMpha ane samAdhi pAmI samaDIe prANa choDI dIdhA, paNa aMta samaye maLelo mahAmaMtra namaskAra camatkAra rUpa banI gayo ane maMtrAdhirAjanA ja pratApe teNI tiryaMcaNImAMthI sIdhI rAjakuMvarI sudarzanA banI che. nAnI uMmarathI ja jaina dharmanA saMskAro udayamAM hovAthI sAro evo dharmAbhyAsa paNa pUro karela. tethI sabhAmAM paNa sabhAsado vacce te viduSI jevI zobhI rahI hatI. te ja divase bharUca baMdarethI eka sArthavAha tyAM Avela, je vyApArArthe baMdhAvyuM che, je prasiddha che. Avela hovAthI rAjAne rIjhavavA bheTa-vastuo lAvela. maMtrI mAdhyame jayAre te rAjAne rUbarU maLavA rAjasabhAmAM rAjA sAme thALa vagere sAthe upasthita thayo. acAnaka te ja samaye tene chIMka AvI. rAjA-rANI ane prajAjano te ghaTanA sAMbhaLI avAcaka thaI gayAM. cAreya tarapha mahAmaMtra navakAra dvArA zAsanaprabhAvanAo thavA lAgI. jAtismaraNa- jJAna pachI tarata ja sudarzanAne dIkSAnA bhAva thayA, paNa tathAprakArI karmo hovAthI tarata sahamati na maLI. te ja zrAvikA guNasaMpannA sudarzanAe bharUca nagare AvI sArthavAhanI bhUmimAM potAnA upakArI navakAra mahAmaMtranI yAdamAM tathA pUrva bhavanuM RNa pheDavA ane lokonI jinazAsana pratinI zraddhAne daDha karavA samaDI vihAra nAmanuM jinAlaya 6 kuMtalAnI karuNa kathA zAstromAM evI citra - vicitra ghaTanAonA ullekha jovA maLe che ke, kyAreka ema thAya ke zuM eka ArAdhaka AtmA paNa avagati pAmI zake ? paNa gaNito ghaNAM ja sIdhAsAdAM che, je jaNAve che ke, je jevuM kare tevuM pAme, jevuM vAve tevuM laNe. ArAdhanA paNa cAlu hoya tenI sAthe AzAtanAo paNa sevAtI hoya tyAre tevI ArAdhanAo bhAvArAdhanA banavAnA sthAne dravyArAdhanA rahI jAya ane bhAvadharmano lAbha jAya che. A nAno prasaMga je jaina kathAnuyogamAM jovA maLe che te AzAtanA ane ArAdhanAnA mizraNa samAna hovAthI tenA viSAko prati saMketa ane saMdeza Ape che. nagarI hatI avanIpura. jayAMnA jitazatru rAjAnI mukhya rANInuM nAma kuMtalA hatuM. paramAtmA bhaktinI upAsikA teNI prasaMge uttama dravyothI prabhu-pUjA karatI hatI. jyAre teNI daherAsaramAM dravya ane bhAvapUjA kare aneko teNInI prabhu bhakti dekhI teNInI upabhraMhaNA kare ane tenI lokacAhanAthI vizeSa
Page #980
--------------------------------------------------------------------------
________________ 956 protsAhana pAmelI teNI rAjAnI paNa mAnItI rANI banI gaI. jogAnujoga rAjAnI anya rANIo je kuMtalAnI zokya gaNAya te paNa kuMtalAnA kAmanAmathI ovArI teNI pAsethI aSTaprakArI pUjA, navAMgI pUjA vagere vidhipUrvaka zIkhI. pachI prabhupUjAmAM rasa vadhatAM badhIya zokyoe potAnA dravyathI sonAnA kaLazavALA suMdara jinAlayo baMdhAvI jinabhakti vadhArI. kuMtalA pAsethI ja teo pUjAvidhi pAmI hatI paNa kuMtalA karatAM paNa sArAM dravyothI ane sAcI bhaktithI devAdhidevane bhajavA lAgI. prabhujInI aMgaracanAmAM paNa jANe spardhAo cAlI hoya tema zokyo kuMtalAthI AgaLa nIkaLI gaI. sAva yuvAvasthA, lagna tAjAM thayelAM che ane divasa paNa pUro nathI thayo tevAmAM to nAgilAnA deha upara kuLAcAra pramANe zaNagAra sajAvI rahelA bhavadevane tyAM bhAi mahAtmA bhavadatta muni acAnaka ghera padhAryAM. dUranA vihAro karI sugrAma nagare teo potAnA nAnA bhAIne pratibodhI saMyama mArge lAvavA udyamazIla banyA hatA, paNa tyAM pahoMcavAmAM moDuM lokapravAha have kuMtalAnA badale zokyonI tarapheNamAM thavA lAgyo, jethI kuMtalA jevI ArAdhikAnA mana - magajamAM IrSyArUpI nAgaNe DaMkha mAryo, jenuM viSa vikArI vicAro rUpe thayuM. nAno bhAI to saMsAra mAMDI cUkelo. AjanI ja paraNelI navoDhAne rAtri pUrve sAja-zaNagArathI zobhAvavAnI sAMsArika vilAsa-kriyA te karI rahyo hato tyAre ja Avela bhAi mahArAje jANe raMgamAM bhaMga pADayo hoya tevuM thayuM! chatAMya eka dharmasaMskAranA baLe bhavadeve aucitya AtmapradezamAM jANe vyApI gayuM hoya tema teNI zokyo prati bhaginIbhAva khoI besIne asUyAno zikAra banI gaI. potAnuM varcasva rAkhI rAjAno prema sauthI vadhu meLavavA ane prajA taraphathI paNa maLatAM AThara - sanmAnane vadhAravA teNIe potAnuM jinAlaya matsarabhAvathI vizeSa zobhAvALuM baMdhAvyu. chatAMya mAyA - asUyAnA kAraNe puNya ghaTyuM hovAthI jALavyuM ne patnIno aMgarAga ane manarAga choDI tarata bhAinAM zokyonI bhakti vadhatI cAlI tyAre aMte niMdA - abahumAna, AtmaprazaMsA vagere doSothI gherAI gaI. jinapUjA sAthe nRtyapUjAmAM pAvaradhI teNI ekadA mAnasika trANamAM bImAra paDI. rAjAe teNInA dAgInA laI lIdhAne daherAsarano bhaMDAra pUryo. te samAcAra maLatAM ja kuMtalA ArtadhyAnamAM caDI gaI ane mRtyu pachI kUtarInA bhavamAM gaI. pUrvanA saMskAra smaraNathI jinamaMdire ja besavA lAgI. darzana-vaMdanArthe oraDAmAMthI bahAra Avyo. thoDAghaNA vArtAlApa pachI tarata ja mahAtmAne vaLAvavA gAmane pAdare gayo. tyAM paNa mahAtmAnA anurodhathI pAchA na vaLatAM cheka upAzraya sudhI pahoMcI gayo ane lajajAvAna tene tenA bhAie jayAre dIkSA mATe paNa Agraha karyo tyAre moTA bhAine pitA samAna gaNanAra temanAM vacana utthApI na zakavAthI lagnanA divase ja saMsAra mAMDayo ne lajajAguNathI saMsAra chAMDayo paNa kharo. A tarapha nAgilA ekalI paDI. - rANInA avasAna pachI zokyo teNInA guNonI anumodanA karatI hatI. ekadA kevaLI bhagavaMta padhAryA tyAre potAnI vaDIla rANInI gati pUchatAM jANavA maLyuM ke uttama jinapUjA jevI ArAdhanA sAthe karela halakA vicAronI AzAtanA dvArA teNI samyakatvane malina karI kUtarInA bhavamAM cAlI gaI che. tarata ja zokyoe zUnI prati karuNA, lAvI teNIne upadeza ApavAno cAlu karyo. uttama annapAnathI sevA karI. prema - vAtsalya - karuNA thakI zUnIne jAtismaraNa jJAna thayuM. vairAgya thatAM ja pUrvanAM pAponI duSkRtagarhA karI aNasaNa laIne vaimAnika deva banIne krame mokSa pAmI. karela jinapUjAnuM phaLa niSphaLa na thayuM te satya saue samajavA jevuM che. For Private caturvidha saMgha 7 nAgilAno bhavya tyAga prAcIna kALamAM nArIoe eka nAnA siddhAMta ke satyanI rakSA khAtara jIvanamAM kevAM balidAno ApyAM che, anyanA sukha khAtara pote icchApUrvaka kevAM du:kho veThI lIdhAM che te jANavAsamajavA jaMbusvAmino pUrva bhava jemAM temanuM nAma hatuM muni bhavadeva tathA teja bhavamAM gRhastha dazAmAM rahelI temanI ja sAMsArika patnI nAgilAnuM jIvana jANavA jevuM che. haju pati sAthe saMsAranI zarUAta paNa nathI karI zakI ne patino viraha! chatAMya jevA samAcAra maLyA ke patideve to potAno tyAga karI saMyamano svIkAra karI lIdho che. guNavaMtI teNIe ghaTanAne gaMbhIratApUrvaka vadhAvI lIdhI. eka sAro ja jIvanapaMtha patine prApta thayo che, pachI bIjI ciMtA paNa zuM karavI ? -kahIne teNI potAnA pati bhavadeva munine manomana vadhAvavA lAgI, temanI anumodanAmAM ja potAnuM sukha mAnI potAne AvI paDela duHkhane bhUlavA mathavA lAgI. kalpanA paNa kema karI zakAya ke navoDhA nAgilAnA divaso pati vagara sAsariyAmAM rahI kevA vItatA haze ? teNInA Personal Use Only
Page #981
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA punarlagnanI vAto paNa sAsariyA pakSathI vahetI AvI paNa satI nArI potAnA manamAM saMkalpita pati sivAya kone sthAna paNa Ape ? divaso varasomAM vItI gayA ne cuvatI nArI prauDhAvasthAmAM pahoMcI gai. roja patinA saMyamajIvananI smRti karI potAnA AtmAne pavitra kare che ane gaurava sAthe sAsariyAmAM ekalA rahIne paNa badhAMya kartavyo eka Adarza nArInI jema bajAve che. A tarapha zrAvikA nAgilA mAnasika utthAna-mArge che, jayAre bIjI tarapha bhavadeva muni cAritra lIdhA pachI moTA bhAi bhavadatta munirAjanA kALadharma pachI nAgilAnI cAdamAM jhUrI jhUrI saMcamane dUSita karI rahyA che. mAnasika patana pAmelA teo jayAre potAnI sAMsArika patnInI satata yAda sahana na karI zakayA, cAritra-jIvanathI pAchA vaLI nAgilAnI sAthe saMsAra sukha mANavA pAchA vaLyA. tyAre nagaranA upavane vethI pANI bharI rahela nAgilA ane bhavadeva muni anAyAsa bhegA thai jatAM bhavadeva munie potAnI mAnasika nabaLAio ThAlavI dIdhI, tyAre te ja zrAvikA nAgilAe temane saMyamamAM sthira karatAM kaDaka vacano kahyAM, ane eka strI sukha khAtara mokSa sukhanI upekSA karI rahela pati munine hitopadeza ApI pratyupakAra karyo. bhavadeva muni cetI gayA ne pAchA pharI pharI AlocanA dvArA zuddha banI sAcA saMyamI banyA, jemAM nAgilAno phALo mahattvano banI gayo che. 8 draupadInI dAstAna pratyeka jIvAtmAonA jIvanamAM pUrvabhavathI cAlyA AvatA saMskAra kevo bhAga bhajavI zake che tathA paramAtmAnA zAsananI prApti dvArA jIvAtmA azubha saMskArone TALIne kevA zubha saMskAro utpanna karI zake che tenI vItaka kathA jevI draupadInI jIvanakathA jANavA-mANavA jevI hovAthI atre saMkSepamAM sArabhUto sAthe prastuta che. eka ja strIne pAMca pAMca pati hovA ane te paNa samAjathI mAnya lagna pachInA jIvanamAM hovA tevI ghaTanA draupadI mATe sahaja banI hatI, kAraNa ke, teNInA AtmAe pUrvanA sukumArikA sAdhvInA bhavamAM guruNInI sAme bolI, sAme caDIne AgamomAM niSiddha evA strI dehathI khullA medAnamAM sUryanI AtApanA levAnuM duHsAhasa karyuM hatuM. gurukRpA vagaranI te sAdhanAmAM teNIe devadattA nAmanI vezyAne kAmalaMpaTa pAMca puruSo dvArA sevAtI joIne dharmanA phaLa rUpe tevAM ja bhogasukhanI yAcanA karatuM niyANuM karela hatuM ane te ja kAraNa che ke gurunI sAme paNa spaSTavaktA ane kaThora jIbha calAvanAra teNIne For Private 95 draupadInA bhavamAM paNa jIbhanI karkazatA maLela hatI. tethI ja to mukhamAMthI zabdo sarI paDyA hatA ke, '"AMdhaLAnA putra AMdhaLA ja hoya ne ?'' ane eka ja kuvAkye duryodhanamAM duSTatAno saMcAra karI mahAbhAratanuM mahAyudhdha khaDuM karI dIdhuM hatuM. pAMDavo pAMceya cAritra grahaNa karI muktine varI gayA che, jyAre draupadI saMyamanA phaLa rUpe devagatinI pragati karI zakI che tenA mULa kAraNamAM tenA jIvanamAM vyApI gayela pUrva bhavanI AzAtanA-virAdhanAnA saMskAro dvArA uddabhavela alpadhArmikatAnuM valaNa che. kAraNa ke sukumArikAnA paNa pUrvanA bhavamAM jyAre teNIno jIva nAgazrI nAme brAhmaNI rUpe hato tyAre mAsakSamaNanA pAraNe padhArela dharmaruci aNagArane uttama dravyothI pratilAbhI saMsAra TUMkAvI devAnI taka gumAvI ajJAna dazAmAM tapasvIne kaDavI ane kADhI nAkhavA jevI tuMbaDInuM zAka vahorAvI pragADha mAyAcAra karela. pUjya munirAja to tevA zAkane gurvAzAthI paraThavavA jatAM kIDIne maratI joI svaMyanA upayogamAM laI kALadharma pAmI gayA ane sarvArthasidhdha devaloke paNa cAlyA gayA chatAMya nAgazrInI ghaTanA samAjamAM ughADI paDI jatAM teNIno brAhmaNa-samAjamAM sAro tiraskAra thayo. vananikAla pAmelI nAgazrI mRtyu pUrve aneka rogono bhoga banI, marI chaThThI nArakImAM cAlI gaI, pachInA bhavamAM taMdulIyo matsya banI sAtamI narake jaI badhIya narake be - be vAra janma pAmI. pachI aneka jIvAyoniomAM janma pAmI du:kho veThI nadIdhoLa nyAye haLukarmI banI caMpAnagarImAM sAgaradatta zreSThInI sukumArikA putrI banI paNa jinadatta zreSThInA putra sAgaradatta sAthe vivAha karyAnA varasa pachI zreSThIputrane dAhavara lAgu paDatAM sukumArikAno tyAga karI dIdho. bIjIvAra parANe teNInAM lagna bhikhArI sAthe mAtApitA dvArA thatAM te paNa teNInA vikRta sparzanA bhoge bImAra paDI bhAgI gayo. tyaktAvasthAmAM duHkhagarbhita vairAgyathI dIkSA to lIdhI ja paNa pAchaLathI sAdhvIpaNAmAM paNa AtApanA jevAM akAryo karavA jatAM saMsAra upArjayo. hakIkatamAM sAdhvIpaNAnA niyANAnA kAraNe kAMpilyanagaranA drupadarAjAnI putrI draupadI tarIke janma thayo. yuvAvasthAmAM svayaMvaramAM rAdhAvedha sAdhI zakanAra arjunanA kaMThamAM ja mALA AropI paNa devatAI camatkAranI jema te mALA pAMceya pAMDavanA kaMThamAM AvI ane pAMceya puruSonI vacce patnI tarIke eka draupadI banI chatAMya te bhavamAM zIla Personal Use Only
Page #982
--------------------------------------------------------------------------
________________ 958 sadAcAra dvArA teNIe aneka karmo khamAvyAM che. AgAmI bhavamAM muktine pAmaro. 9 sUkSma buddhi zIlavatInI je nArI pAse tenI kAmaNagArI kAyA sAthe zIlasadAcAranAM sAcAM AbhUSaNonI mUDI che te strI dhanyA che, bhavyA che, uttamA che. puruSo bhale kAminInA kAmarasamAM bhramara banI pAgala banI pratiSThA khove ke potAnA cazanAmane dhove paNa jo ekAda nArI paNa jo ziyaLanAM zastro sAthe moraco mAMDe to bhalabhalA mAnyAtAonA paNa mAnabhaMga thai zake che. Ameya zIlanA zaNagAra sajelI, maryAdAnI mekhalAthI maDhelI mAnunI buddhithI paNa teja ane tIkSNa hoya che, jenA kAraNe bhoga-laMpaTo pazu- dazAne pAmI sadAya mATe sIdhA-sAThA banI jAya che. jaina-zAsananI brahmavratadhAriNI aitihAsika pAtra samI satI zIlavatInI jIvana-ghaTanA paNa te hakIkatonI sAkSI svarUpa che. lakSmIpura nagaranA samudradatta zreSThInI rUpavaMtI- guNavaMtI zrAvikA zIlavatI nAma pramANe guNa dharAvatI hatI. ekaThA zreSThI potAnA brAhmaNa mitra somabhUti sAthe paradeza gayA tyAre zIlavatIe gharamAM ekalA chatAMya svayaMnI zIla-rakSA sAthe dharmArAdhanAo vadhArI. zreNIne vyavasAyanuM gheluM lAgyuM, jethI videzI sapharamAM aTavAi gayA, jayAre mitra somabhUti sAthe patnI zIlavatI upara patra mokalyo, jethI teNIne potAnA virahanI vyathA na satAve. vizvAsu somabhUti patra lAvyo ne zIlavatIne patra levA ghera bolAvI. zIlavatI AnaMda pAmI patra levA ghera gai, te samaye tenI kAyaSTimAM mohAi jai brAhmaNanI buddhi pharI gai. patra devA mATe zIlavatI-saMgano sodo karyo. zIghra buddhivaMtI zIlavatIe potAnuM kArya kaDhAvI levA tene rAtrinA prathama prahore ghera AvI maLavAnuM kahyuM, paNa te daramyAna brAhmaNanI kSudra bhAvanAno badalo vALavA senApatine phariyAda karI, paNa A tarapha senApati paNa ramaNInA rUpamAM sapaDAi jatAM tene bIjA prahore maLI javA sUcana karyuM. aMte potAnA zIlanI rakSA mATe maMtrI sudhI doDa lagAvI to tyAM paNa tevI ja durghaTanA naDI, jethI trIjo prahora tenA hita mATe goThavyo ane te traNeyanI kartavya-bhraSTatAnI vAto karavA rAjA sudhI pahoMcI to rAjA paNa aneka rANIono saMgI chatAMya Avela navI rUpavaMta nArImAM phasANo. rakSakane ja bhakSaka jevA jANI zIlavatIe For Private caturvidha saMgha rAjAne paNa cothA prahore bolAvI tAbaDatoba badhIya goThavaNa karI cAreya laMpaTa puruSone sajA karavA goThavaNa ghara beThAM karI lIdhI ane chelle potAnI sAsune jaNAvI dIdhuM ke AjanI rAtri vItatAM ja cothA prahoranA aMte maLavA mATe gharamAM AvavuM, jethI te daramyAna bananAra ghaTanAnI koi sAkSI rahI zake. cAreya puruSo potapotAnA samaye AvyA tyAre vArtAlApa goThavyo, paNa brAhmaNane senApati AvatAM ja peTImAM utAryo, senApatine maMtrI AvatAM ane maMtrIne rAjAnA bhayathI mukta karavA trIjI peTImAM pUryo. chelle rAjAne paNa sAsuno sAda paDatAM ja peTImAM keda karyo. maLaske raDavA lAgI, jethI koika mAnyuM ke teno pati maraNa pAmyo haze, aputriyA zeThanuM dhana haDapI levA koika rAjA sudhI phariyAda pahoMcADI, to mahelamAM na maLe rAjA, maMtrI ke senApati. aMte rAjakumAre sainiko mokalI zIlavatInA gherathI vajanadAra cAreya peTIo upaDAvI ne bharadarabAramAM sabhA samakSa dhana kADhavA kholI, aMdarathI cAreya parastrI laMpaTo pragaTa thayA. badhAyanAM moDhAM UtarI gayAM hatAM ane kALajAM kapAi gayAM hatAM. prajAmAM baLavo thatAM rAjA padabhraSTa thayo. yuvarAjane gAdI apANI. maMtrI, senApati ane brAhmaNa deza nikAla pAmyA. nagara AkhAyamAM zIlavatInA zIla ane buddhino jayajayakAra thayo. pati pAchA vaLyA pachI zIlavatIe dharmArAdhanA khUba vadhArI. 10 rANIne maLyA be jIvanabodha jaina jagatano itihAsa eTale kathAnakono khajAno. evA evA ajaba- gajabanA prasaMgo banyA che ke jenI mAhitI dvArA paNa bAlajIvone dharmano bodha thai zake che. A kathA che rANI rUpavatInI, jene uttama pati tarIke kumAracaMdra maLela ane diyera tarIke devacaMdra prApta thayA hatA. zrIpura nagaranA beu rAjakumAro dharmAtmA hatA. prasaMge prasaMge khAsa samaya kADhI jinavANInuM zravaNa karatA hatA. eka vAra beu bhrAtAoe brahmacarya vratanA mahimA upara ja pravacano sAMbhaLyAM. majAnI vAto karatAM gurudeve jaNAvyuM ke eka vyakti karoDa suvarNa-mudrAnuM dAna Ape ke AkhuMya daherAsara sonAnuM banAve tenA karatAM paNa bhAvathI brahmacarya vratanA dhArakanuM puNya vadhe che. saMsAranI koi paNa vastu karatAM zIlanuM mAhAtmya savizeSa che. ane tenA jevuM vrata jagatamAM bIjuM koi ja nathI. brahmacArI AtmA atyalpa kALamAM mokSane pAme che. Personal Use Only
Page #983
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 959 tapasvIonuM to boleluM phaLe che, jyAre brahmacArInuM ciMtaveluM devaramuni pAsethI jANavA maLI gayuM hatuM ke temanA moTAbhAI paNa phaLI jAya che.. vagere... kumAracaMdra saMsAramAM chatAMya saMsAranI cArI AMtaravRttithI zIla, sadAcAra, brahmacarya ane aMtarmukhatA uparanAM vizuddha che. saMyamalakSI phakata vyavahArathI ja rAjayasaMcAlana kare vAi che sacoTa pravacano brahmavratadhArI gurubhagavaMtonA zrImukhe sAMbhaLatAM : che, mATe potA sAthe sahacArI chatAMya pariNatithI brahmacArI ja beu bhAIo vairAgI banyA paNa kumAracaMdranAM lagna thaI che. te ja pramANe diyera muni viSe rAjA pAse jANI lIdhuM ke gayela. tethI rAjano bhAra vahana karatAM svadharmanuM pAlana karavA dIkSAnA divasathI sAdhuo uttaraguNonI vRddhi mATe ke svadArA saMtoSanuM vrata lIdhuM, jayAre nAnA bhAI devacaMdra dharmArAdhanA mATe ja bhikSA vApare che, mATe teo khAvAsarvavirati svIkArI. dIkSA laI devacaMdramuni tapArAdhanA tathA pIvAmAM paNa anAsakata ane AraMbha-samAraMbhanAM pApothI svAdhyAyAdi saMyama-yogomAM sthira thavA lAgyA ane TUMka rahita hovAthI khAtAMya upavAsI hoya che. samayamAM suMdara saMyamInI khyAti pAmI gayA. A tarapha rAjA A beu nizcayanayanI ghaTanA chatAMya vyavahAra pradhAna kumAracaMdra bhAInI dIkSA pachI vairAgI banI gayA. temanI jinadharmamAM rANI jIvatI hovAthI teNIne jaina dharma khUba gamI bhAvanA paNa cAritranI hatI chatAMya prajAnA hitamAM saMsAramAM gayo. te ja divasathI svazIlarakSA mATe vadhu jAgRta banI gaI rahI dharmArAdhanAmaya jIvana jIvavA lAgyA. ane rAjAne paNa manathI jItavA pote paNa brahmacaryalakSI jIvana ekaThA devacaMdramuni dIkSAnAM varaso pachI pAchA zrIpuranA jIvI zrAvikApaNAthI svargalokane pAmI che. sImADe padhAryA. tarata ja moTAbhAi kumAracaMdra temane vAMdavA- 11 draDha zIlabarmA- aeNkArI bhaTTA. darzana karI hitazikSA levA vanamAM pahoMcI gayA ne Akhoya amuka prakAranAM cAritra mohanIya karma nAza na pAme tyAM divasa bhAi mahAtmAnI sevA-suzraSAmAM vitAvI dIdho. rANI sudhI sarvavirati sarvathA dUra rahe che, paNa dharmamAM aDaga rUpavatI dharmAtmA chatAMya raMga-rAga-vilAsamAM paNa sukhano zraddhAvALo jIva te ja sarvaviratinuM ja lakSya AMkha samakSa rAkhI vizvAsa karatI hovAthI devaramuninA cAritra-pAlanane Azcarya nizcala ane dezaviratine ArAdhI sAdhu jevI sAdhanA karavAno mAnatI hatI. pote temanI bhAbhI chatAMya rAjamahelanI mukhya hovAthI devaramunine khAsa maLI ghaNA badhA prazno pUchavAnI saMkalpa jarUra karI zake che. IcchAvALI hatI. chatAMya dhIraja rAkhI muni mahAtmAne maLavA abaLA gaNAtI nArIo potAnI zIlarakSA dvArA bIjA divase javAnuM rAkhyuM. sAthe gocarIno lAbha levA sabaLA svarUpI paNa thaI zake che. acaMkArI bhaTTA nAmanI vAnagIo lIdhI ane nadI kinAre AvI to nadImAM UbharAyela kanyA tenuM pratyakSa udAharaNa banI che. gharamAM ATha ATha putro pUra joyuM. sAthe varasAdanI jharamara paNa cAlu hovAthI pAchI upara eka mAtra dIkarI tarIke janma pAmelI bhaThThA parivAra mahele vaLI. teNInI udAsInatA dekhI rAjAe jaNAvyuM ke huM AkhAyanI lADalI banI hatI. zreSThI dhannA ane zeThANI rANI, tame nadIne jaNAvo ke jayArathI mArA diyare dIkSA lIdhI bhadrAnI te putrI badhAyanAM prema-lAgaNImAM ucharavAthI risAu che tyArathI mArA pati paNa saMsAramAM chatAMya brahmacarya pALatA svabhAvanI banavA lAgI. teNIne jarA paNa ochuM na AvavuM hoya to mane muni mahAtmAnA darzanArthe sukhethI pahoMcavA nadImAM joIe tevI teNInI apekSA rahevAthI teNInA manane anusAra ja mArga Apo.'' ughoSaNA sAthe ja nadInuM vaheNa badalAyuM loko anuvartavA lAgyA. yuvAna banela te kanyAne rAjAno maMtrI ne rasto pragaTa thayo. rANI sAme pAra hatI. diyera muninAM ja paraNyo. beu vacce manameLa paNa sArA hatA, paNa aMdhAru ovAraNAM laI, sneharAgathI gocarI-pANI karAvI ane thAya te pahelAM ja ghera AvI javAnI zarta rAkhela. acaMkArI zIladharmanI vAto sAMbhaLI jevI pAchI vaLavA vicAre che te ja bhaThThA pati upara paNa varcasva rAkhanArI banI. pUravALI nadI vacamAM hatI tarata mahAtmAe jaNAvyuM ke nadIne teNInA mAnasika saMtoSa-sukha khAtara roja rAjakArya kaho ke, "dIkSAnA divasathI mArA diyera muni je upavAsa patAvI samayasara pAchA vaLI janAra maMtrIne eka divasa rAjA karatA hoya to he nadI devI ! mane pAchA vaLavA mArga Apo." taraphathI ramujo rajU thatAM pAchA vaLatAM madharAtri thai gai. temAM kharekhara te prakAre jAhera karatAM ja bharelA nIravALI nadIe mArga maMtrI upara roSavALI banela acaMkArI bhaddAe mAMDa mAMDa to karI Apyo. beu ghaTanAthI Azcarya pAmela rUpavatI rANIne daravAjo kholyo paNa haju te ja daravAjA pAchaLa saMtAI gayela Jain Education Intemational
Page #984
--------------------------------------------------------------------------
________________ GSO caturvidha saMgha teNIne maMtrI premathI bolAvI hakIkata jaNAve te pahelAM teNI vagara deva-guru-dharmanuM zaraNuM le che te rakSaNa paNa pAme che, sAthe gherathI rIsamAM ne rIsamAM madhyarAtrie ja ravAnA thaI paherela jinazAsanamAM uttama zrAvikAnuM biruda paNa maLe che. vastro-AbhUSaNo sAthe piyare cAlI, paNa kamabhAgye rastAmAM guNAnurAgI prabhuzAsanamAM tamAma guNavAno anumodanAne pharatA coronA hAthe jhaDapANI. pAtra bane che. - patinI chatrachAyA vagaranI teNIne coroe jANI badhAya nAnI A kathA teno purAvo che. nagara zrIpura. zreSThI darzana, moMgherA dAgInA utarAvI khUba doDAvI. bhayaMkara jaMgalamAM laI zrAvikA zIlavatI ane eka mAtra saMtAna zrImatI nAmanI jaI patino tiraskAra karanAra teNInA pati svarUpe saMsAra sukha kanyA che. yuvAnImAM teNInA vivAha yogya ghera thayA, paNa ApavA corono saradAra taiyAra thaI gayo. paNa draDhadharmA bhaTTAe lagnanA tarata pachI vaidhavyanAM duHkho AvI paDyAM. prAraMbhamAM lagIra zIlane AMca na Ave tema kaDapa rAkhI kaDaka bhASAmAM zokAtura banI gaI, paNa pachI saguruno yoga maLatAM bodha corone saMbhaLAvavAnuM saMbhaLAvI dIdhuM. maLyo ke je jIve pUrvabhavamAM zIlanuM khaMDana karyuM hoya ane vrata tethI teNInA zIlaguNanI prazaMsA karavAne badale coro laIne pAchaLathI bhaMga karyo hoya athavA kAmaNa, mAraNa, Akramaka banyA ane teNIne herAna parezAna karavA lAgyA. staMbhana, mohana, vazIkaraNa athavA mithyAtva- sevana karyuM hoya te chatAMya potAnA ja svabhAvano doSa sahana karI bhaTTAe badhI ya paNa vidhavApaNAne pAme che. karmanA udaya samaye himmata hAryA viDaMbanAone mane-kamane vadhAvI lIdhI, paNa zIlabhaMga thavA vagara dharmanI ArAdhanAo vadhAravI, tethI azubha karmo khamI na ja dIdhuM. jAya che, zubha samayano zubhAraMbha thAya che. aMte teNInI dharmadaDhatAne mUDhatA ane haThAgraha khAte tevuM tattvajJAna prApta thatAM ja zrImatI jainadharmamAM rata banI khatanI coranA saradAre jayAre zIlavaMtI nArInA prakopa ke gai. paramAtmAnI aSTaprakArI pUjA tathA bacatA samayamAM zApathI bacavA bhaTTAne bambara kulamAM vecI nAkhI tyAre tyAM svAdhyAya ane sUtrArthano abhyAsa tenAM mukhya anuSThAna banI paNa kharIdanAranI vikArI vartaNUka vacce paNa brahmacaryanI rakSA gayAM. teNIne dekhI sau vidhavA zrImatIne sArI najare jovA karI daDhadharmano paricaya Apyo paNa chelle jayAre kAyAmAMthI lAgyA. lA kapaDAM raMgavAnuM lohI kADhavA sudhInA trAsa teNI upara vartAvyA tyAMnA ja rAjAnA purohitanI somA nAmanI putrIne tyAre teNIe rUparaMga gumAvyAM, vRddhatva jevo deha nirbaLa banavA zrImatI sAthe sagAI thaI. teNI paNa zrImatInI dhArmikatAthI lAgyo. dharmanA raMge joDAvA lAgI. teNInuM mithyAtva gayuM ane paNa teNInA dharmaprabhAve teno ja sago bhAI tyAM Avyo samyakatvanA paNa thatA aNuvratadhArA sAvakA be samyakatvano sparza thatAM aNuvratadhArI zrAvikA banavAnA koDa ane paisA bharI bahenane mukata karAvI. upacAra thatAM pachI jAgyA, paNa ullAsamAM eka vAra vrata laI levA ane pachI sAjIsArI thaI gaI, paNa maMtrI patinA page paDI kayAreya roSa vratomAM aticAra lAgavA tevuM na thAya tethI zrImatIe vratonA ke rIsa na karavAnI AjIvana pratijJA laI lIdhI. devatAoe AcAra ane aticAra upara samyaka samajaNa ApI. te pachI paNa lakSapAka telanA sIsA phoDI nAkhI tenA upazama bhAvanI sImAe potAnI IcchA mujaba zrImatInA AdarapAtra guru pAse cakAsaNI karI tyAre teNIe samatA na ja gumAvI, jethI vrato jAte uzcaryA. te vAtanI khabara somAnA pitA purohitane iMdrasabhAmAM paNa teNInI prazaMsA thaI. deve paNa pratyakSa darzana paDA paDI jatAM te putrI prati khIjavALo thayo, kAraNa ke purohitamAM ApI lakSapAka tela pAchuM karyuM. jIvanabhara zuddha zrAvikAno dharma haja yAmikatA pALI brahmacarya prabhAve devaloke gaI, AgAmI bhavamAM to mokSe aMte zrImatInA sUcana mujaba badhAMya vrata pALanAra jagatamAM pratyakSa kevAM sukhI che, ane na pALI hiMsA, jUTha, 12 zrImatI ane somA corI, abrahma, parigraha vagerenAM pApo karanAra A lokamAM paNa kevAM duHkhI che tenA pratyakSa udAharaNa somAe pitA purohitane jaina dhArmika kathAnuyogathI paNa lakhalUTa tattvajJAnanI dekhADyAM. tethI chelle purohitanuM mana pIgaLI gayuM ane potAnI prApti thaI zake tema che. strIono varga dhArmikatAthI bharapUra, suputrInI hitaciMtA karavA lAgyo. beu sakhIonAM nAma-kAma temAMya je zrAvikA saMkaTa samaye bIjA-trIjA vicAra-saMkalpo jagatamAM prakhyAta thavA lAgyAM. paNa jaze. Jain Education Intemational
Page #985
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 961 ekadA zrImatIe svayaM mAsakSamaNa karyuM paNa pAraNe cAra rANI duHkhI banI gaI kAraNa ke teNInI bhakitae muni mAsanA upavAsI sAdhu bhagavaMtane bhAvapUrvaka pratilAbhatAM mahAtmAne upasarga karI nAkhyo hato. acAnaka teNInA gharamAM devatAI suvarNa vRSTi thaI. sau camatkAra tarata ja rAjAne jaNAvI bhamarAne dUra karAvavAnuM cAlu karyuM, dekhI namaskAra karavA lAgyA. jinapUjA tathA supAtradAnAdi paNa tyAM sudhImAM dhyAnayogamAM pravINa mahAtmAe cAreya dharmakriyAthI zrImatI pAse evI sUkSma zakita utpanna thaI ke ghAtI karmone khamAvI nAkhyAM hatAM. tethI temane paMcamajJAna teja nagaranI hemamAlA rANInA dehamAM pravezela dahajavara je UpajyuM. have kevaLajJAnano occhava karavA cAreya tIrathanA devo vakarI gayo hato te adhiSThAyikA devIe rAjAne Apela svapna AvyA ane sahastra pAMkhaDIovALuM suvarNakamaLa racyuM. te upara pramANe zrImatInA phakata kara- sparzathI dUra thaI gayo. loko besI kevaLIe dezanA pradAna karI. zubhamati rANI kheda pAmI, zrImatIne devI tarIke mAnavA lAgyA. somA paNa dharmArAdhanAnA paNa teNInI niHsvArtha paNa mohayukta bhakitanA kAraNe aneka prabhAve samRddhivAna banI. beu sakhIoe loko pAsethI karmo khapI gayAM hatAM. tethI teNI alpabhavI banI gaI hatI, maLela aDhaLaka bheTonI kiMmata UbhI karI temAMthI svadravyathI je hakIkata kevaLIe teNInA AzvAsana mATe sAmethI jaNAvI. suMdara jinAlaya potAnA ja nagaramAM banAvyuM, jemAM pArzvaprabhunI maNimaya ekaso vIsa pratimAo pratiSThita karI. saMghajamaNa, . beu AtmAo dIkSita thayA ne saudharma devaloke deva-devI saMghapUjana vagere sukarmo karI beu zrAvikAo bIjA devaloka thayA. tyAMthI cyavI zubhamati rANI siMhuratha rAjAnI manAvali devI banI, tyAMthI AgAmI bhavamAM bhavanistAra pAmaze. rANI banI. ekadA pUrva bhavanI durgacchAnuM karma udayamAM AvyuM tethI teNInI kAyAmAMthI vicitra gaMdha chUTavA lAgI. rAjAe 13 rANI zubhamati paNa parezAna thaI teNIne jaMgalamAM mahela karAvI ApI nagara bahAra rAkhI dIdhI, jayAM teNI ekalI paDI gaI. ekadA karama na rAkhe koInIya zarama'' vALI je ukita che te teNInA puNyodaye teNIno ja pUrvabhavano pati sUDAnuM rUpa karI sanAtana satya che, chatAMya mohAdhIna jIva ajJAna dazAmAM evAM | devalokathI Avyo ane teNIne deha-durgadhathI bacavAnA upAya karmo bAMdhe che ke jenA vicAra rUpe jayAre kaDavAM phaLa cAkhavAM paDe che tyAre te dIna-hIna bicAro-garIbaDo banI jAya che. rUpe bIjA ja divasathI lAga. sAta divasa sudhI trikALa jinapUjA karavAnuM kahI gayo. madanAvalie te ja pramANe sAta - jaMbadvIpanA bharatakSetranA vaitADhaya parvatanI dakSiNa dizAe divasa vidhipUrvaka- ekAgratApUrvaka prabhujInI pratimAne bhajI, Avela gajapura nagaramAM jayasUri nAme vidyAdharono rAjA ane ane AThamA divase to gaMdha sadA mATe cAlI gaI. samAcAra rANI hatI zubhamati. koIka uttama jIva devalokathI cyavI maLatAM rAjAe paNa pAchI teNIne hAthI upara besADI vAjaterANInI kakSie Avyo, tyAre garbhanA prabhAve rANIne gAjate nagaramAM praveza karAvI. aSTApadanI jAtrA karavAnA manoratha thayA, ane rAjAe paNa kohalo pUrNa karavA rANI sAthe vimAnamAM besI aSTApadanI rANI khUba ullAsathI zrAvikApaNuM pALatI rahI. koIka kALe kevaLajJAnI bhagavaMta pAsethI potAnA pUrvabhavanA pati dvArA jAtrA karI. pAchAM vaLatAM eka sthAne vanamAM durgadhIno pavana thayela upakAra vagerene jANI vairAgyathI dIkSita banI. jaNAtAM rAjAne pUchyuM. rAjAne tapAsa karAvatAM khyAla Avyo devalokano deva AvI mRgAMka nAme vidyAdhara deva thayo. je dIkSita ke eka mahAtmA jeo dehAdhyAsathI para hatA temanI kAyAmAMthI ane kapaDAMmAMthI AvatI te badabU hatI. thayela madanAvali sAdhvI upara moha pAmyo ne teNIne cAritrathI yuta karavA mathavA lAgyo, paNa anukULa upasargo vacce paNa rANIne jugupsA thaI. tethI rAjAne samajAvI vimAna nIce sAvIe kevaLajJAna upArja lIdhuM ane vaLatAmAM pUrva bhavanA utarAvyuM ane te muni mahAtmAnA zarIranA melane dUra karavA pati mRgAMkakumArane pratibodhI cAritra sudhI pahoMcADI dIdho. teo dhyAnastha hovAthI potAnI IcchApUrvaka rAjAnI pAse vicikitsAnA prasaMge rANI zubhamatinI kathA gavAya che. jharaNAnA zuddha pANIthI saphAI karAvI. pachI tenI upara bAvanAcaMdana lagAvI vilepana karyuM. pachI tevI bhakita karI teo 14 rohiNI zrAvikAnI zreSatA bIjA tIrthanI jAtrAe cAlyAM. jAtrA pUrNa karI pAchAM teja raste zIlavaMtI nArIonI jaina-zAsananI garimA haju paNa AvatAM tyAM joyuM to munirAjane bhamarAoe DhAMkI dIdhA che. gauravavaMtI che. brahmacArInuM to ciMtaveluM paNa phaLe che. tyAM koI 1 11 Jain Education Intemational
Page #986
--------------------------------------------------------------------------
________________ 2 caturvidha saMgha devatAI camatkAro sarjAI jAya to Azcarya pAmavA jevuM paNa rohiNIe to rAjAnA mAna khAtara banelo prasaMga patithI zuM? aneka prakAranI aitihAsika ghaTanAmAM navakAra mahAmaMtranI gopavI rAkhyo, paNa dAsI mAraphata zeThane koI bAtamI maLI viziSTa ArAdhikA rohiNI zrAvikAnuM nAma prakhyAta che. jatAM zreSThI zrAvikA upara ja zaMkAzIla banI gayo. dhanAvaha zreSThInI bhAryA rohiNI te divasomAM ghera ekalI hatI pati-patnI vacce dIvAla ubhI thAya te pUrve ja lAga. sAta kAraNa ke patideva videzI vyApAranI sapharamAM hatA. divasa varasAdanI helI cAlI. rAjAe killAnA daravAjA baMdha pATalIputra nagaranA zrI naMda rAjAnI najara rohiNI upara karAvyA chatAMya pANInI UMcAI vadhatI ja cAlI. AkhuMya bagaDI. koIka dAsI mAraphata vikArI vicAronI vAto teNI nagara ane nagarapati rAjA bhayamAM mukAI gayAM, tyAre DUbatA sudhI pahoMcatI karI. pratyuttaramAM sivAya lAcArI rohiNI pAse nagarane bacAvavA maMtrIe rohiNIne prArthanA karI. rohiNIe kazuMya na hatuM. manamAM ja rAjA upara atyaMta krodha Upajyo paNa parameSThi navakArane bhAvapUrvaka gaNI hatheLImAM jevuM pANI lIdhuM, gussAne manamAM ja gopavI bheTarNa dAsI pAsethI svIkArI pUra UtaravA lAgyAM. zIlavaMtI rohiNInA suprabhAve AkhuMya rAjAne rAtrimAM ekAMte maMtrI sAthe padhAravA AmaMtraNa ApyuM. nagara bacI gayuM. jaina dharmanI khUba zAsana-prabhAvanA thaI, ane - rohiNIne tyAM kAmAsakata rAjA maMtrI sAthe jayAre rAtre rAja paNa jainadharmI banI gayo. prIti bhoja mATe AvyA tyAre rohiNIe sakhIvRMdane paNa 15 dhanya sulasAnI dhanya vAto AmaMtrita karela, tethI rAjA potAnA mananI vAto mukata mane rohiNIne ne jaNAvI zakayo, paNa tenA iMgita uparathI prabhu paramAtmAnA caturvidha zrI saMghanI ArAdhanA thakI dareka rohiNIne aMdAja AvI gayo ke rAjA potAnI maryAdA jIvo pragatithI laI mukita 5Na pAme che. nAnI paNa ArAdhanA oLaMgI gayo che. jo samakita sAthe che to tAraNanuM kAraNa bane che. pAchI bIjI vizeSatA e che ke bALa-yuvAna ke vRddha, strI-puruSa ke napusaMka tethI teNIe rAjAne pratibodhavA zarabata pAvAnuM cAlu bata pAvAnuM cAluM sone karmonA kSayapUrvaka Atmazuddhi ane AtmakalyANano rAha karAvyuM. camacIo badalANI paNa svAda te ja hato. badhIya batAvanAra prabhu-zAsananI ArAdhanAo mahAna che. tethI ja to camacInA zarabata pI-pI ne badhAMyanA svAda alaga AvavAnA prabhu vIranA vicaraNa kALe trikALapUjA, AyaMbila, brahmacarya badale eka ja svAda mANyo hovAthI te badala khinnatA darzAvavA ane viziSTa ArAdhanA dvArA zrAvikA sulatAe phakata darzana guNa lAgyo tyAre rohiNIe paNa madhura bhASAmAM rAjAnA bodha dvArA ja strI chatAMya AvatI covIzImAM paMdaramAM nirmama tIrthakara mATe tRSNAtura mRgajaLanuM daSTAMta jaNAvyuM. uparAMta vyAvahArika banavAnuM ane jagata- gaNane tArI svayaM paNa tarI javAnuM khulAso karatAM vividha tapelInAM DhAMkaNAM chatAMya rasoImAM pharaka saubhAgya pedA karyuM che. tenI zrAvikA-jIvananI aneka nathI hoto tema vAto karI sIdhuM ja parakhAvI dIdhuM ke DhAMkaNa jema vizeSatAo AMkhe UDI vaLage tevI che, je avagAhI saue svAdanuM kAraNa nathI tema strIonA bhinnabhinna rUpa ane veza. | sulasAnI bharapeTa prazaMsA karavA jevI che. vagere paNa sukhanI bhinnatAnuM kAraNa nathI. mahArAjA zreNikanA rathanA sArathi nAgasAranI patnI jema bhrAMtithI AkAzano eka ja caMdra aneka rUpe dekhAya, sulasA sAmAnya-madhyama parivAranI sadasyA, chatAMya prabhunI aneka saMkhyAmAM dekhAya, tema kAmavAsanA janita kAmukatA paNa ananya upAsikA hatI. teNInI dharmadaDha bhAvanAnI prazaMsA cittabhrama dvArA dareka nArIomAM pAgalatA pedA kare che. jema svayaM devalokamAM saudharmendra karela. tethI te upara thoDI zaMkA sUryakAMta maNi sUryasaMsargathI atizaya pravajavalita thAya che, tema rAkhI harigamepI deve teNInI parIkSA karI hatI. be sAdhunuM mUDha lokonA kAmAgni paNa strIonA saMgathI teja banI jAya che. rUpa banAvI sulatAne tyAM AvI bImArImAM sapaDAyela sAdhunI rAjAne pitA tulya kahI praNAma karyA. vadhu kahevAI gayuM sevA mATe zatapAka tela mAMgela. uparA-uparI sAta sIsA phUTI hoya to tenI mAphI mAgI ane vinayathI rAjAnuM mana jItI gayA chatAMya divyamAyAne na jANI zakanAra sulasA udAra lIdhuM. rAjAne zIlavaMtInA gharanAM anna-pANI levAmAM mana zuddha manathI tela vahovarAvatI ja rahI. aMte badhuMya tela DhoLAI jatAM banI gayuM. bhUla samajANI rohiNIne potAnI bahena banAvI. sAdhu mahAtmAno lAbha na maLI zakavAno zoka pAmI. tethI zreSThI dhanAvaha pAchA AvyA tyAre gaMbhIra banelI tarata ja khuza khuza thaI deve mULa svarUpa prakAzI dIdhuM. Jain Education Intemational
Page #987
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 963 varadAna peTe mAgavA kahyuM, tyAre sulatAe patinI prasannatA kalyANa kare che. temAMya tIrthaMkara prabhune apAyela bhikSA, hetu putranI mAMgaNI karI hatI. devatA prabhAve eka sAthe batrIsa dAtAnA mokSanuM paNa kAraNa banavAnI zakyatA vALI che. te ja guTikAo khAI jatAM sulasAne batrIsa garbho rahyA tyAranI kAraNa che ke, tIrthaMkara prabhunA tapanAM pAraNAM jyAM jyAM thayAM pArAvAra vedanA paNa hariegamepI deve dUra karI ApI. tyAM tyAM pAMca divya pragaTyA. batrIsa putrIne eka ja divase uparA-uparI janma paramAtmA mahAvIradevanA jIvana-prasaMganI vAta che, sAva ApanAra sulasA saubhAgyavaMtI nArI tarIke prasiddhi pAmI nikaTamAM rahenAre paramAtmAnI AzAtanAo karI saMsAra gai. chatAMya dharmArAdhanAmAM lagIra oTa na hatI. dharmadaDhatAnI vadhAryo ane dUra rahenAre ArAdhanA karI saMcAra TUMkAvyo. parIkSA to tyAre thaI jayAre sAva yuvAnImAM pahoMcela batrIse gozAlaka prabhu vIrano parANe banI gayela prathama ziSya, putro rAjA zreNikanA vaphAdAra sainika vezamAM ceDA rAjAnA jeNe paramAtmAnI bhikSAlabdhithI AkarSAI zikhyatva AkramaNamAM mAryA gayA. mamatALu sulasAe kalpAMta karyo, svIkArela, paNa prabhu sAthe rahevA chatAMya upadravo, halakAM paNa abhayakumAranA vairAgya vacanothI badhoya zoka dUra karI pharI vANI-vartana dvArA prabhunuM gaurava ghaTADanAra thayela. tethI be vAra pAchI prabhu vIranA cIMdhyA mArgane bhajavA lAgI. prabhuthI judAI paNa karela. pharI pAchA tenA upAsaka banI joDAIne chelle niyativAdano sidhdhAMta sthApita karI prabhuthI dUra ekadA cheka caMpApurIthI rAjagRhi AvI rahela aMbaDa parivrAjaka sAthe prabhu vIre sulatAne dharmalAbha kahI mokalyA, thaI gayo tyAre prabhu pratyenI tenI Adara buddhi paNa ochI thaI gaI, babbe vIra bhagavAna jevA parama guruno ja virodha tyAre eka strInuM ATaluM mAhAmya dekhI abaDe brahmA, viSNu, zaMkaranAM rUpo batAvyAM, chelle 25mAM tIrthakaranI IndrajALa paNa karatAM te ekAkI vicAravA lAgyo ane aneka bhakto potAnA racI AbehUba samavasaraNa racI rAjagRhinA badhAyane banAvI prabhujI karatAMya vadhu saMkhyAmAM ziSyo - bhakto banAvyA. bhoLavyA, paNa eka mAtra sulasA na mohANI. pAchaLathI potAnI sattAno durupayoga karI potAnA ja paccIsamAM tIrthakara kadI na hoya tevI daDha zraddhAthI te paramopakArI paramagurunI sAme paDI AMkhomAMthI tejolezyA svasthAne rahI prabhu vIranuM ja smaraNa-dhyAna karatI rahI. tethI prakopa karI dIdho, je sIdhI asara bhagavAnane na karI zakI ane aMbaDe vaikiya labdhionuM saMharaNa karI sulatAne mULa svarUpamAM pAchI vaLI gozAlakanI ja kAyAmAM pravezI tenA ja maraNanuM pragaTa thai prabhu vIre pAThavela dharmalAbha pAThavyA ane phakata te kAraNa banI chatAMya tejolezyAnI garamI rUpe bAhya asarathI zabdo suNatAM ja sulatAnA sADA traNa karoDa roma vikasvara prabhujIne raktano atisAra thayo. lAgalagATa cha cha mAsa sudhI thayAM hatAM. prabhunI dizA sanmukha cha-sAta DagalAM vadhI bhAva prabhujIe tenI pIDAne prasannatAthI bhogavI, paNa deha to kono vaMdana karyA ane prabhunI bhAva-stutio te teNInA haiyAnA sago thAya? udgAra banI mukhathI svayaMbhU sarI paDI. ekamAtra prabhu mahAvIramAM mahAnazAsanano mahAkhajAno khUba majAno dekhI raktavikAranA kAraNe kAyAnI kAMti glAna paDavA lAgI. janAra sulasA zrAvikApaNAnI ArAdhanA karI devaloke gaI che. zarIra zakti ochI thavA lAgI ane paramAtmAnI vyAdhi tyAMthI AgAmI maLamAM tIrtha cheva unaka papapa pANI mukhamudrA upara taravA lAgI. badhAyane prabhunA deharakSaNanI mokSe sidhAvaze. dhanya sulatAnI dhanyatAne. ciMtA hatI. gautama gaNadharathI laI badhAMya sAdhvIjI bhagavaMto paNa trasta che tevA samAcAra vanavAsI siMha aNagArane maLyA 16 uttama nArI revatI ne teo prabhunI nAdurastInA samAcAra sahana na thatAM raDavA sAva sArI ane sAcI bhAvanAthI apAyela supAtra dAna lAgyA. ane karuNA ANI prabhue temane potAnI nikaTa kyAreya niSphaLa nathI jatuM. dharmanA cAra prakAra dAna - zIla - tapa ane bhAva, temAM dharmano prAraMbha ja dAnathI thAya che. sAkSAta aMgata vaiyAvacca mATeno lAbha ApatAM jaNAvyuM ke vicaraNa karatAM tIrthaMkara paramAtmAne ratnapAtra, sAdhu-sAdhvI miMDhika grAmanI zrAvikA revatI, jene auSadhIya jJAna che, bhagavaMtane suvarNapAtra tathA zrAvaka-zrAvikAone rajata pAtranI teNIe khAsa potAnA mATe bijorApAka e prabhujInA upamA maLI che. tethI tyAM gayeluM dAna dAnamAtAnuM avazya Arogya mATe koLApAka banAvyo che. temAMthI nirdoSatA Jain Education Intemational
Page #988
--------------------------------------------------------------------------
________________ 964 caturvidha saMgha bijorApAkanI hovAthI te lAvavAno lAbha Apyo. siMha ane bhAvanA pramANe ucacarI lIdhAM ane jIvanane saMyamI sAdhu aNagAranI sevA bhAvanAnI prasannatA nyArI hatI. jevuM sAva sIdhuMsAduM banAvI jIvanayApana karavA lAgI. tarataja teo pahoMcyA zrAvikA revatIne tyAM ane dareka vratonuM pAlana karatAM kasoTIo AvI, kaTokaTI paNa nirdoSatAnI khAtarI karI bijorApAkano lAbha Apyo tyAre sarjANI, vratane vidana-velaDIe lapeTamAM paNa lIdhAM kAraNa ke prabhujInA viziSTa jJAna mATe, nirdoSatA mATe ane uttama ane bhAvollAsamAM khUba kaDaka niyamo dhAryA hatA, paNa prANa jAya ugra tapayukta cAritra mATenA lAkSaNika bahumAnathI teNInA paNa vrato na jAya tevI niSThApUrvaka ekapaNa apavAda sevyA romAMca pulakita banI gayA. bhAvanI asIma vahetI dhArA sAthe vagara, aticAro lagAvyA vagara ane bIjo-trIjo vikalpa sAkSAta prabhunA sthAne prabhunA pratinidhi samAna siMha vicAryA vagara evI suMdara rIte vahana karI jANyAM ke nikaTanA aNagArane pratilAlatAM te dhanyA strIe uttama devalokanuM puNya zrAvaka-zrAvikAo mATe teNI Adarza banI gaI. pedA karI lIdhuM ne tyAMthI cyavI AgAmI covIzImAM tIrthakara paNa jagatamAM sAruM koInuMya joI zakanAra badhAya kayAMthI banI tArIne svayaM taravA mATe ugra puNyanI nikAcanA karI hoya? anyathA saMsArane asAra bhagavAna zAthI jaNAvata ? lIdhI che. prabhuvIra samaye ja janma lenAra revatI zrAvikA jayeSThAnA aDaga vrata- pAlananI prazaMsA devalokanI sabhAmAM AvatI covIsInA tIrthakara bhagavAna che. svayaM guNAnurAgathI indra mahArAjAe karI, je tathyane eka 17 virakatA jayeSThA garviSTa devatA pacAvI na zakyo. irSyAe tenA manane gherI lIdhuM ane koIneya jaNAvyA vagara abaLA nArInuM apaharaNa karI sarvaviratinI saphaLa sAdhanA tyAre saphaLa sAva saraLatAthI jaMgalamAM tarachoDI dIdhI. rANI sAme mahelanAM sukhanA sthAne bane che, jyAre dezaviratinA guNo AtmAmAM svAbhAvika vananAM duHkho lAvI dIdhAM. vaikriya labdhithI sainya vagere vikuva pragaTe. jeo dezaviratinI pratijJAo sacoTa, aticArarahita bhaya pedA karyo. dararojanA cauda niyamo sAthe bAreya vrato ane khUba ullAsathI pALe che teo pragati pAmatAM dUSita thAya tevuM bihAmaNuM vAtAvaraNa khaDuM karI dIdhuM ane sarvaviratinAM sopAna sara kare che. jyeSThAne lAcAra banAvavA kaMI bAkI na rAkhyuM, paNa abaLA paramAtmA mahAvIradeve vaizAkha suTha 10nA divase jayeSThA vratomAM sabaLA nIkaLI ane guNomAM garviSThA paNa. kevaLajJAna pachI prathama dezanA pradAna karI te niSphaLa gaI paNa vikaTa viSamatA vacce paNa devatAi upasargane pAmI gai. vaizAkha suda 11nA caturvidha zrI saMghanI sthApanA apApApurImAM ekaja vicAra rAkhyo ke bahu bahu to mota Avaze tethI vadhu karyA pachInI tamAma dezanAo phaLamUlaka banI che. koIka viDaMbanA zuM hoI paNa zake? Ameya dIkSAnI bhAvanA chatAMya sarvavirati koIka dezavirati to koIka samakita vratane uccArI te nathI maLI to ochAmAM ochuM gRhastha jIvananI sAdhanA prabhunI vANIne saphaLa banAvI che. A nAnI kathA te zrAvikAnI kema choDavI ? draDhasaMkalpA ThAe potAnuM gaiArava jarAya che, je saMsArI chatAMya saMsArathI sarvathA virakta rAjA ceDAnI ochuM thavA na dIdhuM. deve anukuLa upasargo cAlu karI rAjAnuM supatrI satI thekAnA nAme aitihAsika nArI thayela che. rU5 banAvI lagnaprastAva mUkyo te ThukarAvyo. pativratAne prabhu vIranA je moTA bhAi te naMdivardhana tenI sAthe ja zIlabhraSTa karavA baLAtkAra sudhInAM adhama AcaraNa cAlu karyA jayeSThAnA vivAha thayela ane eka to virakata gharamAMthI Avela tyAre jyeSThAne tIvra vairAgya thatAM zIlarakSA mATe AtmahatyA ane pAchA nAnAbhAinA saMyama-svIkAra pachI naMdivardhana rAjA sudhIno prayatna karyo. aMte deva hAryo. teNe indranI prazaMsA paNa virakata banI gayela te ja gharanuM anna khAtAM jayeSThAnuM mana pramANe ja jayeSThAmAM mahAsatI devInuM rUpa-svarUpa joyuM ane paNa virakata rahetuM hatuM. pati deva sAthe paramAtmAno satsaMga pragaTa thai darzana ApyAM. potAnA durAcaraNanI kSamApanA karI. aneka vAra thatAM dharmabhAvanA evI khIlatI hatI ke saMyama mArge mahAsatInuM biruda ApyuM, paNa mahAzrAvikAne te badhAMya javA bhAvo thatA hatA paNa patidevanuM santa te bAbata ochuM AkarSaNo ADaMbarabhUta jaNAyA. aMte teNIe vairAgyathI paDatAM teNI paNa saMsAramAM rahI dharma karavA lAcAra hatI. dIkSA lai caMdanabALAnuM ja ziSyApaNuM svIkArI AtmachatAMya eka divasa avasara laI dravya samakita dvArA kalyANI keDI pakaDI. bhAvadharmanI sparzanA karI eka sAthe bAreya aNuvrato zakita Jain Education Intemational
Page #989
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA. 965 18 agnimitrAno avicala sAtha parokSa rUpe zrAvakanA daSTiparivartananuM kAraNa banI. zrAvakonA jIvanautthAnamAM temanI zrAvikAno phALo bahu te pachI potAnA aMgata bhaktanuM dila parivartana jANI ja mahattvano hoya che. gharamAM sukha, zAMti, samRdhdhi to ja gozAlaka jyAre temane maLavA cheka temanA kuMbhAravADA sudhI Ave, Take ane vadhe jo strIpAtra strI-ratna jevuM umadA hoya, Avyo tyAre agnimitrAe paNa dharmakadaratAne AgaLa karI ane satI patnI patinA dharma pagale cAlanArI hoya. potAnA zrAvakanI sAthe rahI na to gozAlakano Adara-satkAra sAmAnyatayA ema kahI zakAya ke zrAvako karatAM paNa karyo ke na jAjo vArtAlApa ke dharmazravaNa. tethI paNa gozAlakane zrAvikAo ArAdhanAmAM khUba agresara hoya che, je kAraNe nirAza thaI pAchA vaLavuM paDeluM ane zrAvaka sadAlaputra sadAya jena-zAsananI ArAdhanAo-kriyAo Aja sudhI paNa mATe prabhu vIranA paramopAsaka zrAvaka banI gayA. dhabakatI che. chatAMya aitihAsika puruSonA hIranUrane prakAzamAM prabhu vIrano dharma pAmyA pachI lAga, paMdara varasa sudhI lAvanArI zrAvikAonI bhUmikA bhUlI na zakAya. tenI sAdhanA-ArAdhanA karI te daramyAna zrAvakanI agiyAra ItihAsamAM agresara evI eka zrAvikA hatI agnimitrA. pratimAo paNa vahana karI. brahmacarya vrata jevA ghora vratamAM paNa prabhu mahAvIranA jIvaMtakALamAM thayela A jIvaMta pAtra lokeAmAM agnimitrAnI sahamati svAbhAvika hatI. zrAvikAnA saMpUrNa ochI prasiddhi pAmyuM hatuM, paNa paramAtmAnAM ananya upAsaka avalaMbane jyAre zrAvake potAnA gharanI ja pauSadhazALAmAM rahI dasa dhanADhaya zrAvakomAM kuMbhAra zrAvaka sAlaputranI jIvana agiyAramI pratimAmAM kAusagga-dhyAna karyuM tyAre bAkI, pragatimAM zrAvikA agnimitrAno jambara sahakAra rahyo che. RNAnubaMdhavALo koIka deva tyAM rAtrie Avyo ane zrAvakane paNa zrAvikA upara anahada prema hato tevuM aitihAsika pauSadhavratano bhaMga karAvavA upadravI banyo. tyAre zrAvaka satya temanI thayela sAdhanA-parIkSAthI jAhera thayuM che. calAyamAna na thayA. aMte temanA sagA moTA putranI hatyAnuM dRzya dekhADyuM. tyAM sudhI zrAvaka avicala rahyA, paNa jevI dharmAtmA agnimitrA satyadharmanI zodhamAM hatI. temAMya animitrA patnInI hatyA karavAnI taiyArI divyamAyAthI pati sadAlaputra gozAlakanA niyativAdane mAnanArA banyA hatA. dekhADI. zrAvikA uparanA rAgathI zrAvaka DagI gayA ne cIsa te teNIne mana na beThelI vAta chatAMya patinI jIvana draSTinA pheraphAra mATe kALanA paripAkanI vATa joI rahI hatI. teTalAmAM ekadA prabhu vIra svayaM polArapura padhAryAne devatAI samavasaraNa - gharanA khaMDamAMthI agnimitrA tarata tyAM AvI ane patine racANuM. AgalI rAtrieja prabhu vIra jevI koi mahAna hastI | bUma pADyAnuM kAraNa pUchavA lAgI. nagarane pAvana karaze AvuM svapna deve zrAvakane ApI ja dIdhela aMte te badhuMya devamAyA jANI agnimitrA sAvadha banI je tathya zrAvikA jANatI hatI ane kharekhara svapnanA ja phaLarUpa gaI. potAnA patine sAMtvanA ApI bIjA ja divase mahAvIradeva padhAryA tyAre zrAvakanI sAthe zrAvikA agnimitrA pauSadhavratanA bhAvabhaMga mATe prAyazcitta lai zudhdha thavA salAha paNa prabhujInI dezanA suNavA gayAM ane prathama dezanA sAthe ja ApI. zrAvake AlocanA lai karmo khapAvyAM. zrAvikAnI jyAre patideve gozAlaka.matano tyAga karI prabhu mahAvIrano sahAye ja pragati sAdhI prathama devaloke gayA che, AvatA bhave syAdvAda sidhdhAMta saprema svIkAra karyo, tyAre patnI agnimitrA to mokSe paNa javAnA che. khUba harSita hatI, jANe ke teNInI apekSA mujaba zrAvakanA 19 manoramAnI mAnatA jIvanamAM sonAno sUrya UgI nIkaLyo hato. paramAtmAe sarvavirati na svIkArI zakanAra jIvo mATe paramAtmAe paNa zrAvakanA jIvanamAM anekAMtavAdanI dezaviratino suMdara mArga batAvyo ja che. te mArga upara paNa prarUpaNA karatI vakhate praznottarImAM zrAvikA agnimitrAnA haraNa vyavasthita rahenAra jIvAtmA zanaiHzanaiH, sarvaviratinAM sopAno ke teNI sAthe parapuruSa vyabhicaraNa kare to zrAvaka zuM kartavya sara karI zake che. AvA uttama gRhasthajIvananA Adarzo paikI bajAve tema pUchela. zrAvake zrAvikAnA snehabaMdhanamAM geravartana caMpAnagarInA ahatahAsa zreSThInA suputra sudarzana zeTha ane karanArane sajAthI laI mRtyudaMDa sudhIno javAba ApI zrAvikA manoramAnuM nAm khUba vikhyAta che. temAMya kathAnakonA puruSArthavAdane ja samarthana ApI dIdhuM hatuM. Ama zrAvikA mAdhyame namaskAra mahAmaMtranA parama ArAdhaka zIvratadhArI Jain Education Intemational
Page #990
--------------------------------------------------------------------------
________________ 966 sudarzana zreNInuM nAmakAma khUba gavAyuM che paNa temanA jIvanavikAsamAM temanAM ja zrAvikA manoramAno je phALo che tenI noMdha bhAgyeja koIka karI haze. jema prabhu mahAvIradevanA jIvanacaritramAM prabhujInA parivAranA badhAya sadasyAnI nAnI moTI ghaTanAo sthAna pAmI jovA maLe che, paNa paramAtmAnAja saMsArI avasthAnA ardhAMginI yazodAnAM jIvanakavananI vAto aprakAzita rahI javA pAmI che tema uttama aitihAsika purUSonA aMgata pIThabaLa jevI temanI zrAvikAonA paricayothI aneka loko bahu ja dUra che. zreSThI sudarzana janmathI ja atyaMta rUpavaMta hatA. tethI ja temanuM nAmakaraNa sudarzana rAkhavAmAM Avela. vairAgI-saMskArI ne jinadharmanA aThaMga rAgI te yuvAna mATe cAritrajIvana ja yogya hatuM, chatAMya puNyAnubaMdhI puNya ane bhogAvali kAnA kAraNe temanA vivAha zrImaMta zreSThInI kanyA manoramA sAthe thayA hatA. manoramA rUpavaMtI nArI to hatI ja sAthe dharmavaMtI paNa hatI. sAMsArika phaLa rUpe teNIne putro janmyA, chatAMya rUpalAvaNyanI ochAza nahotI AvI. zreSThI sudarzana eka patnIvratA hatA to manoramA paNa kaTTara pativratA nArI hatI. tethI ja potAnA patine rAjAnA purohita kapila jevA ajaina sAthe prIti ane maitrI chatAMya kyAMya te bAbatano vAMdho nahoto karyo, balke vizvAsa hato ke potAnA patinA saMge dharmavihoNA paNa dharmanA raMge caDhI jaze. potAnA patinI saMpUrNa dhArmika dinacaryA, prabhu vIra pratino ananya rAga, prabhujInI dezanAzravaNanA AMtarika rAga pAchaLa motathI paNa nirbhaya ane karela arjunamALI jevA pApIno paNa udhdhAra vagere ghaTanAothI teNInuM mana bhareluM hatu. tethI ja pati mATe sagI nArI bIjo vicAra paNa kema kare ke pote paNa parapuruSano paricaya paNa kema jhaMkhe? tethI ja jyAre purohita patnI kapilAthI chetarAyela potAnA pati teNInI kAmavAsanAnA cakakarathI pAchA bacI AvyA tyAre te kapilAnI duSTa bhAvanAnI vAto na to sudarzane potAnI vizvAsapAtra patnI manoramAne jaNAvI ke na to zrAvikAe potAnA sadAcArI zIlapremI zrAvaka mATe kapilAnI melI murAdanI koi kalpanA paNa karI. jyAre potAnAM suMThara ane suDola bALako sAthe manoramA upavanamAM pharavA AvI tyAre ja rANI abhayAe khyAla ApI For Private caturvidha saMgha kapilAne jaNAvyuM ke te bALako to sudarzananAM jaNAya che, kAraNake bALako sAthenI nArI te to sudarzana zeThanI patnI manoramA che. tyAM sudhI uttama gharanI maryAdAone kAraNe sudarzanamAM mohAyela kapilA tenI patnI manoramAne oLakhatI paNa na hatI. aMte jayAre kapilAnI caDhAmaNImAM AvI rANI abhayAe zreSThI sudarzanane zIlabhraSTa karavA niSphaLa prayAsa karyo ane corI upara sInnAjorInI jema potAnA rAjA dvArA ja abhayA zreSThI surzanane zULInI sajA karAvavAmAM nimitta banI, tyAre potAnA patinI rAjA dvArA thai rahela bharabajAramAM avahelanA dekhI du:khI thai gai. kadI paNa potAnA patideva AvAM vAsanAjanita duSkAryo na ja kare tevI dRDha zraddhA sAthe * manoramAe patine kalaMka ane zULInI sajAthI ugArI levA jainamArgIya kAusagga karela. devatAonA siMhAsana calAyamAna thai gayela. zULInuM siMhAsana thai gayuM. temAM sudarzananI sAthe manoramAnI sUkSma ArAdhanAnI zaktio hatI. aMte chAzavAre pauSadhavratamAM anukULa bananAra manoramAe patine dIkSA mATe paNa saharSa anumati ApI che, je satya hakIkata che. 20 sUkSma sAdhanA subhadrAnI jayAM jayAM navakAra tyAM tyAM camatkAra. aneka ghaTanAo itihAsanA pAne noMdhANI che. temAM satI subhadrAno prasaMga jagajAhera che. vasaMtapura nagaranA rAjA jitazatru hatA. te ja nagaramAM zrAvaka jinadAsa ane zrAvikA jinamati rahetAM hatAM. temanI suputrInuM nAma subhadrA hatuM. yauvanAvasthA pAmI, tyAre buddhadAsa nAme bauddhadharmI eka vyakita vyApArArthe tyAM Avyo. tenI najara subhadrA upara gai ane kAmarAga utpanna thayo, paNa tapAsa karatAM samAcAra maLyA ke subhadrA phakata jainadharmI sAthe ja paraNavA icche che, jainetara sAthe nahIM. tethI moha pAmelo buddhadAsa upAzraye pahoMcyo. sAdhu mahAtmAnI sevA dvArA temane prasanna karI zrAvakAcAra zIkhyo ane mAyA sAthe jinapUjAdi kAryo karavA lAgyo. tevuM karavAthI tenI icchA pUrNa thai ane subhadrA sAthe lagna paNa thayAM. te strI potAnA sAsare AvI ane potAnI dharmakriyAmAM joDAvA lAgI paNa caMpAnagarI AvyA pachI ja khyAla Avyo ke teNI to bauddhadharmIne tyAM paraNI hatI. tethI jaina dharmanI ArAdhanAo te gharamAM zakya na hatI. chatAMya manane majabUta banAvI teNI jinapUjA, sAmAyika vagere anuSThAno karavA Personal Use Only
Page #991
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA lAgI, tyAre teNInI sAsu ane naNaMda tenI dharmabhAvanAnI kadara daravAjo na kholyo, jethI anya koI paNa strI te kholI batAve karavAne badale teNInI niMdA karavA lAgI. nAnAM-moTAM chidro te mATe moko Apyo. jovA lAgI, chatAMya subhadrA potAnAM sAsu, pati ke naNaMda vagere koithIya cotho daravAjo na khUlyo. tethI rAjA sahita prati potAno vinaya ane ucita AcAra cUkatI na hatI. tethI prajA subhadrAnA navakAra ane tenI zakita upara ovArI gaI. uzkerATa bharela vAtAvaraNa paNa zAMta rahetuM hatuM, pati paNa rAjA jainadharmI banI gayA ane cAreya tarapha jaina-zAsananI khUba subhadrAne kazuMya kaheto na hato. prabhAvanA thaI. paNa kyAreka jaina muni bhagavaMto subhadrAnA ghera padhAratA 21 zrAvikA jayaMtI tyAre teNI bhAvapUrvaka pratilAlatI hatI. te dAnadharma sAsuthI na khamANuM ane potAnA dIkarAne phariyAdo karavA lAgI. buddhadAsa paramAtmAnuM zAsana jJAnanI vahetI dhArA upara cAle che. to taTastha hato. tethI caDhavaNI chatAMya subhadrAne kaMI ja pUrvakALe jJAnIbhagavaMto thai gayA ane hAla paNa jainasaMbhaLAvato na hato. siddhAMtonA viziSTa abhyAsI jJAnI puMgava puruSo pAkI rahyA eka vAra eka tapasvI mahAtmA ghera padhAryA. temanI che, tenuM mULa kAraNa jJAna koInIya mAlikInI dharohara nathI paNa nisarga ane adhigama ema be prakAre jJAnAbhyAsI AMkhomAM taNakhaluM pesI gayeluM hovAthI vyAdhigrasta hatA. subhadrAne khyAla AvI gayo. tethI karuNA bhAvathI tapasvI AtmAo dareka kALamAM pAke che ane pAkavAnA. mahAtmAnI takalIpha dUra karavA zuddha bhAvathI potAnI jihuvA vaDe prabhu mahAvIra devanA samayakALa thaI gayela aneka zrAvakataNakhaluM kheMcI kADhayuM. paNa tema karavA jatAM mahAtmAnA zarIre zrAvikAomAMthI jJAnapipAsu tarIke jenuM nAma prakhyAta che, te thoDuM siMdUra lAgI gayo. A dazya sAsu joI gaI ane teNIne hatI zrAvikA jayaMtI. nAnI uMmarathI ja vIsa sthAnaka tapanAM ghaNA divasathI koI chidra joItuM hatuM te na maLatAM te ghaTanAne vIsa padomAMthI jJAna ane abhinavajJAna padanI rUci hovAthI vikRta svarUpa ApI khUba vadhArI. muni mahAtmA tathA subhadrA nita navuM jJAna prApta karavuM te teNInI atyaMtara ruci hovAthI beunA mAthe kalaMka chavAyuM. zAsananI apabhAjanA thavA lAgI. jJAnAbhyAsamAM teNI khUba AgaLa nIkaLI gayela. ''TIpe TIpe loko janadharmanI niMdA karavA lAgyA. subhadrAe kAusagga sarovara bharAya''nA nyAye svAdhyAya, prabhujInI dezanA, dhyAna karyuM. tarata ja subhadrAnA dharmaprabhAve zAsanadevI pragaTa thaI praznottarI, ciMtana ane anubhavajJAna dvArA teNI jJAnakSetramAM zAsana hIlanA TALI dharmaprabhAvanA karavA caMpAparInA killAnA sArI pragati karI gayela. badhAya daravAjA baMdha karI dIdhA. pAchuM potAnA ja vizALa gharamAM nikaTanA bhAgamAM jayAre lokoe devatAi upasarga mAnI ISTadevatAnI vihArakSetra jevuM rAkhI potAnI mAlikInA makAnamAMthI sAdhurijhavaNI cAlu karI tyAre AkAzamAMthI meghagarjanA sAthe sAdhvI bhagavaMtone utAro ApI vizrAmaNA karavAmAM paNa AkAzavANI thaI ke subhadrA mahAsatI che, tenI upara zaMkA na teNIno mahattvano phALo hato. prabhu mahAvIra devanA samaye karavI. chatAMya koI paNa strI kAcA sUtaranA tAMtaNAthI bAMdhelI sAdhu-sAdhvI bhagavaMtonI saMkhyA paNa ThIka ThIka pramANamAM ane cALaNIthI kuvAmAMthI pANI kADhI traNa aMjali chAMTaze to zrAvikA jayaMtInuM nivAsasthAna satata avara-javaravALA sthAne koTanA daravAjA khulaze. nagaranA aneka lokoe prayatna karyo hovAthI teNIe potAnI vasatinuM dAna karI khUba lAbha lIdhela. paNa saphaLatA na maLI. tyAre subhadrAe potAnA dharmanI daDha kahevAya che ke satata sAdhu-saMtonA saMparkanA kAraNe zraddhA sAthe jayAre sAsune te kArya mATe vinaMtI karI, sAsune teNInI jJAnaruci vikAsa paNa pAmI ane sAthe nirdabha bhAve subhadrAnA satItva upara hasavuM AvI gayuM, chatAMya subhadrAe lAbha laI cAritra- mohanIya karmo paNa khamAvyAM. cAra cAra prabhu paramAtmAnuM smaraNa karI traNa navakAra saMkalpapUrvaka gaNI jJAnanA dhaNI gautama gaNadhare lagabhaga trIsa varasamAM chatrIsa sUtaranA tAMtaNe kUvAmAMthI pANI kADhI ghaDAmAMthI traNa daravAje hajAra prazno prabhune pUchayA. paramAtmAe badhAyanA pratyuttara chAMTI dekhADayuM. navakAra mahAmaMtranA adhiSThAyaka devatAoe jJAnagarbhita ane tattvasabhara ApyA tethI dezanAmAM padhArelA sahAyatA bakSI hatI. traNa daravAjA khUlI jatAM sau camatkAranI anekone navo prakAza ane navI dizA maLI. prabhunI dezanA sAkSAtkAra karavA lAgyA. chatAMya subhadrAe uttara dizAno cAlatI hoya, karoDa devatAothI prabhu sevAtA hoya, gaNadharo
Page #992
--------------------------------------------------------------------------
________________ 968 caturvidha saMgha jevA jJAnI puruSo ane uttama sAdhako praznonI helI varasAvatA dharmapuruSArthamAM kevo pheravI nAkhyo te upara najaranikSepa khAsa hoya tevA samaye vAtAvaraNa keTaluM gaMbhIra hoya, chatAMya AvA jarUrI che, kAraNa ke eka ja divasa mATe lagna karI saMsAra-jIvana prasaMge paNa phaI tarIke oLakhAtI jayaMtI zrAvikA sudhI pahoMcI janAra ATheya kanyAo keTalI haLukarmI haze, bhayamohanIyanA kSayopazamane kAraNe aneka vikaTa prazno prabhune keTalI bhadrika pariNAmI ane keTalI patiparAyaNa tenI kalpanA pUchI potAnI jijJAsAne jayAre rajU karatI, sabhAmAM Indra- paNa agharI paDe tema che. gaNadharathI laI rAjA-prajA sau herata pAmI jatAM hatAM. ATheya zrAvikAonAM nAma Aje paNa Agama graMtho ane ane prabhujI paNa zrAvikA jayaMtInI nIDaratA, zuddhabhAvanA kathAnuyogamAM jovA maLe che. temaNe pUchelA prazno ane patideve ane parArthavRtti jANI dareka praznonA sukhAkArI javAbo paNa pratipakSe Apela udAtta pratyuttaro jANavA-mANavA jevA chatAMya pradAna karatA hatA. Ama thatAM koI samasyAnAM samAdhAna atre phakata ATheyanA praznone saMkSepamAM mUkayA che, jethI phakata zrAvikA jayaMtIe potAnA hitamAM meLavyAM jayAre amuka aMdAja karI zakAya ke kevI temanI samajaNa hatI ane patideva praznonA javAba potA pAse hovA chatAMya bIjAnA hitano pAsethI bodha pAmI temaNe mana ane jIvanane kevI rIte jhaDapathI vicAra karI cUkyA che. parivartita karI dIdhuM? jayaMtI zrAvikAnA mukhya prazno navatattvane lakSI hatA, (1) samudrathI : "he svAmi! lakSmI te puNyathI ja jIvAjIva sRSTi tathA dravyAnuyoganA tattvothI bharapUra hatA. maLI che, to teno bhoga na karI tyAganI vAta kema karo cho ? temAMthI amuka prazno ane prabhunA javAbo Agama graMthomAM zA mATe cAritrano paMtha pasaMda karyo che ?" noMdhAyA paNa che. te paikIno eka prazna vyAvahArika jIvanane (2) padmazrI : "he patideva ! zAstramAM to spaSTa jaNAvyuM lagato pUchAyo che ke jIvo jAge tyAre aviratinA kAraNe che ke dAnAdika dharma gRhasthone beu bhava upakArI che, to dhIra aneka prakAranA AraMbha-samAraMbha kare che, pApo bAMdhe che ane puruSanI jema gRhastha dharmanuM pAlana sAruM, ke kAyaranI jema saMsAra bhramaNa vadhAre che to tenA karatAM sUtAM rahevuM sAruM che ne? choDavuM sAruM?'' sAramAM jIvo sUtAM sArAM ke jAgatAM? prabhue paNa syAdavAdanI bhASAmAM khulAso karyo ke adharmIo sUtAM sArAM ane dharmI (3) padmasenA : "are ! komaLa kadalInA garbha jevI AtmAo jAgatA sArA, kAraNa ke nidrA rUpI pramAda te paNa tamArI kAyA saMyamanAM kaNo zuM sahana karaze ?" pApa hovAthI nidrA tyAgI apramatta ArAdhanA karavAthI ja karmo (4) kanakasenA : "pUrvakALamAM thaI gayelA tIrthakaroe nAza pAme che. AvA aneka rocaka padArthone pAmI jayaMtI paNa saMsAra mAMDavyA pachI rAjayanuM pAlana karI pachI dIkSA lIdhI zrAvikA haLukarmI banI ane cAritra laI te ja bhave mokSe paNa che, to tame mokSanI utAvaLavALA zA mATe thaI gayA cho?'' sidhAvyA che, chatAMya temanI zrAvikA jayaMtI tarIkenI chApa (5) nabhasenA : ""pratyakSa deha, kuTuMba, dhana vagerenAM sukho savizeSa UpasI AvI che. choDI zarIra vagaranA ane te paNa apratyakSa, loko mATe 22 ATha zrAvikA jaMbumAranI anubhavothI para evA mokSanI apekSA karavI e zuM hAthamAM Avela sukhane gumAvavAnI mUrkhatA nathI?'' aitihAsika pAtra jaMbukamAra, jeo dIkSita banI carama kevaLI paNa banyA ane mokSe sidhAvyA che. temanA pAMca pAMca (6) kanakazrI : "dharma karavAthI ja sukha maLyuM che ane bhavonI preraka kahANI bhalabhalAne dharmapriya banAve tevI che. jayAre Avela sukhane ja dhikakAravuM te zuM viveka bharela che?' paNa te ja jaMbukamArane caramabhavamAM paraNanArI karoDAdhipatinA (7) kanakAvatIH "tamArI vAto che svAmi ! evI lAge gharomAMthI AvelI ATha ATha koDIlI kanyAo jemanA che ke hAthamAM AvI gayela amRtarasane DhoLI nAkhI pachI tevA manamAM, hRdayamAM ane AtmAmAM jaMbukamAra jIvaMta sthapAI ja rasa mATe jhaMkhavuM ane rasanuM pAtra kAThathI cATavuM." gayela tathA phakata dhanavaibhava sAthe dharmamaya jIvana paNa (8) jayazrI : "he patideva ! tame paropakAra bhAvathI ja bhogavilAsa ane sAMsArika apekSAo hatI, te ATheya dIkSA lai bIjAnA bhalAno vicAra rAkhyo che, paNa te pUrve kanyAoe phakata eka rAtrinA ja satsaMgamAM kAmapuruSArthane amArA upara paNa upakAra to karo? vRkSo paNa anyane chAyo Jain Education Intemational
Page #993
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 969 ApavA pote zuM taDakA nathI sahetAM?'' sthUlabhadrane kozA vezyAnA pratibodha mATe tenA ja eka ekathI caDiyAtI, rUpavaMtI, buddhizALI kanyAoe vilAsagRhamAM cAturmAsa mATe anumati Ape che. kozAne to jANe bhagavAna maLyA hoya tema teNIe mahAtmA sthUlabhadranuM potapotAnAM haiyAne jaMbukumAra pAse ThAlavI dIdhuM. vaLatAM jaMbukumAre paNa sacoTa javAbo ApyA tyAre phakata phakata bhavya svAgataja na karyuM paNa cAturmAsanA cAreya mAsa AryanArIo pativratA hovAnA kAraNe jaMbukumAranA vairAgyane miSTAnna-pakavAna dvArA uttama bhikSA-bhakita paNa karI! sAthe samarpita thai gai, ATheya kanyAo jo saMsAramAM rahI hota to priyatamane vaza karavA badhAMya nRtyo, kalAo ane mahAsatI tarIke lokomAM jAhera thAta. pratyeka strIoe potAnA vArtAlApothI laI saMgI prastuta karI dIdhAM, paNa koNa jANe taraphathI tayukata vArtAo mUkela, sAme jaMbukumAre paNa zera mAthe savA zeranI jema sAmethI anukULa pratisAda maLavAne pratipakSI ATha kathAnako saMbhaLAvela. dareka nArI mithyAgrahathI badale AtmasauMdaryanuM pradarzana karatI avanavI vairAgya-vArtAo mukata hovAnA kAraNe phakata eka ja rAtrinA jAgaraNamAM lagnanA ane saMyamakriyAnI rajUAto maLI. tarata pachI potAnA vicArone paNa patidevanAM pagale-pagale mohanA gharamAM pesIne bhuktabhogI sthUlabhadrajIe choDI daI saMyama paMthe cAlavA jayAre taiyAra thai, Azcarya to e gurukapAnA jore vezyAne vairAgyathI vaza karI dIdhI. cAturmAsanA thayuM ke pAMcaso coro sAthe Avela prabhava paNa bodha pAmI cAra mAsamAM sparza to dUra paNa manathI paNa kozAno saMga gayo. dareka kanyAonAM mAtA-pitA paNa jAgRta banI gayAM mahAtmAe na jhaMkhyo ane aMte cAturmAsanI saphaLa pUrNAhUti ane bIje ja divase pAMcasone sattAvIsanI saMkhyAmAM karI ghora brahmacArI sthUlabhadrajI pAchA vaLyA. sAmUhika dIkSA thaI. sudharmAsvAmi pAse dIkSita thanAra badhIya phakata temanA AcAra-vicArathI ja bhAvita-prabhAvita kanyAoe jANe jIvananuM ja balidAna ApI daI, ItihAsamAM kozAe manomana jIvana-parivartana karI lIdhuM. saMsArI potapotAnuM nAma suvarNa akSaramAM chapAvI dIdhuM! avasthAnI rAga-pAtra kozAne ja virAganA pATho zIkhADI 23 kozAnI virati ane vairAgya sthUlabhadrae AjIvananuM brahmacarya vrata uccarAvI dIdhuM, jemAM phakata rAjA ne rAjA dvArA mokalAvAyela puruSanI jayaNA mahAmAtya zakala maMtrInA jayeSTha putra sthUlabhadra bhadrika rAkhavAmAM AvI. chatAMya te chUTano paNa upayoga na karatI pariNAmI jIva chatAMya mohavaze pATalIputranI ja rAjanartikI kozA AvanAra dareka pAse mahAtmA sthUlabhadranA viziSTa kozA vecyAmAM mohAyA. lAgalagATa bAra bAra varasa sudhI saMyamanI paLa-paLe vAcika anumodanA karavA lAgI. beu jIvoe ekabIjAnA prema-prIta ane snehanA RNAnubaMdha mANyA. vezyAno koI pati na hoya, koI puruSa sAthe hArdika naMdarAjA taraphathI preSita rathakArano paNa kozA- saMgano prema paNa na hoya. chatAMya sthUlabhadra kozA pAchaLa sADAbAra manoratha adhUro rahI gayo kAraNa ke rathakAranI bANa kalA karoDa suvarNa mudrAo vyaya karI hAthane uDAu banAvI nAkhyo. sAme kozAe hastalAghava-kaLA dvArA sarasavanA DhagalA upara soya bharAvI te upara nAjuka kamaLapuSpa rakhAvI tenA upara A tarapha kozAe paNa priyatamane patithI vizeSa mAnI nRtya karyuM. te pachI paNa potAnI AgavI kalAnI prazaMsA karyA kAmasukha ApyuM paNa jayAre rAjaya prapaMcamAM maMtrI zakaTAlanuM vinA kozAe sthUlabhadranI vairAgya-kalAne ja rathakAra pAse mRtyu thai gayuM tyAre sthUlabhadranI AMkho mohanidrAmAMthI jAgI. vadhAvI. badhuMya asat lAgatAM maMtrI-mudrAne paNa asvIkArI dIkSA laI lIdhI ane rAjA naMdane paNa AMcako Apyo sAthe premapaMkhI kozAnI AzAmAM Avela rathakAra navI dizA pAmI gayo. jevI kozAne paNa vismayamAM mUkI dIdhI. sthUlabhadrajInI paramopAsikA zrAvikA kozAnI draDha dezaviratinI pAlanA thakI rathakAra to sarvaviratinA sopAne caDI eka tarapha kozA sthUlabhadranI yAdamAM jhUre che, manomana gayo. cAritra lai saMyama dIpAvI devaloke janma pAmyo. A tenA dharmapuruSArthane abhinaMde che ane becenI bharI yAda sAthe tarapha kozA paNa prabhuzAsananI parama ArAdhikA banI khUba divaso vitAve che. bIjI tarapha sthUlabhadra gurunizrAmAM zAsana-prabhAvanA karI anekonI dharmabhAvanAnI abhivRddhinuM svAdhyAyanI dhUNI dhakhAvI atyalpa samayamAM gItArtha bane che. AlaMbana banI zrAvikApaNAthI ja devaloke gaI che. pariNati yukata jJAnanA kAraNe ja temanI vinaMtIno svIkAra karI 1e Jain Education Intemational
Page #994
--------------------------------------------------------------------------
________________ 90 24 modI-patnInI mahAnatA jaina dharmanA anuyAyI teo che, jeo dharmamaryAdAone yathAzakita pALe che,phakata janme jaina hovAthI ja jainatvanI chApa nathI UpasatI paNa karme jaina dvArA ja dhArmikatA oLakhAya che. suthAra, luhAra, bhaMgI, koLI, hajAma, darabAra, mocI, modI, aneka kSatriyo, uparAMta brAhmaNoe paNa anya jJAtimAM janma chatAM jIvanAcAramAM jinadharmanI pAlanA karI potAne janme jaina karatAM paNa sArI oLakhAvI che. banI gayelo eka satya prasaMga phakta satyatAno ja purAvo nahIM balke tattvajJAnano ja vadhAro rajU karaze. prajAvatsala rAjAnuM kartavya te prajAnI rakSA karavI, paNa rakSaka ja jyAre bhakSaka svarUpa dhAraNa kare tyAre kevI viSamatA sarjAya? prajAjana tarIke rahela moThI madhyama parivArano uttama sadasya hato. gharamAM rUparUpanA aMbArasamI strI hatI, jANe ke rAMka pAse ratna. eka divasa nagaranA rAjAne te rUparamaNInI mAhitI kyAMkathI maLI ane pachI yuktipUrvaka moDha patnIne pratyakSa nIrakhavAnuM paNa goThavI dIdhuM. prathama najara nikSepamAM ja rAjA teNInI rUpasaMpatti sahana na karI zakavAthI irSyAmAM sapaDAyo. AvI strI to rAjamahele ja zobhe. rAjA bhUlyo ke modIpatnI phUMkata rUpavAna ja nathI guNavAna paNa che, dharmavAna paNa che ane jJAnavAna paNa kharI. mananI akaLAmaNa dUra karavA teNe moDhIne rAjyamAnIto hovAthI rAjyanA kAmathI bahAnuM banAvI bahAragAma mokalyo ane potAnuM medAna mokaLuM karyuM. jevo modI paragAma gayo rAjAe taka jhaDapI modIpatnIne rAjamahele AvI javA gupta kaheNa gupta pratinidhi dvArA pAThavI dIdhu. zIlavaMtI nArI rAjAnI Asakti pAmI gaI. pativirahanI yukita samajI gai. bhadrika svabhAvI teNIe svayaMnA zIlanI rakSA mATe mahelamAM jai mahArAjAnA tAbe thai zIlano sodo karavAnA badale rAjAne ja mohanI mAyAthI mahAta thato bacAvavA ane tattvajJAnano svAda cakhADavA potAnA ghera ratre jamavA AmaMtraNa ApyuM. rAgAMdha rAjA rAjI thai gayo. Avyo jamavA paNa tenI kharI bhUkha to rUpavaMtI kAyAnI hatI. moThI patnIe paNa buddhithI javAba ApatAM rALanA bhojanathALamAM vividha vAnagIonA sthAne vividha AkAraprakAranI pyAlIo goThavI dIdhI ane badhIya dhAtu-mATInI pyAlImAM thoDo thoDo dUdhapAka reDI dIdho. For Private caturvidha saMgha rAjAne svAda leto karavA tenI icchAnurUpa vArtAlApamAM thoDI pyAlIo AsvAdato karI dIdho. vArApharatI badhIya pyAlIonA dUdhapAkane svAdato rAjA thAkI gayo, kAraNake badhAyamAM ekamAtra dUdhapAka hato, eka ja svAda hato, vividhatA kaMi na hatI, jyAre AvA ekaprakArI bhojana mATe rAjAe prazna uThAvyo, taka jhaDapI modIpatnIe tattvaprarUpaNA karavAmAM bAkI na rAkhyuM. " he rAjana ! pyAlInA AkAra-prakAra alaga alaga e to kRtrima banAvaTa che tema rUpALI-kALI, jADI-pAtaLI, UMcI-nIcI, nAjuka-namaNI zrIkAyA karmanI sajAvaTa che. pyAlImAM to eka ja sarakho dUdhapAka hato teno svAda tame cAkhyo tethI vividhatA na hovAthI mana akaLAyuM ne prazna thayo, Avo prazna AtmAne pUchavAno che ke strIMdahamAM, jemAM lohImAMsa, viSTA-sUtra, gaMdakI ja bharI che tevI eka sarakhI pyAlI jevI kAyAmAM mAyA rAkhI bhogano rasa mANavAnI mUrkhatA karatAM mana kema akaLAtuM nathI? Apa to rAjA cho, ame prajA. amArI rakSA koNa karaze? satInArIone pativratA rahevA devAmAM sAtha koNa Apaze? he rAjana ! manamarkaTane vaza karo to pyAlI jevI nArI dIThI paNa nahIM game. vAraMvAra eja pazu kriyA karatAM mana gharaDuM banI jugupsA karaze. sAcuM sukha to AtmAmAM che. te strI ke puruSanA saMyogathI na maLe, he prajAvatsala! kadAca mArAthI vadhu kahevAyuM hoya to nAnA moDhe vadhu kahevAmAM huM tamArI kSamAyAcanA karuM chuM. micchAmi dukkaDama ! kharekhara modI patnIe rAjAno mohanazo utArI svastha karI dIdho. potAnuM gaurava gumAvI rahela rAjAne sanmAnita sthitimAM mUkI dIdho. rAjAe moThIpatnInI kSamA mAMgI. eka sAmAnya nArI paNa asAmAnya zakita dharAvI zake che teno khyAla karyo. rAjA pAcho gayo, modI pAcho vaLyo. eka nArInA zIlasaMkalpe sahu sukhI thayAM. 25 zIlavaMtI suzIlA uttama AtmAo upara paNa karmo kyAre kevAM vicitra AkramaNa karI tenA dharmanI parIkSA karI nAkhe tenuM kaMi nizcita kahevAya nahIM. chatAMya kayAreka puruSo karatAMya abaLA gaNAtI zrI sabaLA svarUpane dhAraNa karI patine paNa mArgadarzana ApatI hoya che. zrAvikA suzIlA tenuM pratyakSa daSTAMta che. teNIno ti Personal Use Only
Page #995
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 901 subhadra bAra vratadhArI zrAvaka hato, dharmano khUba premI hato. tenA pUrNa karAvI dIdhI. tarata pachI zayanakhaMDanI bahAra AvI jaI kAraNe ja suzIlA paNa sAva mohabharela yuvAvasthA hovA chatAMya potAnA sIdhA-sAdA vezamAM pati pAse goThavAI gaI. unmAda-rahita uparAMta manavALI banI hatI. teNI paNa patinAM savAra pachI zrAvaka subhadra potAnA eka ja rAtrinA pagale ja dharmArAdhanAmAM ughamarata rahetI hatI. prabhupUjA, zIlabhaMgathI svayaM ja khUba khinna banI lajita thaI gayo. patnI sAmAyika, pratikamaNa ane jinavANI-zravaNa temanA mukhya pAse kazuMya bolavAmAMya lajajA naDatI na hatI. khUba viSayo hovAthI navaparaNita chatAMya saMsAramAM gaLADUba nahotAM pazcAttApamAM jayAre vratabhaMganA aparAdhanI sajA svarUpe banyAM. Ama potAnA patino sadAcAra jANI patnI suzIlA AtmahatyA sudhInA vicAromAM AvI gayo tyAre suzIlAe paNa garva ane gaurava anubhavatI hatI. satya hakIkata jaNAvI pharI navuM duHkha dUra karI dIdhuM. potAnI paNa eka divasa acAnaka eka nAnI sarakhI durghaTanA banI suzIla suzIlAdevI thakI bodha ane vairAgya pAmela subhadra gaI. banyuM evuM ke suzIlAnI eka sakhI jarIka ubhaTa veza dIkSita thaI gayo. sAthe suzIlAne maLavA ghera AvI. teNInuM ghATIluM yauvana ane unmAda beune chalakAtAM dekhI subhadrano bhadra pariNAma pIgaLI 26 sAdharmika bhakitanI kamAla gayo. gorI kAyAvALI navI nArIno rUpa zaNagAra dekhI te jyAM guNAnurAgano vikAsa che, tyAM jIvonA ane jaDanA mohI paDyo paLavAra to bhUlI ja gayo ke pote suzIlA jevI guNadharmonuM ja ciMtana thAya che, jyAre sAva svAbhAvika doSonI suzIlAno pati che, bAra vratadhArI che, paramAtmAno bhakata che upekSA, guNAnurAgI kAdava vacce paNa kamaLanI kamanIyatA ane samAjamAM paNa supratiSThita che. mahAlaze. kAMTA madhye paNa gulAbanA gauravane nihALaze. jaDamAM kAmarAge tenI mati mUDha banAvI dIdhI. suzIlAnI paNa jIva jevI anaMta zaktio dekhI upayogamAM leze temaja sakhInI najara paNa tenA upara jatAM teNI paNa kAmarAgathI paNa kAmarAgathI IrSA, mAyA, tucchatA, bhaya tathA azuci kAyAvALI AkarSANI paNa bIjI ja paLe sakhIe mana mArI lIdhuM ane strIomAM paNa mamatA, vAtsalya, dharmaparAyaNatA, lajajA pAmI gherathI nIkaLI gaI, paNa te pachI subhadranA sahanazIlatA vagere guNone dekhaze. sahanazIlatA vagere gaNIne dekhaze. divasa-rAta bagaDavAM lAgyAM. manamAM sakhI strInuM ja citra ramaNa paramAtmAnA caturvidha zrI saMghano chello pAyo zrAvikA strI karavA lAgyuM ane citta paNa basa teNInA ja vicAromAM varga che chatAMya te paNa eTalo majabUta ane nakakara che ke tenA bhramaNa karatAM vyavahArabhraSTa banavA lAgyuM. vagara zrI saMghanI kalpanA paNa vAstaviktAthI lAkho gAu dUra kiMkartavyavimUDha banI javAthI sIdhI asara dehayaSTi upara thaI jAya che, je hakIkata anubhavIono ja viSaya che. paDI ane zarIra sukAvA lAgyuM. hitaciMtA karI rahelI zIlavaMtI suzIlAe jayAre aMgatamAM premapUrvaka patinI manovyathA pUchI sukhI gharano udAyana nasIba ADe pAMdaDuM AvatAM dhanathI tyAre ghaNI UlaTa tapAsa pachI subhadra potAnA haiyAnI vikRta ghasAI gayA. ' ghasAI gayo. parivAra sidAvA lAgyo. prabhuno parama bhakta, vAta khUba lajajA sAthe patnIne jaNAvI mana haLavuM karyuM. paNa aMtarAyakarmo tene satAvI rahyAM hatAM, chatAMya daDha zraddhALu te dharmaArAdhanAne bacAvavA svArthI sagAnA saMbaMdhone paNa suzIlA badhuMya samajI gaI. tarata ja patinA sukha khAtara doSita na gaNI svadoSadarzana karato. saparivAra potAnAM ghara sakhIno meLApa karAvI ApavAnuM vacana ApI patine rAjI. ane nagarane choDI sIdho ja paramAtmAnA zaraNe jaI karNAvatI karyA. sakhIne maLavA AvatI baMdha karAvI ane patine eka nagarInA eka jinAlayamAM caityavaMdana mudrAmAM suMdara kaMThIlA sUra nizcita rAtrie sakhI-milananI taiyArI rAkhavA sUcana karI sAthe sajoDe stavano bhAvapUrvaka madhura svarathI gAvA lAgyo manathI utsuka banAvyA. zarta pramANe aMdhArI rAtrinA dIvA olavI sakhInA kAmabhoganI zarta bharelI goThavaNa karAvI pote tyAre jinAlayanA vAtAvaraNamAM guMjana thavA lAgyuM. ja sakhI jevA veza-paheraveza sAthe zaNagAra sajIne patinA tribhuvanasiMha nAmanA, zreSThI te ja nagarInA nivAsI hatA. zayanakhaMDamAM AvI ane kAmAMdha dazAmAM mUrzita thaI gayela temanI dharmapatnI lAchI kevI dharmAtmA hatI. karuNA, prema, manavALA patine maunapaNe maryAdita samayamAM ja kAmasukhathI - vAtsalya, mamatAno te sAkSAta jharo hatI. dararoja garIbone plAvita karI temanI sakhI-milananI UMDI jhaMkhanA mAyA karI anukaMpA dAna detI daherAsare dAsa - dAsIothI paravArIne Jain Education Intemational
Page #996
--------------------------------------------------------------------------
________________ 902 caturvidha saMgha padhAratI hatI. jinapUjA sAthe jinAjJAnuM zakya pAlana teNInA 27 devI anapamAnI anupama vAto haiyAmAM soMsaruM vaseluM hatuM. aneka zrAvakonAM jIvanotthAnamAM zrAvikAno phALo teNIe te divase bahAra gAmathI padhArela uThAyana ananya hoya che. koIka pUrvabhavanA rIvedanA baMdhanA kAraNe koI parivAranI bhaktine mANI. jevA teo vidhipUrNa karI jina dharmapremI paNa koIka bhavamAM strI tarIke janma pAme paNa daherAsarathI bahAra AvyA, tarata ja lAchI devI paNa zrAvikAnuNasaMpannatAthI paNa karmothI haLavuM banI taddabhave te zaktisaMpannatA tathA samRdhdhivAna chatAMya vinamrabhAve udAyana AgAmI bhave muktine paNa pAmI zake che. sAdharmika pAse sAmethI AvI hAtha joDI potAne ghera thoDA ja varaso pUrve thaI gayela mahAmaMtrI vastupAla ane bhojanapANI mATe AmaMtraNa ApavA lAgI. udAyanane nirdhana tejapAla bhrAtAonA jIvanamAM jainazAsananI khumArI tathA hAlatamAM loko udo vANiyo kahI bolAvatA thayA hatA, tevA karmaThatAne jIvaMta karavAmAM tejapALanA zrAvikA anupamAdevInI vikaTa Arthika saMjogo vakhate lAchI devIe jyAre anupama preraNA-zakti kAryarata banI hatI. bahumAnapUrvaka AmaMtraNa ApyuM, pati - patnI beu zaramAI gayAM. hA * nA thaI ane aMte jyAre khUba Agraha thavAthI nAma hatuM phakta anupamAM, paNa potAnI dharmalaganI ane daMpatI lAchI devInI bhakti TALI na zakyA. tyAre saparivAra kAmathI devInA vizeSa umerAne paNa pAmyAM tethI lokasamAja khUba anugrahabhAvathI bhakti mANI. te daramyAna lAchI devIe temane anupamAMdevI tarIke bolAvato hato. buddhimAM bhagavatInI temanI sthiti . paristhiti tathA samasyAo jANIne kRpA taravaratI hatI. tethI kauTuMbika, sAmAjika ke rAjanaitika sAdharmika bhaktithI prerAI koIneya puchyA vagara rahevA ghara badhAMya kAryomAM temanI salAha levAtI hatI. kudaratI varNa ApyuM. Arthika rIte saddhara thavA nAnI rakama paNa vepArArthe zyAma tathA nAjukatA ochI ja hatI chatAMya aneka prakAranA ApI. have udo mahenatano roTalo khAto hato. nItinuM dhana guNo sAme te badhAMya nabaLAM tattvo gaNatarInAM na kahevAya. hatuM. tethI TUMka samayamAM ja nAnI dukAnamAMthI paNa ThIka ThIka loko paNa temanI udAratA, kAryadakSatA, sUkSaprajJAnI prazaMsA kamANo. tethI potAne apAyela ghara paisA cUkavI daI karatA hatA. tethI ja tejapAla karatAMya lokonAM haiyAMmAM mAlikInuM banAvavA zeThANIne vyAja sAthe ja rakama cukavI ane anupamAdevI vaselAM hatAM. potAne maLela gharane vyavasthita karavA jevo khADo khodyo ke ekavAra tIrthayAtrA karavA jatAM maMtrIzvara vastupAla - temAMthI suvarNanA caru nIkaLyA, je lAchI devInI jamInamAMthI tejapAle potAnA pagAranuM nItinuM cokhkhuM dhana jamInamAM dATavA pragaTyA hovAthI temane ja te dhana pAchuM ApavuM tevA ucita vicAryuM. puNya be DagalAM AgaLa hovAthI khADo khodatAM nyAyathI teNInA ghera AvI, badhI ja mAhitI ApI, caru jamInamAMthI bIjA suvarNa-caru nIkaLyA, tethI jANe paiso ja pAchA karavAnI jevI taiyArI karI tevI ja lAchI devIe paNa paisAne kheMce tema dhanavRddhi anAyAsa thaI. sau vismaya pAmI vaLataramAM te dhananI mAlikI udAnI ja jAhera karI. beu vacce gayAM, te dhananA mAlikanI aupacArika tapAsa paNa thaI, dhananI mAlikI bIjAnI te bAbatanI carcA, mahAjano mAraphata chatAMya koI mRtakanuM gupta dhana jaNAvAthI have zuM karavuM teno beu rAjA karNadeva sudhI gaI. beunA dhanatyAgathI khUba prazaMsA thaI. bhAI vicAra ja karI rahyA hatA, tyAM anupamA- devIe tethI protsAhana pAmelA udAyana zrAvake daherAsara ane khADAmAMthI nIkaLela dhanano potA mATe upayoga karavo te udAyanavihAra banAvyAM. daherAsaranuM paNa nirmANa karyuM. udAnI anIti jevuM lAgatAM pratyutpannamatitva zaktithI vicArI nIti * prAmANikatA pArakhI rAjAe nagarazeThanI padavI tathA nirNaya jaNAvyo. siddharAja jayasiMhe maMtrIpadu ApyuM. che khaMbhAtanA daMDanAyaka A dhana mATe vicAravuM zuM? A dhanano upayoga evo paNa banyA, paNa uThA vANiyAnI badhIya rItanI pragatinA karI daIe ke te dhanane badhAMya joI zake paNa corI na zake." mULamAM hatI lAchI devInI sAdharmika bhakti, jenI yazogAthA bhAvArtha mATe vicAre caDelA be bhAIone Aje paNa gavAya che. duHkhI dharmI ArAdhakane anukULatA ApI tenAM duHkhone dUra karI ApavAM jevI sAdharmika bhakti anupamAdevIe AbunI girimALA upara suMdara jinAlaya baMdhAvavA mArgadarzana ApyuM. te dvArA ja lakSmIno sadupayoga kaI kahevAya? zakya hato tathA dhana paNa darzanIya daherAsaramAM pheravAya tevI
Page #997
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 903 zakyatA hatI. beu bhAIo anupamAnI medhA zakti upara dararoja pAMca-pAMcaso sAdhu-sAdhvI bhagavaMtonI bhakti ovArI gayA. te jamAnAmAM Aja jevAM yAMtrika sAdhano paNa karatI anupamAnA hAthe vahorAvatAM ekadA pADyuM kharaDAyuM to nahIM chatAMya anupamAdevInI dhagazathI delavADAnAM daherAM moMgherI sADIthI pADyuM poMchatAM khulAso karyo ke na jANe keTalAya baMdhAvAnAM cAlu thaI gayAM. kaDakaDatI ziyALAnI ThaMDImAM bhavomAM ghAMcaNa banI kapaDAM bagADyAM haze. muni mahAtmAnI majuronA kAryanI gati ThaMDI paDatI dekhI badhAya mATe kApaDa- AvI bhakti kyA bhavamAM ? agni vagereno viziSTa prabaMdha karAvI, moM mAMgyuM mahenatANuM zatruMjaya upara 32 vAvaDIo, naMdIzvaradvIpa-jinAlaya ApI daherAsaranuM kArya jAte UbhA rahI anupamA devIe ane giranAre 16 vAvaDIo baMdhAvI sukRta karanAra karAvyuM. tethI ja jyAre saMpUrNa jinAlaya pUruM thayuM tyAre maLelA anupamAMdevI mATe lokavAyakA che ke avasAna pachI sIdhAM ja pagAramAMthI khuza thayelA majUro ane kArIgaroe paNa potAnI mahAvideha kSetramAM janma pAmyAM che. sImaMdhara svAmi pAse mUDIthI eka suMdara anokhuM jinAlaya bAMdhI ApyuM che. dIkSita paNa thayAM che, kevaLI banI mokSe javAnAM che. pa.pU.munirAjazrI jayadarzana vijayajI ma.sA.kI preraNA se zrI caturvidha saMgha : graMtha yojanAkI hArdika anumodanA e tharmo nAsti kuttaH suram ? ( nA zrI kamaleza jvelarsa - kalyANa saMdAcAra.. paramaM yazaH / kAkA mAmA hAhA Jain Education Intemational
Page #998
--------------------------------------------------------------------------
________________ 94 paramocya arihaMta upAsikAo --DaoN. kavina zAha, bilimorA saMskAra ane strIne ghaNo najIkano saMbaMdha che. zAsananI Adarza nArIoe Adarza itihAso ApyAnA prasaMgo ghaNA che. mAtAo dharmasaMpanna haze to zAsana haMmezAM unnata banI raheze. domadoma sukha-saMpatti ane vizALa dhanavaibhavanI samRddhi hoya ke kALI garIbI hoya paNa devaguru dharma paratvenI sanniSThatA, namratA ane udAratA, sevA ane paramArthanI bhAvanA nArInA vyaktitvamAM haMmezAM sAcA hIrA motInA ghareNAnI mAphaka zobhI rahe che. jainazAsananA pUrvakAlIna keTakeTalAM nArIratno ja yAda karIe? paryuSaNAnA prathama divase ja caMpA zrAvikAnuM jAhera vyAkhyAnomAM vaMcAtuM preraka vRtAMta, sulasA-bhagavAna mahAvIranI parama zrAvikA, ekIsAthe 32 putronA avasAna thayAM, chatAM pote ArtadhyAna na karyuM ane pati nAgasArane paNa na karavA dIdhuM. yugabAhunA mRtyune sudhAranAra tathA jeTha maNirathanI duSTa bhAvanAne vaza na thanAra e madanarekhAne, sukha-saMpattimAM ALoTanAra puNyazALI zAlIbhadranI Adarza mAtA bhadrAne, bAvIza varSa sudhInA viyogane paNa nirmaLa, niSkalaMka ane surakSita rAkhanAra aMjanAne, prabhuvIranI parama zrAvikA ane bhAvimAM tIrthaMkarapada prApta karanAra Adarza nArI-zrAvikA revatIne, zaMkharAjAnI pavitra nArI kalAvatI, jenA hAtha kapAI jatAM zIlanA prabhAve pharI joDAI gayA evI asaMkhya nArIonA tapaprabhAve zAsana jhagamagI rahyuM che. dAna-ziyaLa ane tapanA ziromaNi guNa sAthe sAmAyika, pauSadha, pratikramaNa ane vrata, japa, tapamAM khUba ja magna, vaDIlonI maryAdA, sAdhu sAdhvIonI bhakti vaiyAvaccamAM sadA tatpara ane jIvanamAM ucca saMskAronA baLe zrAvikAonuM paNa zAsana garimA vadhAravAmAM ghaNuM moTuM pradAna noMdhAya che. pUrvakAlIna nArIratnono paricaya karAvanAra DaoN. kavina zAha bilimorAnA vatanI che. jaina dharmanA UMDA abhyAsI che. dakSiNa gujarAtanI saMkhyAbaMdha saMsthAoe prasaMge-prasaMge temanuM bahumAna karI temane sanmAnyA che. nArIratnonA prasaMgo vAMcIne ApaNe paNa ArAdhanA upAsanAmAM mana joDI daIne mokSamArgI banavA prayatna karIe e ja aMtaranI abhilASA. --saMpAdaka AdAna-pradAna karavAmAM AvyuM che. prathama tIrthaMkara zrI RSabhadevanA samayathI strIonI adhyAtmamArganI sAdhanAnAM dRSTAMto prApta thAya che. A vartamAna covIsImAM strIomAM sau prathama brAhmIe sAdhvIjIvananI zarUAta karI hatI ne temaNe bAhubalIne pratibodhavAmAM saphaLatA meLavI hatI. e prasaMge bolAyela paMkti--"vIrA, moTA gaja thakI Utaro, gaja caDhe kevaLa na hoya."--Aje paNa jaina sAhitya ane jaina samAjamAM lokajIbhe ramatI jovA maLe che. marudevA mAtAe putrasnehathI dRSTi gumAvI dIdhI ne chevaTe bharata mahArAjA sAthe sAkSAt RSabhadeva bhagavAna samIpe jatAM samavasaraNamAM RSabhadeva bhagavAnanI dezanA sAMbhaLI kevaLajJAna utpanna thayuM. bhagavAna RSabhadeva pachI bIjA tIrthaMkara paramAtmA ajitanAthathI chellA covIsamAM tIrthaMkara paramAtmA mahAvIra svAmI sudhInA kALamAM paramocca arihaMta upAsikAo [prAgaitihAsika yugamAM nArIratno] ('zramaNIratnono vibhAga eka dastAvejI mUlyavALo graMtha banIne jaina dharmanA itihAsanI paraMparA mUrtimaMta darzana karAve evA hetuthI nArIjIvana vizenI bhUmikAno paricaya karAvavAmAM Avyo che.) caturvidha saMgha bhAratIya sAhityanA bhavya vArasAmAM strI pUjya che, tenI gauravagAthA varNavatI hindu, jaina ane bauddha dharmanI keTalIka aitihAsika vigato upalabdha thAya che. temAMye jo jaina sAhityano aNamola vAraso dhyAnamAM levAmAM Ave to bhAratIya sAhityanI vizvamAM prathama kakSAe gaNatarI zaI zake tema che. dharmakalA ane saMskRtimAM strIvargane pUjyatAbharyuM sthAna
Page #999
--------------------------------------------------------------------------
________________ 995 tavArIkhanI tejachAyA aneka strIoe asAra saMsArano tyAga karavApUrvaka dIkSA aMgIkAra karIne kevaLajJAna prApta karyuM che, jenI vigato AgamagraMtho ane caritromAMthI prApta thAya che. jaina ane hiMdu dharma-paraMparAmAM strIone vividharUpe AdarabharyuM sthAna ApavAmAM AvyuM che. vedakAlIna strIo pativratA-sahadharmacAriNI darzAvavAmAM AvI che. bauddha dharmamAM strIone jAtipradhAna mAnavAmAM AvI che. jaina dharmamAM udAra matathI caturvidha saMghamAM strIone sAdhvI ane zrAvikArUpe sthAna ApavAmAM AvyuM che. prAgaitihAsika samayamAM viduSI strIo bhagavAnanI mAtA, bahena, patnI ane bhaktarUpe AlekhAyelI che. RSabhadeva pachInA tIrthakaronA samayanI prabhAvazALI sAdhvI vize bahu mAhitI prApta thaI zakatI nathI, paraMtu chellA tIrthakara mahAvIra svAmInA samayamAM caMdanabALA sAdhvI tarIke prabhAvazALI ane gaNanApAtra sthAna dharAve che, teno ullekha jaina itihAsamAM ane caritromAMthI maLI Ave che. temaNe pravartinIpada prApta karyuM hatuM. nArI zabdaprayoga sau prathama satrakatAMganiyakti ane cUrNimAM thayelo che. temAM dravyastrI ane bhAvatrI evo ullekha che. dravyastrI eTale zarIranAM strIkAraka cihno (zarIraracanA), ane bhAvastrI eTale strIveda evo artha che. dravyastrIno vizeSa vicAra karIe to romarahita mukha, stana, yoni, garbhAzayathI racAyelA zarIravALI strI. ane bhAvastrI eTale puruSanI sAthe strIsahaja kAmavAsanA bhogavavAnI vRtti dharAvanAra strI. jaina karmasiddhAMta pramANe nAmakarmane AdhAre strI-puruSa liMga, eTale zarIra prApta thAya che. jyAre mohanIyakarmanA udayathI strI ke puruSa veda maLe che. strI sanmAna strI sanmAnanI bhAvanAnA prasaMgono ullekha paNa A graMthomAM thayelo che. guNavAna strI, manuSyalokamAM yazaprApti kare che ane devo paNa pUjA kare che. strI tIrthakara, cakravartI, baLadeva, vAsudeva ane gaNadharone janma ApanAra mAtA che. AvI mAtAnI prazaMsA ke guNagAthA gAIe teTalI ochI che. strInuM mAtRtvarUpa pUjanIya, vaMdanIya ane prazaMsanIya che. ekapativratadharmanuM pAlana karavuM, zIlanuM rakSaNa karavuM, zIlanA prabhAvathI agni, jaLa, viSa vagerethI rakSaNa thavuM, vaidhavyanuM pAlana karavuM, vagere prasaMgo paNa graMthomAM noMdhAyelA che. "mAtR devo bhava' e sUtra AjakAlanuM nathI, e to pUrvakAlIna che. zrIkRSNa bhagavAna pratidina sAMjanA samaye potAnI mAtAne vaMdana karavA jatA hatA. bhagavAna mahAvIre potAnAM mAtAne duHkha na thAya te mATe mAtApitA jIve tyAM sudhI dIkSA na levI evo abhigraha karyo hato, te paNa bhagavAnano mAtA pratyeno sneha pragaTa kare che. strI sanmAna vize vicArIe to bhagavAnanA zAsananI sthApanAmAM rakSaka devIne paNa sthAna ApavAmAM AvyuM che ane thomanI cothI gAthAmAM devInuM bhAvapUrvaka smaraNa karavAmAM Ave che. adhiSThAyikA devIomAM cakrezvarI, aMbikA, padmAvatI, siddhAyikA vagere che. zvetAmbara mata pramANe 19mA mallinAtha bhagavAna e apavAda rUpe mallikumArI tarIke janmyA hatA. tIrthakaranA sarvocca pada para mallikumArI birAjamAna che, je vaMdanIya ane pUjanIya sthAna dharAve che. jaina dharmamAM devIpUjA guptakALathI zarU thaI hovAnuM manAya che. teno prabhAva hiMdu dharma para paDyo che. prAcIna kALamAM strIo 11 aMga sudhI abhyAsa karI zakatI hatI. "dRSTivAda'. nizIthasUtra', "aruNopapAta' jevA graMthono abhyAsa na karI zake tenuM kAraNa buddhinI alpatA che, chatAM strI dIkSA grahaNa karIne mokSaprApti karI zake che. "uttarAdhyayana' ane 'dazavaikAlika' cUrNimAM bAhubalIne brAhmIsuMdarIe ane rathanemine rAjImatIe unmArgethI sanmArge lAvavA mATe pratibodhita karyA hatA. jayaMtI zrAvikA bhagavAna mahAvIranA upadezane samaye praznottara karatI hatI. jaina dharmagraMthomAMthI prApta thatAM AvAM udAharaNo strI-sanmAnanI bhAvanA pragaTa kare che. "manusmRti'mAM strInA pUjya bhAvano saMdarbha A mujaba che : "yatra nAryastu pUjyanta ramatte tatra revatA " strIone zikSaNa ApavA saMbaMdhI vicArIe to RSabhadeva bhagavAnane potAnI putrI brAhmI ane suMdarIne gaNita, lipi ane vijJAnanuM zikSaNa ApyuM hatuM. "jabUdvIpa prajJaptimAM strIonI 64 kaLAono ullekha che. strIone ghera abhyAsa karAvavAmAM Avato hato tathA gurukuLamAM rahIne paNa zikSaNa meLavatI hatI. sAdhvIne dhArmika abhyAsa vaDIla sAthvI karAvatI hatI. Ama, vyavahAru zikSaNa ane AdhyAtmika jJAna-ema baMne rIte strIone zikSaNanI suvidhA upalabdha hatI. strI jAti vizenI uparokta dhArmika ane aitihAsika pUrvabhUmikA tenI bahumukhI vibhAvanA pragaTa kare che. Jain Education Intemational
Page #1000
--------------------------------------------------------------------------
________________ etos caturvidha saMghamAM sAdhvIjIno krama bIjo che; ane e dRSTie bhagavAna RSabhadevathI mahAvIrasvAmI sudhInA dIrghakALa paryaMtanI mukhya sAdhvIo vizenI mAhitI e zramaNIsaMghanA aMgarUpa ananya preraNAdAyaka banI rahe tema che. zramaNIono paricaya mAtra strIone mATe ja che ema mAnavAnuM nathI. jainazAsana syAdvAdane ane guNAnurAgane vareluM che. e nyAye zramaNIsaMghanI Adarza namUnArUpa vaMdanIya zramaNIonAM jIvana ane guNo sau koIne hRdayasparzI banI raheze. eTalA ja mATe viduSI zramaNIonuM jIvana ane kAryanuM stutijJAna vAcakonAM jIvanamAM punita gaMgAno pravAha vaheto karIne divyapaMthe prayANa karavAno rAjamArga darzAve che. pariziSTa : (1) pA. 73, Jainism in Nutshell by Acharya Shri Vilay Kirtichandrasuriji. (2) zAMtinAtha paMcakalyANaka pUjA (prastAvanA) --pU. A. zrI vijayavallabhasUri mahArAja. (3) pA. 9 jaina dharma kI pramukha sAlviyAM evuM mahilAeM-DaoN. hIrAbAI coraDiyA. (4-5-6) pA. 5, ejana. (7) pA. 114. nitya jinaguNamaNimALA, saM. meruvijayajI. (8-9) pA. 11-16. jaina dharma kI pramukha sAlviyAM evuM mahilAeM-DaoN. hIrAbAI coraDiyA. saMsAramuktinI saMskAradAtrIo [pahelI sadIthI aDhAramI sadI] A prakaraNamAM pahelIthI aDhAramI sadI sudhInI pratinidhi nArIono paricaya ApavAmAM Avyo che. arthAt, mauryavaMza, guptavaMza ane solaMkI yuganI keTalIka prasiddha aitihAsika nArIo, keTalAka rAjAoe Apelo vidvAnone rAjyAzraya, jaina sAhityanI amara kRtionI preraNAsrota tarIke strIonI kAmagIrI vize vigato ApavAmAM AvI che. aitihAsika vigato ane anya rAjapuruSo vizenI vigato nArIpAtronA paricayanA saMdarbhamAM darzAvavAmAM AvI che. strIonI vizeSa prakAranI jJAna, dhyAna, tapa, tyAga ane sAhityasarjananI vividhatAyukta mAhitI ApIne Arya For Private caturvidha saMgha sannArInI dhArmika ane sAMskRtika paraMparAno krama darzAvavAmAM Avyo che. A prakaraNanI sarva mAhitI aitihAsika vigato sAthe susaMvAdI rIte gUMthAyelI che, eTale pahelethI aDhAramI sadI sudhInuM vihaMgAvalokana samasta jaina samAjanI sAmAjika, sAMskRtika ane AdhyAtmika pragatino pUrNa paricaya thavA sAthe nArIsamAjanuM gaurava prasthApita thayeluM jovA maLe che. AryA caMdanabALAthI aDhAramI sadI sudhInI sAdhvI paraMparAno A itihAsa caturvidha saMghanA bIjA krame sthAna dharAvanAra sAdhvI vizeno eka vizALa ane udAra abhigama pragaTa kare che, je adhyAtmasAdhanAnA mArgamAM puruSa samAna srIone paNa mukta rIte AvakAre che. vizeSa jijJAsA rAkhanAra jJAnapipAsuo mATe 'kalpasUtraTIkA', jaina sAhityano itihAsa', 'upAsakadazAMgasUtra', 'vizeSAvazyaka bhASya', 'triSaSTizalAkApuruSacAritra', 'jJAtAdharmakathA', 'jaina dharmano maulika itihAsa' vagere graMthonA abhyAsathI upalabdha thaze. A rIte jaina sAdhvIsaMsthAnA vikAsano kramika paricaya ApatuM A prakaraNa sAdhvIonI pragatino mUlyavAna dastAveja pravartamAna sAdhvIsaMsthA ane zrAvikAone mATe AdhyAtmika ane sAMskRtika paraMparAnuM lakSaNa ane saMvardhana dvArA AtmonnatinA mArganuM puNyakArya karavA dizAsUcana kare che. uttara bhAratamAM naMdarAjAnA samayamAM jaina dharma pracAra pAmyo hato. tyAra pachI gupta samayamAM paNa jaina dharmano pracAra ane prabhAva kAryarata rahelo jovA maLe che. cInI yAtrI phAhiyAne bhAratano pravAsa karIne noMdha karI che, temAM evo ullekha che ke, gupta samayamAM jaina dharmane rAjyAzraya prApta thayo hato. rAjyamAM jaina dharmanA AcAra pramANe AhAra grahaNa karavAmAM Avato hato. eTale ke 'ahiMsA paramo dharma'nuM pAlana karavAmAM AvatuM hatuM. guptavaMzanA Adya sthApaka zrI guptarAjA caMdraprabha svAmI bhagavAnanA parama bhakta hatA. teNe caMdraprabha bhagavAnanI mUrti banAvaDAvI hatI. tenA parano zilAlekha brAhmI lipimAM lakhelo che. prAcInakALamAM mALavA jaina dharmanuM suprasiddha kendra hatuM. tyAM jaina dharmanA anuyAyIonI moTI saMkhyA hatI. guptakAlIna rAjAoe pratimA bharAvI haze ema mAnavAmAM Ave che. gupta samayanA trIjA rAjA rAmaguptAnA samayanI mUrti paNa prApta thAya Personal Use Only
Page #1001
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 9oo. che, eTale jaina dharma moTA pramANamAM vistaryo haze ema mAnavAne sarvaguNasaMpanna putraratnano janma thaze. kALakrame trIjA mahinAmAM kAraNa maLe che. dhAriNIne dohada utpanna thayo ke, vAdaLothI chavAyeluM AkAza zrAvikA vijayA ane zrAvikA pragalabhAH jouM ne prakRtinAM nayanaramya vAtAvaraNamAM pati sAthe kriIDA karuM. trevIsamA tIrthakara zrI pArzvanAtha bhagavAnamAM apUrva zraddhA dharAvatI jyAre dohada utpanna thayo tyAre varSA Rtu na hatI, eTale evAM A be parivrAjikAo bhadiyA nagaranA kRpiya sannivezamAM vAdaLo kyAMthI jovA maLe? AthI rANI ciMtAtura banI gaI. rahetI hatI. pUrvajIvanamAM sAdhvI tarIke jIvana vitAvyuM hatuM, paNa rAjAne A vAtanI khabara paDatAMnI sAthe ja AzvAsana ApIne cAritranA niyamonI kaThinatAthI dIkSAno tyAga karIne parivrAjikA kahyuM ke tArI manokAmanA pUrNa karIza. tarIke dharmadhyAna karIne jIvana vitAvatI hatI. rAjAe potAnA putra ane maMtrI abhayakumArane A bhagavAna mahAvIra pAMcamA cAturmAsa mATe kUpiya gAmamAM - vRttAMta jaNAvyuM eTale teNe arihaMta paramAtmAnI aThThamatapa padhAryA. gAmanA rakSakoe emane jAsUsa mAnIne jelamAM pUrI karIne ArAdhanA karI. temanI A sAdhanAnA prabhAvathI prasanna dIdhA. A vAtanI khabara vijayAne ane pragabhAne paDI. baMne thayelA mitradeve sahAya karavAno nirNaya karyo, eTale AkAzamAM parivrAjikAo nagara bahAra gaI ane rakSakone kahyuM ke, "A akALe meghayukta vAdaLo chavAI gayAM. dhAriNI mAtAe potAnI to bhagavAna mahAvIra che. naMdivardhananA bhAI ane parama sAdhaka icchA pramANe vAdaLo joyAM ane saMtoSa thayo. garbhakALa pUrNa AtmA che. temaNe maunavrata lIdhuM che." A sAMbhaLIne rakSakoe thatAM mAtAe putraratnane janma Apyo ane meghathI chavAyelAM vAdaLo jovAno dohada utpanna thayo hato eTale meghakumAra bhagavAnane baMdhanamAMthI mukta karyA ane prabhu samakSa kSamAyAcanA nAmAbhidhAna karavAmAM AvyuM. meghakumArane rAjakuLanA AcAra karI. vijayA ane pragabhAe prabhune vinayayukta vidhipUrvaka vaMdana pramANe zikSaNa ApIne yauvanavaya prApta thatAM saMskArasaMpana ne karIne prabhunI kaThora tapazcaryA ane sAdhanA tathA sahanazIlatAnI sauMdaryavAna ATha kanyAo sAthe pANigrahaNa karAvavAmAM AvyuM. prazaMsA karI. eka vakhata bhagavAna mahAvIra rAjagRhI nagarImAM padhAryA somA ane jayaMtI : A banne parivrAjikAoe te jANIne meghakumAra prabhune vaMdana karIne dezanA sAMbhaLavA beTho. bhagavAnane vijayA ane pragabhAnI jema baMdhanamAMthI mukta prabhunI vANIthI tenuM hRdayaparivartana thayuM ane vairAgyabhAva jAgRta karAvyA hatA. rakSakoe bhagavAna pratye durvyavahAra karyo tenI kSamA thayo. ghera jaIne mAtA pAse dIkSAnI anumati mAgI. mAtAe mAgI hatI. putrane saMyamajIvananI anekavidha ApattionI cetavaNI ApatAM cazasvatI enuM bIjuM nAma zeSavatI hatuM. mAtA jaNAvyuM ke, tArA jevA sukomaLa kAyAvALAne dIkSAmAM phAvaze priyadarzana ane jamAlInI putrI mAtRpakSe ane pitRpakSe bhagavAna nahIM. saMyama e to loDhAnA caNA cAvavA jevo kaThinatama mArga mahAvIranA parivAra sAthe saMbaMdha dharAvatI hatI. bAlyAvasthAthI che. pAMca vrato pALavAM e koI ramatavAta nathI. 42 doSarahita ja enuM mana dharma tarapha kendrita thayeluM hatuM. rAjakuLanI gocarI meLavavA mATe ghera ghera bhramaNa karavuM paDaze. kaSAyano paraMparAnusAra yazasvatIne zikSaNasaMskAra ApavAmAM AvyAM hatAM. tyAga karavo paDaze. pAMca ane traNa guptinuM pAlana karavuM paDaze. enA prabhAvathI te dharmArAdhanAmAM vadhu sthira banIne zrAvikAdharma A badhuM tArAthI thaI zakaze nahIM. tAre tyAM eka putra janme ane pAlana karIne Adarza zrAvikA banI hatI.. huM tene lADakoDathI ucheruM evI mArI icchA che. atyAre dIkSA zrAvikA dhAriNIH rAjagRhI nagarInA rAjA levAnI jarUra nathI. dhanavaibhava ane saMsArasukha bhogavIne pachI dIkSA leje. mAtAnAM AvAM vacano sAMbhaLIne meghakamAre javAba zreNikanI rANI ane meghakumAranI mAtA. eka vAra dhAriNI Apyo ke, rANIe rAtrinA cothA pahoramAM evuM svapna nihALyuM ke, cAra dAMtavALo zveta varNano hAthI mArA mukhamAM praveza kare che. A "suna suna mADI re, megha ema uccare re, nathI nathI koInuM koI svapnathI nidrAbhaMga thatAM arihaMta paramAtmAnuM smaraNa karIne A saMsAre thira ko navi rahyA re, indra cakravartI koI.... rAjAnA zayanagRhamAM jaIne svapnanuM nivedana karyuM. rAjAe dhAriNI manAve re meghakumArane re...... harSollAsapUrvaka jaNAvyuM ke A maMgalasUcaka svapnanA phaLasvarUpe uparokta vacanothI mAtAne samajAvIne meghakumAre prabhu Jain Education Intemational
Page #1002
--------------------------------------------------------------------------
________________ 98 mahAvIra pAse dIkSA lIdhI. dhAriNI mAtAnA ekanA eka putranI dIkSAnA prasaMgathI mAtAnA cittamAM putranA zizuvayanAM saMsmaraNo UbharAI AvavAM maMDyAM. caMcaLa citta khinna thaI gayuM. dhAriNInI eka strI tarIkenI samajazakti ane dharmajJAna anumodanA karAve tema che. bhagavAnanA upadezathI vairAgyabhAva jAge te to svAbhAvika che, paNa te kALamAM AvI strIo hatI ke saMyamajIvananI muzkelIothI potAnA putrane mArge jatAM pahelAM cetavaNI ApIne saMyamane svIkAryA pachI tenI mahattA-gaurava vadhAre evI bhAvanA hatI. saMyamamArga-dharmapracAranA kAryamAM dhAriNInI kartavyaparAyaNatA nArI tarIke biradAvavA yogya che. mAtRsnehano tyAga karIne sukomaLa kAyAvALA lADalA dIkarAne saMyamapaMthe prayANa karavAnI anumatI ApI e ja mAtAnA jIvananI paramocca zuddha cAritranI pArAzIzI che. zrAvikA vatsapAlikA: bhagavAna mahAvIre cAritra aMgIkAra karyA pachI vividha tapanI ArAdhanA karI hatI. dIkSAnA agiyAramA varase 6 mahinAnA upavAsanAM pAraNAM mATe vatsapAlikA nAmanI vRddha govAlaNane tyAM padhAryA hatA. kRzakAya chatAM tejasvI evA prabhune joIne harSapUrvaka vaMdana karIne govAlaNe prabhune kSIra vahorAvIne pAraNuM karAvyuM. govAlaNInI zraddhA, bhakti ane dAnanA prabhAvathI paMcadivya pragaTa thayAM, dAnano mahimA gAvAmAM Avyo. loko dAnadharmanI prazaMsA karavA lAgyAM. govAlaNanuM bhAgya khUlI gayuM. dAridraca dUra thaI gayuM. A prasaMga banyo tyArathI govAlaNe bhagavAna mahAvIranA siddhAMto pramANe jaina dharmanuM pAlana karyuM. Ama, eka sAmAnya strIe asAmAnya lAbha prApta karIne jIvana saphaLa karyuM. sAmAjika vyavasthAmAM nAnA-moTAnA bheda haze, chatAM bhagavaMta mahAvIra svAmIe samAna rIte AvA bhedabhAva vagara sAmAnya mAnavIne tyAMthI paNa gocarI meLavIne samAnatAno Adarza caritArtha karI batAvyo che. bhagavAna bhAvanA bhUkhyA che. pAtra UMcAmAM UMcuM hoya, vastu paNa kiMmatI hoya, chatAM bhAva na hoya to nakAmuM che. vatsapAlikAne dhanya che ke supAtra dAna karI jIvana dhanya banAvI jANyuM. zrAvikA susenAMganI : rAjagRhI nagarInA suprasiddha rAjA zreNikanI bahena susenAnI lADalI putrI susenAMganI. susenAno vivAha rAjAe potAnA zreSTha mitra vidyAdhara sAthe karyo hato. kALakrame susenA eka putrIne janma ApIne mRtyu pAmI. pitAne putrInA uchera mATe ciMtA thaI. chevaTe vidyAdhare zreNika For Private caturvidha saMgha rAjAne A putrInA uchera mATe bahenanI eka mAtra smRti bheTa rUpe ApI. zreNika rAjAnA aMtaHpuramAM susenAMganI kramazaH vikAsa pAmI. rAjadarabAranA parivArane anukULa zikSaNa ane kaLAomAM nipuNa banI. maMtrIzvara abhayakumArane yogya vara jANIne tenI sAthe rAjAe susenAMganIno lagnotsava Ujavyo. abhayakumAranAM ghaNAM kAryomAM teNIe ghaNo sahakAra Apyo. asAdhAraNa buddhipratibhA ane guNavAna pati prApta karavA badala potAnI jAtane dhanya mAnatI. dAnadharmanuM pAlana karIne patipatnIe potAnA jIvanane saphaLa banAvyuM ane sAthe sAthe bhagavAna mahAvIre batAvelA jaina dharmanA AcAranuM paNa pAlana karyuM. zrAvikA (manakanI mAtA) : bhagavAna mahAvIranA nirvANa pachI paNa caMdanabALAnA parivAramAM vRddhi thayelI jovA maLe che. prabhavasUri mahArAje hRdayayajJa ane bhAvayajJanI tAttvika mImAMsA karato lokone upadeza Apyo. temAM zayaMbhava vizeSa * prabhAvita thayA. prabhavasUrinA upadezathI vairAgyavAsita banIne 'zubhasya zIghram' e nyAye potAnI garbhavatI patnIno tyAga karIne guru pAse cAritrano svIkAra karyo. gurunI nizrAmAM ratnatrayInI ArAdhanA karatAM teozrI AcAryapadathI alaMkRta thayA ane zayaMbhavasUri nAmathI vikhyAta thayA. kALakrame garbhavatI patnIe putrane janma Apyo ane tenuM nAma manaka pADavAmAM AvyuM. manake paNa bAlyAvasthAmAM pitA pAse dIkSA grahaNa karI. AcArya pitAe jyotiSajJAnanA prabhAvathI jANyuM ke dIkSita thayela potAnA putranuM AyuSya alpa che, eTale alpakALamAM vizeSa ArAdhanA mATe dazavaikAlika sUtranI racanA karI. AcArya mahArAje jaina dharmanA siddhAMtone A sUtramAM sthAna ApyuM. tenuM dhyAna karIne manakanuM avasAna thayuM. mAtAe mAtRsnehanI vRSTino kALa hato tyAre bALakano bAlyAvasthAmAM dIkSA mATe tyAga karyo! ane dIkSA pachI alpakALamAM putranA avasAnathI mAtA kevI zokamagna banI haze ! karmanI kevI vicitratA che! garbhAvasthA daramiyAna patie dIkSA lIdhI tyAre teNIe keTalI muzkelIe jIvana calAvyuM haze! ane to paNa, aMte to zokasAgaramAM ja rahevAno vakhata Avyo! paNa, A AryasannArIe zeSa jIvana dharmArAdhanAmAM ja pasAra karyuM. zrAvikA bahulikA : sAnuyaSTika gAmanA nivAsI AnaMda zrAvakanI keTalIka dAsIomAMnI eka jANItI dAsI. te potAnI kartavyaparAyaNatA ane sevAvRttithI potAnA svAmIne sadA Personal Use Only
Page #1003
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA GLG prasanna rAkhatI hatI. bhagavAna mahAvIra kaThora tapazcaryA karatA parivrAjakonI saMkhyA vizeSa hatI. tatkAlIna paristhitine hatA. eka vakhata gocarI mATe AnaMda zeThane tyAM AvI pahoMcyA. anulakSIne caMdragupta rAjyamAM niyama banAvyo hato ke, saMnyAsI bhojanano samaya pUrNa thatAM bAkI rahelI bhojanasAmagrI bAjue thavA mATe rAjyanA javAbadAra adhikArInI AjJA meLavavI mUkIne bahulA vAsaNa sApha karatI hatI tyAre bhagavAna AvI anivArya hatI. koI paNa gRhastha saMnyAsI thavA mATe taiyAra thAya pahoMcyA. dAsIe kazakAya munine yogya AhAra vahorAvI dIdho. to putra, patnI ke parivAranA bharaNapoSaNa mATe saMpUrNa vyavasthA prabhue A AhArathI pAraNuM karyuM. dAsIe prabhune bhAvapUrvaka karavI joIe. rAjyamAM A niyamonuM pAlana thAya te mATe vahorAvatAM, enA prabhAvathI paMcadivya pragaTa thayAM, jenAthI dAsI rAjAe potAnA rAjyamAM jAherAta karI hatI ke, rAjya dvArA bahulikA dAsatvamAMthI mukta thaIne samRddha banI. A prasaMgathI adhikRta thayelA saMnyAsIne ja lokoe Azraya Apavo. rAjyanI preraNA prApta karIne bahulikAe bhagavAna mahAvIre batAvelA jaina sAmAjika sthitine anulakSIne AvI vyavasthA karavAmAM AvI dharmanA siddhAMto pramANe zeSa jIvana vyatIta karyuM. nagaramAM AnaMda hatI. suprabhA rANI dvArA rAjakIya dRSTie nArI samAjano zeTha ane dAsInA dAnano bhaktino mahimA gAvAmAM Avyo. paricaya prApta thAya che.. zrAvikA urvilA mathurA nagarInA rAjA pratimukhanI zrAvikA saMghamitrAH samrATa azokanI saundaryavAna rANI hatI. rAjA pAse eka prAcIna sUpa hato. tene mATe putrI saMghamitrA. azokane eka putra hato, jenuM nAma kuNAla rAjAnI rANIo ekabIjA sAthe jhagaDatI hatI. rAjAnI bIjI pADavAmAM AvyuM hatuM. mAtA jaina dharmanuM pAlana karatI hovAthI rANI bauddha dharmI hovAthI teNIe A sUpane potAnI pAse kuNAla paNa tenAthI prabhAvita thaIne jainakuLanA AcAravicAranuM rAkhyo. rANI urvilAe jaina vidvAnone potAnA rAjadarabAramAM pAlana karato hato. pariNAme te uttama jaina zrAvaka banyo hato. AmaMtraNa ApIne bolAvyA ane zAstrArtha dvArA siddha karAvyuM ke, kuNAlanA putra saMpratie I.sa. 230mAM jaina dharmano sUpa jaina dharmano che. stUpanI mAlikIno nirNaya thayA pachI pracAra karyo hato. saMprati rAjAe eka vakhata Arya suhastine rAjAe mahotsava karyo ane tyAra pachI rANI urvilAe joyA ane jAtismaraNajJAna thatAM pUrvabhavanuM smaraNa thayuM. tyAra annajaLano svIkAra karyo. AthI urvilAnI jaina dharma pratyenI pachI saMprati rAjA jaina dharmI banIne Arya suhasti mahArAjane zubha bhAvanA kevI hatI teno paricaya prApta thAya che. strIo mAtra potAnA guru banAvyA. saMprati rAjA paropakArI hatA. jina rAjadarabAramAM zobhAnAM pUtaLAM samAna na hatI, paNa potAnAM zAsananI apUrva prabhAvanA karavA mATe saMprati rAjAe stUpa, jJAna ane buddhithI rAjyavaibhavamAM sukha bhogavavA chatAM jinamaMdira ane savA karoDa jinapratimAo bharAvI hatI. Aje zAstrajJAnathI jaina dharmanI prabhAvanA karavAmAM paNa pravINa hatI. paNa saMprati rAjAnI pratimA ghaNAM maMdiromAM sthApita thayelI zrAvikA suprabhA: naMdarAjA yuddhamAM parAjaya thayA jovA maLe che. A%, misara, cIna, jApAna jevA dezomAM paNa pachI rathamAM potAnI putrI suprabhA sAthe rAjadhAnI choDIne jaI jaina dharmanA pracAra mATe potAnA pratinidhione mokalyA hatA. rahyA hatA tyAre suprabhAnI dRSTi parAkramI rAjA caMdragupta para paDI zrAvikA pUrNamitrA : kaliMganA rAjA khAravelanI ane prathama dRSTie prema ubhavyo. rAjAe A vAta jANI ane rANI ane rAjA lalAka hatyisiMhanI putrI. khAravela rAjAe suprabhAno vivAha caMdragupta sAthe karyo. suprabhA jaina dharmanI hastiguphAnI racanA karAvIne tenA para brAhmI lipimAM zilAlekha ArAdhikA hatI. pitAnI mAphaka te paNa sAdhu mahArAjanI bhakti kotarAvyo hato. A rAjAe udayagirinA kumArI parvata para paNa ane vaiyAvacca karI sanmAna sAcavatI hatI. I. sa. pUrve 317mAM zilAlekha kotarAvyo hato. pUrNamitrA rANI jaina dharmI hovAthI jyAre caMdraguptane pATalIputranA rAjA tarIke abhiSeka karIne jainAcAranuM pAlana karIne jaina sAdhu-sAdhvIonI bhakti karatI jAhera karavAmAM Avyo tyAre rAjAe potAnI anya rANIomAM hatI. himavaMta sthavirAvalImAMthI nIce jaNAvelI vigato prApta suprabhAne paTarANIpade sthApI hatI. suprabhA guNavAna hovAthI thAya che : khAravela rAjAe kumAragiri guphAnA vistAramAM caMdraguptane zatru rAjAnI putrI hovA chatAM prathama sthAna ApIne caturvidha saMghanA saMmelananI yojanA karI hatI. temAM Arya nArInuM yathocita gaurava vadhAryuM che. ballisaha, Arya susthita vagere zramaNonI sAthe AryA poyaNI A samayamAM uttara bhAratamAM saMnyAsIo ane vagere 300 sAdhvIo ane AryA pUrNamitrA vagere 800 Jain Education Intemational
Page #1004
--------------------------------------------------------------------------
________________ 980 caturvidha saMgha zrAvikAoe bhAga lIdho hato. rAjA khAravelanI prArthanAthI tAlIma ApI hatI. kAzmIrAdevIne premaladevI ane devaladevI aprasiddha keTalAMka jinapravacanone tADapatra, bhojapatra ane valkala nAmanI be putrIo hatA. potAnA putranuM amaMgala na thAya ane para lakhavAmAM AvyAM. A kAryanA saMmelanamAM upasthita sAdhu- viyoga sahana karavo paDe nahIM eTale mAtA dharmaparAyaNa jIvana sAdhvIoe zrutajJAnanI bhaktirUpe lekhanakArya karyuM. sudharmA vyatIta karatI hatI. rAjA kumArapALa hemacaMdrAcAryathI khUba svAmIe je pravacana ApyAM hatAM tenA rakSaka tarIkenI jina prabhAvita thayA hatA. jaina dharmanuM potAnA jIvanamAM pAlana karIne zAsananI noMdhapAtra sevA karI che. taduparAMta AgamagraMthone potAnA jIvanane ananya preraNAdAyI banAvyuM hatuM. kumArapALa pustakarUpe pragaTa karavAnuM kArya paNa karavAmAM AvyuM hatuM. A ane hemacaMdrAcArya vaccenA saMbaMdhone lIdhe A samayagALAmAM jaina saMmelananI eka aitihAsika noMdhapAtra siddhi e che ke jaina dharma samagra gujarAtamAM lokapriya banyo hato. muni jinavijayajI sAdhvIo ane zrAvikAoe temAM hAjara rahIne jaina dharmanA jaNAve che ke, hemacaMdrAcAryanA samayamAM jaina dharma keTalAka samaya jJAnanA bhavya vArasAnAM rakSaNa ane prakAzanakAryamAM bhagIratha mATe rAjadharma banI gayo hato. puruSArtha karIne nArIsamAjanI jinazAsana pratyenI bhaktibhAvanA zrAvikA zivAnaMdAH vANijya gAmanA jitazatru pragaTa thayelI jovA maLe che. A samayanI strIoe 11 rAjAnA rAjyanA zeTha AnaMdanI patnI zivAnaMdA suzIla, zAMta, aMgasUtronA graMthastha kAryamAM bhAga laIne jJAnaprAptinI samAna sahiSNu, madhurabhASI, catura ane suMdara nArI hatI. baMnenuM jIvana taka prApta karI hatI. sukhasamRddhithI chalakAtuM hatuM. AnaMdanI anya strIo hatI temAM dakSiNa bhAratanA tAmila ane pAMDya vistAranA rAjAo zivAnaMdA vadhu priya hatI. eka vakhata bhagavAna mahAvIra jaina dharmane rAjyAzraya ApatA hatA. khAravela rAjAnA dUtipalAza udyAnamAM padhAryA hatA. te jANIne AnaMda zeTha rAjyAbhiSeka prasaMge A vistAranA rAjAoe keTalIka kiMmatI bhagavAnanI dezanA sAMbhaLavA gayA. prabhunA mukhethI dezanA vastuo bheTa rUpe mokalI hatI. "nAlidiyara' graMthanI racanAmAM | sAMbhaLIne prabhAvita thayelA AnaMda zeThe dezavirati dharma aMgIkAra uttara bhAratanA 8000 sAdhuo uttara bhArata pAchA javA karyo ane saMpattinI maryAdA bAMdhI dIdhI. ghera AvIne zivAnaMdAne mAgatA hatA tyAre tyAMnA rAjAe darekane tAmrapatra ApyuM ane potAnuM vRttAMta jaNAvIne kahyuM ke meM ekapatnIvrata lIdhuM che ane A sAdhuoe jJAnanI vigato lakhI. A lakhANanA samUhanuM tArA strI sivAya anya strIono tyAga karyo che. patinI vAta saMkalana karIne tAmila bhASAmAM 'nAlidiyara graMthanI racanA karI. sAMbhaLIne prasanna thayelI zivAnaMdA preraNA pAmIne bhagavAna zrAvikA kumAradevI H gupta samayanA mahApratApI, mahAvIra pAse gaI. prabhune vaMdana ane pradakSiNA karIne zrAvikA tejasvI ane buddhizALI rAjA candragupta (pahelA)nI rANI dharmanAM bAra vrata aMgIkAra karyA. sukhasamRddhino tyAga karIne kumAradevI hatI. kumAradevI mahAvIra svAmInA licchavI vaMzanI adhyAtmamArgamAM manane joDI dIdhuM. dharmaparAyaNa jIvana jIvIne rAjakumArI hatI. caMdragupta (pahelA) kumAradevIthI atyaMta AtmakalyANa sAdhyuM. prabhAvita thayo hato. rAjA dvArA sikkA para teNInuM nAma aMkita zrAvikA bhopAlI : kumArapALane traNa rANIo hatI, karavAmAM AvyuM hatuM. rANI jaina dharmI hovAthI anya rANIo temAMthI bhopAlI vizenI keTalIka mAhitI upalabdha thAya che. ane strIoe teNInAM pagale pagale cAlIne jaina dharma svIkAryo kumArapALe rAjyaprApti karI te pahelAM siddharAja jayasiMhathI hato. kumAradevInI preraNAthI rAjAe jinamaMdiramAM tIrthakara bhayabhIta thaIne nAsI chUTyo hato tyAre bhopAlI emanI sAthe bhagavAnanI mUrtio bharAvIne sthApita karAvI hatI. rAjAe A hatI. bhopAlI potAnA svAmInAM sukhaduHkhamAM sAcA arthamAM puNyakArya mATe aDhaLaka dhanasaMpattino sadvyaya karyo hato. A sahadharmacAriNI banIne preraNA ApatI hatI. te hemacaMdrAcAryathI samaya i. sa. 319thI 33pano hato, jemAM kumAradevInuM nAma prabhAvita thaIne dharmaparAyaNa jIvana pasAra karatI hatI. tene eka Arya sannArI tarIke gaurava apAve che. putra hato. teNe kumArapALanA avasAna pachI zokamaya divaso zrAvikA kAmIrA : solaMkI yuganA rAjA vitAvyA hatA. kumArapALanI mAtA ane rAjA tribhuvanapAlanI rANI kAzmIrAe zrAvikA cAmaDyaH rAjA kumAraguptanA samayamAM potAnA putrane bAlyAvasthAthI ja muzkelIo sahana karavAnI (i. sa. 450mAM) jaina dharma pratye rAjadarabArIo sanmAna Jain Education Intemational
Page #1005
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA rAkhatA hatA. A samayanA suprasiddha jainAcArya daMtilanI nizrAmAM zrAvikA zyAmAnce jinezvara bhagavAnanI mUrti bharAvIne pratiSThA karAvI hatI. A zrAvikA dharmaparAyaNa ane jaina dharmanI mUrtipratiSThA, zilpa ane vidhinI jANakAra hatI ema mAnavAmAM Ave che. rAjyamAM UjavAtA dhArmika utsavomAM strIo dharmabhAvanAthI prerAIne apUrva AnaMdollAsathI bhAga letI hatI. A samayamAM udayagiri parano eka zilAlekha maLI Ave che. temAMthI pArzvanAtha bhagavAnanI pratiSThAnI vigato prApta thAya che. A aitihAsika mAhitIne AdhAre eTaluM spaSTa thAya che ke, lagabhaga 300 varSa sudhI jaina dharmano prabhAva ne prasAra satata cAlu rahyo hato. rAjA harSavardhananA samayamAM jaina sAdhvIo potAnA AcAranuM pAlana karIne vicaratI hatI. paradezIonAM AkramaNa, sAmAjika muzkelIo, traNa vakhata paDelo bhayaMkara duSkALa vagere paristhitimAM paNa sAdhvIsaMghanI paraMparA askhalitapaNe astitva dharAvatI hatI. tyAra pachI kramazaH jaina dharmano bihAra ane orissAmAM pracAra thayo ane sAthe sAthe rAjasthAna ane gujarAta paNa jaina dharmanA prasAranuM mahattvanuM kendra banyAM. zrAvikA nItAdevIH gujarAtanA rAjA zAMtidevanA putra vijayapAlanI nItiparAyaNa ane saMskArasaMpanna rANI. muni vidyAkumAranA sadupadezathI nItAdevIe pATaNamAM pArzvanAtha bhagavAnanuM caitya ane pauSadhazALAnuM nirmANa karAvyuM hatuM. caMpA zrAvikAH mogala samayamAM uttara bhAratanA vistAramAM be zvetAMbara sAdhuo dharmapracAra karatA hatA. tapAgacchanA buddhisAgarajI ane kharataragacchanA sAdhu kIrti potAnA ziSyo sAthe dharmapravRtti calAvatA hatA. akabara bAdazAhanA darabAramAM A sAdhuoe dharmacarcA karI hatI. tyAra pachI hIravijayasUri akabara bAdazAhanA AmaMtraNathI phattehapura sikrI gayA hatA. AcArya mahArAje bAdazAhane pratibodha __ _ } For Private 981 pamADIne ahiMsA, satya, asteya, aparigraha, brahmacaryanA siddhAMto samajAvyA hatA. akabara bAdazAhe hIravijayasUrinI AjJA zirodhArya karIne mAMsAhAra, hiMsA Adi nahIM AcaravAno saMkalpa karIne te aMge pharamAna bahAra pADyAM hatAM. A samayanI ullekhanIya zrAvikA caMpAnuM vRttAMta A pramANe che. paryuSaNanA vyAkhyAnamAM gurumukhethI caMpA zrAvikAnI tapadharmanI ArAdhanAnuM vRttAMta prativarSa jaina bhAIbaheno sAMbhaLe che H caMpA zrAvikAe 6 mahinAnA upavAsa karyA hatA. tenI tapasyAnI anumodanA ane zAsananI prabhAvanA nimitte bhavya varaghoDo nIkaLyo hato. akabara bAdazAhane A vAtanI jANa thatAM jaina dharmanA tapanI ArAdhanAthI prabhAvita thayA hatA, chatAM ATalA lAMbA samaya sudhI upavAsa thaI zake tenI khAtarI karavA mATe caMpA zrAvikAne potAnA mahelamAM sevakonI dekharekha heThaLa rAkhavAmAM AvI. caMpA zrAvikAe dIrghakALa sudhI upavAsa karIne akabara bAdazAhane mugdha karI dIdhA. caMpA zrAvikAnI tapazcaryA daramiyAna rAjyamAM koI paNa jagyAe hiMsA na thAya tevo hukama bahAra pADyo hato. AcArya mahArAjanI preraNAthI rAjyamAM levAto jajiyAvero dUra karyo hato. bhadrA : caMpAnagarInA samRddha ane suprasiddha dharmAnurAgI kALadeva zeThanI patnI. eka vakhata caMpAnagarInA pUrNabhadra caityamAM bhagavAna mahAvIra padhAryA hatA te samAcAra jANIne nagarajano prabhunI divya vANInuM zravaNa karavA jatAM hatAM tyAre kAmadeva paNa apUrva zraddhA ane dharmabhAvanAthI prerAIne gayo hato. prabhunI vANIthI prabhAvita thaIne teNe zrAvakadharma vidhipUrvaka svIkAra karyo. ghera jaIne teNe patnIne potAnI hakIkata jaNAvI tyAre bhadrA paNa preraNA prApta karIne prabhu pAse gaI ane zrAvikAnAM vrata aMgIkAra karyAM. dinapratidina vairAgyabhAvamAM vRddhi thatI gaI. jIvananAM aMtima vIsa varasa samakita mULa bAra vratanuM utkRSTa rIte pAlana karIne janma saphaLa .karyo. Personal Use Only
Page #1006
--------------------------------------------------------------------------
________________ 982 jJAna, dhyAna, tapamAM zAsanazaNamA zrAvikAratno zubhanimitto pAmIne AtmA kyAreka evA divya parAkramo phorave che ke temanI eka eka pravRtti ajara amara banI jAya che. jaina zAsanamAM je zrAvakonI amara gAthAo kaMDarAI che tenA pAyAmAM mAtAonI uccabhAvanA ja kAma karI gaI hoya tema lAge che. AryasaMskAra ane jainatvane pAmelAM ghaNAM zrAvikAratnonI bhaktibhAvanA Aje paNa AryarakSitanI mAtA rudrasomAnI yAda apAve che. 'saMyama vinA mukti nathI' evI prerakavANI jainAcAryonA mukhethI sAMbhaLIne potAnAM saMtAnone saMyama mArge preraNA ApanAra A mAtAono tIvra dharmaprema ja kAraNabhUta banI jAya che. jJAnamAM, tapamAM, dhyAnamAM haMmezAM agresara rahenAra A zAsanazaNagAra zrAvikAratnonI AMtarika guNasamRddhinuM virATadarzana prasaMge prasaMge thatuM ja rahyuM che. jIvanamAM saraLatA, vyavahArakuzaLatA ane nisvArtha sevAparAyaNatAne kAraNe saunAM prItipAtra bananArAM, jainakuLamAM janmelAM bALako AcAravicAranA uccasaMskArothI suvAsita bane tenI satata kALajI ane jAgRti rAkhanArAM evAM ghaNAM zrAvikA ApaNI vaMdanAnAM adhikArI bane - saMpAdaka che. paM. pravara zrI vIraratnavijayajI ma.sA. tathA sAdhvIjI zrI vizvaprajJAzrIjI ma.sA.nI janmadAtrI mAtuzrI lakSmIbAI chogAlAlajI maraDiyA-piMDavADA piMDavADAmAM navapada oLInuM Ayojana hatuM. zrI kAMtilAla choTAlAlajI maDiyA dvArA pUjyapAda gacchAdhipati A.bha. zrI sAthe paM. pravara zrI vIraratnavijayajI ma.sA. paNa padhAryA hatA. pUjyazrInA saMsArI mAtuzrI lakSmIbAI parivAra sAthe putra muni pAse beThAM hatAM tyAre ja pUjyazrIe pUchyuM : "mAtAjI! ApanI koI icchA hoya to kaho!" "be icchA che. oLI karAvavI ane pratimAjI bharAvavAM." bahena sAdhvIjI zrI vizvaprazAzrIjI paNa preraNAtmaka be zabdo kahyA ane moTAbhAI caMpAlAlajI bolI UThyA : zrI padmaprabha svAmI pratimA zivapuramAM ja bharAvazuM ane najIkanA samayamAM ja sAmUhika navapada oLI-ArAdhanA paNa zivapuramAM karAvazuM" ramezabhAI, jayaMtIbhAI, ajitabhAIe caMpakabhAInI bhAvanAne anumodI. caturvidha saMgha pAlitANAnA piMDavADA premasUrivihAramAM cAturmAsa hatu. cAturmAsa pachI zrI vIracaMdajI pUnamacaMdajI maraDiyAe navvANuM yAtrAnuM Ayojana karAvyuM. yAtrika tapasvIonuM sonAnI ceina ApI bahumAna karyuM. A veLAe caMpAlAlajIe potAnI bhAvanA darzAvI : "A varSe ja zivapuramAM navapada oLI karAvI bhavya ujamaNuM paNa karAvavuM che. je kharca thAya te. kAryakrama zAsanaprabhAvanApUrvaka thavo joIe.'' pUjyazrIe kahyuM : "ATalI utAvaLa zI che? AvatA varSe karAvazuM.'' caMpakabhAIe pUrI dRDhatAthI kahyuM : "nahIM, A varSe ja karAvavI che ane bahena mahArAja vizvaprajJAzrIjIne paNa zivapura laI javAM che." mALavAnI janatAmAM oLIno utsAha hato, kAraNa ke mAtuzrI taraphathI ArAdhanA hatI. oLI karanAranA 180 nAma AvyAM. zubhAraMbha thayo. bahenasAdhvIjI ma.sA. paNa AvI gayAM. sAdhvIjI kIrtiprabhAzrIjI paNa saparivAra ahIM hatAM. emaNe ziSyAo sAthe evuM ujamaNuM sajAvyuM ke jonAra jotAM ja rahI jAya. zrI navakAra mahAmaMtrapUjana, zrI siddhacakra pUjana, janmakalyANaka samAroha ane 56 dikumArI mahotsava sAthe AyojananI smRtio kAyama thaI gaI. pUjya gurudevazrInAM mAtuzrInAM darzananuM saune AkarSaNa hatuM. ATha dAyakAo pasAra karI cUkelAM mAtuzrIne pUjyazrI
Page #1007
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA kahetA : "Apa nIce ja raho, huM Avato rahIza," paNa teo kahetAM : 'Apa sAdhu cho, mAre ja upara AvavuM joIe.' kalAtmaka ujamaNuM joI mAe kahyuM : "Ape mArI icchA pUrNa karI dIdhI.' badhuM ja barAbara cAlatuM hatuM. tyAM ja eka duHkhada ghaTanA banI. caitra pUname zrI siddhacakra mahApUjana cAlI rahyuM hatuM ane saMdezo Avyo : "mAtuzrI acAnaka paDI gayAM che." pUjyazrI tarata tyAM gayAM. pakSaghAtano humalo hato, paNa vANImAM takalIpha nahIM. DokTaroe upacAra zarU karyA. tapasvIomAM dhamAcakaDI macI gaI. navakArano ahIM jApa zarU thaI gayo. samagra parivAra mAnI sevAmAM lAgI gayo. AvA samaye paNa mAtuzrIno Adeza hato ke rAtre kazuM ApavAmAM na Ave. pUjyazrInA sAMnidhyamAM miTiMga maLI. tapasvIonuM bahumAna ane pAraNAMno kAryakrama ja bAkI che, zuM karavuM? badhAno mata hato ke mANibhadra bAbAnA darabAramAM kaMI ja nahIM thAya. badhA kAma nakkI samaye thavA do. pUjya gurudevazrIe jaIne dAdAne kahI dIdhuM. mAtuzrI jevAM AvyAM che tevAM ja pAchAM javA joIe. davAnI sAthe saunI duvAe paNa kAma karyuM. pAraNAM, tapasvInonAM bahumAna badhuM ja zAMtithI thayuM. lagabhaga eka vAge badhA kAryakramo pUrNa thatAM pUjyazrI mAtuzrI pAse gayAM ane kahyuM : "badhuM zAMtithI patI gayuM che. Apane kema che?'' javAba hatoH "bahuM sAruM karyuM, basa mAre cAra zaraNa."-ane avAja baMdha thaI gayo. bapore traNa vAge amadAvAda javA prayANa karyuM. amadAvAda gayA pachI vizeSa upacArathI tabiyata sudharI, paraMtu A asta thayA pahelAMno prakAza hato. vaizAkha suda AThama, ravipuSyanA zreSTha yogamAM emaNe aMtima zvAsa lIdho. mahAna mAtA-jeNe jinazAsanane be saMtAno arpaNa karyA, aMtima samaya sudhI kaMdamULa, rAtribhojana, abhakSya padArthono tyAga karyo. badhAMnI sevA karI paNa sevA levAnI bhAvanA kadI na rAkhI. vizALa parivAranA vaDIlanuM pada barAbara saMbhALyuM. AvI mAtAnAM caraNomAM ApaNe sau namana karIe! zrAvikA ratnakukSiNI jIvIbahena hAlAranA dariyAnA barAbara kinAre, khaMbhAliyA tAlukAnA AMbalA gAmamAM dAnazUrA dharamazIbhAI kArAnA gharemAtA gaMgAbahenanI kukSie eka putrIno janma thayo. nAma paDyuM 'jIvI'. For Private 983 ekadama zaramALa, pavitra, vinayI, kahyAgarI kAmagarI putrI-mAtApitA mATe A eka ja putra kaho ke putrI te ja mUDI hatI. moTI thatAM mAtA-pitAe moTA mAMDhAnA rahIza pUMjAbhAI noMdhAbhAI khImasiyAnA suputra mANekabhAI sAthe lagna karAvyAM. pUrvanA saMbaMdhono jANe sAtha haze! tema A kuLavAna chokarI jIvIbahenanuM jIvana kharekhara prazaMsanIya banyuM. mAtApitAnI ekanI eka putrI, lADa-koDamAM UcharelI, paNa saMskAronI khANa samAna vahu banIne sAsare AvIne bIjA divasathI ja badhAMne potAnA guNothI AkarSI lIdhAM. kAma karavAnI chaTA, bolavAnuM to na chUTake ane vaDIlonI AmanyA pUrepUrI sAcave tathA mANekabhAIno svabhAva thoDo maryAdAnA pAlana mATe custa-kaDaka paNa kahevAya to paNa kyAreya sAme bolavAno prasaMga Ubho nahoto thayo. pati mANekabAInI prasannatA e ja jIvana. upakArI vaDIlonI sevA e ja maMtranuM ArAdhana karatAM samaya-kALa pasAra thaI rahyo hato. potAnA diyara kezubhAIe hAlAranA tapagacchanA itihAsamAM sarvaprathama dIkSA laI-"muni kuMdakuMdavijayajI' banyA tyAre temanI dIkSAmAM preraka tarIke mANekabhAI hatA. vairAgI evA mANekabhAIe tyAM ja vicAra karyo ke-"bhAIe AkhA saMsArano tyAga karyo, to mAre paNa evuM kaMIka karavuM ke jethI AkhI jiMdagI yAda rahe. " eka atyaMta prazaMsanIya nirNaya lIdho, paNa e nirNaya pote ekalA ja pALI zakAya tevo na hato. te mATe dharmapatnI jIvIbahenane jaNAvavAnuM hatuM. bIjA divase te jaNAvyuM. haju to patnInA garbhamAM bALaka che. saMsAra sukhanA divaso che. bharayuvAnInA uMbarethI pasAra thavAnAM varSo che. tevA samaye brahmacarya vrata svIkAravAnA koDa sevAI rahyA che. mANekabhAInI 26 varSanI uMmara ane jIvIbahenanI 18 varSanI uMmara che. A uMmare jagatamAM dIpaka samA brahmacarya vrata' svIkAravA banne taiyAra thayAM. pUjya guru mahArAjane vAta karI. haju to kizora avasthA che, paNa pUrvabhavanI anAsaktino yoga-A bhavamAM udayamAM Avyo. mANekabhAI pavitra hatA, jIvIbahena paNa pavitra hatAM. banne brahmacarya vratanAM dhAraka banI cUkyA. bannenA vicAro pavitra hatA. tenI asara garbhamAM rahelA saMtAna para paDatI hatI. 1998nA jeTha suda2 nA zubha divase koIpaNa pIDA vinA mAtAe suMdara svarUpavAna aneka lakSaNothI yukta putraratnane janma Apyo. Personal Use Only
Page #1008
--------------------------------------------------------------------------
________________ 984 putrane janma ApanArI mAtA puNyazALI gaNAya. tethI badhA putrane joIne rAjI thAya che. bALakane ramADe che, khavaDAve che, vAto karAve che. zubha divase nAmakaraNa thayuM. rAzi mujaba nAma ApyuM-vardhamAnakumAra, paNa sAthosAtha te je varSe mANekabhAIe potAnA lADIlA nAnAbhAI kezavajIbhAIne dIkSA apAvI hatI, te ja varSanA bIje ja mahine A putra thayo. bhAInI yAda tAjI rAkhavA dAdImAnI icchAthI badhAe maLIne hulAmaNuM nAma rAkhyuM kezavajI (kezu). bALakanI sArasaMbhALa dharmaArAdhanA mujaba thatI hatI. tethI bALakamAM paNa dharmanA saMskAranAM siMcana bAlyakALathI thavA lAgyAM. divaso dharmamaya pasAra thaI rahyA hatA, paNa pUjA vagara eka divasa paNa na cAle, gAmamAM derAsara na hatuM. mATe zuM karavuM? te samaye 'dAtA' gAmamAM dhAtunA pratimAjI hatAM. tyAM pUjA karavA jatAM paNa roja AvavuM-javuM te barobara na lAgyuM, eTale 2000 nI sAlamAM dAtAmAM ja ghara lIdhuM ane tyAM rahevA cAlyA gayA. pU. gurudeva paMnyAsapravara zrI bhadraMkara vijayajI gaNivaryazrI Adi saM. 2004mAM pAlitANAmAM comAsuM hatA. emanI nizrAmAM pUrato lAbha levA mANekabhAI, jIvIbahene tyAM rasoDuM kholIne sAdharmikonI sAthe sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtonI khUba bhakti karIne aneruM puNyopArjana karyuM. savArathI sAMja sudhI je koI ArAdhaka Ave, tene rasoDe teDI jAya. sAdhu-sAdhvIjI bha.nI paNa udAratApUrvaka bhakti kare. emanA udAratAnA saMskAro putra kezavajInA jIvanamAM evA sarasa UtaryA ke 6 varSanI vaye pATale besIne aneka cIjo vahorAve, paNa jarAya DhoLAya nahIM. pUjA, vaMdana karI Ave ane pahelethI ja pATale besI jAya. dararoja 20 kilo papaiyA, 40 liTara dUdha, mIThAI AdithI dararoja saLaMga 12 mahinA sudhI bhakti karelI. mANekabhAI jema udAra hatA, tema jIvIbahena paNa eTalAM ja udAra, lAgaNIzIla hatAM. banneno yoga evo thayelo ke A rIte bhakti karatAM AnaMdaAnaMda ja thayA kare. eka vakhata siMhaNa nadIno baMdha tUTyo, tyAre moTA mAMDhAmAM pANI bharAyAM. badhAM Dhora sAthe "dAtA" AvI gayA. tyAM dAtAmAM mANekabhAIe 36 maNa lApasI, 11 kAlara ghAsa vAparyuM. te vakhate jIvIbahena potAne piyara AMbalA hatAM. tyAM samAcAra maLyA ke AvuM banyuM che ane AMbalA gAma paNa caturvidha saMgha bhayagrasta jAhera karAyuM hatuM. tethI badhAe gAma khAlI karavAnuM hatuM. gAmamAM koIne rahevA na dIdhAM. badhAMne kADhyA, paNa jIvIbahene kahyuM "mAre dharmArAdhanA karavI che. huM to ghare ja rahIza." emanA zIlanA prabhAve tarata ja adhikArIe rajA ApI ane pote sAmAyika laIne besI gayAM. traNa divasamAM badhuM zAnta paDI gayuM. koIne kaMI nukazAna thayuM nahIM. dharmArAdhanA karatAM karatAM kezu 12 varSano thayo. ekavAra uttama mAtA jIvIbahene eno hAtha pakaDIne bAjumAM besADIne kahyuM-"kezu! tuM kAkA mahArAja pAse, pU. sAhebajI pAse jaIza?" "hA huM jaIza." kezune to pUjya paMnyAsajI ma. pAse mAthI paNa vizeSa mamatA maLatI. pitAthI vizeSa prema maLato eTale te taiyAra thaI gayo. bIjA divase javA taiyAra thayo. badhAne page lAgyo. chelle mANekabhAIne page lAgyo, tyAre putranA sAcA hitasvI pitAe kahyuM-"beTA! have muharta kaDhAvIne ja Avaje." kezu to khuza thaI gayo "Aje mAro sonAno divasa che. have to huM kAyama mATe kAkA mahArAja jevAM kapaDAM paheranAro thaI jaIza." ane e pU. paMnyAsajI ma. pAse muMbaI pahoMcI gayo. mANekabhAIe sAhebajI upara patra lakhyo ke "Apane jo yogya lAge to kezunI dIkSAnuM muhUrta kaDhAvazo. amArI bannenI rajA che." sAhebajIe paNa patra lakhyo. "bALaka uttama saMskArI che. tame avasare AvavAnuM rAkhazo. tyAre vicArIzuM, mAtA-pitA 2011mAM mAgazaramAM gayAM. putra to mAtA-pitA banneno hato. ekano eka hato. pitAne kadAca putra pratye vizeSa sneha na hoya, paNa mAtAne to vizeSa hoya temAM navAI nathI, paNa samayanA pArakhu mANekabhAIe jIvIbahenane kahyuM -"jema mAro putra che, tema tAro paNa che. huM mArA taraphathI rajA ApuM chuM, paNa tAre je kahevuM hoya te tuM guru ma.ne kahI zake che." jIvIbahena sAcAM dharmapatnI hatA. tarata ja kahyuM-je tamAro vicAra-te ja mAro vicAra. A rana jevo putra zAsanane soMpAto hoya, to huM zA mATe nA pADuM?" vAta sAMbhaLIne pU. paMnyAsajI ma. paNa khUba khUba AnaMdita thayA. AvA tejasvI bALakano kevo puNyodaya, ke AvAM uttama mAtA-pitA maLyAM. hAlAranA 100 varSanA itihAsamAM eka navo vikrama sthapAI rahyo hato. te e ja ke sauthI nAnI-13 varSanI uMmare bAladIkSita tarIke A kezuno naMbara AvI rahyo hato. Jain Education Intemational
Page #1009
--------------------------------------------------------------------------
________________ 985 tavArIkhanI tejachAyA dIkSA lonAvAlA mukAme nakkI thaI. tyAM gayAM. pU. paMnyAsajI ma.nI pAvanI nizrA hatI. dIkSAnA AgalA divasanI rAte A prasaMga banyo. satIstrIomAM gaNanA thAya tevI pavitra mAtA khUba prasanna che. jema gajasukamAlanI mAtAe temane cAritra mATe rajA ApI, tyAre kaheluM ke "beTA! bhale, saMyama grahaNa kara. paNa evuM jIvana jIvaje ke bIjI mAtA na karavI paDe." te ja yAda karAvatAM hoya, tema jIvIbahenane khabara hatI ke AvatI kAlathI mAro putra e saMghano putra thaze. dIkSIta thayA pachI huM sparza paNa nahIM karI zakuM, tethI AgalA divase rAtre khUba ja heta karI lIdhuM. bhalAmaNo karI, khoLAmAM besADIne premanAM, vAtsalyanAM, lAgaNInAM AMsuothI navarAvI dIdhelo. tyAre kezue mAtAne kahyuM-"bA! huM dIkSA lauM chuM te sAruM ja che ne! tuM kema raDe che? huM sArA mArge ja jAuM chuM ne bA! o bA ! tuM raDa nahIM." tyAre raDatI AMkhe, phaphaDatA mukhethI mA jIvIbahena bolyAM-"kezu..vadhu bolI na zakyA. pachI ghaNI hiMmata karIne bolyAM-"tuM dIkSA le che tenuM jarA paNa duHkha nathI. mane AnaMda thAya che mArI kukSi te ajavALI che." ATaluM bolatAM to mAnuM komaLa hRdaya bharAI gayuM. kezue mAnA cheDAthI ja emanAM AMsu lUkyAM. A dRzya jeNe nihALyuM, te paNa dhanya banI gayAM. mAe kahyuM-mAtAnA nAte snehavaza rahI javAya che. tAro paMtha to kalyANakArI che. tuM tAruM to kalyANa karaje. amAruM paNa kararja." vaizAkha suda-7 nA dIkSA thaI. vardhamAnanuM nAma-'vajasena vijayajI' paDyuM. dIkSA pachI badhAM hAlAra AvyAM. gharamAM ekadama zUnyatA lAgatI paNa sAthe AnaMda paNa thato. jIvIbahena have vizeSe mANekabhAInI sevA tathA sAmAyika-dharma dhyAnamAM joDAI gayAM. vyavahAranI coksAI, buddhinI tIkSNatA anerI hatI. emaNe gharamAM loTa daLatAM daLatAMja 12 bhAvanAnI sajhAya moDhe karelI. e bole tyAre sAMbhaLanArane bhAvanAonA bhAvothI bhAvita karI de, evo kaMTha hato. jIvana paNa kevuM pavitra-zuddha, ke emanA mastakamAMthI vAsakSepa jharato ane kaMkunAM pagalAM paDatAM. pU. paMnyAsajI zrI bhadraMkara vijayajI ma.nI nizrAmAM zaMkhezvara mukAme upadhAna tapa zarU thayuM. tyAM jIvIbahena bIjuM 124 upadhAna karavAM joDAyAM ane mANekabhAI gurudevanI AjJAthI svAdhyAya-jApa-ArAdhanAmAM magna banyA. badhAnI sAthe ullAsathI aTTama karyuM. apramattatApUrvaka kriyA, kAussagna va. karatAM 35 divasa vyatIta thaI gayA. pAchAM hAlAra- 'dAtA" AvyAM. doDha mahinAthI ghara baMdha hatuM, te sApha karyuM, paNa zarIra tapathI kRza thaI gayuM hatuM. tethI sApha karavAmAM dhULa UThI te jIvIbahenane asara karI gaI. khAMsI-tAva lAgu paDI gayo. khATalo maMDAyo. mAMDhAthI moTAbhAI vIrapArabhAI tathA kuTuMbIo AvyAM ane emane gADAmAM mAMDhA laI gayAM. tAva TAiphoiDano lAgu paDyo. avasare mANekabhAI pUche "tane kema che?" "navakAra maMtranA prabhAve mane samAdhi che." tema jIvIbahena kahetAM. kuTuMbIo jyAre vAparavA jAya tyAre jIvIbahena ekalAM paDe tyAre mANekabhAI potAne gamatI ArAdhanA karAvI Ave. emAM eka divasa tabiyate palaTo khAdho. tabiyata vadhu kathaLavA lAgI. mANekabhAIe jIvIbahenane jAgRta karyA. puNyaprakAzanuM stavana saMbhaLAvyuM. jIvIbahenanuM jIvana have saMkelAI rahyuM hatuM. dIpakamAM tela pUruM thaI rahyuM hatuM. vATa ja baLI rahI hoya tema jIvana pUrNatA tarapha jaI rahyuM hatuM. jIvIbahene hAtha joDyA"paccakakhANa Apo." eTale mANekabhAI paNa samajI gayA-have dIpaka bujhAtAM vAra nahIM lAge. tethI sAmAyika-Are AhAranA paccakakhANa ApI dIdhAM, emanI pAchaLa puNyanI jAherAta karI. emaNe paNa kahyuM - "tame saMpUrNa samAdhimAM rahejo." mANekabhAIe paNa kahyuM-"ApaNo Aja sudhI RNAnubaMdha hato. te have pUro thAya che." have namaskAra mahAmaMtranI dhUna zarU thaI. emanA hAthanAM TeravAM pharI rahyAM hatAM, mana prasanna hatuM, jarApaNa dInatA ke glAni na hatI. navakAranA dhyAnamAM manane ekAgra karIne jIvIbahena AMcakA sAthe ardha khullI AMkhone ekadama tejasvI tAraliyAnA TamaTamATanI jema kholI dIdhI. haMsalo divyalokanA darzane UDI cUkyo. A nAnI uMmaranuM mRtyu hatuM. tethI raDavAnuM ja zarU thAya, paNa maratAM pahelAM temaNe kaheluM-"mArA mRtyu pachI koIe rokakaLa na karavI paNa ArAdhanA karavI-karAvavI." te mANekabhAIne paNa khUba gameluM. temaNe badhAne raDavAnI spaSTa nA pADI. Son Jain Education Intemational
Page #1010
--------------------------------------------------------------------------
________________ 986 nAnI uMmaramAM jIvIbahenanuM mRtyu thayuM. tene maMgalamaya banAvavA ane emanI aMtasamayanI bhAvanAne pUrNa karavA prabhu bhaktino mahotsava karavAno vicAra Avyo. A rItano mahotsava hAlAranA itihAsamAM prathama ja vAra haze. ghaNAMne thayuM ke loko mahotsavanI niMdA karaze-ke A dharmI vaLI kevo?" chatAM moTAbhAI vIrapArabhAI dharmane samajatA hovAthI nirNaya e nirNaya ane mahotsavane anurUpa vAtAvaraNa thayuM. temAM nizrA ApavA pU. paMnyAsa zrI bhadraMkaravijayajIne vinaMtI karI ane guru-AjJAthI pU. muni zrI kuMdakuMda vi. ma. temanA ziSya sAthe tyAM padhAryA. bhavya mahotsava UjavAyo. tyAre pU. kuMdakuMda vi.ma.ne dIkSAmATe sahAyaka thanAra mANekabhAIno vicAra Avyo, jemaNe mane dharma batAvyo, cintAmaNi jevA gurudeva batAvyA, to temane paNa huM saMsAramAMthI ugArI lauM' ane emanI preraNAthI gurudeva pAse muhUta kaDhAvIna be ja divasamAM taiyArI karIne mANekabhAIe dIkSA grahaNa karI. sAcAM dharmapatnInA mahotsavamAM ja patine saMyama maLI gayuM. mAtRzrI tArAbahena choTAlAla haricaMda zAha tapa-AkAzano tejasvI dhruvatAro, karuNArda nArI, amRtamayI mAtA, Adarza sAsu. tArAo AkAzanI kavitA che, to mAtA e pRthvInI kavitA che. tArAbahena emanA samagra jIvanamAM camakatAM rahyAM hatAM. AkhuM AkAza jeTalA sitArAothI bhareluM che, eTaluM ja emanuM samagra jIvana dharmanA saMskArothI, paragajupaNAthI bhareluM che. mA Izvara nathI, tIrtha nathI paNa tIrthottama che e vidhAnanA teo jIvaMta udAharaNa hatAM. tArAbahenano janma saM. 2080mAM phAgaNa vada amAsane divase taLAjA pAse pIparalA gAmamAM thayo hato. pitAnuM nAma pItAmbaradAsa pArekha ane mAtAnuM nAma acaratabahena. ApaNe koIne kaTAkSamAM kahIe chIe ke "bApane ghare vahANa che?" kharekhara temanA ghare vahANa hatAM. kAju-badAmanA DabbA nahIM paNa guNIo bharelI rahetI evA sukhI parivAramAM emano janma thayo hato. nAnapaNathI ja dharmanA saMskAra emanAmAM AvI gayelA. ATha varSanI uMmare dIkSA na levAya tyAM sudhI zIkhaMDanI bAdhA lIdhelI. ane temanI mAtA acaratabahenane pAMca varSItapa karAvyAM hatAM, je aMdha hatAM. For Private caturvidha saMgha 14 varSanI uMmare mULa jasaparAnA, muMbaI rahetA zrI choTAlAla haracaMda zAha sAthe lagna thayAM. sAsaruM madhyama hatuM. zarUAtamAM tabelAvALA mALAmAM pachI prArthanAsamAja rahevA AvyAM. bAjumAM ja harakisanadAsa hospiTala. roja teo hospiTalamAM cakkara mAre. koI jaina daradI hoya tenA saMbaMdhI hospiTalamAM rahetA hoya tene ghare lAve, jamADe, daradIne Tiphina pahoMcADe. oDhavA-pAtharavAnI jarUra hoya to te Ape. sAdhusAdhvI hoya to temanI vaiyAvacca kare. emano A krama lagAtAra 27 varSa, teo jyAM sudhI prArthanAsamAja rahyAM tyAM sudhI cAlyo hato. ajaina evA dardI eka mAjIne teNe doDha mahinA sudhI Tiphina pahoMcADyuM hatuM. kuTuMbakabIlAmAM koIne paNa Aphata Ave to tArAbahena tana--mana-dhanathI tenI bAjumAM hoya ja! temanA pati choTAlAlabhAI paNa eTalA ja bhadrika jIva. 325 jeTalAM stavano temane moDhe hatAM. pAMca-cha gAthA nahIM paNa moTAM moTAM stavano-mahAvIra svAmInA 27 bhavanuM stavana jevAM stavano temane kaMThastha hatAM. emaNe prArthanAsamAjamAM snAtramaMDaLanI sthApanA karI. pArlA rahevA gayA tyAM paNa snAtramaMDaLanI sthApanA karI. aMdherI rahevA gayA tyAM paNa snAtramaMDaLanI sthApanA karI. bannee sAthe pAlitANAmAM comAsAM karyAM, navvANu yAtrAo karI, traNeya upadhAna karyAM ane samagra bhAratanAM tIrthasthAnonuM tIrthATana karyuM. pU. tArAbahena pati choTAlAlabhAInA aMtima samaye mananI jAgRtatAthI cittane svastha rAkhI. AMkhamAM AMsunuM TIpuM lAvyA vinA, DUsakuM paNa nahIM, je dharma pamADyo, ArAdhanA karAvI te atyaMta prazaMsanIya che. koI lAMbI bimArI nahotI paNa acAnaka chAtImAM zULa UpaDeluM. asahya duHkhAvo chatAM navarAvyA. pUjAnuM dhotiyuM paherAvyuM. pachI sAme bhagavAnano phoTo mUkyo. puNyaprakAzanuM stavana, nava smaraNo saMbhaLAvyAM. pachI zatruMjayanI bhAvayAtrA karAvI. chelle bhAvayAtrAthI ja mahAvideha kSetramAM laI gayAM. pUchyuM "kyAM cho?'' javAba maLyo "mahAvidehamAM." "have zuM karazo?' javAba maLyo dIkSA laIza.". badhAM paccakkhANo karAvI dIdhAM. aMtima kSaNo be kalAka sudhI ArAdhanA karAvI dhanya banAvI, paraloka sudhAryo patnIne maLatuM dharmapatnInuM biruda sArthaka karyuM. emanI samayasUcakatA ane AtmavizvAsanI pratIti karAvatA ghaNA prasaMgo che. emanI derANI jasumatIbahenane jasaparAmAM bAbo avataryo. suyANI sahita badhAMe kahyuM "bALaka Personal Use Only
Page #1011
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA GCO mRta che." dATavA mATeno khADo paNa khodAI gayo. tArAbahene eTalA ja umaMgathI gAya. emaNe jIvanane saMskAryuM hatuM tema ja kahyuM "mane AnAmAM cetana dekhAya che." garama pANI karAvyuM. svabhAvane ghaDyo hato. temanAmAM guNono bhaMDAra hato. temAM bALakane rAkhyo. tenAmAM jIvano saMcAra thayo. e bALaka- kuTuMbavatsalatA, sevAbhAvI, saraLatA, dharmamAM akhUTa zraddhA, nAme rAjana Aje yuvAna che. koThAsUjha, paragajupaNuM, bIjAnA duHkhamAM, khAsa karIne svajanotemaNe ArAdhelI tapazcaryAnuM lisTa eTaluM lAMbu che ke saMbaMdhIone upayogI thavAnI bhAvanA, mAna-apamAnanI paravA vartamAna samayamAM to zuM prAya: najIkanA bhUtakALamAM paNa emano nahIM. prabaLa AtmavizvAsa, mananA makkamatA, nirAbhimAna, krAya joTo maLavo muzkela che. A rahyuM e puNyazloka tapasvInI ke Aveza nahIM. koInI zehamAM AvavuM nahIM. niMdA kuthalImAM tapazcaryAnuM lisTa : jarAya rasa nahIM, utkRSTa AtiththabhAva vyAvahArika rItamAsakSamaNa (mRtyuMjaya tapa), zreNika tapa, siddhitapa, rivAjanuM UMDu jJAna, saMsAramAM nirlepabhAva, koIthI aMjAI na zatruMjaya tapa, vIza sthAnaka tapanI oLI 20, navapada tapanI javuM, kIrtinI eSaNA nahIM, vAcana-svAdhyAyamAM sadAya pravRtta, oLI 87, labdhi tapa-ekAsaNAMthI 28 vAra, samavasaraNa tapa, hiMmata ane nIDaratA. ghaNA moTA guNavaibhavanA mAlika hovA siMhAsana tapa, jJAna-darzana-cAritra tapa, caMdanabALA aThThama tapa, chatAM, nAgezvara prabhunA kapApAtra hovA chatAM moTAIne emaNe cattArI-aThTha-dasa doya tapa, varSItapa, pacaraMgI tapa, divALI pAse pharakavA dIdhI na hatI. khUba saraLa ane sahaja jIvana teo cha-aThThama tapa aneka, poSa dazamI tapa, jJAnapaMcamI tapa, jIvyAM-AnaMdathI bharyuMbharyuM. karmasUdana tapa, caitrI pUnama tapa, kSIrasamudra, aThThAI 11 upavAsa, savAre 3-30 vAgye UThe, savArathI sAMja sudhImAM sAta 15 upavAsa, 17 upavAsa, 23 upavAsa, daza vidhayati dharma sAmAyika, savAra-sAMjanuM pratikramaNa, 10 bAdhApArAnI tapa, varga tapa, upadhAna tapa, pAMtrIziyuM, aThThAvIziyuM, padyottara navakAravALI, 108 vAra uvasagaharaM stotrano jApa, pUjAtapa, comAsI tapa-2 (eka aTTamathI) mokSadaMDa tapa-3 vAra, sevA, te uparAMta dhArmika pustakonuM vAcana-svAdhyAya cAlu ja dharmacakratapa, cha mAsI tapa 2 vAra, 45 Agama tapa, cauda pUrva hoya. A temano nityakrama. tArAbahenane 75 varSa thayAM eTale tapa, zatruMjayanI navvANuM yAtrA, sAdhusAdhvInI vaiyAvacca mATe emanA parivAre emanA amRtamahotsavanI ujavaNI viziSTha rasoDuM cAlu karIne, zaMkhezvara tIrtha 31 varSa sudhI jaI dara varSe prakAre karI hatI. pU. azokacaMdrasUrIzvarajI ma.sA., pU. aTTamanI ArAdhanA, agAzI tIrthanI 108 yAtrA, cembura vimalabhadrasUrIzvarajI ma.sA. ane pU. somacaMdrasUrIzvarajI AdezvaradAdAnI 108 yAtrA, sametazikharajInI 12 vAra yAtrA, ma.sA.nI tema ja moTI saMkhyAmAM sAdhu-sAdhvIjInI nizrAmAM pAlitANAmAM rahI 5 comAsAM, satyAvIza lAkha navakArano jApa, badhAM sagAM saMbaMdhIone AmaMtrI "mAtRvaMdanA'no kAryakrama yojyo dasa paccakakhANa moTAM, dasa paccakakhANa nAnAM ane zrI nAgezvara hato. e mahotsava je tA. 14-5-2000 ne divase padarmanagara, tIrtha satata 13 varSathI jaI dara mahine aThThama tapanI ArAdhanA, aMdherI (i)mAM khUba suMdara rIte ane alaga rIte UjavAyo hato. 40 varSathI ukALeluM pANI, prAyaH karIne koIpaNa evuM tapa nahIM temAM lokoe ghaNI sArI saMkhyAmAM hAjarI ApI hatI. temanA hoya, je zAstramAM lakhyuM hoya ane temaNe na karyuM hoya. jamAI zrI ke. sI. zeTha sahita ghaNA mahAnubhAvonAM tArAbahenanA mIrAMnI bhaktinI tole Ave evI temanI prabhubhakti jIvanane sparzatAM mananIya pravacano thayAM hatAM. pU. hatI. bAhya tapa sAthe aMtyaMtara tapanI ArAdhanA paNa temanI azokacaMdrasUrIzvarajI ma.sA. kahyuM hatuM ke "tArAbahenanA evI utkRSTa ja hatI. temaNe 200 thI vadhAre dhArmika graMtho jIvanamAMthI vahune kema sAcavavI te lokoe zIkhavuM joIe." gharamAM vasAvyA hatA to svAdhyAya tapa paNa keTaluM joradAra tArAbahene kahyuM "ke je kaMI mArA jIvanamAM che ane amArA gaNAya. emanuM tIrthATana satata cAlu rahetuM. koI nAnuM ke moTuM parivAra para IzvaranI mahera thaI che te temanAM sAsu aMbAmAnA jaina tIrtha evuM nahIM jenI temaNe sparzanA na karI hoya. AzIrvAdane kAraNe che." temanAM sAsu aMbAmA 102 varSa jIvyAM dharmamAM jeTalI nipuNatA eTalI ja vyavahAramAM paNa hatAM ane tArAbahene emanI khUba ja saMbhALa lIdhI hatI. nipuNatA. vyAvahArika kAryomAM, vidhividhAnamAM loko emanI aMbAmAM e tArAbahenane peTa bharIne AzIrvAda ApyA hatA. salAha le. stavano gAya to lagnagIto ane lokagIto paNa te ja rIte tArAbahenane dIkarA-vahuoe kyAreya ocha5 AvavA dIdhI nahotI. Jain Education Intemational
Page #1012
--------------------------------------------------------------------------
________________ 988 A prasaMge temanA putro jitendrabhAI, rajanIbhAI ane saMdIpabhAIe 75 varSanI ujavaNI nimitte jIvadayA mATe rUA. 75,000nuM dAna jAhera karyuM hatuM ane sagAMsaMbaMdhIoe temAM umero karyo hato. sagAM-saMbaMdhIoe ghaNAM badhAM sAmAyika paNa ApyAM hatAM. A nimitte tArAbahene pU. zrI azokacaMdrasUrIzvara ma.sA. ane temanA bahoLA ziSyagaNane potAnA ghare be divasa vAsa karAvyo hato ane hadayanA pUrA bhaktibhAvathI teonI utkRSTa vaiyAvacca karI hatI. tArAbahenanA parivAre ghaNAM rUDAM kAryo karyA che. 3NI tIrthamAM dharmazALAnA hola mATe yogadAna. jahagalInA upAzraya mATe yogadAna, kalikuMDa tIrthamAM supArzvanAtha bhagavAna besADyA. potAnA gAma jasaparA saMgha kADhI cAra basa karI laI gayA ane gAmadhumADo baMdha karI tyAMnA derAsaranI varSagAMThano prasaMga Ujavyo hato. pU azokacaMdrasUrIzvarajInI nizrAmAM muluMDathI nIkaLela cha'rIpAlita saMghamAM eka saMghapati banyAM hatAM. tArAbahene aMdherI ghoghArI mahilA maMDaLanAM ghaNAM varSa pramukha tarIke sevA ApI hatI. pAlitANAmAM caMdradIpaka dharmazALA UbhI karavAmAM zrI choTubhAI zAhanI ghaNI mahenata che. amRta mahotsavanI ujavaNInA cha mahinA bAda koIpaNa jAtanI mAMdagI vinA temanuM samAdhimaraNa thayuM. te divase vaLate divase nAgezvara javA temaNe TikiTa kaDhAvelI hatI. temanA mRtyu bAda temanI traNe vahuo damayaMtI, dakSA ane prIti DUsake DUsake temanI mAM samAna sAsune yAda karI codhAra AMsue raDI hatI. temanI nAnI vahu prItinAM AMsu rokAtAM ja na hatAM. teNe kahyuM ke chelle divase bAe mane bAjumAM bolAvI kacAMya sudhI mArA mAthA para, vAMsA para, zarIra para hAtha pheravI vahAla karyA karyuM. tyAre emanI AMkhamAM mArI mammIno prema ane caherAmAM mArI mammIno cahero mane dekhAto hato. mArI mammI gajarI gaI tyAre nahotuM thayuM eTaluM duHkha Aje mane thAya che. tArAbahena kharekhara eka Adarza sAsu paNa hatAM. zrI jItubhAI, rajanIbhAI ane saMdIpabhAI phAyara phAiTiMga ikvipamenTa banAvavAnA vyavasAyamAM che. temanI kaMpanI sekasa phAyara sarvisIjha li. phAyara phAiTiMga kSetramAM mokharAnuM nAma che. zrI jItubhAI ISI nI phAyara phAiTiMga penalanA sakriya sabhya che. "prabhunA e prema taNI ukti re lola, jagathI jUderI enI jAta re, jananInI joDa jagA nahIM jaDe re lola." caturvidha saMgha kavi boTAdakaranA prakhyAta kAvyanI A paMkti mAtuzrI tArAbahena jIvI gayAM. emanuM jIvana anukaraNIya ane preraNA levA lAyaka che. [gAma kaccha zeraDI] hAla sAMgalI mahArASTra, nivAsI suzrAvikA mAtuzrI pAnIbahena nAgajIbhAI gaDA mahiyaramAM traNa bhAIonI ekanI eka lADakavAyI bahena tarIke uchera pAmelI, pitRgRhe dharmanA saMskAra pAmelI koDabharI kanyA sAsare sidhAvI. sAsariyAmAM paNa dharmamaya vAtAvaraNa hovAthI dharmaArAdhanA khIlI UThI.. patidevazrI nAgajIbhAI paNa dharmamaya jIvana gALI rahyA hatAM. temAM pa.pU. AcAryadevazrI padmasAgarasUrIzvarajI ma.sA.nuM sAnidhya prApta thatAM, dharmArAdhanAne anero opa maLyo. jIvanamAM sadaMtara kaMdamULano tyAga. nitya navakArazI, covihAra tathA samayAnusAra sAmAyika-pratikramaNa Adi ArAdhanAne jIvanamAM apanAvyAM. bharayuvAnavaye sajoDe cothA vratane uccarI, brahmacaryanuM pAlana karyuM. paraMtu vidhinI vakratA kaMIka judI ja hoya che. karmasattA bhalabhalAne hacamacAvI mUkatI hoya che. nAgajIbhAIne paNa A yuvAnavaye vedanIyakarmo udayamAM AvyAM ane tene samatAbhAve sahana karavA lAgyA. puNyodaye 5.pU. AcAryabhagavaMtazrI padmasAgarasUrIzvarajI ma.sA.nA mukhe navakAramaMtra sAMbhaLavA maLyo ane aMtima kAraNamAM tenuM raTaNa karatAM karatAM ja A phAnI duniyAne choDI gayA. pAnIbahena mATe to A kAramo AghAta hato. mAtra 33 varSanI yuvAna vaye vaividhya prApta thatAM bhalabhalAnA hAjA gagaDI jAya. evA kAramAM prasaMge paNa pAnIbahene hiMmata rAkhI. dhIraja rAkhI ane eka putra tathA traNa putrIone ucheravAnI javAbadArI pAMca varSa pahelAM ja eka putrane gumAvI beThAM hatAM. temAM patidevano dehAMta thayo ane karmasattA ja badhuM karAvatI hovAnuM samajI dharmaArAdhanAmAM citta parovyuM. dharma e ja tAraNahAra che ema samajI bALakomAM dharmasaMskAronuM siMcana karI, dharma mArge AgaLa vadhavA temane sadAya protsAhana ApyuM. temanI preraNAthI ja temanI babbe dIkarIo saMyamamArge vicaravA pAmI. moTI
Page #1013
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA dIkarI mInAbahena tathA nAnI dIkarI hInAbahene dIkSA grahaNa karI potAnuM jIvana sAgara samudAyanA pa.pU. viduSI sAdhvI kusumazrIjI ma.sA.nAM caraNomAM jIvana samarpita karyuM. Aje banne baheno kalcaratnAzrIjI tathA harSanaMditAzrIjInA nAme vicarI rahyA che. sAgara samudAyanA ugra tapasvI tathA zAsanaprabhAvaka tarIke zAsananA anumodanIya kAryo karI rahyAM che. svayaM ArAdhanA karatAM vicaratAM dareka saMghomAM paNa suMdara dharmArAdhanA karAvI rahyAM che. zrImatI pAnIbahena paNa Aje dharmaniSTha jIvana gALI rahyA che. hAlamAM ja vardhamAnatapanI 56-57-58mI oLIo saLaMgapaNe karela che. sivAya dharmakAryomAM paNa svadravyano suMdara sarvyaya karI rahyAM che. zAha maMjulAbahena manubhAI rAMdhejAvALA cimanalAla nAthAlAla parivAra dharmapremI gaNAya che, tethI parivArano dharmavAraso paraMparAgata jaLavAto rahe che. Aja paNa A parivAranA zrI manubhAI tathA temanAM dharmapatnI maMjulAbahena evuM ja dhArmika jIvana jIvI rahyAM che. sukhI gharamAM ane sukhanI choLomAM paNa kAyAne kaSTa ApI karmomAM khapAvatAM rahevuM e kharekhara kaparuM che, paNa jeNe kAyAthI para evA eka mAtra AtmAnA astitvane ja svIkAryuM che ane jene zAzvatadhAma mokSamAM vahelA pahoMcavAnI tamannA che, teo A dehane bhoganuM nahIM paNa dharma-tapanuM sAdhana mAnI tenI pAsethI kAma le che. evAM maMjulAbahenane jainazAsananA jyotirdhara tapAgacchAdhipati sva. pU. A. bha. zrImad vijayarAmacaMdrasUrIzvarajI ma.sA.nA zubhAziSathI teonA paTTAlaMkAra siMhagarjanAnA svAmI sva. pa. pU. A. deva zrImadvijayamukticaMdrasUrijI ma.sA.ne dharmadAtA gurudevapade svIkArI je kAMI dharmaArAdhanA karI che te kharekhara anumodanIya che. teo moTAbhAganAM satkAryo sva.pU.A.bha. zrI mukticaMdra-sUrIzvarajI ma.sA.nI nizrAmAM tathA temanA parivAranA pa.pU.A. zrI vicakSaNasUrijI, pa.pU.A. deva prabhAkarasUrijI, pU.A. zrI jayakuMjarasUrIzvarajI, pU.A. bha. pUrNacaMdrasUrijI tathA pU.A.bha. zrI muktiprabhAsUrijInA mArgadarzana nIce karatAM rahyAM che. teonAM tapa ane satkAryo anumodavAM yogya che, je A mujaba che : 1. saM. 2032mAM amadAvAdathI tAraMgAjI cha'rIpAlaka saMgha, 2. saM. 2030, amadAvAdanA kRSNanagaramAM aMjana For Private 989 zalAkA-prabhupratiSThA-dhvajapratiSThA (kAyamI), 3. amadAvAdaraMgasAgaramAM prabhu tathA dhvajapratiSThA (kAyamI), 4. rAMdhejA : be maMdiramAM prabhupratiSThA, pa. hastagiri : prabhupratiSThA, 6. pAlitANA : gaNadharapratiSThA, 7. amadAvAda tathA rAMdhejAmAM udyApana mahotsava, 8. aneka vakhata zAMtisnAtra-siddhacakra pUjana vagere aneka prakAranAM pUjana, 9. pAlitANA tathA zaMkhezvaranA basa, Trena dvArA saMgha, tema ja pAlitANAmAM comAsuM, 10. rAMdhejAmAM upadhAna tapa karyAM tathA 161 tapasvIone karAvyAM. 11. zerisA vagere cha'rIpAlaka yAtrA karI 10 vAra, 12. zAMtinagaramAM maMgalamUrti tathA utkRSTA ekaso sitteramAM 10 pratimA bharAvI pratiSThA. teoe daMDaka, laghusaMgrahaNI, cAraprakaraNa, traNabhASya, cha karmagraMtha-(saartha), tattvArthasUtra, vairAgyazataka, paMca pratikramaNa, (saartha), vitarAgastotra jeTalo dhArmika abhyAsa tathA tamAma tapa, upadhAna vagere mULa vidhithI karyAM che. 1 mAsakSamaNa, 1 soLa, 1 paMda2, 46 aTTAI, 108 akrama saLaMga, 229 chaThTha saLaMga, 500 AyaMbila, 2 varSI tapa, cha mAsI, pAMca mAsI, traNa mAsI, be mAsI (be vakhata), sattArI, aThTha, daza, doya, zreNitapa, siddhatapa, bhadratapa, 64 oLI, 65 navapada oLI, 2 karmasUdana tapa, naranigoda nivAraNa tapa, 52 jinAlaya tapa, 55 dIpAvalI chaThTha, 24 bhagavAnaka, 20 viharamAna upavAsathI sahasUkUTa tapa, yugapradhAna tapa, aSTamahAsiddhi tapa, indriya vijaya tapa, 45 Agama tapa, 170 jina tapa, samavasaraNa tapa, gautamanidhi tapa, kAThiyAnA aThThama tapa, pAMcamAsa paccIsa divasa ekAMtare upavAsa tapa, aSTapratihAra tapa, cauda pUrva tapa, zetruMjaya rohiNItapa, dAnatapa, merumaMdira tapa, gaNadhara tapa, caturvidha tapa, pAMcama, agiyArasa, poSa dazamI, tIrthaMkara jJAna tapa, traNeya upadhAna tapa, sudhi gautama kamaLatapa, mokSadaMDa tapa, pradezI rAja tapa, kaMThAbharaNa tapa, caudapUrvanuM tapa, paMcaparameSThI tapa, lokanAvikA tapa, jinaguNa saMpatti tapa, navanidhAna tapa, moTAM daza paccakkhANa tapa, dAritryAharaNa tapa, be vakhata ekAMtare kalyANa tapa, dharmacakra tapa, vIzasthAnaka tapa jevAM ghaNAM tapa-tapazcaryA karyAM che ane haju cAlu che. uparAMta sAta karoDa pistAlIza lAkha uparAMta (ane haju paNa cAlu) navakAra maMtrano jApa karyo che. cimanalAla nAthAlAlanI saghaLI milkata temanA Adeza anusAra temanA dIkarAe baMgalAnI kiMmata sahita dharmakAryamAM vAparI che. Personal Use Only
Page #1014
--------------------------------------------------------------------------
________________ GGO caturvidha saMgha a.sau. sarasvatIbahena zAMtilAla mahetA jagadIzabhAIno udAra sahakAra anumodanIya che. temanAmAM AvA (u.va. 78) saMskAronuM siMcana sau. sarasvatIbahene ja karyuM che. bhAratabharamAM lagabhaga dareka tIrthanI sparzanA karI samyagu darzana nirmaLa banAvyuM mesarsa jagadIzacaMdra zAMtilAla enDa kaMpanI, mAlegAma che. dararoja jinapUjA, navakArazI, cauvihAra Adi Avazyaka sADIbajAramAM agragaNya vepArI tarIke prakhyAta che, jenA kartavyo karI kRtArtha banI rahyAM che. abhakSya, kaMdamULa, cA, saMcAlaka tarIke zrI jagadIzabhAI eka bAhoza vepArI, dharmaniSThA ThaMDApINAM vagereno jIvanabhara tyAga che. emanI putrIo sau. ane suvizAla gacchAdhipati zrI rAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanA mIrAMbahena, sau. zIlAbahenane paNa susaMskAro ApyA tethI teo atyaMta anurAgI bhakta tarIke prakhyAta che. AvAM putraratnone jyAM gayA tyAM paNa dharmanAM ajavALAM pAtharI rahyAM che. janma ApanAra mAtA-pitAno paricaya paNa preraka bane tevo che. jyAM saMpa tyAM jaMpa ane jyAM tapa tyAM jAhojalAlI. A temanAM mAtuzrI a.sau. sarasvatIbahenanI rageragamAM dharma to kahevata sau. sarasvatIbahenanA kuTuMbamAM AbehUba dekhAya che. jANe tANAvANAnI jema vIMTAyelo hoya tevuM jaNAya che. temanA AvAM mAtA-pitAne pAmIne ame paNa kRtArtha banyAM chIe. dharmanA saMskAro temanA pU. mAtuzrI sva. kesarabahena yevalAvALA taraphathI maLela che. putravadhUo : sau. chAyAbahena, sau. bhAratIbahena, sau. alakAbahena, sau. citrAbahena. pautrIo : sau. vaizAlI, ku. jemanA jIvanamAM paLe paLe jayaNA hoya temanA jIvanamAM zilpA, snehA, svapnA ane virati, vRzAlI. atyaMta zAMti hoya, zrI sarasvatIbahena paNa savArathI UThIne gharanAM dareka kArya jayaNApUrvaka kare che. jIvadayA to emanA prANa a...........bhi............vaM......................nA samAna che. temanuM jIvana jANe mUrtimaMta dAna-zIla-tapa ane parama vatsala vaMdanIya vahAlA vatananAM bhAvanAmaya che. temaNe jIvanamAM anumodanIya tapa karI tapa ratanasamAM suzrAvikA pratyeno prema keLavyo che. karoDo namaskAra mahAmaMtranA ArAdhaka zAMtAbahena vAlacaMdajI TokarAjI mahetA sva. 5.pU. A. deva zrImad vijaya thazodhdha sU.ma.sA.nI nizrAmAM prathama upadhAna karyuM che. tema ja bIja, pAMcama, AThama, Adi samasta parivAra agiyArasa, rohiNI, AyaMbilanI sAta oLI, ratnapAvaLInA (mULa vatana : pUraNagAma, ji. jAlora, rAjasthAna) chaThTha, zatruMjayanA chaThTha-aTTama, khIrasamudra, aThThAI, soLabhag, | (hAla : borIvalI-vesTa) navapadanI oLIo, varasothI divALIno chaThTha karI paMca ApanI manohara mAtRbhUmi pUraNagAma 27 varSa pUrva parameSThInI ArAdhanA tema ja varasothI paryuSaNamAM cosaTha praharI choDIne Apa traNa suputro-pArasamalajI, surezacaMdrajI tathA pauSadhamAM aThThama tapanI ArAdhanA Adi tapa karIne nikAcita cetanabhAI sAthe vimala vizvanI vATe nIkaLyAM ne muMbaI nagarIne karmono nAza karavAno anumodanIya prayAsa karyo che. karmabhUmi banAvI che. Aje banneya bhUmio ApanA jIvananI be aNamola AMkho che. Ape aneka paritApa sahIne dIkarAone gAmamAM nUtana maMdiranI pratiSThA vakhate lagabhaga vIsa-paccIsa zerImAMthI derIno mArga cIMdhIne virATa vizvanuM darzana karAvyuM che. divasa caturvidha saMghanI bhakti, amalaneramAM chavvIsa dIkSAnA borIvalInA maMDapezvara zrI jainasaMghamAM ApanA udAratAnA mahAna avasare lagabhaga 150 jeTalAM pU. sAdhu-sAdhvIjI guNonA kAraNe saMghanAM dareka kAryamAM prathama nAma zukanavaMtu gaNIne ma.sA.nI anupama bhakti ane jIvanamAM vAraMvAra yAda Ave vartamAnamAM ApanA parivAranA puNyanAmathI dAnadharmanI zarUAta tevI bhakti suvizAla gacchAdhipatizrInI nizrAmAM pAlitANA karavAmAM Ave che. mukAme cAturmAsa daramiyAna karI teo dhanya banyAM. hastagirI muMbaImAM padArpaNa karatAM jyeSTha putra pArasamalajI tIrthanI pratiSThA vakhate paNa sAro lAbha lIdho. zarUAtamAM nokarImAM joDAyA, te sAthe temanI deva, guru ane vihAramAM pU. sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtanI vaiyAvacce dharmanI ArAdhanA uttarottara khIlatI rahI ane sthaLa-kALano AdinA prasaMge sAdharmika bhaktinA prasaMge temanA suputra zrI prabaLa yoga maLatAM baMdhutripuTIe vyApAramAM jhaMpalAvatAM puNyabaLe
Page #1015
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA AgaLa vadhyA, dhaMdhAmAM pragati karI ane yazakIrti paNa pAmyA che. pUjya mAtuzrIno paDyo bola jhIlavA samagra parivAra achovAnAM kare che. AtmazilpanA ghaDavaiyA svayaMsiddhA evAM zAMtAbahena hAla prAyaH 80 varSanI jaipha vaye dAna, zIla, tapadharmanI ArAdhanA apramattabhAve karI rahyAM che. haMmezAM navakArazInuM paccakkhANa, svadravyathI aSTaprakArI jinapUjA, ubhayaTaMka-Avazyaka kriyA, dararoja prAyaH jinavANI karIne sAmAyika, upAzraye birAjamAna darekedareka sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtane vaMdana karavAM-zAtA pUchavI, pUjya guru mahArAja je kArya kahe temAM udAratApUrvaka dAna ApavuM ityAdi guNo A saumya ane zAMta svabhAvanAM zrAvikAe AtmasAt karyA che. 991 ja nirAbhimAnI svabhAvathI tathA audAryanA guNavaibhavanA samUhathI zobhArUpa che. saM. 2060nA cAturmAsArthe atre birAjita pa.pU.A. bha. zrImad vijaya varabodhisUrIzvarajI ma.sA., pa.pU. paMnyAsa zrI kulabodhivijayajI ma.sA., pa.pU. munirAja zrI kaivalyabodhivijayajI ma.sA., pa.pU. muni zrI padmabodhivijayajI ma.sA. Adi ThANA-7nI nizrA tathA pa.pU. muni zrI kaivalyabodhivijayajI ma.sA.nI 98mI vardhamAnatapanI oLInAM pAraNAMnA lAbhanI anumodanArthe 'teja tavArIkha' graMthamAM 'mahetA parivAra'nA sadasyo hRdayanA bhAvo vyakta kare che ke : AvA upakArI guru bhagavaMtono cAturmAsa praveza thayo tyArathI amArA dainaMdinI jIvanamAM dharmanI ArAdhanA ane guruvaryono satsaMga vadhyo che. AvA parivAra sahita dIkSita thanAra AvA pUjanIya gurudevo-guruNIo A bhavamAM upakArI tarIke amane maLyAM che te amAruM parama saubhAgya che. bhavAMtaramAM paNa temanuM sAnnidhya prApta thAya tevI manokAmanA che. A jIva tiryaMcaloka, prANIloka, devalokanA bhramaNa karatAMkaratAM manuSyalokamAM Avyo che. A mRtyuloka ja mokSe javAnI bArI che ne paramopakArI gurubhagavaMto sva-paranA kalyANArthI che. zrI jinezvara bhagavaMtanI apAra kRpAthI pUjyazrInuM zaraNa amone maLatuM ja rahe tevI AkAMkSA-abhilASA che. mahArASTra deze, zAhapura sAvarolInagare zrI zatruMjaya tIrthadhAma bhuvanabhAnu mAnasa maMdiram AjathI vIseka varSa pUrve vardhamAna taponidhi sva. pU.A. zrImad vijaya bhuvanabhAnusUrIzvarajI mahArAjAnA manamAM eka adbhuta vicAra udbhavyo hato ke, eka evuM saMkula UbhuM thAya, jemAM samagra jinazAsananAM tamAma aMgono paricaya karAvAya. jaino, ajaino ane duniyAbharanAM lAkho loko darzane Ave. temanI sAme maoNDelo, citro, cArTo ane racanAo dvArA jainadarzananI vividhatAone hAilAiTsa karavI. dezaparadezathI prativarSa lAkho mANaso jainIjhama jANavA, mANavA Ave ane jainadharma pratye, ahobhAva pAmI jAya ane vizvamAM zAsananAM aneka sukRtonI suvAsa prasaratI thAya. A anupama vicArane sAkAra karavA zahApura (ji. thANA) hAivethI 2 ki.mI. dUra cArekora virATa pahADonI vaccovaca vahetI nadInA kinAre eka girizikhara para A tIrthanuM nirmANa thaI cUkyuM che. tAjetaramAM ame cAturmAsArthe birAjamAna 5.pU. munivarya zrI kaivalyabodhivijayajI ma.sA.nI vardhamAnatapanI 97mI oLInAM pAraNAM nimitte moTI bolInI uchAmaNI laIne dhAmadhUmapUrvaka ujavaNI gRha AMgaNe padharAvIne karAvI tapanI anumodanAno lAbha lIdhela che. jyeSThaputra pArasamalajInA sahadharmacAriNI a.sau. guNIbahena paNa potAnAM sAsujI ane patidevane dharmamAM maMtrInI jema sAtha-sahakAra Ape che. saMghanI bahenomAM sAsujI-vahujInI joDI khUba ja AgaLa paDatI, dAna, zIla ane tapadharmanI ArAdhanAthI, udAratAthI, saraLatAthI tema jyAM 74X76no virATa raMgamaMDapavALo jinaprasAda zobhI rahyo che. bhagavAna AdinAthanI 63' (paMcadhAtu 2800 kilo) AhlAdaka camatkArika pratimA birAjamAna che. A varSe jaya taLeTI jinAlaya, samovasaraNa jinAlaya tathA zrI zAMtinAtha jinAlayamAM paNa paramAtmAnAM biMbonI pratiSThA thaI cUkI che. pATaparaMparAnA AcArya bhagavaMto sahita suvarNamaMDita gaNadhara maMdira zobhI rahyuM che. 24 rUma ane 6 hola dharAvatI vizALa dharmazALA, eTalI ja vizALa bhojanazALAmAM hajAro bhAviko lAbha laI rahyAM che. babbe nadIonI madhavacALe soLe kaLAe khIlela kudaratanA khoLe ramatAM devasaMkulomAM ArAdhanA-sAdhanA ane yAtrA karavA ekavAra padhAro. anekavidha vizeSatA dharAvatA A tIrthamAM padhAravA amAruM Apane bhAvabharyuM AmaMtraNa che. li. zrI zatruMjaya tIrthadhAma bhuvanabhAnu mAnasa maMdiram TrasTa muMbaI-saMparka : samIrabhAI jhaverI, 18, bhAgyalakSmI, keneDI brIja, perA hAusa, muMbaI-400 004, phona : 23808621 tIrthasthaLa : zahApura, sTe. AsanagAMva, sAvarolI phATaka pAse, mAhUlI roDa, ji. thANA, mahArASTra. phona : (S.T.D. 2527) (L.C. 952527) 272398, 273814, 271099, Fax : 270371
Page #1016
--------------------------------------------------------------------------
________________ -saMcama jIvananI ardhazatAbdInA maMgala avasare 'saritrayane zatazaH zatazaya vaMdanA...... jeozrI... tapAgacchAdhipati pU. AcAryadeva zrImavijaya rAmacaMdrasUrIzvarajI mahArAjAnA paTTaprabhAvaka siMhagarjanAnA svAmI pU. AcAryadeva zrImad vijaya mukticandrasUrIzvarajI mahArAjanA ziSyaratna che. 0 jeozrIno ziSya-praziSyaratnono parivAra 36 mahAtmAono che. 0 jeozrInI sadAca hAsya veratI prasanna mukhamudrA jotAM mana parama zAMtino anubhava kare che. jeozrInAM pagale-pagale dikSA - pratiSThA - aMjanazalAkA - upadhAna tapa Adi zAsanaprabhAvaka mahotsavo ujavAtA ja hoya che. 0 jeozrI svabhAve atyaMta zAMta - prazAMta - dhIra ane gaMbhIra che. jeozrIe AjathI 50 varSa pUrve vi.sa. 2011, vaizAkha suda 9nA potAnAM banne bALako sAthe dikSA grahaNa karI hatI. 90 varSanI uMmare paNa apramattabhAve be-be kalAka pravacanapIThane zobhAvanArA prazamarasapayonidhi pU. AcAryadeva zrImad vijaya jayakuMjarasUrIzvarajI mahArAjAne saMcama ardhazatAbdI prasaMge koTi koTi vaMdana... jeozrI... * zAsanaprabhAvaka pU. AcAryadeva zrImad vijaya jayakuMjarasUrIzvarajI mahArAjAnA saMsArI suputra ane ziSyaratna che. jena jagatamAM jeonI sidhdhahasta lekhaka tarIkenI khyAti sarvatra phelAyelI che. jena jagatanA jANItAmAnItA kalyANa' mAsikanA jeo mArgadarzaka che. 0 jeozrInI kalame kaMDArAyela 100 uparAMta pustako Aje virATa vAcaka varganA hAthane suzobhita banAvI rahyAM che. jeozrI sUrimaMtra paMcaprasthAnanA ArAdhaka che. 0 sadAya smita veratI prazAnta - dhIra - gaMbhIra mudrAnA svAmI evA sidhdhahastalekhaka pU. AcAryadeva zrImad vijaya pUrNacandrasUrIzvarajI mahArAjanAM caraNomAM vaMdanA. jeozrI... * zAsanaprabhAvaka pU. AcAryadeva zrImad vijaya pUrNacaMdrasUrIzvarajI mahArAjAnA saMsArIpaNe ane saMcamapaNe laghubaMdhu che. zAstra - zAsana ane sidhdhAMtanA pakSe virodhIo sAthe Takkara jhIlIne acchA lekhaka ane prabhAvaka pravacanakAra che. jeo sahunI jIbhe caDe evA kavitvanA svAmI che. aneka ziSya - praziSyathI parivarelA sarvagrAhI vyaktitvathI zobhatA sUrimaMtra paMcaprasthAnA samArAdhaka pU. AcAryadeva zrImad vijaya muktiprabhasUrIzvarajI mahArAjAnAM caraNomAM saMcama ardhazatAbdI prasaMge koTi koTi vaMdanA... saujanya... saMcama suvarNa mahotsava samiti - zrI pAvApurI tIrtha Jain Education Intemational
Page #1017
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA zrAMvikAonI zAzvata saurabha anasUyAbahena manubhAI zeTha bhAvanagaranivAsI dharmAnurAgI anasUyAbena (anopabahena) manubhAI zeTha tA. 30-2-2002nA roja namaskAra mahAmaMtranuM smaraNa karatAM karatAM avasAna pAmyAM. jIvanamAM jaina zAsanane pAmI aneka tapasyAo temaNe karelI. bhAratanAM jaina yAtrAdhAmonI avAranavAra yAtrAo, navvANuM yAtrA, traNa traNa cAturmAsa, upadhAna tapa, aneka pratiSThAo-mahotsavomAM khAsa hAjarI, lesTara (laMDana) pratiSThA prasaMge nimaMtraNathI khAsa paradeza gamana sAthe amerikA-keneDAno pravAsa, varSothI rAtri bhojanano sarvathA tyAga vagere dhArmika saMskArothI jIvanane dhanya banAvela ane parivAramAM dharmasaMskAronuM siMcana karI jIvananA aMta sudhI saMpUrNa saMtoSI jIvana jIvyAM. anopabahenanAM mRtyu nimitte temanA parivAra taraphathI kazo ja laukika vyavahAra nahIM paNa phakta daza miniTa mATe navakAranI samUhaprArthanA tathA svargasthanA mAnamAM bhAvanagaranI aneka sAmAjika saMsthAomAM prArthanAsabhAo ane zoka TharAvo thayelA. vizeSamAM cakSudAna paNa karavAmAM Avela. zrI manubhAI zeThanA aneka samAjasevAnAM kAryomAM anopabahenano sahayoga maLato rahyo hato. AkhuMya kuTuMba dharmabhAvanAthI raMgAyeluM che. ilAbahena harSadabhAI amadAvAdanuM vivekAnaMdanagara pUjya AcArya bhagavaMta prabhAkarasUri ma.nA upadezathI dharmathI raMgAtu jAya che. vivekAnaMdanagaramAM harSadabhAInA dharmapatnI ilAbahene jIvanamAM daza mAsakSamaNa, 51 upavAsa tathA 68 upavAsanI bhISma tapazcaryA karIne jIvana dhanya banAvyuM che. aDhAraso rUpiyAnA TUMkA pagAramAM cAra jaNanuM kuTuMba AnaMda killola ane saMtoSathI rahe che. putra arpaNa tathA virala ne paNa dharmanA sArA saMskAra Apela che. ilAbahene bI.e.nI parIkSA pAsa karI che tathA zikSikAnuM kAma kare che ane vivekAnaMda nagarathI dararoja ratanapoLa, kAlupura nokarI jAya che. cAlu nokarImAM vardhamAna tapano pAyo pUjyajInI nizrAmAM nAkhyo che. anukULatAe 108 upavAsa karavAnI bhAvanA rAkhe che. dhanya zAsana, dhanya tapazcaryA ane dhanya tapasvI. For Private caMcaLabahena popaTalAla mepANI 993 uttara gujarAtanA jUnA DIsA mukAme dharmaniSTha parivAramAM tA. 20-7-1915nA roja janma thayo. nAnapaNathI ja devadarzana, sevApUjA vagere taraphanI prIti vadhAre. gujarAtI be dhoraNa sudhIno ja abhyAsa paNa koThAsUjha, AdarasatkAra ane sAdharmikabhaktine kAraNe saunA prItipAtra banyAM. aDhArame varSe lagna thayAM. lagna pachI zAsanasevAnA badhA ja kAryomAM sakriya rahyAM. potAnA cha putro ane eka putrIne sArA saMskAro ApI saune pragati karAvI. suratamAM gopIpurAmAM mAtuzrI caMcaLabahena popaTalAla mepANInA nAmano sAdhvIjI mahArAjo mATeno moTo upAzraya banAvarAvI sAruM evuM phaMDa karAvI ApI parivAre bhAre moTuM puNyanuM bhAthuM bAMdhyuM che. ghaNA ja bhalAbhoLA ane bhAvanAzIla caMcaLabahena chellA bAra varSathI putra bAbubhAIne tyAM ja hatA. temanI sevAno lAbha bAbubhAInAM dharmapatnI premIlAbahena ane parivArane maLyo. bAbubhAIno eka putra amerikA jaI kampyUTara mAsTara banyo.bhAratamAM parivAra sAthe badhAM ja dharmakSetronI yAtrA karI AvyAM che. caMcaLabahenanuM avasAna paNa navakAravALI gaNatAM gaNatAM thayuM. dhanya mRtyu dhanya jIvana. dhIrajabahena ratilAla salotaH saurASTramAM mahuvAnI pAvana dharatI para saM. 1978mAM janma pAmelAM ane dAThAnivAsI ratilAlabhAI sAthe lagnagraMthithI joDAyelAM suzrAvikA zrI dhIrajabahena (uM. va. 73)nI moTI suputrI ramA (hAla sA. zrI rayaNayazAzrIjI) e saM. 2016mAM dIkSA lIdhI tyArathI dhIrajabahenanuM jIvana dharmathI raMgAvA lAgyuM. temaNe atyAra sudhImAM nIce mujaba anumodanIya ArAdhanA karI cheH (1) pU. A. bha. zrI vikramasUrIzvarajI ma.sA.nI nizrAmAM cha'rInA niyamapAlanapUrvaka siddhagirinI 99 yAtrA daramyAna girirAja upara birAjamAna nave TUMkanA dareka bhagavAnanI nave aMge pUjA karIne bhavapUjA karI hatI. roja lagabhaga 100 bhagavAnanI pUjA karI, sAMje cAra vAgye nIce AvIne ekAsaNuM karatAM (2) 20 divasa sudhI roja khIranAM Personal Use Only
Page #1018
--------------------------------------------------------------------------
________________ 994 caturvidha saMgha ekAsaNAM karIne dararoja 50 bAdhI navakAravALIno jApa ane pAlitANAmAM cAturmAsa prasaMge, mAtuzrI sAthe sAdhu-sAdhvI karavApUrvaka eka lAkha navakAra mahAmaMtrano jApa vidhipUrvaka pUrNa ane AvanArAM mahemAnonI bhaktimAM, temano moTo phALo che. karyo. (3) navapadajInI 75 oLI pUrNa karI che. temAM 10 ghaNAM tIrthasthAnonI yAtrA karI che, dareka dhArmika kAmamAM utsAha oLI eka ja dhAnyanI alUNI karI che. (4) 25 varSathI ane hasatA moDhe kAma karavAno svabhAva che. sahana karavuM, sahAya ochAmAM ochuM besaNAMnuM tapa cAlu che. game tevA prasaMge paNa karavI, samatA rAkhavI A badhA temanA pAyAnA guNo che, devAnuM besaNuM choDatAM nathI. (5) 20 varSathI roja savAre pratikramaNa hoya tyAre udAratAthI ja Ape che. sAthe sAmAyika karIne arihaMtapadanI 20 navakAravALIno jApa sva. madhurIbahena cimanalAla zeTha karI, prabhupUjA karyA pachI ja besaNuM kare. arihaMtapadano be karoDano jApa thayo che. (6) 35 varSathI zrAvakanAM 12 vratonuM pU. guNivaryazrI pUhacaMdravijayajI mahArAjazrIe eka saMpUrNa pAlana kare che. (7) traNa upadhAna tathA varSItapanI jagyAe lakhyuM che ke mANasanI sAcI oLakhANa te keTaluM kamAya ArAdhanA karI che. dareka tapanuM udyApana paNa karyuM che. (8) 25 che tenA parathI nahIM, paNa kamAyeluM keTaluM bacAvIne sadupayoga varSathI dara varSe comAsAmAM pAlitANA AvIne dAdAnI karI zake tenA parathI ja saMpattimAna kahevAya che. sadAcAra ane chatrachAyAmAM ArAdhanA kare che. (9) prabhubhakti emano prANa saMskRtithI ja mAnavI cAritryavAna oLakhAya che. dharmakriyAo che. atyAra sudhImAM Arasa tathA dhAtunA 15 bhagavAna judA - keTalI kare che tenA parathI nahIM, paNa aMtara pariNati keTalI judA sthaLe padharAvyA che. zaMkhezvaramAM 108 pArzvanAtha vikasI tenA parathI ja gaNI zakAya che. muMbaI zAMtAkrujha vesTamAM jinAlayamAM navakhaMDA pArzvanAtha bhagavaMtanI derIno lAbha paNa rahetA zrI cimanabhAI ke. zeThanuM kuTuMba AdhyAtmika vicArothI raMgAyeluM che. parivAranA sabhyo rUDhigata vicAromAMnA vamaLamAMthI lIdho che. (10) temanI gurubhakti paNa khUba ja anumodanIya che. 108 oghA bane tevAM 10 UnanAM pekeTa sAdhu-sAdhvI bahAra nIkaLIne zAMta, prasanna ane paramAnaMda svabhAvanI sthiratAne kharekhara pAmyA che. A parivAranAM saujanyamUrti sva. bhagavaMtone vahorAvyAM che. (11) AgamagraMtho chapAvavAmAM paNa madhurIbahena eka Adarza sannArI tarIkenuM pAramArthika jIvana dravyano sadvyaya karIne zrutabhakti kare che. (12) game tevA jIvI gayAM. prasaMge paNa roja baMne TAIma pratikramaNa tathA roja 5-6 sAmAyika acUka kare che. janAra to eka di cAlyAM gayAM, saguNa sadA jenA sAMmare, saMskArano vAraso ApI gayAM, te upakAra kadIye na vIsare. dhIrajabahenanA jIvanamAMthI preraNA meLavIne ApaNe sau ratnatrayInA ArAdhaka banIe e ja hArdika zubhAbhilASA. saurASTranI raLiyAmaNI bhUmi mAMgaroLanI puNyabhUmimAM madhurIbahenano janma thayo. mAtApitAe saMskArasiMcana karyuM. - a. sau. mayaNAsuMdarI (chAyAbahena). nAnapaNamAM suMdara dhArmika saMskAro maLavAne kAraNe jIvanamAM jagadIzacaMdra mahetA devagurudharmanI prApti thayA pachI AMtarika guNasaMpattinI paNa janma vaDagAma (saMgamaznara) vRddhi thaI. jIvanamAM saguNo vikasAvyA hatA. I.sa. 1944mAM muMbaImAM vasavATa karatA dharmapremI cimanalAla nAnapaNathI ja jinavANInuM zravaNa, niyamita sevApUjA, kAnajIbhAI zeTha mAMgaroLavALA sAthe lagnagraMthithI joDADyAM. paheluM upadhAna thayela che. varSItapa tathA mokSadaMDaka tapa karela che. jIvanamAM saraLatA, vyAvahArikatA, kuzaLatA ane nisvArtha vardhamAna tapano pAyo nAkhela che. jIvanamAM kaMdamULano tyAga ane sevA guNathI parivAramAM saunAM prItipAtra banyAM. darzana, pUjA, rAtribhojanano tyAga karela che. eka upavAsathI chaThTha, aTTama, bhakti, sAmAyika, navakAra, jApa, vrata, niyamAdi ArAdhanAAyaMbila, ekAsaNAM, bIyAsaNAM Adi tapa niyamita kare che. pUrvaka parivAramAM saunI jhINAmAM jhINI kALajI lIdhI. cattArI, aThuM, daza-doya tapa karela che, vardhamAna tapanI nava bhArobhAra nItaratA vAtsalyabhAvane kAraNe dAMpatyajIvananAM oLI thayela che. pistAlIza varSa paramArthabhAvathI suvAsita karatAM gayAM. amalaneramAM 26 dIkSA vakhate, cAMdavaDa pratiSThA vakhate, I.sa. 1987mAM AkhuM kuTuMba tathA saMbaMdhIonA hastagiri 72 jinAlayanAM aMjanazalAkA ane pratiSThA vakhate parivAro sAthe pAlitANA tIrthabhUminI ullAsapUrvaka bhAvathI Jain Education Intemational
Page #1019
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA yAtrA karI ane saune yAtrA karAvI. dilamAM rahelI dharmanI lAgaNInAM darzana thayAM. A prasaMga dvArA kharekhara jIvanamAM yAdagAra sukRtanI kamAI karI. I.sa. 1988nA jAnyuArInI 1lI tArIkhe samAdhipUrvaka navakAranuM smaraNa karatAM karatAM nazvara dehane tajI gayAM. parivArane kadI na bhulAya tevA dharmasaMskArano mUlyavAna vAraso ApI gayAM. ghaNA ja umadA svabhAvanAM zrI madhurIbahene jaina dharmanA AcAravicArane jIvanamAM kharekhara AtmasAta karela. teo paragaju, sevAbhAvI ane tapasvinI hatAM. sAdhanA ane prabhAvanAnAM haMmezAM sAdhaka rahyAM hatAM. saMsAranI asAratAno temane ghaNo vahelo khyAla AvI gayo hato ane tethI ja temanuM samagra jIvana dharmapravRttiothI ja dhabakatuM hatuM. AvA dharmapremI sannArIothI ja jainazAsana gauravavaMtu banyuM che. vaiyAvacca, sahanazIlatA ane vAtsalyano triveNI saMgama ratnaprasUtA pU. mULIbA saMvata 1956nI jJAnapaMcamIe khaMbhAtamAM vIsA osavALa jJAtIya dalapatabhAI khuzAlacaMda jhaverInAM dharmapatnI ratanabahenanI kukSie janma pAmI, mULIbahene nAnI uMmaramAM ja pUrvanA dharmasaMskArone dRDha karyA. nAnapaNathI ja Avazyaka dharmapravRtti cAlu hatI. yuvAvasthAmAM potAnI jJAtinA ja aMbAlAlabhAI sAthe lagna thayAM. aMbAlAlabhAInAM pUrva patnInAM putrI caMpAbahenane svaputrI jema ucheryAM. aMdha sAsunI dila lagAvIne mAtA samAna mAnI bhakti karI. patinI dIrgha mAMdagImAM bilakula kaMTALyA vagara satata divasa-rAtanA ujAgarA karIne sevA karI. pati tathA pote baMne bALapaNathI ja supAtradAnanA atyaMta premI hatA. nabaLI Arthika dazAmAM paNa bALakone zerInA nAke UbhA rAkhI gocarI nIkaLelA sAdhusAdhvIjIone ghera bolAvI khUba khUba bhaktithI vahorAvatAM ane AnaMda pAmatAM. patinA mRtyu pachI putrone vAtsalyapUrvaka ucheryA, sAthe dharmasaMskArI banAvyA. eka putra hIrAlAlane mohathI dIkSA ApavAnI icchA nahIM thatAM tene dIkSAnI tIvra icchAnA kAraNe saMsAramAM vyathita thatAM joI hRdaya kaThaNa karIne mahotsavapUrvaka dIkSA ApI. cAritranI bhAvanAvALI putrIne paNa mohathI paraNAvI dIdhAM, paNa lagna pachI paNa brahmacaryanuM pAlana karatI tathA cAritramAM makkama rahetI dIkarIne paNa mahotsavapUrvaka dIkSA apAvI. 95 putra hIrAlAle dIkSAnAM traNa varSa pUrve svecchAthI jenI sAthe sagapaNa karela, te sarasvatIbahene paNa dIkSA grahaNa karI. putra hIrAlAla muni hemacaMdravijayajI banyA. putrI vijyA sAdhvIzrI vasaMtaprabhAjI banyAM. putravadhU sarasvatIbena sAdhvIjIzrI svayaMprabhAzrIjI banyAM. A traNenI dIkSA pachI mULIbahenanuM jIvana joradAra palaTAI gayuM. putrIne dIkSA mATe aMtarAya karavA badala pUjya AcArya bhagavaMta pAse prAyazcita karI, have koIne paNa dIkSAmAM aMtarAya nahIM karavAno dRDha abhigraha karyo. thoDAM varSa pachI pautrI divyAnI dIkSA ujamaNA sAthe mahotsavapUrvaka ullAsathI ApI, sAdhvI divyayazAzrIjI banyAM. putrone jhaverIbajAramAM dukAna karavAnI bhAvanA thaI, paNa paisAnI muzkelI hatI. te vakhate potAnA piyarathI maLelA badhA ja dAgInA suprata karI dIdhelA hatA. AmAMthI ja muMbaInI prasiddha jhaverAtanI dukAna 'bI. e. zAha enDa bradharsa'nI sthApanA thaI. vaiyAvacca H--temanA jIvanano mahattvano guNa. varSo sudhI khaMbhAtanA dareka upAzrayomAM birAjamAna sAdhu-sAdhvIne auSadhadAnano lAbha mULIbahena taraphathI levAyo. A sivAya paNa jyAre jyAre khaMbhAta jAya tyAre badhA ja upAzraye pharI sAdhusAdhvInI da22oja dekharekha rAkhIne jarUrI anupAna vagerene lAbha le. sAdharmikonI bhakti paNa dila laIne kare. khAnagI sahAya paNa kare. vaiyAvaccanuM phaLa temane A lokamAM ja maLyuM ke 81 varSanI uMmara sudhI to khaDe page vaiyAvacca karI. vaiyAvaccanA guNanA kAraNe sAdhu-sAdhvIo paNa temanA pratye eTalI lAgaNIvALAM thaI gayelAM ke pAlitANA putravadhUne varasI tapanAM pAraNAM tathA. hastagirimAM pote nirmANa karAvela AdinAtha prabhunI pratiSThA prasaMge gayela, tyAM tabiyata asvastha thatAM, Akho divasa seMkaDo sAdhu-sAdhvIo temane samAdhi ApavA zAtA pUchavA AvatAM ane ArAdhanA karAvavA lAgyA. jIvananI chellI kSaNe paNa temane sAdhuno yoga maLI gayo. sahanazIlatA :--Arya saMskRtimAM nArIno mukhyaguNa sahanazIlatA che. kaMIka strIone A svAbhAvika guNa prApta thayelo hoya che. mULIbahenane paNa bALapaNathI ja A guNa siddha thayelo. saMgrahaNInI bhayaMkara bimArImAM patinI rAtadivasa sevA karatAM, paNa patino thoDo ugra svabhAva tathA lAMbI bimArIthI thoDI ugratA AvI jatI. mULIbahena saharSa sahana karatAM, pUjya gurudevazrI bhAnuvijayajI ma.sA. (hAla pU. AcAryadeva zrI
Page #1020
--------------------------------------------------------------------------
________________ 996 caturvidha saMgha bhuvanabhAnusUri ma.sA.)nAM pravacano saMvata 2006 (zeSakALamAM) nirmANa karAvela maMdiromAM ke upAzrayomAM hajI temanA nAmanI 2007 tathA 2008mAM muMbaImAM sAMbhaLIne evAM bhAvita banyAM khAsa koI takatI vagere paNa lagAvI nathI. temaja tevI koI utkaMThA ke tyArapachI 38 varSamAM emanA jIvanamAM kadI paNa ugratAno paNa temane jAgatI nahIM. prasaMga banyo nathI. koIe paNa emane kyAreya sAmAnya krodhamAM chellAM varSathI kuTuMba paranA mamatvabhAvane paNa utArI dIdhuM. paNa joyAM nathI. sAthe sAthe emanAM mAna-mAyA-lobha paNa mAtra ArAdhanAmAM ja lAgI gayAM. roja covIse kalAka atyaMta pAtaLAM paDI gayelAM. ArAdhanAnI laganI. divase pUjAdi Avazyaka kriyAo sAthe varSothI sacitta tyAga, ubhaya TaMka pratikramaNa, sAmAyika, sAmAyikamAM ja kALa pasAra kare. rAtre pratikramaNa pachI jApa vagere jinavANI zravaNa, svAdhyAya, navakArajA5, rAtribhojanatyAga kare. chellAM pAMceka varSa pUrve temane mAthAmAM roga (harapIsa) lAgu vagere ArAdhanAothI jIvana otaprota hatuM. chellI mAMdagImAM paDyo, upacAra chatAM sudhAro nahIM thatAM samabhAve bhogavatAM. paNa kyAreya rAtre davA paNa lIdhI nathI. UlaTuM kyAreka sUryAsta 2043nA zrAvaNa suda pUname pUjA karIne AvatAnI sAthe pUrve rAtrino bhrama thatAM bhojanano ke davAno niSedha karatAM, sUryAsta humalo Avyo. moTuM taraDAI gayuM. paTakAIne palaMgamAM paDyAM. thayo nathI, e barAbara samajAvIe, ne samajaNamAM Ave to ja jamaNuM aMga khoTuM thaI gayuM, smaraNazakti paNa cAlI gaI, paNa bhojana kare. A uparAMta navapadanI oLIo, traNe upadhAna tapa, tarata upacAra levA mAMDyAM. thoDA divase smaraNazakti punaH prApta 78 varSanI uMmare aThThAI tapa, anekavAra zrI sImaMdhara svAmInAM thatAM, sauthI pahelAM navakAra maMtra yAda Avyo. dhIme dhIme thoDuM aThThama tapo, parvatithioe ekAsaNuM, AyaMbila, vardhamAna tapanI sAruM thavA mAMDyuM. paNa have pathArIvaza banI gayAM. oLIo vagere aneka ArAdhanAothI jIvana maghamaghAyamAna hatuM. bhAratabharanA lagabhaga sarve tIrthonI yAtrA paNa temaNe karelI * putra muni pUjya hemacaMdravijayajI mahArAjanA gaNipada, tathA siddhagirimAM cAturmAsa paNa karyuM. puNyAnubaMdhI puNyanAM evAM paMnyAsa pada vakhate temaNe sAro lAbha lIdhelo, paNa temanI eka svAminI hatAM ke putrone Arthika kSetre anukULatA maLatAM temane mahecchA putra muninA AcAryapadanA mahotsavanI lAbha levAnI hAthe aneka sukRtonAM kAryo thayAM. hatI, ane putra munine AcArya joIne javAnI hatI. pUjya gurudevane vinaMtI karI. pUjyazrIe paNa temanI icchA tathA potAnA patinI smRti nimitte temaNe "saMghavI aMbAlAla saMyogone pichAnIne pUjya paM. hemacaMdra vijaya gaNivaryane AcArya ratanacaMda jaina dhArmika TrasTa'nI sthApanA karAvI. enA anvaye pada para ArUDha karavA AjJA pharamAvI ane bhAyakhalA mukAme naDiyAda, viramagAma, hastagiri, vimala sosAyaTI (muMbaI) 2044nA phAgaNa vada 3nA mahotsava yojAyo. mULIbahene AmAM vagere sthaLe jinamaMdiro karAvyAM. vIramagAmamAM sAdharmikonI paNa khUba sAro lAbha lIdho ane AcAryapada prasaMga paNa teo anukULatA mATe dharmazALA karAvI. be traNa ThekANe upAzraya putra dharaNendrane tyAM bhayakhalA hovAthI, tyAM ja nakkI karAvyo. A karAvyAM. jirNoddhArano paNa lAbha lIdho. khaMbhAtamAM lagabhaga 200 jinapratimAono aMjanazalAkAmahotsava putra muni tathA prasaMge lakavAgrasta mULIbahenane ThelaNa gADImAM besADIne lAvavAmAM AvyAM, khUba ullAsapUrvaka AcAryapada prasaMga kuTuMbanAM sAdhvIonI preraNA prasaMgethI pUjyapAda AcArya nihALyo. sUrimaMtranI prata vahorAvavAno tathA sUrimaMtra pradAnanI bhagavaMtazrI bhuvanabhAnusUrijI mahArAjAdi 80 munibhagavaMtonI nizrAmAM karAvyo. pUjya AcAryabhagavaMtanI 108mI oLInAM vinaMtI karavAno lAbha paNa uchAmaNIpUrvaka lIdho ane ullAsapAraNAM prasaMge muMbaImAM mAsakSamaNa, siddhitapa vagere aneka pUrvaka putranA mAthe sUripada prasaMge vAsakSepa nAkhyo. puNyAnubaMdhI puNyanA svAmI evA temanI badhI ja prazasta icchAo pAra paDI. tapasyAo muniomAM thaI tathA zrAvaka-zrAvikAomAM chaso navA pAyA tathA eka hajAra oLIo thaI. bhavya mahotsava thayo. A tyArapachI aneka vAra bimArI vadhatAM samabhAve sahana badhAno lAbha pAMca vyaktioe bhegA thaI lIdho, temAM karatAM. putra muni, putrI sAdhvIjI vagere dUra dUrathI temane samAdhi * mULIbahene potAnA patinuM prathama nAma lakhAvyuM. aneka pustako ApavA ugra vihAra karI AvatAM. pUjya hemacaMdravijayajI paNa prasiddha karAvyAM, lakhAvyAM. bIjAM nAnAM saMghapUjana, pUjA, mahArAja ekavAra giranArathI ugravihAra karIne, tathA bIjI vAra AMgIo, prabhAvanAo vagere aneka sukato to agaNita karyA. navA DIsAthI ugra vihAra karI saMsArI mAtAne samAdhi ApavA ATalAM badhAM sukRto chatAM manamAM jarAya mAna nahIM. temanAM AvyA hatA. muMbaImAM aneka comAsAMomAM paNa teonI Jain Education Intemational
Page #1021
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA 990 samAdhi ArAdhanAnI vAraMvAra ciMtA karatA, tathA temanA ghera jaI ekasarakhAM jatAM nathI. caDatI-paDatI divasa-rAtanI mAphaka ja ArAdhanA karAvatA. jIvana sAthe saMkaLAyela che. taDako-chAyo zrImatI zAradAbahenanA Aso 4nA rAtre bhayaMkara zvAsa UpaDyo. kuTuMbIjano jIvanamAM paNa Avyo hato. te vakhate temaNe sahejapaNa hatAza sau cetI gayA. bhegA thaI navakAramaMtranI dhUna satata macAvI. thayA vinA potAnI AMtarasUjhathI mArgadarzana meLavI hiMmata lagabhaga soLa kalAka satata dhUna cAlI ane Aso suda 5 bapore dAkhavI jIvanane samatola rAkhavA prayatna karyo. jyAre lakSmIjInI apArakRpA varasI tyAre paNa na abhimAna, na daMbha, na tiraskAra 1-35 miniTe 89 varSanI manuSya jIvananI yAtrAne mArgAnusArInAM ke na IrSyA. vikaTa paristhitimAM paNa khaDakanI jema UbhA kartavyo, samyagdarzananI ane dezaviratinI ArAdhanA dvArA saphaLa rahevAnI saune preraNA ApyA karI che. pachI to samaya jatAM karI, AtmA paralokanI saphare muktine nikaTa karavA UpaDI gayo. temaNe sAmAjika Arogya viSayaka, Arthika ane zaikSaNika rIte AlekhanaH pU.vairAgyadezanA dakSa AcArya bhagavaMta zrImad ghaNAM umadA ane avismaraNIya kAryo karavA mAMDyAM. hAla teo vijaya hemacaMdrasUrijI ma. strIonI, bALakonI, vRddhonI, apaMgonI samasyAomAM UMDo saujanya : 5.pU. vairAgyadezanAdakSa A. bha. zrImad rasa laI kArya kare che. teo phakta Arthika ja nahIM, paraMtu vijaya hemacaMdrasUrijI mahArAjanA 50 varSanA nirmaLa saMyama- mAnasika ane zArIrika rIte temAM otaprota thaI jAya che. jIvananI anumodanArthe temanA agaNita upakAranI smRti nimitte zaikSaNika kSetre zrImatI zAradAbahena yu. mahetA kanyA chAtrAlaya mULIbahena aMbAlAla zAha parivAra, ramAbahena puMDarIkabhAI (mahAvIra jaina vidyAlaya) amadAvAda, vaDagAma, mahAla keLavaNI zAha, khyAti, zarmeza zAha, malaya (khaMbhAta nivAsI). maMDaLa, chApI zALA tathA hosTela jemAM 2300 jeTalA bALako zreSTha zrAvikAratva abhyAsa kare che. memadapura gAmamAM paNa mAdhyamika, uccatara vibhAga tathA kayUTaravibhAga, tapovana saMskAra pITha, gAMdhInagara zAradAbahena uttamalAla mahetA (kobA)-kanyA chAtrAlaya kaDI, amadAvAda menejamenTa satyaniSTha, kartavyaniSTha ane niyamitatAnuM custapaNe pAlana eso.. sAbaramatI hAiskUla-amadAvAda, zrI saMyuktA jaina karanAra ane jemanuM jIvana sAdAI, sahanazIlatA, svAbhimAna, vidyArthIgaha-sAyana-muMbaI jevI saMsthAone dAna ApI baheno svadezaprema jevA sadaguNothI mahekatuM che evAM ane game tevA ane bALakonA zaikSaNika vikAsano pAyo nAkhyo ane AgaLa kaparA saMjogomAM koThAsUjhathI mArga kADhI kAryane vega ApanAra vadhavAmAM madada karI. ane pUrNatA sudhI pahoMcavAnI hiMmata rAkhanAra zrImatI Arogya kSetre zrI yu. ena. mahetA insTi. opha zAradAbahena uttamalAla mahetAnI A oLakha che. kArDiyolojI enDa risarca senTara (sivila hospiTala) gujarAtanA banAsakAMThA jillAmAM Avela memadapura jevAM amadAvAda, sAmUhika Arogya kendra memadapura-ji. banAsakAMThA, nAnakaDAM gAmamAM janma thayo. pitAnuM nAma maNilAla premacaMda AI. sI. sI. yuniTa-pAlanapura, jIvarAja hospiTala, desAI ane mAtAnuM nAma babubahena. mAtA-pitA dharmaniSTha ane amadAvAda, zrI yu. ena. mahetA AI hospiTala (sivila vyavahArakuzaLa hatAM. saMskArI mAtA-pitAne hAthe zAradAbahenanuM hospiTala), amadAvAda, ThAkarazI hospiTala amadAvAda vagere ghaDatara thayuM. bhaNatara thoDuM paNa gaNataramAM bhalabhalAne AMbI hospiTalone sAruM evuM dAna Apela che. dhArmika kSetre zrI jAya tevAM zAradAbahenanAM lagna memadapura gAmanA vatanI zrI goDIjI pArzvanAtha jIrNoddhAra TrasTa-amadAvAda, zrI 108 bhakti uttamalAla nAthAlAla mahetA sAthe thayAM hatAM. teo bI.esa.sI. vihAra jaina TrasTa zaMkhezvara, zrImad buddhisAgarajI sUrIzvarajI thayAM hatAM ane vikhyAta davAnI kaMpanI senDojhamAM nokarI maLI samAdhi maMdira-vijApura, tAraMgA tIrthamAM dharmazALA mATe, lAMbhA hatI, paraMtu thoDA samaya bAda temanI tabiyata anukULa rahevA na jaina derAsara amadAvAda, serIzA, chApI, pATaDI, lAgI tyAre patinI kathaLelI zArIrika, mAnasika tabiyata ane AMbaliyAsaNa, kanoDA, rANIpa jevAM gAmomAM tathA puSpadaMta Arthika muMjhavaNa vacce paNa dhIraja ane sahanazIlatA rAkhI jainasaMgha seTelAiTa sAbaramatI (jenanagara), maNinagara saMyama ane sthiratAthI jIvanane sumadhura banAvyuM. teoe haMmezAM pAMjarApoLa jevA amadAvAdanA vistAromAM thaIne Azare 15 kAryeSu maMtrInI pharaja bajAvI hatI. vyaktinAM jIvanamAM dareka varSo karatAM vadhAre upAzraya mATe Arthika madada karI che. sAthe sAthe Jain Education Intemational
Page #1022
--------------------------------------------------------------------------
________________ 998 caturvidha saMghA koTha, chApariyALA, navasArI tema ja anya nAnI-moTI (Arthika tathA sAmAjika javAbadArIno makkamatAthI sAmano karyo) pAMjarApoLamAM abola jIvo mATe dAnanI gaMgA vahevaDAvI che. | ane nArImAM samAyelA-suSupta rahelA sAmarthyapaNAnA guNono jyAre gujarAta, bihAra, dilhImAM paNa Atmavallabha smAraka pUrNapaNe paricaya Apyo. tIrthasvarUpa mAtA-pitAnAM caraNonI saMsthAmAM paNa temanuM nAma joDAyela che. dhULa mAthe caDAvIe temAM cAreya dhAmanI yAtrA pUrNa thaI jAya sAmAjika kSetre mAnavatAnAM kAryomAM paNa temaNe pAchuM che. tamoe makkama manobaLa tema ja ucca dharmasaMskAro vaDe sAcI vaLIne joyuM nathI. amadAvAdanA parimala gArDana, pAlitANA | mUDA satAnA ja che te dApUrvaka amona payapAna karAvyA che. parvata upara pANInA projekTa mATe ANaMdajI kalyANajI peDhIne, | te zramane zabdabaddha karavo azakya ja che. dharmateja, vAtsalyateja, vRddhajano mATe "vikAsagRha saMsthA' hari pablika ceriTebala prabaLa icchAzaktine tIvra kuTuMbaprema e tamArAM Ayudho hatAM. te TrasTane vRddhAzrama mATe, kastUrabA AzramanA prArthanA hola vaDe amAruM saMvardhana tathA parimArjana karIne amone svapnamaya navasArImAM sAdharmika bhAIo mATe 40 phleTanI AvAsa ane durgama-alabhya evI sukhasAhyabImAM rAcatAM karyAM che teno yojanA mATe tathA zrI dazAzrImALI samAja yu. ena. mahetA RNasvIkAra kyA zabdomAM karIe? vikAsa TrasTa dvArA cAlatI sAdharmika zikSaNa, tabIbI paraspara Apadharma bajAvavAnI tatparatA, koInA paganA kAMTA sahAya jevI yojanAo mATe sAruM evuM dAna ApI samAja | kADhavAnI vihvaLatA, jIvadayA pratipAlana ane bhAMDaraDAMomAM upayogI kAryomAM teo gaLADUba rahyAM che. temanAM A kAryone saMpa, ekatA ane saMgaThananAM guNaratnonuM pratipAdana, A badhI biradAvatAM zrI rAjanagaranA jaina yuvaka saMgha (amadAvAda) zreSTha | mUDI upara tame jIvananI bAjI jItI gayAM cho ne pUrvanA zrAvikAno evorDa ApI temanuM bahumAna karyuM. chatAM temanAmAM puNyapratApe prApta evI lakSmIno dharma mArge savyaya karavAnI ahaMkAra-abhimAna jevuM jovA maLatuM nathI te ja temanI | dizAsUjha batAvIne AkhA kuTuMbane tArI lIdhuM che. he mAtA! mahAnatA che. Ama zAradAbahena kharekhara samAjanuM gauravazALI | tamAruM veNa veNa varadAna...... ratna che. li. : paramAtma svarUpa karuNAvatsala mAtAnuM ahorAtri mAtu-smaraNa smaraNa karatAM bhavobhavanAM traNa putro, tema ja putravadhUo : samaratabahena ratilAla saMghavI ) suzrAvikA suzIlA, a.sau. vilAsa, a.sau. rekhA, pautravadhUo : bhAvikA, hetala, vairAgI, tanvI, prIti, prapautrI H hirala, zreyA, jananI-janmabhUmi temaja jananI-janmadAthI mAtA | izitA, pUjA, rAjavInAM bhAvapUrvaka koTi koTi vaMdanA. baMnenAM pallAM samatola che. dharatIno khoLo ane mAtAno khoLo banne sarakhA zItaLa ane zAtAdAyaka che. pRthvI ane mAtAnA sva. sItAbahena kAMtilAla zAha peTALamAM sahanazIlatA, sAmarthya, zrama vAtsalyanA bhaMDAra bharyA janmatArIkha : I.sa. 10-6-1928 (vi.saM. 1984.) che tethI ja lokabhASAmAM dhAriNInA zubha nAme baMnneno ullekha svargavAsa : I.sa. 1-3-2001 (vi.saM. 2057). thAya che. huM mAtu! tArA pAlavamAM mArI duniyA samAI jAya che. duHkhanA jaMgalamAM tuM eka ja zItaLa chAyA cho. bhagavAnane - sItAe vanavAsa veThI sahana karyuM tevuM ja kaMIka sva. to ame joyo nathI paNa enIye zuM jarUra che? tArA sItAbahene gRhavAsamAMja vedanA, vyAdhi ane bimArI sahI mukhAraviMdathI alaga evI te kevI bhagavAnanI pratimA haze? vairAgya vadhAryo. I.sa. 1991mAM siddhagirinA zikhare navvANuM jAtrA karatAM vacce ja maraNatola raktasrAvanI bimArI ApI ane piyaravATa kadambagiri (bodAnAnesa)thI zrAvakaratna nidAna thatAM muMbaInI tAtA hospiTalanA niSNAMta DaoNkaTaroe bhAIcaMda haribhAI zAhanA parivAramAMthI patigRhe AvI kensara sAthe mRtyunI AgAhI paNa karI dIdhI hatI. te sva. gRhiNIdharma suMdara rIte dIpAvyo. gRhasthajIvanamAM pUjya sItAbahene maraNane dasa divasanA badale dharmanuM zaraNa grahI dasa pitAzrIne cAlIsa varSanI uMmare sAraNagAMThanA oparezana bAda varasa dUra ThelI dIdhuM. lohI vahI gayuM. kAyA kALI paDI gaI. pakSaghAta thayo tyAre tame "samarata' nAmanuM ke je "samartha'no | chatAMya temaNe kAyAnI mAyA mUkI navvANuM jAtrA cAlu kensaramAM apabhraMza che !) kharuM hIra dAkhavyuM. patinI nAdurasta tabiyata, { jhaTapaTa pUrI karI dIdhI ane pachI paNa tapadharmanAM zaraNe jaI
Page #1023
--------------------------------------------------------------------------
________________ tavArIkhanI tejachAyA bIjo-trIjo upadhAna pUrNa karyo. chellAM vIsa varasathI chUTe moDhe jemaNe AhAra-pANI lIdhAM nathI. kensaranA bhaya upara paga mUkI daI 500 ekAMtara AyaMbilanuM tapa cAlu karyuM ane temAMya mRtyunA pAMca mAsa pUrve bIlImorAthI zrI sammeta zikharajInI jAtrAmAM vardhamAna tapanI 27mI oLI pUrNa karI. jAtrAmAM aDadhe ja tabiyata lathaDI gaI ne cAlu jAtrAne mUkI piravAranAM saune banArasa rokAI javuM paDyuM. chatAMya dharmaniSThA zramaNopAsikAe ekAMtara AyaMbila na choDyAM. paNa.......paNa kALa je daza varSathI pIcho karI yamarAjanA kaheNa mokalI rahyo hato teNe dharmazaraNanI paNa zarama na rAkhI. 500mAM dasabAra AyaMbila bAkI hatAM tyAM to tA. 1-3-2001nI sAMje ATha vAge bIlImorA mukAme ghasamasatI AvI rahela rAjadhAnI eksapresa TrenanI aDapheTe AvI jatAM cAlu AyaMbila tapanI bhAvanA sAthe pANAhAranI pratijJA vacceja maraNane zaraNa thayAM. tA. 12-3-2001nA zubha dine anAvala mukAme sva. sItAbahenane zraddhAMjali arpaNa karavA upasthita sabhA madhye gacchAdhipati pU. jayaghoSasUrIzvarajI ma.sA.nA praziSya munirAja jayadarzana vi. ma. sAhebe temanA ugra dharmapuruSArthanI anumodanA karatAM jaNAvyuM ke sva. sItAbahenanI dharmakhumArI eka sAdhupuruSane zobhe tevI hatI. nIrogI kAyA vakhate upadhAna, be varasI tapa, vardhamAnatapanI oLIo, dasa upavAsa, kSIrasamudra tapa, caumAsI tapa, caMdanabALA tapa, cha mAsI tapa, navapadajInI ArAdhanA vagere tapasyAthI dehadamana karyuM che. sAdharmika bhaktinAM apAra premI, premALa svabhAva tathA dharmanAM dRDha anurAgI sva. sItAbahenanI dharmArAdhanAnI anumodanArthe amArA parivAre pU. munirAja jayadarzana vi.ma.sA.nI nizrAmAM bIlImorA mukAme beu saMghamAM vi.saM. 2057nA caitra mAsanI zAzvatI AyaMbila oLInuM Ayojana karyuM che, je sAthe prabhu paramAtmA mahAvIra bhagavAnano 2600mo janmakalyANautsava paNa goThavAyo, je saghaLAya kAryakramomAM nagaranAM tamAma jaina bhAvikoe lAbha lIdho che tathA khUba sArI zAsanaprabhAvanAo paNa thavA pAmI. sva. mAtuzrInAM guNo-dharmabhAvanA amArA jIvanamAM praveza pAme evI maMgala prArthanA zAsanadevane karIe chIe tathA temanI cha'rIpAlaka saMghanI adhUrI bhAvanAne TUMka samayamAM pUrNa karavA zubha saMkalpa karIe chIe. li. ramezacaMdra, rasikalAla, mahendrabhAI tathA jijJezabhAI parivAra mu : anAvala (ji. surata). GCC zrImati komalabena tArakabhAI zAha jina zAsana aneka ArAdhaka caitanyaratnonI moTI khANa che. zAsananI daidIpyamAna ImArata tyAga ane samarpaNanA pAyA upara ubhI che. A zAsanamAM saune mATe tyAganI ane choDavAnI ja vAta kendrasthAne che. surendranagaranA vatanI komalabahenane saMskArI mAtA pitAno dharmasaMskArano vAraso maLyo, sAmAnya zALAkIya jJAnanI sAthe dhArmika abhyAsamAM be pratikramaNa ane anya svAdhyAya sAthe vaiyAvaccamAM paNa kadI pAnI karI nathI. bhAvanagaranA jANItA agraNI patrakAra zrI tArakabhAI zAha sAthe lagnagraMtho joDAyA, agAu soLa upavAsa karelA, A varase mAsakhamaNanI ugra tapasyA karI AtmakalyANanA mArge jhaDapathI AgaLa vadhI rahyA che. apUrva zAMti, samatA ane kSamAthI zobhatA komalabahenanI tapasyAjyotane vaMdanA karIe chIe. anumodana zrIkRSNanA moTAbhAI balabhadrajI rUparUpanA bhaMDAra hatA. eka vAra rUpano anartha nihALI, pApI rUpa upara tiraskAra lAvI, te muni thaI jaMgalamAM viharavA lAgyA. A jaMgalamAM eka haraNa phare. e balabhadrajInuM hevAyuM thaI gayuM. muni dhyAnamAM bese, to e pAse bese, bhikSAe jAya to sAthe jAya. vanamAM bhikSA maLavI muzkela. emAMya comAsAnA divaso AvyA. sAta divasanI varasAdanI helI. muni sAta divasathI kSudhA sahIne beThA hatA. abola haraNuM paristhiti pArakhI gayuM hatuM. ekAeka sAje ughADa nIkaLyo ne sAthe eka vaTemArgu vaDa nIce bhAtuM khAvA beTho. haraNAe e joyuM ne kUdatuM-nAcatuM muninA vastrano cheDo moMmAM laI munine tyAM kheMcI lAvyuM. enI AMkhomAM AnaMda hato. vaTemArgue aNadhAryA pavitra atithine AvelA joI harSathI bhikSA ApavA hAtha laMbAvyo. munie pAtra laMbAvyuM : haraNAe AnaMda Theka lIdhI, ne vijaLI AkAzamAMthI kaDeDATa sAthe tUTI paDI. traNe jIva avasAna pAmyA. lenAra ne anumodana karanAra traNe tarI gayA. dhanya ghaDI! dhanya veLA! mahuvAvALA anaMta sI. mahetA (phojadAra) hAla borIvalI-muMbaInA saujanyathI.
Page #1024
--------------------------------------------------------------------------
________________ SAFE 64 So Do BETTER SAFEX THAN SORRY. With over two decades of experience in the field of Fire Protection, Safex Fire Services brings you SAFEX 25 state of the art fire fighting equipments. Conforming to BS and BIS TAC approved, suitable for fighting ordinary carbonaceous fires, oil fires and electrical fires, backed up FIRE FIGHTING SAFEX by an extensive sales and support network through out the country. Safex fire fighting equipments EQUIPMENTS. TWENTY SME YENS OF FEING offer you simplicity of use and the latest in fire fighting technology. Fign. them with Safex. Regd. Office: Safex Fire Services Ltd., 202, 'A' Dhanraj Industrial Estate, Sunmill Road, Lower Parel (W), Post Box No. 6314, Mumbai - 400 013. Tel.: 493 8108, 493 8129, Fax: (022) 495 0224, E-mail:
[email protected] Works: Tel: 02525-52686, E-mail:
[email protected] Branches and Sales Depots: Ahmedabad: Tel: 658 4650, Fax: (079) 658 0963 Baroda: TeleFax: (0265) 79 3982 Bangalore: Tel: 328 7779, Fax: (080) 328 7809 Chennai: Tel: 641 1855, Fax: (040) 642 7580 New Delhi: Tel: 554 4299, TeleFax: (011) 553 5364 Secenderabad: Tel: 754 3211, Fax: (040) 754 3072 EZ:02:61 66--02
Page #1025
--------------------------------------------------------------------------
________________ zilpa sthApatya kalAnA amara ItihAsa sarjakanuM dApatya darzana per ca. 300 cu 90 60 900gs Bould 09:30 e che che zeTha haThisiMga po, 9ce foo See Corse 23 90 CO Dee on 20) ) J zeThANI harakuMvarabahena jeonA tana mana dhananA bhAre moTA puruSArthathI kaMDArAyelA zilpa sthApatyomAMnA eka vibhAga svarUpa jaina upAzrayamAM "zrI caturvidha saMgha : tavArIkhanI teja chAyA" graMthano vimocana prasaMga ujavAya che tethI zrI haThIbhAInI vADI jaina saMgha AnaMda utsAhano anubhava kare che.
Page #1026
--------------------------------------------------------------------------
________________ ...kalAnA zailIgata vikAsakramamAM jaina dharma jaina maharSionI preraNAthI jaina maMdironI racanA paddhatimAM zilpIoe kaMDArelI kalA kArIgarI apUrva AtmavaibhavanI pratIti karAve che. jaina myujhIyamo hoya ke gaganacuMbI zikharo hoya. dvAra paranA toraNo hoya ke parikaro hoya, staMbhonI hAramALA hoya ke devAMganAonA nRtya prakAro hoya e pratyekamAM kalA kauzalyanA darzana avazya thavAnA ja. "AbunI kotaraNI ane rANakapuranI bAMdhaNI, tAraMgAnI uMcAi ane zatruMjayano mahimA Avu kavioe mukta kaMThe gAyu che. ...dhanya jIvana zAsanasamrATa tapAgacchAdhipati sUricakravartI kadaMbagiri Adi aneka tIrthodhdhAraka AcArca ma AjJAvartinI samatA-zIla samasaMkRtA pUjya sAdhvIjI zrI cAritrIjI ma. nA ziSyA parama tapari sAdhvIjIzrI padmalatAzrIjI ma. (bA mahArAja) ke jeono tyAga/vairAgya apUrvakoTIno hato. te cAritradhara banI sva/para kalyANa karanArA banyA che. pUjaya munirAja zrI hIravijayajI ma. (pitA mahA divase devakInandana madhye apUrva samAdhi sAthe svargavAsI thayA. pUjaya A. ma. zrI vijaya hemacaMdrasUrIzva ghaNA vidvAna vyAkhyAnakAra tathA sArA cintaka - lekhaka che tathA teoe potAnA gurUmahArAja saumyama varSo sudhI ekadhArI akhaMDa sevA karI che. sAdhvIjIzrI hemalatAzrIjI ma. paNa ghaNA ja guNasaMpana tyA dIkSA paryAyamAM aneka kSetromAM vicarI sva/para upakAra karI rahyA che. potAnA dAdI gurU zrI caMpakazrIjI ma.nI apUrva sevA bajAvI kRpApAtra banyA che tathA potAnA paramopakAriNI bA mahArAjanI akhaMDa sevA parivAra sAthe vAsaNA saM. 2060nuM cAturmAsa pUrNa karI devakInandana zeSakALamAM sthiratA karI te daramya vAta nahi. divasa-rAta navakAra maMtranI dhUna cAlyA karatI hatI. temanI TrITamenTa karanAra Do. sudhIra zA karatAM barAbara 22 mA upavAse apUrva samAdhi sAthe navakAra maMtra sAMbhaLatAM sAMbhaLatAM saM. 2061 cai zAsana prabhAvaka sUrIzvarajInA jevI ja nIkaLI. rAjanagaranA tathA bahAragAmanA moTI saMkhyAmAM mANa karavAmAM Avyo. saunA khamAMthI eka ja zabda nIkaLato hato "dhanya jIvana, dhanya mRtyu", 66 etion International
Page #1027
--------------------------------------------------------------------------
________________ skRtinI vilakSatAonuM yazasvI pradAna... jainoe kaLAnA nirmANane dharma mAnI protsAhana ApyuM ane potAnI vizALa saMpatti uttama sarjanakaLAmAM samarpita karI. zilpa sthApatyakaLAnuM Avu vipula sarjana ane saMvardhana varSothI thatu AvyuM che. AvuM darzana ApaNane saune tADapatromAM, prAcIna hastapratomAM, lAkaDA ane ArasamAM, pittaLa ke paMcadhAtumAM, hIrA-motI, pannA ke sphaTikamAM, graMthabhaMDAromAM, maMdironI divAlo ane gokhalAmAM, A zilpakaLA catrataMtra sarvatra jovA maLe che. dhanya mRtyu... *dhirAja zrImad vijayanemisUrIzvarajI mahArAjazrInA samudAyanA -bhadrika prakRti vardhamAnatapanI 100 oLI pUrNa karanAra pUjaya preraNAthI ja potAnI sAthe potAnA gharanA pAMca/pAMca jaNA - jeo 23 varSano dIkSA paryAya pALI saM. 2041 kA. su.-15nA trA tathA pUjA A.ma. zrI vijayapradyumnasUrIzvarajI ma. banne jaNA jyapAda AcArya bhagavanta zrImadvijayadevasUrIzvarajI ma.zrInI vairAgya vRttivALA ane 36 ziSyAonA gurUNI che. 52 varSanA praMza gurUzrI cAritrazrIjI ma. tathA pU. sAdhvIjIzrI sarasvatIzrIjI vI eka AdarzarUpa udAharaNa purUM pADela che. pUjya bA mahArAje nIsaMghe khaDe page sevA/bhakti karI. ArAdhanA sivAya bIjI koi mAha maLatAM roje rojanA upavAsanA paccakkhANa karavAnuM zarU kendranA divase kALadharma pAmyA. teonI antima yAtrA paNa eka mAM joDAyA. zAntivana devabAga khAte teono agni saMskAra in Education International 1 zrI padmalattAzrIjI ma. (bA mahArAja)nI smAta nimitte bhakatajanonA saujanyathI... pU.sA. zrI padmalattAzrIjI mahArAja (bA mahArAja) DS EST www.infrary.org
Page #1028
--------------------------------------------------------------------------
________________ raMgamaMDapa pUrvadarzana haThIsiMha jenA rAsara, amadAvA caria Sakuri uzu gela Merda, dikiandik. 1 zAsana samrATa samudAyanA pUjya AcAryazrI vijayaamRtasUrijI mahArAjanA puNya nAmagheyasamartha vidvAna pUjya Aca zrI vijayadharmadhurandharasUrijI ma.sA.nA ziSyaratna pa.pU.A.zrI kunda kundasUrijI mahArAja, pU. munizrI vinayadharmavijaya e AdinI sapreraNAthI... zAha kamaLAbena caMdulAla nAthAlAlA vaidya indroDAvALAnA saujanyathI . a.sau. kalAvatI caMdrakAMtabhAi zAha, 233, moTI poLa, luNasAvADa, dariyApura, amadAvAda-380001