Atmanand Prakash Pustak 090 Ank 10 11

Author(s): Pramodkant K Shah
Publisher: Jain Atmanand Sabha Bhavnagar
Catalog link: https://jainqq.org/explore/532011/1

Page #1

95 -
5595 49 ર. 95 96-94-95- થો આમાન
પ્રકાશ ક્ષ મા એજ મોક્ષના ભવ્ય દરવાજો છે..
૫યંષણ
પિશેષાંક
પયુ પાગનું માન HTEીજુ ના ૩ સુકન TUT' નાં વિટુના રાઉT . तस्स हि सारो चरण, सारा चरणस्स निव्वाण ॥ સામાયિકથી માંડી ચૌદમાં લેકબિંદુ સાર પૂવ સુધી શ્રુતજ્ઞાન છે તેને સાર ચારિત્ર છે અને ચારિત્રના નિર્વાણ છે.
પુસ્તક : ૯
અ ક : ૧ ૦ -૧ ૧
શ્રાવણ-ભાદરવો ઓગષ્ટ-સપ્ટેમ્બર
૧૯૩
આત્મ સંવત ૯૭ . વીર સંવત ૨૫૧૯ વિકૅમ સંવત ૨૦૪૯
-4ર-ઝર- 4 -
- 31-% - 55
%
-
--
--ર
ર
રહી

Page #2

કુમ
અ નુ * મ ણ કા
લેખક
લેખ
(૧) મહા મોંગલમય પર્યુષણ સ્તવન (૨) પર્યુષણને મ`ગલ સદેશ
(૩) સવત્સરીના મમ
લે, સ્વ. અમરચંદ માવજી શાહુ
લે. મુનિશ્રી શીલચંદ્ર વિજયજી મ.
લે ડો. શ્રી. કુમારપાળ દેસાઈ
લે. ચીનુભાઈ સી. શાહ,
(૪) પર્યુષણ પ
(૫) જીવયાપ્રેમી ગીતાબેનને ભાવભરી શ્રદ્ધાંજલી
આ સભાના નવા આજીવન સભ્યાશ્રી
(૧) શ્રી કાન્તીલાલ કપુરચંદભાઈ પારેખ–ભાવનગર. (ર) શ્રી અમુલખરાય કપુરચંદભાઇ પારેખ–ભાવનગર. (૩) શ્રી જીતેન્દ્રકુમાર નગીનદાસ (૪) શ્રીમતિ નિમીતા જીતેન્દ્રકુમાર શાહ–ભાવનગર. (૫) શ્રી ભાવીનકુમારી શરદચન્દ્ર
શાહ–ભાવનગર.
શાહુ–ભાવનગર.
જીંદગી એક નાનકડું વર્તુળ હાવા છતાં અજ્ઞાત લાગણીઓના ઘણુમાં અથવા એકની જરૂરીયાત બીજાની જરૂરીયાત સાથે ટકરાતા કયારેક તણખા ઝરે છે. દ્વેષમાં તે શુ ક્યારેક રાગમાં પણ અગ લાગે છે. આ આગ, માળે છે, હૈયુ, પણ અશ્રુ સારે છે નેત્રા ! અને તે અશ્રુ ડાઘ ધાવામાં ન આવે તેા જીવનભર કાયમ રહે છે. આ ડાઘને પક્ષાલવા પાવની ગંગા સમાન નાં નિતર્યો જળથી પક્ષાલન કરીએ.
ક્ષમાપના
પૃષ્ઠ
3 3 3 3
૮૩
૮૫
૯૩
૯૫
-: નમ્ર વિનંતિ :
આત્માનંદ પ્રકાશના ક્રિપાત્સવી અક માટે પરમ પૂજ્ય ગુરુ ભગવા ત્થા પરમ પૂજય સાધ્વીજી મહારાજ સાહેબેા ત્થા વિદ્વાન લેખક સભાસદોને પેાતાના લેખા માલવા વિનતી.
૯૭
રોગો ગવાવા

Page #3

આત્માનંદ પ્રકાશનો વધારો.
'ન આમાનદ સભા-ભાવનગર,
પ રિ પ ત્ર
સુજ્ઞ સભાસદ બધુઓ બહેનો,
આ સભાના સભ્યોની સામાન્ય સભાની બેઠક નીચેના કાર્યો માટે સ', ૨૦૪૯ના બીજા ભાદરવા વદ ૩ તા. ૩–૧૦–૩ રવિવારના રોજ સવારના ૧૦-૩૦ કલાકે શ્રી આત્માનંદ ભુવનમાં શેઠશ્રી ભેગીલાલભાઈ લેકચર હોલમાં મળશે તો આપ અવશ્ય પધારવા તસ્દી લેશે.
કાર્યો :(૧) તા. ૨૮--'૯૨ના રોજ મળેલી સામાન્ય સભાની બેઠકની કાયવાહીની શુદ્ધ,
તાંધ મંજુર કરવા. (૨) તા. ૩૧-૩-'૯૩ સુધીના આવક ખર્ચના હિસાબ તથા સરવૈયા મંજૂર કરવા.
આ હિસાબ તથા સરવૈયા વ્યવસ્થાપક સમિતિએ મંજૂર કરવા માટે ભલામણ
કરેલ છે. તે સભ્યોને જોવા માટે સભાના ટેબલ પર મૂકેલ છે. (૩) તા. ૧-૪-'થી તા. ૩૧-૩-'૯૪ સુધીના હિસાબ એડિટ કરવા માટે
એડિટરની નિમણુંક કરવા તથા તેનું મહેનતાણ નક્કી કરી મંજૂરી આપવા. (૪) પ્રમુખશ્રીની મજૂરીથી મંત્રી રજુ કરે તે.
| લી. સેવકો, તા. ૧૬-૯-૯૩
હિંમતલાલ અનોપચંદ મોતીવાળા ભાવનગર,
કાન્તીલાલ રતીલાલ સલાત
માનદ મંત્રીએ તા. કે. :~ આ બેઠક કોરમના અભાવે મુલતવી રહેશે તો તેજ દિવસે બંધારણની કલમ
૧૧ અનુસાર અર્ધા કલાક પછી ફરી મળશે અને વગર કોરને પણ ઉપરની કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવશે.

Page #4

Page #5

શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ
માનતંત્રી : શ્રી પ્રદકાંત ખીમચંદ શાહ એમ.એ., બી.કોમ, એલ.એલ.બી.
મહા મંગલમય પર્યુષણું સ્તવન
(રાગ : ગીરૂઆરે ગુણ તુમ તણાં)
મહા મંગલમય પયુષણ આવ્યા, પાપ કર્મને તજવા રે, આતમશુદ્ધિ કરવાને કાજે, ધર્મ ધ્યાનને ભજવા રે.
મહા મંગળ – ટેક...૧ સંસારના સૌ બંધન ત્યાગી. સદ્દગુરૂ શરણે જઈએ રે, દેવાધિદેવની સેવા કરીને, ભવસાગરમાં તરીએ રે.
મહા મંગળ..૨ પરભાવથી ઉદાસીનતા ગ્રહી, દેહની મુછ ત્યાગી રે, સંયમ તપને પથે વિચરી, આતમના થઈ રાગી છે.
મહા મંગળ....૩ અહિંસાથી અભયના દાન દઈ, મૈત્રી ભાવ વધારી છે, સત્ય, અસ્તેય, બ્રહ્મચર્ય પાળી, પરિગ્રહ મૂછ નિવારી રે.
મહા મંગળ...૪ દર્શનશુદ્ધિ નિશ્ચએ કરીને, દર્શન મેહને વારી રે, ચારિત્રશુદ્ધિ શુદ્ધ સ્વભાવે, ચારિત્ર મહિને મારી રે.
મહા મંગળ...૫ મન વચન કાયાને સ્થિર કરી, શુદ્ધ આત્મ વિકાસ રે, દર્શન જ્ઞાન ચારિત્રમાં સ્થિરતા, પ્રગટે આત્મ પ્રકાશ રે.
મહા મંગળ...૬
Hofte StG901205397
કરરરર-૨
%-%
%
-%
%ટકર

Page #6

%
%
%
%
કર% *
* ક્કર પંચ ઇન્દ્રિયનાં વિષયને રોકી, રાગ દેશને હરવા રે, પાંચે પ્રમાદને જયે કરીને, અપ્રમત્ત યોગ ધરવા રે.
મહા મંગળ...૭ કોધ કષાયને ત્યાગ કરીને, ક્ષમા ધર્મ આચરવા રે, માન હતા ત્યાગ કરીને, નમ્રતા ગુણ ભરવા રે.
મહા મંગળ .. માયા જાળનું બંધન તેડી, સરળતાથી વિચરવું રે, લેભ કષાયનું કાસળ કાઢી, સંતેષમાં નિત્ય વસવું રે.
મહા મંગળ...૯ અઢારે પાપનું પ્રાયશ્ચિત કરવા, પ્રતિકમણ નિત્ય કરવા રે, સકળ જીવને ક્ષમા દઈને, આત્મ નિમલ કરવા રે.
મહા મંગળ...૧૦ નિજ રા હેતુ તપ કરીને, પદ્રવ્યોથી વિચરવું રે, સંવર હેતુ સામાયિથી સમતા યુગમાં કરવું રે.
મહા મંગળ...૧૧ આઠ દિવસમાં આઠ એ કર્મ, બાળી ખાખ કરવા રે, આભ અષ્ટ ગુણો પ્રગટાવી, શુદ્ધ સ્વભાવ ધરવા રે.
મહા મંગળ..૧૨ દાન શિયળ તપ ભાવના ભાવી. સાર્થક પર્વતે કરવા રે, અમર આત્મ સ્વરૂપને સાધી, સચ્ચિદાનંદ વરવા રે.
મહા મંગળ...૧૩
રચયિતા, સ્વ. અમરચંદ માવજી શાહ
[આત્માનંદ પ્રકાશ

Page #7

રિઝરરૂ૭ પર્યુષણનો મંગલ સંદેશ છે
* લે. મુનિશ્રી શીલચંદ્રવિજયજી C%96C2%ADE ALGHEROS
દરર
,
માનવને મન મળ્યું છે, સારુ વિચારવા આવે વખતે અસહાયને સહાય કરવાનું માટે. જીભ મળી છે, સાચું બોલવા માટે, દેહ સદાવ્રત ખેલીને બેઠેલા ધર્મગુરુઓ એની વહારે મળ્યા છે, સારું આચરવા માટે.
થાય છે. તેઓ એને સમજાવે છે. ભલા! તું
મુ ઝાય છે શા માટે? ખરાબ કરણી ઘણી કરી માનવજીવનની આ બલિહારી છે.
એનાં બુરાં કુળપણ અનુભવ્યા. હવે થોડી સારી અને છતાં માનવને સુખ નથી. આ ત્રણે કરણી કર, ભગવાન મહાવીરે ઉપદેશેલી સાધનાના વસ્તુને દુરૂપયોગ કરીને એણે પેટ ચોળીને શૂળ દિવસ-પર્યુષણ આવ્યાં છે. હવે મનને વશ રાખઊભું કર્યું છે. આપબુરાઈએ મેલું બનેલું એનું વાના પ્રયત્ન કર. મનમાં રાગ-દ્વેષ જેવું અશુભ મન પોતાના મેલ ધોવા-ઢાંકવા બીજાના દોષ તર પ્રવેશી ન જાય તેની તકેદારી રાખે. કેમ કે કાદવને આશરો લે છે. ચોરનો મિત્ર ચોર હોય કલયુક્ત મન દુઃખની પરંપરા વધારે છે. કલેશએમ.
મુક્ત મન સુખની.
અને લૂલીબાઈને લગામ બાંધી દે. એ અદક પારકી નિંદા કરી કરીને કર્કશ બનેલી એની
પાંસળીના જોરે ઘણાં ખત્તાં ખાધાં ઘણી પીડા જીભ આત્મલાઘાના ગંદા તેલમાં સ્નિગ્ધ થવા
વેઠી. હવે એને કહી દે કેઃ લૂલીબાઈ! હવે મેજ મળે છે. જાણે ચોરને શાહુકાર દેખાવું છે.
કરો. આ ખંભાતી તાળામાં પૂરાઈને, આજ સુધી અકા આચરીને અશુદ્ધ બનેલો એને દેહ પારકી પટલાઈધણી કરી, હવે પગતળે પરજળતી ધર્માચરણના નામે દંભની લીલા આચરે છે. લાયને જેવાના ને ઠારવાના દિવસો આવ્યા છે. તળાવની પાળે ઊંચું માથું રાખીને બેઠેલા બગલાનું
શારીરને પણ નિયમનમાં મૂક તપ કર. તનમાનવદેહ રૂપાંતર
મનના મેલને તપાવે ને ધ્રુવે એનું નામ તપ રે પરિણામે એનું જીવન પથુજીવનથીએ બદતર માનવ! યાદ રાખ કે સ્વેચ્છાએ મૂકેલું નિયમન બની ગયું છે. હાથના કર્યા એને હૈયે વાગ્યા છે. પોતે બંધન નથી. આ નિયમન તારા મનને નિર્મળ ફેલાવેલી–કોળિયાના જાળાં જેવી–આ જ જાળ બનાવશે તારી આંખને નિવિકાર કરશે. તારાં એને વસમી થઈ પડી છે. “સાપે છછુંદર ગળ્યા તનને નારગિતા આપશે. અને તારાં આત્માને જેવી એની દશા છે ન વિહાનું ન ભકત. આ ઉન્નતિ તરફ લઈ જશે. જ જાળને એ છેડી શકે તેમ નથી, અને એને આત્માના ઉદાત્ત ગુણોની છાયામાં સારી રીતે એને હવે ખપ પણ નથી. એ અસહાય બનીને રહેવું, એનું નામ પર્યુષણા. ભલા માનવ! મન, હવે વિચારી રહ્યા છે રે! હવે શું કરવું? જીભ ને દેહને વશ કરીને તું એ ઉદાત્ત ગુણોનું
ઓગષ્ટ-સપ્ટેમ્બર-૯૩
[૮૫

Page #8

શકે ?
સામીપ્ય પામી શકીશ અને એમ થતાં જ તારી સવાલ એ થાય છે કે આ શકય કેમ બને ? અસહાય અવસ્થાને આપે આપ અંત આવશે. જીવ જંજાળી છે. સંસારની સેંકડો જળજથામાં
એ ગળાબૂડ છે. એમાં એ સમતા કેમ રાખી અસહાય દશાનો અંત આણવા ઉદ્યમ કહીએ મન, જીભ, દેહને વશ કરવાનો સંકલ્પ કરીએ.
સંતો કહે છે કે : ભાઈ! એના પણ રસ્તા પયુષણની મહાન સાધના કરવા કટિબદ્ધ
છે. માતેલા સાંઢને ગળે લાકડું ભેરવ્યું હોય, ને બનીએ.
પગે દેરડુ બાંધ્યું હોય તો ય એ લગાડાતે પગે
ચાલીને થોડું થોડું ચરી લે છે. એમ સંસારની માનવીને આજે ક્યાંય ચેન નથી. એને સુખને
છે. માયામાં રાએ પામ્ય જીવ પણ પર્યુષણ જેવા
પવિત્ર દિવસે ધર્મસ્થાનોમાં જઈને ઘડી બે ઘડીની સંતોષ નથી. ને એના દુઃખને અંત નથી.
સમત્વ સાધના “ધારે તો કરી શકે છે. સમગ્ર સંસાર એને મતલબી ભાસે છે, રોગ
કેટલાંક માને છે કે મન ચંગા તે કથરોટ રદમ ફેલાયેલી સ્વાર્થની બદબે એના દિલને પરે
મેં ગંગા, ઘરે બેઠા આ શા માટે ન થાય? શાન કરે છે. એ જ્યાં સુખની આશાએ દોટ મૂકે
છે એમને જરા પૂછવું છે કે ભલા? વ્યાપાર વણજ છે. ત્યાં એને ઘેર નિરાશ ની ભેટ મળે છે. ઘેર બેઠાં ક નથી કરતાં ! બજારમાં પેઢીએ કે
અને-એન અપિ વધી જાય છે. હતાશાની દુકાને શા માટે જવું જોઈએ ? કહો કે–ત્યાંનું ભીંત એની શાન્તિની વચ્ચે અવરોધ બનીને પાડી વાતાવરણ જ નિરાળું હોય છે. ત્યાં જઈએ તે જ થાય છે. પરિણામે-એ ભારે મુંઝવણમાં મૂકાય છે. વ્યાપારની સૂઝ પડે. તે જ ચિત્ત એમાં પરોવાય. સાચી શાન્તિ કયા મળે? આ પ્રાણ પ્રશ્ન એને આ જ એમના પ્રશ્નો પણ જવાબ છે. રે!
ગળાવી મૂકે છે અને “શાતિની શોધ” એ મનને પવિત્ર કરવા માટે વાતાવરણ શુભ શુદ્ધ એનં-માનવમાત્રનું અનિવાર્યું કાર્ય બની જાય છે. નહિ જોઈએ? જેવું વાતાવરણ તેવી ભાવના. - આ પ્રાણપ્રશ્નને જવાબ છે; સામાયિક, ભગ- ધર્મસ્થાનનું વાતાવરણ પવિત્ર્યસભર છે, તે ત્યાં વાન મહાવીરે ચીંધેલે સામાયિકને સાત્ત્વિક માગે ગયેલા જંજાળી જીવ પણ અવશ્ય સમત્વમાનવને શાન્તિના સાંનિધ્યમાં જરૂર લઈ જઈ સાધના કરી શકવાને. શકે.
ઘડી–બે ઘડી કરેલી એ સમત્વની સાધનાએ
એ જ જાળી જીવને અજપ હળ બને છે. | સામાયિક એટલે સમતાની સાધના. સામાન્ય
શાન્તિ એને સુલભ બને છે. દુઃખને ભાર ઓછો યિક એટલે મમતાનુ મારણ, મનમાં મમતા ભરીને
થાય છે ને સુખને પ્રકર્ષ થાય છે. તનવડે સમતાને ડોળ કરનારનું સામાયિક માયાને દંભનો એક ઉમદા પ્રકાર છે.
પર્યુષણ પર્વના બીજા દિવસે સમત્વની
સાધના કરવા પ્રયત્ન કરીએ. મનથી અસત્ય ચિંતવવું નહિ. વચનથી અસત્ય બેલિવું નહિ, ને શરીરથી અસત્ પ્રવૃત્તિને ત્યાગ કરો --સામાયિકની આ ત્રણ પ્રાથમિક
ચોમાસું બેડું ને વરસાદ શરૂ થયો, પર્વ શરતે છે, મન-વચન-કાયાને શુભ પ્રવૃત્તિમાં આવ્યું ને આરાધના આરંભાઈ. જવા, એ સામયિકનું મુખ્ય ધ્યેય છે.
મેઘરાજા વરસ્યાં ને ધરતી હસી ઉડી.
[આત્માનંદ પ્રકાશ

Page #9

આરાધના થઈ, ને મન-મરલાએ શાંતિની એ પર્વ પૂરતાં બંધ કરાવે છે. પર્વમાં કરવાનું મસ્તી અનુભવી.
આ એક શ્રેષ્ઠ કર્તવ્ય છે. અબેલ પ્રાણુઓને પવન મહિમા અજખ છે પવન ભરે. અભયદાન મળે, એથી ઉત્તમ બીજું કયું કાર્ય નિર્દય હૈયામાં દયાના ભાવ જાગે. કંજુસ પણ
હોય ભલા ? દાન કરવા પ્રેરાય. અને ભલભલાં ખાઉધરા જીવને એ સાધર્મિક ભક્તિ પણ કરે છે. સાધર્મિક એ તપ કરવાનું મન થાય,
એટલે સમાન ધમી, ગા વાળે તે શેવાળ, એમ પર્વની આરાધનાના અનેક પ્રકાર છે. ઈ ધમ કરે તે સામિક. એમાં મારા-તારાંના ભેદને તનથી આરાધના કરે. કોઈ મનથી કરે. ધનથી સ્થાન નથી. ગરીબ-તવંગરનું એમાં આંતરું કરે. જેવી જેની ભાવના એવી એની આરાધના.
જ નથી. એ સાધર્મિકને દરેક પ્રકારે સહાય
કરવી, એનું નામ સાધમિકભક્તિ. આ પણ સ્વસ્થ નરગી શરીરવાળાં જે તપ કરે મ્નસાધ્ય કાર્ય છે. છે. કેઈ આઠ ઉપવાસ, કઈ પંદર ઉપવાસ,
આવા બીજા પણ સત્કાર્યો એ કરે છે, ને તો કઈ મહિનાના ઉપવાસ કરે છે. બાહ્ય દષ્ટિએ ડી ડી
એ રીતે પર્વની આરાધના કરે છે. રે ! પર્વ તે ઉકાળેલાં પાણી સિવાયની તમામ ખાદ્ય–પિય
નદી છે. પુણ્યનાં મીઠાં પાણીને અખલિત વસ્તુઓને, અને અત્યંતર દષ્ટિએ હૈયાંની
પ્રવાહ એમાં વહ્યો જાય છે. જેની જેવી તાકાત, મલિન વૃત્તિઓનો ત્યાગ એનું નામ તા. એટલું પાણી એ લે. ઘડાવાળે ઘડે ભરે, ને
કેટલાંક “મનથી પર્વની આરાધના કરે છે. પ્યાલાવાળો માલ ભરે. લેનાર લેતાં થાકે, પણ તેઓ નિશ્ચય કરે છે કે “વધુ નહિ તો આ પર્વના નદી આપતાં નહિ થાકે. દિવસોમાં તે મનને ઠેકાણે રાખીશું. એ કોળી હશે તે સમભાવ કેળવાશે. ભૂલમાંય કયાંય ,
પર ભાવથી પર્વ આરાધના કરનારો જીવ ગુસ્સે ન થઈ જાય તેની ચીવટ રાખશે. અભિમાની ‘હળવે બને છે. હશે તે નમ્ર બનવા મહેનત કરશે. કપટી બૂરા ભાવથી-દંભથી આરાધના કરનારો જીવ હશે તે સરળ બનશે. આઠ દિવસ દરમિયાન ભારે બને છે. કેઈને છેતરવાની વૃત્તિ મનમાં ન પેસે તેની કાળજી આત્માની ઉપાસનાના ત્રીજા દિવસે “હળવા” કરશે, અને લોભી હશે તો સંતોષી બનશે. રે! )
૨ બનવાનો નિર્ધાર કરીએ. બીજા દિવસમાં કરે છે પાપ ધોવાના દિવસોને પર્વ કહેવાય છે. પર્વના દિવસે પાપ કરશે, તે એ કેમ છૂટશે? યાદ રહે કે “પર્વ દિને કરેલું પર્યુષણ એટલે પુણ્યનું પોષણ પાપ વજલેપ બને છે.
પર્યુષણ એટલે પાપનું શેષણ કેટલાંક એવાં પણ છે, જે તનથી તપ કરી શકતાં નથી. અને વધુ જ જાળને કારણે મનની
જે દિવસમાં કરેલાં ક્તવ્ય પુણ્યને પિષે સ્થિરતા પણ એ સાધી શક્તા નથી. એ લોછે ને પાપને શેષે, એ દિવસોનું નામ પયુષણા ધનથી પવ આરાધે છે એની પાસે ધન છે. આ ક્તવ્યમાંનું એક પરમ કર્તવ્ય છે: કલ્પ. વગ છે. શક્તિ છે. એના વડે એ “અમારિ પ્રવતીના સૂત્રનું વાંચન અને શ્રવણ. કરાવે છે. કતલખાના જેવા મહાન પાપસ્થાનકને કલ્પસૂત્ર એ જૈનેનું પૂજ્યમાન્ય આગમઓગષ્ટ-સપ્ટેમ્બર-૯૩]
[૮૭
(૪)

Page #10

શાસ્ત્ર છે. જેમ હિન્દુધર્મમાં ગીતા અને ઈસ્લા. એમાં આવશે. અને તે પછી ભગવાન મહાવીરનું મમાં કુરાન, તેમ જૈન ધર્મમાં કલ્પસૂત્ર. જેને ચરિત્ર કહેવાશે. એને હૈયાની હોંશથી પૂજે છે. પૂરી શ્રદ્ધાથી ભગવાન મહાવીરનું જીવન અદ્ભુત છે. સાંભળે છે. કારણ–એમાં ચોવીશ તીર્થકરોના માંચક છે. સારી-માઠી કરીના સારા-મા ચારિત્રો છે. તેમાં યે ખાસ કરીને ભગવાન છે એબ્રીકરણ એટલે મહાવીર વાણી? મહાવીરના જીવનનું એમાં વિશિષ્ટ દર્શન છે. એમના લેટેત્તર ગુણોનું એમાં મીઠું મરણ તો થયા, પણ એ સાથે થઈ ગયેલી શેડીક માઠી
જીવન, ઘણી સારી કરણીના પ્રતાપે એ તીર્થકર છે, વ્હાલાનાં દર્શન કરતાં ય એ છે જીવનનું કરણીના પરિણામોથી એ “તીર્થકર મહાવીર સ્મરણ-શ્રમણ ભાવિક હૈયાને વધુ આહલાદ આપે
પણ બાકાત નથી રહ્યાં કર્મના કાયદામાં ના છે. સાચાં ભક્તને પ્રિયજનના ગુણકીર્તન પ્રિયજન મેરની દી વ્યાખ્યા નથી. રાય રંકની જુદી જેવાં જ મીઠાં લાગે છે.
સજા નથી. ત્યાં તે કરે તેવું પામેને કરે તે દેવ કરતાં યકીન મોટી ચીજ છે. એમાં પણ પામે, આ બે જ શાશ્વત-અટલ નિયમો છે. બુદ્ધિની સંગત મળે, તે ઓર રંગત જામે છે. આ નિયમોના રોમહર્ષક અમલના પ્રસંગો જેને કલ્પસૂત્રનું શ્રવણ તકસંગત શ્રદ્ધાથી કરે ભગવાન મડાવીરના જીવનમાં વારંવાર આવે છે. એમની વિવેક અદ્ધિ એમને સમાવે છે. છે, આ પ્રસંગેનું રસમય વર્ણન ક૯પસૂત્રના ‘પુરુષવિશ્વાસે વચનવિશ્વાસ જેવો માણસ હોય માધ્યમે સાંભળીને જનસમૂડ આનંદ સમાધિમાં એવી તેના બેલની કિંમત અંકાય. આ કલ્પસૂત્ર
લીન બનશે. ઉદાત્ત પ્રેરણાનું અમૃત પશે. એ શાસ્ત્ર છે. એના પ્રણેતા છે–યુગપ્રધાન આચાર્ય આપણને પણ એ મહાપુરુષના જીવનની ભદ્રબાસ્વામી. એમનું રચેલું શાસ્ત્ર અસત્ય પ્રેરણાનું અમૃત પ્રાપ્ત થાય એવી પ્રાર્થના કરીએ. હોઈ શકે નહિ એમના વચન પર અશ્રદ્ધા રાખવી, એ પિતાની જાત પર અવિશ્વાસ રાખવા બરાબર છે.”
વિદેહદેશનું ક્ષત્રિય કુંડ નગર છે. ઉપરાયણ
સિદ્ધાર્થ રાજા છે. શીલગુણ સંપન્ન દેવી ત્રિશલા અને શ્રદ્ધા તે માનવમાત્રનું જીવનતત્વ છે. એનાં રાણી છે. સફળતા મેળવવાનું પ્રબળ સાધન છે. આવી
રાજા રાણી બને સુખી છે. એમને જીવનશ્રદ્ધા ધરાવનારા જેનો કલ્પસૂત્ર દત્તચિત્તો સાંભળે રથ નિર્વિધ્ર રીતે અવિરત ચાલ્યો જાય છે. છે. એના ઉપદેશને જીવનસાત્ કરવાનો ઉદ્યમ કરે છે. શાસ્ત્રો કહે છે! એકાગ્રચિત્તો, પૂરી
એક ધન્ય દિવસની વાત છે. દેવી ત્રિશલા શ્રદ્ધાથી કપસૂત્રનું એકવીસ વાર શ્રવણ કરનાર દેવદુર્લભ શયનખંડમાં પોઢયાં હતાં. વાતાવરણ જીવ પરમપદ મેળવવાને લાયક બને છે. એને પવિત્ર અને પ્રસન્ન હતું. મધ રાત્રને સમય જીવન ઊર્ધ્વગામી બને છે.
હતું. એ વખતે ત્રિશલાએ ચૌદ મંગલ વને
જોયા. સ્વપ્નદશન થતાં જ એ જાગી ગયાં. આજે ઉપાશ્રયે જનસમૂહથી ઉભરાશે. ભાવિકો સ્વપ્નોનું સ્મરણ કરી તેઓ અનિર્વચનીય કલ્પસૂત્રની પૂજા કરશે. ગુરુજનના આશીર્વાદ લેશે આનંદ અનુભવી રહ્યા. તેમણે રાજા સિદ્ધાર્થ પછી ધર્મગુરુઓ કલ્પસૂત્રના વાચનનો મંગલ પાસે જઈને વાત કરી. રાજા પણ આનંદ્યા. પ્રારંભ કરશે. જૈન મુનિઓના આચારનું વર્ણન બનેએ શેષ રાત્રિ ધર્મધ્યાનમાં પસાર કરી.
આત્માન, પ્રકાશ
૮૮ ]

Page #11

સવાર પડી, નિત્યકાથી પરવારીને રાજાએ કલ્લોલ એકાએક કેમ અટકી ગયે ? તરત રાજસભા કરી. સ્વપ્નશાસ્ત્રીઓને બોલાવ્યા. એમણે જ્ઞાન દષ્ટિનો ઉપયોગ કર્યો. તો પરિસ્થિતિ એમનું ઉચિત સન્માન કરીને સ્વપનોનાં કુળ ભારે વણસી ગઈ લાગી. એમના મનમાં થયું ? પૂછ્યાં. અરસપરસ વિચારોની આપલે કર્યા પછી રે ! હળાહળ કળિકાળના આ અગમ એધાણ સ્વપ્ન જ્ઞાઓએ કહ્યું : રાજન તમે પરમ છે. મેં માતાના સુખ માટે કર્યું . એ એમને ભાગવત છે. દેવીએ જોયેલા સ્વપ્ન દખદાયક નીવડયું. હવે લાગે છે કે ગુણ પણ અદ્દભુત છે એનું ફળ પણ એવું જ અદ્દભૂત અવગુણ લાગશે. ને ઉપકારીની ગણના અપછે. રાજા સિદ્ધાર્થ ! તમને ધન-ધાન્ય-રાજ્ય- કારમાં થશે. સમૃદ્ધિ-દીતિ વગેરે દુન્યવી ચીજોના વિપુલ અને–એક ઉો નિશ્વાસ નાખીને માલાભ સાથે એક મહાન પુત્રરત્નને લાભ થશે. એ ભક્તિપ્રેર્યા એ જ્ઞાની છે પિતાનું અંગ સહેજ પુત્રરત્ન કાં તે ચકવર્તી રાજા થશે. કાં તે હલાવ્યું. એમનું અંગ હલ્યુ કે ત્રિશલમાતા ધર્મચકવર્તા તીર્થકર. જય હે જ્ઞાતકુલનો. હરખી ઊડવાં. એમનું પ્લાન મુખ પાછું હસી
આ સાંભળી રાજા-રાણી પુલકિત બન્યાં. રહ્યું. પિતાની ઉતાવળ માટે એમને પસ્તાવે સ્વપ્નશાસ્ત્રીઓને બહુમાનપૂર્વક અખૂટ દક્ષિણ છે. ગર્ભની કુશળતાના સમાચાર એમણે સોને આપી વિદાય કર્યા.
જણાવ્યાં, ને આનંદ ગાન બમણા ઉત્સાહથી રાણી ત્રિશલાને દિવસે રહ્યાં છે. છતાં શરૂ થઈ ગયા. રરીરમાં થાક કે ખિન્નતા નથી. નિત્ય નવી જ આ પછી પૂરે માસે, ચૈત્ર સુદ તેરશની સ્કૃતિને અનુભવ થાય છે. તેઓ વિચારે છે કે, મધ્યરાત્રિએ દેવી ત્રિશલાએ પોતા પુત્રરત્નને રે ! આપણાં કુલ-આંગણે આવેલાં પનોતાં જન્મ આપ્યો. આ પુત્રરત્ન એ જ ભગવાન આત્માને જ આ પ્રભાવ હશે ને ! અને એમનો મહાવીર. દેવ-દાનવ-માનવોએ એમનો જન્મઆનંદ સાગર હિલેલાં લેવા માંડે છે.
ત્સવ કર્યો, આ મહામાંગલિક પ્રસંગનું બયાન બીજી તરફ-ગર્ભમાં રહેલે નાની વ આજે ક૯પસૂત્રના પ્રવચનમાં વર્ણવાશે. એકે એક વિચારે છેઃ મારા હલનચલનથી માતાને પરિપાત
જેન એ હોંશે હોંશે સાંભળશે ને આજના દિવસને થતા હશે માટે મારે હલચલ ન કરવી જોઇએ. ભગવાનના જન્મ દિવસની જેમ ઉજવશે. આ વિચારને તેમણે તત્કાળ અમલમાં મૂકે.
રે ! વ્હાલાના જીવન પ્રસંગનું શ્રવણ પણ પણ એથી તે ભારે અનર્થ સજાય. માતા
ભક્તના પાપ-સંતાપને અવશ્ય નાશ કરે છે. ત્રિશલા માની બેઠાં કે “મારા ગર્ભનું અનિષ્ટ થઈ ગયું. એ કાં તે ગળી ગયે, કાં તો મરી “અભિમાનનાં ફળ મીઠાં પણ હોય છે એ ગયો.” અને એ શકાકુલ થઈ ગયાં. એમની વાતનો ‘જૂની આંખે નવું જેવા” જે અનુભવ આંખો આંસુઓને મેઘ વરસાવી રહી. સમગ્ર એ દહાડે ઇન્દ્રભૂતિ ગૌતમે લેકને કરાખ્યા. રાજકુળ ને પ્રજા પણ શેકાત્ત બન્યાં. આનંદ વાત આમ બની: ભગવાન મહાવીર કેવળજ્ઞાન ગાન બંધ થયાં. વાતાવરણમાં સ્મશાનની શાંતિ પ્રાપ્ત કરીને પાવાપુરીના આંગણે પધાર્યા હતાં. પથરાઈ
દેએ એમની નિરૂપમ ધર્મસભા રચી હતી. આનદ ગાન બંધ થયાં જઈને પેલાં જ્ઞાની એમાં બેસીને ભગવાન ધર્મદેશના સંભળાવી જીવને થયું : અરે ! ઘડી પહેલાનો આનંદ રહ્યાં હતાં. એ સાંભળવા નગરના સેંકડો લેકે આગષ્ટ-સપ્ટેમ્બર-૯૩

Page #12

જમીન માગે, અને અસંખ્ય દેવે આકાશ માર્ગે મેં દીવ લઈને કુવામાં પડવા જેવું કર્યું. હવે ત્વરિતગતિએ જઈ રહ્યાં હતાં.
આની સામે કેમ બોલાશે? શિવ શિવ શિવ. આની જાણ આચાર્ય ઇન્દ્રભૂતિ ગૌતમને થઈ.
હવે તે ભેળા શંભુ જ બચાવે. તેઓ એ જ નગરીમાં થઈ રહેલા એક મહાન આ વિચારમાં તેઓ અટવાતાં હતાં. ત્યાં જ યજ્ઞમાં ભાગ લેવા પિતાના શિષ્યગણ સાથે રૂપેરી ઘંટડી જે ભગવાનને અવાજ આવ્યો : આવ્યા હતાં. સાથે બીજા દશ આચાર્યો પણ આવે, ગૌતમ ઈનિદ્રભૂતિ ! આવ. તમે ભલા સપરિવાર હતાં. આ અગ્યારે ય આચાર્યો દિગ્ગજ આવ્યાં, હું તમારી જ રાહ જોતા હતા. વિદ્વાન હતાં તેમાં યે ઈદ્રભૂતિ તો અદ્વિતીય આ સાંભળીને ઠંડાગાર થઈ ગયાં. એમને શાલસર્વજ્ઞ તરીકે સુખ્યાત હતાં. એક દેશ એ
માં થયું : અરે ! આ તે મને વર્ષોથી ઓળખતો હોય નહોતે જ્યાં એમની ખ્યાતિ પહોંચી ન હોય. :
હો એમ વતે છે મારું નામ પણ જાણે છે. ગજબ એક વિદ્વાન એ નહોતે, જે એમના નામથી ધ્રુજતો ન હોય. આવા એ ઇન્દ્રભૂતિને કાને આ
લાગે છે આ માણસ. વાત આવી કે ગામ બહાર એક સર્વજ્ઞ આવ્યા
પણ વળતી પળે જ આ વિચારને એમણે છે. એમની પાસે આ બધાં જાય છે.
ખંખેરી નાખે. એમને થયું : અરે! મારું નામ
કોણ નથી જાણતુ? ભલા, સુર્યને કણ ન આચાર્ય ઈન્દ્રભૂતિ છળી ઊઠયાં. એમના ઓળખે ? હા, મારા મનથી ગૂઢ વાત કહે તે “અને આ વાતથી જાણે જમ્બર ધક્કો લાગે. માનું. પણ આ વિચાર પૂરો થાય, તે પહેલાં તો એમને થયું ? રે ! એક મ્યાનમાં બે તલવાર ભગવાનનો મીઠો સ્વર સંભળાયો : “હે ગૌતમ! હોય ખરી ? એમ-એક ગામમાં એક વખતે બે જગતમાં આત્માનું અસ્તિત્વ છે કે નહીં, આવી સર્વજ્ઞનું અસ્તિત્વ સંભવે ખરૂં ? કદી નહિ. કા તમને છે, ખરું ? અને એ શંકા તમને અરે, આ કેઇ ધૂશિરોમણિ ઈન્દ્રજાળિયા વેદવાકયથી થઈ છે. ખરું ? પણ ભાઈ ! જરા આબે લાગે છે, એ બધાંને છેતરી રહ્યો છે. ઊંડો વિચાર કરે. વેદના જે વાક્યથી તમને અને એમને પુણ્યપ્રકોપ ફાટી નીકળે. એ શંકા થઈ છે, તે જ વેદવાક્ય આત્માનું અસ્તિત્વ
સાબિત કરે છે. એ સ્યાદ્વાદના દષિકેથી ઊભાં થઈ ગયાં, ને આ નવા ધૃર્તની સાથે
વિચારશો તો તમારી શંકા આપો આપ નિમૂળ વાદવિવાદ કરી, એને મહાત કરી, ઊભી પૂછડીએ
થઈ જશે.” આમ કહી ભગવાને એ વેદવાકાના ભગાડી મૂક્વાના દઢ નિર્ધાર સાથે તેઓ ચાલી નીકળ્યા. સાથે ૫૦૦ શિષ્યને પરિવાર હતો.
રહસ્યમય અર્થનું ઉદ્દઘાટન કર્યું. એ સાંભળીને
ઇન્દ્રભૂતિ આશ્ચર્ય ચકિત બની ગયા. એમને આ ધૃત કે હશે? એને પરાસ્ત કેમ કરે?
પિતાની ભૂલ સમજાઈ. એમનું “અહ ઓગળી એ વિચારમાં રસ્તો ક્યારે કપાઈ ગયો તેનું પણ એમને ધ્યાન ન રહ્યું. તેઓ તે ભગવાનની ધમ
ગયું. પ્રભુચરણે એ ગુડી પડ્યા. ભગવાનનું સભામાં આવી પહોંચ્યા. ત્યાં ભગવાનને સિંહાસને
એમણે શરણું લીધું. ભગવાને એમને દીક્ષા આપી
પિતાના કર્યા, ગણધર બનાવ્યાં. બેઠેલાં જોયાં કે ઠરી ગયા ધરતી પગ તળેથી સતી હોય એ પળભર એમને ભાસ થયે. આ પછી બાકીના દશ આચાર્યો પણ કમશઃ એકા એક એમના મનમાં થઈ આવ્યું કે હું અહીં આવ્યાં. એમને પણ ભગવાને નિસંદેહ બનાવી, ન આવ્યા હોત તે કેવું સારું થાત! આ તે દીક્ષા આપીને ગણધર બનાવ્યાં.
આત્માનંદ પ્રકાશ

Page #13

આ અગિયાર મહાન બ્રાહ્મણાચાર્યાં સાથેની ચર્ચા ખૂબ રસપદ છે. એમાં ભરપૂર તત્ત્વજ્ઞાન ભયુ છે. એ ચર્ચાના વિસ્તાર ‘ગણધરવાદ' નામે સુપરિચિત છે.
કલ્પસૂત્રના વાચનમાં આજે આ ‘ગણધરવાદો આવશે. એ સાંભળીને તત્ત્વજ્ઞાનના રસિયા તૃપ્ત બનશે.
(61)
મુખ્ય
ભગવાન મહાવીરના જીવનકાર્યોમાં બે હતાં : ૧. માનવજીવનના આધ્યાત્મિક મૂલ્યાનું પ્રસ્થાપન અને ૨. એ મૂલ્યાના પ્રવાહને અવિચ્છિન્ન રાખનાર એક ઉજ્જવલ પર ́પરાની
સ્થાપના
એમણે અહિંસા, સત્ય, અસ્તેય, બ્રહ્મચર્યાં. અપરિગ્રહ અને અનેકાંતના મહાન આદર્શ જગત સમક્ષ રજુ કર્યાં, રજુ કરવાની એમની રીત આગવી હતી. સ` પ્રથમ એ આદર્શોને
એમણે પેાતાના જીવનમાં ઉતાર્યાં. એક પણ અપવાદ વિના એ આદર્શોનું સંપૂર્ણ આચરણ કર્યુ. એ દ્વારા પોતાના આત્માને સે ટચના સોના જેવા નિર્દોષ અને વિશુદ્ધ બનાવ્યે. આત્માના શુદ્ધ--પૂર્ણ સ્વરૂપને પામ્યા. અને એ પછી જ એ અનુભૂત આદર્શોને વિશ્વના ચાકમાં જાહેર કર્યા. ખરેખર જ, મહાપુરુષો જે કરે છે એ જ કહે છે, રૂ એ જ એમની મહાનતા નથી?
ભગવાને પ્રસ્થાપિત કરેલાં આ આધ્યાત્મિક મૂલ્યે! આજે ૨૫૦૦ વર્ષ પછી પણ એવાં જ અક્ષત અને સનાતન સત્ય સ્વરૂપ છે. એ મૂલ્યાને આજના યુગ સુધી અક્ષત સ્થિતિમાં જાળવી
રાખવાના ચશ ઘટે છે ભગવાને સ્થાપેલી ઉજ્જ વલ શ્રમ પર પરાને. ન જાણે એ શ્રમણા ન હોત, તા આ યુગ કેવી ધાર દુશા અનુભવતા
હોત !
ભગવાન મહાવીરના આ બે જીવનકાર્યનું
એગષ્ટ-સપ્ટેમ્બર-૯૩]
ગુ’ફન કલ્પસૂત્રમાં સુઘડ રીતે કરાયું છે. એક કવિ કલ્પસૂત્રને કલ્પવૃક્ષ સાથે સરખાવે છે. વૃક્ષની જેમ આ સૂત્રમાં પણ મહાવીર ચિરત્ર ખીજ છે, પાર્શ્વનાથ ચરિત્ર અંકુર' છે નેમિનાથનું ચરિત્ર ત્રિ તાળી” છે. અને સ્થવિરાવી-શ્રમણાની છે. આદિનાથનુ
* થડ
પર’પરાનુ’ વર્ણન ‘કુલમાળ’ છે.
આજે આ સદાપ્રફુલ્લ કુલમાળાની ચીઠી સોડમ માણવાની છે. હજાર હજાર પાંખડીવાળા એના કુલાની ત્યાગ–કથા આજે સાંભળવાની છે.
એમાં સૌથી પહેલાં આવશે અન તલબ્ધિના નિકાન ગણધર ગૌતમસ્વામી વીતરાગ તરફના રાગ કેવા અખંડ અને અનન્ય હાય, એની પ્રેરણા એમના જીવનમાંથી મળે છે. બીજા દશ ગણધાનુ પણ વર્ણન થશે એ પછી આવશે. આ કાળના છેલ્લાં કેવળજ્ઞાની જ મૂસ્વામી, ચારી કરવા આવેલાં પાંચસે ચારાનાં હૈયા જ એમણે ચારી લીધાં કવિ કહે છે એમના ‘કાટવાળ’ થયા નથી.
જેવા
આવશે. આ પછી તે। મહાન શ્રુતધર પુરુષાની શ્રેણી પ્રભસ્વામી, શય્ય ભવસૂરિ, સંસ્મૃતિવિજયજી, ભદ્રબાહુ સ્વામી અને છેલ્લાં પૂર્ણ શ્રુતધર સ્થૂળદ્ર, એક એક આચાર્ય નું જીવન ત્યાગની અદ્ભુત અવિનાશી મહિમા-ગાથા ગાતુ જશે. રસલ્હાણ કરશે, જ્ઞાનને
આ પછીના ક્રમ ઘણા લાંબા છતાં એટલે જ રસમય હશે. એમાં આ માાિર, આ સુહસ્તી, આ વાસ્વામી વગેરે મહાજ્ઞાની મહાત્યાગી શ્રમણ-પુષ્પા શુ થાશે. છેક છેલ્લે આવશે વીર સંવત્ ૯૮૦ માં જૈન સિદ્ધાન્તને ગણ ક્ષમાશ્રમણ, સૌરાષ્ટ્રના વલભીપુરને એમના પુસ્તકસ્થ કરનાર યુગપ્રધાન-મહાપુરુષ દેવ - અમર નામ અને કામ સાથે જોડાવાનુ સૌભાગ્ય સાંપડ્યું..
[૯૧

Page #14

ભગવાન મહાવીરના આદર્શોને અવિચ્છિન્ન “
મિચ્છામિ દુક્કડ' એ મૈત્રીને મહામંત્ર રાખનાર આ ત્યાગી નિગ્રંથ પરંપરાનું ગૌરવભેર છે. અપરાધી જીવે અપરાધમુક્ત બન્યાની એ મરણ કરી પાવન થઈએ.
નિશાની છે. ફરી ક્યારેય કોઈને અપરાધ ન કરવાને એ કેલ છે. પારસ્પરિક દ્વેષ ભાવની
શાન્તિ,-એનું હાર્દ છે. “ક્ષમા માંગું બધાં પાસે, ક્ષમા આપે બધા મને,
ભગવાન મહાવીર કહે છે કે ન કરો. ક્ષમા આપુ બધાને હુ, કેઈથી વેર ના મને”
કે તે અગ્નિ છે. એ બળશે ને બાળશે. એને પર્યુષણ પર્વને આજે આઠમ દિવસ છે. નાશ “ક્ષમાથી કરો. ક્ષમા આપવી એ વીરતા
સાત દિવસ સુધી વિચારેલું આજે આચર છે, કાયરતા નહિ. ખરો કાયર તે કીધી છે. વાનું છે.
એને કેાધ કાયરતામાંથી પ્રગટે છે, ને એની
કાયરતા કે ધમાંથી જન્મે છે. સા. વીર કે સાત દિવસ સુધી જે સાંભળ્યું આજે ન કરે એ તે ક્ષમા જ ધારણ કરે. રે ! ‘ક્ષમાં અમલમાં મૂકવાનું છે
વીરસ્ય ભૂષણ જીવ પ્રમાદી છે. જાણે-અજાણે એણે કેઈનું જે ક્ષમા કરશે, તેના ચિત્તમાં અણકપી મન દુભવ્યું હશે. મને-કમને એનાથી કોઈને પ્રસન્નતા લહેરાશે. આજ સુધી બઝિલ રહીને કટુવચને કહેવાયા હશે, ઇચ્છાઅનિચ્છાએ એણે થાકેલાં એને દિલને ભારમુક્તિને અનેરો આનંદ કેઈને ત્રાસ–પરિતાપ આપ્યાં હશે. ક્યારેક લાવશે. એ આનંદસાગરમાં મસ્ત બનેલો જીવ ગુસ્સો ને ક્યારેક અભિમાન, કયારેક છળકપટ જગતમાં જંતુમાત્રને મિત્ર માનશે. કેઈ એને ને ક્યારેક અસંતેષ, આવાં અનેક અપરાધ શત્ર નહિ રહે અને શત્રુ ન હોય એને ભય છે એણે આચર્યો હશે. એ અપરાધના મેલથી હોય? એ સાચી નિર્ભયતા પ્રાપ્ત કરશે. અને એ ખરડાયેલા એના આત્માને નિમળ બનાવવાનું નિર્ભયતાને અમૃત મીઠો આસ્વાદ અને મોક્ષ આજે મહાપર્વ છે. વર્ષભરમાં કરેલાં એ અપરા
ભણી દોરી જશે. નાં ડાયેને વીણી વીણીને-શોધી શોધીને આજે છેવાનાં છે.
ખમનાર ને માવનારની આરાધના સફળ છે. અપરાધની લેણાદેણીના હિસાબમાં જરા
ન ખમનારને ન ખમાવનારની આરાધના પણ ભૂલ રહેવા ન પામે, એની આજે કાળજી
વ્યફળ છે. રાખવાની છે “
મિચ્છામિ દુક્કડ' દઈને દેવું આપણે આરાધના સફળ બનાવવા કૃતનિશ્ચયી ભરપાઈ કરવાનું છે, “મિચ્છામિ દુક્કડ” લઈને બનીએ. લેણું જમા કરવાનું છે.
૯૨]
[આત્માનંદ પ્રકાશ

Page #15

%
BR સંપન્સરીનો મર્મ છi
રક
લેખક : ડે. શ્રી કુમારપાળ દેસાઈ ક-ર-જ્ઞ + ર ============= % % E% 3F
પર્યુષણ પર્વની આરાધનાના દિવસોમાં છે. પહેલા પ્રકારના જીવો મનુષ્યત્વરૂપી મૂળ આત્માને જવાની જરૂર છે. કેડી જે દેહ મૂડીને જાળવે છે, તે ઉપરાંત પૂજનતાને પામે છે. અને તેમાં રહેલા મદ, માન, મોહને ભલે બે મનુષ્યજીવનમાં સદાચાર, શીલને વ્રત પાળી મુક્ત નાખીએ પણ લાખેણા આત્માને શોધીએ. આમેય બને છે. પર્યુષણ એ આત્માને શોધવાનું પર્વ છે. ક્ષમાપના એને સર્વશ્રેષ્ઠ મૂળ મંત્ર છે. વેરના
બીજા પ્રકારના જીવો મુક્ત નથી બનતા, પણ અંધકારમાં, ઢેબના દાવાનળમાં વિહરતા જીવને
મનુષ્યત્વ જાળવી રાખે છે, સાદા આચારો એ માટે આજે આત્મીય પ્રેમને કાજે પ્રાયશ્ચિત્તનું
પાળે છે. પર્વ ઊગ્યું છે. દીપાવલીના પર્વે નફા તેને ત્રીજા પ્રકારના જે મનુષ્યત્વ પણ બેઈ હિસાબ કરવામાં આવે. સવં.
નાખે છે, ને અનાચારી ને ભરી પર્વને અર્થ છે વાર્ષિક
દુરાચારી બની નરકના ભાગી પર્વ. આ દિવસે વર્ષભરના
બને છે. સારા નરસાં કાર્યોનું સરવૈયું
દોષદર્શન અને આંતરકાઢીને બેટા કાર્યોમાંથી
ખેજનું આ પર્વ છે. આજના મુક્તિ મેળવવાનો નિષ્ઠાપૂર્વક
દિવસે આપણે જાતને ખેાળપ્રયત્ન કરવો જોઈએ.
વાની છે, ભૂલ કોનાથી નથી આપણા આગમ શાસ્ત્રોમાં
થતી ? માણસમાત્ર ભૂલને ત્રણ વેપારીઓનું એક દષ્ટાન્ત
પાત્ર ગણાય છે. આવી ભૂલ આવે છે. ત્રણ વેપારીઓ
કેઈવાર આપમેળે થાય છે, સરખી મૂડી લઈને વેપાર
ઈવાર કમબળે થાય છે, કરવા નીકળ્યા હતા. દેશાવ
કઈવાર ગેરસમજથી થાય છે. રમાં ઘૂમીને ઘણા દિવસે સહુ
આપણે ઈચ્છીએ કે ન ઈચ્છીએ પાછા ફર્યા પહેલા વેપારી મૂળ મૂડીને બમણી તેય જીવનનાં વ્યવહારમાં કલેશ અને કંકાસ કરીને પાછો આવ્ય, બીજે ભાવની મંદીમાં થાય છે. આ બધી ભૂલે કમની પાટી ઉપર જરૂર ફસાયે છતાં મૂળ મૂડી સાચવીને પાછો આવ્યો. અંકિત થશે, પણ એ વાલેપ બને તે પહેલા એ ત્રીજે વેપારી તે નુકશાનીમાં ડૂબી ગયા. કમા- પાટને કેરી કરવાનો પ્રયત્ન તે ક્ષમાપના છે.
ની વાત તો દૂર રહી પણ મૂળગી રકમ જ ઈને આવ્યું.
ભગવાન મહાવીરે એમના પૂર્વભવમાં ત્રિપૃષ્ઠ
વાસુદેવ તરીકે શૈધ્યાપાલકના કાનમાં ધગધગતું આ ત્રણ વેપારી જેવા સંસારના સર્વ જીવો સીસું રેડ્યું હતું યુગે વીતી ગયા પછી ભગવાન ઓગષ્ટ-સપ્ટેમ્બર-૯૩
(

Page #16

5
%
મહાવીરની સાધનાનું બારમું વર્ષ ચાલતું હતું - ઝવઝ5 55 - 5 : ત્યારે પૂર્વભવને શૌથ્યપાલક ગોવાળ તરીકે આવે છે. ભગવાન મહાવીરના બન્ને કાનમાં શૂળ ખોલી દે છે. આ ઘટના બતાવે છે કે વેરનું ઝેર સમયસર ઉતારવામાં ન આવે તો કેવું કારણ પરિણામ આવે ?
સંવત્સરી પર્વની સાચી સિદ્ધિ સ્વ-દોષ દર્શનમાં છે. ડગલે ને પગલે વેરાયેલા રાગધેડના પંક પાર કરી જવામાં છે. ભૂલે પ્રત્યેની જાગૃતિમાં છે. જે માનવી સમયસર પોતાની ભૂલો અને ભેગે પ્રત્યે જાગ્રત ન થાય તે તેની ઘણી ખરાબ દશા થાય છે એ અસત્યવાદી, વ્યસની, આસક્ત અને હિંસક બની જાય છે.
આમ પર્યુષણના આ દિવસે આંતરખેજના જ દિવસ છે. માનવી સતત બહાર ભ્રમણ કરે છે રહે છે. બહારની દુનિયા જોવી પણ સરળ હોય તે
કેઈએ ભૂલ કરી... છે એને માટે નજર હોય તે ચાલે, દષ્ટિની છે
કેઇનાથી ગતી થઈ ગઈ....
અને સંબંધોમાં દરાર પડી ગઈ ! જરૂર નથી આપણી ઇન્દ્રિયાનું પણ બાહ્ય જગત ( ભણે વિશેષ રહેતું હોય છે, પરંતુ પર્યુ ણના
સંબંધોમાં કડવાશ ભળી ગઈ... દિવસે આત્મનિરીક્ષણના દિવસે છે. વ્યવહારમાં 6
આમ દિવસો વીત્યા...મહિનાઓ પસાર કે અનેક જીને દુભવવાનું બને છે. એમની તરફ છે
થઈ ગયા...કાચ વરસે પણ...!....! ! અન્યાય, અનાદર કે અપરાધ થઈ જાય છે. વેર છે.
છતાંયે આજે જે એ માણસ તમારી વિરોલ કે વમનસ્ય જન્મે છે. આ બધાનો વિચાર
સામે ઉભે છે.. ક્ષમા માંગવા માટે ! કરીને એ ભૂલભરેલા માર્ગેથી પાછા વળવાની છે
પિતાની ભૂલ કબૂલવા માટે આવ્યો છે વાત છે, તેની ક્ષમા માંગવી, એમની સાથેન (
છે... તે તમારી ફરજ છે કે બાદ વેર અને વિરોધ તજી દે, એટલું જ નહિ પણ છે સહજતાથી...સરળતાથી.. એને ક્ષમા માં એમની સાથે મૈત્રીભાવ કેળવે એ ક્ષમાપનાને છે
કરી દે. ઘણી વખતે માંગનાર માંગે છે હેતુ છે.
એ પહેલા જે આપી દઈએ તે આનંદ
વધે છે. ક્ષમાપનાના મંત્રમાં ક્ષમા માગવી અને આપવી એમ બને ભાવ સમાયેલા છે. કોઈની
ગણગણાટ હોઠોની બે પાંદડીઓમાં ક્ષમા માગતા પહેલા માણસને અહંકારના શિખર ?
રસળીને રહે છે...એકનું પણ જુદાપણું ઉપરથી નીચે ઉતરવું પડે છે. જે માંગતા મોટાઈ છે ?
ગતને ગુંગળાવી દેશે. નાનાઈ નડે નહિ એનું નામ જ મિચ્છામિ દુકક'. મેં ક્ષમા માંગનાર જ નહીં...
આપનાર પણ મહાન છે.
[આત્માનંદ પ્રકાશ

Page #17

5
પર્યુષણ પર્વ
લેખક : ચીનુભાઈ સી. શાહ
વીર
જીનેશ્વર અતિ વ્હાલા મારા પરમેશ્વર એમ પર્વ મહિ પર્યુષણ મોટા,
અલવેસ બેલેરે;
અવર ન નસ આવે તેાલે રે.”
ઉપરોક્ત પર્યુષણ પર્વના પવ'ની મહત્તાસૂચક ચાર વાકયેાની મિઠાશ ” જ પર્યુષણ પર્વની
66
લંગી છે.
જન્મીને સમજ આવી ત્યારથી કુટુંબ તેમ જ ઘ'ના સકાશેથી આપણે ત્યાં બધા ખૂબ જ આનંદ–ઉલ્લાસ અને ધાર્મિક ભાવના સાથે આ પર્યુષણ પ` રૂડી રીતે ઉજવીએ છીએ. અને ઉજવતા રહીશ'. આ આપણી અગત્યની ફરજ છે.
આ પર્વ દરમિયાન થતી વિવિધ આરાધનાએ, તપ, સંયમ, સ્વાધ્યાય, સમાધિ, દાન, જ્ઞાન પ્રાપ્તિ તેમ જ છેલ્લે જગતના સર્વ જીવાને ખમાવવાનુ અતિ ઉચ્ચતર કા` દરેક જૈન પેાતાની સમજ અને શક્તિ પ્રમાણે કરે છે.
આ વર્ષે આવનાર પર્યુષણમાં જો આપણે ઘેાડાક કઠિન પણ અસ‘ભવ નહિ તેવા કેટલાક વાસ્તવિક નિચે કરી નિયમેા લઇએ અને અનુસરીએ તે। મારા મત પ્રમાણે આપની શાભામાં ખૂબ ખૂબ વધારા થાય. નીચે જે વિચાર દર્શાવવામાં આવ્યા છે. તે રાજમાજના જીવનને સ્પર્શે છે. તેમાં ધમ” જ છે.
ઓગષ્ટ-સપ્ટેમ્બર-૯૩]
(૧) તપ કરેા તેની અનુમાદના કરે તેને ઉજવા, પર’તુ એવા નિષ્ય કરે કે જે રકમ આની પાછળ ખર્ચીએ તેની ૩૦ ટકા રકમ સાધમિક સહાય અને અબેલ જીવાના ઘાસચારા વિગેરે માટે ખર્ચીએ
(૪)
=
(૨) મનને દિનપ્રતિદિન નિમી ખનાવવા રાજ ઓછામાં ઓછુ અડધા કલાક સારૂ વાંચન મનન કરીએ.
5
(૩) ધ'ના નિયમો પૈકી શકય હોય તેટલા વધારે જીવનમાં આચરવાના નિર્ણય કરીએ.
(૭)
જગતના સર્વ માનવી, પશુપખી તેમજ વનસ્પતિ, ફુલ, ઝાડ દરેક પ્રત્યે અનુકપાથી જોઇએ અને તે જ ભાવથી તેના આદર કરીએ.
(૫) ‘‘કુટુ”માં દુ:ખને બાજુએ રાખી કુટુંબ” બહાર મદદ દાન કરવાનું' બધ કરીએ. બીજાની સાથેની દરેક વાતચીતમાં આપણાં એલથી સામાને આઘાત, દુઃખ કે ગ્લાનિ ના થાય તેવા ખેલ” એલવાની પદ્ધતિ અનુસરીએ.
(૬)
આપણને એ ચીજ ખૂબ ખાટા રસ્તે લઈ જાય છે. (૧) અહંમ (૨) જીભ સારા કાર્યોની વ્યવસ્થા કરવામાં પણ ‘અહમ’ના કારણે કેટલીકવાર આપણે અવરોધક બનીએ છીએ. જે વાત મીઠાશ”થી કહી શકાય
[૫

Page #18

તેને “કરુણાથી બેલીએ છીએ. આ બંનેમાં સંતે, નહિ તે ભાવિ તેમને વિનાશ નુક્સાન આ કરનારને થાય છે. સામાને તરફ દેરી જશે. નહિ. માટે આપણે આ નુકસાન ન થાય (૧૧) આટલું કદાચ તેનાથી થોડુંક ઓછું પણ તેનું ધ્યાન રાખીએ.
આપણે કરી શકીશું તે “મિચ્છામિ (૮) રોજ એક સારૂ કામ થાય શક્તિ મુજબ, દુક્કડ' સાચા નિવડશે. બુદ્ધિ મુજબ એને ખ્યાલ રાખીએ. દા. ત.
(માનવી) કોઈને રસ્તો બતાવ, કોઈને સાંત્વન આપવું, કેઈને જરૂર હોય અને આપણી જ શક્તિ હોય તો પ્રેમભાવે મદદ કરવી, કેઈ છે. તમે ક્ષમા કરી દે છે. ખોટુ કરતા હોય તે સમજાવટથી તેમ ? તમે માફ કરી દે છે... કરતા રે વિગેરે વિગેરે
અપરાધી અને ગુનેગારના પ્રત્યે સહજ છે (૯) કોણ જાણે કેમ જગતને શિખર ધર્મ છે કરુણાના નીર વહાવો છો...
* આપણે આપણું કમભાગ્યે યોગ્ય રીતે બજા. *
આનાથી કદાચ તમને અમુક લોકો છે વતા નથી તેની ઉપેક્ષા કરીએ છીએ ઘરડા છે
કમજોર સમજે... નબળા માને તો માબાપની સંભાળ-સેવા તેમજ તેમનો તે મનમાં ને મનમાં અકળાતા નહીં ! ? આદર-જીવિત હોય તે કાર્યોથી અને સ્વર્ગ. ૨
ક્ષમા નબળાઈ નથી. એ તાકાત છે! છે સ્થ હોય તે પણ રોજ તેમને યાદ કરીને /
સહુથી મોટું બળ છે ક્ષમા ! “વંદન” કરીને કહીએ, આ ધર્મ ચુકનારે છે કરેલા તમામ ધમ કાર્યોને “Zero” શૂન્ય છે
જે આનો ઉપયોગ સાચી રીતે..સાચી છે થઈ જાય છે. તે સલાહ દુનિયાના તમામ '
જગ્યાએ કરવામાં આવે તો ! કોઈ જ ધર્મોએ બતાવેલ છે.
સર્વ શક્તિમાન હોત અને ક્ષમા
નિબળ. બિન અસરકારક હતા તે (૧૦) ઉગતી પેઢીના શા હાલ થશે તેની ખૂબ જ છે
પૃથ્વી પર આટલા યુદ્ધો થયા પછી ચિંતા છે કારણ કે આપણી જ અંશત 4
તમામ સમસ્યાઓને હલ આવી જાત! આ અધોગતિ થઈ છે કે આપણું બાળકને આ
પણ ના યુદ્ધથી સમસ્યા નથી તે આપેલ માર્ગદર્શન કે બાધ કેટલે સફળ 8.
ગઈકાલે હલ થઈ છે કે નથી આવતી. નિવડે? માટે આ મેટી લાલબત્તી છે. આ
કાલે હલ થવાની ! બાળકને તરછોડો નહિ. પ્રેમ કરો, વ્હાલપ છે આપો અને તેમની લાગણીઓને પિછાની
સલમાન
પર્યુષણ મત્રીની મોસમ છે, મૈત્રીનો મહોત્સવ છે. જીવનમાં મૈત્રીને માંડવે બાંધે, પ્રમાદનાં તેરણ બાંધે, કરુણાનાં રીપ પિતા અને માધ્યસ્થ ભાવનાના સાથિયા પૂ. મૈત્રીનો હાથ લંબાવે, સમસ્ત અને મિત્ર બનાવો. હૈયેથી કષાયની કાળાશને ધોઈ નાંખો, આત્માના સૌંદર્ય પ્રગટાવો, પર્યુષણ પર્વની, મેળવવાની છે. હૈયામાંથી વૈરભાવને વાળીઝૂડીને સાફ કરવાનું છે.
ભૂલને ભૂલજો અને ભૂલેલાને માફ કરજે.

Page #19

સિદ્ધ ગીતાબેનને ભાવભરી શ્રદ્ધાંજલી
શ્રીમતી ગીતામેનની પ્રામાણિકતા, નીડરતા કાર્યદક્ષતા અને સમપ ણુતાનુ વર્ણન શબ્દોમાં કરવું શકય નથી, પણ અલ્પાંશે એમની કાર્યવાહી પર દૃષ્ટિપાત કરીએ.
ઓગષ્ટ મહિનાની ૨૭મી તારીખને શુક્રવારે બપોરને સમય હતા. અમદાવાદના ભદ્રવિસ્તાર સમાં આંબાવાડીનાં સી. એન. વિદ્યાલય બહાર પસાર થઈ રહેલી રીક્ષા જે હજુ ઘેાડી વાર પહેલાં જ નિર્દેષ વાછરડાંઓને પાંજરાપોળ મૂકીને પાછી વળી રહી હતી
ત્યારે એક ગમખ્વાર ઘટના બની ગઈ તેમાં અ. ભા. હિ'સા નિવારણ સાંધના માનનૢ ઇન્સ્પેકટર શ્રીમતી ગીતાબેન શાહ જેઓ રીક્ષા (લાડીંગ)માં બેઠાં હતાં. ત્યાં સ્કૂટર પર આવેલા શખ્સોએ રીક્ષાને આંતરીને ગીતાબેન પર તીક્ષ્ણ હથિયારથી હુમલા કર્યાં અને જે પિરણામ આવ્યુ તેનાથી આપણે સૌ માહિતગાર છીએ.
મધ્યપ્રદેશના જબલપુર ગામે જન્મેલ શ્રીમતી ગીતાબેન બચુભાઈ શાહ એક બાહેાશ સન્નારી હતાં. ઈ. સ. ૧૯૮૬ના નવેમ્બર મહિનાની ૩૧મી તારીખે તેઓ અ.ભા. હિ' નિવારણ સ'ઘના પશુ અટકાયત મારચામાં જોડાયા, પ્રથમ છ માસમાં જ કર્તવ્યનિષ્ઠા દાખવી પેાતાની શક્તિનુ પ્રદર્શન કરાવનાર ગીતાબેનને સંસ્થાના પ્રધાનમ`ત્રી અને પશુ અટકાયત મેરચાના સરસ'ચાલક ડો. સુરેશભાઈ ઝવેરી દ્વારા ચીફ માનદ્ ઇન્સ્પેકટરના હોદ્દેશ અણુ કરવામાં આવ્યે અને આવાં ઉમદા કા'ની સ`પૂર્ણ જવાબદારી સોંપવામાં આવી. જે જવાબદારી મૃત્યુના અંત સુધી તેમણે બજાવી.
આગષ્ટ-સપ્ટેમ્બર-૯૩
તેમની સ્મશાનયાત્રામાં ઉપસ્થિત રહેલ માનવ-મેદની એમની આગવી પ્રતિભાની ઝાંખી કરાવે છે.
પેાતાના કાય બાબતે નીડર એવા ગીતાએન
કૌટુબિક જીવનમાં સ્ત્રી સહજ કામળ લાગણી ધરાવતાં હતાં. અબેલ પશુઓ માટે વિશિષ્ટ લાગણી હોવાને લીધે જ્યારે જ્યારે પણ તેમને ફોન પર સમાચાર મળે ત્યા તે રાત-દિવસ જોયા વગર તે જગ્યાએ રેડ પાડી અબોલ જીવેાને બચાવતાં.
કસાઈ એને સામના કરી તેને પેાલીસ સ્ટેશને લઈ જઈ કાનૂની કાર્યવાહી કરી જીવેાને પાંજરાપાછળ મુકાવતાં. આમ કરતાં ગેરકાનૂની તલખાનાં ચલાવનાર કસાઇઓ તેમના પર ખફા રહેતા,
આ ‘ગીતાબેન શાહ” અહિંસાના ભેખધારી અખેલ જીવેાના રક્ષણહાર હતાં.
શ્રીમતી ગીતાબેનને આ કાય` માંટે ઘણીવાર રાત્રી પણ બહાર વીતાવવી પડતી. પેાતાની સાથે પાંચ-છ કાર્ય કર ભાઈ આને લઈ જીપ કે રીક્ષામાં જતાં. પરાકાષ્ઠા તેા એ હતી કે તેમના નાનકડા ત્રણ મહિનાના દીકરા ચૈતન્યને તથા દસ વષઁની [૯૭

Page #20

દીકરી તોરલને રાત્રે સુવડાવી જીવ છોડાવવા જતાં તેથી આ ઉમદાકાર્યને વળગી રહ્યાં હતાં. અને ત્યારે હૈયે એક જ વાત પડઘાતી કે કયાંક આખા વર્ષમાં કઈ રજા નહીં, કેઈ કાર્તિના જો હું ન પહોંચી શકુ તે નિર્દોષ વાછરડાં કપાઈ
ભૂખ નહીં, દેખાડો નહીં અને બસ એક જ ધૂન કે જશે. પશુ ભાંભરીને મને યાદ કરતાં હશે. આમ
અબોલ પ્રાણીઓની સેવા કરવી. મનોમન વિચારી પોતાનાં બાળકોને સૂતા મૂકી
તેમના પતિશ્રી બચુભાઈ તેમને આ કાર્યમાં વાછરડાંને બચાવવાં ચાલી નીકળતાં.
- પ્રસાહિત કરતા. અમદાવાદથી ઈસ્યુલેટેડ કરેલ બંધ વાહનમાં
આ કૃર હત્યાના રાજયભરમાં ઘેરા પ્રત્યાઘાત વાછરડા. પાડાં વગેરે કાપી મુંબઈ તથા અન્ય પયા હતા. અને અનેક વેપારીઓએ શહેરમાં લઈ જવાતાં ત્યારે હાઈવે પર જઈ ટ્રકને
“સ્વયંભૂ બંધ પાયે હતે. આ હત્યાના વિરોધમાં જત કરતાં.
તા. ૩૦મી ઓગષ્ટ ને સોમવારે સમગ્ર અમદાટ્રકમાં લઈ જવાતાં ઢેરેની હાલત કફોડી વાદ બંધનું એલાન આપવામાં આવ્યું હતું. થતી. કારણ કે એક ટ્રકમાં ૫૦ થી ૬૦ ઢોરોને પેટ્રોલપંપ, શાળા, મહાશાળાઓ, બે કે તથા ઠાંસી-ઠાંસીને ભરવામાં આવતાં. એ ભૂખ્યાં ઢોર વેપારી આલમ સાથે શહેરમાં પાનના ગલ્લા તથા હલન-ચલન ન કરી શક્તાં, કેક પશુની પીઠ સિંગની લારીવાળા પણ બંધમાં જોડાયા. ટ્રક સાથે ઘસાતાં શરીરમાંથી માંસના લેવા
ભાવનગરમાં પણ અનેક જૈન સંસ્થાઓ તરદેખાતા અને આંખમાંથી અશ્રુધારા વહેતી હોય
ફથી “સ્વયંભૂ નાની-મોટી, અનેક બજાર બંધ ત્યારે મેઢા પર યાચના હોય કે પ્રભુ હવે તો તું ઉગારી લે અને તે ક્ષણે એકાએક ગીતાબહેન
રાખવામાં આવેલ અને સજજડ બંધ રહેલ. દયાની દેવી સ્વરૂપે હાજર થઈ જતાં.
અપાયેલા બંધના એલાનને પૂરા ગુજરાત જ્યારે જ્યારે આવી ટ્રકો પકડાય ત્યારે ગીતા.
પ્રતિસાદ આપ્યો હતે. અહિસાની દેવી પર જ
હિંસા આચરીને હત્યા કરવાના કૃર બનાવથી બેન તથા સહકાર્યકરો ટ્રકને પિલીસ સ્ટેશન લઈ '
શહેરના બુદ્ધિજીવીઓ અને સમસ્ત પ્રજામાં ભારે જઇ પોલીસ કાનૂની કાર્યવાહી કરે તે દરમ્યાન
આઘાત અને આંચકો અનુભવાય છે. શહેરની જ ઢોરોને ડોલ ભરીભરીને પાણી પીવડાવે ત્યાર
અનેક શાળાઓમાં, વિવિધ જાહેર સ્થળોએ વિરાટ બાદ પાંજરાપોળ લઈ જઈ ઘાસ તથા જરૂરતમંદ
શ્રદ્ધાંજલિ સભાઓ જાઈ હતી. અને તેમાં સ્વ. ટેરેને ગોળ, ખોળ કે તેલ આપે, પાટાપિંડી
ગીતાબહેનને શ્રદ્ધાંજલિ આપવામાં આવી હતી. કરાવે.
વિવિધ સંઘ, સંસ્થાઓ અને સમિતિઓએ પશપ્રેમી ગીતાબેન, કૌટુંબિક જીવનમાં પણ આ કુર બનાવને વખોડી કાઢયે હતે. કાળજીવાળાં હતાં. પિતાની દસ વરસની દીકરીને મીડીયમ ઈંગ્લિશમાં ભણાવવામાં જાતે રસ લેતાં
જુદાં જુદાં જૈન સંઘ દ્વારા શ્રદ્ધાંજલિ સભા દીકરી તોરલ હંમેશાં ઉચ્ચ ટકાવારી સાથે પાસ થાજાઈ હતી.
અબેલ જીનાં તારણહાર સ્વ. ગીતાબહેન સંસ્થાના પ્રધાનમંત્રીશ્રી કે. સરેશાઇ શાહને કોટી કોટી વંદન. પ્રભુ તેમના આત્માને
ચિર શાંતિ આપે એ જ અભ્યર્થના. ઝવેરીના ઉપકારને તેઓ ક્યારે ભૂલતાં નહીં સ્થિર રહા તેઓ ડો. સુરેશભાઈ ઝવેરીને પિતાતુલ્ય માનતાં
“હિસાનિવારણમાંથી સાભાર. ૯૮]
[આત્માનંદ પ્રકાશ
થતી.

Page #21

કમ
નામ
જ
શ્રી જૈન આમાનંદ સભા તરફથી
પારિતોષિક મેળવનાર વિદ્યાર્થીઓને અભિનંદન સંસ્કૃત વિષય સાથે એસ.એસ.સી. પરીક્ષામાં ૮૦% કે તેથી વધારે ગુણ મેળવનાર જૈન વિદ્યાર્થી ભાઇ-બહેનને સારા ગુણ મેળવવા બદલ પારિતોષિક સહે અભિનંદન સહ સંસ્કૃત વિષયમાં વિશેષ પ્રગતિ કરે તેવી શુભેચ્છા.
ઇનામની રકમ ૧ શ્રી કુ. નેહાબેન શશીકાન્તભાઈ દોશી
૧૦૧-૦૦ શ્રી કુ. જપાબેન જયસુખલાલ ઝાંખા
૮૧-૦૦ ૩ શ્રી વિરલ હસમુખરાય મેદી
૮૧-૦૦ શ્રી કુ. હીના સુરેશચન્દ્ર પારેખ
૫૧-૦૦ શ્રી નિરવ અનિલકુમાર દેશી
૫૧-૦૦ શ્રી મૌલિક જીતેન્દ્રકુમાર શાહ
૫૧-૦૦ શ્રી કુ, જયની વસંતરાય પારેખ
૫૧-૦૦. ૮ શ્રી પૂર્વાશ ભૂપેન્દ્રભાઈ શાહ
૫૧-૦૦ ૯ શ્રી મિતેશ પ્રવીણચંદ્ર શાહ
પ૧-૦૦ ૧૦ શ્રી કુ. વિભા કાન્તિલાલ શાહ
૫૧-૦૦
કુલ રૂા. ૬૨૦-૦૦ આ ઉપરાંત ચાલુ સાલે ઉચ્ચ અભ્યાસ કરતા કોલેજના વિદ્યાર્થી-વિદ્ય થિનીઓને કુલ રૂા. ૩૮૦૦-૦૦ કેલરશીપ સભા તરફથી અપાયેલ છે.
» ૪
- 9
શેકાંજલિ
શ્રી હકમચંદભાઈ શામજીભાઈ દોશી (ચભાડીયાવાળા) ઉં. વ. ૭૪ ભાવનગર મુકામે સ્વર્ગવાસ થયેલ છે. તેઓશ્રી આ સભાના આજીવન સભ્ય હતા. ખુબજ માયાળુ પ્રેમાળ સ્વભાવના અને ખુબજ ધામીક વૃત્તિવાળા અને મિલનસાર સ્વભાવના હતા. તેઓશ્રીના અવસાનથી સભાએ ઉંડા દુ:ખની લાગણી અનુભવી છે. નિષ્ઠાવાન અને પ્રમાણિક માણસની ખોટ કદી પુરાવાની નથી, તેમના કુટુંબીજનો ઉપર આવી પડેલ દુ;ખમાં સમવેના પ્રગટ કરીએ છીએ. પરમાત્મા તેમના આત્માને પરમ શાંન્તિ આપે તેવી પરમાત્મા પાસે પ્રાર્થના કરીએ છીએ.
- શ્રી જૈન આત્માનંદ સભા-ભાનવગર.

Page #22
Atmanand Prakash Regd No. GBV. 31 ક્ષમાપુના જેની પાસે ક્ષમા ! એની કિર્તી વિશ્વમાં કાયમી જમા ! ક્ષમા વિના તપ જપ જે કરશે, ફગટ તે ભૂખે રહી મરશે, ક્ષમા વિના કાજ નહિં સરશે, ક્ષમા કરો કાધ દૂર ટાળી ! શત્રુ નથી સંસાર સમ, મિત્ર નહી સમ જ્ઞાન ]. ભાગ્ય નથી વૈરાગ્ય સમ, નથી ક્ષમા સમ દાન ! BOOK POST I&ISK 3HIH-IFC IK . શ્રી જેન આત્માનદ સભા ખારગેઈટ, ભાવનગર-૩૬૪ 001. ક્ષમા કરવી ઉત્તમું છે તેનાથી ઉત્તમ અપરાધને ભૂલી જવા તે છે. ‘ભૂલ કરવી મનુષ્ય સ્વભાવ છે. ક્ષમા કરવી દૈવી ગુણ છે.” From તંત્રી : શ્રી પ્રમોદકાન્ત ખીમચંદ શાહ પ્રકાશક : શ્રી જૈન આત્માનઃ સભા, ભાવનગર, મુદ્રક : શેઠ હેમેન્દ્ર હરિલાલ, આનંદ પ્રી. પ્રેસ, સુતારવાડ, ભાવનગર. For Private And Personal Use Only