Atmanand Prakash Pustak 027 Ank 01

Author(s): Jain Atmanand Sabha Bhavnagar
Publisher: Jain Atmanand Sabha Bhavnagar
Catalog link: https://jainqq.org/explore/531310/1

Page #1

શ્રી અાનંઠ બ્રહો
આત્મ સંવત : ૩૪ વીર સંવત : ૨૪૫૫ વિક્રમ સંવત : પુસ્તક : ૨૭
સતે ઃ શ્રી જૈન આત્માનંદ સભ
૨; ઈટ,11વનાર - ૩૬૪૦૦૧

Page #2

Reg. No. B. 431 श्रीमद्विजयानन्दसूरि सद्गुरुभ्यो नमः
શ્રી
28મી. . 4. જની,
98 કા ધન
( દર માસની પૂર્થિમાએ પ્રકટ થતુ' માસિક પત્ર. )
|/ શાર્દુસ્ત્રવિરહિતત્તમ્ II कारुण्यान्न सुधारसोऽस्ति हृदयद्रोहान हालाहलं ।। वृत्तादस्ति न कल्पपादप इह क्रोधान्न दावानलः ।। संतोषादपरोऽस्ति न प्रियसुहल्लोभान्न चान्यो रिपु । र्युक्तायुक्तमिदं मया निगदितं यद्रोचते तत्त्यज ।।
૫૦ ર૭ મુ. વીર સં. ૨૪૫૫. શ્રાવણ, આત્મ સ. ૩૪. અંક ૧ લા. પ્રકાશક-શ્રી જૈન આત્માનંદ સભા-ભાવનગર.
વિષયાનુક્રમણિકા,
૧ વર્ષારભે મંગલ આરાધન. ... ૧ ૬ ભરમ પછવાડેના ભેદ. ૨ નૂતન વર્ષનું મંગલમય વિધાન. .. ૩ ૭ સમાધિ. ... ... ૩ સુખ તથા સાફલ્ય. ... ... ૯ ૮ શરીર પર મનની અસર. જ અનુભવ વચને.. ... ... ૧૪ ૯ પ્રકીર્ણ. ... ... પ પ્રશ્નોત્તર સમસ્યાઓ. ... ... ૧૬ ૧૦ સ્વીકાર અને સમાલોચના
હૃકેકઃ-શા, ગુલાબચંદ લલ્લુભાઈ. આનદ મી. ગેસ સ્ટેશન રોડ-ભાવનગર.
વાર્ષિક મૂલ્ય રૂ. ૧) ટપાલ ખર્ચ ૪ આના.

Page #3

અમારા માનવંતા લાઇફ મેમ્બરોને ભટ. ૧ જૈન નરત્ન ભામાશાહે . ર શ્રી વિમલનાથ ચરિત્ર. - ૩ શ્રી ચંદ્ર પ્રભુ સ્વામી ચરિત્ર.
પ્રથમ ગ્રંથ તૈયાર છે. બીજા ગ્રંથનું આઈડી’ગ થાય છે. ગયા વર્ષ ના ૧૧મા એકમાં બેટના ત્રીજા ગ્રંથ તરીકે શ્રી પ્રભાવક ચરિત્ર ભેટ આપવા જણાવેલ, પરંતુ તે ગ્રંથ છપાતા હોવાથી, અને તૈયાર થતાં ઢીલ થાય તેમ હોવાથી તેને બદલે શ્રી ચંદ્રપ્રભુ ચરિત્ર કે જે ગ્રંથ લગભગ છપાઈ જવા આવ્યા છે જેથી તે ગ્રંથ આપવાના છે. ત્રણે ગ્રંથ શ્રી પર્યુષણ પવે પછી મોકલવાના પ્રમુ'ધ થશે.
જલદી મંગાવા થાડી નકલ સીલીકે છે. જલદી અગાવો.
શ્રી નેમનાથ પ્રભુનું ચરિત્ર. શ્રીનેમનાથ ભગવાન તથા સતી રાજેમતીનું નવ ભવનું અપૂર્વ ચરિત્ર સાથે જૈન મહાભારતપાંડવ કૌરવનું વર્ણ ના, અતુલ પુણ્યવાન શ્રી વસુદેવ રાજાના અદ્દભુત વૈભવની વિસ્તાર પૂર્વક કથા, મહાપુરૂષ નળરાજ અને મહાસતી દમયંતીનું અદ્દભૂત જીવન વૃત્તાંત, તે સીવાય પ્રભુના પાંચ કલ્યાણુક્રા, પરિવાર વર્ણન અને બીજી અનેક પુણ્યશાળી જનાના ચરિત્રથી ભરપૂર છે. વળી સુંદર, ટાઈપ, સુશોભિત બાઈન્ડીંગથી અલંકૃત કરેલ આ ગ્રંથ છે. વાંચતા અલ્હાદ ઉત્પન્ન થાય છે. કિંમત રૂા. ૨-૦-૦ પાસ્ટેજ ખર્ચ જુદો.
| શ્રી સુપાર્શ્વનાથ ચારિત્ર ( ભાષાંતર )
ભાગ ૧ લા તથા ર જે. | ( અનુવાદક-આચાય" મહારાજ શ્રી અજીતસાગરજી મહારાજ )
પ્રભુના કેટયાણુકા અને દેવાએ તે વખતે કરેલ અપૂર્વ ભકિતનું વિસ્તાર પૂર્વક વર્ણન, શ્રીસુપાર્શ્વનાથ પ્રભુતે કેવળજ્ઞાન ઉતપન્ન થયા પછી અનેક સ્થળ વિચરી ભવ્ય જીવાને આપેલ ઉપદેશ, અનેક કથાઓ અને શ્રાવકે જનોને પાળવા લાયક વ્રતા અને તેના અતિચારા વગેરેનું વર્ણ ન ઘણુ જ વિશાળ રીતે આપે છે. આ સ્થાના પ્રથામાં બુદ્ધિના મહિમા, અદભૂત તત્વવાદનું વર્ણાન, લૌકિક આચાર વ્યવહાર, સામાજીક પ્રવૃત્તિ, રાજકીય પરિસ્થિતિ, ધાર્મિક પ્રભાવ તથા નૈતિક જીવન વિગેરે તત્વનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવેલ છે. એ કદર આ ગ્રંથ માનવ જીવનનો માર્ગ દશ ક, જૈન દર્શનના આચાર વિચારનું ભાન કરાવનાર એક પ્રબળ સાધન રૂપ છે..
| ઉંચા રેશમી કપડાના પાકા બાઈડીંગના એક હજાર પાનાના આ બે ઇંચની કિંમત રા ૪-૮--૦ પાટ ખર્ચ જુદો.
લખાજેન આસાનદ સભા-ભાવનગર.

Page #4

આજના અંકના વધારે.
ORREDO
વીર સંવત ૨૪૫૫
શ્રી જૈન આત્માનંદ સભા-ભાવનગર
તરફથી
પ્રકટ થયેલ ગ્રંથોનું
GAHEJ
( જેમાં સ ંસ્કૃત, માગધી, ગુજરાતી ભાષાના તથા જૈન ઐતિહાસિક વિગેરે છે.)
રાત્ર.
આત્મ સંવત ૩૩
વીક્રમ સંવત ૧૯૮૫
DKGK
શ્રી જૈન આત્માનદ સભા-ભાવનગર,
સને ૧૯૯
Evvvs એવું
CCF KEDERKGE KICK
Xx:

Page #5

( સંસ્કૃત માગધી અને મૂળ ટીકાના ગ્રંથ.) -+૧ શ્રી સમવસરણું સ્તવઃ ... ૦–૧–૦ ૨૫ ચોદૂતમ્ ... ... . ૦-૪–૦ + શુલ્લક ભવાવલિ પ્રકરણુમ ... ૦-૧–૦ +૨૬ શ્રી : પર્યુષણું પવછાહિકા +૩ શ્રી લેકનાલિદાત્રશિકા ..
૦–૨–૦ વ્યાખ્યાનમ ...
... ૦–૬–૦ +શ્રી યોનિસ્તવ: ... ... ૦-૧-૦ +૨૭ ચંપકમાલા કથા . . ૦-૬-૦ +૫ શ્રી કાલસપ્તતિકાભિધાન પ્રકરણભ૦-૧-૬ +૨૮ સમ્યકત્વ કૌમુદી ... ...
... ૧૦-૧૨-૦ +૬ દેહ સ્થિતિ સ્તવઃ ... ... ૦–૧–૦
+૨૯ શ્રાદ્ધ ગુણવિવરણમ ... -૧૭ શ્રી સિદ્ધદંડિકા ... ... ૦-૧-૦
+૩૦ ધમ રન પ્રકરણમ ... ••• ૦–૧૨–૦ +૮ શ્રી કાસ્થિતિ સ્તોત્રાભિધાન
+૩૧ શ્રી કલ્પસૂત્રમ સુબેધિકા ... પ્રકરણમ્ ... ... ... ૦–૨-૦
+૩૨ ઉત્તરાધ્યયનસૂત્ર ... ... પ-૦-૦ +૯ શ્રી ભાવપ્રકરણ . ... ... ૦૨-૦ +૩૩ ઉપદેશ સપ્તતિકા ... ... ૦-૧૩-૦ +૧૦ નવતત્વભાષ્ય
+૩૪ કુમારપાળ પ્રબન્ધ . ... ૧-૦-૦ +૧૧ વિચાર પચાર્શિકા ... ... ૦-૨-૦ +૦૫ શ્રી આચારપદેશ ... ... ૦-૩-૦ +૧ર બંધ ષત્રિશિકા ... ... -- +૩૬ શ્રી રોહિણી-અશેકચંદ્ર કથા ૦–૨-૦ +૧૩ પરમાણુ ખન્ડ પત્રિશિકી
+૩૭ ગુરૂ ગુણ ૧ ત્રિશત ષત્રિશિકા પુદ્ગલ ત્રિશિકા-નિગોદ પટ્ટ
કુલકમ્ •••
... ... ...
...
... ૦-૧૦-૦ ત્રિશિકા ... ... ... -૩-૦
+૩૮ શ્રી જ્ઞાનસાર સૂત્રમ્... ... ૧-૪-૦ +૧૪ સાવચૂરિક શ્રાવકત્રતભંગ
૩૯ સમયસાર પ્રકરણમ્ ... ૦–૧૦-૦ પ્રકરણમ્ ... ... ... :- ૨-૦ +૪૦ સુકૃત સાગર
•-૧૨-૦ +૧૫ દેવ વન્દન-ગુરૂવન્દન-પ્રત્યાખ્યાન
+૪૧ ધમિલ કથા... ... ... ૦-૨-૯ ભાષત્રમ ... ••• ••• ૦-૫-0
૨ પ્રતિમા શતકમ ૧૬ સિદ્ધ પંચાશિકા ... ... ૦-ર- +૪૩ ધન્ય કથાનકમ .
૦-ર-૦ ૧૭ અનાય ઉછ ફુલકમ
+૪૪ ચતુર્વિશતિ જિનસ્તુતિ સંગ્રહ ૦-૬-૦ ૧૮ વિચાર સપ્તતિકા ... ... ૦-૩-૦ -૪૫ રૌહિણેય-કથાનક..... ... ૦-ર-૦ ૧૯ અ૫ બહુગભિત શ્રી મહાવીર +૪૬ લઘુક્ષેત્ર સમાસ પ્રકરણમ ... ૧–૦-૦
સ્તવનમ્ ••• .. ••• ૦-૨-૦ +૪૭ બહગ્રહણું .. . ૨-૬-૦ ૨૦ પંચસૂત્રમ્ ... ... ... ૦-૬-૦ +૪૮ શ્રાદ્ધ વિધિ ... ... ... ૨-૮-૦ ૨૧ શ્રી જખ્ખસ્વામિ ચરિતમ્ ૦-૪-૦ +૪૯ પ દર્શન સમુચ્ચયઃ ... ૩-૦-૦ ૨૨ શ્રી રત્નપાલ નૃપકથાનકમ ... ૫-૦ ૫૦ પંચ સંગ્રહ ••• . ૨૩ સૂકા રત્નાવલી ... ... ૦૪-
૦ ૫૧ સુકૃત સંકીર્તનમ્ ... ... ૯-૮-૦ ૨૪ મેઘદૂત સમસ્યા લેખ:
• -૪- +પર સટીકાવાર:પ્રાચીનાઃ કર્મ ગ્રન્થા ૨-૮-૦
*
-
|
=
૦
૦
૦
૦.
૦
૦
+ આ નીશાનીવાળા પુસ્તકે સીલકે નથી.

Page #6

| o
| o * ૦
|
| ૦
| ૦
૦
Wક સ ધ સપ્તતિઃ ... ... ૦-૧૦-૦ ૫૪ કુવલયમાલા કથા .. .. ૧-૮-૦ ૫ સામાચારી પ્રકરણ આરાધક વિ.
રાધકચતુગી પ્રકરણમ..: ૦–૮–૦ ૫૬ કરૂણા વયુદ્ધ નાટકમ .. ૦-૪-૦ ૫૭ કુમારપાળ ચરિત્ર મહાકાવ્યમ ૦-૮-૦ ૫૮ મહાવીરચરિયું ... .. ૧-૦-૦ ૫૯ કૌમુદી મત્રાનન્દમ્... .. ૦-૬-૦ ૬૦ પ્રબુદ્ધ રોહિણેયમ ... ... -પ.-૦ ૬ ધર્માલ્યુદયમ... .. ... ૦-૬-૦ ૬૨ પંચનિર્માન્જી પ્રજ્ઞાપને પાંગ તૃતીય
પદ સંગ્રહણું પ્રકરણ ... ૦-૬-૦ ૬૩ ત્યણસેહરી કહા ... ... ૦-૬-૦ ૬૪ સિદ્ધ પ્રાભૂત સટીકમ ... ૦–૧૦–૦ ૬પ દાનપ્રદીપ ... ... ... ૨-૦-૦ ૬૬ બંધહેતૃદય ત્રિભંગી પ્રકરણ ૦–૧૦-૦
૬૭ ધર્મ પરીક્ષા ... ... .. ૧-૦-૦ ૬૮ સપ્તતિશત સ્થાન પ્રકરણમ • ૧-૦–૦ ૬૯ ચેઈઅ વંદણ મહાભાસં ... ૧-૧૨-૦ હ૦ પ્રશ્ન પદ્ધતિનામાં ગ્રન્થઃ ... --ર-૦ +૭૧ શ્રી કલ્પસૂત્રમ કિરણાવલી ... ૦-૦-૦ ૭૨ યોગદર્શન તથા યોગવિશિકા ૧-૮-૦ ૭૩ મંડલ પ્રકરણું ... ... ૦-૬-૦ ૭૪ દેવેન્દ્ર નરકેન્દ્ર પ્રકરણમ ... ૦-૧૨૭૫ ચન્દ્રવીરશુભા-ધનધર્મ-સિદ્ધ
દત્તકપિલ-સુમુખ તૃપાટમિત્ર
ચતુષ્ક-કથા ચતુષ્ટયમ્ ... ૦ -૧૧-૦ ૭૬ જેન મેઘદુતમ ... ... ૨-૦-૦ ૭૭ શ્રાવકધમ વિધિ પ્રકરણ ... ૦-૮-૦ ૭૮ ગુરૂતર વિનિશ્ચયઃ ... .. ૩-૦-૦ ૭૯ ચતુર્વિશતિ “કસ્તુતિ" ... ૦-૪-૦
વસુદેવ હીંડી, ભાગ ૧ લે... છપાય છે.
૦
-
( વગર નંબરના ) ૧ સુમત ચરિત્ર ... ... ૦-૨-૦ +9 સાધુ આવશ્યક ક્રિયાના સુત્રો +ર જ૮૫ મંજરી....... ... ••• •૦-૨–૦ ૮ ન પદેશ ... ... ... +૩ સુદશ ન ચરિત્ર (પ્રથમ ભાગ) ૦-૬ – ૯ શ્રી પાળ ચરિત્ર ... ... ૪ અનુત્તરવવાઈ સૂત્ર...
૧૦ ગાંગેય ભંગ પ્રકરણ : ૫ નળ દમયંતી મૂળ ... .. ભેટ. ૧૧ મૃગાંક ચરિત્ર... . ••• ૧૬ જેન વૃત્ત ક્રિયા વિધિ. ... ભેટ.
ભેટ. ૧-૦ -૦ ૦-૪-૦ ૦-૪-૦
પ્રવર્તક શ્રી કાંતિવિજયજી જૈન ઐતિહાસિક ગ્રંથો. +1 વિજ્ઞપ્તિ ત્રિવેણી ... ... ૧-૦-૦ ૫ દ્રૌપદી સ્વયંવરમ ... ... ૮-૪-૦ +ર કૃપાસાગર કેાષ ... ... ૧-૦-૦ ૬ પ્રાચીન જેનલેખ સંગ્રહ ભા.૨ જે 3 -૮-૦. +૩ શકુંજય તીર્થોદ્ધાર પ્રબંધ... ૦-૧૦-૦ છે જેના ઐતિહાસિક ગૂર્જર કાવ્ય +૪ પ્રાચીન જૈન લેખ સંગ્રહ ભાગ ૧ લો.
સંચય. ... ... ... ૨–૧૨–૦ • .. • ૧-૦–૦
+ આ નીશાનીવાળા પુસ્તકે સીલકે નથી.

Page #7

ગુજરાતી ભાષાના–ભાષાંતર વિગેરેના ગ્રંથે.
1
{
૦.
ર
૧ શ્રી જેન તવાદર્શ ... ... પ-૦-૦ ૨ શ્રી નવતત્વનો સુંદરબેધ. ... ૦-૧૦-૦ - દેવસિરાઈ પ્રતિક્રમણ સૂત્રાર્થ ૦-૩-૦ ૪ શ્રી જીવવિચાર વૃત્તિ ... ... ૦-૬-૦ ૫ શ્રી અજ્ઞાનતિમિર ભાસ્કર ... ૨-૮-૦ ૧૬ શ્રી જૈનધર્મ વિપયિક પ્રશ્નોત્તર ૦-૮-૦ +૭ વિવિધ પૂજા સંગ્રહ ... ... ૧-૮-૦ ૮ શ્રી દંડક વૃત્તિ... ... ... ૮-૮-૦ ૯ શ્રી નયમાર્ગ દર્શક ... ... -૧૨-૦ ૧૦ હંસ વિનોદ ... ... ... ૦-૧૨-૦ +૧૧ વિવિધ પ્રજાસંગ્રહ બીજી આવૃત્તિ ૧-૮-૦ ૧૨ કુમાર વિહાર” શતક ... ... ૧-૮-૦ ૧૩ શ્રી જે. ધર્મ વિપયિક પ્રશ્નોત્તર
બીજી આવૃત્તિ... ... ... 0-૮-૦ ૧૪ શ્રી જૈન તત્તસાર મૂળ તથા
- ભાષાંતર. ... ••• ... ૦-૬-૦ +૧૫ ,, ભાષાંતર ... ... –-૮ ૧૬ શ્રી અમિ વલભ જૈન ..., - સ્તવનાવલી ... ... ... –૬-૮
૭ શ્રી મોક્ષપદ સપાન ... ... ૦-૧૨-૦ ૧૮ ધર્મ બીન્દુ ગ્રંથ આવૃતી બીજી ૨-૦-૦
બીજી ?- : ° ૧૯ શ્રી પ્રશ્નોત્તર પુષ્પમાળા ... ૦-૧૪-૦ +૨૦ ધ્યાન વિચાર ... ... ... ૦--૦ ૨૧ શ્રી શ્રાવક ક૫તરૂ ... ... ૦-૬-૦ ૨૩ શ્રી આત્મપ્રબોધ ભાષાંતર ... ૨-૮-૦ +૨૩ શ્રી આત્મોન્નતિ ... ... ૦-૧૦૦ +૨૪ શ્રી પ્રણ પુષ્પમાળા ૨૫ શ્રી જબુસ્વામિ ચરિત્ર ૨૬ જેન ગ્રંથ ગાઇડ. ...
૧-૦ ૨૭ શ્રી નવાણું પ્રકારી પૂજા ...
( અર્થ સહિત ) ... ... ૮-૮-૦ ૨૮ શ્રી તપોરત્ન મહોદધિ ભા.૧-૨. ૧-૦-૦
૨૯ શ્રી સમ્યકત્વ સ્વરૂપ સ્તવ. .. ૦-૪-૦ +૩૦ શ્રી શ્રાદ્ધગુણ વિવરણ ભાષાંતર ૨-૦-૦
૩૧ શ્રી ચંપકમાળા ચરિત્ર ... –૮–૦ +૩૨ કુમારપાળ ચરિત્ર ... ... ૦-૬-૦ ૩૩ સમ્યકત્વ કૌમુદી ભાષાંતર ... ૧-૦-૦ ૩૪ શ્રી પ્રકરણ પુષ્પમાળા
( દ્વિતીય પુષ્પ) ... ... ૦–૮–૦ + ૫ શ્રી અનુયોગદ્વાર સુત્ર... ... ૦-૫-૦ ૩૬ શ્રી અધ્યાત્મમત પરિક્ષા ૨૭ શ્રી ગુરૂ ગુમાળા ... ... ૦-૬-૦ ૩૮ શ્રી રાવ્યુંજય તીર્થ સ્તવનાવલી. ૦-૫-૦ +૩૯ શ્રી આમ કાન્તિ પ્રકાશ ... ૧-૪-૦
૪૦ શ્રી જ્ઞાનામૃત કાવ્યકુંજ ... ૦–૮–૦ +૪૧ શ્રી દેવભક્તિમાળા પ્રકરણ ... ૧–૦-૦ ૪૨ શ્રી ઉપદેશ સમિતિ ... • ૧-૦-૦ ૪૩ શ્રી સંધ સંતિકા ... ... ૧-૦-૦ ૪૪ શ્રી પંચ પરમેષ્ટિ ગુણરત્નમાળા ૧-૮-૦ ૪પ સુમુખનુમદિ ધમ પ્રભાવકની
કથા. ... ... ... ... ૧– – ૪૬ શ્રી નેમિનાથ પ્રભુનું ચરિત્ર ... ૨-૦-૦ ૪૭ શ્રી સુપાર્શ્વનાથ ચરિત્ર ભા લે ૨-૦-૦ ૪૮ આદર્શ જૈન સ્ત્રી રત્નો .. ૧-૦-૦ ૪૯ શ્રી સુપાર્શ્વનાથ ચરિત્ર ભા રજે રે–૮–૦ ૫૦ શ્રીદાનપ્રદીપ... ... ... ૩-૦-૦ ૫૧ શ્રીનવપદજી પૂજા (અર્થ સહિત) ૧-૪- પર કાવ્ય સુધાકર ... ••• ... ૨-૮-૦ પ૩ શ્રી આચારપદેશ ... ... ૯-૮-૦ ૫૪ ધર્મરત્ન પ્રકરણ ... ... ૧-૦-૦ ૫૫ શ્રી પંચ પ્રતિક્રમણ સૂત્ર (અર્થ
સહિત ) ... ... ... ૧-૧૨-૦ ૫૬ શ્રી આત્મવિશુદ્ધિ ... ... ૦-૬-
૦
...
૦
૦-૮-૦
| V
-
+ આ નિશાનીવાળા પુસ્તકો શીલીકમાં નથી.

Page #8

૫૭ કુમારપાળ પ્રતિબંધ... ... ૩-૧૨-૦
નરરત્ન “ ભામાશાહ”. ૨-૦-૦ ૫૯ આત્માનંદ સભાની લાઈબ્રેરીનું
અક્ષરાનુક્રમ લીસ્ટ.... ... ૦૯-૧૪-૦
૬૦ શ્રી વિમલનાથ ચરિત્ર ... ૧-૧૨-૦
શ્રી પ્રભાવક ચરિત્ર ... છપાય છે. શ્રી ચંદ્રપ્રભુ ચરિત્ર .. શ્રી મહાવીર સ્વામિ ચરિત્ર... ”
R
૧-૪-૦
૦–૩-૦ ૨-૮-૦
:
અન્ય ગ્રન્થો. તત્ત્વનિર્ણય પ્રાસાદ... .. ૧૦-૦-૦ ચૈત્યવંદન ચોવીશી ... ... અભયકુમાર ચરિત્ર ભા, ૧ લે. ૨-૪-૦ પ્રાણપ્રેમ પુષ્પમાળા .. ... અભયકુમાર ચરિત્ર ભા. ૨ જે. ૩-૦-૦ ધર્મ અને જીવન ... ... સઝાયમાળા ભાગ ૧ થી ૪ દરેકના... ૨-૮-૦
મહિલા મહોદય ભા. ૧-૨ દરેકના કર્મગ્રંથ હિંદી ભા. ૧ લો (હીંદી) ૧-૪-૦ જૈન મહાભારત સચિત્ર... ...
સદર ભા. ૨ જે. (-,) ૦.૧૨-૦ રાજકુમારી સુદર્શના... ... સદર ભા. ૨ જે. (2) ૦- ૮-૦
મલયા રસુંદરી ... ... સદર ભ. ૪ . ( ) ૨-૦-૦
શ્રીપાળ રાજાનો રાસ (સાર્થ સચિત્ર)
ત્ર) દડક ... ••• (ક) ૦-૩-૦
સમેતશિખર ચિત્રાવલી - વિતરાગ સ્તોત્ર
૮--૦
ઉત્તમ કુમાર (સચિત્ર) . ... સજજન સમિત્ર
૪-૦-૦ સિદ્ધાંત મુકતાવલી ..
, ૦-૧૦૦૦
ન રચન્દ્ર જોતિષ .. •• જૈનભાનું ...
ભદ્રબાહુ સંહિતા ..... વિમલ વિનોદ
દ-૧૦-૦ વિવેક વિલાસ (સચિત્ર) ... વિશેષ નિર્ણય
.. ૧-૪-૦ સમરાદિત્ય કેવળી ચરિત્ર અવિદ્યા અંધકાર માર્તડ ... –-૦ પૂજા સંગ્રહ સચિત્ર ભા. ૧ થી ૭ શ્રી નવપદજી પૂજા શ્રી ગંભીર વિ. કૃત ૦-૨–૦ નવપદ ઓની વિધિ... પૂજાસંગ્રહ શાસ્ત્રી વિજ્યાનંદ સૂરિ
નવપદજી મંડળની છબી
• વિજયવલ્લભસૂરિ-શ્રીલંસવિ. મ. કૃત.૧-૪-૦ સિદ્ધચક્રજીના યંત્રની બ્બી ... આત્મવલ્લભ પૂજન સંગ્રહ : ૧-૮-૦ ચૌદ રાજલક પૂજા ... •• સત્તરભેદી પૂજા (હારમોનીયમ નોટી.
સમ્યકત્વ દર્શન પૂજા... ... •સન સારીગમ સાથે...
–૪–૦
પંચપ્રતિક્રમણ સૂત્ર, ગુજરાતી .. જૈનસતી રત્નો (સચિત્ર) ... ૧-૪-૦ ( , ) શાસ્ત્રી ... જેનગીતા .. ...
૧-૦-૦ દેવસીરાઈ પ્રતિક્રમણ, ગુજરાતી પ્રમેય રત્ન કાપ -
૦-૮-૦ () શાસ્ત્રી ...
૩-૦-૭ ૨-૮-૦ ૨- 0-૦ ૨-૮-૦ ૧-૪-૦ ૩-૦-૦
: : :
૮-૮-૦
૦
•..
૦
૦
૦
૦
૦
૦
૦
૦-૪-૦ ૦-ર-૦ ૦–૧-૦ ૦-૧૦-૧૦૦૦ ૦-૧૦૦૦ ૯-૪-૦ –૪-૦

Page #9

સુંદર ફાટાએ ( છબીએ ). મુનિમહારાજાઓના દરેક સાઈઝની છમીએ તથા તીર્થાંના રંગીન નકશા અને ટા
તથા કલકતાવાળા નથમલ ચાંડાલીયા ફાટામારે હાલમાં એવા વિવિધ ર્ગેાથી તૈયાર કરેલા સુંદર, મને હર અને આકર્ષક ફોટાએ બહાર પાડયા છે.
શ્રી કેસરીયાજી મહારાજ
૧૫+
શ્રી ચંદ્રગુપ્તના સાળ સ્વપ્ન ( સમજણુ સહિત ),. મધુ બિંદ
ષલેસ્યા
શ્રી જીનદત્તસૂરિજી ( દાદાસાહેબ ) પાવાપુરીનું જૈન મદિર
""
""
૧૨+૨૦
""
શ્રી ગૌતમસ્વામીજી મહારાજ ૧૫+૨૦ શ્રી મહાવીરસ્વામી ભગવાન
૧૫+ ૦
..
પુના ચિત્રશાળા પ્રેસની રંગીન છીયે.
01110
9-2-6
-j-૦
21110
-૬-૦
2-210
0.90.0
01610
સૂચનાસિવાય અમારે ત્યાં જૈ ધર્મનાં તમામ ગ્રંથા, જેવા કે -રાહુ ભીમશી માણેક મુંબઇ, શા મેજી હીરજી–મુંબઇ, શ્રી જૈનધર્માં પ્રસારક સભા-દ્વૈત એપીસ -ભાવનગર શેઠ દેવચંદ લાલભાઇ પુસ્તકાદ્વાર ફ્રેંડ-મુંબ, શાહુ હીરાલાલ હંસરાજ-જામનગર, સલાત અમૃતલાલ અમરચંદ-પાલીતાણા, શ્રી જૈન સસ્તી વાંચનમાળા-ભાવનગર, નથમલ ચાંડાલીયા ફાટામાકર-કલકત્તા. વિગેરે પુસ્તકા પ્રકટકર્તાના તમામ પુરતા, તેમજ અન્યના પુસ્તકા, નકશાએ, અને મુનિરાજ તથા તાર્થાના તેમજ શ્રી તીર્થ કર ભગવાન તથા શ્રીગૌતમસ્વામીના ફાટાપ્રાક્ (મીયે ) અમારે ત્યાંથી મળશે. ના જ્ઞાનખાતામાં જાય છે, જેથી મંગાવનારને તે પણ લાભ થાય છે.
લખેઃ –શ્રી જૈન આત્માન‰ સભા— ભાવનગર.

Page #10

લાઇફ મેમ્બર.
કાઇપણુ શ્વેતાંમ્બર મૂર્તિપૂજક જૈન આ સભામાં સભાસદ તરીકે દાખલ થઇ શકે છે.
એક સાથે રૂા ૫૦૦) આપનાર ગૃહસ્થ આ સભાના પેટ્રન (માનવતા મુદ્દખ્ખી) ચઇ શકશે. એક સાથે રૂ! ૧૦૦) આપનાર પહેલા વર્ગના લાઇક મેમ્બર થઇ શકશે.
એક સાથે રૂ! ૧૦) આપનાર બીજા વર્ગના લાઇક મેમ્બર થઇ શકશે.
જૈન લાખોરી, શાળા કે સંસ્થા મેમ્બર તરીકે રજીસ્ટર્ડ થવા માગે તેા ! ૫-) ભરવાથી બીજા વર્ગના લાઇક્ મેમ્બરાના હક્કો લાગવી શકશે.
પહેલા વના લાઇક મેમ્બરાતે સભા તરફથી પ્રગટ થતા પુસ્તકની એક એક નકલ તથા આત્માનંદ પ્રકાશ માસિક તેમની જીંદગી સુધી ભેટ આપવામાં આવશે.
ખીજા વર્ગનાં લાઇક મેમ્બરેશને સભા તરફથી પ્રકાશિત થતા એ રૂપીઆની કિંમત સુધીના દરેક ગ્રંચની એક એક નકલ ભેટ આપવામાં આવશે, તેમજ આત્માનપ્રકાશ માસિક પ તેમની જીંદગી સુધી ભેટ મળશે.
આત્માનંદ પ્રકાશ.
ઉપ।ક્ત માસિક સભા તરફથી વીશ વર્ષથી પ્રકટ થાય છે. તેમાં ધાર્મિક, ઐતિહાસિક, સામાજીક અને નૈતિક ઉપરાંત સ્ત્રી કેળવણી અને વિદ્યાર્થી વિભાગ વાંચનના લેખેા પશુ આવે છે, કે જેથી સ્ત્રી જાતિનુ ગૌરવ તેમનુ માતા તરીકેનું સ્થાન અને બાળકાને ઉત્તમ સંસ્કાર ક્રમ આપી શકાય ? તે તથા સમાજની ભાવિ ઉન્નતિમાં સ્ત્રી અને વિદ્યાર્થીએ કેમ આદર્શ અને તે માટે ઉત્તમ લેખે આપવામાં આવે છે. જેથી વાંચન માટે સમાજતી રૂચી વધતા તે માટે અનેક પ્રશસાના પત્રા આવેલ છે. મગાવી ખાત્રી કરી !
વાર્ષિક લવાજમ રૂ. ૧-.૪--૦ વાર્ષીક ભેટનુ સુંદર દળદાર પુસ્તક તથા પંચાંગ ભેટ આપવામાં આવે છે.
પુસ્તક પ્રકાશન ખાતું.
આ સભા તરફથી આજે ત્રીશ વર્ષથી ચાલુ છે. અમારા તરફથી પ્રકટ થતા ગુજરાતી સંસ્કૃત, માગધી, હીંદી વિગેરે પુસ્તકાની સાહિત્યરસીક સાક્ષરા મુકતક, પ્રશંસા કરે છે, જેથી તેને લાભ લેવા ન ચુકશે, નફે જ્ઞાનખાતામાં જાય છે. સીરીઝ સિવાયના અન્ય ગ્રથા પડત કિમતે આપવામાં આવે છે.
લખાઃ— શ્રી જૈન આત્માનંદ સભા-ભાવનગર.

Page #11

તમારૂં નામ અમર કરવું હોય તો આટલું
વાંચી નિર્ણય કરી લ્યો.
આ જગતમાં જન્મ ને મરણ પ્રત્યેક પ્રાણીને માટે સજાયેલ છે. જ્યારે મનુષ્યાને પરમાત્માએ જ્ઞાન અને બુદ્ધિ આપેલ હાવાથી તે પેાતાના માટે અનેરા માર્ગ શોધી કાઢે છે, જેથી તમારે આ જીવનમાં તમારૂં નામ અમર રાખવું હાય, જ્ઞાનભક્તિ કરવી હાય જૈન સાહિત્ય સેવા કરી જ્ઞાન ઉપાર્જન કર્યુ હાય તા નીચેની ચેાજના વાંચી, વિચારી આજેજ આપ નિષ્ણુય કરે. અને આપના નામની ગ્રંથમાલા પ્રસિદ્ધ કરાવી તે અમૂલ્ય લાભ મેળવેા,
યાજના.
જે ગૃહસ્થ ઓછામાં ઓછા રૂા. ૧૦૦૦) એક હજાર આ સભાને આપે તેમના નામથી ગ્રંથમાળા : સીરીઝ ) ( ગ્રંથૈા ) આ સભાએ દરેક વખતે નીચેની શરતે પ્રકટ કરવા
૨ સીરીઝને પ્રથમ ગ્રંથ છપાવવાને માટે વધારેમાં વધારે રૂા. ૧૦૦૦) સુધી આ સન્નાએ ખરચવા.
૪ અમુક સખ્યામાં જાહેર લાઇબ્રેરી કે ભંડાર તેમજ સાધુ સાબ્દી મહારાજ વગેરેને મા સિરિઝના ગ્રંથૈા સભાના નિયમ મુજબ જે જે ભેટ અપાય તે તે ‘ સિરિઝવાલાની વતી સભા મારફત ભેટ ’ એવી ચીઠ્ઠી છપાવી પુસ્તક ઉપર ચેાડી ભેટ મેકલવામાં આવશે.
૭ તે સીરીઝની છપાતી દરેક ઝુકની પચીશ કાપી જે ગૃહસ્થના તરફથી આ ગ્રંથમાળા સીરીઝ છપાય તેમને ભેટ આંપવામાં આવશે.
૮ તે સીરીઝના પ્રથમ અડધા ગ્રંથા ખપી ગયા હોય તે સમયે ઉપજેલી તે રકમના પ્રમાણુમાં તે ગૃહસ્થના નામથી ખો ગ્ર ંથ ( સિરિઝને ) સમાએ છપાવવા શરૂ કરવા; એજ ક્રમ સાચવી સિરિઝના બીજા ગ્રંથા સભાએ નિર તર છપાવવા.
૧૦ ગ્રંથમાળાના પ્રથમના એકજ ગ્રંથમાં સીરીઝવાળા ગૃહસ્થનુ ટુ જીવનચરત્ર, ફોટાગ્રા અને અર્પણુ પત્રિકા તેમની ઇચ્છાનુસાર ( એકજવાર ) આપવામાં આવશે. નીચેના પ્રમાણેના મહાશયાના નામથી ગ્રંથમાળાએ પ્રકટ થઇ ચુકી છે. ૧ શેઠ આણુજી પુરૂષોતમદાસ.
વેારા હડીયદ ઝવેરચદ
૨
૪ શ્રીમાન આચાર્ય શ્રી બુદ્ધિસાગરજી મહારાજ ૬. શ્રી આત્મવલ્લભ ગ્રંથમાળા
૩ શ્રીમાન સુખસાગરજી મહારાજ
૫ વકીલ હરીચંદ્ નથુભાઇ
૭ શેઠ નાગરદાસભાઇ પુરૂષોતમદાસ રાણુપુર. ૮ શેઠ ઝવેરભાઈ ભાઈચંદ ૧૦ શેર્ડ અમચંદ હરજીવનદાસ
૯ શાહ મગનલાલ ઓધવજી ૧૧ શેડ દીપચંદ ગાંડાભાઈ
ઉપરના મહાશયાએ પેાતાની લક્ષ્મીને ચાલવા પ્રયત્નશીલ થઇ સાહિત્યના ક્ષેત્રમાં આપનું નામ અમર કરો. તેમ ઇચ્છીએ છીયે.
સર્વ્યય કર્યાં છે. આપ પણુ વિચારી તે રસ્તે
આનંદ પ્રી, પ્રેસ-ભાવનગર.
લખાઃ—શ્રી જૈન આત્માનંદ સભા.-ભાવનગર.
0000000000000

Page #12

IEYe»CTIODer, श्री xsegeeady આમાનન્દ પ્રકાશ..
॥ वंदे धोरम ॥ यथा वा धौतपटो जलाई एव संहतश्विरेण शोषमुपयाति, स एव च वितानितः सूर्यरश्मिवायुभिर्हतः चित्रं शोषमुपयाति, न च संहते तस्मिन्नभूत स्नेहागमोनापि वितानिते सति अकृत्स्न शोषः, तद्वद्यथोक्त निमित्तापवर्तनैः कर्मणः क्षिप्रं फलोपभोगो भवति, न च कृतप्रणाशाकृताभ्यागमाफन्यानीति ॥
तत्त्वार्थ सूत्र-भाष्य-द्वितीय अध्याय । NeweragonDe SeDoogela पुस्तक २७ मुं. वीर सं. २४५५ श्रावण आत्म सं. ३४. १ अंक १ लो.
BreeDCONG
DODOOD00000
100000DIO
................."
POORNOOONERNOONDHOODOOT वर्षारंभे मंगल आराधन.
“ॐ ही श्री अहम्." SCOOODNOONDHOODMOOVEBOO9 वीर वंदन
पी२ ! वहन शये वार ने, ॐ ही श्री अहम्.
ધ્યાન ધરીએ બ્રાતુ મળી સહુ સાથે; ,, વીર અમ્ સિદ્ધ સૂરિ અને, વાચક મુનિવર વન્દ પરમેષ્ઠિ પદ પંચનું, ૪ અનુપમ કન્દ.
। २०२९५ सु४२ दिव्य छे शिन, ॐ ह्री श्री अहम. માનું મંગલ માંહી શ્રેષ્ઠ એ મંગલ
000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000
D.00000000000000000000000000000000000
0000000000000000000000000000000000000000000

Page #13

શ્રી આત્માનંદ પ્રકાર
મમમ
કામ કુંભ કલ્યાણક કષ્ટ નિવારક, મન વાંછિત પૂરણ સુરતરૂ સમ.
વીર અ–અ–આ–ઉ–મ મળી, % અબાધિત રૂપ; વ્યુત્પત્તિ દર્શક દશને, દષ્ટા દશ્ય સ્વરૂપ. ઉપસર્ગ સકલ ક્ષય થાય છે જેથી, ૐ દી શી ગઈ. સહુ વિદ્ગ નિવારે સુસાધ્ય સુધારે; જેથી ચિત્ત પ્રસન્ન સદાય રહે છે, એહ પૂજ્યનું પૂજન પૂજ્ય બનાવે.
,, વીર હ૪ વા અહંમ નાદ એ, ત્રિપદ સુચન સુપ્રસિદ્ધ; ઉત્પત્તિ સ્થિતિ વિલયતણું, સંજ્ઞા શાબ્દિકસિદ્ધ. પ્રશસ્ય જૈન જૈનેતર ને એ, ૐ જો શ્રી અક. નહીં વ્યાપક એ સમ શબ્દ ન બીજે; સહ આર્ય ધર્મિ નિજ ઈષ્ટ ગણે છે, ત્રિક બ્રહ્મા વિષષ્ણુ મહેશ તણું એ. મર્યાદિત મન કલ્પના, સફલી સહેજે થાય; પણ તવિધ પ્રયાગ વિષ્ણુ, તદુપતા નહિ થાય.
છે મંત્ર જંત્ર અને તંત્ર સહુ એ, 8 કૌ છૌ અ. સુખ સાધન સ્વર્ગ અને અપવર્ગનું સ્યાદ્વાદુ સુધારસ સિંચન એડિજ, સ્વાભાવિક “આત્માનન્દ” પ્રકટ એ.
વીરા उद्देश निदर्शन.
નેતિક ધાર્મિક નવનવી, વાની વિવિધ પ્રકાર; ધરશુ સાત્વિક સ્નેહથી, સમય શાસ્ત્ર અનુસાર, વીર ઈચ્છું અમ્યુદય સદા, જન સહુ જાગૃત થાય; ગ્રહવા “આત્માનંદ”ના, આન્દોલન રસદાય. વીર)
વી૨૦
.
સંઘવી વેલચંદ ધનજી.

Page #14

નૂતન વર્ષનું મંગલમય વિધાન. ૦૦૦૦૦ઋ૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦%
नूतन वर्ष- मंगलमय विधान. ૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦»008
• કે :
૧.
| શનિ જ્ઞાન અને ચારિત્રરૂપ મોક્ષમાર્ગને પ્રધાન કરી સમસ્ત
બાહા પ્રકાશની આરપાર થઈને માનસિક શક્તિઓ દ્વારા આંતર વિશે પ્રકાશને પ્રકટાવતું અને જૈનસૃષ્ટિમાં ભવ્યાત્માઓને ચગાવંચકt" '' ઈ પણે ઢળીને જાગૃત કરતું આત્માનંદ પ્રકાશ આજના મંગળમય દિવસે ૨૭ માં વર્ષમાં પ્રવેશ કરે છે, પ્રવેશ કરતાંની સાથે જ આધ્યાત્મિક જગતમાં (Spiritual Cosmos) રહેલા સમગ્ર પ્રાણવર્ગની સાથે સમન્વય સાધી
સ્વાગત પ્રશ્ન પૂછે છે કે જેમ સંયમ પૂર્વકની યુવાન વય એ મનુષ્ય જીવનનું અમૂલ્ય વિકસિત પુષ્પ છે, તેમ આત્માની યુવાવસ્થા એ અંતરાત્મ અવસ્થા છે; આ અંતરાત્મ અવસ્થામાં રહી સ્વનામની સાર્થકતા થઈ શકી છે કે કેમ ? તે વખતે આંતર
ધ્વનિ થાય છે કે અતિ ઉદામ નહિં તેમજ અતિ વિનીત નહિં એવા મધ્યમ માગમાં ગતવર્ષમાં ગતિ કરતાં કરતાં નૂતન વર્ષનું પ્રભાત પ્રકટી ચૂકયું છે અને ગત વર્ષમાં વ્યવહાર અને નિશ્ચય (relative & absolute) ઉભય નાના અવલંબન પૂર્વક જે જે વિચારોનું વાતાવરણ (thought waves) જૈન સુષ્ટિમાં ફેલાવેલું છે તેથી વાંચકોની ચિત્તભૂમિમાં બીજરૂપે સંસ્કારો (impressions) પડેલા છે તે અવશ્ય મિષ્ટ ફળ પ્રકટાવશે એવી આશા દઢપણે રાખી રહ્યું છે. वीजनुं फलानुसंधान
પરંતુ જેમ અપૂર્વકરણથી દર્શનમોહનીયાદિને ક્ષય કરવા તૈયાર થયેલ પ્રબુદ્ધ આતમા જેમ તે કર્મો ક્ષય કરીને જ વિરામ પામે છે તેમ પ્રસ્તુત પત્ર કાંઈક અંશે પોતાના અત્યાર સુધી ફેલાયેલા વિચારો માત્રથી “વિરામ ચિન્હ” મુકવા માગતું નથી, પરંતુ તે વિચારોને આચારમાં ( practically ) મુકવા દઢપણે જણાવે છે અને તે માટે વિચારો અને આચારોનું સંગઠન કેમ થાય તેને માટે પ્રસ્તુત વર્ષમાં વિશેષ પ્રબળતાથી વિચારોનું વાતાવરણ જમાવવા ઈચ્છે છે અને વાંચકોમાં “જ્ઞાન પd વિરતિ” એ સૂત્રને અંતરમાં ઉતારવા પ્રેરવા ઈએ છે છે, ઘડીઆળ એ જેમ અનંતકાળનું મયદાસૂચક ચિન્હ છે તેમ આ પત્ર અનંત આત્માનંદનું મર્યાદિત સ્વરૂપ છે, જે દ્વારા ઉચ્ચ આત્માએ ઉપાદાન કારણરૂપ આત્મામાંથી અનંત આનંદ પ્રકટાવી શકશે એ નિર્વિવાદ છે.

Page #15

શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ.
संज्ञानो उपनय-~
૨૭ ની સંજ્ઞા ( term ) મંગલમય નવપદજીનું આરાધન મન, વચન અને કાયાન એકાગ્રતાનું સૂચન કરે છે. નવપદમાં વિશ્વના તમામ પદાર્થોના મોક્ષમાર્ગની સિદ્ધિ માટે સમાવેશ થાય છે. અરિહંતાદિ નવપદ જે મન, વચન કાયાની એકાગ્રતા પૂર્વક આરાધવામાં આવે તો અવશ્ય આત્માને સ્વાભાવિક આનંદ આત્મામાંથી પ્રકટે છે. પરંતુ એ નવનો ત્રણથી ગુણાકાર થાય તેવું આદર્શ સ્વરૂપ (ideal ) પ્રકટાવવું જોઈએ; અભિસંધિજ વીર્યથી આ નવપદજીનું ત્રિકરણ
ગથી ધ્યાન કરતાં કરતાં પ્રસ્તુત પત્રમાં આત્માના ઉત્તમોત્તમ ગુણેનો સંચાર થશે અને તેથી પોતાનામાં અપૂર્વ શક્તિનું પ્રવર્તનબળ (impulse) પ્રકટતાં વાંચકને આંતર શત્રુઓનો વિજય કરાવવાના સંસ્કાર પ્રકટાવવામાં પોતાનું નુતનવર્ષ સાર્થક થશે, એવા મંગલમયવિચારોથી નૂતન વર્ષમાં પ્રવેશતાં ગોરવયુક્ત અભિનંદન લે છે. पुरुषार्थनी महत्त्वता
અજ્ઞાનરૂપી અંધકારને વિલય થતાં પ્રકાશમય દિવ્ય જગત્માં જન્મ, જરા, મરણ, વ્યાધિ, દુઃખ અને અવ્યવસ્થા આદિ કર્યું જ નથી, ત્યાં સ્થળ, કાળ અને કાય કારણની (time, space & causation) મયદાઓ તુટી પડેલી હોય છે; ત્રણે કાળ તેમને એક જ કાળ છે; જયાં નવું જૂનું થયા કરતું હોય ત્યાં જ કાળનો સંભવ છે અને તેથી જ કાળની વ્યાખ્યા શાસ્ત્રમાં એવા પ્રકારની છે કે “જે નવાનું જૂનું કરે છે તે કાળ છે ; તે વિશ્વમાં કશું જ અવસ્થાંતરને પાત્ર નથી; સ્થળ અને કાળ આ સાપેક્ષ દશ્ય ( visible) વિશ્વમાં જ અર્થવાળા છે; વસ્તુસ્થિતિ આમ હાઈ આધ્યાત્મિક સૃષ્ટિમાં કાળની મહત્વતા નથી, ત્યાં તે પુરુષાર્થની મહત્ત્વતા છે, જે વખતે આત્માની ભૂમિકા તૈયાર થઈ તે જ વખતે નિરવધિ આનંદ અનુભવવા માંડે. છે; પ્રસ્તુત પત્ર પણ વાંચકોની તૈયાર થયેલી ભૂમિમાં બીજારોપણ કરી જાગૃત આત્માઓમાં વિદ્યુત શક્તિ ફેલાવી તેમનાં જીવનને અશ્રુતપૂર્વ દિવ્યતામાં મુકી શકવાના સામર્થ્યવાળું કેમ બને તે માટે સ્વયંવહ ( automatic ) ઉત્તર મેળવવા ઉત્સુક બની રહી યત્કિંચિત નિવેદન રજુ કરે છે. संस्मरणोनुं सिंहावलोकन
ગત વર્ષમાં શ્રી આનંદસાગરસૂરિજીએ આસ્તિક નાસ્તિકના વ્યક્તિગત આક્ષેપવાળે પ્રશ્ન અમદાવાદમાં ઉપસ્થિત કરી સાધુ સમાજમાં કુસંપને વધારે કરે છે, એટલું જ નહિં પરંતુ તે કુસંપની ચીનગારીએ એટલે સુધી વૃદ્ધિ પામી છે કે તે સાથે દીક્ષાના પ્રકરણથી મુંબઈમાં મુનિ શ્રી રામવિજયજીને કોર્ટમાં

Page #16

ܕ
નૂતન વર્ષ નુ` મ`ગલમય વિધાન.
જ
ઘસડાવા સુધીના દાવાનળ પ્રકટી ચૂકયા છે, દેડકાં પ્રકરણ, આસ્તિક નાસ્તિકના વ્યકિતગત આક્ષેપેા, દીક્ષાના સ્થળ, કાળ, વ્યક્તિ, આધકારના ઉપયાગ, ખંભાત, વાસદ, છાણી અને જામનગરનાં દીક્ષા પ્રકરણે વિગેરે સર્વ વસ્તુઓએ સાધુ સાધુઓમાં તેમજ ગૃહસ્થામાં પણ એવા પક્ષભેદ જમાવી દીધા છે, કે જાણે પરસ્પર લાલખાગમાં થયેલ તેાકાને જાણે યુદ્ધને માટે મારચા માંડ્યા હોય અને કાર્યમાં વકીલ ખારીસ્ટરોદ્વારા પૈસાનુ પાણી કરી તે દ્વારા ન્યાયની અભિલાષા રાખી અપૂર્વ જીત મેળવવા ઇચ્છા કરી હોય ! આ બધું જૈન સમાજની અધેાગતિનુ પ્રત્યક્ષ ચિન્હ છે અને તે કલેશરૂપી દાવાનળનુ પરિણામ કયાં જઇ અટકશે તે કાળના ગર્ભમાં છુપાયલ હાઇ કહી શકાય તેમ નથી. પૂજ્યપાદ મુનિરાજ શ્રી વલ્લભસૂરીશ્વરજીએ જેવી રીતે શાંતતા ગ્રહણ કરી છે તેવી જ રીતે મુનિ શ્રી રામવિજયજીએ ૮ મડનાત્મક શૈલિ ’ ગ્રહણ કરી શાંતતા ધારણ કરવાની આવશ્યકતા હતી અને છે. ‘ખંડનાત્મક’ નહિં પરંતુ ‘મંડનાત્મક’ રીતે ધમોપદેશની પદ્ધતિ ગ્રહણ કરવાની આવા સંજોગેામાં ખાસ આવશ્યકતા હોઇ શકે. અમે। સુનિ શ્રી રામવિજયજીને હજી પણ વિન ંતિ કરીએ છીએ કે ઉત્તરસાધકા અને સુલેહ સમિતિએ’ વિગેરેને અલગ અનામત રાખી ‘ સ્વયમેવ ’પૂજ્યપાદ શ્રી વલ્લભસૂરીશ્વરજીને સન્માન અને પ્રેમપૂર્વક રૂબરૂમાં મળેા, ઐકય સાધેા, વિવાદાત્મક પ્રશ્ના અલગ રાખા, પત્રામાં આવતી કલેશ પરપરાને અટકાવા અને સુબઇના જનસમાજ ઉપર · એવડા ' ષ્ટિબિંદુથી કેમ ઉપકાર સધાય તેવી શૈલિવાળા પ્રયત્ના શરૂ કરી દીએ અને તમામ કલેશના સાધના તેમજ નિમિત્તાને તિલાંજલિ સમપી દીએ; આ અમારી વિન ંતિ નિષ્કુલ નહુ જ જાય એવી અમારી મન:કામના છે.
દીક્ષાના પ્રકરણમાં મુનિ શ્રી રામવિજયજી તથા શ્રી આન ંદસાગરસૂરિને વિશેષ વિન ંતિ કે જૈનસમાજની કાઇપણ વ્યકિત દીક્ષાની વિરાધી હાઈ શકે જ નહિ, પર ંતુ શાસ્ત્રકાર જ્યારે દેશ, કાળ, ક્ષેત્ર અને ભાવ ઉપર ષ્ટિ રાખવા સૂચવે છે ત્યારે અનેક મનુષ્યાને આ−રીદ્રધ્યાન થાય તેવા ઉપાયાથી સુદૂર રહી, જ્ઞાનભિ ત વૈરાગ્યને વધારે પ્રમાણમાં વજન આપી શિષ્યાના વધારા સુખેથી કરા તેમજ વર્તમાન જમાનાને પ્રતિકૂળ માતા પિતા કે વાલીના રજા વગર દીક્ષા આપવાની ઉતાવળમાં પડતાં ક્લેશે અને કુસંપ વધે, અન્ય દનીઓમાં હાંસી તથા ધારાસભામાં ઠરાવેા કરાવવા પર્યંતની સ્થિતિ આવે; જેથી શાસનની હેલનાથી બચી શકાય અને મડનાત્મક રોતે સુદરમાં સુંદર અને ઉત્તમાત્તમ દીક્ષાનુ કાર્ય પણ સલિત રીતે સધાય, તેવા પ્રબંધ સ્વીકારી; આ અમારી નમ્ર વિનતિના ઉપયાગ ઉપરાકત અન્ને સમર્થ વિદ્વાના વિચારશે તેા અનેક મનુષ્યાને સન્માર્ગ માં લાવી શકાશે તેમજ તેમના પ્રતિ સદ્ભાવનાની પ્રેરણા પ્રકટાવશે.

Page #17

શ્રી આત્માન ૢ પ્રકાય
,
ગાંધીજીના પાવક જવાળાના' લેખથી ગત વર્ષોમાં વાછરડા અને વાંદરા’ પ્રકરણ શરૂ થયું હતુ; તેમના ક્ષણે ક્ષણે કરતા સિદ્ધાંતેામાંના એકે રીખાતા વાછ રડાના પ્રાણ ઇરાદાપૂર્વક લીધા હતા; અને તે અહિંસાત્મકસિદ્ધાંત તરીકે સ્થાપન કરીને; પરંતુ તેની સામે અનેક વિદ્વાન લેખકે એ સિદ્ધાંતિક દૃષ્ટિએ વિરાધ બતાવી · ક્રિશ્ચિઆનિટિને મળતા તેમના સ્થાપન કરેલા તત્ત્વાનુ’ ખંડન કરી જૈનધર્મની દૃષ્ટિએ પ્રસ્તુત વાછરડાની હિંસાને ‘ હિંસાત્મક રીતે ’ સિદ્ધ કરી સમાજ સમક્ષ અચ્છી રીતે પ્રતિપાદન કરેલું છે અને એમના અહિંસાના તત્ત્વના દુરૂપયોગ પ્રત્યક્ષ રીતે બતાવી આપેલ છે; જો કે તેએશ્રીએ પે!તાના વિચારે ફેરવ્યા નથી એ ભલે તેમને મુખારક હા; પરંતુ હિંસા-અહિંસાનુ પૃથકકરણ શાસ્ર નિરપેક્ષ પણે ( without religious point of view) મન:કલ્પિત સિદ્ધાંતદ્વારા થાય એ તદ્દન તેમના માટે ધાર્મિક સિદ્ધાંતને નિકૃષ્ટ સ્વરૂપમાં મુકવા માટે ઘણુ ખેદજનક ખનાવ બન્યા છે; કેમકે તેએશ્રી રાષ્ટ્રનેતા હાઇ તેમના ધાર્મિક સિદ્ધાંતાનુ અનુકરણ કરવા અનેક મનુષ્યે તૈયાર થઇ જાય અને એ રીતે અન પર પરા અનેક મનુષ્યાના માનસમાં સિદ્ધાંતરૂપે દાખલ થઇ જાય.
નવપદ આરાધક સમાજ તરફથી શેઠ શ્રી માણેકલાલભાઇ મન:સુખભાઇએ અમદાવાદમાં ગતવર્ષમાં અપૂર્વ આરાધના કરી મનુષ્ય જીદગીનું સા કય કર્યું. છે. લક્ષ્મી અને શ્રદ્ધાના સંયોગ પ્રાપ્ત થવા એ પૂર્વ પુણ્યની નિશાની છે; ખંભાતથી સ ંઘવી તારાચંદ સાકરચદં તથા રાધનપુરથી શેઠ જીવતલાલ પ્રતાપસીએ ‘છ’રી પાળતાં સંઘ કાઢી અપૂર્વ પુણ્ય ઉપાર્જન કરેલુ છે; કેમકે છ’રી પાળતાં સંધામાં વચ્ચે અનેક ગામેમાં જીણુ દેરાસર, ઉપાશ્રયેા તથા સીદાતા શ્રાવકવર્ગની પરિસ્થિતિએ તપાસાય છે; અને તેને અ ંગે લક્ષ્મીના સદ્વ્યયના અનેક ઉપકારા થવા પામે છે; મુખ્યત્વે કરીને આ બે સ ંઘામાં એ તત્ત્વા ષ્ટિગાચર થાય છે, એકતા ખંભાતવાળા સંધવીશ્રીની સામાન્ય શ્રીમતાઇના પ્રમાણમાં પૂજ્યપાદ શ્રી વિજયનેમિસૂરીશ્વરજીના નેતૃત્વ નીચે લક્ષ્મીના સદ્વ્યયની અસાધારણ ઉદારતા, તેમજ શેઠ જીવતલાલના સંઘને અંગે અજાણાના મુસ્લીમ દરબારશ્રી તરફથી દશ દિવસેાની પેાતાના રાજ્યમાં ‘ અમારિ ઉદ્ઘાષાના થયેલા લાભ તથા લોંભડી દરખારશ્રીના તરફથી પણ સ્વરાજ્યમાં તેર દિવસેાની • અમારિ ઉદ્ઘાષણાજન્ય લાભ ’—હમેશને માટે કાયમ કરી આપવાના હુકમ તથા વઢવાણુ શેહેરના બાર વર્ષના જ્ઞાતિ કુસંપનુ નિવારણ વિગેરે મહત્ત્વનાં અનેક કાર્યો થયા હતા; તેની નોંધ લેવી અનુચિત નહિ ગણાય.
ગતવર્ષોમાં પૂજ્યપાદ ખલબ્રહ્મચારી શ્રી વિજયનેમિસૂરીશ્વરજીનુ કાઢીઆવાડમાં ઘણે વર્ષે મંગળમય આગમન એ પણુ ઉચિત સંસ્મરણુ છે. તેઓશ્રી માલ

Page #18

નૂતન વર્ષનું મંગલમય વિધાન. બ્રહ્મચારી હાઈ પ્રખર તેજસ્વી વિદ્વાન વક્તા છે તેમજ ખાસ કરીને અત્યારના કલેશત્પાદક કાર્યોથી તટસ્થ અને સમાધાનપ્રિયવિચારના હોઈ તેઓશ્રીએ તળાજા મુકામે શ્રી આનંદસાગરસૂરિને કલેશ દૂર કરવાની ઉચિત શિક્ષાના પાઠો આપ્યા તેમના કહેવા પ્રમાણે તેઓશ્રીએ કર્યું હત–તેમજ પત્રકારોની શૈલિ વ્યક્તિગત આક્ષેપોથી રહિત થઈ મંડનાત્મક શૈલીએ કામ હજી પણ કરે તે કલેશની સમાપ્તિ બનતી ત્વરાએ થતાં શ્રી વિજયના મસૂરીશ્વરજી મહારાજ જેવી પ્રભાવશાળી વ્યક્તિ સાધુ સંમેલનના દિવસોનું પ્રભાત પ્રકટાવી શકે, તેઓશ્રી જૈન સમાજમાં ચાલી રહેલા મુનિ કુસંપરૂપ અંધકારને દૂર કરી શાંતિમય સામ્રાજ્ય ફેલાવવા કટિબદ્ધ થઈ શકે તેવી શક્તિવાળા હોઈ તેમને અમારી નમ્ર વિનંતિ છે કે તેઓશ્રી અખિલ સાધુ સંમેલન શ્રીમાન પ્રવર્તકજી મહારાજ શ્રી કાન્તિાવજયજી મહારાજ તથા મુનિરાજ શ્રી હંસીવજયજી મહારાજ જેવા શાંતમૂર્તિ મુનિરાજેની સહાય વડે તટસ્થ સ્થળે ભરવા ઉચિત પ્રયાસ કરી સમાજમાં પ્રસરી રહેલ કલેશનું વાતાવરણ દૂર કરવા તેમજ શાંતિનું સામ્રાજય ઉત્પન્ન કરવા વીર્યશતિ ફેરવે જેથી તેઓશ્રીનું કાઠીયાવાડમાં મંગળમય આવાગમન ચિરસ્મરણય થઈ પડે.
વાંચક મહાનુભાવો ! આજે સાધુ સમાજના અનેક કલેશમય વાતાવરણથી જેનસૃષ્ટિ છવાઈ રહી છે, તે પ્રસંગે જૈન કેન્ફરન્સની સજીવનતાની આશા આકાશ કુસુમવત્ અશકય થઈ પડી છે, તેમજ જ્ઞાતિના ઉદ્ધારના માર્ગો અત્યારે પણ બંધ પડી ગયા છે.
ગત વર્ષમાં આપણને શ્રી સમેતશિખરજી અને અંતરીક્ષ તીર્થના કોર્ટમાં ચાલતા કેસમાં સંપૂર્ણ રીતે ફતેહ મળી ચૂકી છે એ આનંદજનક પ્રસં. ગની નોંધ લેવાવી જ જોઈએ. આ બને તીર્થોને અંગે આપણું અને દિગંબર ભાઈઓના પૈસાને કેટદ્વારા થતા દુર્વ્યય બંધ થઈ ગયેલ છે; દિગંબર ભાઈઓ હવે અન્ય તીર્થોના હક્કો માટે આપણી વચ્ચે કેટદ્વારા ન આવતાં પરસ્પર મળીને સમાધાન મેળવી લીએ તે એક મહાવીર પિતાના બન્ને પુત્રોને માટે ઉચિત ફેસલો ગણાશે.
આરોગ્યતાના વિષયમાં ગતવર્ષમાં રતીલાલ એસ શાહે વગર ફિએ ભાવનગરમાં આવી આંખોના સંખ્યાબંધ દરદીઓને તપાસી નિદાન કરી આપ્યું હતું અને તે માટે વડવા શ્રી જૈન મિત્ર મંડલની સેવાની નોંધ લેવી સમાચિત છે. જૈન સૃષ્ટિમાં આવા સેવા ભાવનાવાળા સંખ્યાબંધ ર્ડોકટરો ઉત્પન્ન થવાની ખાસ આવશ્યકતા છે; કેળવણીને સહાય કરતી જન સંસ્થાઓ જ્યારે આવા સેવાભાવી ડોકટરો સારા પ્રમાણમાં ઉત્પન્ન કરશે ત્યારે જ જેન પ્રજાની શારીરિક ઉન્નતિ માટેનો પ્રયાસ સફળ થશે તે સાથે સીનેમા મારફત આરોગ્યતાનું જ્ઞાન ફેલાવવાનો મુંબઈમાં જૈન વિશાશ્રીમાળી ઘારી દવાખાના કમીટીને પ્રયાસ ઘણે સ્તુત્ય છે;

Page #19

શ્રી આરમાનદ પ્રકાશ.
જેથી અમે ખાસ સૂચના આપીએ છીએ કે જે સમાજને વ્યાધિ અને તેનાં સ્વરૂપ ૯િદ્વારા ગુજરાત કાઠીયાવાડમાં દર્શાવવા પ્રગતિમાન પ્રયાસ સેવી ડોકટરનાં બીલે અને વ્યાધિઓનાં વિકૃત સ્વરૂપને જૈન સમાજમાં અટકાવવા ફતેહમંદ થતાં અનેક કુટુંબોના આશીર્વાદ મેળવે.
વ્યાયામશાળાઓ સ્થાપવા તરફ હજી જૈન શ્રીમંતાનો વિચાર પ્રવાહ વધી શક નથી. વ્યાયામશાળાની પ્રત્યેક શહેર અને ગામમાં મુંબઈની જેમ જૈન સમાજ તરફથી સફળ સ્થાપના થઈ જવી જોઈએ. આ બાબતમાં આર્ય સમાજનું અનુકરણ કરી જેન પ્રજાને જે ગુંડાઓ વચ્ચે નિર્માલ્ય જીવન ન જીવવું હોય તો શ્રીમતિએ પોતાના દાનપ્રવાહની દિશા તે તરફ પહેલી તકે વાળવી જોઇએ; ત્યારપછી મુંબઈ જેવા શહેરમાં એક ખાસ જેન કેલેજની પ્રસ્તુત જમાનાને બંધબેસ્તી રીતે
સ્થાપવાની જરૂરીઆત અમે જોઈ શકીએ છીએ તેમ જ જૈન ધર્મના જ્ઞાન સંપા દન માટેની એક “ સીરીઝ’ સાર્વજનિક રીતે તમામ શાળાઓમાં એક સરખી રીતે ઉપયોગી થઈ શકે તેમ તૈયાર કરાવવાની વહેલી તકે આવશ્યક્તા અમો જોઈએ છીએ.
ગતવર્ષમાં મુંબઈમાં અને તેને અનુસરીને બીજા ગામોમાં પણ જેનયુવક સંઘની સ્થાપના થવા માંડી છે; મુંબઈ યુવક સંઘના સંચાલકોને પ્રસંગ સૂચ. વીએ છીએ કે તમે સુધારક દષ્ટિએ ગમે તેવા ઉદ્દામ વિચારતા હશે તો પણ તમારા તે વિચારે જન સમાજને ત્યારે ઉપયોગી નીવડશે કે જ્યારે સમાજ તમારા વિચારોની સાથે સહેલાઈથી ભળી શકે તેવું વાતાવરણ ઉત્પન્ન થશે; તેમજ સ્વતંત્ર રીતે યુવક સંઘની પ્રત્યેક વ્યકિત અંત:કરણ પૂર્વક પ્રમા. કિરીતે પોતાના સુધારક વિચારને વળગી રહી “સ્વયમેવ ” અમલમાં મુકતા જશે તોજ સમાજને ધારેલે સ્થળે દોરવી શકાશે. ખાસ કરીને વિનય અને સંયમ પૂર્વક કાર્યદક્ષતા ( efficiency) નું દષ્ટિબિંદુ વડીલ તરફ ચુકવું જોઈશે નહિ. તેજ સક્રિય (active) પરિણામ ઉપજાવી શકાશે; એ લક્ષ્યમાં રાખવા પુન: ભલામણ છે તેમજ તેવા યુવક સંઘે દરેક સ્થળે સ્થપાવાની અમો જરૂર જોઈયે છીયે.
શ્રી યશોવિજય જેન ગુરૂકુલ પાલીતાણા માટે શેઠ કેશરીચંદ ભાણાભાઇતર ફથી લગભગ “દશ હજારની’ મદ મળતાં પાલીતાણાના નામદાર ઠાકોર સાહેબના આધિપત્ય નીચે “શેઠ કેશરીચંદ ભાણુભાઈ વિદ્યાથીભુવન” ખુલ્લું મુકવાનો ભવ્ય મેળાવડો ગતવર્ષમાં થયે હતો; જેન સૃષ્ટિમાં ફક્ત ગુજરાનવાલા અને પાલીતાણાના બેજ ગુરૂકુળ છે. આવાં ગુરૂકુલો સ્થળે સ્થળે ઉઘાડવા જોઈએ. આ બાબતમાં આર્યસમાજના દાનપ્રવાહનું ખાસ અનુકરણ કરવું જોઈએ. દુ:ષમ કાળમાં જિનાગમ અને જિનબિંબ એ બેને શાસ્ત્રકારે શાસન ટકાવી રાખવાના

Page #20

નૂતન વર્ષનું મંગલમય વિધાન.
૮
A
મુખ્ય સ્તંભે માનેલાં છે તે અનુસારે જિનાગમનું તત્ત્વજ્ઞાન આવા ગુરૂકુલ દ્વારા મળી શકે છે, તેમાંથી જ વિદ્વાન નરરત્નો પેદા કરી શકાય છે, પ્રાચીનકાળમાં ગુરૂકુળ અને કુલપતિના આશ્રમો હતા; વિદ્યાથી જોવામાં કહેવાતું કારણ કે એ ગુરૂના અન્તિકમાં અર્થાત્ પાસે વસતે. અને એ રીતે ફકત વિદ્યાનો જ નહિં પણ એના સમગ્ર સ્વરૂપને લાભ લઈ શકતો; ઉપમિતિ ભવ પ્રપંચા કથા વિગેરેમાં કલાચાર્ય પાસે વિદ્યાર્થીઓને મુકવાના દષ્ટાંતો સ્થળે સ્થળે આવે છે; ગૃહમાં જેમ એક કુલભાવના-ભવભૂતિ જેને “કુલધન ” કહે છે-એ જાળવવાની સાથે જુદાં જુદાં સ્વભાવનાં ભાંડુઓ પિતાનું સ્વતંત્ર વ્યકિતત્વ કેળવે છે, તેમ ગુરૂકુળમાં પણ બ્રહ્મચર્ય અને ધાર્મિક ભાવના સિદ્ધ કરવાની સાથે વિદ્યાર્થીઓ પોત પોતાની પ્રકૃતિને અનુસરીને પિતપોતાનું સ્વતંત્ર વ્યકિતત્વ મેળવી શકે છે; આટલો નિર્દેશ કરી લેવા પછી પહેલાંના ગતવર્ષમાં પુના મુકામે મુનિશ્રી દશનવિજયજી તરફથી કરાયેલી શરૂઆતને લગભગ મળતા અનુકરણરૂપે ગતવર્ષમાં જૈનપ્રદર્શન અમદાવાદ જૈન યુથલીગ તરફથી ભરાયા માટેની નેંધ સહર્ષ લઈએ છીએ અને એ પ્રયાસ દરવર્ષે અવનવા સ્વરૂપમાં ચાલુ રાખવા સૂચના કરીએ છીએ. જૈન સમાજમાં દાનવીર શેઠ દેવકરણ મુળજીની ખોટ પણ અનિવાર્ય છે; છેલ્લાં છેલ્લાં પૂજ્યપાદ શ્રી વિજયવલ્લભસૂરીશ્વરજીના પરિચયમાં પૂર્વપુણ્યના ભેગે આવવાથી જીવનની અંતિમ ઘટિકાઓને પણ સુધારી લીધી છે અને એ આત્માને સ્વર્ગવાસ થતાં જૈન સમાજે એક દાનવીર વ્યકિત ગુમાવી છે.
તદુપરાંત આ સભાના વયોવૃદ્ધ પ્રમુખ શાહ મગનલાલ ઓધવજીનો સ્વર્ગવાસ થવાથી આ સભાને પણ બેટ પડી છે, તેઓ વિદ્વાન છતાં સાદા તેમજ મિલનસાર હતા, શાંતિ અને અડગ નિશ્ચયથી આ સભાનું પ્રમુખ તરીકેનું કાર્ય બજાવી રહ્યા હતા; આટલું ગત વર્ષનું સિંહાવકન કરાયેલ છે જે અસ્થાને નથી. लेखदर्शन
ગત વર્ષમાં ૧૩ પાનાંઓમાં ૭૫ ગદ્ય લેખ અને ૩૪ પદ્ય લેખો મળી કુલ ૧૦૯ લેખે આપવામાં આવ્યા છે, પદ્ય લેખમાં શ્રીમદ્દ અજિતસાગરસૂરીશ્વરના પાંચ લેખો સંસ્કૃત ભાષાના વાહન ( vehicle ) ઉપર ભકિતરસનો પ્રવાહ ફેલાવતાં અગ્રપદ ધરાવે છે, તેમના પાંચ લેખો શ્રી મહાવીર જિન સ્તવન, હરિભદ્રસૂરિ ગુણાષ્ટક વિગેરે વિવિધ પદ્યરચનાથી સંકલિત થયેલા છે; ત્યારપછી ન્યાયતીર્થ શ્રી ન્યાયવિજયજીના બે પદ્ય લેખો વીતરાગ સ્તોત્ર વિગેરે પણ સંસ્કૃત ભાષામાં ઓજસ્વી શેલિ રજુ કરે છે, ગુર્જર ભાષાવાળા પદ્યો પર રા. વેલચંદ ધનજીના ગતવર્ષમાં સાત લેખો છે જેમાં “સ્વાશ્રયી જીવન અને નવપદજી આરાધના” વિગેરે આત્મસ્વાતંત્ર્ય અને ભકિત વિગેરે સદગુણેના દ્યોતક છે; મનસુખલાલ ડાહ્યા

Page #21

-
B
શ્રી આમાનંદ પ્રકાશ. ભાઈના લેખો હમેશની ભાવવાહી (abstract) શૈલિ પ્રમાણે “દુનીઆના રંગ તથા જીવલડાને જાગૃતિરૂપ” વૈરાગ્ય ભાવનાથી ઓતપ્રેત હોઈ જ્ઞાનગર્ભિત વેરા ગ્યથી તૈયાર થયેલ આત્માને લાગણી (instinct ) પૂર્વક સ્પર્શ કરનારા છે, એમનું કવિજીવન વિશેષ વિકાસ પામતું જાય છે, રા૦ વાડીલાલ ચેકસીના “જ્ઞાન અને વિનય તથા હવે ક્યારે ?' વિગેરે ચાર પદ્ય રસિક ભાષામાં છે તેમજ કવિજીવનની સુંદર આગાહી આપી રહ્યાં છે; આ ઉપરાંત મુનિરાજ લબ્ધિવિજયજીનું આભવન, ઝવેરી કલ્યાણચંદના “આત્મપદેશ’ વિગેરે બે પદ્ય, પી. એમ શાહનું “પુરૂષાર્થ અષ્ટક,” રા. નિર્મળનું ‘મહંતોને ચરણે” તેમજ રાત્રે છગનલાલ નહાનચંદ નાણાવટીના “પદારા’ વિગેરે ત્રણ પદ્ય લેખે, તથા બીજી અન્ય કાવ્ય સામગ્રી ભવ્ય અને ઉત્તમ વિચારો પુરા પાડે છે; કાવ્યસૃષ્ટિને રસમય કરતા અને સદગુણોના ઉપદેશને વેરતા આ તમામ લેખે જેનસૃષ્ટિમાં નતન પ્રવાહ ફેલાવે છે.
- હવે ગદ્યાત્મક લેખોના પ્રકટીકરણમાં શ્રી તીર્થકર ચરિત્ર કે જે જૈન દર્શનના મૂલભૂત સિદ્ધાંતો અગીઆર અંગોમાં માગધી ભાષામાં આવેલાં છે, તેનું ભાષાંતર મુનિ શ્રી દશનવિજયજી તરફથી પ્રકટ થાય છે, જે ઐતિહાસિક સંશોધકને નો પ્રકાશ આપે છે; સન્મિત્ર શ્રી કરવિજયજી તરફથી ગત વર્ષમાં “વિદ્યાથી વાંચન વિભાગ” ચાલુ રાખવાનું વચન અપાઈ ચુકયું છે. જેથી વિદ્યાર્થીઓને સુસંસ્કારે પાડવાના અમોઘ સાધન રૂપે તેમના લેખો આવવા શરૂ થઈ ગયેલ છે; વિદ્યાથીઓને હિતોપદેશ, જીવનદોરી, સાચા વિદ્યાથીની ભાવના, ઉત્તેજક વચન ” વિગેરે લેખ ખાસ ઉપયોગી છે. તેમજ “આભાણુશતકનું ભાષાંતર આત્મ નિરીક્ષણ, કષાય, મહાવીરનું સન્યસ્ત જીવન વિગેરે લેખ તત્વજ્ઞાનની દષ્ટિએ ઉપયોગી હોવાથી સરળ અને પ્રાચીન શિલિ પ્રમાણે ઉપદેશક દષ્ટિએ સુંદર સમજણ આપે છે, રાત્રે મોહનલાલ ડી. ચોકસીએ “જૈન ધર્મ અને આપ૬ ધર્મના ” લેખો સચોટ અને માર્ગદર્શક શૈલિએ લખેલા છે. રાવ વિઠ્ઠલદાસ મૂળ ચંદ બી. એ. ના ગ્રંથ વાચન, સુખ અને શાંતિ, તથા દૈવી ઇચ્છા વિગેરે અગીઆર લેખોમાં અનેક ઉપયોગી વિચાર મંડનાત્મક શૈલિથી આવેલા છે જે નૈતિક તેમજ ધાર્મિક દષ્ટિબિન્દુથી આચારમાં મુકવા માટે સમાજને માર્ગદર્શક થઈ પડે તેમ છે; પૂ. શ્રી વિજયકેશરસૂરીશ્વરનો પરમાત્માના સ્મરણ” નો લેખ સરળ શૈલિ થી અધ્યાત્મય છે; પ્રાણીઓ તે પ્રમાણે અમલ કરે તે અવશ્ય સુખ અને શાંતિનું વાતાવરણ આસપાસ જામી જાય; રાત્રે આત્મવલ્લભનું સ્ત્રી ઉપયોગી લેખોના વિભાગમાં મુખ્ય સ્થાન દષ્ટિગોચર થાય છે; તેમના “આપણી સ્ત્રી કેળવણી, ગૃહિણનું કતવ્ય, સ્ત્રી સ્વાથ્ય રક્ષા” વિગેરે પાંચ લેખો સ્ત્રી જગતમાં વ્યવહારિક તેમજ ધાર્મિક કેળવણુ નું દષ્ટિબિંદુ (Standpoint) રજુ કરે છે;

Page #22

નૂતન વર્ષનું મંગલમય વિધાન.
૮ ૯ રા૦ જગજીવન વીરચંદ ઝવેરીએ સ્ત્રી વિભાગમાં “આદર્શ પત્નીના” લેખથી તથા લાલચંદ જયચંદ વહોરાએ “વિદ્યાર્થીઓને અંગે ” એ લેખથી વિદ્યાથી વિભાગ ગમાં ઉપયોગી સેવા આપી છે; રાગ નાનચંદ ઓધવજી જેઓ વારંવાર પડીચેરીમાં શ્રીયુત અરવિંદ ઘોષ પાસે યોગની” તાલીમ લે છે, તેમના તરફથી
શાંતિ તથા ત્રણ પ્રકારના આત્માઓ વિગેરે ત્રણ લેખો જાણે કે યુગની એકાગ્રતાની મૂર્તિમાન અસર રૂપે લખાયા હૈય! તેમ લાગે છે; પડીચેરીમાં મળેલ યોગાનુભવ તેઓ હવે પછી નૂતન વર્ષમાં આપશે તે સમાજ ઉપર નૂતન સેવાનો લાભ તેઓ ખાટી જશે, રા. શાંતિલાલ મગનલાલ શાહનું “ગૃહપતિ અને તેનું જીવન અને કર્તવ્ય ” એ લેખ ગુરૂકુલ અને બોડીંગના ગૃહપતિઓ ( house masters) ને વિશેષ ઉપયોગી છે તેમજ મનનીય છે; રાઇ નરોતમ બી. શાહના કેળવણી સંબંધમાં બે લેખ કેળવણીની પ્રગતિના માર્ગદર્શક છે,શ્રી તુલનાત્મક દષ્ટિના ફક્ત બેજ લેખે ગતવર્ષમાં આવેલા છે તેમને વર્તમાન સામાજિક અને ધાર્મિક દષ્ટિએ પ્રત્યેક માસે સતત લેખ આપવા વિનંતિ કરીએ છીએ, તદુપ રાંત જૈન સૃષ્ટિમાં નવું સાહિત્ય પ્રતિમાસે બહાર પડે છે તેનું પત્રક અમેએ ત્રણ વિભાગમાં આપલું છે જેમાં પુસ્તકનું નામ, કર્તા, વિષય, મળવાનું સ્થળ અને કિંમત બતાવેલ છે; હવે પછી નૂતનવર્ષમાં પણ તે પદ્ધતિ ચાલુ રાખવા ઈચ્છા છે. સેક્રેટરી તરફથી વર્તમાન સમાચાર તથા ગ્રંથાવલોકનના પ્રકીર્ણ લેખો લગભગ પચીશ આવેલા છે, તેમજ પીઠ ઉપરના બાર લેખો આધ્યાત્મિક, રાષ્ટ્રીય સેવક, સાક્ષરો, અને કવિઓના ઉતારા રૂપ છે જેમાં પ્રોઇ ધ્રુવ, કવિ ન્હાનાલાલ, તથા શ્રી યજુર્વેદી, તથા પ્રફુલ્લચંદ્ર રૅય વિગેરેનો મુખ્ય છે.
આ તમામ લેખ સામગ્રી, જુદા જુદા દષ્ટિબિંદુથી મનુષ્યની આત્મભૂમિકા ઉપર સુંદર પરિણામની ઉત્પાદક (creative ) છે; આધ્યાત્મિક શાંતિ, નૈતિક મનોબળ, આરોગ્ય, વીરતા, પશ્ચાત્તાપ, વૈરાગ્ય, પુરૂષાર્થ, ભકિત, જ્ઞાન, યોગ અને અનિત્યતા વિગેરે આત્માના અનેક ગુણોને વિકસાવનાર છે; પરંતુ આત્માનું ઉપાદન કારણ જાગૃત તૈયાર હોય તો જ; નહિં તે લેખોના ઢગલાઓ પણ આત્માના ઉત્ક્રાંતિ ક્રમને (Stage of evolution) વધારી શકતા નથી, આ ઉપરથી એ ફલિત થાય છે કે આત્માગૃતિ રાખી પ્રત્યેક લેખ વાંચવા, વિચારવા અને નિદિધ્યાસન કરી અમલમાં મૂકવા.
નૂતન વર્ષમાં ઉપરના તમામ ગદ્ય પદ્ય લેખકોને નૂતન લેખ સામગ્રી સાથે પ્રેરક થવા આમંત્રીએ છીએ. તેમજ અન્ય પ્રતિભાશાળી લેખકોને ઉત્તમ લેખો દ્વારા સેવા વ્યકત કરવા સાદર નિમંત્રણ કરીએ છીએ. મિત્તા –
પ્રસ્તુત સભા તરફથી વસુદેવ દિંડી જેવા પ્રાચીન પ્રાકૃત અપૂર્વ ગ્રંથને લગભગ એક વિભાગ તૈયાર થઈ ગયો છે, જે થોડા વખતમાં બહાર પડી જશે;

Page #23

<
D
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ.
પ્રથમના વર્ષોમાં આપેલા વચન મુજબ સ્ત્રી વાંચન વિભાગ તથા વિદ્યાથી વાંચન વિભાગ પત્રમાં ચાલુ થઈ ચૂક્યા છે જે સ્ત્રી અને વિદ્યાર્થી જગમાં ભવિષ્યમાં અપૂર્વ રીતે ઉપકારક થશે; નવીન વર્ષમાં નવીન ગ્રંથ પ્રકાશન, સસ્તું સાહિત્ય પ્રચાર, જૈન સૃષ્ટિમાં પ્રકટ થતા નવીન સાહિત્યનું માહિતી પૂર્ણ કેઈક, તથા ગ્રંથ સીરીઝની સ્ત્રી ઉપગી તથા આધ્યાત્મિક અને ચરિતાનુગ વાળી પ્રવૃત્તિમાં વૃદ્ધિ વિગેરેમાં અમારું માનસ ( Mental atittude) ઉત્સાહિત થઈ રહેલ છે એ અમારા અભિલાષને વ્યકત કરતાં આ સભાના યત્કિંચિત્ કાર્યની કદર તરીકે સીવર જ્યુબીલી માટે પુન: મરણ જાગૃતિ આપી શ્રી સંઘને અમારા ઉચિત કર્તવ્યમાં સહાય અર્પવા પ્રાર્થના કરીએ છીએ. अंतिम भावना:
વિકાસ એ એક પ્રકારનો એવો પ્રાકૃતિક ગુણ છે કે જે ક્ષણે ક્ષણે અસ્તિત્વમાં હોવા છતાં સર્વ ક્ષણે આપણી નજરે આવતો નથી; બાળક એ સર્વદા વૃદ્ધિગત થતો જીવ છે; પ્રતિક્ષણે તેનો શારીરિક અને માનસિક વિકાસ થયેજ જાય છે, તેના માતાપિતા એ વિકાસને જોઈ શકતા નથી; આ પ્રમાણે વ્યકિત જીવન, સંસ્થાઓ અને ભાવનાઓ એ પરસ્પરનાં ઉપકારક અને અનિવાર્ય ત છે જેના વિકાસના પ્રબળ અસર એકની બીજા ઉપર થાય છે; વચનામાં રહેલી શકિતની અસર વ્યાવહારિક દૃષ્ટિએ વાંચકોથી છૂટી પાડી શકાતી નથી; બીજી દષ્ટિએ નિશ્ચય નથી. જેટલા નયે અથવા જ્ઞાનની કળાઓ છે તેટલા વિભવ છે અર્થાત્ પૂલ વિ^વ તેનું તેજ રહેવા છતાં જેમ અજ્ઞાનનાં આવરણે છેદાતાં જાય છે તેમ તેમ તે નવા ઉપલબ્ધ થયેલા જ્ઞાન (Vital power) ના પ્રકાશમાં વિવનવું રૂપ ધારણ કરતું જાય છે; વિશ્વ બદલાતું નથી પરંતુ મનુષ્યનો આત્મા–તેની સમજણ (consciousness) બદલાય છે, બાહ્ય વિવ એ મનુષ્યની આંતર અવસ્થાની પ્રતિછાંયા માત્ર છે; પરમાત્મા જ્ઞાનરૂપે વિરાટ સ્વરૂપમાં રહેલા છે. એટલે કે સર્વવ્યાપી છે; એ પરમાત્મા શ્રી મહાવીરે પ્રબોધેલા નવપદોની ત્રિકરણ ચગરાળી ભક્તિ પ્રત્યેક આત્માને દિવ્ય ઓજસ પ્રેરે છે; એ નવપદના અધિષ્ઠાતા શ્રી વિમલેશ્વર દેવ અને ચક્રેશ્વરી દેવી–ઉભય દિવ્યશકિતઓ (divine deities) નૂતન વર્ષમાં સાધુ અને ગૃહસ્થ સમાજમાં કલેશેની ઉપશાંતિ કરી સુસં૫ પ્રકટાવો તેમજ નવીન વર્ષમાં પ્રસ્તુત પત્રના લેખકો અને વાંચકોમાં ઉત્સાહ અને સેવા ભાવનાનું બળ પ્રકટાવી પ્રગતિમાન યોજના ( designs ) જે એ મંગલમય પ્રાર્થના પ્રેરી ઉપસંહારમાં નીચેના સ્તુતિ કલેક સાદર કરી વિરમીએ છીએ.
त्रियोगेन समाराद्धं सारं नवपदात्मकं । सप्तविंशतिवर्षेऽस्मिन् मंगलं वितनोतु वः ।। ॐ शांतिः ।

Page #24

સુખ તથા સાફલ્ય. penses betwo છે સુખ તથા સાફલ્ય. |
વિઠ્ઠલદાસ મૂ. શાહ બી. એ.
( ગત વર્ષ બારમે અંક-પુષ્ટ ૩૦૩ થી શરૂ.) વિચાર એવી વસ્તુઓ છે કે જે આપણું ચારિત્ર સંગઠિત કરે છે. જે આપણે ભયપૂર્ણ અને દરિદ્રતાના વિચારોમાં રમણ કરતા રહેશે, જે આપણે દરિદ્રતાથી ડરતા રહેશું, જે આવશ્યકતાના ભયથી કંપતા રહેશું તો એ દરિદ્રતાના તેમજ ભયના વિચારે આપણું જીવનપ્રદેશમાં જડ ઘાલી બેસશે અને તેના પ્રભાવથી આપણે એક એવું ચુંબક બની જશું કે દરિદ્રતા તથા લાચારી વધારે ને વધારે પ્રમાણમાં આપણા તરફ ખેંચાતી આવશે.
દયાનિધિ પરમાત્માની એવી ઈચ્છા જ નથી કે આપણે આપણા ઉદરનિર્વાહ માટે પણ કઠિન સમસ્યાઓની સામે થવું પડે, આપણે અમૂલ્ય સમય માત્ર એ ઝગડામાંજ ગાળ્યા કરીએ અને જીવન-સુધારણાને આપણને સમજ ન મળે. આપણને જીવન એટલા માટે આપવામાં આવ્યું છે કે આપણે તેની પૂર્ણતાનો તથા સુંદરતાનો વિકાસ કરીએ. આપણું સૌથી મહાન ઇરછા એ હેવી જોઈએ કે આપણે આપણાં મનુષ્યત્વનો વિકાસ કરીએ, આપણે આપણું જીવનને સુંદર અને એશ્વર્યશાળી બનાવીએ. કેવળ જડ દ્રવ્યોની પાછળ આપણું જીવન વ્યતીત કરવા ઉપરાંત માનવી ગુણોને સંગઠિત કરવામાં આપણા સમયને વિશેષ ઉપયોગ કરવો જોઈએ.
આજથી નિશ્ચય કરી લ્યો કે દરિદ્રતાના વિચારોને અમે જડમૂળથી કાઢી નાંખશું અને કેવળ આગ્રહ પૂર્વક સમૃદ્ધિનાજ વિચારે સેવશું, કેવળ પૂર્ણતાનાજ વિચારોને અમારી પાસે આવવા દઈશું, એવયશાળી આદર્શને જ અમારા આમામાં સ્થાન આપશું કે જે આપણે સ્વાભાવિક પ્રકૃતિને અનુકૂળ છે. નિશ્ચય કરી યે કે અમને સુખ સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત કરવામાં જરૂર સફળતા મળશે. આ પ્રકા૨ના નિશ્ચયથી, આશાથી, અભિલાષાથી તમને જે જે વસ્તુની મહાન લાલસા હશે તે સઘળી વસ્તુઓની પ્રાપિત થશે જ. હાર્દિક અભિલાષામાં એક જાતની ઉત્પાદક શક્તિ રહેલી છે.
સત્ય વાત છે કે આપણે આપણા ઉપજાવેલા જ સંસારમાં રહીયે છીયે. આપણે આપણું વિચારોનું જ ફળ છીએ, દરેક મનુષ્ય પોતાના વિચારાનુસાર પિતાનો સંસાર ઘડે છે. તે પોતાની આસપાસના વાતાવરણને કાંતો સમૃદ્ધિ

Page #25

શ્રી આમાનંદ પ્રકાર.
એશ્વર્ય અને પૂર્ણતાથી સુવાસિત રાખી શકે છે અને કાંતો દરિદ્રતા, ન્યૂનતા તથા અભાવના વિચારોથી નિરાનંદપૂર્ણ બનાવી શકે છે.
મનુષ્યએ ઉચ્ચ આકાંક્ષાઓ કરવી, ઉચેજ દષ્ટિ રાખવી અને નીચે ન જ જેવું, એજ મનુષ્યજીવનને પરમ અને પ્રથમ હેતુ છે. મનુષ્યજીવનનો હેતુ એવો નથી કે તેણે દરિદ્રતામાં સડ્યા કરવું, પરંતુ એવો છે કે તે મહાન ઉત્તમ પદાર્થો પ્રાપ્ત કરે. પ્રત્યેક મનુષ્યની અંદર પૂર્ણ શ્રેષ્ઠતા, પૂર્ણ સિદર્ય, પૂર્ણ મહત્તા, પૂર્ણ ઐશ્વર્ય મેજુદ છે. પરંતુ દરિદ્રતાના વિચારોની સંકીર્ણતાએ આપણને સંકીર્ણ બનાવી મુકયા છે. જે આપણે જીવનનો આદશ ઉચ્ચ રાખીએ, જે આપણે આપણું ઐશ્વર્ય માટે બરાબર દાવો કરતા રહીયે, જે આપણે પ્રચુર પ્રકૃત દ્રવ્યની અભિલાષા કરતા રહીએ તો જરૂર આપણું જીવન પરિપૂર્ણ તેમજ એવર્યશાળી બનવાનું. દયાસાગર પરમાત્માની એવી ઈચ્છા નથી કે આપણે ગરીબ રહીએ તો સારું, પરંતુ આપણું ભાવેની સંકીર્ણતાને લઈને, આપણા જન્મ સિદ્ધ આદર્શમાં નીચતા આવી જવાને લઈને આપણે આવી શેચનીય દશા આજ કાલ ભોગવી રહ્યા છીએ. મનુષ્યની રચના તેમજ પરિસ્થિતિનો વિચાર કરતા એ વાતના સેંકડો પ્રમાણ મળી શકે એમ છે કે મનુષ્ય જીવન દિવ્ય પદાર્થોના ઉપગ માટે જ નિમાયેલું છે જે પદાર્થો અત્યારના કોઈ વિરલ ભાગશાળી પુરૂષોજ પ્રાપ્ત કરતા હશે અને તેનાથી આનંદ પામતા હશે.
આપણુમાં ઈનવરીય ગુણે ઉતરેલા છે, તો પછી આપણે શા માટે મહાન અને ઉમદા વસ્તુઓની આશા ન કરવી ? વિવમાં જે કાંઈ સંદર્ય છે, સુખ સમૃદ્ધિ છે તેના આપણે જરૂર હક્કદાર છીએ. આપણાં મનને ભાવપૂર્ણ બનાવી તેને સારા પદાર્થો તરફ લઈ જવું, તે તે પદાર્થોને મન, વચન, કાયાથી આમંત્રણ કરી બાલાવતા રહેવું એજ તેની પ્રાપ્તિનો રાજમાર્ગ છે.
અહિઆ જરૂર કંઈ ભૂલ થયેલી હોવી જોઈએ કે જયાં મનુષ્ય જગતભરની મહાન અને દિવ્ય વસ્તુઓને અધિકાર હોવા છતાં પણ, અવર્ણનીય સમૃદ્ધિના સમુદ્ર કિનારે રહેવા છતાં પણ, ઘરનાં ઉંબરા આગળજ એવયં વહેતું હોવા છ ાં પણ ભૂખે મરે છે–પોતાના પેટની જવાળાને બુઝાવી શકતા નથી.
આપણું જીવનની અવસ્થાએ, આપણી આર્થિક દશા, આપણા મિત્ર તથા શત્રુ, આપણી એક્ય દશા તથા વિરોધ એ સર્વ પ્રાપણું વિચારોનું જ ફળ છે. જે આપણા માનસિક ભાવ દરિદ્રતાના વિચારો સાથે મળી જશે, જો આપણને ચારે તરફ અભાવ જ જણાયા કરશે તો આપણી પરિસ્થિતિ પણ તેને અનુકુળ બની જશે. એથી ઉ૯૮ જે આપણા વિચારો ઉદાર તેમજ વિશાળ હશે, આપણુ વિચારો સુખસમૃદ્ધિ સંબંધી જ હશે, અને ઈચ્છિત સુસ્થિતિ પ્રાપ્ત

Page #26

સુખ તથા સાફલ્ય.
૧૧
કરવા માટે મન, વચન, કાયાથી પ્રયન્ત કરશું તે આપણી પરિસ્થિતિ પણ આપણા મનેાવાંછિત પદાર્થાને અનુકૂળ બની જશે. જે કાંઇ પણ આપણે આપણા જીવનમાં મેળવીએ છીએ તે આપણા વિચારદ્વારામાં થઈને જ આવે છે અને તેના જેવા જ તેના રૂપ, રંગ તથા ગુણ થાય છે.
જો આપણે જોઇએ કે કાઇ મનુષ્ય અસાધ્ય બિમારીથી લાંખા વખતથી પીડાઇ રહ્યો છે, વર્ષોથી ગરીબાઇથી પીડાઈ રહ્યો છે તે આપણે સમજી લેવુ કે તેના માનસિક ભાવામાં કોઇ ભૂલ અથવા પાપે પ્રવેશ કર્યો છે;જને લઇને તે સફળ થઇ શકતા નથી.
જો તમે તમારી વૃત્તમાન સ્થિતિથી અસતુષ્ટ હા, જો તમને એમ જણાય કે તમારૂં જીવન કંઠેર છે, જો તમે તમારા ભાગ્યને દોષ દીધા કરતા હા તે એટલુ સમજી છે! કે ઝં. સઘળુ તમારા વિચારાનું પ્રકૃત પરિણામ છે અને તેમાં તમારી સિવાય કોઇના દોષ નથી.
ચેાગ્ય વિચારે જ આપણા જીવનને ચાગ્ય : અનાવે છે, થ્રુદ્ધ વિચારેાજ આપણા જીવનને શુદ્ધ બનાવે છે અને સમૃદ્ધિયુક્ત તેમજ ઉદાર વિચારેાજ ઉત્સાહપૂર્ણ પ્રયત્નાના સહયોગ પામીને ઇચ્છિત ફળની પ્રાપ્તિ કરાવે છે.
મનુષ્ય જાતિના એક મહાન દોષ એ છે કે તેને દૈવી ખજાના ઉપર શ્રેષ્ટ વિશ્વાસ નથી હાતા. આપણે તે દૈવી ખજાનાની સાથે પિતાપુત્રના સંબંધ રાખવા જોઇએ. બાળક ખાતી વખતે એમ નથી કહેતુ કે ી વખત મને ખાવાનુ નહિ મળે એવી વ્હીકથી હું અત્યારે નહિ ખાઉં. પરતુ મને ખાવાનુ ગમે ત્યારે મળ શેજ એવા વિશ્વાસ ઉપર રહીને તે સઘળું ખાઇ લે છે.
આપણને આપણા સ ંભાળ્ય ઉપર અડધા પણ વિશ્વાસ નથી રહેતા. એ કારહ્યુને લઇનેજ આપણને જે કાંઇ પ્રાપ્ત થાય છે તે અત્યંત ક્ષુદ્ર હોય,છે. જેના ઉપર આપણા અધિકાર છે તે અશ્વને આપણે દાવા નથી કરતા, એ કારણેજ અપૂ ણુતા, સંકીણું તા, કૃશતા આપણા જીવનમાં ઉતરી આવે છે. આપણે ઉદારતાપૂર્વક કોઇ પણ વસ્તુની માગણી નથી કરતા. આપણે ક્ષુદ્ર વસ્તુએ મેળવીને સ ંતુષ્ટ થઇએ છીએ, ઇશ્વરી સંકેત જ એવે છે કે આપણે સમૃદ્ધિયુક્ત જીવન વ્યતીત કરીએ, આપણને હિતકર વસ્તુએ! પુષ્કળ મળે, કોઇ મનુષ્ય દુ:ખી અને દરિદ્ર ન રહે. આવશ્યક વસ્તુએના અભાવ માનવસ્વભાવને અનુકૂળજ નથી.
દઢતા પૂર્વક વિચાર કરી લ્યે! કે તમારી જરૂરી વસ્તુ છે. તમે તમારા મન, વચન, કાયાને તે વસ્તુની તરફ લગાવી લેશ પણ સદેહ ન રાખેા, તેા જરૂર તમને તે પ્રાપ્ત કરવામાં તમે જરૂર તેને તમારા તરફ ખેંચી શકશે.
સાથે તમારે એકતા દે, તેની પ્રાપ્તિમાં સફળતા મળશેજ,

Page #27

૧૨
શ્રી આત્માનદ પ્રકાશ.
દરિદ્રતા-ગરીબી એ આપણે માનસિક રોગ છે. જે તમે એનાથી પીડિન હા, જો તમે એ રોગના ભેગા થઈ પડ્યા હો તો તમારા માનસિક ભાવોને બદલી નાંખ, દુઃખ, દરિદ્રતા કે લાચારીના વિચાર કરવાને બદલે સુખ, સમૃદ્ધિ, એશ્વર્ય, સ્વાધીનતા તથા આનંદના વિચારોથી તમારા મનોક્ષેત્રને સુશોભિત કરો. પછી તમારા આશ્ચર્યનો પાર નહિ રહે કે તમારી ઉન્નતિ કેટલા વેગથી થઈ રહી છે.
આપણું મનની વૈજ્ઞાનિક ક્રિયાથીજ આપણને વિજય–સફળતા પ્રાપ્ત થાય છે. જે મનુષ્ય સમૃદ્ધિશાળી હોય છે તેને પોતાની પૈસા કમાવાની શક્તિ અને લાયકાત પર વિશ્વાસ હોય છે, તે પોતાનું કામકાજ શંકાશીલ મનથી શરૂ નથી કરતા, તે પોતાનો સમય ગરીબાઈની વાત કે વિચારોમાં નથી ગુમાવતો. તે તો હમેશાં પિતાનું મુખ તેજ વસ્તુ તરફ રાખે છે કે જે મેળવવા તે પ્રયત્ન કર્યા કરે છે અને જેની પ્રાપ્તિ માટે તેને પૂરો વિશ્વાસ તથા દઢ નિશ્ચય હોય છે
દેશની અંદર એવા હજારો ગરીબ લોકો છે કે જેઓ પોતાની ગરીબાઈથી અર્ધ સંતુષ્ટ થઈ ગયા છે અને જેઓએ તેના ભયંકર પંજામાંથી છુટવાનો પ્રયત્ન કરવાનું છોડી દીધું છે. હવે તેઓ ગમે તેટલે કઠિન પરિશ્રમ કરે તો પણ તે નકામે છે. કેમકે તેઓએ સ્વાધીનતા પ્રાપ્ત કરવાની પ્રત્યાશાનો નાશ કરી દીધો છે. ઘણું મનુષ્ય એવા હેય છે કે જેઓએ ગરીબાઈના ભયથી જ પોતાની જાતને ગરીબ બનાવી હોય છે.
એવું જોવામાં આવે છે કે અનેક બાળકોના મન ગરીબાઈના વિચારોથી જ ભરી દેવામાં આવે છે, સવારથી સાંજ સુધી તેઓ ગરીબાઈના જ વિચારો સાંભળ્યા કરે છે. જ્યાં જ્યાં તેઓની દ્રષ્ટિ પડે છે ત્યાં ત્યાં દરિદ્ર નું જ ચિત્ર તેઓની નજરે પડે છે. તેઓ દરેકના મ્હોંએથી એવાજ આત્મઘાતક વિચારો સાંભળે છે. મતલબ કે તેમાં ચારે બાજુથી દરિદ્રતાની જ પ્રેર થયા કરે છે. આવી જાતના વાતાવરણમાં ઉછરેલા બાળકો મોટી ઉમરે પોતાના માબાપની દૈન્યગ્રસ્ત સ્થિતિને ફરી તાજી કરે તો એમાં શું આશ્ચય ?
તમે કદિ પણ વિચાર કર્યો છે કે તમને ગરબાઈને જે ભય લાગે છે, સફળતામાં તમને જે અવિશ્વાસ છે અને દુર્દિનથી તમારું હૃદય કંપે છે એ બધી વાતો તમને કેવળ દુ:ખી કરે છે એટલું જ નહિ પણ તમને તમારી આર્થિક સ્થિતિ સુધારવાને લાયક પણ રાખતી નથી. એ રીતે તમે તમારી પરના દુઃસહ ભારને અધિક દુઃસહ બનાવી મૂકો છે.
તમારી આસપાસનું દશ્ય ભયંકર હોય તેની જરાયે ફિકર નહિ, તમારી પરિસ્થિતિ કઠોર હોય તેની પણ ફિકર નહિ, પરંતુ જે વસ્તુ તમને અહિતકર

Page #28

સુખ તથા સાય.
૧૩
જણાય
તે વસ્તુથી તમારા મનને હઠાવી યા, જે સ્થિતિ તમને ગુલામ બનાવે છે અને જે તમારા વિકાસમાં હરકત પહેાંચાડે છે તેના તરફથી તમારૂં મુખ ફેરવી લ્યેા.
દુ:ખ દરિદ્રતાના વિચારો સેવીને'કયા તત્ત્વાર્થી તમે સમૃદ્ધિ ઉત્પન્ન કરી શકે। તેમ છે ? આપણી સ્થિતિ આપણુ માનસિક ભાવાને અનુકૂળ જ આપણા આદર્શ, આપણા માનસિક ભાવા આપણા આત્મામાં જ પેસી જો તે દરિદ્રતાના વિચારાથી ગ્રસ્ત હશે તા આપણી દશા પણ એવી જ નિવિવાદ છે.
રહેશે, જાય છે, થશે એ
ધારો કે એક યુવક વકીલ થવાના પ્રયત્ન કરી રહ્યો છે, પરંતુ અને આશા નથી હાતી કે એમાં તેને પુરી સફલતા મળશે તા જરૂર તેના પ્રયત્નો સલ નિહુ થાય. જેની આપણે આશા રાખીએ છીએ તેની જ આપણને પ્રાપ્તિ થાય છે. જો આપણે કશી વસ્તુની આશા ન કરીએ તેા આપણને કથ્રુ નહિ મળે. નદી પાતાના ઉદ્દગમ સ્થાનથી વધારે ઉંચી નથી જઇ શકતી. જે મનુષ્ય ગરીબ થવાની અડધી કે આખી આશા રાખે છે તે કદિપણ ધનવાન ખની શકતા નથી.
પ્રત્યેક મનુષ્યે પોતાના સાભાગ્ય સૂર્યની તરફ્ મુખ રાખીને સીધા ઉભા રહેવુ જોઇએ. વિજય તથા સુખ ઉપર દરેક મનુષ્યના સ્થાયી અધિકાર છે. કેટલાક લેાકેા પૈસા કમાવા ઇચ્છે છે, પરંતુ તે પેાતાનું મન એટલું બધું સંકુચિત રાખે છે કે તેઓ પુષ્કળ પૈસા મેળવી શકતા નથી. જે મનુષ્ય સમૃદ્ધિની આશા રાખે છે તે હમેશાં પોતાના માદિરમાં સમૃદ્ધિને ઉત્પન્ન કરતા રહે છે, આર્થિક ઇમારત ઘડતા જ રહે છે.
ચાલેા, ત્યારે આજથી જ આપણે સુખ સમૃદ્ધિની નવી મૂર્તિ –નવા આદ બનાવીએ. આપણે ઘણા:દિવસ સુધા દરિદ્રતા, દુ:ખ તથા દુર્ભાગ્યના માલીક સે તાનની આરાધના કરી. આપણને દરેક વસ્તુ પ્રાપ્ત થવાની છે એ વિચાર મજબૂત કરી લઇએ. જો આપણે પરમાત્માની સાથે તલ્લીન થઇ જઇએ, તેની સાથે નિકટ સબંધ કરી લઇએ તે પરમાત્માના અનંત ભંડારમાંથી દરેક ચીજ આપ ણુને પુષ્કળ મળશેજ અને આપણને કાઇ પણ જાતની ન્યૂનતા નહિ રહે.
તે મનુષ્ય ગરીબ નથી કે જેની પાસે થાડા પૈસા છે અથવા મુદલ પૈસા નથી, પરંતુ ખરા ગરીબ તા એ છે કે જે દરિદ્રતાના વિચારોમાંજ ગ્રસ્ત રહે છે, જેની સહાનુભૂતિમાં દરિદ્રતા ઝળકી રહેલી છે, જેના વિચારામાં દરિદ્રતાની જ ઝાંખી થાય છે. આ જાતની માનસિક દરિદ્રતા જ આપણને ગરીમ બનાવે છે.
ઘણા ઘેાડા લોકો જાણે છે કે મનના સાહસિક કાર્યમાં અજબ શિકત ભરેલી છે. હૃશ્ય સ ંસારમાં પ્રકટ થયા પહેલાં દરેક વસ્તુ માનસિક સંસારમાં પ્રકટ થાય

Page #29

૧૪
શ્રી આત્માનંદ પ્રકારા.
છે. જો આપણે આપણી માનસિક સૃષ્ટિમાં કાઇ પણ વસ્તુને સારી રીતે નિર્માણ કરી શકશુ તે દશ્ય સૃષ્ટિમાં પણ એને સારી રીતે પ્રકટ કરી શકશું.
કોઇપણ લક્ષાધિપતિ માણુસ પહેલાં માનસિક સૃષ્ટિમાં સમૃદ્ધિશાળી સ્થિતિને ઉત્પન્ન કરે છે. જેને લઇને સમૃદ્ધિ તેની તરફ પૂર્ણ વેગથી આવી પહોંચે છે. મોટા સમૃદ્ધિશાળી પુરૂષા પેાતાના હાથે ઘણાં ઘેાડાં કામ કરે છે, પરંતુ તે ખાસ કરીને પોતાના મનમાં સમૃદ્ધિની ઇમારત ઉભી કરે છે. તે કાર્ય કરતાં છતાં સ્વપ્ના રચ્યે જાય છે, તમે પેાતાના માનસિક પ્રવાહને અનન્ત શક્તિના મહાસાગર ભણી પ્રવાહિત કરે છે અને પેાતાના આદર્શ-અભિલાષાને અનુકૂળ ફળે એમાંથી મેળવી લે છે.
સમૃદ્ધિના નિયમાનુ યાગ્ય પાલન કરવાથી જેવા પ્રત્યક્ષ લાભ થાય છે તેવા ક જુસાઇથી નથી થતા. કનુસાઇથી આપણે આત્મા મલીન, સ ંકીણું અને અનુદાર થઈ જાય છે અને તેનાથી આપણને જરા પણ લાભ નથી થતા. આપણે આપણા મનાયેાગની તરફ જઇએ છીએ. જો આપણે આપણા મનને દુ:ખ, દરદ્રતા તરફ ફેરવæ તા આપણને એવી જ દશા પ્રાપ્ત થવાની.
સૈાભાગ્ય અને સમૃદ્ધિને અમે એવા અર્થ માં લઇએ છીએ કે જે જે વસ્તુ આપણને લાભકારક હાય છે તે આપણને મળતી રહે છે. આત્માને પ્રકાશિત કરનારી પ્રત્યેક વસ્તુ આપણને પુષ્કળ પ્રમાણમાં મળી રહે છે. જે વસ્તુ આપણા વ્યક્તિત્વને --આપણા જીવનને-આપણા અનુભવને વૈભવશાળી કરે છે તેનું જ નામ સાભાગ્ય
અથવા સમૃદ્ધ.
સાચુ સાભાગ્ય, સાચી સમૃદ્ધિ તે આત્મિક વૈભવ-આત્મિક પૂર્ણતાનું આન્તરિક જ્ઞાન જ છે.
-=0000000000¢ અનુભવ-વચનો. occu
૧ જે સુખના છેડે-અ ંતે-પરિણામે દુ:ખ થવા પામે તે સુખ નહીં અને તેવુ સુખ પણ શા કામનું ?
૨ જેના છેડે-અ ંતે-પરિણામે સુખ થવા પામે તેવુ સાધન-કાય જરૂર કરીએ. તેને દુ:ખ રૂપ લેખવું નહીં અને તેમાં પડતા દુ:ખને ગણકારવું પણ જોઇએ નહીં. ૩ પર-પુલિક વસ્તુમાં મુંઝાઇ, સહજ સ્વભાવિક આત્મિક સુખ ખાઇ એસાય એમ ન કરવુ.
૪ હું કાણુ છું ? મારૂ શુ સ્વરૂપ છે? એ વિચાર શાન્તભાવે વિવેકપૂર્વક
કરવા ઘટે.

Page #30

અનુભવ વચને.
૧૫
૫ જેને આત્માનું શુદ્ધ સ્વરૂપ યથાર્થ સમજયું. અનુભવમાં આવ્યું હોય એવા નિર્દોષ અનુભવીનું વચન માર્ગ દર્શક લેઈ, સ્વીકારવું માન્ય કરવું જોઈએ. - ૬ સર્વ જીવ–આત્મામાં સમદષ્ટિ રાખવી–રાખતાં શિખવું. કોઈને કશી પ્રતિકૂળતા જાણી બુઝીને ઉપજાવવી નહીં.
૭ કેમકે શકિત રૂપે સહુ જીવ–આત્માઓ સરખા છે. એમાં છુપી રહેલી શકિત વ્યકત-પ્રગટ થાય તેમ કરવા કર્તવું ઘટે.
૮ Health is wealth. આરોગ્યતંદુરસ્તી એ ખરી દોલત-અલકે–દોલતથી અધિક છે.
૯ ઠરી અવરને ઠાર, એ છે શ્રી જિન શાસનમાં સાર. એ અમુલ્ય હિત વચન સહુ સુખના અથી જીવોએ હૃદયમાં કારી-કાતરી રાખવું ઘટે.
૧૦ ધેય અને ખંતથી ગમે તેવાં વિકટ કામ પણ પાર પાડી શકાય છે. (૧૧ વિવેકવાળા પુરૂષાર્થ વડે અસાધ્ય જેવા જણાતાં કામ પણ સિદ્ધ થઈ શકે છે.
૧૨ Haste is Waste અતિ ઉતાવળ અને અધીરાઈથી કરેલાં કામ અતિ હાનિરૂપ નીવડે છે. ધીરજનાં ફળ મીઠાં આવે છે.
૧૩ મન વચન અને કાયાની પવિત્રતા સારી રીતે સાચવવાથી એટલે સ્વ વીર્ય સંરક્ષણ રૂપ બ્રહ્મચર્યનું પાલન કરવાથી, સર્વ ઈષ્ટસિદ્ધિ થાય છે. ઈતિશમૂ.
શરીર–એક ભાડાનું ઘર. ૧ જેમ ભાડાનું ઘર વાપરીએ તોજ સારું રહે નહીં તો ભાડાનો જે ખર્ચ થાય તે બધો વ્યર્થ જાય છે, તેમ આ શરીરને પરોપકાર, જપ, તપ વિગેરે કામમાં વાપરીએ તો તે લેખે થાય છે, નહીં તો તેના પિષણમાં જે વ્યય કરવામાં આવે તે સઘળા વ્યર્થ જાય છે.
૨ જે આ દેહ માટીના પિંડ રૂપ છે, નાશવંત છે, નિન્દા–જુગુપ્સા યંગ્ય છે, અને રોગનું ઘર છે તેવા દેહવડે ધર્મ સાધન કરી જે આમહિત સિદ્ધ થતું હોય તો તે મૂઢ આત્મા ! તું તેને અર્થે શામાટે સફળ પ્રયત્ન કરતા નથી ?
૩ જે માણસ અન્યથા અનુપયોગી એવા આ દેહ તરફ મમત્વ રાખી ધર્મ સાધન કરતો નથી તે ખરેખર મૂઢ કહેવાય છે. માટે જ દેહ મમત્વ તજી સહુએ ધર્મ સાધન કરવું જોઇએ.
ઈતિશમૂ. પ્રમાદવષય.' આ લોકમાં જે વિષય સુખ છે તે આપાત રમ્ય (ભગવતાં સારાં મધુર લાગે તેવાં છે, પરંતુ પરિણામે તે વિરસ-કટુક-કિમ્પાકનાં ફળ જેવાં નિવડે છે.

Page #31

૧૬
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ.
જેમ ખરજ ખણુતાં તે મીઠી લાગે છે પણ પાછળથી તે ભારે પીડા ઉપજાવે છે. જેમ મધ્યાહ્ન સમયે ઝાંઝવાના જળ ખેાટી બ્રાન્તિ ઉપજાવે છે તેમ વિષયસુખ માટે સમજવુ. તેમાં આસકિત (રાગ દ્વેષ) કરવાથી જીવને અન ંતા જન્મ મરણુનાં દુ:ખ અનતીવાર વેદવાં–ભોગવવાં પડે છે. વળી વિષય સુખ ક્ષણિક ક્ષર્ણાવનાશી છે અને એક બિન્દુ માત્ર છે, ત્યારે મોક્ષનાં સુખ અક્ષય, અન ંત અને અવિનાશી છે. ઇતિશમૂ. ( લી. સગુણાનુરાગી વિજયજી )
9
પ્રશ્નોત્તર સમશ્યાઓ.
DOC On : ©
ભા, ધામા.
( રચનાર શાહુ. છગનલાલ નહુાનચંદ્ર નાણાવટી, વેજલપૂર ભરૂચ. ) દાહરા.
૧
મ
નામ શુ શિવપત્ની તણું, (તથા) નક્ષત્ર વીર નિર્વાણુ ? ઉમા-સ્વાતિ ઉત્તર દઇ, વહેંચે શ્રીફળ પાન. સંખ્યા ચૈદ શું સુચવે, કવણુ કરણના સ્વામ ? ભુવન–ભાનુ ઉત્તર સહી, કરીએ તાસ પ્રણામ. કાવ્ય તણા રસ કેટલા, કાવ્ય ચરણું શું નામ નવ--પદ નિત્ય આરાધતાં, મળશે ઉત્તમ ધામ. કાણુ જે જીતે શત્રુને, ઇષ્ટ મળતાં શું થાય ? જપા નામ જીનહુષ નુ, જેથી દુ:ખડાં જાય, કવણુયાગ ત્રેવીસમા, કુમુદનાથ કાણુ નામ ? શુભ-ચંદ્ર શુભ નામથી, સુધરશે સહુ કામ. કાણુ સ્વામી વિજ્યા સતી, કાણુ નિશાકર હાય ? વિજય-ચંદ્ર ગુરૂ વદજો, ઝટ જોડી કરદાય. કાણુ ક્લે રંગ મહેલમાં, કાણુ રહ્યું સર નીર દયા પળાવી દેશમાં, કુમાર-પાળ ભડવીર. જગ મેહક ધાતુ કઇ, ક્ષીર નીર કાણુ ન્યાય ? હેમ–હંસ ના નામથી, પાતિક દૂર પળાય. નામ શું જાનકી નાનુ, ચકેાર પ્રિત કાણુ સાથ ? શિષ્ય સલૂણા હેમના, રામચંદ્ર રળિયાત. કાણુ ડાલે મારલી સુરે, ગ્રહ નવમા કાણુ નામ ? નાગ-કેતુ ના નામમાં, વર્તે
ભાવ તમામ.
૨
3
મ
E
-
←
૧૦

Page #32

જૈ
ભરમ પછવાડેના ભેદ.
ભરમ પછવાડેનો ભેદ.
૧૭
કામની જાહેાજલાલી વેપાર રાજગારનેલીધે લડાઇ અગાઉ જે હતી અને જે કામ એક વખત હીંદુસ્તાનમાં મેખરે હતી તે લડાઇના વખત દરમ્યાન એક વખત વધારે શ્રીમંત કહેવરાવવામ પણ મગરૂર હતી. પશુ અક્સેસ કે લડાઇના વખતમાં શ્રીમ’તાઈને લીધે, કયાંથી નાણું આવ્યુ ? કેમ આવ્યું તે તરફ કોઇ પણે જરા પણું ધ્યાન આપ્યા સિવાય એટલા બધા ખર્ચ વધારી દીધે કે માંધા કપડા, ઘરેણાગાંઠા અને ત્રીજોરીએ પણ નાણાની લેાછલ ભરાઈ ગઈ. એક વખત એવા હતા કે પવનમાં હાથ નાંખે તે પણ તેવી સ્થીતિમાં પણ હાથ માં નાણું આવી પડતુ અને તે એટલુ બધું નાણું એકઠું થયુ કે સૈા પાતપા તાનું ભાન પણ ભુલી ગયા. લડાઇમાં મેળવેલ નાણુ કેમ સાચવવું, તેમજ કેમ ઉપયેગ કરવા તેની પણ કેઇ જરા દરકાર રાખતું નહિ. આમ અચાનક આવી મળેલ નાણાને ઠેકાણે પાડવા તેનેા વહીવટ કરવા તેમજ કાઇપણ રીતે રોકવા માટે કેટલાક એવા સાહિસક ખેરખાંએ હુન્નર તથા ઉદ્યોગ ખીલવવાને ઠ્ઠાને નીકળી પડયા કે નવી નવી યાજનાઆ રચાઈ ગઈ; આ બધા સાહસેામાં કેટલી સંગીનતા હતી, કેટલી અગત આવડત અને અનુભવ હતા તે પણ તપાસ કરવાનો પરવા કાઇ ન કરતા સૌને એકના દશ કરવાની લાલચ થઇ અને થેાડા શાા, અનુભવી અને ઠાવકા ગણાતા માણસે પણ પેાતાનું ભાન ભૂલી નવા નવા સાહસમાં ઝંપલાવ્યુ અને આવી રીતે અંધારામાં કુદકા મારનારાએ આ નવા વટાળીઓમાં પોતાના નવા ઉત્પન્ન કરેલા નાણુાની સાથે અગાઉના નગઢ નાણા રોકડા લઇ વિશ્વાસ અને ભરાસાથી થાપણામાં રોકી વ્યાજ ખાવાની હવાઈ આશા ઉપર સ્વપ્ના જોવા લાગ્યા પરંતુ અફ્સોસ કે આ એક અકુદરતી વટાલી
એ તા જે એકદમ અલોપ થઇ ગયા અને અનેક શ્રીમતાની લક્ષ્મી પાણીની માફક ચાલી જતા તેના અસલ સ્વભાવ પ્રમાણે પુરતી ચંચલતા બતાવતી ગઈ.
ઉપર પ્રમાણે લક્ષ્મીના ચ ંચળપણા તરફ જોવા પછી જે શ્રીમતાએ નવા નવા સાહસેામાં ઝ ંપલાવ્યુ હતુ તેઓને જણાયુ કે એકના દશ કરવાની આશાએ જે નાણુ અગાઉં સ’ઘરેલુ હતુ, પણ જ્યારે નવા નવા ઇનવેસ્ટમેટામાં મુકતા તેની કીમતા ઘટતી જોઇ ત્યારે ઘટેલા ભાવા પાછા ઉપર આવશે એમ જાણી આછે ભાવે ખરીદી ઉંચા ભાવેા સાથે રાસ કરવા જતા થયુ' એમ કે, જે નાણુ

Page #33

૧૮
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ.
પોતે સંભાળ પૂર્વક સંઘર્યું હતું તે પણ સંડોવાતુ અને રોકાતું ગયું અને છેવટે મૂઠીમાં કાગળીઆના ઢગલા રહી ગયા. એક વખત એવો હતો કે જ્યારે સૈ “ફલાણા પાસે કેટલા લાખ ” તે પૂછતું—આજે સૈ પૂછે છે કે ભાઈ “શેમાં ગુમાવ્યા. ” એકવાર જે સૈ સુખી દેખાતા હતા તે અત્યારે નાણુ માટે ટળવળે છે, આ બધું નાણું જતા છતાં જે કમનસીબ અને દુ:ખ ભરેલી “ યાદગીરી ” રહી ગઈ તે ભુસાઈ શકે તેવી નથી, કારણ કે કોણ જાણે કેવા કચોઘડીઆમાં લડાઈનું નાણું આવ્યું કે તેને પીગળી જતા વાર લાગી નહિ તેમજ કઈ નજરે પણ જોઈ શકયું નહિ. પણ જે સુખ જોયા, જાહોજલાલી જોગવી અને લખલુટ ખરા વધાઢ્યા તે ઘટાડાતા નથી; તેમજ ઓછા થતા નથી તેજ ખેદનો વિષય છે. આજે સેના હૃદયમાં એકજ દુઃખદાયક અંદેશ વ્યાપી રહ્યો છે કે જે જાહોજલાલી, લોકોને બતાવી તે અટકાવાય કેમ ! ખર્ચ ઓછો કરવાથી ગરીબ દેખાઈએ અને લોકે આપણું બાંધી મૂઠી લાખની હોય તે જઇ જાય; આવા બેટા ખ્યાલમાં મનની નબળાઈને લીધે જે ખર્ચા વધી ગયા તે ઓછા થઈ શકતા નથી, અને અગાઉની મોટાઈ તથા ભભકો કમી કરી શકાતો નથી, અને દેખાદેખીથી હજુ પણ ગરીબાઈ દુનીઆમાં દેખાઈ જાય એ ધાસ્તીથી ખર્ચો કમી કરી શકાતા નથી, આમ કરતાં પૈસે ગયા તેની સાથે જે ગરીબાઈ આવી તેથી કરકસર કરવાની પણ ભારે થઈ પડી છે. ગરીબાઈ માણસની ખરેખરી પરીક્ષા અને કસોટી છે, થાડે પૈસે સેથી મોટી કરકસરથી સુખી અને સંતોષી રહેવાઈ શકાય છે. ગરીબાઈ એવી ચીજ નથી કે જે માણસને શરમીંદી લગાડે. વગર પૈસે ખોટા ભભકા કરવા તે ઠાલી ઠગાઈ અને ખોટે ડોળ છે એવું આ જમાનામાં સહેલાઈથી સમજી જવાય છે. લખવાનો આશય એ છે કે દુનીઆને ખોટી રીતે એવું ન બતાવે કે તમારી પાસે શ્રીમંતાઈ હજુ ઉભી છે. સૈ જાણે છે કે નથી, તો લોકોને ઠગો ના, તમારા પોતાના અંત:કરણને ઠગો ના, અને પૂર્વના કર્મોના સંચિત મુજબ જે સ્થિતિ પ્રાપ્ત થઈ હોય તેને તાબે થઈ સુખથી રહે ! તેમાંજ ખરું સુખ છે. તમે સંશય ન કરો કે આ પાઘડી કેણના માથે બંધ બેસ્તી થશે તેનો તર્ક તમે ન કરો. દુનિઆની હવાજ બદલાઈ ગઈ છે; આજે સે કેઈના ખીસા ખાલી થઈ ગયા છે; અને મોટો ભાગ તંગાસથી પોતાનું જીવન ગુજારે છે તે એકએકનો દાખલો જોઈ દીલસોજી મેળવો. કુદરત માણસની પરીક્ષા બે રીતે લે છે; કાં તે પૈસે આપીને અને કાં તો પૈસે ઝુંટવી લઈને. આ પરીક્ષામાં જે પસાર થાય તે જ માન અને ઈજત સાથે આ દુનિઓમાં રહી શકે છે.
નતમ બી. શાહ.

Page #34

સમાધિ.
૧૯
સમાધિ.
૩૦
0િ00000
આ આ શબ્દથી સામાન્ય રીતે લેકો એમ સમજે છે કે પ્રાણને રેકી કરી દઈને લાંબો વખત સુધી શબવત્ રહેવું તે.
અમુક એક વસ્તુ અથવા વિચારની ભાવના કરતાં કરતાં ર એવી સ્થિતિ થઈ જાય છે કે જેમાં દેહનું ભાન ન રહે–શ્વાસોશ્વાસ
ધીમે અથવા બંધ પડી જાય અને કેવળ એ વસ્તુ અથવા વિચારનું જ દર્શન થાય અને સમાધિ શબ્દથી ઓળખવામાં આવે છે–
ઉપર કહેલી સ્થિતિ પ્રાપ્ત કરવાના માર્ગને હઠગ કહે છે–આવા પ્રકારની સમાધિથી સમાધિકાળમાં સુખ અને શાનિત હોય છે એ ઉતરી જાય એટલે જેવા બીજા માણસ તેવોજ એ માણસ. પણ સમાધિશ આ એકજ અર્થમાં વપરાતા નથી જે વસ્તુ અથવા ભાવનાની સાથે ચિત્ત એવું તદ્રુપ થઈ ગયું હોય કે એના સિવાય એ બીજું કશું દેખ્યા છતાં દેખી જ શકે નહી અથવા સર્વત્ર એનેજ જુએ-તે વિષયમાં ચિત્તની સમાધિદશા કહેવાય
મનુષ્યની જે સ્થિર ભાવના હોય જે ભાવના કરતાં એ કદી નીચે ઉતરતા ન હોય તે ભાવનામાં એની સમાધિ છે, એમ સમજવું. સમાધિ શબ્દનો ધાત્વર્થ પણ આજ છે-ઉદાહરણથી આ વિશેષ સ્પષ્ટ સમજાશે.
લોભી મનુષ્ય જે જે વસ્તુને જુએ તેમાં ધનને જ ખાળે છે. ઉકરડો હોય–કે રસાળ જમીન હોય-નાનકડું કુલ હોય કે સેના મહાર હોય છે એમાંથી કેટલું ધન પ્રાપ્ત થાય એજ તાકે છે–જે દિશાએ એ નજર નાંખે તે દિશામાંથી એ ધન પ્રાપ્તિનો સંભવ શોધે છે–એને આખું જગત ધન રૂપે જ ભાસે છે–ઉડતા પક્ષીઓનાં પીછાઓ- જાત જાતનાં પતંગીયા-હવાવાળી ટેકરીઓ નહેર ખોદી શકાય એવી નદીઓ, તેલ કાઢી શકાય એવા કુવામાં પુષ્કળ જ્યાં જતા હોય એવાં તીર્થ સ્થાનો–સવને એ ધન પ્રાપ્તિનાં સાધન રૂપે ઉત્પન્ન થયેલાં હોય એમ માને છે. આવી ચિત્તની દશાને લેભ સમાધિ કહી શકાય
કઈ રસાયન શાસ્ત્રી જગતમાં જ્યાં ત્યાં રસાયનિક ક્રીયાઓનાંજ પરિણામ રૂપે બધું થયેલું જુએ છે. એ શરીરમાં, ઝાડામાં, પથ્થરમાં, આકાશમાં સર્વત્ર ૨યાયનને જ ચમત્કાર જુએ છે, તેને એમ કહી શકાય કે એની રસાયનમાં સમાધિ થઈ છે.
કેાઈ મનુષ્ય જ્યાં ત્યાં હિંસાથીજ જગત ચાલતું જુએ છે. મોટે જીપ નાનાને મારીને જ જીવે છે એમ એ સર્વત્ર નિહાળે છે. અને બળાયાને જ જીવવાને

Page #35

ર૦
શ્રી આત્માનંદ પ્રકારા.
અધિકાર છે એવો નિયમ એ દુનિયામાં દેખે છે એને હિંસા ભાવનામાં સમાધિ થયેલી ગણાય.
વળી કઈ બીજો માણસ આખું જગત પ્રેમના નિયમ ઉપરજ રચાયેલું જુએ છે. ક્રુષને એ અપવાદરૂપે વિકૃતિરૂપે લેખે છે. જગતનો શાશ્વત નિયમ–જગતને ટકાવનારે નિયમ પરસ્પર પ્રેમવૃત્તિ છે, એમજ એને દેખાય છે. એના ચિત્તની પ્રેમ સમાધિ છે. કોઈ ભક્ત પિતાના ઈષ્ટદેવની મૂર્તિનેજ આણુઅણુમાં પ્રત્યક્ષ દેખે છે, એની મૂર્તિને વિષે સમાધિ ગણાય.
એ રીતે જે ભાવનામાં ચિત્તની સ્થિરતા થઈ હોય તે ભાવનાની એને - માધિ કહેવાય. તે ભાવનાની સમાધિ છે એમ કહેવાય અને દરેક મનુષ્યને આ રીતે કઈ કઈને કઈ સમાધિ છે પણ જે ભાવનાઓ મનુષ્યની ઉન્નતિ કરનારી છે, એનું ચિત્ત શુદ્ધ કરનારી છે, એને સુખ દુ:ખથી પર કરી શાંત કરી મુકનાર છે એ ભા. વનાઓની સમાધિ અભ્યાસ કરવા જેવી કહેવાય.
એવી સાત્વિક સમાધિઓ-જ્ઞાન શક્તિ–ઉત્સાહ-આરોગ્ય વગેરે સને વધારવાવાળી છે, એ બીજાને આશીર્વાદરૂપ થઈ પડે છે. એમાં સ્થિરતા થયા પછી એમાંથી વ્યુત્થાન થતું નથી. એટલે પાછી નીચવી હલકી ભાવનામાં પ્રવેશ તે નથી. એવી ભાવનાઓ તે મૈત્રી કરૂણા-મુદિતા–ઉપેક્ષા વગેરે વૃત્તિઓની છે. એક વાર સ્થિરપણે પ્રાણી માત્ર પ્રત્યે મિત્રભાવના બંધાય, પછી એમાંથી ઉતરી હિંસા કે દ્વેષ થાય જ નહીં. આવી ભાવના અને શીલોના અભ્યાસથી મનુષ્ય શાન્તિ અને સત્યના દ્વાર સુધી પહોંચે.
માટે તત્વજ્ઞાનનો અભ્યાસ કરો અને વિચારે, નિમેળ બનવા પ્રયત્ન કરો. જીવનકમમાં ત્યાગ કરવા લાયક, અંગીકાર કરવા લાયક અને જાણવા લાયક છે છે તેને નિર્ણય કરે.
પોતાની શક્તિને વિચાર કરો અને શકિત મુજબ ઉન્નતિક્રમમાં આગળ વધો.
આત્મ વિશ્વાસ રાખો. કોઇના ઉપર આધાર ન રાખે. તમારો ઉદ્ધાર કરવો એ તમારા પોતાના વિચાર-પુરૂષાર્થ અને ઉદ્યોગ ઉપર આધાર રાખે છે.
માન અથવા આલોક કે પરલેકના સુખની ઈચછા રાખ્યા વગર જેટલું સત્કાર્ય થાય તેટલું કરી લ્યો.
અમે શું કરીએ એવા નિર્માલ્ય વિચારોને કાઢી નાખી અને પ્રમાદમાં જીવન ન ગુજારે.
જે તમે ગૃહસ્થ ધર્મ અથવા સાધુ ધર્મના માર્ગમાં દ્રવ્ય અને ભાવથી શક્તિ મુજબ પ્રયાણ કરશે તો જરૂર મુક્તિ પુરીએ પહોંચ્યા વગર રહેશે નહીં.
જિ . )
નહ૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦pa

Page #36

શરીરપર મનની અસર.
આરોગ્યતા—શરીરપર મનની અસર.
૧
રીરથી થતાં શુભાશુભ કાર્યો મનની આજ્ઞા પ્રમાણે થાય છે. પ્રથમ વિચાર ઉત્પન્ન થાય છે પછી શરીરથી તે કાર્ય કરે છે. મનમાં ઉત્પન્ન થયેલ પ્રથમ:અનુચિત વિચારે પ્રમાણે વર્તવાથી તેની શરીર ઉપર અસર થતાં શરીર વિકારવશ કે વ્યાધિગ્રસ્ત બને છે; તેવીજ રીતે શુભ વિચારા પ્રમાણે વર્તવાથી શરીર શક્તિ અને તેજમાં વૃદ્ધિ થાય છે. સ્થિતિ, સચેાગ, સંગ, ઘટનાઓ પ્રમાણે આરેાગ્યતાનુ મૂળ પ્રથમ વિચાર થઈ પડે છે. મલિન હૃદય—પાપી વાસનાએ, અધમ જીવન અને વ્યાધિવાળા પ્રાણીને મનજ બનાવે છે. એક યુરોપીયન વિજ્ઞાનશાસ્ત્રીએ જણાવેલ છે કે જ્યારે મનુષ્ય મલિન અને પાપી વિચાર કરે છે ત્યારે તેનું લેાહી ગદુ અને એક પ્રકારના વિષવાળુ મને છે, તેમજ પવિત્ર અને દયાળુ હૃદય લેાહીને અમૃતતુલ્ય બનાવી પવિત્ર જીવન અને શરીરનું પોષણ કરે છે. વિચારો પ્રત્યેક શુભાશુભ કાર્યનું જીવન છે, તેથી માત્ર ભાજન જ બદલવાથી કાંઇ થતુ નથી પર ંતુ વિચારાના પ્રવાહને સ્વચ્છ બનાવવાથી શરીર, અને જીવન સ્વચ્છ અને છે. જ્યાંસુધી વિચારનું પરિવર્તને ન થાય ત્યાંસુધી બીજી તમામ ખામતા બદલી ડાય છતાં નકામુ છે. મનુષ્યા પેાતાના શરીરની બાહ્યશુદ્ધિ જાળવે છે, પરતુ પેાતાના વિચારા જ્યાંસુધી શુદ્ધ કરતા નથી ત્યાંસુધી તે પવિત્ર, ત્યાગી, કે મહાત્મા બનતા નથી. એક વિદ્વાને કહ્યું છે કેજો તમે શરીરનું રક્ષણ કરવા ઇચ્છતા હો તે મનનું પ્રથમ રક્ષણ કરા, જો તમે શરીરના જીહાર કરવા ઇચ્છતા હો તો પ્રથમ મનને પવિત્ર બનાવા. વૈર, વિરાધ, ઇર્ષ્યા, નિરાશા તથા દ્વેષના વિચારા જ શરીરની આરોગ્યતા અને કાંતિના ક્ષય કરે છે. કોઇપણ મનુષ્યનેા ચીડીયેા સ્વભાવ સ ંચાગથી કે અકસ્માત્ કારણથી અસંતુષ્ટપણાથી ઉત્પન્ન થાય છે. હેરાને શુષ્ક બનાવનાર જેને કરચલીયા પડેલી કહીયે છીયે, તે મિથ્યાભિમાન તથા દુષ્ટતાના વિચારાથી અને છે. જે મનુષ્ય આનંદ, પ્રમાણિકપણા, શાન્તિ અને મનુષ્ય પ્રેમના વિચારા સ્વતંત્રતાથી મનમાં લાવે છે તેની આકૃતિ પ્રફુલ્લિત અને શાંત થતાં શરીર બળવાન અને છે. કેટલાક મનુષ્યે વૃદ્ધ છતાં તેમના મ્હેરાપર કર્ણા, સહાનુભૂતિના, $ તેમજ કેટલાકના મુખ ઉપર ઢઢતા તથા પવિત્રતાના વિચારાના ચિહ્નો, અને કેટલાકની મુખાકૃતિપર ગુસ્સાના, બલાત્કારના ચિહ્નો સ્પષ્ટ દેખાય છે. જે મહાનુભાવ

Page #37

૨૨
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ.
મનુષ્ય પોતાનો જીવનક્રમ સત્ય, પ્રમાણિકપણું, દયા, મનુષ્ય પ્રેમ વગેરેના માર્ગ પર ચલાવ્યો છે, તેમની વૃદ્ધાવસ્થા થયેલ હોવા છતાં તેમના મુખ ઉપર શાંતિ, આનંદ, સુખ વગેરે ખુલ્લી રીતે જણાય છે. મનુષ્ય દેહમાં સાડી ત્રણ કરોડ મરાય અને એકએક રેમરાયે પોણાબખે વ્યાધિઓ શાસ્ત્રકાર મહારાજે કહેલ છે, તો તેમાંથી એક પણ શારીરિક વ્યાધિ આવે ત્યારે તેને દૂર કરવા માટે પવિત્ર વિચારોનું વાતાવરણ અને આનંદના વિચારો સિવાય અન્ય એક પણ ઉત્કૃષ્ટ વૈદ્ય કે દવા નથી એમ અનુભવી અને વિદ્વાન મહાત્માઓ કહે છે. નિરંતર પરનું અહિત (પૈસા, કીર્તિ કે મહત્વાકાંક્ષા માટે ) કરવાની ઈચ્છા રાખવી, કૃત્રિમ ત્યાગ કે સજજનતા-ગૃહસ્થીપણું (નિરંતર દંભ સેવવા છતાં ) દુનિયાને બતાવવું, ઈર્ષ્યાના વિચારોમાં નિરંતર રહેવું એ પિતાથી બનાવેલ બંદીખાનામાં પોતે પુરાવા જેવું છે, તેને બદલે કોઈપણનું કલ્યાણ કરવાના વિચાર કરવા, સર્વ સાથે હૃદયપૂર્વક હળીમળીને ચાલવું, બાલવું, દંભ અને ઈષ્ય કે વેરનો બદલો લેવાના વિચારોને તિલાંજલી આપવી, કોઈપણ મનુષ્યના હિતનું અવલેકન કરવું તથા નિસ્પૃહી પણાના વિચારો કરવા તે સ્વર્ગના દ્વાર ખુલવા જેવું છે. જે મનુષ્ય દરેકના માટે શુભ વિચાર કરતો હશે તેને આત્મામાં પૂર્ણ શાંતિ અને અપૂર્વ સુખ તથા આરોગ્યતા પ્રાપ્ત અવશ્ય થશે.
( આત્મવલ્લભ ).
. પ્રકીર્ણ
મુંબઈ જૈન સેનીટરી એસસીએસનની કમીટીના માન્યવર
સભ્યોને એક નમ્ર સુચના. આજે ચાર વર્ષથી નાગદેવી સ્ટ્રીટમાં શ્રી ગોઘારી વીસાગ્રીમાલી જેન દવાખાનાની શરૂઆત થઈ છે. તેના કાર્યવાહકની ખંત અને સેવાભાવનાથી ( આર્થિક સહાય જોઈએ તેવી ન છતાં પણ) તે દવાખાનાનું કાર્ય યોગ્ય રીતે ચલાવી અનેક રોગી મનુષ્યોને દવા આપી આરોગ્યતા અર્પે છે તે જાણીતી હકીકત છે. તે સાથે આ ખાતા તરફથી તેના કાર્યવાહક તરફથી આરોગ્યતાનું જ્ઞાન ફેલાવવા અર્થે મુંબઈના જુદા જુદા લતામાં અજ્ઞાનતાના શ્રાપ, શિતળાના રોગ, બીચારા શું જાણે, વગેરે નામની સીનેમાની ફિલ્મો કેટલેક સ્થળે જેન ભાઈઓ તથા બહેનને મફત બતાવવામાં આવી હતી. આ જાતનું પ્રચાર કાર્ય કરવા માટે જાણવા પ્રમાણે જૈન સેનીટરી એસોસીએશન તરફથી નીમાયેલ ચાર માન્યવર બંધુઓ તરફથી રૂા. ૧૫૦૦) આ દવાખાનાની કાર્યવાહી કમીટીને સોંપવામાં આવેલ હતાં, પરંતુ તેટલી રકમ કયાં સુધી પહોંચી શકે? જેથી કદાચ આ દવાખાનાના કાર્યવાહકોએ તે કાર્ય પડતું મુક્યું હોય તો તે બનવા જોગ છે, પરંતુ

Page #38

પ્રકીર્ણ તથા સ્વીકાર-સમાલોચના.
૨૩
આરોગ્યતાના જ્ઞાનને ફેલાવો કરવા માટે આ ફિલ્મ બતાવવાનું કાર્ય અને યોજનાનો પ્રચાર મુંબઈના જૈન ભાઈઓ બહેનોની આરોગ્યતા માટે ઘણો જ ઉપયોગી છે, જેથી આ દવાખાનાની કાર્યવાહી કમાટી તે યોજના શરૂ રાખે તે માટે જેન એસોસીએશન સંસ્થા પાસે એક સારી રકમ ફાજલ પડી છે, તે તમામ રકમ જેન એસોસીએસનના મુખ્ય કાર્યવાહકે કે જનરલ સભા આવા આશિર્વાદ સમાન આરોગ્યતાનું જ્ઞાન ફેલાય તે માટે, મુંબઈ અને આસપાસના પરા અને સિવાય બીજા બહાર ગામોમાં તે શરૂ રહે તે માટે શ્રી ગોઘારી વીશા શ્રીમાળી જૈન દવાખાનાની કાર્યવાહક કમીટીને તે રકમ સોંપી દે અને તેથી તેવા ઉત્તમ (સીસ્ટેમેટીક અને પ્રેકટીકલ કાર્ય) ચાલુ રહેવા પામે તેમ થવાની અમે જરૂર જોઈએ છીએ. જેન સેનીટરી એસસીએસનની કમીટીના માનવંતા સભ્ય તે રકમ તેમને સોંપી દે એવા નમ્ર સુચના કરીએ છીએ.
સ્વીકાર અને સમાલોચના.
શ્રી ગોઘારી વિશાશ્રીમાળી જૈન દવાખાનું મુંબઇ-નાગદેવી સ્ટ્રીટનો ચોથો સં. ૧૯૮૪ની સાલનો રિપોર્ટ મલ્યો છે. વિશાશ્રીમાળી જૈનનું દવાખાનું છતાં ત્રણે ફીરકાઓના જૈન દરદીઓને લાભ આપવાની ઉદારતા અને વ્યવસ્થિત રીતે કાર્યવાહી જતાં તે ખાતું પ્રશંસાપાત્ર છે એમ કહેવું પડે છે. હજુ ટુકી શરૂઆત છતાં રીપેટવાળા વર્ષમાં કુલ ૮૮૦૦) દરદીઓએ આ દવાખાનાને લાભ લીધો તે જોતાં આ ખાતું જૈન સમાજને આશિર્વાદ સમાન છે. શા માટે ત્રણે ફીરકાઓના જૈન બંધુઓ આ ખાતે આર્થિક સહાય આપી તેની જરૂરીયાત પુરી ન કરે ? જાણવા પ્રમાણે કાયમ ચલાવવા માટે સારા ફડની શરૂઆત થઈ છે તે ખુશી થવા જેવું છે. સીનેમા દ્વારા આરોગ્યતા માટે સમજ આપવાનો પ્રબંધ પ્રશંસનીય છે. હિસાબ તથા વહીવટ યોગ્ય છે, અમે તેની વૃદ્ધિ આબાદિ ઈચ્છીએ છીએ.
શ્રીભન તીથ જૈન મંડલ-મુંબઈ પત્રિકા નં. ૩૩ “આપણે ક્યાં ઉભા છીએ » એ નામની પત્રિકા તેના કાર્યના હેવાલ સાથે મળી છે. આ પત્રિકાની શરૂઆતમાં યુવકવર્ગને આપણે કયાં ઉભા છીએ અને અત્યારે યુવકેનું સ્થાન અને ફરજ શું છે? તે સંક્ષિત બતાવેલ છે જે યુવકને જાણવા-વાંચવા વિચારવા જેવું છે. પાછળ આ મંડલની કેળવણી ફંડ સમિતિની તથા ચૈત્યવ્યવસ્થાપક કમીટીની કાર્યવાહી, વ્યાયામશાળાની ખંભાત શહેરમાં થયેલ ગોઠવણ અને મંડળનું પ્રકાશન ટુંકમાં શ્રી સ્વંભતીર્થ જૈન મંડલે આપેલ છે. આવી પત્રિકાઓ પ્રકટ કરી કરેલ કાર્યવાહી સમાજની જાણ માટે પિતાના યોગ્ય વહીવટ માટે આહાર પાવી તે વિશ્વાસપાત્ર થવા સાથે આવકારદાયક છે. અમે તેની ઉન્નતિ ઈચ્છીએ છીયે.
- ના

Page #39

શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ. આદર્શ સાધુ, લેખક-શ્રીયુત બંસી–પ્રકાશક શ્રી જૈન સસ્તુ સાહિત્ય કાર્યોલય-કલેલ–“આદર્શ જેન” ની શૈલીથી વાકયોના કાપલા કાપલા કરી અને તેમ કરતાં વાચક તે તે પદે ભી તેના ઉપર બુદ્ધિપૂર્વક વિચાર કરે :વા હેતુથી આ ગ્રંથની યોજના કરી હોય તેમ જણાય છે. જૈન સાધુ એ ઉચમાં ઉચ્ચ કોટીનું માનવું છે અને તે પદના ગુણોનું વર્ણન લેખક મહાશયે પોતાની કલ્પનાથી જેટલું સુંદર બનાવી રાકાય તેટલું બનાવી કાંઈક વર્તમાનની સાથે ઝાંખી કરાવા તે સર્વનો સંગ્રહ આ ગ્રંથમાં કર્યો છે, જેથી સાધુ મહારાજને આદર્શ ખડો થાય છે. આ ગ્રંથની લખાવટમાં પ્રેણ, સંસ્કાર, સુવાસ સાથે ગૌરવના જણાય છે. ગ્રંથ લધુ છતાં વાંચવા અને વિચારવા જેવો છે. સર્વ જૈન શીરકાના મનુએ પછી તે ત્યાગી કે ગૃહસ્થી સવને વાંચવા જેવા છે. કિંમત ૬-૪-૦
કૃતજ્ઞી કેશર-લેખક-શાહ શિપજી વિરહ મઢડાવાળા. પ્રકાશક-શિવસદન, મઢડા (કાઠીયાવાડી –આ કથા કલ્પત છતાં બેધક એટલા માટે લખાયેલ છે કે, લખશવજી ભાઈના દેશાટનમાં અનેક મનુષ્યના પરિચયમાં પોતે આવવાથી થયેલ અનુભવની ઝાંખી તેમાં છે. બિન કેળવાયેલા છતાં નાના ગામોમાં સાદુ જીવન જીવનારા ગામડીયાને ઉદેશીને લખાયેલ હોવાથી તે માંહેની ભાષા સાદી, સરસ છે કે જેથી તેવા મનુષ્ય સહેલાઈથી લાભ લઈ રાકે. કરેલા ઉપકારને બદલે વાળવાની વૃત્તિ, વિવેકબુદ્ધિ, વૈરાગ્ય, અને સત્સંગ આ ગુણોની જે મનુષ્યોને જરૂર છે તે આ ગ્રંથમાંથી મળી શકે છે. છેવટે સત્સગ ગુરૂભકતથી કેશરબાઇનું કલ્યાણ કેમ થયું તે કેમ સુખી થઇ તે આ બુકના છેવટના ભાગમાં આપવામાં આવતાં ગ્રંથ પૂર્ણ કર્યો છે. એકંદર રીતે ગ્રંથ મનન કરવા જેવો છે. કિંમત રૂા. ૧-૮-૦ પ્રકાશકને ત્યાંથી મળશે.
શ્રીમાન મુનિ મહારાજ શ્રી મોહનલાલજી જૈન સેંટ્રલ લાઈબ્રેરી તથા સંસ્કૃત પાઠશાળા—મુંબઈ–સં. ૧૯૨૫ ના જાનેવારીથી સં. ૧૯૨૭ ના ડીસેમ્બર સુધી બે વર્ષનો રીપોર્ટ તથા હિસાબ. પ્રતિવર્ષ ઉપરોકત બંને સંસ્થાઓને મુંબઈમાં જન સમાજ સારો લાભ લે છે. અદાર વર્ષ થયાં સ્થાપન થયેલ આ સંસ્થા અવસ્થિત રીતે કાર્ય કરે છે-કમીટી વ્યવસ્થિત રીતે કાર્યવાહી ચલાવે છે. આ સંસ્થાને હવે જગ્યામાં સકાચ પડે છે માટે પાયધુની જેવા જહેઃ લતા ઉપર પિતાનું મકાન વસાવી લેવાની જરૂર છે, તેમજ ખર્ચને પહોંચી વળવા સારા ફડની પણ તેની વિશેષ પ્રગતિ માટે જરૂર છે. અમોએ જ્યારે જ્યારે સમાલોચના કરી છે ત્યારે મુંબઈના શ્રીમંત જૈન બંધુઓને તે માટે નિવેદન કરેલું છે. તેમ બને તો બન્ને સંસ્થાને મુંબઈની પ્રજા વિશેષ લાભ લઈ શકે. આ વખતે પણ તેજ સૂચના કરીએ છીએ, અમો આ સંસ્થાની ઉજાત ઇચ્છીએ છીએ. નીચેના પુસ્તકે રીપેટ ભેટ મળ્યા છે તે સાભાર સ્વીકારવામાં આવે છે. ૧ અમેરીકામં જેન ધમકી ગુંબ દુસ ભાગ અનુવાદક પં. ભારમલ માદગલ
પ્રફટકર્તા મંત્રી શ્રી આત્માનંદ જેન ટ્રેકટ સાસાયટી અંબાલા. ૨ કુદરતી ઈલાજ કર્તા જયચંદ્ર મહારાજ. ૩ જૈન પ્રવચન-જૈન ધર્મના વ્યાખ્યાનો-અંક ત્રીજો. વ્યાખ્યાનકાર મુનિરાજ શ્રી રામવિ
જયજી પ્રકાશક શાહ હઠીચંદ દીપચંદ મુંબઈ ખલાસી ચકલો હરખચંદ કપુરચંનો માળો.

Page #40

શ્રી વિમલનાથ પ્રભુનું ચરિત્ર. શેઠ શ્રી અમરચંદ હરજીવનદાસની સહાયવડે તેમની સીરીઝ તરીકે
આ ગ્રંથ છપાયેલ છે. અદ્વિતીય ઇવન ચરિત્રના શિશ્નારૂપ એમદ આ ગ્રંથ છે. આ ગ્રંથની રચના સંવત ૧૪૫ર ની સાલમાં શ્રી જ્ઞાનસાગરસૂરિ મહારાજે કરી છે. પ્રભુ શ્રી વિમળનાથ મહા પૂર્વભવા સહિતનું સંપૂર્ણ ચરિત્ર, સાથે ધર્મના પ્રભાવ, ભેદો, શ્રાવકના ત્રતાના અધિકાર, અને જૈન ધર્મના શિક્ષણના સુંદર ઉપદેશ વિવિધ પાંત્રીશ કથાઓ સઢિત આપેલ છે. આ ચરિત્રની રચના પ્રતિભાશાળી, મનોહર, રસગૌરવ શૈલીથી અલ'કૃત છે. ચંચની રચના અલોકિક, અને તેમાં છુપાયેલ તાત્વિક બંધ અસાધારણું હોઈ તે વાચકના આત્માને શાંત રસ પ્રગટાવી, લમ રૂપી ક૯પવૃક્ષનું સ્વરૂપ રસમજી, તેના પ્રભાવ જાણી તેના આદર કરતાં માક્ષ સન્મુખ લઈ, જાય છે. આ ગ્રંથમાં જે મહાન પ્રભુનું ચરિત્ર આવેલ છે, તે સમયમાં દેશની સામાજિક, નતિક, રાજકીય અને ધાર્મિક પ્રવૃતિ કેવી હતી તેનું પણ પઠન કરનારને ભાન થાય છે. શરૂઋતિમાં અઢીદીપ સબંધી ગ્રંથકાર મહારાજે સંક્ષિપ્ત વર્ણન આપેલ હોવાથી, આ ચરિત્રવાંચનથી ભૂતકાળના ઇતિહાસ સાથે જૈન ભૂગોળનું પણ જાણુ પણ થાય છે. એક દર રીતે આ ગ્રંથ દરેક મનુષ્યને પઠન પાઠન કરવા જેવા હાઈ પેાતાના નિવાસસ્થાનમાં, ભંડારમાં પરતકાલયમાં હોવા જોઈએ. રાયલ આઠ પેજી પીસ્તાળો ફાર્મા સાડા ત્રણશે હું પાનાના ગ્રંથ સારા કાગળા ઉપર સુંદર ટાઈપુથી ગુજરાતી ભાષામાં છપાવી સુ દૂ૨ કપડાના બાઈડીંગથી અલંકૃત કરેલ છે. કિંમત રૂા. ૧-૧૨-૦ પેસ્ટેજ જુદુ'.
જૈન નરરત્ન ભામાશાહનું ચરિત્ર,
હાલના સમયમાં ઇતિહાસના અભ્યાસ, વાંચન, કથાઓના આદર જૈન સમાજમાં કેટલા કે અશે વૃદ્ધ ગત થતા જોવામાં આવતા હોવાથી, તેમજ દેશમાં, સમાજમાં પણ દેશ અને સમાજસેવાના પવન જોશભેર ઝ'કાતા હોવાથી, અમુક અંશે અમુક મનુષ્યા તેવી સેવા કરતા-ઇચ્છતા હાવાથી પ્રસ ગાનુસાર તેમની ભાવનામાં વધારે બળ મળે એ આશયથી ઇતિહાસપ્રસિદ્ધ જેન કુલભૂષણ ભામાશાહુનું ચરિત્ર ઐતિહાસિક દ્રષ્ટિએ તૈયાર કરાવી છપાવેલ છે. આ ગ્રંથમાં નરરત્ન ભામાશાહની જવલંત દેશ તથા સમાજ પ્રેમ-સેવા અને શ્રીમાન હીરવિજયસૂરીશ્વરજીની અહેનિશ ધગધગતી જવલત શાસનદાઝ એ બંને આદરો સાથીસાથ ઉભો રહી રાષ્ટ્ર અને ધર્મ પ્રેમના પ્રકાશ પાડી રહ્યા છે જે વાંચતાં તે મહાપુરૂષની પ્રભા આપણા જીવનમાં વણી લેવાનું રહેજે લલચાઇયે છીયે.
શુમારે છત્રીશ ફોર્મ ત્રણશે પાનાના સચિત્ર ઉચા કાગળ ઉપર સુંદર ટાઈપમાં છપાવી સુભિત બાઈડીંગથી ગ્રંથ અલંકૃત કરેલ છે. કિંમત એ રૂપીયા. પાણેજ જુદુ'.

Page #41
LLLSLEGZEKXXHXXXXKEYSEL 1 % સંપત્તિ સાધન છે, સાધ્ય નહિ ? | " મનુષ્યના વિકાસમાં સંપત્તિ આવશ્યક સાધન છે અને દરેકને એ સાધન આવશ્યક 1 (0) પ્રમાણુમાં મળી શકેવું જોઈએ. મુસાફરીમાં કાઈ ઠેકાણે ઉતારો કરવા હોય તો નજીકમાં છે) (1) પાણી મળવું જોઈએ, અને પાણી ન મળે ત્યાં સુધી પાણી એજ શેાધના વિષય અને, પણ, (0) (AL પછી મુસાફરીના મૂળ ઉદ્દેશ ભૂલી જઈએ અને મુસાફરીમાં પાણીની બહુ જરૂર પડે છે, (N જ માટે દુનિયામાં જે જે પાણીના તળાવ, કુવા વગેરે હાય, તે બધાને જોઈ વળવા, તેને મેળવી જ ) લેવા અને તેની ચોકી કરવા બેસી જઈએ, તો આપણી પાસે પાણી ધણ” થશે એ ખરું', પશુ પર | આપણી મુસાફરી અટકી પડશે, અને મુસાફરીના મૂળ ઉદ્દેશ અસિદ્ધ રહેશે. પાણી એ કેવળ [v) સાધન જ છે, સાધ્ય નથી, એ વાત ભૂલી જવાથી એમ થાય, એજ પ્રમાણે સંપત્તિ વિષે છે. ] સંપત્તિ એ ઉન્નતિમાં એક સાધન છે. એ સાધન ન હોય ત્યાંસુધી એને માટે પુરુષાર્થ આવે છે NR સ્થક થાય. પણ, જ્યારે એ મનુષ્ય જીવનનું સાધ્ય જ બની જાય છે, ત્યારે અનર્થ પર 'પરા AN R ાગે છે અને જીવનનું ધ્યેય ભૂલી જવાય છે. જેમ પોતાને તળી પડવાની ધાસ્તીએ કોઈ જ W) મુસાફ રાની ટોળી પાણીમાં બધાં સ્થાનાને કબજે કરી લે, ત્યારે બીજા મુસાફરોને તંગી છે. વેઠવી પડવાની જ, અને તે જે નબળા ન હોય તો, પહેલી ટેળા જોડે ઝગડા મચાવવાનાજ. ન એમ જો મનુષ્યના એક વર્ગ સંપત્તિનો કબજો એક હુક્યુ કરવા પ્રયત્ન કરે તો બીજીઓને પૂરું ત ગી ભોગવવી પડવાની જ અને તે ને સાવ મરણ તાલ ન થઇ ગયા હોય તા, અરણીયા થઈને ચે ઝગડો મચાવવાના પણ જે પહેલા મુસાફાની ટાળી ડાહ્યા માણસેાની હોય તો તે (0) પાણીની પાછળ ગાંડી નહિ બને, એ રહેશે ત્યાંસુધી પાણી વાપરી-અને સંભાળીને વાપ- (N! રશે, અને પછી બીજા મુસાફરોને રાજીખુ રીથી સે'પી દેશે. પાણીને સાચવવા માટે પોતાની AS છે મુસાફરી પડતી નહિ મેલે. fછે. | તેમ વિચારી માણસ હોય તે સંપત્તિ ન હોય ત્યાંસુધી ન્યાય માગે તે મેળવવાના પ્રયત્ન ! Aજ કરે. તે દ્વારા પતે એટલે થઈ શકે તેટલા વિકાસ પશુ સાધી લેઃ-જેમકે, સરકાર, શિક્ષણ, NR અનુભવ વગેરે મેળવે, તે દ્વારા સુખ સગવડ પણુ મેળવે અને સકર્મો પણ કરે. પણ વિચારી ) માણસને કયારેય પણ આ સત્ય રy Rવું જોઇએ કે સંપત્તિ એ એક સાધન જ છે; સાધ્ય છે નથી. સંપત્તિની પ્રાપ્તિથી કેટલાક વિકાસ સધાય છે, પણુ બધા નહિં. સંપત્તિ પ્રાપ્ત કર્યા ) પછી એની ઉપર બેસી રહેવાથી નહિ પણ પછી તા સંપત્તિના ત્યાગથી જ આગળ પગલુ’, (N'- માંડી શકાય છે. જે એ ત્યાગ કરવાની હિંમત નથી બતાવતા, તે પેલા મુસાફ રાની માફક (0}, પોતાની પ્રગતિ રોકી દે છે. ? શ્રી કિશોરલાલ મશરૂવાળા. SXXELSZESEFLEXXXXXXXX For Private And Personal Use Only